LES 17 DE TJASKER

Slideshow Transcript

1. Slide 2: PAALTJASKER
2. Slide 3: De tjasker is een zeer eenvoudig type poldermolen en kwam (komt) vooral voor in het veengebied van Friesland in West-Groningen en de kop van Overijssel. Het geringe hoogteverschil wordt met behulp van een tonvijzel overbrugd (de meeste andere poldermolens hebben een open vijzel in plaats van een tonvijzel). Deze molen, die meestal eigendom was van een boer, is met de hand op de wind te zetten. Een tjasker kan een weiland van maximaal vier hectare bemalen. Als het weiland 's winters blank stond, werd de tjasker veelal gedemonteerd en binnen opgeslagen. Tjaskers werden ook gebruikt bij grote turfgraverijen om de delfputten vrij te houden van grondwater.
3. Slide 4: Er zijn twee soorten nl: PAALTJASKER: De paaltjasker komt het meest voor. Deze paaltjasker rust op een stevige in de grond geslagen paal, die gesteund wordt door vier schoren. Hierop rust het gewicht van deze tjasker voor een groot deel. Een ander deel rust op een zgn. slof op de wal van de buitenste ringsloot. De ton en de waterpeluw steken in het water. De paaltjasker wordt gekruid door aan een ketting, die aan de waterpeluw is vastgemaakt, te trekken, BOKTJASKER De boktjasker rust met de voorkant op de bok, een houtenconstructie, die onder het raam en de windpeluw bevestigd is. Onder de bok zitten soms twee wieltjes. De achterzijde van de boktjasker rust onder water op een in de vijzelkom geslagen paal. De boktjasker wordt op de wind gezet door de molen met de bok over de kruibaan rond te rijden met de vijzelkom als draaipunt.
4. Slide 6: Opbouw van een tjasker. De tjasker bestaat uit een langwerpig raam, waarvan de voorzijde de windpeluw en de achterkant de waterpeluw is. Aan de voorzijde ligt de molenas, rond afgewerkt en voorzien van ijzeren schenen, op de windpeluw. Het gevlucht steekt door de vierkante kop van de molenas. Achter de windpeluw, waar de molenas ook vierkant is, bevindt zich het vangwiel. Rond het vangwiel ligt de vang, bestaande uit een ijzeren band. Deze band zit vast aan een simpele met de hand te bedienen hefboom, waarmee je de molen tot stilstand kan brengen. Verder zit er een palwiel op de molenas om ervoor te zorgen dat de molen niet achteruit kan draaien De tjasker is een tonmolen. Deze ton ligt met de onderzijde in het water en voert tijdens het draaien rechtstreeks (dus zonder overbrenging) het water in de ton omhoog.
5. Slide 24: einde