DE VANG
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Like this? Share it with your network

Share

DE VANG

  • 7,089 views
Uploaded on

Achtergrondinformatie bij de opleiding tot molenaar ...

Achtergrondinformatie bij de opleiding tot molenaar
Groet, Kees Vanger
www.molendeweert.nl

More in: Education
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
No Downloads

Views

Total Views
7,089
On Slideshare
7,080
From Embeds
9
Number of Embeds
2

Actions

Shares
Downloads
200
Comments
0
Likes
2

Embeds 9

http://www.slideee.com 7
http://www.slideshare.net 2

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. DE VANG Kees Vanger december 2008
  • 2. Beste molenaars in opleiding of andere geïnteresseerden .  Ik heb de laatste jaren, voor de molenaars in opleiding uit Meppel en omgeving op de computer nogal wat bestanden gemaakt of verzameld over molens en molenonderdelen. De onderliggende gedachte was dat je met de computer de leerstof uit de steeds lijviger (en interessanter) wordende Basiscursus aanschouwelijker kan maken door allerlei afbeeldingen toe te voegen. Noem het maar een vorm van aanschouwelijk onderwijs! Dus niet een aparte methode, maar een extra verduidelijking van de informatie uit ons cursusboek d.m.v. heel veel gedetailleerde foto’s en zo nu en dan een tekening. De presentaties zijn uitermate geschikt voor theorieavonden, waarbij met beamer het geheel op een groot scherm geprojecteerd kan worden. Verder kunnen de leerlingen thuis op de computer de lesstof nog eens bestuderen. Aanvankelijk heb ik alles gemaakt voor de theorieavonden in Meppel, maar na vele verzoeken alles uiteindelijk via internet aan andere molenliefhebbers beschikbaar gesteld. Daar heb ik de lesstof uiteindelijk dan ook voor gemaakt!  Naast vele eigen foto’s hebben vele molenaars, fotografen of andere molenliefhebbers de afgelopen jaren, na vele oproepen via het “prikbord”, meegewerkt door ontzettend veel foto’s op te sturen. BEDANKT! In het bijzonder wil ik o.a. Harmannus Noot, Joop Vendrig, Roelof Kooiker, Wilbert Bijzittter, Jaap Kuitert en Simon Jellema   bedanken voor de mooie foto’s die ze spontaan en in zeer grote hoeveelheden beschikbaar gesteld hebben. KLASSE!   De gedetailleerde tekeningen komen o.a. uit de boeken van: “ opleiding watermolenaar” van ing. J. den Besten . Het oude maar prachtige boek “ Korenmolens Van Ambacht tot Industrie” van Ing. P.W.E.A. van Bussel ; Ons leerboek voor startende molenaars “ De windmolen en zijn onderdelen” van J.G. Wiessner en de erg informatieve map over korenmolens nl “ Zingende Stenen” van D.J. Abelskamp . Verder ook nog een aantal juweeltjes van tekeningen van Anton Sipman .  Helaas geen tekeningen uit ons eigen cursusboek. Jammer! De powerpointpresentaties zijn een soort diashow met ongekende mogelijkheden. Een digitale excursie door molenland.   Verder heb ik een aantal lesbrieven gemaakt. Hierin worden een aantal belangrijke hoofdstukken uit De Basiscursus beknopt weergegeven. Ook hierbij spelen foto’s en tekeningen een aanvullende en verduidelijkende rol. Verder zijn bij een aantal lesbrieven vragen (en antwoorden) gemaakt/bewerkt door  Ron Keizer van de afdeling Overijssel/Gelderland bijgevoegd als extra informatie en als extra oefenstof.   Ik hoop dat jullie in ieder geval wat leren van deze manier van aanbieden van de lesstof.   Het is in ieder geval een prachtige en boeiende hobby.  Kees Vanger molenaar molen “De Weert” Meppel.
  • 3. Vlaamse vang Er zijn twee verschillende vangtypen nl. 1. Blokvang a: Vlaamse vang b: Hollandse vang of stutvang 2. Band- of hoepelvang: a. houten bandvang b. stalen bandvang 1 = sabelstuk 2 = kopstuk 3 = schouderstuk 4 = teenstuk 5 = buikstuk
  • 4. Vlaamse vang rijklamp rust lendestut vanganker sabelijzer maanijzer koebouten linker voeghout vangstukken van wilgenhout/populierenhout
  • 5. binnenvangstok (met haak/klink) komt voor bij: *standerdmolens * paltrokmolens * wipmolens.
  • 6. diverse vormen van ophangen van de vangbalk
  • 7. haak of klink
  • 8. haak of klink . Hier zelfs van hout!
  • 9. ZIE ONDER: altijd goed “natokkelen”
  • 10. met duim achterste hanger met duim of klamp
  • 11. duim in beugel De molenaar moet een zijwaartse beweging maken om de duim in de beugel te krijgen Een ander systeem van ophangen van de vangbalk is m.b.v. een klamp op de achterste hanger. Ook hier is een zijwaartse beweging van de vangbalk nodig Komt veelal voor in het noorden Ook wel omloopvang genoemd
  • 12. duim
  • 13. klamp
  • 14.  
  • 15. DE VLAAMSE VANG
  • 16. vangstukken (populieren - of wilgenhout)
  • 17.  
  • 18. vangstukken met maanijzers (scharnierend)
  • 19. bovenwiel met Vlaamse vang vaste maanijzers
  • 20. losse maanijzers (bouten goed controleren)
  • 21. vangankers, sabelijzer, rechter voeghout
  • 22.  
  • 23. vanganker en maanijzers
  • 24. vanganker gebroken
  • 25. Vlaamse vang
  • 26. Vlaamse vang (vaste maanijzers)
  • 27.  
  • 28. vanganker belegstukken (tegen slijtage bovenwiel)
  • 29.  
  • 30. vangbalk, ezel
  • 31. ezel, vangbalk, sabelijzer
  • 32.  
  • 33. ezel en vangbalk
  • 34. ezels
  • 35. vangbalk sabelijzer verstelbaar
  • 36.  
  • 37. oud ijzer,een oude taatspot en een stevige kei zorgen voor extra gewicht op de vangbalk van “De koffiemolen” te Terschelling .
  • 38. vangbalk vang gelicht vang “erop” hangereel geleiding van de vangbalk)
  • 39. vangbalk (met geleiding) kneppel
  • 40. metalen rust en rijklamp (ijzeren bandvang)
  • 41. Rust en rijklamp
  • 42.  
  • 43.  
  • 44. lendestut staat op het rechtervoeghout en geleidt het sabelstuk omhoog
  • 45. vorkstut
  • 46.  
  • 47. ook kettingen houden de vang op zijn plaats
  • 48. bediening vang
  • 49.  
  • 50. vangstok of wipstok
  • 51. achtergrond informatie
  • 52. vangtrommel (altijd met haak/klink) vangtouw binnenvangketting trommel trommelas komt vnl. voor in zuid en zuidoost Nederland
  • 53.  
  • 54. vangtrommel
  • 55.  
  • 56. vangbalk met evenaar komt voor bij wipmolens rond de grote rivieren
  • 57. vangbalk met evenaar
  • 58. de pal
  • 59.  
  • 60.  
  • 61.  
  • 62. houten band- of hoepelvang
  • 63. hoepelvang
  • 64. houten bandvang of hoepelvang * een 4 cm gebogen iepen plank uit één stuk soms voorzien van zaagsneden * versterkt door stalen banden * te vinden in Zeeuws Vlaanderen en België
  • 65. stalen bandvang
    • 6 mm dikke stalen plaat uit één stuk
    • met koebouten vast op rechtervoeghout of rechter daklijst.
    • goedkoop, eenvoudig en onverslijtbaar
    • soms een stuk hout erin als buikstuk
  • 66. Wil nog wel eens brommen. Remedie: kippengrit ertussen en vang laten slepen
  • 67. stalen bandvang sabelijzer vorkstut lendestut
  • 68. stutvang (of Hollandse vang) stutvang heeft i.p.v. koebouten een stut voordelen : krachtiger vangen. vanuit stilstand” loopt de molen moeilijker “door” de vang. nadelen: “hapt” eerder. moeilijk af te stellen. minder vangend oppervlak en meer slijtage
  • 69. stutvang of Hollandse vang stutvang/stutkasten (in linker voeghout)
  • 70.  
  • 71. roede vastzetten roede VEILIG vastzetten
  • 72.  
  • 73.  
  • 74. kruipalen
  • 75.  
  • 76. vang van een tjasker
  • 77.  
  • 78.  
  • 79.  
  • 80.  
  • 81. spinnekop: trekvang stuurtouw en vangtouw
  • 82. spinnekop: trekvang
  • 83.  
  • 84.  
  • 85.  
  • 86. Einde vangsystemen vervolg: vragen
  • 87. sabelstuk sleept aan
  • 88. teenstuk loopt aan
  • 89. kopstuk loopt aan
  • 90. buikstuk loopt aan
  • 91. vang afstellen
    • Waarom zeggen we dat deze vangbalk niet goed is afgesteld.
    • Hoe kunnen we dit verhelpen ?
  • 92. Wat voor balken zijn dit?
  • 93. Vlaamse vang 3 8 6 5 1 7 4 vangstukken van wilgenhout/populierenhout 2
  • 94. Benoem de vangstukken
  • 95. wat zie je?
  • 96. wat voor soort bediening van de vang is dit?
  • 97. naam en functie balken 1 2 3 4 5 6 7 8
  • 98. benoem de balken etc. 1 3 2 4 5 6 7 8 9 10 11
  • 99. Wat voor soort vang is dit?
  • 100. Wat voor soort vang is dit?
  • 101. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 12. 11. 10. MOLENZEIL NOEM DE ONDERDELEN
  • 102. Wat valt je op?
  • 103. wat voor soort vang is dit?
  • 104. Wat zie je?
  • 105. Wat zie je?
  • 106. Wat zie je?
  • 107. Wat zie je?
  • 108. Zijn dit vaste of scharnierende maanijzers?
  • 109. Wat zie je?
  • 110. Wat zie je?
  • 111. Wat zie je?
  • 112. Wat zie je?
  • 113. Wat zie je?
  • 114. Wat zie je? en wat valt je dan op?
  • 115. Wat voor soort vang is dit?
  • 116. stalen bandvang met houten deel voor een soepeler overgang
  • 117. Wat zie je?
  • 118. Wat is dit?
  • 119. Hoe wordt deze vangbalk opgehangen?
  • 120. Waarom zoveel gaten in het sabelijzer?
  • 121. Hoe wordt de vangbalk bediend?
  • 122. Hoe vang je een weidemolen
  • 123. Wat voor soort vang is dit? Welk molentype? Hoe werkt zo’n vang? Waarom twee touwen?
  • 124. Heeft een standerdmolen een wipstok?
  • 125. Hoe zet je een tjasker stil?
  • 126. Drie wipstokken? Leg uit
  • 127. Hoe wordt de vang van deze molen bediend?
  • 128. Zo werkt het!
  • 129. Wat voor soort vang is dit?
  • 130. Hoe noem je deze ophanging van de vangbalk
  • 131. Hoe noem je deze ophanging van de vangbalk
  • 132. Wat voor soort vang is dit?
  • 133. Wat zie je? Waar loopt het touw naar toe?
  • 134. Wat zie je?
  • 135. Wat zie je?
  • 136. Werk van de bonte knaagkever!
  • 137. N NO O ZO Z ZW W NW zomer: matig koude wind, goede maalwind winter: sneeuw, hagel en regenbuien. overig: mist is slechte maalwind. let op (warmte)onweer uit het zuiden tot de langste dag (21/6) zomer: goede maalwind, onweerskansen winter: stabiele wind. oppassen voor regen of ijzel. overig: bij lichte vorst na regen zeilen zwichten naar lange halve; geeft grote kans op stormen zomer: goede strakke maalwind. met warm weer kans op windvlagen. weinig risico op onweer. winter: stabiele wind. vorst. ijzel op scheiding van vorst en dooi na vorstperiode. overig: bij vorstkans altijd letten op aanvriezen zeilen. je wilt tenslotte kunnen zwichten. Zijn het planken? Doormalen en vriesdrogen. Geen keus? touwen lossnijden. zomer: slechte maalwind. wisselvallig weer, niet stabiel en niet krachtig. winter: sterke goede maalwind. overig: ONWEERSHOEK: meest verraderlijke wind van alle! zomer: niet krachtige en vrij slechte maalwind. wind kan plotseling ruimend omgaan. winter: goede maalwind. overig: ook ONWEERSHOEK. zomer: niet krachtige maalwind. in slecht weer periode ontstaat hier onweer en storm. wind heeft altijd de neiging tot ruimen. winter: stabiele maalwind bij rustig weer. overig: zuidwest-regennest. zomer: rustige maalwind met weinig kracht. regelmatiger als ZW. in slecht weer periode de stormhoek. wind kan plotseling ruimen. winter: sterke goede maalwind. overig: zuidwest-regennest. zomer: goede maalwind. in slecht weer periode rukkerige winden. kans op zware stormen. veelal koele zeewind. winter: novemberstormen; gevaarlijke wind. kans op hagel en sneeuw. overig: maartse buien met sneeuw of hagel. DE 8 WINDEN ZW, Z en ZO: uit deze richtingen onweer . Denk er om: onweer komt uit tegengestelde richting van de heersende wind!
  • 138. einde De molen van Makkum