HET ACHTKANT Kees Vanger december 2008
Beste molenaars in opleiding of andere geïnteresseerden  .  Ik heb de laatste jaren, voor de molenaars in opleiding uit Me...
bouw achtkant (staande werk)
het “rechten” van een achtkant  vroeger: ophijsen m.b.v. rechtmast
ophijsen met rechtmast, kaapstander
bouw achtkant (later worden de “valse” velden aangebracht)
vaste en losse legeringsbalken (bintbalken) <ul><li>Functie legeringsbalken   </li></ul><ul><li>De onderlinge afstand tuss...
boventafelement hondsoor veldstijl achtkantstijl veldkruis veldregel
 
 
BALKEN OM KRACHTEN OP TE VANGEN boven tafelement achtkantstijl legeringsbalk hondsoor veldregel veldkruis blokkeel korbeel
achtkantstijl korbeel pen-gatverbinding onderdelen worden in werkplaats  genummerd
erg stevig uitgevoerd om alle krachten op te vangen achtkantstijl korbeel pen- gatverbinding nagels
korbeel pengatverbinding oude nagel : kromgetrokken door jarenlange druk op de verbinding en omdat de verbinding “trekkend...
oude- en nieuwe toognagels
allerlei verbindingen om de krachten op te vangen
torsiekrachten opvangen o.a. door: veldkruis extra versteviging  tafelement met kruiring door een stalen pen die dwars doo...
hondsoren boventafelement
bouw “De Oude Knegt” Akersloot
veldkruis
herbouw houtzaagmolen “Het Jonge Schaap” Zaanse Schans
molen Massier Nieuwleusen
 
onderkant achtkantstijl toognagels
 
uitbreker kardoes  duisplank
 
veldkruis
korbeel veldkruis legeringsbalk veldregel
soms is een veldkruis zelfs dubbel over alle velden uitgevoerd!
veldrichel of veldregel waarborgt een vaste afstand tussen de achtkantstijlen
plaatsen veldregel
De veldrichels (regels) en de veldkruisen worden onderling gekoppeld met de  veldstijlen
scheg en uitbreker  geven vorm aan de molen Vooral Friese molens hebben erg sterk  gebogen uitbrekers (getailleerde molens...
 
 
 
boventafelement, hondsoren een blokkeel, dus een oud achtkant zonder blokkeel
 
achtkantstijl boventafelement
boventafelement kruivloer
versteviging boventafelement bij stenen molens
rietplanken
ondertafelement
ondertafelement
ondertafelement
 
oude plank van ondertafelement
Een zeskant is goedkoper. Het scheelt twee onder- en boven tafelement stukken, twee achtkantstijlen, twee velden en een ze...
legeringsbalk krom (koningsbint of  losse bint)
Nieuwe legeringsbalken voor “Het Jonge Schaap” Een splinternieuwe zaagmolen op de Zaanse Schans.  Zie hoe mooi krom de leg...
Restauratie Bolwerksmolen te Deventer (zaagmolen)
 
zestienkante beltmolen te Horn in Limburg  Zeskante molen “De Schoolmeester” te Zaanstad
teerluik
Einde. Vervolg vragen Burgervlotbrug
? Waar dient deze pijp voor?
?
benoem de balken etc. 1 3 2 4 5 6  7  8  9  10
Wat is dit?
Wat is dit?
Wat klopt hier niet
bevestiging bovenwiel om as 4 2 1 3
Wat is dit?
Welke twee wieksystemen heeft deze molen?
welk type wieksysteem?
 
Welke wieksystemen zie je?
Welke “oude” roeden zijn dit?
1. 2. 3. 4. 5 . 6 .
 
1.  2.  3.  4.  5.  6. 7.  8.  9.  12.  11.  10. MOLENZEIL NOEM DE ONDERDELEN
 
Waarom wordt de steen met een schijfloop aangedreven en niet met een bonkelaar?
Wat is hier mis? Oorzaak? Wat is hier mis? Hoe los je dit op?
wat is dit voor kruisysteem? (komt in België voor!)
N NO O ZO Z ZW W NW zomer: matig koude wind, goede maalwind winter: sneeuw, hagel en regenbuien. overig: mist is slechte m...
einde Marrum “De Grote Molen”
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

HET ACHTKANT

4,038

Published on

Achtergrondinformatie bij de opleiding tot molenaar.
groet, Kees Vanger
www.molendeweert.nl

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
4,038
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
193
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • HET ACHTKANT

    1. 1. HET ACHTKANT Kees Vanger december 2008
    2. 2. Beste molenaars in opleiding of andere geïnteresseerden .  Ik heb de laatste jaren, voor de molenaars in opleiding uit Meppel en omgeving op de computer nogal wat bestanden gemaakt of verzameld over molens en molenonderdelen. De onderliggende gedachte was dat je met de computer de leerstof uit de steeds lijviger (en interessanter) wordende Basiscursus aanschouwelijker kan maken door allerlei afbeeldingen toe te voegen. Noem het maar een vorm van aanschouwelijk onderwijs! Dus niet een aparte methode, maar een extra verduidelijking van de informatie uit ons cursusboek d.m.v. heel veel gedetailleerde foto’s en zo nu en dan een tekening. De presentaties zijn uitermate geschikt voor theorieavonden, waarbij met beamer het geheel op een groot scherm geprojecteerd kan worden. Verder kunnen de leerlingen thuis op de computer de lesstof nog eens bestuderen. Aanvankelijk heb ik alles gemaakt voor de theorieavonden in Meppel, maar na vele verzoeken alles uiteindelijk via internet aan andere molenliefhebbers beschikbaar gesteld. Daar heb ik de lesstof uiteindelijk dan ook voor gemaakt!  Naast vele eigen foto’s hebben vele molenaars, fotografen of andere molenliefhebbers de afgelopen jaren, na vele oproepen via het “prikbord”, meegewerkt door ontzettend veel foto’s op te sturen. BEDANKT! In het bijzonder wil ik o.a. Harmannus Noot, Joop Vendrig, Roelof Kooiker, Wilbert Bijzittter, Jaap Kuitert en Simon Jellema   bedanken voor de mooie foto’s die ze spontaan en in zeer grote hoeveelheden beschikbaar gesteld hebben. KLASSE!   De gedetailleerde tekeningen komen o.a. uit de boeken van: “ opleiding watermolenaar” van ing. J. den Besten . Het oude maar prachtige boek “ Korenmolens Van Ambacht tot Industrie” van Ing. P.W.E.A. van Bussel ; Ons leerboek voor startende molenaars “ De windmolen en zijn onderdelen” van J.G. Wiessner en de erg informatieve map over korenmolens nl “ Zingende Stenen” van D.J. Abelskamp . Verder ook nog een aantal juweeltjes van tekeningen van Anton Sipman .  Helaas geen tekeningen uit ons eigen cursusboek. Jammer! De powerpointpresentaties zijn een soort diashow met ongekende mogelijkheden. Een digitale excursie door molenland.   Verder heb ik een aantal lesbrieven gemaakt. Hierin worden een aantal belangrijke hoofdstukken uit De Basiscursus beknopt weergegeven. Ook hierbij spelen foto’s en tekeningen een aanvullende en verduidelijkende rol. Verder zijn bij een aantal lesbrieven vragen (en antwoorden) gemaakt/bewerkt door  Ron Keizer van de afdeling Overijssel/Gelderland bijgevoegd als extra informatie en als extra oefenstof.   Ik hoop dat jullie in ieder geval wat leren van deze manier van aanbieden van de lesstof.   Het is in ieder geval een prachtige en boeiende hobby.  Kees Vanger molenaar molen “De Weert” Meppel.
    3. 3. bouw achtkant (staande werk)
    4. 4. het “rechten” van een achtkant vroeger: ophijsen m.b.v. rechtmast
    5. 5. ophijsen met rechtmast, kaapstander
    6. 6. bouw achtkant (later worden de “valse” velden aangebracht)
    7. 7. vaste en losse legeringsbalken (bintbalken) <ul><li>Functie legeringsbalken </li></ul><ul><li>De onderlinge afstand tussen de tegenover elkaar staande 8 kantstijlen te waarborgen. </li></ul><ul><li>Ondersteunen van een zolder. </li></ul><ul><li>korbelen: steun geven om de grote zijwaartse druk op het molenlichaam op te vangen </li></ul><ul><li>ondersteuning van de donsbalk of andere draagbalken </li></ul>
    8. 8. boventafelement hondsoor veldstijl achtkantstijl veldkruis veldregel
    9. 11. BALKEN OM KRACHTEN OP TE VANGEN boven tafelement achtkantstijl legeringsbalk hondsoor veldregel veldkruis blokkeel korbeel
    10. 12. achtkantstijl korbeel pen-gatverbinding onderdelen worden in werkplaats genummerd
    11. 13. erg stevig uitgevoerd om alle krachten op te vangen achtkantstijl korbeel pen- gatverbinding nagels
    12. 14. korbeel pengatverbinding oude nagel : kromgetrokken door jarenlange druk op de verbinding en omdat de verbinding “trekkend” in elkaar gezet is door de molenmaker.
    13. 15. oude- en nieuwe toognagels
    14. 16. allerlei verbindingen om de krachten op te vangen
    15. 17. torsiekrachten opvangen o.a. door: veldkruis extra versteviging tafelement met kruiring door een stalen pen die dwars door de kruiring loopt. hondsoor
    16. 18. hondsoren boventafelement
    17. 19. bouw “De Oude Knegt” Akersloot
    18. 20. veldkruis
    19. 21. herbouw houtzaagmolen “Het Jonge Schaap” Zaanse Schans
    20. 22. molen Massier Nieuwleusen
    21. 24. onderkant achtkantstijl toognagels
    22. 26. uitbreker kardoes duisplank
    23. 28. veldkruis
    24. 29. korbeel veldkruis legeringsbalk veldregel
    25. 30. soms is een veldkruis zelfs dubbel over alle velden uitgevoerd!
    26. 31. veldrichel of veldregel waarborgt een vaste afstand tussen de achtkantstijlen
    27. 32. plaatsen veldregel
    28. 33. De veldrichels (regels) en de veldkruisen worden onderling gekoppeld met de veldstijlen
    29. 34. scheg en uitbreker geven vorm aan de molen Vooral Friese molens hebben erg sterk gebogen uitbrekers (getailleerde molens) kardoes
    30. 38. boventafelement, hondsoren een blokkeel, dus een oud achtkant zonder blokkeel
    31. 40. achtkantstijl boventafelement
    32. 41. boventafelement kruivloer
    33. 42. versteviging boventafelement bij stenen molens
    34. 43. rietplanken
    35. 44. ondertafelement
    36. 45. ondertafelement
    37. 46. ondertafelement
    38. 48. oude plank van ondertafelement
    39. 49. Een zeskant is goedkoper. Het scheelt twee onder- en boven tafelement stukken, twee achtkantstijlen, twee velden en een zeskant heeft slechts 3 legeringsbalken/gebinten. nl. twee vaste gebinten en één koningsbint. Dit koningsbint loopt precies op de plaats van de koningsspil. Daarom gebruikte men vaak een balk uit een kromgegroeide boom (zie volgende foto) Om praktische redenen werden zaagmolens vaak als zeskant gebouwd. zeskant ( nog 7 in ons land )
    40. 50. legeringsbalk krom (koningsbint of losse bint)
    41. 51. Nieuwe legeringsbalken voor “Het Jonge Schaap” Een splinternieuwe zaagmolen op de Zaanse Schans. Zie hoe mooi krom de legeringsbalk is. een zeskant
    42. 52. Restauratie Bolwerksmolen te Deventer (zaagmolen)
    43. 54. zestienkante beltmolen te Horn in Limburg Zeskante molen “De Schoolmeester” te Zaanstad
    44. 55. teerluik
    45. 56. Einde. Vervolg vragen Burgervlotbrug
    46. 57. ? Waar dient deze pijp voor?
    47. 58. ?
    48. 59. benoem de balken etc. 1 3 2 4 5 6 7 8 9 10
    49. 60. Wat is dit?
    50. 61. Wat is dit?
    51. 62. Wat klopt hier niet
    52. 63. bevestiging bovenwiel om as 4 2 1 3
    53. 64. Wat is dit?
    54. 65. Welke twee wieksystemen heeft deze molen?
    55. 66. welk type wieksysteem?
    56. 68. Welke wieksystemen zie je?
    57. 69. Welke “oude” roeden zijn dit?
    58. 70. 1. 2. 3. 4. 5 . 6 .
    59. 72. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 12. 11. 10. MOLENZEIL NOEM DE ONDERDELEN
    60. 74. Waarom wordt de steen met een schijfloop aangedreven en niet met een bonkelaar?
    61. 75. Wat is hier mis? Oorzaak? Wat is hier mis? Hoe los je dit op?
    62. 76. wat is dit voor kruisysteem? (komt in België voor!)
    63. 77. N NO O ZO Z ZW W NW zomer: matig koude wind, goede maalwind winter: sneeuw, hagel en regenbuien. overig: mist is slechte maalwind. let op (warmte)onweer uit het zuiden tot de langste dag (21/6) zomer: goede maalwind, onweerskansen winter: stabiele wind. oppassen voor regen of ijzel. overig: bij lichte vorst na regen zeilen zwichten naar lange halve; geeft grote kans op stormen zomer: goede strakke maalwind. met warm weer kans op windvlagen. weinig risico op onweer. winter: stabiele wind. vorst. ijzel op scheiding van vorst en dooi na vorstperiode. overig: bij vorstkans altijd letten op aanvriezen zeilen. je wilt tenslotte kunnen zwichten. Zijn het planken? Doormalen en vriesdrogen. Geen keus? touwen lossnijden. zomer: slechte maalwind. wisselvallig weer, niet stabiel en niet krachtig. winter: sterke goede maalwind. overig: ONWEERSHOEK: meest verraderlijke wind van alle! zomer: niet krachtige en vrij slechte maalwind. wind kan plotseling ruimend omgaan. winter: goede maalwind. overig: ook ONWEERSHOEK. zomer: niet krachtige maalwind. in slecht weer periode ontstaat hier onweer en storm. wind heeft altijd de neiging tot ruimen. winter: stabiele maalwind bij rustig weer. overig: zuidwest-regennest. zomer: rustige maalwind met weinig kracht. regelmatiger als ZW. in slecht weer periode de stormhoek. wind kan plotseling ruimen. winter: sterke goede maalwind. overig: zuidwest-regennest. zomer: goede maalwind. in slecht weer periode rukkerige winden. kans op zware stormen. veelal koele zeewind. winter: novemberstormen; gevaarlijke wind. kans op hagel en sneeuw. overig: maartse buien met sneeuw of hagel. DE 8 WINDEN ZW, Z en ZO: uit deze richtingen onweer . Denk er om: onweer komt uit tegengestelde richting van de heersende wind! gemaakt door Henk Kloepping
    64. 78. einde Marrum “De Grote Molen”

    ×