Lst betaplatform def_lowres
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Lst betaplatform def_lowres

on

  • 845 views

Positionering technische opleidingen NL

Positionering technische opleidingen NL

Statistics

Views

Total Views
845
Views on SlideShare
798
Embed Views
47

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

2 Embeds 47

http://www.dusdat.nl 45
http://localhost 2

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Lst betaplatform def_lowres Lst betaplatform def_lowres Presentation Transcript

  • HET TIJDPERK VAN DE ‘HARMONISERENDE TECHNOLOGIE’ HET TIJDPERK VAN ‘HARMONISERENDE TECHNOLOGIE’ De uitdaging van een nieuwe generatie.www.platformbetatechniek.nl
  • het tijdperk van‘harmoniserende technologie’De uitdaging van een nieuwe generatie.
  • nauwelijks honderd jaar geleden was vliegen nog een droom. nu zijn er meer vliegtuigenin ons luchtruim dan er in die tijd auto’s op de weg reden.
  • in de supermarkten vinden we eten uit alle continenten,en we leven langer en gezonder dan alle generaties vóór ons.de technologische vooruitgang heeft ons ver gebracht.
  • maar technologie zal méér moeten bereiken. klimaatverandering, bevolkingsgroeien milieubehoud vormen een enorme uitdaging.
  • we gaan het tijdperk van ‘harmoniserende technologie’ binnen,waarin technologie niet los kan worden gezien van de natuurlijke omgeving en sociale dynamiek.
  • harmoniserende technologie verbindt alle facetten van het leven en zalvooruitgang en verantwoordelijkheidsbesef moeten integreren. we gaan onze aarde schoner, socialer en evenwichtiger maken. sneller moet ook schoner zijn, en economischer ook eerlijker.
  • het samenkomen van techniek,ambitie en idealen opent een nieuw speelveld, waarop wij de samenleving haar nieuwe vorm zullen geven.
  • 17 voedInG&vitaliteit voorwoord21 scIence&exploration Technologie speelt een steeds prominentere rol de visie van harmoniserende technologie is de rode in onze samenleving. Technologie ligt ten grondslag draad die verschillende bètatechnische werelden24 wat kan Ik worden? aan de belangrijkste ontwikkelingen, en ook verbindt. Een voor mij aansprekende gedachte: de mondiale uitdagingen die voor ons liggen ook in het begrijpen van de natuur, in de wiskunde27 lIfestyle&design schreeuwen om technologische oplossingen. en in muziek is harmonie vaak de uitdaging.31 mens&medisch Toch kiezen nog weinig jongeren voor een opleiding Het tijdperk van harmoniserende technologie opent en loopbaan in techniek. ‘Bèta’ en ‘techniek’ hebben een aantrekkelijk perspectief voor vele verschillende34 wat kan Ik doen? een imagoprobleem. jongeren, zoals blijkt uit de inspirerende portretten van de jonge bètatechnici.37 mobIlIteIt&ruimte Het is tijd om het oude, stereotiepe beeld van bèta Concrete bèta’s, idealisten, carrièremakers, en techniek achter ons te laten en de nieuwe rol creatievelingen en sociaal gemotiveerde jongeren,41 market&money van technologie te laten zien. Want techniek is allang die allemaal met een eigen verhaal kiezen voor niet meer het terrein van studiebollen en sleutelaars. een loopbaan in bètatechniek.44 wat kan Ik leren? En ‘technisch’ niet de tegenhanger van creatief of sociaal. Technologie is verweven met alle aspecten van het leven. Voor onderwijsgevers en voorlichters opent de visie47 water, enerGIe&natuur op harmoniserende technologie mogelijkheden om Deze publicatie maakt duidelijk dat de technologische het grote verhaal van ‘bèta’ en ‘techniek’ te vertellen50 wat kan Ik betekenen? ontwikkeling een nieuwe fase ingaat, waarin een nieuwe en praktisch te maken op ieders eigen niveau. generatie harmonie creëert tussen ons en de wereld Zo kan het onderwijs de inspiratie bieden waar jongeren die ons omringt. Of het nu gaat om thema’s als voeding, in hun toekomstoriëntatie zo hard naar op zoek zijn. water, gezondheid, design, ondernemerschap, communicatie, ruimtegebruik en pure wetenschap, Robbert Dijkgraaf 15
  • voedInG &vitaliteit Voeding verbindt mensen met elkaar en met de aarde. we leven In een tIjdperk van onGekende luxe. nooIt was het aanbod In voedInGsmIddelen zó GevarIeerd, kwalItatIef zó Goed en zó betaalbaar. op het eerste GezIcht lIjkt het alsof we het Goed voor elkaar hebben. maar de wereld van voedInG Is enorm In beweGInG. hIer bedreIGt obesItas de volksGezondheId, terwIjl aan de andere kant van de wereld mensen van de honGer omkomen. voedselproductIe en -dIstrIbutIe hebben dIrecte GevolGen voor de natuur en ons klImaat. wat we eten heeft een wezenlIjke Invloed op ons welzIjn en dat van de wereld om ons heen. “We proberen de consument te inspireren verantwoorde keuzes te maken”, legt Onno Franse uit. Als hoofd van het programma Gezond Leven &16 17
  • Klimaat van Ahold wil hij eten een belangrijker plaats in We moeten de consumenten beter informeren en meer een mentaliteitsverandering nodig bij bedrijven, Iedereen die hier werkt is open minded.ons leven geven. “Zorgen dat eten mensen onderling met emotioneel betrekken bij de herkomst en productie van overheden en de consument. Iedereen in de keten Als je niet openstaat voor nieuwe ideeën, kom je nooit tot nieuwe inzichten.elkaar verbindt, en ons lijf met de aarde. Voeding moet voedingsmiddelen. Ook zouden verantwoorde keuzes heeft een eigen verantwoordelijkheid. Problemen Ankie Kreuwelsweer sexy worden.” goedkoper kunnen worden, net als groene energie. “Dat als voedselschaarste, uitputting van de aarde is onder meer mogelijk door toepassing van specifieke en klimaatverandering vallen niet te negeren.Voor het schap in de supermarkt kiezen we behalve voor de technologie, maar ook de bestaande subsidieprogramma’s Economische doelstellingen en ’corporatesmaak, nog te vaak voor gemak en prijs. Gezondheid komt aan te passen. Kunnen we niet beter gezond en duurzaam responsibility’ zijn niet langer elkaars tegenpolen.meestal op de vierde plaats, en sociale overwegingen zoals geproduceerd voedsel subsidiëren, waardoor dat goedkoper Wie niet duurzaam onderneemt, ondermijnt opbiologische productie en Fair Trade pas op de laatste plaats. wordt?” termijn de duurzaamheid van de onderneming.“Iedereen heeft natuurlijk een eigen verantwoordelijkheid De wereld is ontzettend uitom goed voor zichzelf en zijn omgeving te zorgen. Wél Als medewerker van de grootste retailer heeft Onno met Toch is Onno bepaald niet somber over de toekomst. evenwicht. Via mijn vak help ikkunnen technologische oplossingen een verantwoorde zijn collega’s de kans echt iets te veranderen. In de markt De wereld is grotendeels maakbaar, zegt hij. “Kijk mensen in armere landenkeuze aantrekkelijker maken.” bepaalt de vraag van de consument hier wat er aan de andere om je heen wat we allemaal hebben bereikt. Ik geloof langer en gelukkiger te leven. kant van de wereld wordt verbouwd. “Hoe kunnen we ervoor dat we in staat zijn de technologieën te ontwikkelen Suzette BoontjeEr is een duidelijke gezondheidstrend. Steeds meer zorgen dat mensen voor kwaliteit gaan kiezen? Het is aan de om voeding efficiënter en eerlijker te produceren.voedingsmiddelen worden verrijkt met stoffen voedingsindustrie om innovatieve oplossingen te vinden.” En daarmee ‘verantwoord kiezen’ gemakkelijkerdie helpen gezonder te leven. In margarine zit te maken.”cholesterolverlagend Omega-3, en aan yoghurt worden We kunnen ervoor zorgen dat het in rest van de wereld eennuttige bacteriën toegevoegd. Door de opkomst van beetje beter wordt. De tweedeling arm-rijk bestaat nogfunctionele voeding vervaagt het onderscheid tussen steeds. De uitdaging is de gehele productieketen efficiëntervoeding en medicatie. “Sommige producten zullen voor en eerlijker te maken. We moeten er voor zorgen dat de restsommige mensen ongetwijfeld een positieve werking van de wereld niet lijdt onder het eetgedrag in de westersehebben. Maar iemand die gezond eet, heeft natuurlijk wereld.geen cholesterolverlager nodig.” Onno kiest voor een holistische benadering.Daarom vindt Onno Franse dat het makkelijker moet Nieuwe technologieën zullen helpen efficiënter teworden gemaakt om een verstandige keuze te maken. produceren en distribueren. Maar daarnaast is ook 18 19
  • scIence &exploration De efficiënte natuur als inspiratie. onderzoek Is nIeuwsGIerIGheId. zoeken naar het onbekende, vInden wat je zoekt of vInden wat je nooIt dacht te zoeken. op expedItIe door het oerwoud van borneo om een nIeuwe panter te ontdekken. met een onderzeeër naar de bodem van de marIanentroG tIen kIlometer onder de zeespIeGel, op zoek naar de reuzenInktvIs. turen met een telescoop naar de hemel om te ontdekken hoe de aarde Is ontstaan. we ontdekken steeds meer leven op plaatsen waar we dat voor onmoGelIjk hIelden. ontdekkInGen dIe de kIjk op ons bestaan veranderen. en hoe meer we ontdekken, hoe meer we ons realIseren hoeveel er noG te ontdekken valt. Bob Ursem is ontdekker. Hij vond een fijnstof-magneet uit. Hij bedacht hoe je dichte mist op een vliegveld20 21
  • kunt verdrijven door naar duindoorns te kijken. Hij ontdekken van deze oplossingen. “Wij in de wereld de boom eraan dood gaat. De methode is geïnspireerd ontdekte een biologisch UV-filter en maakte een van de techniek, kunnen zoveel van de natuur leren. door de reactie van bomen op elektrische lading in de bloemenklok. Bob is bioloog en chemicus. Hij voer een Het is Artis Natura Magistra pur sang, de natuur is de lucht. tijd op een bootje over de Poolzee achter de walvissen leermeesteres van de kunst. Wij hebben er heel veel aan en woonde voor onderzoek in een boshut in technieken aan ontleend. Denk aan hoe wij vliegtuigen Wil je wat bereiken in de wereld om je heen dan heb het tropisch regenwoud. En leverde als amateur bij bouwen. De natuur is een goede inspiratiebron.” je niet alleen feitenkennis nodig, zegt Bob. “Als je Ik wil de wereld een beetje schoner maken. de Utrechtse Sterrenwacht NASA en passant nog leert goed te kijken en oog hebt voor opvallende zaken Als chemicus bij Shell verander ik wat gegevens over de maan en de sterren. Nu is hij Bob heeft talloze uitvindingen op zijn naam staan kom je heel ver. Wanneer je in staat bent buiten je de wereld van binnenuit. directeur van de Botanische Tuin in Delft, waar hij dankzij deze natuurlijke inspiratiebron. Zo ontdekte vakgebied en op een andere manier te denken, heb je Marije Nijkamp planten kweekt die een technologische toepassing hij het biologische UV-filter toen hij op skivakantie kans dat je nieuwe dingen ontdekt.” En dat is nodig hebben. eens goed naar dwerg-dennenboompjes keek. Die voor een toekomst als duurzame maatschappij. groeien hoog op de berg in de sneeuw, en beschermen Maar er is ook zoveel leuks te ontdekken, voegt hij Ontdekkingen doen is een kwestie van nieuwsgierig- zichzelf tegen zonnebrand door het UV-licht om te eraan toe. “Als je dingen beter kunt begrijpen en daar heid. We willen weten hoe de wereld, natuur en zetten in bruikbaar licht. De stof in de naalden van de iets bijzonders mee kunt doen, is dat fantastisch. samenleving in elkaar zitten. Instinctief zoekt de boompjes die dat klaarspeelt maakte Bob na, om er Het plezier van het ontdekken is dat je iets doorziet mens altijd een verklaring voor wat hij ziet. De kunst biologische zonnebrandcrème mee te maken. waarvan je weet: dit is nieuw.” Ik zie schoonheid in de kleinste dingen. is de kennis, die we met dit onderzoek vergaren, Door subtiele veranderingen nuttig toe te passen. Met onze kennis van biologie, Daarnaast kan de natuur ons ook iets bieden, zegt kunnen micro-organismen grote veranderingen teweegbrengen. genetica, geneeskunde en chemie zorgen we dat de uitvinder. “Stoffen, planten of mechanismen die Eric v/d Berg planten en dieren medicijnen voor ons produceren. wij nog niet kennen of gebruiken, dat is een heel We zetten de natuur naar onze hand. nieuwe wereld. We leren uit de natuur.” De taxusboom produceert bijvoorbeeld het kankermedicijn taxol De natuur is tegelijkertijd ook een inspiratiebron. in zijn naalden. Bij het winnen van taxol worden Door goed te kijken naar oplossingen die de natuur de naalden geplukt en gaat de boom dood. Om het voor problemen heeft ontwikkeld, kunnen we ideeën medicijn duurzaam te kunnen winnen, ontwikkelden opdoen om de uitdagingen van onze samenleving onderzoekers een manier om de naalden te melken op te pakken. Bob Ursem is een meester in het met elektriciteit. Zo kun je taxol winnen zonder dat22 23
  • windenergie. “Ik onderzoek, schrijf rapporten en geef adviezen. Graag zou ik de mens en de natuur directer willen helpen. Een duurzaam dorp opzetten in Afrikawat kan Ik worden? lijkt me geweldig. Maar om dat te kunnen realiseren zal ik eerst meer kennis en managementervaring moeten opdoen.”Je eigen weg kiezen. “Sommige mensen zijn ergens voor geboren, dat zie je gewoon. Ik vraag me vaak af: Waarvoor ben ik geboren, waar ben ik echt goed in?” peinst Marc Overgaauw. Precies weet de student Technische Bedrijfskunde“Mensen met lef”, daar kijkt Joost van Boven naar op. kun je zonnecentrales mee bouwen in Afrika of pak ik liever een boek over persoonlijke ontwikkeling. het nog niet. “Maar bewust en onbewust ben ik altijd“Niet met de stroom meedrijven, maar je eigen keuzes topfunctionaris worden bij een multinational. Joost, De van-9-tot-5-mentaliteit en zesjescultuur in op zoek naar een superidee. Een uitvinding of conceptmaken.” Chris Kleinschmidt bewondert mensen die Chris en Marc kiezen hun eigen weg. Nederland irriteren me mateloos. Mensen zouden waarmee ik een eigen bedrijf kan opbouwen. Want ikén goed zijn in hun vak én kunnen inspireren. “Die bewuster en kritischer moeten leven. Mopperen en doe alles graag op mijn manier.”combinatie is bijzonder.” Marc Overgaauw noemt “Mezelf ontwikkelen, daar leef ik voor. Ik wil nieuwe klagen is makkelijk, oplossingen vinden dáár draait “Het milieuprobleem knaagt aan me. We mogen denamen: “Richard Branson of Henk Keilman, daar heb dingen doen en buiten de standaard gaan”, zegt Joost het om.” aarde niet verbruiken zoals we nu doen. Wanneer weik groot respect voor. Mensen die hun hart volgen én van Boven. “Begrijp me niet verkeerd. Ik bedoel in de Sahara een oppervlak van 300 bij 300 kilometersucces hebben.” niet bungy-jumpen van een hoog gebouw, de korte ”Technisch gezien is het vaak al heel goed mogelijk zouden volbouwen met zonnecellen, hebben we in kick. Ik wil iets opbouwen, iets nieuws creëren en duurzaam te leven en te produceren”, meent Europa geen energiecentrales meer nodig. Dan denkWat wil je worden? CEO, ruimtevaarder, minister- zien uitgroeien tot een succes. Om dat te bereiken energieconsultant Chris Kleinschmidt. “Maar ik echt: waar wachten we nog op? Met kennis enpresident, Nobelprijswinnaar, tv-presentator, moet je buiten de massa stappen, risico’s nemen en economische belangen winnen nog te vaak. Ik hoop enthousiasme is de wereld te veranderen en wij zijnontwikkelingswerker? Met techniek kan het, je hart durven volgen,” weet de HBO’er Technische dat meer mensen echt hun verantwoordelijkheid voor degenen die dat kunnen doen. Aan de slag!”denk maar aan Bill Gates, Wubbo Ockels, Gerard Bedrijfskunde, “en het lef hebben om niet met de deze wereld nemen. Je kunt zóveel doen.”Kleisterlee, Margaret Tatcher, Jan Terlouw, Gerard ’t stroom mee te gaan.” Chris studeerde Natuurwetenschappen & Innovatie­Hooft of Toine van Peperstraten. Techniek is logisch Joost vindt het zonde van zijn tijd om GTST te kijken. management. Nu adviseert hij bij KEMA bedrijvendenken, doorgronden en oplossingen zoeken. Daar “Als ík voor de tv zit, is er een documentaire op. Anders en instanties over het gebruik van biomassa en 24 25
  • lIfestyle &design Beter presteren met innovatieve materialen. alles moet sneller, mooIer, beter. nano techno- loGIe, technIek op de schaal van atomen, maakt dat moGelIjk. we kunnen moleculen stuk voor stuk bewerken en zo materIalen maken met onGekende eIGenschappen. textIelsoorten door de mens bedacht en Gemaakt hebben vaak betere eIGenschappen dan tradItIoneel katoen of wol. een nIeuwe Golf kledInG met technIsche hooGstandjes vult de schappen. textIel Is letterlIjk verweven met elektronIca. chemIe en elektronIca zIjn één Geworden. Dress to impress krIjGt zo een heel nIeuwe ladInG. Sylvia Vonk heeft een droombaan. Ze werkt bij Nike aan de nieuwste kleding voor topsporters. “Wij zorgen dat alle technische mogelijkheden ook gebruikt26 27
  • worden om de topatleten van de beste sportkleding te extreem lichte stretchmaterialen of supersterke vezels plaatsing van de naden als de speciale printtechniekenvoorzien. Zo kunnen ze topsport op het hoogste niveau waren er nog niet. Dat is razendsnel veranderd, licht voor de gripperprint waren tien jaar geleden nog nietbedrijven!” Sylvia toe. “Door nieuwe technologieën kunnen wij nu bekend. kiezen uit tientallen materialen om aan de wensen van“Het is fantastisch om te werken aan producten topsporters tegemoet te komen.” We gaan nooit meer terug naar alleen katoen, denktvoor topatleten. Er worden met onze kleding Sylvia. De toekomst is recycling en duurzaamheid.kampioenschappen en Olympische medailles Een mooi voorbeeld is het rugbyshirt dat Sylvia hielp “Veel sportkleding voor topatleten wordt maar één Het belangrijkste wat je leertgewonnen en wereldrecords gebroken. Ik weet ontwikkelen voor de topteams van Engeland en wedstrijd gebruikt. Het is dus belangrijk dat we bij is helder en logisch denken.zeker dat dat zonder nieuwe materialen en Frankrijk. Rugbyshirts werden traditioneel van katoen de ontwikkeling en productie ervan denken aan het Dat neem je mee in je leven. Daarmee creëer ik nieuwe kansen.technologieën niet mogelijk was geweest, en gemaakt, en waren altijd vrij wijd. Niet echt ideaal milieu. Wij zorgen dat bij het snijden van de stof geen Femke de Poorterben trots dat ik daaraan mee mag werken”. om topsport in te bedrijven: de tegenstander kan je onnodig afval overblijft. We maken het textiel en de gemakkelijk vastgrijpen of eens een flinke ruk aan je kleding indien mogelijk op de plaats waar ze nodigNanotechnologie heeft de textielindustrie aan een shirt geven, waardoor het scheurt. Ook voor controle zijn, wat onnodig vervoer voorkomt. Verder zorgen wekeur van bijzondere materialen geholpen. De grens over de bal is een katoenen shirt niet ideaal. dat we schone materialen gebruiken. De Olympischetussen chemie, materialen en elektronica vervaagt. Spelen van 2008 worden de ‘groene spelen’ genoemd,Plastics geleiden tegenwoordig elektriciteit. Textiel is Onderzoekers van Nike luisterden naar de wensen van omdat veel van de sportkleding recyclebaar is of van Met kennis en enthousiasme is de wereld tegemaakt van kunststof, en er zit miniatuurelektronica de sporters, en Sylvia’s team besloot dat er een sterk hergebruikte materialen is gemaakt. Sommige shirts veranderen. Bewust en onbewustin verweven. Designjurken die licht geven en en strak zittend shirt moest komen. Dat was nog nooit zijn zelfs gemaakt van vezels uit bamboe.” ben ik altijd op zoek naar een superideeeen dekbed als nachtlampje zijn nog maar het vertoond. Nike ontwikkelde sterk materiaal dat niet waarmee ik een eigen bedrijf kan opbouwen.begin. Zelfreinigende stropdassen, zelfstrijkende scheurt, samen met een fabriek in Engeland. De naden Marc B.J. Overgaauwoverhemden en sportkleding die niet meer stinkt. van het shirt mogen niet irriteren, dus verplaatsten deAlles is mogelijk dankzij nanotechnologie. makers die naar de achterkant. Ten slotte voorzagen ze de voorkant van het shirt van nopjes, zodat de bal daarToen Sylvia dertien jaar geleden bij Nike begon niet meer wegglijdt. Die nopjes zijn afgekeken vanbestonden er nauwelijks textielsoorten met bijzondere de natuur. Inspiratiebron was de gekko, een hagediseigenschappen. Kleding was van katoen, polyester die dankzij zuignapjes aan zijn poten tegen een muurof nylon. Waterdicht en toch ademend materiaal, op kan lopen. Zowel het materiaal voor de shirts, de 28 29
  • mens &medisch De symbiose van mens en technologie. we worden steeds ouder. wIe nu leeft, leeft noG lanG en (hopelIjk) GelukkIG, en Gezond. de medIsche wetenschap staat voor de uItdaGInG daarbIj te helpen. GentherapIe Gaat ervoor zorGen dat veel zIekten zoals kanker en aIds nIet meer dodelIjk zIjn. robots helpen In de operatIekamer, waardoor chIrurGen In new york een patIënt In amsterdam kunnen opereren. en mocht er toch Iets nIet functIoneren, dan nemen kunstmatIGe ledematen het werk over. de technIek staat voor nIets. Als het espressoapparaat in de keuken staat te knarsen vindt ze het lastig een gesprek te voeren. Maar verder kan de dove Romy de Jonge vrijwel alles horen en verstaan wat ze wil. Dankzij twee chips in haar hoofd.30 31
  • Techniek is ontwerpen, creëren en maken. Romy draagt sinds haar kleutertijd al gehoorappa- Daardoor is het laatste restje gehoor dat Romy van bioscoop of kerk zijn lastig. En telefoneren is evenmin Die creativiteit is echt mijn kick. raatjes. Maar haar oren werden steeds slechter. zichzelf nog had ook verdwenen. Er zijn meer risico’s gemakkelijk. “Een vaste lijn kan ik op de luidspreker Rabih Alzaher “Op een gegeven moment hoorde ik alleen nog doffe verbonden aan de operatie. De aangezichtszenuwen zetten, dat gaat goed. Maar een mobiel stoort met geluiden zoals voetstappen, en heel zacht”, vertelt kunnen beschadigd raken zodat je niet meer kunt mijn apparaat, dus daar kan ik niet mee bellen.” Over ze. ”Spraak kon ik niet verstaan. Toen ik achttien lachen en geen gelaatsuitdrukking meer hebt. “Ik twintig jaar moeten de implantaten in haar hoofd was vertelde de arts dat ik op mijn vijfentwintigste had een tijd lang geen smaak. Maar het bangst was worden vervangen. “Hopelijk is de techniek dan zover helemaal doof zou zijn.” ik om blind te worden. Dan zou ik alles kwijt zijn”, gevorderd dat deze problemen zijn opgelost. Want dat zegt Romy. zijn de twee lastigste beperkingen”, vindt Romy. Het slakkenhuis in beide oren werkte niet goed. Daardoor hielp een gewoon gehoorapparaat niet meer. De operatie verliep voorspoedig, en ze kon al na enkele Ze realiseert zich dat ze erg afhankelijk is van de Onze hard- en software draagt bij aan Het slakkenhuis is een kanaal in het oor dat geluid maanden weer goed horen. Twee jaar later kreeg technologie, maar vindt dat niet erg. “De chips werken de gezondheid van mensen. Dat geeft er toch een extra dimensie aan. opvangt met trilhaartjes. Die geven het weer door ze zelfs een tweede implantaat. “Ik was al tevreden goed, dit is veel beter dan het was. Het voordeel is dat Richard Vogelaar aan zenuwen die verbonden zijn met de hersenen. met één, maar nu zou ik niet meer zonder de tweede ik ze ook uit kan zetten.” Al is ze zelf niet technisch, Artsen van het Amsterdams Medisch Centrum kunnen!” Haar oren kunnen nu beter samenwerken, Romy vindt het fantastisch dat er mensen zijn die dit vertelden Romy over een elektrode die in haar hoofd waardoor ze geluiden beter kan onderscheiden, bij- soort apparaten kunnen maken. “Ik zie het als een geïmplanteerd kon worden, waardoor ze weer wat zou voorbeeld die van mannen-en vrouwenstemmen. Ze wonder. Het is heel mooi dat je voor mensen met een kunnen horen. is een van de weinigen met twee CI’s. Daarom volgen beperking die hun leven beheerst een oplossing kan wetenschappers haar vorderingen nauwlettend. bedenken. Onbetaalbaar.” Zo’n cochleair implantaat (CI) neemt de functie van het slakkenhuis over. Het brengt het geluid rechtstreeks Romy heeft haar studie met succes afgerond en werkt naar de gehoorzenuw die het weer doorgeeft aan de full-time als accountant. “Dat was me nooit gelukt hersenen. “Het zijn elektrische schokken maar ik hoor zonder de CI’s”, denkt ze. “De studie was heel zwaar het als geluid”, vat Romy het samen. zonder CI’s. En in zo’n nieuwe baan is het toch handig dat je een collega even om uitleg kunt vragen.” Het implantaat is tijdens een operatie door een gat in de schedel in haar hoofd aangebracht. In In een drukke omgeving, zoals bij de kantoorborrel, het slakkenhuis wordt er een gaatje voor gemaakt. hoort ze nog slecht. Ook grote ruimten als een32 33
  • de fabriek wordt gebruikt, geeft dat een goed gevoel. Daar doe je het immers voor.” Eric studeerde Biochemie en maakt nu schimmels,wat kan Ik doen? gisten en bacteriën met nieuwe eigenschappen door hun genen te wijzigen. Dankzij subtiele veranderingen kunnen de micro-organismen bepaalde stoffen produceren of omzetten, vaak opTrots op je werk. een schone, energiezuinige en efficiënte manier. “Er zijn al micro-organismen die stro omzetten in brandstof, een fraaie oplossing voor het energieprobleem. Tegen de tijd dat ik 65 ben hoop‘Elkaar respecteren’ vindt Rabih Al Zahar een mooi “Ik kan midden in de nacht wakker worden met fabriek van medische instrumenten of protheses ik dat ik een aantal kaskrakers heb gemaakt én hebmotto. “Idealen zijn mooi, maar ook gevaarlijk een idee in mijn hoofd. Dan weet ik opeens: zo moet te starten in zijn geboorteland Libanon. “Ik heb bijgedragen aan de vooruitgang.”wanneer je anderen geen ruimte gunt. Laat mensen ik het aanpakken”, vertelt Rabih Al Zahar. “Naast zelf kunstlenzen in beide ogen. Zoiets prachtigs enin hun waarde.” Het levensmotto van Eric van den mijn bed ligt altijd een pen om het idee meteen nuttigs bedenken en fabriceren lijkt me geweldig.Berg luidt: ‘vergeet niet te genieten!’ “Als het even op te schrijven.” Hij bouwde mee aan de Delftse Libanon trekt me natuurlijk omdat daar mijnkan, pak ik mijn koffer en vlieg naar de ongerepte raceauto op zonne-energie die de World Solar roots liggen, maar ook omdat ik daar echt wat kannatuur van Noorwegen of de Grand Canyon.” Challenge won, een race dwars door Australië. Hij betekenen.” was verantwoordelijk voor de mechanica en reedGebouwen, instrumenten, producten en zelf ruim zeshonderd kilometer door de snikhete “We hebben onlangs een gist zo kunnen aanpassen,apparaten. Techniek creëert en maakt: nuttige, woestijn. “Prachtig en leerzaam. Samenwerken – dat we nu lactosevrije melk kunnen maken zondermooie, slimme en indrukwekkende scheppingen. weet ik nu – is ook incasseren: het gezamenlijke nare bijsmaak. Het beestje maakt nu precies hetSommige zijn zichtbaar en tastbaar, zoals de doel voorop stellen.” enzym dat we nodig hebben. Daardoor kunnenErasmusbrug of een raceauto op zonne-energie. “Techniek betekent voor mij ontwerpen, creëren mensen met lactose-intolerantie nu ook echt genietenAndere blijven meer achter de schermen, zoals en maken. Creativiteit is echt mijn kick. Ik teken van melk.” Eric van den Berg, Senior Technician bijeen prothese of een operatie-instrument. Rabih ook, schrijf poëzie en speel viool,” zegt de student DSM,vertelt met gepaste trots over het succes. “Alsen Eric willen creëren. Biomedische Techniek. Rabih hoopt ooit een een micro-organisme waaraan je hebt gewerkt echt in 34 35
  • mobIlIteIt &ruimte Prettig leven in groeiende steden. een steeds Groter deel van de wereldbevolkInG woont In steden. onze weGen, waterleIdInGen, rIolen en enerGIevoorzIenInGen zIjn daar nIet op berekend. een van de Grootste uItdaGInGen voor de toekomst Is het modernIseren van dIe Infrastructuur. nIeuwe materIalen en Goed ontwerp zorGen voor betere huIzen en schonere enerGIevoorzIenInG. nIeuwe vervoerssystemen lossen fIles op en zuIveren de lucht. de stad wordt weer een mooIe, Gezonde woonplek. Aan de rand van de stad ligt een oud industrieterrein. Vervallen fabriekshallen, roestige apparatuur en arbeiderswoningen. De moderne stad met zijn woonwijken en mooie oude centrum is vlakbij,36 37
  • toch wil niemand hier wonen. Maar de stad en energiezuinig bouwen is geen keuze meer maar Ook oude ideeën kunnen met wat creativiteit en Je werkt als teamgroeit. Mensen komen van buiten om er te wonen noodzaak. De gebouwen die Luke Bruins ontwikkelt marketing bijdragen aan een leefbare stad. Een aan concrete oplossingen voor reële problemen.en te werken. De stadse ruimte van het oude zijn per definitie duurzaam. Hij hergebruikt goed voorbeeld is de beach cruiser fiets, vindt Luke. We zoeken naar eenindustrieterrein is hard nodig om in de behoefte zoveel mogelijk de afgeschreven gebouwen van het Daar omheen is een hele lifestyle ontworpen technische oplossingvan mensen en bedrijven te voorzien. industrieterrein. “Je kunt nòg zo’n mooi, goedkoop, inclusief kleding, tassen en reizen. Hij heeft voor die aansluit bij nieuw gebouw neerzetten, als het over tien jaar de werknemers van Red Concepts twintig van deze menselijk gedrag. Jillis ManiLuke Bruins ontwikkelt deze rafelranden van de afgebroken moet worden schiet je er niets mee fietsen aangeschaft om mee door de stad te rijden.stad. Met zijn bedrijf Red Concepts maakt hij er op.” Verder zorgt hij ervoor dat de energie voor de “Vervolgens moet je zorgen dat mensen ook met decreatieve stadszones van. “De rafelranden van gebouwen zoveel mogelijk lokaal is opgewekt, door fiets op de boot of in de metro kunnen. Je moet ze dooreen gebied zijn nog niks. Het zijn geen toplocaties. middel van grondwarmte bijvoorbeeld. middel van branding en marketing het gevoel geven Het lijkt me cool omHet is onze uitdaging om dat ervan te maken.” dat ze hipper zijn dan ooit. Zorg dat dingen ‘in de ooit terug te gaan naarEen stad moet een identiteit hebben, vindt Luke: Een leefbare, schone stad creëren kan alleen maar mode’ komen. Daarmee maak je schoon vervoer tot de Curaçao en mijn kennis“Elke stad heeft een kerk en een plein. Als die overal door creatief te denken, zegt Luke. Hij richt zich dan kern van de stad.” in te zetten om het levengelijk zouden zijn komt er niemand speciaal naar ook niet alleen op een enkel gebouw maar op het daar beter te maken. Rigobert Nivillacjouw stad. Je moet je dus afvragen: hoe trots is een hele gebied, inclusief de infrastructuur. Hij regeldebewoner om er te zijn? Waarom wil een bedrijf of bijvoorbeeld een verbinding met een veerpontjetoerist naar je stad komen?” toen zijn bedrijf naar de NDSM-werf in Amsterdam verhuisde. Dat is naar zijn mening het vervoermiddel“Creatief is daarin een trend”, zegt Luke. “Wij creëren van de toekomst. Er moeten boten in de grachten endaarom een creatieve identiteit die past bij het DNA op andere waterwegen gaan varen. “De technologievan de stad. Kleine bedrijven in de creatieve sector, is er om een comfortabel en snel transportsysteembijvoorbeeld media, mode of cultuur, kunnen samen vergelijkbaar met de metro op te zetten. Maar hetterecht in één gebouw. Dat zorgt voor synergie, is nog nooit gedaan. Je creëert meerwaarde doormeerwaarde en een identiteit voor de stad.” te investeren in het verder ontwikkelen van deze nieuwe technologie. Die kennis kun je vervolgensIn de groeiende stad moeten meer mensen op uitbaten.”hetzelfde oppervlak wonen en werken. Duurzaam 38 39
  • market &money Nieuwe technologie, nieuwe kansen. Internet heeft de wereld veranderd. Internet ís de wereld. Grenzen vervaGen. socIale contacten zIjn InternatIonaal. je hebt makkelIjker contact met Iemand In new york dan met de buurman. stenen wInkels verdwIjnen lanGzaam naar de achterGrond, we kopen meer en meer zaken vIa het web. de samenlevInG sluIt zIch aan bIj de veranderende wereld van Ict en communIcatIe. voor ondernemers lIGt er een onGekende wereld van bedrIjvIGheId open. “We lopen vooruit”, zegt Wiebe Draijer, managing partner van consultancybedrijf McKinsey & Company. “Alle economische voorspellingen van vóór de internetbubbel zijn niet alleen waar gebleken, we overtreffen zelfs de verwachtingen.” We kopen meer40 41
  • spullen via internet dan ooit gedacht. Sociale vertrouwen nu al meer op honderd positieve dat je klanten hebt voor wie de investering daarin veel netwerken via MSN of Hyves zijn uitgebreider referenties op internet dan op één buurman.” waard is.” dan iemand ooit had kunnen denken. “Ik vind die sociale kant van techniek in ICT fascinerend. Je hebt Dat biedt ook kansen voor nieuwe ondernemers. “Neem het risico om te gaan ondernemen!” adviseert langzamerhand meer het gevoel dat je een vriend Iedereen kan een internetwinkel starten. Een Wiebe. “Je verliest er weinig aan en wint er de wereld hebt in New York dan om de hoek.” goed idee gaat snel de wereld over. Nederlandse mee. De drempel is laag, en je kunt met behulp van Ik wil iets opbouwen, iets nieuws creëren ondernemers hadden dat al vroeg in de gaten. Volgens informatietechnologie snel een onderneming opzetten en zien uitgroeien tot een succes. Het brengt meer sociale controle met zich mee, niet Wiebe Draijer loopt ons land bijvoorbeeld in de die al gauw redelijk succesvol is.” Maar, waarschuwt Joost van Boven alleen op mensen maar ook op bedrijven. Internet creatieve industrie voorop. “Een aantal mensen heeft hij, het is serious business. “Als je het ei van Columbus is een belangrijke factor in het bereiken van in de begintijd van internet op het gebied van games hebt, moet je zorgen dat ook de uitvoering goed meer openheid. Veiligheid en duurzaamheid zijn veel geëxperimenteerd en ontwikkeld”, vertelt hij. is. Het succes van Google is niet alleen het succes belangrijker geworden. “De druk op bedrijven om “Daardoor is Nederland in die sector nu een grote van het briljante idee, maar vooral dat van een het goed te doen is veel groter”, denkt Wiebe. “Een speler. Maar er is nog veel te winnen. Je kunt in de uitstekende bedrijfsvoering. Leer dus snel hoe klacht over een product gaat heel snel de wereld gamingindustrie nog fantastische dingen bedenken je goed onderneemt.” over.” en er tegelijkertijd heel rijk van worden.” “Ik zou willen dat veel meer mensen gaan ondernemen Je bent hier nooit uitgeleerd. De veranderingen die ICT teweegbrengt hebben “Als ik nu een bedrijf zou beginnen wil ik een combi- en het plezier ervan zien. Vroeger, vaker, meer Bovendien maak ik producten ook een enorme invloed op innoverende bedrijven. natie maken van gamingtechnologieën toegepast op en langer. Voor Nederland is dat in de toekomst die het leven voor iedereen prettiger maken. Denk aan Dell. Dat computerbedrijf stopte met het een medisch gebied”, zegt Wiebe. het enige waar we ons als klein landje in kunnen Sophie Kuijt afzetten van computers via winkels en verkoopt onderscheiden.” uitsluitend via internet. De computerwereld stond Gamingtechnologie maakt het bijvoorbeeld mogelijk op zijn kop. De manier waarop mensen kopen sensoren op je ledematen te plakken waarmee je het verandert, aldus Wiebe. Alle sectoren waar voorheen spel bestuurt. Die techniek wordt nu in de medische het vertrouwen en de persoonlijke relatie belangrijke wereld ontwikkeld om mensen sneller te laten voorwaarden waren om iets aan te schaffen, zoals revalideren. “Ik vind dat een fantastisch voorbeeld verzekeringen en huizen, zijn verplaatst naar van de toepassing van ervaring en technieken uit de internet. “Dat had niemand voorzien. Mensen gamingwereld op een ‘serieus’ gebied. Het voordeel is42 43
  • jaar geleden bedacht dat iedereen thuisbankiert via internet? In mijn wereld verandert alles razendsnel”, zegt Sophie Kuijt van IT-leverancier IBM. “Dat maaktwat kan Ik leren? mijn werk spannend en verrassend. Je bent hier nooit uitgeleerd. Bovendien maak ik producten die écht gebruikt worden: lekker concreet en tastbaar. Mijn eigen huis ziet er ook telkens anders uit, ik hou vanDe wereld willen begrijpen. veranderen.” “Wat willen mensen kopen? Wat vinden ze een verbetering? Daar ben ik nu vooral mee bezig. MijnJillis Mani was als kleuter gefascineerd door de genereert de kennis om de wereld gezonder, veiliger oplossingen komen daarom van teams van technici, technische kennis gebruik ik niet meer elke minuut”,miniatuur-treinbaan op opa’s zolder. Ankie Kreuwels en prettiger te kunnen maken. Jillis, Ankie, Femke en sociologen en gedragsdeskundigen.” vertelt marketeer Femke de Poorter van Philipskreeg een microscoop van haar vader. “Ik ging er Sophie zíjn nieuwsgierig. Special Lightning. Femke beantwoordt vragen vanmeteen mee naar de sloot achter het huis: kikkers “Zelf heb ik nooit een seconde spijt gehad dat ik voor klanten over zonnebanklampen. “Inzicht in de marktbekijken.” Femke de Poorter peuterde elke pen uit “Op elk verjaardagsfeestje worden de files opgelost”, Chemie koos”, stelt onderwijscoördinator Ankie en emoties zijn nu belangrijk. Maar het logisch denkenelkaar, “gewoon om te zien hoe het werkt.” Sophie grapt Jillis Mani. “Maar dat maakt Verkeerskunde Kreuwels van DSM resoluut. Zij motiveert kinderen uit mijn opleiding Analytische Chemie komt altijd vanKuijt verzorgt workshops robots maken voor meisjes. juist zo leuk. Het gaat om echte, alledaagse, reële en scholieren om voor techniek te kiezen. “Saai? pas. Bovendien kan ik goed inschatten of een intensere“Geweldig leuk! Had ik dit zelf vroeger gedaan, dan problemen.” Student Jillis loopt stage bij TomTom Slobbertruien? Ik hou van ruimdenkende mensen die lamp of een ander tintje technisch mogelijk is. Maarhad ik meteen ontdekt dat techniek iets voor mij was.” waar hij nieuwe navigatiesystemen ontwikkelt. in zijn voor nieuwe dingen, en ik kom ze hier juist elke ik zou ook onze anti-acnélampen kunnen verkopen “Zo’n probleem als de almaar groeiende files, dag tegen. Wist je dat DSM materiaal maakt voor de of ooit mijn droom verwezenlijken: een winkel inDe mens wil begrijpen, snappen, doorgronden. daarvoor moet je eerst precies weten wat er achter Olympische 470 zeilboot van Marcelien de Koning en sportvoeding. Met een technische achtergrond kun jeWaarom komt de zon op? Hoe kan een vogel vliegen? zit. Rekeningrijden, een betere infrastructuur en Lobke Berkhout? En wist je dat de honger-remmende nog alle kanten op.”Onze dorst naar kennis en begrip vormde de wereld slimme navigatietechnieken zijn mooie technische enzymen in Optimel hier ontwikkeld zijn?”rondom ons. Dankzij onze onderzoekende geest oplossingen. Maar met techniek alleen kom je erhebben we centrale verwarming, vliegen we over de niet. Zolang we niet netjes ritsen en allemaal in het “Wat nu het nieuwste van het nieuwste is in de IT, isaardbol en leven we bijna 80 jaar. Nieuwsgierigheid groen willen wonen, blijven er files bestaan. Echte volgend jaar al weer verouderd. Wie had er vijftien 44 45
  • water, enerGIe &natuur Waardevol water schept verantwoordelijkheid. water Is leven, we kunnen nIet zonder. we drInken en eten dankzIj water. we bouwen ermee. en erop. als we teveel Grondwater GebruIken In nederland zakt de bodem onder onze voeten weG. ontwIkkelInGslanden hebben er vaak te weInIG van. waterbeheer Is essentIeel In de ontwIkkelInGshulp. maar ook In de race om schone enerGIe speelt water een Grote rol. stuwdammen en GeothermIsche enerGIe zIjn bronnen van duurzame enerGIe. een schonere wereld beGInt bIj water. “Water kost nagenoeg niks maar heeft een enorme waarde. Die wordt heel sterk onderschat. Water moet je koesteren. Niet alleen voor jezelf maar voor de komende generatie.” Pjotr van Oeveren,46 47
  • milieumanager bij Heineken, maakt zich zorgen over om drinkwater te winnen uit andere bronnen, zoals duurzamer gaan brouwen, dan is het de kunst ookwater. Water is er op aarde genoeg, maar het meeste zeewater. “Met behulp van verschillende technologiën naar de activiteiten buiten de brouwerij te kijken,is zout en onbruikbaar. Slechts drie procent is zoet kunnen we bijna alle soorten water zuiveren en legt Pjotr uit. “We zijn niet geïsoleerd. We hebbenwater, maar dat zit voor een groot deel vast in sneeuw opwerken tot drinkwater.” te maken met de boeren die gerst moeten oogsten,of ijs. Wat er overblijft aan grondwater is steeds vaker opslaan en vervoeren. Als het bier gemaakt is, gaat hetvervuild. Besparing is natuurlijk de beste manier om water niet in een vrachtauto naar alle uithoeken. De lege flessen te verspillen. Maar hygiëne is van levensbelang voor de moeten weer retour. De energiestromen die daarmee Ik doe nu de kennis en ervaring opWe hebben water niet alleen nodig om te drinken en brouwerij. Voor het schoonmaken van de apparatuur gemoeid zijn, zijn vele malen groter dan die in de waarmee ik mens en natuurons te wassen. Landbouw en industrie gebruiken is veel water nodig. Door grotere brouwketels te brouwerij.” straks concreet kan helpen. Chris Kleinschmidtverreweg het grootste deel. Zo is drinkwater het gebruiken is relatief minder water nodig voor hetstartpunt voor het maken van bier. Heineken heeft schoonmaken. De schoonmaakprocessen zijn Pjotr onderzoekt hoe met al deze partners samenwereldwijd brouwerijen, en wordt geconfronteerd met efficiënter gemaakt. “In plaats van zeven liter water water en energie valt te besparen. Het is niet alleenalle mogelijke uitdagingen die met water te maken voor de productie van een liter bier gebruiken we een kwestie van technologie of geld. “Iedereen ziet hethebben. “Niet op alle plaatsen is schoon grondwater tegenwoordig nog maar vijf”, zegt Pjotr van Oeveren. belang van het milieu, maar we moeten eraan blijvenbeschikbaar. In Spanje bijvoorbeeld zijn de bronnen werken. Je moet goede kennis van zaken hebben,van onze brouwerij gewoon opgedroogd,” vertelt Om nog meer spoelwater te besparen zijn talloze een drijfveer hebben, kritisch naar de keten blijven Ik zoek naar een manierPjotr, “en waren we aangewezen op de openbare oplossingen bedacht. “We zuiveren bijvoorbeeld het kijken en een luis in de pels zijn. En heel veel energie om natuur en technologiewatervoorziening.” afvalwater met bacteriën die biogas produceren. opbrengen om dingen te verbeteren. Samenwerken met elkaar in harmonie te brengen. Dat verstoken we in de energiecentrale. Uit de met de hele keten is de boodschap voor de toekomst.” Ik kan misschien de wereld niet redden,In Indonesië hielp hij met het vinden van een nieuwe bijproducten van het brouwproces kunnen we ook maar wel vooruitgang brengen.locatie voor de brouwerij. “Op de plek die wij vonden energie opwekken. Zo hebben we minder fossiele Annemarie van Groenesteijnis wel water beschikbaar, maar die ligt ver van de brandstoffen nodig.”bewoonde wereld. Dat betekent dat we grondstoffenmoeten aanvoeren en het bier weer moeten afvoeren. Zo zijn water, energie en milieu onlosmakelijk metDat kost brandstof. Zo sluiten we compromissen elkaar verbonden. Bijproducten kun je omzetten intussen water en energiegebruik.” Voor de oplossing energie. Die energie kun je gebruiken om zout watervan dit dilemma zoekt Heineken naar methoden schoon te maken. Maar wil je in de toekomst nog 48 49
  • aldus de studente Internationaal Land­ en Waterbeheer. “Ik kan de wereld misschien nietwat kan Ik redden, maar wel vooruitgang brengen. Dat geeft een goed gevoel.”betekenen? “Gebouwen zijn eigenlijk kunstwerken. Kunstwerken waarin je woont of werkt”, betoogt Rigobert Nivillac.Voor een mooiere wereld. Hij combineert zijn opleiding Bouwkunde met een studie Architectuur. Rigobert droomt zoals elke architect van een eigen ontwerpbureau en dan liefst op Curaçao, waar zijn ouders vandaan komen. “VeelHet mooiste plekje op aard? “Corcovado National vooruitgang ten koste gegaan van natuur en milieu. “Ik rijd zelf heel bewust geen auto, maar bij Shell hoogopgeleiden zoeken hun heil in Nederland, maar ikParc in Costa Rica”, zegt Suzette Boontje meteen. Suzette, Marije, Annemarie, Rigobert en Richard ontwikkel ik nieuwe katalysatoren waarmee aardolie wil juist dáár wat betekenen. Het lijkt me cool om ooit“Ongerepte, woeste jungle tot aan het strand.” maken zich sterk voor een werkelijk betere wereld. of aardgas schoner en efficiënter wordt omgezet in over het eiland te rijden en te kunnen aanwijzen: dieMarije Nijkamp kiest voor IJsland. “Het gevoel brandstoffen”, legt Marije Nijkamp uit. “Momenteel school heb ík gebouwd.”van ultieme vrijheid tijdens een fietstocht door “Het is eigenlijk beschamend dat de wereld werk ik aan een betere katalysator om gas om tedie prachtige leegte.” “De uiterwaarden bij zo uit evenwicht is”, stelt Suzette Boontje. De zetten in diesel. Nu wordt gas nog vaak afgefakkeld, “Je kent vast de mooie 3D-beelden in de nieuwsteWageningen in het zachte ochtendlicht”, vindt bevolking in Afrika of Azië gezondere, rijkere maar dankzij katalysatoren is het al rendabel om er computergames. Dat soort plaatjes maken wij ook,Annemarie van Groenestijn. Rigobert Nivillac kiest voedingsmiddelen aanbieden, daar zou de biologe brandstof van te maken. Ik verbeter als chemicus zo maar dan van iemands hart of bloedvaten. Aan devoor zijn roots: “Curaçao.” Richard Vogelaars vindt het zich in de toekomst graag hard voor maken. “Maar de wereld van binnenuit.” hand van die 3D-voorstelling kunnen cardiologenonmogelijk te kiezen: “Er zijn zóveel mooie plekjes.” daarvoor is ervaring nodig.” Nu werft ze vrijwilligers hartpatiënten dotteren of stents inbrengen die de voor geneesmiddelenonderzoek bij Pharmaceutical “Je kunt een geweldig geavanceerd irrigatiesysteem aderen openhouden.” Aan het woord is RichardIets betekenen voor deze wereld. Die een beetje Research Associates International. “Proefkonijnen? ontwikkelen voor Peru, maar als je geen rekening Vogelaars van Philips Health Care, specialist inmooier, veiliger, eerlijker, prettiger of gezonder maken. Dat hoor ik vaker. Maar dat zijn deze vrijwilligers houdt met de eeuwenoude wetten en tradities in Medische Beeldverwerking. “Games maken is ookDat is een diepgevoelde wens van veel mensen. absoluut niet. Dankzij hun inzet genezen miljoenen waterverdeling zal het niet gebruikt worden”, weet leuk werk, maar onze hard- en software dragen bij aanPrettiger, veiliger en gezonder is het de laatste eeuwen anderen. Ze zijn een onmisbare schakel in het maken Annemarie van Groenestijn. “Elke technische de gezondheid van mensen. Dat geeft er toch een extrageworden, maar niet voor iedereen. En soms is de van elk nieuw medicijn.” oplossing moet op de maatschappij zijn afgestemd,” dimensie aan.” 50 51
  • Deze publicatie is gerealiseerd door Lemon scented tea Met dank aanin opdracht van Platform Bèta Techniek. Robbert Dijkgraaf – Universiteit van Amsterdam, KNAW Gerard van Haarlem – Hogeschool van Amsterdam Onno Franse – Royal AholdTekst publicatie Bob Ursem – Botanische Tuin TU DelftBastienne Wentzel, www.bmedia.nl Sylvia Vonk – NikeMarga van Zundert Romy de JongeKamiel van Zutphen, Lemon scented tea Luke Bruins – Red Concepts Wiebe Draijer – McKinsey & CompanyFotografie publicatie Pjotr van Oeveren – Heineken InternationalMagnum Photo’s, www.magnumphotos.com Gijsbert Siertsema – Heineken InternationalArnoud Kor, www.arnoudkorphotography.com Suzette BoontjeLemonade, www.lemonade.nl Ankie Kreuwels – DSM Nederland B.V.Bas de Boer, Lemon scented tea Eric van den Berg Marije Nijkamp – Shell Global Solutions International B.V.Verantwoordelijk voor vormgeving publicatie Femke de Poorter – Philips Lightning B.V.Lemon scented tea, www.lemonscentedtea.com Marc B.J. Overgaauw Rabih Al ZaharVerantwoordelijk vanuit Platform Bèta techniek Richard Vogelaar – Philips HealthcareBeatrice Boots Jillis Mani – TomTom Mobility SolutionsMartijn de Graaff Rigobert NivillacRolf Schreuder Joost van Boven Sophie Kuijt – IBM Nederland B.V.© Lemon scented tea Chris Kleinschmidt – KEMA Corporate CenterNiets uit deze uitgave mag worden overgenomen en/of Annemarie van Groenestijngereproduceerd zonder schriftelijke toestemming van Sigrid VrijburgLemon scented tea. Margit de Kok – Platform Bèta Techniek Sophie Krabbenbos – Jet-Net Willeke Wenno – Echo-net Lieset Hesselink Sara Wensveen & Andrea Jansen, www.lekkerstijl.nl Rutger Fuchs, www.fuchs.nu
  • HET TIJDPERK VAN DE ‘HARMONISERENDE TECHNOLOGIE’ HET TIJDPERK VAN ‘HARMONISERENDE TECHNOLOGIE’ De uitdaging van een nieuwe generatie.www.platformbetatechniek.nl