AS en LAGERING
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

AS en LAGERING

on

  • 5,993 views

Achtergrondinformatie bij de molenaarsopleiding

Achtergrondinformatie bij de molenaarsopleiding
Groet, Kees Vanger

Statistics

Views

Total Views
5,993
Views on SlideShare
5,990
Embed Views
3

Actions

Likes
1
Downloads
212
Comments
0

1 Embed 3

http://www.slideshare.net 3

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

AS en LAGERING Presentation Transcript

  • 1. AS en LAGERING Kees Vanger december 2008
  • 2. Beste molenaars in opleiding of andere geïnteresseerden .  Ik heb de laatste jaren, voor de molenaars in opleiding uit Meppel en omgeving op de computer nogal wat bestanden gemaakt of verzameld over molens en molenonderdelen. De onderliggende gedachte was dat je met de computer de leerstof uit de steeds lijviger (en interessanter) wordende Basiscursus aanschouwelijker kan maken door allerlei afbeeldingen toe te voegen. Noem het maar een vorm van aanschouwelijk onderwijs! Dus niet een aparte methode, maar een extra verduidelijking van de informatie uit ons cursusboek d.m.v. heel veel gedetailleerde foto’s en zo nu en dan een tekening. De presentaties zijn uitermate geschikt voor theorieavonden, waarbij met beamer het geheel op een groot scherm geprojecteerd kan worden. Verder kunnen de leerlingen thuis op de computer de lesstof nog eens bestuderen. Aanvankelijk heb ik alles gemaakt voor de theorieavonden in Meppel, maar na vele verzoeken alles uiteindelijk via internet aan andere molenliefhebbers beschikbaar gesteld. Daar heb ik de lesstof uiteindelijk dan ook voor gemaakt!  Naast vele eigen foto’s hebben vele molenaars, fotografen of andere molenliefhebbers de afgelopen jaren, na vele oproepen via het “prikbord”, meegewerkt door ontzettend veel foto’s op te sturen. BEDANKT! In het bijzonder wil ik o.a. Harmannus Noot, Joop Vendrig, Roelof Kooiker, Wilbert Bijzittter, Jaap Kuitert en Simon Jellema   bedanken voor de mooie foto’s die ze spontaan en in zeer grote hoeveelheden beschikbaar gesteld hebben. KLASSE!   De gedetailleerde tekeningen komen o.a. uit de boeken van: “ opleiding watermolenaar” van ing. J. den Besten . Het oude maar prachtige boek “ Korenmolens Van Ambacht tot Industrie” van Ing. P.W.E.A. van Bussel ; Ons leerboek voor startende molenaars “ De windmolen en zijn onderdelen” van J.G. Wiessner en de erg informatieve map over korenmolens nl “ Zingende Stenen” van D.J. Abelskamp . Verder ook nog een aantal juweeltjes van tekeningen van Anton Sipman .  Helaas geen tekeningen uit ons eigen cursusboek. Jammer! De powerpointpresentaties zijn een soort diashow met ongekende mogelijkheden. Een digitale excursie door molenland.   Verder heb ik een aantal lesbrieven gemaakt. Hierin worden een aantal belangrijke hoofdstukken uit De Basiscursus beknopt weergegeven. Ook hierbij spelen foto’s en tekeningen een aanvullende en verduidelijkende rol. Verder zijn bij een aantal lesbrieven vragen (en antwoorden) gemaakt/bewerkt door  Ron Keizer van de afdeling Overijssel/Gelderland bijgevoegd als extra informatie en als extra oefenstof.   Ik hoop dat jullie in ieder geval wat leren van deze manier van aanbieden van de lesstof.   Het is in ieder geval een prachtige en boeiende hobby.  Kees Vanger molenaar molen “De Weert” Meppel.
  • 3. hout voor nieuwe as gezaagd uit stam van een eik (7 ton)
  • 4. houten as borstroede oplangers (Boertange)
  • 5. houten as
  • 6. met muts
  • 7.  
  • 8. houten as met stroppen
    • worteleinde (sterkst) voor askop
    • ± 80 bij 80 cm!
    • schenen bij lagering tegen slijtage
    • kraag om de as tegen inwateren, draaiend in zgn. pothok. Een soort kast op voorkeuvelens
    • pen soms voorzien van ijzeren muts i.p.v. schenen
    • askop verstevigd met ijzeren hoeken en veel stroppen.
  • 9. houten as Nieuwe houten as voor “De Buitenmolen” in Zevenaar. Lengte ± 8.50 meter
  • 10. houten as schenen
  • 11. halslager houten as met schenen lagering insteekkop
  • 12. houten as schenen
  • 13. houten as
  • 14. houten as met insteekkop
  • 15. gietijzeren insteekkop
  • 16. gietijzeren insteekkop
  • 17. insteekkop houten as zonder insteekkop
  • 18. houten as molen “De Sterrenberg” Nijeveen extra versteviging gietijzeren lager halssteen van houten as
  • 19. gietijzeren as
  • 20.  
  • 21. gietijzeren as
  • 22. Fabrikanten van gietijzeren bovenassen (o.a.): Enthoven Feyenoord Penn & Company Penn & Bauduin Prins van Oranje Nolet Waal & Company Hardinxveld Giesendam Merkx gietijzeren bovenassen
  • 23.  
  • 24. HALSLAGER “smeer-zolder” het halslager draagt 8 á 9 ton!! arduinen halssteen weerstijl keerstijl kwastvrij vurenhout opvulhout voor de hoogte steenbedwiggen windpeluw bouten steenbord
  • 25. lagering halssteen
  • 26. HALSLAGER
  • 27.  
  • 28.  
  • 29. halslager
  • 30. GESPEL i.p.v. een steenbord wordt in het zuiden op de standerdmolens ook wel een gespel gebruikt om de steen op z’n plaats te houden (met een stevige stalen strip) foto van standerdmolen model gemaakt door Jaap Kuitert .
  • 31. heetlopen van bovenas
    • slecht smeren
    • nieuwe halssteen
    • pit in halssteen
    • scheur in halssteen
    • halssteen te diep uitgesleten
    • windpeluw rot
    • koppen voeghouten rot (doorbuigen)
    • rotte 8-kant (6-kant) stijl (Westen)
    • te lichte of doorgebogen voeghouten (stutvang)
  • 32.
    • Verschijnselen bij een gezakte bovenas .
    • De vulstukken rond de bovenas lopen aan op de ijzerbalk of lange spruit
    • Problemen bij het in elkaar grijpen van de kammen van het bovenwiel met schijfloop of bonkelaar
    • slecht smeren
    • Nieuwe halssteen
    • Pit in halssteen
    • Scheur in halssteen
    • Halssteen te diep uitgesleten
    • Windpeluw rot
    • Koppen voeghouten rot
    • Rotte 8-kant (6-kant) stijl (Westen)
    • Te lichte of doorgebogen
    • voeghouten (stutvang
    • Oorzaken
    • Zetting en krimp van het hout, met name in molens met een nieuwe kap
    • Voeghouten buigen door, of erger: voeghout (koppen zijn rot)
    • De windpeluw is rot, waardoor de halssteen is gezakt
    • De stopping onder de halssteen is rot
    • Halssteen te diep uitgesleten
  • 33. halslager
  • 34. oud lager van molen “Windlust” te Noordwolde
  • 35. reuzel voor de smering
  • 36. Dekkerlager
  • 37. Dekkerlager
  • 38. pensteen springbeugel PENLAGER
  • 39. pensteen springbeugel
  • 40.  
  • 41.  
  • 42. pensteen met springbeugel
  • 43. pen met muts
  • 44.  
  • 45.  
  • 46. nieuwe tegel (Bakel)
  • 47. penlagers
  • 48. penlager-broeksteen-doorboorde as
  • 49. pen met zwichtstang
  • 50. druktegel na slijtage bijwerken
  • 51. gebroken pentegel
  • 52. pensteen molen “De Weert” (broeksteen)
  • 53. pensteen en halslager (houten as?) “Westermolen” Dalfsen
  • 54. lagering vijzel
  • 55. lagering vijzel
  • 56.  
  • 57.  
  • 58. lagering vijzel
  • 59.  
  • 60. wervel om de vijzel in of uit het werk te zetten.
  • 61. wervel om de vijzel in of uit het werk te zetten.
  • 62.  
  • 63.  
  • 64. lagering vijzelbalk
  • 65.  
  • 66. Lagering krukas
  • 67. lagering koningsspil taatspot
  • 68. scheprad: maximale opvoerhoogte plm. 1.50 m.
  • 69. lagering scheprad
  • 70. lagering scheprad
  • 71.  
  • 72.  
  • 73. lagering waterwiel
  • 74.  
  • 75.  
  • 76.  
  • 77.  
  • 78.  
  • 79. LAGERING STEENSPIL
  • 80. lagering steenspil
  • 81. lagering steenspil
  • 82. lagering steenspil op en standerdmolen Bourtange
  • 83. LAGERING KONINGSSPIL
  • 84.  
  • 85. ijzerbalk met tap en pokhouten neuten
  • 86. stelwig bus- of slotplaat borgen de tap ondersteund door poortstokken
  • 87.  
  • 88. slotplaat tap
  • 89. einde VERVOLG: ALGEMENE VRAGEN
  • 90. ( het halslager draagt …….? ton) 1. 2 3. 4. 5. 6. 7. HALSLAGER 8.
  • 91. welke onderdelen zie je?
  • 92. welke onderdelen zie je?
  • 93. Vlaamse vang 2 3. 8. 6. 5. 1. 7. 4. vangstukken van wilgenhout/populierenhout
  • 94. Welke vang is dit?
  • 95. Welke vang is dit?
  • 96. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 12. 11. 10. MOLENZEIL NOEM DE ONDERDELEN
  • 97. naam en functie balken 1 2 3 4 5 6 7 8
  • 98. benoem de balken etc. 1 3 2 4 5 6 7 8 9 10 11
  • 99. Wat is dit?
  • 100. Leg uit…………..
  • 101. Oorzaak?
  • 102. Wat is dit?
  • 103. Wat is dit?
  • 104. Wat is dit?
  • 105. Waarmee is de kap bedekt?
  • 106. Waarmee is de kap bedekt?
  • 107. Wat is de functie van de baard?
  • 108. Waarmee is de molen bedekt?
  • 109. Wie heeft deze roede gemaakt? Hoe?
  • 110. Wie heeft deze roede gemaakt? Hoe?
  • 111. In welke molen kun je zo’n foto maken?
  • 112. In welke molen kun je zo’n foto maken?
  • 113. In welke molen kun je zo’n foto maken?
  • 114. In welke molen kun je zo’n foto maken?
  • 115. In welke molen kun je zo’n foto maken?
  • 116. Bij welke molen kun je zo’n foto maken?
  • 117. In welke molen kun je zo’n foto maken?
  • 118. Bij welke molen kun je zo’n foto maken?
  • 119. In welke molen kun je zo’n foto maken?
  • 120. In welke molen kun je zo’n foto maken?
  • 121. In welke molen kun je zo’n foto maken?
  • 122. Bij welke molen kun je zo’n foto maken?
  • 123. Bij welke molen kun je zo’n foto maken? Welke provincie vooral?
  • 124. Wat is dit?
  • 125. Wat is dit?
  • 126. Wat is dit?
  • 127. Wat wordt hier geverfd door de molenaar van De Wieker Meule?
  • 128. Welke onderdelen zie je?
  • 129. Welke onderdelen zie je?
  • 130. Wat valt je op?
  • 131. Welke onderdelen zie je?
  • 132. Wat is dit?
  • 133. Wat is dit?
  • 134. Wat is dit?
  • 135. Wat is dit?
  • 136. Wat is dit?
  • 137. Wat zie je?
  • 138. Wat is dit?
  • 139. Wat is dit?
  • 140. Wat is dit?
  • 141. Wat is dit?
  • 142. N NO O ZO Z ZW W NW zomer: matig koude wind, goede maalwind winter: sneeuw, hagel en regenbuien. overig: mist is slechte maalwind. let op (warmte)onweer uit het zuiden tot de langste dag (21/6) zomer: goede maalwind, onweerskansen winter: stabiele wind. oppassen voor regen of ijzel. overig: bij lichte vorst na regen zeilen zwichten naar lange halve; geeft grote kans op stormen zomer: goede strakke maalwind. met warm weer kans op windvlagen. weinig risico op onweer. winter: stabiele wind. vorst. ijzel op scheiding van vorst en dooi na vorstperiode. overig: bij vorstkans altijd letten op aanvriezen zeilen. je wilt tenslotte kunnen zwichten. Zijn het planken? Doormalen en vriesdrogen. Geen keus? touwen lossnijden. zomer: slechte maalwind. wisselvallig weer, niet stabiel en niet krachtig. winter: sterke goede maalwind. overig: ONWEERSHOEK: meest verraderlijke wind van alle! zomer: niet krachtige en vrij slechte maalwind. wind kan plotseling ruimend omgaan. winter: goede maalwind. overig: ook ONWEERSHOEK. zomer: niet krachtige maalwind. in slecht weer periode ontstaat hier onweer en storm. wind heeft altijd de neiging tot ruimen. winter: stabiele maalwind bij rustig weer. overig: zuidwest-regennest. zomer: rustige maalwind met weinig kracht. regelmatiger als ZW. in slecht weer periode de stormhoek. wind kan plotseling ruimen. winter: sterke goede maalwind. overig: zuidwest-regennest. zomer: goede maalwind. in slecht weer periode rukkerige winden. kans op zware stormen. veelal koele zeewind. winter: novemberstormen; gevaarlijke wind. kans op hagel en sneeuw. overig: maartse buien met sneeuw of hagel. DE 8 WINDEN ZW, Z en ZO: uit deze richtingen onweer . Denk er om: onweer komt uit tegengestelde richting van de heersende wind! Gemaakt door Henk Kloepping
  • 143. EINDE