Health is a...relationship
between you
and
your body
• Terri Guillemetes
ISHRANA
U
OSTEOPOROZI
ZZZZR NIŠ dr Sonja Stanković
Definition, etiology, prevalence
Definition
• Osteoporoza se definiše kao progresivni
sistemski poremećaj koštanog sistema koji
karakteriše smanjenje miner...
Diagnosis of Osteoporosis
Using Central DXA
WHO-Definition
Normal
≥ - 1
Osteopenia
-1 do - 2,5
Osteoporosis
≤- 2,5
Severe ...
Definicija
• OSTEOPOROZA je... stanje, bolest, koštane krhkosti koja je
posledica promena u mikro-arhitekturi i smanjenja ...
Incidenca/prevalenca
• svakih 30 sekundi u Evropi jedna osoba zadobije
frakturu zbog osteoporoze
• gotovo 1 od 5 ţena star...
Incidenca/prevalenca
• Amerika :
verovatnoća za OP za ţene ♀ je 4x veća nego za muškarce♂
Engleska: 3 000 000 ljudi sa OP
...
u zemlji Srbiji
U Srbiji od osteoporoze boluju
svaka 3. ţena i
svaki 8. muškarac
stariji od 50godina
pravo vreme za početak prevencije te bolesti
detinjstvo.
Školska deca bi,
uz dovoljan unos
kalcijuma i vitamina D,
trebalo...
etiologija Uloga kalcijuma
• kalcijum neophodan za
zdravlje kosti i da ima
pozitivan uticaj na gustinu
kosti i smanjenje p...
etiologija Demistificated MYSTERY!!!!!
Uzroci osteoporoze
• nedostatak veţbanja
• neadekvatna ishrana
• nedostatak istezan...
etiologija Osteo-porosis = šupljikava kost
Zna se da je potrebna dovoljna količina kalcijuma da bi se postigla
najveća mog...
etiologija
• Muškarci!!!!
kod ţena bolest češća do
7 puta
i obično je povezana s
menopauzom, što odgovara
naglom padu ţens...
etiologija Uloga kalcijuma
• Kalcijum je kamen temeljac za jake kosti.
• Odrasli do 50 god trebaju 1000 mg dnevno.
• Posle...
Faktori rizika
Faktori rizika-nepromenljivi
• hereditet na OP ili na prelom usled OP
• ţenski pol
• bela put
• sitna telesna građa
• kašn...
Faktori rizika- promenljivi
• nedovoljna fizička aktivnost
• nepravilna ishrana
• nedovoljan unos Ca
• malapsorpcioni sind...
Klinička slika
Symptoms
• Ne mora postojati ikakav simptom, sve do preloma ili ocigledne
promene stasa!!!!
• Čak i značajan gubitak košta...
Symptoms
Iako OP nema izaţene simptome
komplikacije–
jako bolne,
ostavljaju trajne posledice,
Prelom kuka
Prelom podlaktic...
Symptoms
• Bez prevencije i tretmana,
osteoporoza moţe napredovati
bez bolova ili ikakvih simptoma
sve dok se ne dogodi pr...
Praktično 1 od 5 pacijenata godinu dana nakon OP
Fx kuka nije medju ţivima
Osobe sa OP Fx imaju smanjen kvalitet ţivota
i ...
• OP Fx pršljenskih tela definišu se kao smanjenje
prednjeg kranio-kaudalnog dijametra pršljena za
više od 20 % =najmanje ...
simptomatology
• ZAŠTO ŢENE??
• ţene imaju manju koštanu masu
• nego odrasli muškarci,
• prema tome gubitak kalcijuma iz k...
Disease extent
• najugroţeniji su kičmeni pršljenovi i
butna kost
• do 2050. g., zbog savremenog načina
ţivota, broj obole...
• Modeliranje & remodeliranje = 20% kosti se renovira svake
godine,
• Vaţno je Ca stalno ugrađivati u kosti!!!!
• Tokom ra...
Microskopski:
• smanjenje mineralne koštane gustine
CLINICAL examine
• Laboratorija:
• - nivo Ca u krvi
• - nivo vit D
• Ro - da bi se OP detektovala na rentgenskom snimku
gu...
Diagnosis
• Anamneza
• Klinicka slika
• Merenje koštane gustine (BMD - Bone Mineral Density)
DXA metodom,
• Testing: What ...
Score
• Rezultati merenja BMD mogu da se izraze kao odstupanje (broj standardnih
devijacija) od srednje gustine kosti mlad...
Diagnosis
• merenje koštane mineralne gustine (BMD - Bone Mineral Density) DXA metodom,
• Bazira se na niskoenergetskom X ...
Diagnosis
• Postoji i ultrazvučna denzitometrija - brz i ekonomičan metod, bez
zračenja.
• Merenje se vrši na petnoj kosti...
Therapy
• bisfosfonati (Alendronat, Bonviva, Fosamax, Fosavance, Alefos, Bonap).
• Bisfosfonati povedavaju mineralizaciju ...
Therapy
• Menopausal estrogen hormone therapy
• Selective estrogen receptor modulators (SERMs) are a class of drugs that
w...
MNT
MNT
• primary goal is to restore and maintain
the nutrition status of the individual patient
• education is a
key
form
of
...
MNT - mleko i mlečni proizvodi
• Ca+ vit. D
• su mlečni proizvodi
prihvadeni kao standardi po
kojima se može proceniti
uno...
MNT
• 1 l svežeg mleka sadrži oko 1200 mg kalcijuma, a ima i
dovoljno vitamina D u sebi,
• ako mleko nije obrano.
Milk & dairy
• Yogurt and kefir
• Proteini, Ca
• probiotici
• Punomasno!!!!
•
• lactobacilli
Milk & dairy
• slatko mleko – slabije se podnosi
• jogurt
• kiselo mleko
• mladi sir
• alteranative: sojino, bademovo, pir...
• A 3 cm cube of hard cheese has as
much calcium as a cup of milk.
• A single 8-ounce cup of milk,
whether skim, low-fat, ...
Proteini
• Počevši od ribe i ribljih konzervi koji u naročito u slučaju plave ribe
sadrže osim kalcijuma i značajne količi...
vegtables
• povrda bi za kalcijum
• bio najbolji kelj,
• brokoli i
• spanad,
• Greens
• You might be surprised to learn th...
Calcium Supplements
• Supplements are an easy way to boost
your calcium intake, but some reports
suggest you may not need ...
• 300 mg Ca ima u :
• 1 šolja (250 ml) kravljeg ili kozjeg mleka (i
čokoladnog!)
• 1 šolja (250 ml) sojinog, bademovog,
pi...
• 900 mg + 300 mg Ca:
• Slededi proizvodi sadrže oko 300 mg kalcijuma
• 1 komad sira
• 1 čaša jogurta
• 1 komad pizze sa sirom
• 11 suvih smokav...
100 grama sledećih prehramebenih proizvoda sadrţi prikazanu
količinu kalcijuma u miligramima
• palačinke rađene s mlekom 1...
Čokoladni proizvodi
• čokoladna pločica s mlekom (Kinder) 130
• čokoladna pločica (Mars) 168
• čokoladna pločica s bademim...
Semenke i slično
• pistadi 138
• lešnik 226
• badem 252
Namirnice iz mora
• riblji namaz 222
• riblja ikra 275
• sardine 174
• lignje 180
• riba-škarpina 137
• osušeni bakalar 160
Vode
• kora od narandže 161
• narandža 42
• kora od limuna 134
• mandarina 33
• crna ribizla 46
• jagoda 26
• kupina 44
• ...
Povrde
• peršun (zeleni deo) 245
• celer, koren 68
• masline 96
• kiseli kupus 126
• kelj 212
• brokoli 103
Mleko i mlečni proizvodi
• mlečni sladoled 108-162
• sirni namaz, masni 562
• topljeni sir 547
• sveži kravlji sir 92
• so...
• Soy Foods
• ½ šolje obogadenog tofua = 861 mg Ca
• Isoflavoni takođe utiču na jačanje kostiju
• tofu
• estrogen-like eff...
Dobri izvori kalcijuma su:
• mlečni proizvodi (mleko, sir), jogurt,
sardine, prokelj i brokoli, povrde sa
zelenim lišdem k...
• Salmon
• Salmon and other types of fatty
fish offer an array of bone-
boosting nutrients.
• They contain calcium as well...
fruits
• Fitonutrijenti, vitamini, minerali
• VLAKNA
• Nuts and Seeds
• Nuts and seeds can bolster bone
health in several ways. Walnuts
and flaxseeds are packed with
omega-3 f...
fruits
• Orašasto vode --orasi, lešnici i bademi, najbolje –
mleveno u šejkovima i smoothie-ima.
•
CALCIUM CONTENT OF SOME COMMON
FOODS
PORTION CALCIUM*
Food Product – 250 to 300+ mg Ca
Buttermilk 1 cup/250mL 300 mg
Forti...
CALCIUM CONTENT OF SOME COMMON
FOODS
PORTION CALCIUM*
Food Product – 160 to 249 mg Ca
Almonds, dry roast 1/2 cup/125 mL 18...
CALCIUM CONTENT OF SOME COMMON
FOODS
PORTION CALCIUM*
Food Product – 125 to 159 mg Ca
Beans – baked, with pork, canned 1 c...
CALCIUM CONTENT OF SOME COMMON
FOODS
PORTION CALCIUM*
Food Product – 75 to 124 mg Ca
Beans – baked, plain 1 cup/250 mL 86 ...
• Sunshine
• OK, sunshine is not a
food....SOLAR NUTRITION. But
the body produces vitamin D in
response to sunlight. Witho...
Kalcijum se ne moţe apsorbovati bez vitamina D.
• Vitamin D se stvara u
koži delovanjem sunca i
dovoljno je 2 do 3 puta
ne...
Kalcijum se ne moze apsorbovati bez vitamina D.
• Osteoporosis Canada recommends
preporučuje suplementaciju vit. D for all...
Vit K
• Zeleno lisnato povrde je
bogat izvor vitamina K, beta
karotina, vitamina C,
kalcijuma i magnezijuma.
Vitamin K je ...
Magnezijum Mg
• Magnezijum u hrani: banane,
orasi, kikiriki, punozrne cerealije,
mekinje, koštano brašno, vedina
tamnozele...
PROTEINI
• Salmon
• Salmon and other types of fatty
fish offer an array of bone-
boosting nutrients.
• They contain calciu...
Fats&oils vit A,D,E,K
• maslinovo ulje i masna morska riba: tuna
skuša, sardine i losos.
• 2-3 sk maslinovog ulja
•
• Bor
• neophodan je za izgradnju kostiju i
njihovo održavanje u zdravom stanju,
• za homeostazu ćelijskih membrana
• ko...
Redovna fizička aktivnost
• Vežbanje sa opteredenjem
• Upotreba tegova
• Upotreba same težine tela –
• Antigravitacijsko delovanje
• mišida
• Žustro...
Excercise
• Vežbajte, ali pametno
• Vežbanje ima poseban značaj u sprečavanju i lečenju osteoporoze. Fizička
aktivnost pov...
• Adults should engage in
at least 30 minutes of
moderate physical
activity on most
(preferably all) days of
the week. Chi...
• Bone Density: Exercises for
Osteoporosis
“The components of mechanical load
that stimulate bone growth are the
load (int...
• The best exercise to prevent osteoporosis is
weight-bearing exercise that works against
gravity.
• Weight-bearing exerci...
Hydration
•8 čaša vode
• Nutrition and Weight
• Nutritivni status i telesna masa takođe utiču na zdravlje koštanog
tkiva
• Na predispozicije ka p...
• Nutrition and Weight – conte
• Studije su pokazale da je telesna masa u pozitivnom odnosu sa
koštanom gustinom- bone min...
Hrana koja pospešuje osteoporozu
MNT
• Dietary factors that
cause osteoporosis
• Osteoporosis Diet
Danger 1: Salt Is Bad
for the Bone!
• baš so, a ne samo ...
MNT
• Dietary factors that
cause osteoporosis
• Osteoporosis Diet
Danger 1: Salt Is Bad
for the Bone!
• Procesirana hrana ...
• So je glavni krivac koji
izvlači kalcijum iz
organizma
• Što više soli jedemo, to
više kalcijuma
izlučujemo urinom.
• Is...
MNT
• Dietary factors that
cause osteoporosis
• Osteoporosis Diet
Danger 2: Some
Popular Drinks
• Soft drinks
• Gazirana p...
MNT
• Dietary factors that
cause osteoporosis • Some concern has been expressed that
there may be too much phosphorous
in ...
MNT
• Dietary factors that
cause osteoporosis
• Osteoporosis Diet
Danger 3: The Cost of
Caffeine
• Kofein crpi kalcijum iz...
MNT
• Dietary factors that
cause osteoporosis
• Količina kofeina u šolji kafe može
smanjiti apsorpciju kalcijuma za
nekoli...
MNT
• Dietary factors that
cause osteoporosis
• Osteoporosis Diet
Danger 4: Is Protein
Problematic?
• Protein je neophodan...
MNT
• Dietary factors that
cause osteoporosis
• Osteoporosis Diet
Danger 4: Is Protein
Problematic?
• Kosti su 50% sastavl...
MNT
• Dietary factors that
cause osteoporosis
• Osteoporosis Diet
Danger 5: oxalati
• Oxalati
• Oxalati povedavaju zahteve...
MNT
• Dietary factors that
cause osteoporosis
• Osteoporosis Diet
Danger 8: vlakna
• Vlakna
• Prekomerni unos
vlakana može...
MNT
• Dietary factors that
cause osteoporosis
• Osteoporosis Diet
Danger 9: rafinisani
ugljeni hidrati
The excess consumpt...
•
High-cortisol levels caused by excessive
carbohydrate consumption and high-insulin
levels cause the body to :
-extract h...
Alcohol smoking
Sedentarni stil zivota
Prevention
• Prevention
• Vaţno je već u ranoj dobi graditi i čuvati kosti.
• Prevention
• Telesna veţba povećava koštanu masu pre menopauze i usporava
gubitak kosti nakon menopauze.
• Kosti postaju...
• Prevention
• Gubitak kosti može se ubrzati ako osoba ishranom
unosi premalo kalcijuma.
• Kalcijum usporava gubitak kosti...
• Prevention Ca
• Deca od 1 do 10 godina: 800 mg
• Mladi (11-24 godina): 1200-1500 mg
• Od 25 do 50 godina: 1000 mg ako su...
• Prevention vit D
• Dnevne potrebe za vitaminom D su oko 400-800 IU
• žene – Do 50 godina: 500 IU/dan
– Od 50 godina: 800...
Sophia remedie for osteoporosis
• 50 gr sveţih lešnika
• 50 gr sveţih badema
• 50 gr sveţih oraha
• 50 gr sirovog susama
•...
Natural remedie for osteoporosis
• Med protiv osteoporoze:
• 5 sk mlevenog lanenog semena
• 3 sk susama
• 3 sk nepečenog s...
Remedie for osteoporosis
• Čaj protiv osteoporoze:
• Rastavić (Equisetum arvense) 200g
• Ţalfija (Salvia officinalis) 200g...
Juicing Diet for osteoporosis
Juicing Diet for osteoporosis- one portion
• 1 carrot + 2 green apples + 1 cup broccoli/cauliflower + a bunch of cilantro
...
Juicing Diet for osteoporosis- one portion
• 2 green apples + 1 guava + 1 pear + 2 ribs of celery
•
• 2 green apples + 1 p...
• Smoothies
• Čokoladni frape sa keljom
•
• 1 velika banana
• nekoliko listova svježeg kelja
• 2 s k mlevenog badema
• 1 čaša borovnic...
TEST: Da li ste skloni riziku od osteoporoze
– Da li je neko od vaših roditelja imao osteoporozu ili prelom kuka posle man...
•
…umereni i svesni unos hrane...
…kao i celokupni nacin zivota....
HVALA
•
Reference• http://www.stetoskop.info/Pravilna-ishrana-kao-prevencija-osteoporoze-1375-s5-content.htm
• https://docs.google...
Because happiness is a natural phenomenon — if somebody is
happy there is no skill in it, if somebody is happy it needs no...
Tropski frape sa keljom
1 velika banana
1/4 avokada
150 g svežeg kelja
3/4 šolje ananasa
3/4 šolje manga
1 sk mlijeka koko...
Kelj sa borovnicama i jagodama
1 velika banana
1 čaša borovnica
1/2 čaše jagoda
150 g kelja
1 1/2 čaše vode
http://www.youtube.com/watch?v=0dV1Bwe2v6c
http://www.youtube.com/watch?v=5gpysdG1HoE
• Osteoclasts
• excavate any areas o...
• two-part process is called bone remodelling, and
the cycle of remodelling is completed every
• 3 to 4 months in a health...
Breads & grains
Probiotics
Probiotici – zdrava ravnoteža
mikroflore u koloni
• yogurt, sir,
• acidofilno mleko
• mladenica
• Capsule sa pr...
Remedie for osteoporosis
• Med protiv osteoporoze:
Proteini
• Junece, telece i pilece meso moze da se kuva, dinsta ili pece,
samo ili sa povrcem.
• Jaja
• Morske ribe -3 x n...
• Medications that cause bone loss: Several medications can contribute to
bone loss. For example, the long-term use of
• g...
etiologija
vegtables
Health is not something to be attained somewhere, it is not an
object.
Health is a totally different way of living. The wa...
Crna tabla5
Crna tabla5
Crna tabla5
Crna tabla5
Crna tabla5
Crna tabla5
Crna tabla5
Crna tabla5
Crna tabla5
Crna tabla5
Crna tabla5
Crna tabla5
Crna tabla5
Crna tabla5
Crna tabla5
Crna tabla5
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Crna tabla5

974 views
809 views

Published on

Medical Nutritional Therapy for Osteoporosis

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
974
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Crna tabla5

  1. 1. Health is a...relationship between you and your body • Terri Guillemetes
  2. 2. ISHRANA U OSTEOPOROZI ZZZZR NIŠ dr Sonja Stanković
  3. 3. Definition, etiology, prevalence
  4. 4. Definition • Osteoporoza se definiše kao progresivni sistemski poremećaj koštanog sistema koji karakteriše smanjenje mineralne gustine koštanog tkiva, poremećena mikroarhitektura istog, i sklonost prelomu. • U novije vreme se definiše i ―kao poremećaj koštanog sistema koji karakteriše smanjena jačina kostiju koja predstavlja predispoziciju za povećani rizik za prelom‖
  5. 5. Diagnosis of Osteoporosis Using Central DXA WHO-Definition Normal ≥ - 1 Osteopenia -1 do - 2,5 Osteoporosis ≤- 2,5 Severe osteoporosis ≤ - 2,5 sa frakturama T score
  6. 6. Definicija • OSTEOPOROZA je... stanje, bolest, koštane krhkosti koja je posledica promena u mikro-arhitekturi i smanjenja gustine kosti. • Patološki supstrat • Od 65.godine god. • U razvijenom svetu 50- godišnje ţene imaju 50% šanse za prelom zbog osteoporoze • ♀ 7 / ♂1 • family history
  7. 7. Incidenca/prevalenca • svakih 30 sekundi u Evropi jedna osoba zadobije frakturu zbog osteoporoze • gotovo 1 od 5 ţena starijih od 50 godina ima frakturu jednog ili više pršljenova. Genetski faktori Hormonski Prehrambeni Uslovi okoline 30% do 50% ţena starijih od 65 godina širom sveta će imati OP Oko ½ ţena od 50 i više godina će imati prelom zbog osteoporoze u svom ţivotnom veku!!!!!
  8. 8. Incidenca/prevalenca • Amerika : verovatnoća za OP za ţene ♀ je 4x veća nego za muškarce♂ Engleska: 3 000 000 ljudi sa OP 1 od 2 ♀ i 1 od 5 ♂ posle 50-ete će zadobiti prelom usled OP (250 000 preloma svake godine!!!!) (ili svake 3 minute!!!) ½ preloma kičme ¼ preloma kuka 1/5 preloma podlaktice
  9. 9. u zemlji Srbiji U Srbiji od osteoporoze boluju svaka 3. ţena i svaki 8. muškarac stariji od 50godina
  10. 10. pravo vreme za početak prevencije te bolesti detinjstvo. Školska deca bi, uz dovoljan unos kalcijuma i vitamina D, trebalo da veţbaju svakog dana oko sat vremena
  11. 11. etiologija Uloga kalcijuma • kalcijum neophodan za zdravlje kosti i da ima pozitivan uticaj na gustinu kosti i smanjenje preloma. • dokazano da za vreme rasta i razvoja kosti dakle u detinjstvu, odgovarajući unos kalcijuma značajno povećava koštanu masu, odnosno poboljšava gustinu kosti i već time preventivno utiče na mogući kasniji razvoj osteoporoze. • odgovarajući, dovoljan, unos kalcijuma smanjuje gubitak koštane mase u menopauzi
  12. 12. etiologija Demistificated MYSTERY!!!!! Uzroci osteoporoze • nedostatak veţbanja • neadekvatna ishrana • nedostatak istezanja • nedostatak kalcijuma • deficit vit. D • nizak nivo estrogena u ţena • nizak nivo testosterona u muškaraca
  13. 13. etiologija Osteo-porosis = šupljikava kost Zna se da je potrebna dovoljna količina kalcijuma da bi se postigla najveća moguća koštana masa, a smatra se da su količine ispod 500 mg kalcijuma dnevno predisponirajuće za smanjenu koštanu masu. manjak vit. D, manjak magnezijuma, manjak bora, fluorida i vitamina K, B12 i B6, mogu doprineti nastanaku osteoporoze.
  14. 14. etiologija • Muškarci!!!! kod ţena bolest češća do 7 puta i obično je povezana s menopauzom, što odgovara naglom padu ţenskih polnih hormona, posebno estrogena. Estrogen / progesteron
  15. 15. etiologija Uloga kalcijuma • Kalcijum je kamen temeljac za jake kosti. • Odrasli do 50 god trebaju 1000 mg dnevno. • Posle 50.god. ţenama treba 1200 mg dnevno a muškarcima preko 70-ete takođe 1200 mg • Mleko, bez svake sumnje!!!!! čaša mleka od 250 ml, ima oko 300mg Ca
  16. 16. Faktori rizika
  17. 17. Faktori rizika-nepromenljivi • hereditet na OP ili na prelom usled OP • ţenski pol • bela put • sitna telesna građa • kašnjenje puberteta ili ranija menopauza • anorexia u nekom ţivotnom dobu • stanje posle preloma vezanog za OP • starost preko 60 god • rheumatoid arthritis, hronična bolest jetre ili HBI • hyperthyreosis ili poremećaj funkcije paraštitnih ţlezda, upotreba hormona štitne ţlezde • nizak nivo testosterona u muškaraca • dugotrajna terapija kortikosteroidima • ţene koje nisu rađale • izlaganje jonizujućem zračenju
  18. 18. Faktori rizika- promenljivi • nedovoljna fizička aktivnost • nepravilna ishrana • nedovoljan unos Ca • malapsorpcioni sindromi • pušenje • prekomerni unos alkohola • neadekvatan BMI • često padanje • dugotrajna imobilizacija
  19. 19. Klinička slika
  20. 20. Symptoms • Ne mora postojati ikakav simptom, sve do preloma ili ocigledne promene stasa!!!! • Čak i značajan gubitak koštane gustine može biti ASIMPTOMATSKI • Bol u leđima –zbog promena na pršljenovima – može biti prvi znak
  21. 21. Symptoms Iako OP nema izaţene simptome komplikacije– jako bolne, ostavljaju trajne posledice, Prelom kuka Prelom podlaktice Prelom pršljena
  22. 22. Symptoms • Bez prevencije i tretmana, osteoporoza moţe napredovati bez bolova ili ikakvih simptoma sve dok se ne dogodi prelom • najčešće • kuka, • kičmenih pršljenova • ili podlaktice • OP Fx moţe nastati kao posledica padova, dizanja manjeg tereta ili savijanja. OP Fx mogu biti simptomatske ili čak asimptomatske!!!!
  23. 23. Praktično 1 od 5 pacijenata godinu dana nakon OP Fx kuka nije medju ţivima Osobe sa OP Fx imaju smanjen kvalitet ţivota i samo 1/3 pacijenata se oporavi
  24. 24. • OP Fx pršljenskih tela definišu se kao smanjenje prednjeg kranio-kaudalnog dijametra pršljena za više od 20 % =najmanje 4mm = radiološka definicija Fx • Osobe sa vertebralnom OP Fx gube najmanje 2cm u visini. • Najveća je prevalenca Fx • od Th11 do L1 pršljena, • a sledi Th8
  25. 25. simptomatology • ZAŠTO ŢENE?? • ţene imaju manju koštanu masu • nego odrasli muškarci, • prema tome gubitak kalcijuma iz kosti • češće dovodi do krhkosti kosti. • testosteron duţe štiti muškarce jer počinje opadati iza 60-te godine, a kod ţena je menopauza obično oko 50. godine. • mlađe ţene koje se previše bave nekim fizičkim aktivnostima (balet, moderan ples, ali i drugi oblici izvođačkih umjetnosti) + anoreksične !!! • ili zbog manjka estrogena. • unose manje kalcijuma u ishrani nego muškarci • češće imaju problema sa nepodnošenjem mleka zbog manjka enzima laktaze • češća upotrebe strogih redukcionih dijeta
  26. 26. Disease extent • najugroţeniji su kičmeni pršljenovi i butna kost • do 2050. g., zbog savremenog načina ţivota, broj obolelih biti 3x veći, • Primarna • Sekundarna
  27. 27. • Modeliranje & remodeliranje = 20% kosti se renovira svake godine, • Vaţno je Ca stalno ugrađivati u kosti!!!! • Tokom rasta i razvoja činjenica je da najveću koštanu masu imamo oko 30-te godine, a da od tada ona postepeno opada, a nagli se pad očekuje kod ţena oko 50-te, a kod muškaraca iza 65-te godine. • Ţene u menopauzi gube do 20% koštane mase u prvih 5 godina
  28. 28. Microskopski: • smanjenje mineralne koštane gustine
  29. 29. CLINICAL examine • Laboratorija: • - nivo Ca u krvi • - nivo vit D • Ro - da bi se OP detektovala na rentgenskom snimku gubitak minerala u kosti mora da iznosi najmanje 30%. Rentgenski snimci su ipak od koristi za procenu osteoporotičnih vertebralnih Fx i deformiteta. • DXA = absorpciometrija rentgenskih zraka dvostruke energije - merenje BMD na femuru I kičmenom stubu • ultrazvučna (QUS) merenja BMD na peti • markeri koštanog metabolizma u krvi i urinu
  30. 30. Diagnosis • Anamneza • Klinicka slika • Merenje koštane gustine (BMD - Bone Mineral Density) DXA metodom, • Testing: What Your T-Score Means • Upoređuje koštanu gustinu -bone mineral density (BMD) sa onom u 30-godišnjaka, kada je ona najveda • T –score • ˃-1.0 = normalan nalaz • -1.0 do -2.5 osteopenia • ˂-2.5 osteoporoza
  31. 31. Score • Rezultati merenja BMD mogu da se izraze kao odstupanje (broj standardnih devijacija) od srednje gustine kosti mladih zdravih osoba i to se zove (T- skor) ili kao odstupanje od vrednosti koja odgovara istim godinama starosti zdravih osoba i zove se (Z-skor). • Rizik od OP Fx kuka raste više od 2,5 puta za svaku standardnu devijaciju smanjenja BMD kuka. • T-skor se koristi za dijagnostikovanje osteopenije (niska gustina kosti) i osteoporoze. • Z skor je vaţan u donošenju odluke o agresivnosti lečenja.
  32. 32. Diagnosis • merenje koštane mineralne gustine (BMD - Bone Mineral Density) DXA metodom, • Bazira se na niskoenergetskom X zračenju, prema preporukama WHO • Merenje se vrši na lumbalnom delu kičme ili kuku. • Pregled traje manje od 5 minuta, doza zračenja je minimalna (sto i više puta je manje od doze koja se absorbuje standardnom radiografijom pluda).
  33. 33. Diagnosis • Postoji i ultrazvučna denzitometrija - brz i ekonomičan metod, bez zračenja. • Merenje se vrši na petnoj kosti. • Ova metoda se može koristiti kao skrining metoda ali nije pouzdana i precizna kao DXA metoda
  34. 34. Therapy • bisfosfonati (Alendronat, Bonviva, Fosamax, Fosavance, Alefos, Bonap). • Bisfosfonati povedavaju mineralizaciju kostiju, smanjuju razgradnju kostiju, što se meri povedanjem mineralne koštane gustine. • To su lekovi kod kojih je pravilna primena ključna za uspeh terapije (teško se resorbuju). • Uzimaju se uvek ujutru, naštinu, u uspravnom položaju, sa punom čašom vode. Nakon uzimanja leka, bitno je, bar 30 minuta, ostati u uspravnom položaju (da bi se izbegao refluksni ezofagitis), tj., možete šetati ili sedeti, ali ležanje ne dolazi u obzir. • Tek nakon sat vremena od uzimanja leka, možete popiti kafu, doručkovati i uzeti ostale lekove. • Bisfosfonati se međusobno razlikuju po režimu doziranja, neki se uzimaju jednom mesečno, drugi jednom sedmično, a neki svakog dana. • Poboljšanje rezultata može se očekivati tek posle godinu dana konstantne primene leka.
  35. 35. Therapy • Menopausal estrogen hormone therapy • Selective estrogen receptor modulators (SERMs) are a class of drugs that work like estrogen in some tissues. The SERMs are developed to reap the benefits of estrogen while avoiding the potential side effects of estrogen. Examples include tamoxifen and Raloxifene (Evista). • Estrogen is available orally (Premarin, Estrace, Estratest, and others) or as a skin patch (Estraderm, Vivelle, and others). • Estrogen is also available in combination with progesterone as pills and patches. • Progesterone is routinely given along with estrogen to prevent uterine cancer that might result from estrogen use alone. • Women who have had a hysterectomy (surgical removal of the uterus) may take estrogen alone
  36. 36. MNT
  37. 37. MNT • primary goal is to restore and maintain the nutrition status of the individual patient • education is a key form of nutrition intervention
  38. 38. MNT - mleko i mlečni proizvodi • Ca+ vit. D • su mlečni proizvodi prihvadeni kao standardi po kojima se može proceniti unos kalcijuma u ljudski organizam .
  39. 39. MNT • 1 l svežeg mleka sadrži oko 1200 mg kalcijuma, a ima i dovoljno vitamina D u sebi, • ako mleko nije obrano.
  40. 40. Milk & dairy • Yogurt and kefir • Proteini, Ca • probiotici • Punomasno!!!! • • lactobacilli
  41. 41. Milk & dairy • slatko mleko – slabije se podnosi • jogurt • kiselo mleko • mladi sir • alteranative: sojino, bademovo, pirinčano mleko • Ili lactose-free
  42. 42. • A 3 cm cube of hard cheese has as much calcium as a cup of milk. • A single 8-ounce cup of milk, whether skim, low-fat, or whole, has 300 milligrams of calcium. • If you are intolerant to dairy products or if you prefer to avoid dairy, there are other alternatives food sources that are high in calcium. These include: • calcium-fortified soy, almond and rice beverages (check the nutrition labels) • calcium-fortified orange juice (check the nutrition labels)
  43. 43. Proteini • Počevši od ribe i ribljih konzervi koji u naročito u slučaju plave ribe sadrže osim kalcijuma i značajne količine vitamina D . • jaja • Riba hladnih mora , losos, tuna, haringa • 84 gr sardina = 1 šolja mleka
  44. 44. vegtables • povrda bi za kalcijum • bio najbolji kelj, • brokoli i • spanad, • Greens • You might be surprised to learn that calcium is • plentiful in many vegetables. • Go for dark leafy greens such as bok choy (seen above), • Chinese cabbage, and kale. The traditional soul food • favorites, collard and turnip greens, offer • a lot of calcium, too. • One cup of chopped, cooked turnip greens • has about 200 milligrams of calcium.
  45. 45. Calcium Supplements • Supplements are an easy way to boost your calcium intake, but some reports suggest you may not need them. • If you're already getting enough calcium from food, taking more in pill form won't contribute to bone health. Experts say there's little benefit in getting more than 2,000 milligrams of calcium per day, and too much can lead to kidney stones. For the best absorption, take no more than 500 milligrams at one time. Some calcium supplements, such as calcium carbonate, are better absorbed if taken with meals; however, calcium citrate can be taken anytime.
  46. 46. • 300 mg Ca ima u : • 1 šolja (250 ml) kravljeg ili kozjeg mleka (i čokoladnog!) • 1 šolja (250 ml) sojinog, bademovog, pirinčanog mleka • 1 šolja (250 ml) obogadenog soka od pomorandže • ¾ šolje yogurta (175 ml) • 2 parčenceta kačkavalja • Kockica kačkavalja (a3 cm cube) • Losos , konzerviran sa kostima (107 g) ili sardina ( 84 g).
  47. 47. • 900 mg + 300 mg Ca:
  48. 48. • Slededi proizvodi sadrže oko 300 mg kalcijuma • 1 komad sira • 1 čaša jogurta • 1 komad pizze sa sirom • 11 suvih smokava • 1 šoljica badema • 1 šoljica mleka • 1 puding s mlekom • 1 činija svežeg sira • 4 šoljice kuvanog brokolija
  49. 49. 100 grama sledećih prehramebenih proizvoda sadrţi prikazanu količinu kalcijuma u miligramima • palačinke rađene s mlekom 180 • palačinke nadevene s borovnicom 206 • palačinke sa sirom 270 • palačinke s orasima 206 • savijača od sira 400 • lazanja sa sirom 118 • pizza sa sirom 120 • cheesburger 138 • fishburger 101 • kreker sa sirom 151
  50. 50. Čokoladni proizvodi • čokoladna pločica s mlekom (Kinder) 130 • čokoladna pločica (Mars) 168 • čokoladna pločica s bademima 224 • mlečna čokolada 400
  51. 51. Semenke i slično • pistadi 138 • lešnik 226 • badem 252
  52. 52. Namirnice iz mora • riblji namaz 222 • riblja ikra 275 • sardine 174 • lignje 180 • riba-škarpina 137 • osušeni bakalar 160
  53. 53. Vode • kora od narandže 161 • narandža 42 • kora od limuna 134 • mandarina 33 • crna ribizla 46 • jagoda 26 • kupina 44 • malina 40 • suva šljiva 41 • trešnja 63 • suva kajsija 82
  54. 54. Povrde • peršun (zeleni deo) 245 • celer, koren 68 • masline 96 • kiseli kupus 126 • kelj 212 • brokoli 103
  55. 55. Mleko i mlečni proizvodi • mlečni sladoled 108-162 • sirni namaz, masni 562 • topljeni sir 547 • sveži kravlji sir 92 • sojin sir (tofu) 105 • gauda 820 • mozzarella 403 • ementaler 1020 • sir feta 620 • goorgonzola 612 • edamer 800 • jogurt, punomasni 120 • jogurt, obrani 143 • kiselo mleko 105 • sveže mleko 100-120 • kiselo mleko 100 • kozje mleko 130 • ovčje mleko 193
  56. 56. • Soy Foods • ½ šolje obogadenog tofua = 861 mg Ca • Isoflavoni takođe utiču na jačanje kostiju • tofu • estrogen-like effect • This may make soy useful in warding off bone disease in postmenopausal women.
  57. 57. Dobri izvori kalcijuma su: • mlečni proizvodi (mleko, sir), jogurt, sardine, prokelj i brokoli, povrde sa zelenim lišdem kao spanad, orasi, lešnici, bademi, sezamovo seme, morska hrana uključujudi školjke i rakove.
  58. 58. • Salmon • Salmon and other types of fatty fish offer an array of bone- boosting nutrients. • They contain calcium as well as vitamin D, which assists in calcium absorption. • They're also high in omega-3 fatty acids. • Fish oil supplements have been shown to reduce bone loss in elderly women and may prevent osteoporosis.
  59. 59. fruits • Fitonutrijenti, vitamini, minerali • VLAKNA
  60. 60. • Nuts and Seeds • Nuts and seeds can bolster bone health in several ways. Walnuts and flaxseeds are packed with omega-3 fatty acids. • Peanuts and almonds contain potassium, which protects against the loss of calcium in urine. • Nuts also contain protein and other nutrients that play a supportive role in building strong bones.
  61. 61. fruits • Orašasto vode --orasi, lešnici i bademi, najbolje – mleveno u šejkovima i smoothie-ima. •
  62. 62. CALCIUM CONTENT OF SOME COMMON FOODS PORTION CALCIUM* Food Product – 250 to 300+ mg Ca Buttermilk 1 cup/250mL 300 mg Fortified orange juice 1 cup/250mL 300 mg Fortified rice or soy beverage 1 cup/250mL 300 mg** Milk – whole, 2%, 1%, skim, chocolate 1 cup/250mL 300 mg*** Milk, evaporated 1/2 cup/125 mL 367 mg Milk – powder, dry 1/3 cup/75 mL 270 mg Yogurt – plain, 1-2% M.F. 3/4 cup/175 mL 332 mg
  63. 63. CALCIUM CONTENT OF SOME COMMON FOODS PORTION CALCIUM* Food Product – 160 to 249 mg Ca Almonds, dry roast 1/2 cup/125 mL 186 mg Beans – white, canned 1 cup/250 mL 191 mg Cheese – Blue, Brick, Cheddar, Edam, Gouda, Gruyere, Swiss 1 ¼”/3 cm cube 245 mg Cheese – Mozzarella 1 ¼”/3 cm cube 200 mg Drinkable yogurt 4/5 cup/200 mL 191 mg Frozen yogurt, vanilla 1 cup/250 mL 218 mg Fruit-flavoured yogurt 3/4 cup/175 mL 200 mg Ice cream cone, vanilla, soft serve 1 232 mg
  64. 64. CALCIUM CONTENT OF SOME COMMON FOODS PORTION CALCIUM* Food Product – 125 to 159 mg Ca Beans – baked, with pork, canned 1 cup/250 mL 129 mg Beans – navy, soaked, drained, cooked 1 cup/250 mL 126 mg Collard greens – cooked 1/2 cup/125 mL 133 mg Cottage cheese, 1 or 2% 1 cup/250 mL 150 mg Figs, dried 10 150 mg Instant oatmeal, calcium added 1/2 cup/125 mL 127 mg Tofu, regular – with calcium sulfate 3 oz/84 g 130 mg
  65. 65. CALCIUM CONTENT OF SOME COMMON FOODS PORTION CALCIUM* Food Product – 75 to 124 mg Ca Beans – baked, plain 1 cup/250 mL 86 mg Bok choy, Pak-choi – cooked 1/2 cup/125 mL 84 mg Bread, white 2 slices 106 mg Chickpeas (garbanzo beans) 1 cup/250 mL 77 mg Processed cheese slices, thin 1 115 mg Okra – frozen, cooked 1/2 cup/125 mL 89 mg
  66. 66. • Sunshine • OK, sunshine is not a food....SOLAR NUTRITION. But the body produces vitamin D in response to sunlight. Without vitamin D, our bodies cannot properly absorb the calcium in foods. Cloudy weather, a northern latitude, and darker skin can interfere. So some people may choose a vitamin D supplement. The recommended dietary intake is 600 IU a day for most adults, jumping to 800 IU above age 70.
  67. 67. Kalcijum se ne moţe apsorbovati bez vitamina D. • Vitamin D se stvara u koži delovanjem sunca i dovoljno je 2 do 3 puta nedeljno biti izložen suncu oko 15 minuta za potrebe organizma. • Osim toga taj važni vitamin nalazimo u jajima, jetri, masnoj ribi, puteru ili u ved gotovim preparatima.
  68. 68. Kalcijum se ne moze apsorbovati bez vitamina D. • Osteoporosis Canada recommends preporučuje suplementaciju vit. D for all Canadian adults year round. Zdravi odrasli od 19-50 godina. Kao i trudnice i dojilje, trebaju 400 – 1,000 IU dnevno • Oni preko 50 god ili mlađi ali sa faktorima rizika (sa ved postojedeom osteoporozom, višestrukim prelomima, ili stanjima koja ometaju apsorpciju vitamina D ) trebalo bi da unesu 800 – 2,000 IU dnevno. • Ove doze su bezbedne.. Više od 2,000 IU vitamina D dnevno treba unositit samo pod medicinskim nadzorom!!!!!
  69. 69. Vit K • Zeleno lisnato povrde je bogat izvor vitamina K, beta karotina, vitamina C, kalcijuma i magnezijuma. Vitamin K je odgovoran za formiranje osteokalcina, proteina koji povedava količinu kalcijuma koji je uključen u mineralizaciju kostiju. Izvori kalcijuma su brokoli, mleko, orasi, lešnici, bademi i semenke.
  70. 70. Magnezijum Mg • Magnezijum u hrani: banane, orasi, kikiriki, punozrne cerealije, mekinje, koštano brašno, vedina tamnozelenog lisnatog povrda, mahunarke, mleko, tunjevina, riba, vodni sok od jagode, šederni sirup od melase, med • Manjak magnezijuma narušava aktivnost paratireoidne žlezde (lučenje parathormona je smanjeno), a koja sa svoje strane može da dovede do manjka kalcijuma u plazmi. • Smanjen je odgovor delija na parathormon zbog smanjene aktivnosti adenilat ciklaze (kosti). Klinički liči na hipoparatireoidizam. Ovakvo stanje se najčešde srede kod dece. Hipokalcemija u ovom slučaju ne reaguje na terapiju vitaminom D.
  71. 71. PROTEINI • Salmon • Salmon and other types of fatty fish offer an array of bone- boosting nutrients. • They contain calciumas well as vitamin D, which assists in calcium absorption. • They're also high in omega- 3 fatty acids. • Fish oil supplements have been shown to reduce bone loss in elderly women and may prevent osteoporosis. 1 gr/ kg TT
  72. 72. Fats&oils vit A,D,E,K • maslinovo ulje i masna morska riba: tuna skuša, sardine i losos. • 2-3 sk maslinovog ulja
  73. 73. • • Bor • neophodan je za izgradnju kostiju i njihovo održavanje u zdravom stanju, • za homeostazu ćelijskih membrana • kofaktor u fermentskim reakcijama • KOŠTUNJAVO VOĆE • bor drastično povišuje nivo estrogena u krvi • 3mg Bora dnevno • 2 jabuke i 100 gr kikirikija • Ta količina smanjuje gubitak kalcijuma za čitavih 40 posto! • Pored koštunjavog voća (badem, lješnik) i kikirikija, bora ima i u jabukama, kruškama, grožđu i grožđicama, urmama, breskvama, mahunarkama, naročito soji, ali i medu, vinu, pivu i vinu od jabuka.
  74. 74. Redovna fizička aktivnost
  75. 75. • Vežbanje sa opteredenjem • Upotreba tegova • Upotreba same težine tela – • Antigravitacijsko delovanje • mišida • Žustro hodanje • Ples • Tenis • Yoga
  76. 76. Excercise • Vežbajte, ali pametno • Vežbanje ima poseban značaj u sprečavanju i lečenju osteoporoze. Fizička aktivnost povedava koštanu masu, poboljšava koordinaciju pokreta i smanjuje učestalost preloma. • Ne preterujte – Pre nego što počnete da vežbate, konsultujte se sa svojim lekarom – Počnite s lakšim vežbama – Postepeno povedavajte intenzitet vežbi – Da bi imalo efekta, vežbanje mora da bude deo svakodnevnih aktivnosti – Izbegavajte vežbe koje zahtevaju značajno savijanje trupa – Izbegavajte skakanje s visine i sportove koji zahtevaju nagle pokrete
  77. 77. • Adults should engage in at least 30 minutes of moderate physical activity on most (preferably all) days of the week. Children should engage in at least 60 minutes of moderate physical activity on most (preferably all) days of the week.
  78. 78. • Bone Density: Exercises for Osteoporosis “The components of mechanical load that stimulate bone growth are the load (intensity) • and • speed with which you lift the load, direction of the forces, • and the total number of repetitions of lifting the load in a given workout( typically 30-35 reps for a given workout)”
  79. 79. • The best exercise to prevent osteoporosis is weight-bearing exercise that works against gravity. • Weight-bearing exercises include • walking, hiking, jogging, climbing stairs, playing tennis, jumping rope, and dancing. • A second type of exercise is resistance exercise. • Resistance exercises include activities that use muscle strength to build muscle mass, and these also help to strengthen bone. These activities include • weight lifting, such as using free weights and weight machines found at gyms and health clubs. • Exercise has additional benefits in older people as well because exercising increases muscle strength, coordination, and balance and leads to better overall health
  80. 80. Hydration •8 čaša vode
  81. 81. • Nutrition and Weight • Nutritivni status i telesna masa takođe utiču na zdravlje koštanog tkiva • Na predispozicije ka padu • Masno tkivo deluje amortizujuće! I protektivno • Naročito bitno za starije tanušne osobe koje nemaju dovoljno masnog tkiva i mišića u predelu kuka • TELESNA MASA JE VAŢNA DETERMINANTA KOŠTANE GUSTINE. • SKELET TEŢIH OSOBA IMA BENEFIT OD SAME SVOJE ULOGE NOSAČA
  82. 82. • Nutrition and Weight – conte • Studije su pokazale da je telesna masa u pozitivnom odnosu sa koštanom gustinom- bone mineral density, i da je gubitak telesne teţine udruţen sa gubitkom koštanog tkiva • (Povećan unos kalcijuma redukuje ovaj gubitak koštanog tkiva pri gubljenju teţine ) • Gubitak TT u starijih udruţen je sa povećanim rizikom za prelom • "extreme" weight loss (10% or more) beginning at age fifty, increased the risk of hip fracture in older women and men. Conversely, a weight gain of 10% or more decreased hip fracture risk. • Such studies suggest that maintaining weight in later life may have a protective effect on bone
  83. 83. Hrana koja pospešuje osteoporozu
  84. 84. MNT • Dietary factors that cause osteoporosis • Osteoporosis Diet Danger 1: Salt Is Bad for the Bone! • baš so, a ne samo Na , dovodi do gubitka Ca • Najmanje 2 x više unosimo soli nego što nam treba • The 2005 Dietary Guidelines for Americans advise limiting sodium to 2,300 milligrams a day – equal to a teaspoon of salt = 1kk soli • But most Americans get at least 4,000 milligrams a day. • Za svakih 2,300 gr natrijuma koji unesete oko 40 mg kalcijuma se izgubi urinom
  85. 85. MNT • Dietary factors that cause osteoporosis • Osteoporosis Diet Danger 1: Salt Is Bad for the Bone! • Procesirana hrana = 75% natrijuma koji unesemo • Mesne prerađevine, šunka, prsa, viršle • Fast food, pizza, burgeri, tacosi • prženi krompiridi • Gotova jela • Instant supe i čorbe • Hleb, pecivo i pahuljice!!!!
  86. 86. • So je glavni krivac koji izvlači kalcijum iz organizma • Što više soli jedemo, to više kalcijuma izlučujemo urinom. • Ishrana sa malo soli omogudava vedi unos kalcijuma.
  87. 87. MNT • Dietary factors that cause osteoporosis • Osteoporosis Diet Danger 2: Some Popular Drinks • Soft drinks • Gazirana pida • Fosforna kiselina • phosphoric acid, povedava ekskreciju kalcijuma urinom • Skoro sva!!!!! • That combination spells trouble for women at risk of osteoporosis.
  88. 88. MNT • Dietary factors that cause osteoporosis • Some concern has been expressed that there may be too much phosphorous in the North American diet, particularly since phosphorous (in the form of phosphoric acid) is a constituent of cola beverages and because phosphate is added to many processed foods. • Phosphorous may increase the body's need for calcium by interfering with calcium absorption. There is no scientific consensus that current levels of phosphorous intake are, by themselves, harmful. There is, however, general agreement that today's higher phosphorous intakes would be entirely safe in individuals with normal kidney function if calcium intakes were at recommended levels.
  89. 89. MNT • Dietary factors that cause osteoporosis • Osteoporosis Diet Danger 3: The Cost of Caffeine • Kofein crpi kalcijum iz kostiju i čini ih slabijim • Gubi se 6 mg Ca za svakih 100 mg unetog kofeina • The good news is that limiting caffeine intake to 300 milligrams a day while getting adequate calcium probably offsets any losses caffeine causes, • Coffee is a major caffeine source. • For example, a 16-ounce cup of coffee can provide 320 milligrams. • High-caffeine sodas can contain up to 80 milligrams per can or more.
  90. 90. MNT • Dietary factors that cause osteoporosis • Količina kofeina u šolji kafe može smanjiti apsorpciju kalcijuma za nekoliko miligrama, i to se da lako nadoknaditi dodavanjem kašike ili dve mleka • Najteži efekat koji pokazuje kofein nije zbog njegove prirode, ved zbog toga što se stavlja u mnogobrojne napitke koji se piju namesto mleka!!!!
  91. 91. MNT • Dietary factors that cause osteoporosis • Osteoporosis Diet Danger 4: Is Protein Problematic? • Protein je neophodan za izgradnju kostiju!!! • 84 gr tune= 22 gr proteina • 84 gr piletine, duretine ili svinjske ruže oko 20 gr • 84 gr lososa= 19 gr • 250 gr običnog jogurta= 13 gr • 250 ml obranog mleka= 8 gr • 1 srednje jaje= 6 gr
  92. 92. MNT • Dietary factors that cause osteoporosis • Osteoporosis Diet Danger 4: Is Protein Problematic? • Kosti su 50% sastavljene od proteina. • Za reparaciju koštano tkivo treba aminokiseline!!!! • Proteini su odmah iza kalcijuma i vit. D po važnosti...
  93. 93. MNT • Dietary factors that cause osteoporosis • Osteoporosis Diet Danger 5: oxalati • Oxalati • Oxalati povedavaju zahteve za kalcijumom jer se uplivišu u apsorpciju kalcijuma u hrani • Spanad - kalcijum iz spanada se ne resorbuje jer je hemijski vezan za prisutne oxalate!!!! • Ali....smatra se da konzumiranje spanada zajedno sa sirom ne sprečava apsorpciju kalcijuma iz sira.... • hrana bogata oxalatima: • spanad, rabarbara, slatki krompir • kafa Sirova namirnica 100gr Sadržaj oksalata (mg) spanad 750 Repa 610 Peršun 100 praziluk 89 raštika 74
  94. 94. MNT • Dietary factors that cause osteoporosis • Osteoporosis Diet Danger 8: vlakna • Vlakna • Prekomerni unos vlakana može da utiče na apsorpciju kalcijuma • Ali kako se ovo jako retko dešava, • ne predstavlja problem!!!!
  95. 95. MNT • Dietary factors that cause osteoporosis • Osteoporosis Diet Danger 9: rafinisani ugljeni hidrati The excess consumption of carbohydrates raises the blood level of glucose. In turn the abnormally high blood glucose level stimulates the hypothalamus to secrete growth hormone releasing hormone (GHRH), which inhibits the release of human growth hormone (hGH). A drop in human growth hormone diminishes muscle growth and slows bone growth. The net result is an increase in body fat with poor muscle tone and weak bones NE POSTOJE ESENCIJALNI UGH
  96. 96. • High-cortisol levels caused by excessive carbohydrate consumption and high-insulin levels cause the body to : -extract high-tensile strength collagen protein fibers from bones, - remove the mineral matrix by demineralization and -weaken connective tissue at the joints.
  97. 97. Alcohol smoking
  98. 98. Sedentarni stil zivota
  99. 99. Prevention
  100. 100. • Prevention • Vaţno je već u ranoj dobi graditi i čuvati kosti.
  101. 101. • Prevention • Telesna veţba povećava koštanu masu pre menopauze i usporava gubitak kosti nakon menopauze. • Kosti postaju jače uz veţbanje kao i mišići. • Hodanje, lagano trčanje, veţbanje sa tegovima, tenis i aerobik pomaţu kostima. • Naravno da opterećenje, duţina trajanja veţbanja i učestalost zavisi od zdravstvenog stanja osobe i mora se dogovoriti sa nadleţnim lekarom ili trenerom. • Yoga • Tai chi chuan
  102. 102. • Prevention • Gubitak kosti može se ubrzati ako osoba ishranom unosi premalo kalcijuma. • Kalcijum usporava gubitak kosti. Ako je količina kalcijuma u krvotoku malena telo ga uzima iz kostura.
  103. 103. • Prevention Ca • Deca od 1 do 10 godina: 800 mg • Mladi (11-24 godina): 1200-1500 mg • Od 25 do 50 godina: 1000 mg ako su jajnici intaktni • Od 25 do 50 godina: 1500 mg (bez jajnika, bez HNL) • Preko 50 godina: 1500 mg bez HNL • Preko 50 godina: 1000 mg uz HNL • Sve žene starije od 65 godina: 1500 mg • Trudnice i dojilje: 1200 mg • Telo apsorbuje samo 350- 500 mg elementarnog kalcijuma odjednom tako da je korisno dozu podeliti barem u dve doze!!!!!!!!.
  104. 104. • Prevention vit D • Dnevne potrebe za vitaminom D su oko 400-800 IU • žene – Do 50 godina: 500 IU/dan – Od 50 godina: 800 IU/dan
  105. 105. Sophia remedie for osteoporosis • 50 gr sveţih lešnika • 50 gr sveţih badema • 50 gr sveţih oraha • 50 gr sirovog susama • 50 gr sirovog kikirikija • 50 gr semena koprive • 50gr semena lana • samleti • staviti u 1 kg MEDA • kesica cimeta • 7 sk kakaoa
  106. 106. Natural remedie for osteoporosis • Med protiv osteoporoze: • 5 sk mlevenog lanenog semena • 3 sk susama • 3 sk nepečenog suncokreta • 3 sk pšeničnih klica • 3 sk suvog grožđa • 1 kliogram meda + KAKAO • Sve sastojke pomešati i čuvati u staklenoj tegli sa dobrim poklopcem. Ovaj med jedite ujutro na prazan stomak sa malo toplog čaja od žalfije i rastavića. Med uzimajte isključivo plastičnom kašičicom. Možete ga koristii i kao namaz na integralnom tostu. Izbegavajte kafu, alkohol i cigarete.
  107. 107. Remedie for osteoporosis • Čaj protiv osteoporoze: • Rastavić (Equisetum arvense) 200g • Ţalfija (Salvia officinalis) 200g • Lucerka (Medicago sativa) 200g • Sve biljke pomešati pa 3 sk smeše preliti sa 0,5l ključale vode, promešajte poklopite i ostavite 1/2 sata. • Procedite i pijte u toku dana u malim gutljaima.
  108. 108. Juicing Diet for osteoporosis
  109. 109. Juicing Diet for osteoporosis- one portion • 1 carrot + 2 green apples + 1 cup broccoli/cauliflower + a bunch of cilantro + a slice of lemon • • 1 carrot + 2 green apples +½ cucumber + 3-4 leaves kale or a bunch of spinach or 2 ribs celery + a slice of lemon • 2 carrots + 2 green apples + 2 tomatoes
  110. 110. Juicing Diet for osteoporosis- one portion • 2 green apples + 1 guava + 1 pear + 2 ribs of celery • • 2 green apples + 1 pear + ½ cucumber • ½ medium-sized pineapple + 2 ribs celery + a bunch of cilantro
  111. 111. • Smoothies
  112. 112. • Čokoladni frape sa keljom • • 1 velika banana • nekoliko listova svježeg kelja • 2 s k mlevenog badema • 1 čaša borovnica • 1 žlica kakaa u prahu • 5 kockica leda • 1 1/2 čaše mleka, kefira, jogurta
  113. 113. TEST: Da li ste skloni riziku od osteoporoze – Da li je neko od vaših roditelja imao osteoporozu ili prelom kuka posle manjeg udarca ili pada? – Da li ste vi imali prelom kosti posle manjeg udarca ili pada? – Da li uzimate glikokortikoide („prednizon―, „deksametazon―, „metilprednizolon―) duţe od tri meseca? – Da li ste se smanjili u visini više od tri centimetra? – Da li često pijete veće količine alkohola? – Da li pušite više od 20 cigareta dnevno? – Da li imate prolive (zbog Kronove bolesti, ulceroznog kolitisa ili celijačne bolesti)? – Da li ste izgubili menstrualni ciklus pre 45 godine? – Da li su vam menstruacije izostale 12 ili više meseci, ali ne zbog menopauze ili trudnoće? Ukoliko su odgovori na sva pitanja „ne― a imate više od 50 godina, preporučuje se da nastavite da čuvate zdravlje svojih kostiju. Ako je odgovor na neko od ovih pitanja „da―, javite se svom lekaru i prođite ovaj test zajedno. Vaš lekar će onda odlučiti da li treba da radite osteodenzitrometriju, tj. merenje koštane gustine, kojom moţe da se utvrdi da li imate osteoporozu ili ne. Ukoliko imate osteoporozu, vaš lekar će vam propisati terapiju. Danas postoje veoma efikasni lekovi koji ne samo da zaustavljaju gubitak koštane mase već mogu da dovedu i do njenog uvećanja.
  114. 114.
  115. 115. …umereni i svesni unos hrane... …kao i celokupni nacin zivota....
  116. 116. HVALA •
  117. 117. Reference• http://www.stetoskop.info/Pravilna-ishrana-kao-prevencija-osteoporoze-1375-s5-content.htm • https://docs.google.com/file/d/0B0EvLw0jBQYkY3BoUHdGS094a3c/edit?usp=sharing • http://zena.blic.rs/Zdravlje/1762/Kompletan_program_zastite_od_osteoporoze • http://www.nutricia.rs/vesti/lecenje/osteoporoza.html • http://www.webmd.com/osteoporosis/living-with-osteoporosis-7/diet-dangers • http://www.everydiet.org/diet/osteoporosis-diet • http://www.webmd.com/osteoporosis/guide/nutrition-osteoporosis-eat-boost-bone-health • http://www.osteoporosis.ca/osteoporosis-and-you/nutrition/ • http://www.snagabilja.com/lan.html • http://www.e-radiography.net/radpath/o/osteoporosis.htm • http://www.west4thphysio.com/archives/702 • www.zdravzivot.com • http://www.west4thphysio.com/osteoporosis/osteoporosis/ • http://www.parathyroid.com/osteoporosis.htm
  118. 118. Because happiness is a natural phenomenon — if somebody is happy there is no skill in it, if somebody is happy it needs no expertise to be happy. Animals are happy, trees are happy, birds are happy. The whole existence is happy, except man. Only man is so clever as to create unhappiness — nobody else seems to be so skillful. So when you are happy it is simple, it is innocent, it is nothing to brag about. But when you are unhappy you are doing great things to yourself; you are doing something really hard. Osho, Zen: The Path of Paradox, Vol. 2, Talk #6
  119. 119. Tropski frape sa keljom 1 velika banana 1/4 avokada 150 g svežeg kelja 3/4 šolje ananasa 3/4 šolje manga 1 sk mlijeka kokosa (opcionalno) 1 sk agava sirupa 1 1/2 čaše vode
  120. 120. Kelj sa borovnicama i jagodama 1 velika banana 1 čaša borovnica 1/2 čaše jagoda 150 g kelja 1 1/2 čaše vode
  121. 121. http://www.youtube.com/watch?v=0dV1Bwe2v6c http://www.youtube.com/watch?v=5gpysdG1HoE • Osteoclasts • excavate any areas of damaged or weakened bone and then osteoblasts fill in the crevices with material that hardens to form new bone.
  122. 122. • two-part process is called bone remodelling, and the cycle of remodelling is completed every • 3 to 4 months in a healthy young adult.
  123. 123. Breads & grains
  124. 124. Probiotics Probiotici – zdrava ravnoteža mikroflore u koloni • yogurt, sir, • acidofilno mleko • mladenica • Capsule sa probiotikom • (kod laktoza intolerantih)
  125. 125. Remedie for osteoporosis • Med protiv osteoporoze:
  126. 126. Proteini • Junece, telece i pilece meso moze da se kuva, dinsta ili pece, samo ili sa povrcem. • Jaja • Morske ribe -3 x nedeljno
  127. 127. • Medications that cause bone loss: Several medications can contribute to bone loss. For example, the long-term use of • glucocorticoids (medications prescribed for a wide range of diseases, including arthritis, asthma, Crohn’s disease, lupus, and other diseases of the lungs, kidneys, and liver) can lead to a loss of bone density and fracture. • Bone loss also can result from long-term treatment with certain antiseizure drugs,such as phenytoin (Dilantin) and barbiturates; gonadotropin-releasing hormone (GnRH) drugs used to treat endometriosis; excessive use of aluminum-containing antacids; certain cancer treatments; and excessive thyroid hormone. • It is important to discuss the use of these drugs with your doctor and not to stop or change your medication dose on your own.
  128. 128. etiologija
  129. 129. vegtables
  130. 130. Health is not something to be attained somewhere, it is not an object. Health is a totally different way of living. The way you are living creates disease, the way you are living creates misery.

×