Pagsasaling wika

96,285 views
95,696 views

Published on

23 Comments
50 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
96,285
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
19
Actions
Shares
0
Downloads
1,965
Comments
23
Likes
50
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Pagsasaling wika

  1. 1. ANG PAGSASALING-WIKA Antonio Delgado, BSEd II
  2. 2. Mahigit sa 2,796 ang mga pangunahing wika sa daigdig, hindi pa kasama ang iba’t ibang dialekto o subdiyalekto ng mga pangunahing wika… Mario Pei
  3. 3. DEFINISYON Translation is a process by which a spoken or written utterance takes place in one language which is intended and presumed to convey the same meaning as previously existing utterance in another language. (C. Rabin, 1958)
  4. 4. “Ang pagsasaling-wika ay isang proseso kung saan ang isang pahayag, pasalita man o pasulat, ay nagaganap sa isang wika at ipinapalagay na may katulad ding kahulugan sa isang dati nang umiiral na pahayag sa ibang wika.”
  5. 5. Translation consists inproducing in the receptorlanguage the closest naturalequivalent of the message ofthe source language, first inmeaning and secondly instyle. (E. Nida, 1959/1966)
  6. 6. “Ang pagsasalingwika ay muling paglalahad sa pinagsasalinang wika ng pinakamalapit na natural na katumbas ng orihinal ang mensaheng isinasaad ng wika, una’y batay sa kahulugan, at ikalawa’y batay sa istilo.”
  7. 7. SA MADALING SALITA…Ang pagsasaling-wika ay paglilipat sa pinagsasalinang wika ng pinakamalapit na katumbas sa diwa at estilo na nasa wikang isinasalin.
  8. 8. Andronicus St. Jerome
  9. 9. Latin Vulgate
  10. 10. MALAYANG TALAKAYAN
  11. 11. MALAYANG TALAKAYAN
  12. 12. MALAYANG TALAKAYAN
  13. 13. MALAYANG TALAKAYAN
  14. 14. “Ang pagsasaling-wika ay tuladng paglilipat ng kaluluwa ng isangnilalang sa katawan ng isangpatay.” -- Enno Friedrich Wichard Ulrich von Wilamowitz-Moellendorf
  15. 15. MGA KATANGIANG DAPAT TAGLAYIN NGISANG TAGASALING-WIKA1. Sapat na kaalaman sa dalawang wikang kasangkot sa pagsasalin.2. Sapat na kaalaman sa paksang isasalin.3. Sapat na kaalaman sa kultura ng dalawang bansang kaugnay sa pagsasalin.
  16. 16. MGA SIMULAIN SA PAGSASALIN1. Bawat wika ay nakaugat sa kultura ng mga taong likas na gumagamit nito.Halimbawa: Orihinal: Her heart is as white as snow. Salin: Busilak sa kaputian ang kanyang puso.
  17. 17. 2. Bawat wika ay may kanya-kanyang natatanging kakanyahan.
  18. 18. a. Sa Ingles, ang simuno ng pangungusap ay laging nauuna sa panaguri. Sa Filipino ay karaniwang-karaniwan ang dalawang ayos ng pangungusap.
  19. 19. Halimbawa: English: Jose watered the plants. The plants were watered by Jose. Filipino: Dinilig ni Jose ang mga halaman. Ang mga halaman ay dinilig ni Jose.
  20. 20. b. Kailangang maging maingat ang tagapagsalin sa paggamit ng mga panlapi, tulad ng um at mag.Halimbawa: Lilia bought a book.Mali: Nagbili ng aklat si Lilia.Tama: Bumili ng aklat si Lilia.
  21. 21. 3. Hindi kailangang ilipat sa pinagsalinang wika and kakayahan ng wikang isinasalin. Halimbawa: Filipino: English:Si Pedro ay nanood ng sine. Pedro movie a saw.Nanood ng sine si Pedro. Saw Pedro a movie.Nanood si Pedro sa sine. Movie Pedro a saw.Sine ang pinanood ni Pedro. A movie saw Pedro. Tama: Pedro saw a movie.
  22. 22. 4. Ang isang salin upang maituring na mabuting salin ay kailangang tanggapin ng pinag- uukulang pangkat na gagamit nito.
  23. 23. 5. Bigyan ng pagpapahalaga ang uri ng Filipino na angkop na gamitin sa pagsasalin. Maynila Filipino? UP Filipino? NSBD Filipino? Bulacan Filipino? Ilocano o Bisaya Filipino?
  24. 24. 6. Ang mga daglat, akronim, formula na masasabing establisado o universal na ang gamit ay hindi na isinasalin.Halimbawa:DepEd (sa halip na KagEd mula sa Kagawaran ng Edukasyon)cm (sa halip na sm mula sa sentimetro)H2O (sa halip na Tu mula sa Tubig)
  25. 25. 7. Kung may pagkakataon na higit sa isa ang matatanggap na panumbas sa isang salita ng isinasaling teksto, gamitin ang alinman sa mga iyon at pagkatapos ay maaaring ilagay sa talababa (footnote) ang iba bilang mga kahulugan.
  26. 26. 8. Laging isaisip ang pagtitipid ng mga salita.Halimbawa: Tell the children to return to their seats.Di-matipid: Sabihin mo sa mga bata na bumalik sa kanilang upuan.Matipid: Paupuin mo ang mga bata.
  27. 27. 9. Nagkakaroon lamang ng tiyak na kahulugan ang isang salita kapag ito’y nagiging bahagi ng pararila o pangungusap.Halimbawa:He ate a cup of rice. (kanin)The farmers harvested rice. (palay)He bought a kilo of rice. (bigas)
  28. 28. 10. Isaalang-alang ang kaisahan ng mga magkakaugnay na salitang hiram sa Ingles.Halimbawa: solid and liquidMali: solido at likwid; solid at likidoTama: solido at likido; solid at likwid
  29. 29. 11. Mahalaga ang diksyunaryo sa pagsasaling-wika ngunit huwag paaalipin dito.
  30. 30. MGA KARAGDAGANG PAALALA TUNGOSA MABISANG PAGSASALIN1. Kung magkakaroon ng ibang pakahulugan sa itutumbas na salita, humanap ng ibang maaaring ipalit dito o di kaya linawin ang kahulugan ng salita sa pamamagitan ng context clue.
  31. 31. Halimbawa:Orihinal: His paper was soaked in water.Mahinang Salin: Basa ang kanyang papel.Mabuting Salin: Basa sa tubig ang kanyang papel. Basa ang kanyang sulatang papel.
  32. 32. 2. Hangga’t magagawa ay iwasan ang paggamit ng panumbas na salita na may kaanyo sa ibang wika sa Pilipinas ngunit hindi kakahulugan.
  33. 33. Halimbawa:Orihinal: Your servant is already here.Salin: Narito na ang iyong lingkod.Mabuting Salin: Narito na ang iyong tagapaglingkod/ katulong/utusan.
  34. 34. 3. May mga pagkakataon na ang isang kaisipang ipinahahayag nang tahasan sa Ingles ay kailangang gamitan ng eupemistikong salita sa Filipino upang hindi maging pangit sa pandinig.
  35. 35. Halimbawa: sex = pakikipagtalik sperm = punlay, punla ng buhay penis = ari ng lalaki vagina = ari ng babae
  36. 36. 4. Ang isang magandang pamagat sa Ingles ay hindi nangangahulugang magiging maganda ring pamagat sa Filipino.Halimbawa: Broken Arrow = Sirang Palaso Face Off = Tanggal Mukha Speed = Bilis The Exorcist = Ang Sinaniban
  37. 37. MGA KONSIDERASYON BAGO MAGSALIN1. Layunin Orihinal na Saling Teksto Teksto Reaksyon ng Reaksyon ng Mambabasa ng Mambabasa ng Orihinal Salin
  38. 38. 2. MambabasaMga maaaring maging tanong: Para kanino ang salin? Sino ang pinag-uukulan ng salin?
  39. 39. 3. AnyoTandaan: Anu’t ano man ang anyo ng isasalin, kailangang maging konsistent ang anyo ng salin sa orihinal.
  40. 40. 4. Paksa Kung hindi alam ang paksa ng isasalin, kailangang gawin ang alinman sa mga sumusunod:a) Alamin muna ang paksa ng isasalin bago iyon isalin.b) Huwag iyong isalin. Ipasalin na lamang sa nakakaalam ng isasalin.
  41. 41. 5. Pangangailangan Magsalin lamang kung kinakailangan. Hindi tayo dapat salin ng salin kung ang kailangan naman ay ang sumulat ng isang orihinal na akda.
  42. 42. MGA PARAAN NG PAGSASALIN1. Pagtutumbas (F E; E F)a. Isa-sa-isang tumbasan (Pangngalan)Halimbawa: English Filipinoama father anguish dalamhatikalapati dove citizen mamamayankatwiran reason faith pananalig
  43. 43. b. Isa-sa-isang tumbasan (Pandiwa)Halimbawa: English Filipinopukawin arouse authorize pahintulutankopyahin copy criticize punahinmagpahayag express ran tumakbo
  44. 44. c. Isa-sa-isang tumbasan (Pang-uri)Halimbawa: English Filipinomatamis sweet pretty magandapayat thin rich mayamansanay expert good mabuti
  45. 45. a. Isa-sa-isang tumbasan (parirala, sugnay atbp.)Halimbawa: (E F)ability to apply knowledge kakayahang magamit ang kaalamansupervised reading activities mga pinatnubayang gawain sa pagbasawritten activity pasulat na gawain
  46. 46. (F E)tumuklas ng mga bagong talino discover new talentsmapang-aliw na palabas entertaining showmatandang babae plump woman
  47. 47. 2. Panghihirama. Mula Kastila, binago ang baybay (S1)Halimbawa: kusina (cocina) kubyerta (cubierta) kuwelyo (cuello) donya (doña) kuwento (cuento) senyorito (señorito)
  48. 48. b. Mula sa Ingles, binago ang baybay (E1)Halimbawa: abstrak (abstract) debelopment (development) lokomotor (locomotor) diksyon (diction) rekord (record) kompyuter (computer)
  49. 49. c. Mula sa Ingles, orihinal na baybay (E2)Halimbawa: cake (hindi keyk) encode (hindi enkowd) jogging (hindi dyaging) type (hindi tayp) cute (hindi kyut) disk (hindi disk)
  50. 50. d. Adapsyon, mula sa iba pang wikang dayuhan, walang pagbabago sa baybay (F)Halimbawa: spaghetti (Italyano) pizza (Italyano) bon apetit (Franses) habeas corpus (Latin) modus operandi (Latin)
  51. 51. 3. Pagsasaling Pa-idyomatikoHalimbawa: Filipinobread and butter hanapbuhay, trabahoto have a hand/voice magkaroon ng kinalaman, magkaroon ng kaugnayan sa pagpapasyadressed to kill bihis na bihis, nakapamburol, isputing
  52. 52. 4. Paglikha ng Salita (L)Halimbawa: FilipinoDance, poem, song satulawit (sayaw, tula, awit)Pork loin, fried rice, egg tapsilog (tapa, sinangag, itlog)monument bantayog (bantay ng katayugan)
  53. 53. MGA POSIBLENG KAHINAAN NG SALIN1. May dagdag na diwa ang salin.Halimbawa:Orihinal: John, Paul and I went to see a movie.Salin: Si John, Paul at ako ay nanood ng sine kahapon.
  54. 54. 2. Kulang ang diwa ng salin.Halimbawa:Orihinal: John, Paul and I went to see a movie yesterday.Salin: Si John, Paul at ako ay nanood ng sine.
  55. 55. 3. Mali/Iba ang diwa ng salin.Halimbawa:Orihinal: John, Paul and I went to see a movie.Salin: Si John, Paul at ako ay nanood ng konsyerto.
  56. 56. 4. May mga bahaging malabo ang kahulugan kaya’t nagkakaroon ng higit sa isang kahulugan.Halimbawa:Orihinal: Ang pagpapalipad ng saranggola ay maaaring maging mapanganib.Salin: Flying kites can be dangerous.
  57. 57. 5. Hindi nauunawaan ng pinag-uukulang mambabasa ang salin.Halimbawa:Orihinal: The crowd sang in chorus.Salin: Sabay-sabay na humugong sa pag-awit ang madla.
  58. 58. 5. Hindi nauunawaan ng pinag-uukulang mambabasa ang salin.Halimbawa:Orihinal: The crowd sang in chorus.Salin: Sabay-sabay na humugong sa pag-awit ang madla.

×