Fakty i mity na temat PKB

Kraków, 16.11.2009
Fakty i mity o PKB
Analiza koncepcji rachunków dochodu narodowego z perspektywy Austriackiej Szkoły Ekonomii

Z materiałów edukacyjnych NBP:
„Jeśli zsumujemy wszystkie dobra i usługi jakie wyprodukował dany kraj, to uzyskamy wynik, który w bardzo prosty sposób podsumowuje jego gospodarkę. Wynik ten nosi nazwę Produkt Krajowy Brutto. Gdy PKB wzrasta – społeczeństwo się bogaci, gdy maleje – biednieje.”
www.nbportal.pl/pl/cw/prezentacje/prezentacje/pkb

Czy na pewno?

PLAN PREZENTACJI
Krótka historia PKB
Z czego składa się PKB i jak jest obliczane
„Standardowa” krytyka
Krytyka składników PKB (Szewczyk)
Austriacka krytyka
Pozostały Produkt Prywatny (Rothbard)
Obliczenia PPP – T.Cukiernik
Obliczenia PPP – D. Jaskulski

„Ogólnie rzecz biorąc, ekonomiści oceniają wyniki makroekonomiczne, analizując kilka podstawowych zmiennych, przy czym najważniejsze z nich to produkt krajowy brutto (PKB), stopa bezrobocia oraz inflacja”
„ Ekonomia”, Samuelson i Nordhaus

1758r. Tablica ekonomiczna FrançoisaQuesnay'a

1947 r. – ONZ publikuje pierwsze zalecenia na temat rachunków narodowych
1953 r. – metodologia obliczania dochodu narodowego zostaje sformalizowana
1993 r. – powstaje SNA obowiązujące do dziś
1995 r. – powstaje ESA

Model gospodarki narodowej

Równanie PKB
Y = C + I + G + X – Z – Te

3 metody obliczania PKB
Od strony tworzenia dochodu
Od strony podziału dochodu
Z punktu widzenia ostatecznego wykorzystania dochodu

„Standardowa” krytyka PKB
"szara strefa” oraz produkcja gospodarstw domowych przeznaczanej na własne potrzeby
wartość wypoczynku
efekty zewnętrzne produkcji (zanieczyszczenia)
uwzględnia produkcję antydóbr (używki)
różnice cen w poszczególnych cen
addytywność (ceny stałe/bieżące)
zróżnicowanie dochodów w społeczeństwie

Przykład Gwinei Równikowej
PKB per capita 37 200 USD/osobę – teoretycznie bogatszy naród niż Niemcy/Brytyjczycy
Zajmuje dopiero 121. wśród 177 państw na liście Human Development Index (HDI)

„Standardowa” krytyka PKB, cz. II
nie pokazuje jakości usług, zwłaszcza państwowych
im większe zbrojenia tym większe PKB
nie odzwierciedla faktu, że nie cały wypracowany PKB trafia do obywateli w postaci bezpośredniej (pensje) lub pośredniej (świadczenia, zasiłki itp.). Część PKB w formie kosztów transferowych i cen transferowych jest wyprowadzana z kraju wytworzenia

SZARA STREFA

Krytyka prof. Szewczyka
Dochody z czynszów, których nikt nie otrzymuje
Płody rolne na własny użytek
Handel zagraniczny
1) Y = C + I + G + NX
2) Y = C + I + G + X – Z
NX = X - Z

Krytyka PKB przez ASE - wstęp
Frank Shostak: czy dobra finalne zostały wyprodukowane jako przejaw faktycznego wzrostu zamożności lub konsumpcji
Podobna krytyka PKB przez M.Friedmana – przykład piramidy
Argumenty Szymona Kuznets’a (noblista z ekonomii w 1971 r.)

Krytyka PKB przez ASE
F.Shostak: PKB daje złudzenie, że istnieje coś takiego jak produkcja narodu
Rothbard:
PKB jako mieszanka wartości brutto i netto
Nie istnieje obiektywnie mierzalny „poziom cen”
Do PKB wliczane są wydatki rządu

ROTHBARD
„(…)odpowiedniejszym byłoby założenie (…) że rząd nie tylko nic nie wnosi do produktu narodowego, ale wręcz przyczynia się do zmniejszenia produktu narodowego przez przesunięcie zasobów do przedsięwzięć bezproduktywnych.”
„Co jest dobrego we wzroście ekonomicznym?”
Murray N. Rothbard: Rola wydatków rządowych we wskaźnikach produktu narodowego, http://www.mises.pl/296/296

Propozycja skorygowania rachunków narodowych (M.N. Rothbard)
OPCJA 1. Produkt Prywatny Netto = Produkt Narodowy Netto – dochód wytwarzany przez rząd (1) – dochód wytwarzany przez przedsiębiorstwa państwowe(2)
Następnie:
PPN – zakupy rządu od biznesu – zakupy przedsiębiorstw państwowych od przedsiębiorstw – płatności transferowe = PPP
(1) Rozumiany jako pensje urzędników.
(2) Rozumiany jako wydatki bieżące przedsiębiorstw państwowych oraz pensje pracowników tych przedsiębiorstw.

Propozycja Rothbarda, cz. II
OPCJA 2.
PNN – całkowite wydatki rządu – całkowite wydatki przedsiębiorstw państwowych = PPP
OPCJA 3
PNN – wszystkie obciążenia podatkowe – dochody przedsiębiorstw państwowych – deficyt budżetowy = PPP

Idea PPP
Odzwierciedla udział państwa w gospodarce
Pokazuje rozwój (regres) sektora niepaństwowego
Implikacja subiektywnej koncepcji wartości
Pochodna niechęci niektórych Austriaków do instytucji państwa

PPP dla gospodarki Polski
Tomasz Cukiernik:
Wartość dodana brutto sektora prywatnego = PPB
PPB – dochody sektora publicznego = PPP
Dominik Jaskulski:
PKB – wszystkie wydatki sektora publicznego (na poziomie centralnym i samorzadowym) = PPP

DZIĘKUJĘ Zapraszam do zadawania pytań

http://www.slideshare.net	11
http://localhost	3
http://static.slidesharecdn.com	2

Fakty i mity na temat PKB

by kasekrakow on Nov 26, 2009

Accessibility

Categories

Tags

Upload Details

Usage Rights

3 Embeds 16

Statistics

Fakty i mity na temat PKB — Webinar Transcript