3. Publizitate modernoa XIX-XX mendeak

3.1. Kartelaren aroa: artea eta publizitatea XIX: hiri industrializatuaren sorrera Kalearen berraurkikuntza Hiria: komunikazio kanal pribilegiatua Afixa, iragarki zutabeak, gurdietako publizitatea, eskaparate, iragarki argidunak, sandwich-gizonak...

XIX: hiri industrializatuaren sorrera

Kalearen berraurkikuntza

Hiria: komunikazio kanal pribilegiatua

Afixa, iragarki zutabeak, gurdietako publizitatea, eskaparate, iragarki argidunak, sandwich-gizonak...

Eta batez ere kartela Teknikaren garapena: tipografiatik litografiara Litografiaren garapena eta kromolitografiaren asmakuntza. (Senefelder, 1796) Liburuetatik --> karteletara Papera , egokiago eta merkeagoa Artistak erakarrita. Egunkarietan irudirik ez. Egunkarietan publizitateak zergak handiak Alfabetizazioaren mugak

Teknikaren garapena: tipografiatik litografiara

Litografiaren garapena eta kromolitografiaren asmakuntza. (Senefelder, 1796)

Liburuetatik --> karteletara

Papera , egokiago eta merkeagoa

Artistak erakarrita.

Egunkarietan irudirik ez.

Egunkarietan publizitateak zergak handiak

Alfabetizazioaren mugak

3.1.1. Paris, kartelismoaren hiriburua Arteak eta publizitateak bat egin Artista pilaketa eta mugimendu artistiko biziak Aurrekari bat: Giambattista Tiépolo (Venezia, 1696- Madril, 1770) Formato berrien garapena artean: laukizuzen bertikala Giza gorputzari egokitua. Figura kontrapikatuak.

Arteak eta publizitateak bat egin

Artista pilaketa eta mugimendu artistiko biziak

Aurrekari bat: Giambattista Tiépolo (Venezia, 1696- Madril, 1770)

Formato berrien garapena artean: laukizuzen bertikala

Giza gorputzari egokitua.

Figura kontrapikatuak.

Jules Cheret (Paris,1836- Nice, 1932) Heziketa artistikorik gabeko litografoa. Aurrerapen tekniko eta artistikoak. Kolore ugari eta angelu kontrapikatuak. Letren integrazioa konposizioan. Sexuaren sarrera publizitatea: emakumearen gorputzaren erabilera. Dotorezia, koloretasuna, bizia...

Heziketa artistikorik gabeko litografoa.

Aurrerapen tekniko eta artistikoak.

Kolore ugari eta angelu kontrapikatuak.

Letren integrazioa konposizioan.

Sexuaren sarrera publizitatea: emakumearen gorputzaren erabilera.

Dotorezia, koloretasuna, bizia...

Henri de Toulouse-Lautrec (1864-1901) Jatorri aristokratikoko artista 1882: Parisa. Montmatreko bohemia, kabaretak, artistak… margotu eta promozionatu Ancourt litografoa maisu Inpresionismoa eta litografia japoniarra Pertsonai enigmatikoak, ilunak… Ikuskizunen kartelak: kabareta, zirkua, antzerkia…

Jatorri aristokratikoko artista

1882: Parisa.

Montmatreko bohemia, kabaretak, artistak… margotu eta promozionatu

Ancourt litografoa maisu

Inpresionismoa eta litografia japoniarra

Pertsonai enigmatikoak, ilunak…

Ikuskizunen kartelak: kabareta, zirkua, antzerkia…

Bere artelan eta publizitate-lanen arteko berdintasunak La Goule Moulin Rouge-era ailegatzen, 1892 Jane Avril, 1893

La Goule Moulin Rouge-era ailegatzen, 1892 Jane Avril, 1893

Beste kartelista famatu batzuk Alphonse Mucha (1860-1939) Arts&Crafts mugimendu kidea Detaile asko, dekorazio oparoa Ilustrazioak, aldizkariak, iragarki kartelak

Alphonse Mucha (1860-1939)

Arts&Crafts mugimendu kidea

Detaile asko, dekorazio oparoa

Ilustrazioak, aldizkariak, iragarki kartelak

Cassandre (Adolphe Mouron, 1901-1968) Publiko zabalarekin kontaktua berreskuratu Futurismoa Espazioa eta abiadura: garraiobideak Diseinu grafikoaren antzindaria Logotipo famatuen sorkuntza

Publiko zabalarekin kontaktua berreskuratu

Futurismoa

Espazioa eta abiadura: garraiobideak

Diseinu grafikoaren antzindaria

Logotipo famatuen sorkuntza

Cassandre kartelen inguruan Zaila da kartela kokatzea arte piktorikoen barrua. Batzuentzat pinturaren eremu bat da, besteentzat dekorazioa da. Oker dabiltza biak. Kartelak artistaren pertsonalitatearen deuseztapena eskatzen du Pinturak berezko helburua du, kartela helburu bat lortzeko bitartekaria da. Kartelistaren lana komunikazio zuzen, argi eta poteretsu bat eratzea da.

Zaila da kartela kokatzea arte piktorikoen barrua. Batzuentzat pinturaren eremu bat da, besteentzat dekorazioa da. Oker dabiltza biak.

Kartelak artistaren pertsonalitatearen deuseztapena eskatzen du

Pinturak berezko helburua du, kartela helburu bat lortzeko bitartekaria da.

Kartelistaren lana komunikazio zuzen, argi eta poteretsu bat eratzea da.

3.1.2. Kataluniako kartelismoa 1896ko abenduaren 3a: atzerriko kartel artistikoen erakusketa, Parés aretoan (Bartzelonan). Aitzindaria Katalunian: Ramón Casas . Lehenengo lana: Quatre Gats tabernarako kartela.

1896ko abenduaren 3a: atzerriko kartel artistikoen erakusketa, Parés aretoan (Bartzelonan).

Aitzindaria Katalunian: Ramón Casas .

Lehenengo lana: Quatre Gats tabernarako kartela.

3.2. Agenteak eta agentziak Agentziaren sorrera: publizitatea profesionalizatzen den seinale Ariketa sekundarioa. Ariketa iraunkor eta profesionala. Sistematikoa

Agentziaren sorrera: publizitatea profesionalizatzen den seinale

Ariketa sekundarioa.

Ariketa iraunkor eta profesionala.

Sistematikoa

Publizitatearen gaineko galdera berriak Nola ailegatu gure publikora? Nola arreta deitu? Zenbat aldiz insertatu gure iragarkia? Zenbat ulertzen/gogoratzen dute?

Nola ailegatu gure publikora?

Nola arreta deitu?

Zenbat aldiz insertatu gure iragarkia?

Zenbat ulertzen/gogoratzen dute?

Agentea = bitartekaria Egunkarietarako lanean Independienteak Iragarleentzat lanean

Egunkarietarako lanean

Independienteak

Iragarleentzat lanean

Agentziak AEBtan Berandu baina asko zabalduko ziren. Gaur egun munduan liderrak. Komertzio eta industriarako herri aproposa. Iparralde industrialaren garaipena gerran. Egunkari tirada handiak.

Berandu baina asko zabalduko ziren.

Gaur egun munduan liderrak.

Komertzio eta industriarako herri aproposa.

Iparralde industrialaren garaipena gerran.

Egunkari tirada handiak.

Antzindariak 1841: John L. Hooper  New York. Volney B. Palmer  Filadelfia. Advertsing Agency. 1850: George P. Rowell. Egunkarietatik independizatu. Media plangintzaren hasiera. http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/serial?id=rowelland 1860: Samuel M. Pettingill. Iragarkien idazketa. 1861: New Yorken 20 publizitate agentzia. 1864: J. Walter Thomson company. 1869: Lehenengo agentzia modernoa. Full Service Agency. Ayer&Son. 1870: Lord&Thomas.

1841: John L. Hooper  New York.

Volney B. Palmer  Filadelfia. Advertsing Agency.

1850: George P. Rowell. Egunkarietatik independizatu. Media plangintzaren hasiera.

http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/serial?id=rowelland

1860: Samuel M. Pettingill. Iragarkien idazketa.

1861: New Yorken 20 publizitate agentzia.

1864: J. Walter Thomson company.

1869: Lehenengo agentzia modernoa. Full Service Agency. Ayer&Son.

1870: Lord&Thomas.

Francis Wayland Ayer: agentzia baten kasua 1868: National Baptist aldizkariko publizitate espazioa saldu, komisioka 1869: N.W. Ayer&Son agentzia sortu, Filadelfian. Aldizkari erlijiosoen espazioak saldu 1874: Ayer&Son’s Manual for Advertisers 1875: tipografia zerbitzuak 1877: Volney B. Palmer-en agentzia erosi 1884: Sormen eta produkzio zerbitzuak 1927: Multinazionala bihurtu (Europa eta Latinoamerika)

1868: National Baptist aldizkariko publizitate espazioa saldu, komisioka

1869: N.W. Ayer&Son agentzia sortu, Filadelfian.

Aldizkari erlijiosoen espazioak saldu

1874: Ayer&Son’s Manual for Advertisers

1875: tipografia zerbitzuak

1877: Volney B. Palmer-en agentzia erosi

1884: Sormen eta produkzio zerbitzuak

1927: Multinazionala bihurtu (Europa eta Latinoamerika)

AEBtako publizista famatuak Phineas Taylor Barnum (1810-1891) Zirku-enpresaria, museo sortzailea, bidaiaria… … eta iruzurreko publizitatean maisu Iragarri zuena: Ikuskizunak Medizinak

Phineas Taylor Barnum (1810-1891)

Zirku-enpresaria, museo sortzailea, bidaiaria…

… eta iruzurreko publizitatean maisu

Iragarri zuena:

Ikuskizunak

Medizinak

Raymond Rubicam (1892-1978) Publizitatearen “iraultza kreatiboa” 20-30eko hamarkadetan. Idazlea bokazioz F. Wallis Armstrong-en copywriter. 1919: Ayer&Son-en lanean 1923: John Orr Young-ekin batera Young&Rubicam agentzia Iragarki kreatiboak eta irrati programak

Publizitatearen “iraultza kreatiboa” 20-30eko hamarkadetan.

Idazlea bokazioz

F. Wallis Armstrong-en copywriter.

1919: Ayer&Son-en lanean

1923: John Orr Young-ekin batera Young&Rubicam agentzia

Iragarki kreatiboak eta irrati programak

Agentziak Espainian 1872: Rafael Roldós Viñolas. Inprenta enpresa. Roldós y Compañía agentzia. Bartzelona. Gaur egun oraindik martxan. Orokorrean: agentzia txikiak, familiarrak. 80ko hamarkadan agentzia amerikarren pean.

1872: Rafael Roldós Viñolas. Inprenta enpresa. Roldós y Compañía agentzia. Bartzelona.

Gaur egun oraindik martxan.

Orokorrean: agentzia txikiak, familiarrak.

80ko hamarkadan agentzia amerikarren pean.