Chua khenghoemfp
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Chua khenghoemfp

on

  • 1,338 views

 

Statistics

Views

Total Views
1,338
Views on SlideShare
1,338
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
21
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Chua khenghoemfp Chua khenghoemfp Document Transcript

  • PEMBANGUNAN PATRIOTISME DALAM PENGAJARAN DANPEMBELAJARAN MATA PELAJARAN SEJARAH TINGKATAN DUA : PERBANDINGAN ANTARA EMPAT JENIS SEKOLAH CHUA KHENG HOE Disertasi ini dikemukakan sebgai memenuhi sebahagian daripada syarat penganugerahan Ijazah Sarjana Pendidikan (Pendidikan Dan Pembangunan) Fakulti Pendidikan Universiti Teknologi Malaysia April 2007
  • ii“Saya akui karya ini adalah hasil kerja saya sendiri kecuali nukilan dan ringkasan yang tiap-tiap satunya telah saya jelaskan sumbernya”. Tandatangan :………………………………………….. Nama Penulis : CHUA KHENG HOE TARIKH : 12 APRIL 2007
  • iiiDedikasi untuk: Suami dan anak yang tersayang atas sokongan yang diberikan sepanjangtempoh penulisan karyaku ini. Begitu juga, tidak ketinggalan kepada mendiangayahanda dan keluarga di kampung yang turut memberikan dorongan kepada diri sayauntuk terus menimba ilmu. PENGHARGAAN
  • iv Terlebih dahulu saya ingin merakamkan setinggi-tinggi penghargaan danucapan ribuan terima kasih kepada penyelia Profesor Madya Dr. Mohamed Najib binAbdul Ghafar atas bimbingan dan dorongan yang diberikan oleh beliau sepanjangtempoh penyelidikan tesis ini. Ucapan ribuan terima kasih juga kepada pensyarah-pensyarah UniversitiTeknologi Malaysia yang telah memberi nasihat dalam menjayakan penulisan ini.Setinggi-tinggi penghargaan kepada semua pengetua dan guru-guru yang terlibat secaralangsung dalam memberikan maklumat yang diperlukan dalam kajian ini. Selain itu sanjungan yang tidak terhingga ditujukan kepada rakan-rakanseperjuangan khususnya Koo Ming Kuang, Yap Teng Teng, Teoh Hee Chong, TohSiew Meng, Ng Yin Thien dan Trumay yang memberi sokongan serta kerjasamasepenuhnya kepada saya sepanjang tempoh menyiapkan penyelidikan ini. Akhir sekali saya tujukan penghargaan kepada ahli keluarga saya yangtersayang iaitu suami saya, kakak-kakak, abang-abang, adik dan anak saya atas kerjasama dan pengorbanan mereka sepanjang tempoh mejalankan kajian ini. Juga kepadasemua individu yang terlibat langsung dan tidak langsung dalam menyiapkanpenyelidikan ini saya mengucapkan jutaan terima kasih.Hanya Tuhanlah yang dapat membalasnya.
  • v ABSTRAK Kajian ini ingin menyelidik sejauhmana proses pembanguan dan penerapanunsur-unsur patriotisme mata pelajaran Sejarah tingkatan 2 berdasarkan KurikulumBersepadu Sekolah Menengah (KBSM) di Malaysia dijalankan. Sejumlah 12 guru dariempat jenis sekolah dipilih sebagai sampel secara bertujuan untuk melihat prosespembangunan dan proses penerapan unsur-unsur patriotisme melalui interaksi antaraguru dengan pelajar dalam kelas. Kaedah pemerhatian dilaksanakan ke atas responden.Teknik ‘Classroom Analysis For Thinking Skills’ digunakan semasa proses pengajarandan pembelajaran melalui Jadual Pemerhatian, Jadual Interaksi Dalam Kelas dan JadualHubungan Interaksi dalam Kelas, Analisis Jumlah Masa Kategori, Analisis KekerapanInteraksi Dalam Kelas dan Analisis Hubungan Interaksi Dalam Kelas dilakukan.
  • vi ABSTRACT This study seeks to find out the extant in which acculturation of values inpatriotism and its’ development based on the Malaysian secondary curriculum has beencarried out. A total of twelve secondary teacher from four streams school had beenchosen as the based to carry out purposive sampling on the respondents to assess theprocess of development and acculturation of value in patriotism. Observation wascarried out on the respondents. The technique called “Classroom Analysis for ThinkingSkills” was used to analyze the learning and teaching process. Data time, datafrequency, data of classroom interaction and matrices of classroom interaction wereused. The results were then analyzed according to classroom interaction analysis.
  • vii KANDUNGANHALAMAN JUDUL iHALAMAN PENGAKUAN iiHALAMAN DEDIKASI iiiHALAMAN PENGHARGAAN ivABSTRAK v-viKANDUNGAN vii-ixSENARAI JADUAL x-xiiiSENARAI RAJAH xivSENARAI LAMPIRAN xvBAB KANDUNGAN MUKA SURAT1 PENDAHULUAN 1.1 Pengenalan 1 1.2 Latarbelakang Masalah 4 1.3 Pernyataan Masalah 12 1.4 Objektif kajian 13 1.5 Persoalan kajian 14 1.6 Rasional Kajian 14 1.7 Kepentingan Kajian 15 1.8 Skop dan Batasan Kajian 16 1.9 Definisi Istilah 172 SOROTAN KAJIAN 2.1 Pengenalan 24 2.2 Definisi Konsep Pembangunan Patriotisme 24 2.3 Pendekatan Teori 28
  • viii 2.4 Peranan Guru Dalam Pembangunan dan Penerapan 38 Unsur Patriotisme Melalui Proses Pengajaran dan Pembelajaran 2.5 Kerangka Konseptual 40 2.6 Kajian-kajian Lepas 44 2.7 Kesimpulan 553 METODOLOGI KAJIAN 3.1 Pengenalan 56 3.2 Reka Bentuk Kajian 56 3.3 Populasi dan Sampel Kajian 60 3.4 Instrumen Kajian 62 3.5 Kajian Rintis 79 3.6 Prosedur penyelidikan 80 3.7 Jadual Perancangan Kerja Kajian 824 PENGANALISISAN DATA KAJIAN 4.1 Pengenalan 84 4.2 Dapatan Kajian 85 4.3 Analisis Masalah Guru Dalam Pengajaran Unsur-unsur 160 Patriotisme 4.4 Kesimpulan 1625 PERBINCANGAN, RUMUSAN DAN CADANGAN 5.1 Pengenalan 163 5.2 Perbincangan Kajian 164 5.3 Rumusan 177 5.4 Cadangan 178 5.5 Penutup 181RUJUKAN 183-197LAMPIRAN 198
  • ix
  • x SENARAI JADUALNO. JADUAL TAJUK MUKA SURATJadual 3.1 Bilangan sekolah dan Responden 62 yang Terlibat dalam KajianJadual 3.2 Konstruk dan Aktiviti Penerapan 63 NilaiJadual 3.3 Jadual Pemerhatian 72Jadual 3.4 Jadual Interaksi Guru dengan Pelajar 73 Dalam KelasJadual 3.5 Jadual Hubungan Interaksi Dalam Kelas 75Jadual 3.6 Jadual Perancangan Kerja Kajian 82Jadual 4.1 Keadaan Sebenar bagi Kajian Secara 85 Pemerhatian di Empat Jenis SekolahJadual 4.2 Dapatan Jumlah Masa, Kekerapan dan 86 Peratusan bagi Kelas Tingkatan 2A berdasarkan Kategori Interaksi Guru dengan Pelajar Dalam KelasJadual 4.3 Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan 88 Pelajar Dalam Kelas Sejarah Tingkatan 2A di Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK)Jadual 4.4 Dapatan Jumlah Masa, Kekerapan dan 91 Peratusan bagi Kelas Tingkatan 2B berdasarkan Kategori Interaksi Guru dengan Pelajar Dalam KelasJadual 4.5 Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan 93 Pelajar Dalam Kelas Sejarah Tingkatan 2B di Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK)Jadual 4.6 Dapatan Jumlah Masa, Kekerapan dan 96 Peratusan bagi Kelas Tingkatan 2C berdasarkan Kategori Interaksi Guru dengan Pelajar Dalam Kelas
  • xiJadual 4.7 Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan 98 Pelajar Dalam Kelas Sejarah Tingkatan 2C di Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK)Jadual 4.8 Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan 101 Pelajar Dalam Kelas Sejarah Tingkatan 2A, 2B dan 2C secara keseluruhan bagi Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK)Jadual 4.9 Dapatan Jumlah Masa, Kekerapan dan 104 Peratusan bagi Kelas Tingkatan 2A berdasarkan Kategori Interaksi Guru dengan Pelajar Dalam KelasJadual 4.10 Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan 106 Pelajar Dalam Kelas Sejarah Tingkatan 2A di Sekolah Menengah Islam (SMI)Jadual 4.11 Dapatan Jumlah Masa, Kekerapan dan 109 Peratusan bagi Kelas Tingkatan 2B berdasarkan Kategori Interaksi Guru dengan Pelajar Dalam KelasJadual 4.12 Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan 111 Pelajar Dalam Kelas Sejarah Tingkatan 2B di Sekolah Menengah Islam (SMI)Jadual 4.13 Dapatan Jumlah Masa, Kekerapan dan 114 Peratusan bagi Kelas Tingkatan 2C berdasarkan Kategori Interaksi Guru dengan Pelajar Dalam KelasJadual 4.14 Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan 116 Pelajar Dalam Kelas Sejarah Tingkatan 2C di Sekolah Menengah Islam (SMI)Jadual 4.15 Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan 119 Pelajar Dalam Kelas Sejarah Tingkatan 2A, 2B dan 2C secara keseluruhan bagi Sekolah Menengah Islam (SMI)Jadual 4.16 Dapatan Jumlah Masa, Kekerapan dan 122 Peratusan bagi Kelas Tingkatan 2A berdasarkan Kategori Interaksi Guru dengan Pelajar Dalam Kelas
  • xiiJadual 4.17 Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan 124 Pelajar Dalam Kelas Sejarah Tingkatan 2A di Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC)Jadual 4.18 Dapatan Jumlah Masa, Kekerapan dan 127 Peratusan bagi Kelas Tingkatan 2B berdasarkan Kategori Interaksi Guru dengan Pelajar Dalam KelasJadual 4.19 Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan 129 Pelajar Dalam Kelas Sejarah Tingkatan 2B di Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC)Jadual 4.20 Dapatan Jumlah Masa, Kekerapan dan 132 Peratusan bagi Kelas Tingkatan 2C berdasarkan Kategori Interaksi Guru dengan Pelajar Dalam KelasJadual 4.21 Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan 134 Pelajar Dalam Kelas Sejarah Tingkatan 2C di Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC)Jadual 4.22 Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan 137 Pelajar Dalam Kelas Sejarah Tingkatan 2A, 2B dan 2C secara keseluruhan bagi Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC)Jadual 4.23 Dapatan Jumlah Masa, Kekerapan dan 140 Peratusan bagi Kelas Tingkatan 2A berdasarkan Kategori Interaksi Guru dengan Pelajar Dalam KelasJadual 4.24 Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan 142 Pelajar Dalam Kelas Sejarah Tingkatan 2A di Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI)Jadual 4.25 Dapatan Jumlah Masa, Kekerapan dan 145 Peratusan bagi Kelas Tingkatan 2B berdasarkan Kategori Interaksi Guru dengan Pelajar Dalam Kelas
  • xiiiJadual 4.26 Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan 147 Pelajar Dalam Kelas Sejarah Tingkatan 2B di Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI)Jadual 4.27 Dapatan Jumlah Masa, Kekerapan dan 150 Peratusan bagi Kelas Tingkatan 2C berdasarkan Kategori Interaksi Guru dengan Pelajar Dalam KelasJadual 4.28 Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan 152 Pelajar Dalam Kelas Sejarah Tingkatan 2C di Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI)Jadual 4.29 Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan 155 Pelajar Dalam Kelas Sejarah Tingkatan 2A, 2B dan 2C secara keseluruhan bagi Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI)Jadual 4.30 Jadual Perbandingan Antara Empat Jenis Sekolah 158 Tentang Penerapan Unsur-unsur Patriotisme dalam Kelas Sejarah Tingkatan Dua
  • xiv SENARAI RAJAHNO. RAJAH TAJUK MUKA SURATRajah 2.1 Pengamalan Unsur-unsur Patriotisme 41 Melalui Mata Pelajaran Sejarah (Kerangka Konsep Trumay 2004)Rajah 2.2 Penerapan Unsur Patriotisme Melalui 43 Mata Pelajaran Sejarah
  • xv SENARAI LAMPIRANLAMPIRAN TAJUK A - Isi Kandungan Dalam Buku Teks Sejarah Tingkatan 2. B - Panduan Temu Bual Dengan Guru. C - Surat Kebenaran untuk Menjalankan Penyelidikan Ilmiah. D - Surat Kebenaran Membuat Kajian daripada Bahagian Perancangan Dan Penyelidikan Dasar Pendidikan, Kementerian Pelajaran Malaysia. E - Surat Kebenaran Membuat Kajian daripada Jabatan Pelajaran Negeri Johor. F - Surat Pengesahan Status untuk Menjalankan Kajian Daripada Fakulti Pendidikan, Universiti Teknologi Malaysia. G - Contoh Instrumen Kajian
  • BAB I PENDAHULUAN1.1 Pengenalan Di Malaysia, mata pelajaran Sejarah dalam Kurikulum Baru Sekolah Menengah(KBSM) adalah mata pelajaran teras yang wajib dipelajari oleh semua pelajar diperingkat sekolah menengah. Ini selaras dengan hasrat dan matlamat FalsafahPendidikan Negara (FPN) yang menekankan perkembangan yang seimbang danbersepadu dari segi intelek, rohani, emosi dan jasmani. Oleh itu, kemahiran sejarahbukan sahaja menuju ke arah pemerolehan ilmu pengetahuan tetapi juga ke arahperkembangan kemahiran belajar dan pemupukan serta penghayatan nilai-nilai(Kementerian Pendidikan Malaysia, 1989). Ketika menyusun matlamat dan kandungan Sukatan Pelajaran Sejarah negara, iaperlu diselaraskan dengan dasar pendidikan negara itu. Matlamat utama pendidikanSejarah di peringkat sekolah menengah seperti yang terkandung dalam SukatanPelajaran Sejarah Sekolah Menengah (Kementerian Pendidikan Malaysia, 1989) adalah‘untuk memupuk semangat setia negara dan perasaan bangga sebagai rakyat Malaysia.Melalui pengetahuan dan penghayatan sejarah tanah air, para pelajar akan dapatmemahami keadaan masyarakat dan negara dalam mewujudkan semangat perpaduan
  • 2dan kekitaan terhadap masyarakat dan negara sebagai suatu unit tunggal, mewujudkaningatan bersama terhadap sejarah sebagai rangka rujukan kesedaran kebangsaan danmemperkukuhkan semangat cintakan tanah air.’ Salah satu matlamat penting dasar pendidikan negara adalah untukmewujudkan suatu identiti bangsa atau sebagai alat untuk pembinaan bangsa.Pendidikan Sejarah dapat memainkan peranan sebagai alat pembinaan bangsaapabila digunakan dengan efektif dan bertanggungjawab (Hazri, 2003). Menurut MokSoon Sang (1998), selain daripada perkembangan potensi individu secara menyeluruhdan seimbang, adalah diharap juga, melalui proses pendidikan, Malaysia dapatmencapai matlamat pendidikannya seperti melahirkan rakyat yang bertanggungjawabdan boleh memenuhi kewajipannya sebagai seorang warganegara, melahirkan rakyatyang taat setia kepada Raja dan cinta kepada negara, melahirkan rakyat yangmemahami serta mengamalkan prinsip-prinsip Rukun Negara dan bersikap toleransi,demi wujudnya perpaduan rakyat berbilang kaum dan sebagainya. Dalam hal ini, Voss (1997) menekankan bahawa mata pelajaran Sejarah bolehdijadikan medium mendidik pelajar mengenai nilai-nilai murni melalui refleksi danpengajaran yang diperoleh hasil daripada pembelajaran mengenai peristiwa silam.Pendidikan Sejarah ialah asas penting dalam pembinaan bangsa Malaysia.Mempelajari Sejarah bukanlah semata-mata untuk mendapatkan pengetahuan tetapiboleh menjadi pedoman dan memberi iktibar kepada sesuatu bangsa tentang apa yangtelah berlaku. Apa yang berlaku perlu dinilai semula bagi tujuan merancang perubahanmasa depan (Hazri, 2003). Oleh sebab sejarah memberikan banyak pengajaran yangberkait dengan jatuh bangunnya sesuatu bangsa dan negara. Maka, Sejarah patutdijadikan garis panduan untuk pembinaan semula kedudukan dan kekuatan bangsa dannegara. Pembentukan warganegara Malaysia yang mempunyai semangat patriotikadalah berasaskan amalan ciri-ciri berikut (Kementerian Pendidikan, 1994): (a) Bersemangat cinta akan negara dan bangsa
  • 3Seseorang yang bersemangat cinta akan negara dan bangsa harus menunjukkan sifatatau amalan bertanggungjawab untuk mewujudkan kesejahteraan dan membawakemajuan kepada negara dan bangsa, berani dan sanggup mempertahankan kedaulatannegara dan bangsa serta sedia berkorban untuk negara dan bangsa.(b) Berbangga sebagai rakyat MalaysiaSebagai seorang rakyat Malaysia, seseorang itu haruslah mempertahankan danmenyanjung perlembagaan negara, menghormati raja dan pemimpin negara,menghormati lambang-lambang negara seperti bendera dan lagu kebangsaan,mengamalkan perlakuan yang bersopan dan bertatasusila serta mengenal danmenghayati warisan budaya tempatan.(c) Bersemangat kekitaanRakyat Malaysia perlu bersatu dan berharmoni, bertoleransi, bekerjasama dan tolong-menolong, hormat-menghormati, bersefahaman dan bermuafakat, mempunyaisemangat muhibah dan bersifat kasih sayang.(d) BerdisiplinRakyat yang berdisiplin adalah mereka yang mematuhi peraturan dan undang-undang,bertanggungjawab, bertindak secara wajar, bersifat ikhlas, jujur dan amanah, berlakuadil dan bertimbang rasa.(e) Berusaha dan produktifMereka yang berusaha dan produktif adalah mereka yang rajin, tekun dan gigih,berdikari, sentiasa mempertingkatkan usaha, tabah menghadapi cabaran, menyokong
  • 4dan melibatkan diri dalam usaha pembangunan negara, serta peka terhadap isu-isusemasa dalam dan luar negara seperti isu pemeliharaan alam sekitar. Melalui kajian ini, penyelidik cuba menimbulkan perhatian tentangpembangunan patriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran mata pelajaran Sejarahdalam bilik darjah. Dalam perbincangan Bab 1, penyelidik mengenalpasti perkara-perkara yang merupakan asas yang membina bagi kajian ini. Perbincangan tersebutmerangkumi latar belakang masalah, pernyataan masalah, objektif kajian, persoalankajian, hipotesis, skop kajian, rasional kajian, kepentingan kajian, batasan kajian dandefinisi istilah.1.2 Latar belakang Masalah Sejak belakangan ini, terdapat pendapat yang mula membincangkan tentangpenglibatan generasi muda dalam aktiviti-aktiviti sosial yang boleh merosakkankeutuhan struktur masyarakat di negara ini. Golongan remaja didedahkan denganpenglibatan tidak sihat seperti penagihan dadah, masalah disiplin, vandalisme, blackmetal, kongsi gelap, penentangan terhadap status quo (melalui demonstrasi jalan),budaya mediokriti, apati dan sebagainya (Asmadi, Mas Juliana dan rakan-rakan, 2003).Sufean (1995) berpendapat pengukuran dan penilaian aspek afektif perlu dilakukankerana domain afektif mempengaruhi kebolehan individu turut serta dengan berkesandalam aktiviti-aktiviti masyarakat demokratik. Secara umum, nilai adalah sebagaipenentu dalam diri manusia yang seterusnya akan mempengaruhi pilihan dalamkehidupan dan menentukan tingkahlakunya. Pengajaran pembelajaran nilai merupakan komponen domain afektif dalamTaksonomi Pendidikan. Namun, kurikulum banyak menekankan aspek domain kognitifdan banyak mengabaikan domain afektif. Domain afektif dianggap perlu dipelajaridalam keluarga dan gereja sahaja (Ringness, 1975). Abd. Rahim (1993) berpendapatmasa yang serius berkait dengan nilai pada tingkah laku manusia tidak boleh dibiarkansebagai satu krisis berterusan. Langkah-langkah perlu diambil bagi mengatasi masalah
  • 5kemerosotan nilai kemanusiaan ini. Mengikut beliau, daripada nilai kelompok, bolehdiperolehi kebudayaan, ketamadunan dan satu cara baru hidup bersama. Abd. Rahim (1999) juga berpendapat pembelajaran Afektif adalah satu prosesmembangunkan perkembangan personal dan sahsiah, perkembangan emosional,kemahiran interpersonal dan sosial, kesedaran sosial dan moral, membangun danmengamalkan nilai-nilai hidup yang baik, membina prinsip, pegangan dan falsafahhidup yang berlandaskan nilai-nilai murni bagi membentuk insan yang seimbang, stabil,rasional, berwibawa, bertimbang rasa, berdedikasi dan bertanggungjawab sertamempunyai keyakinan dan kekuatan diri bagi menghadapi cabaran. Akan tetapi, masalahnya ialah lapisan masyarakat sering menuding jari kepadatanggungjawab sisitem pendidikan negara, apakah pendidikan yang diberikan tidakboleh membimbing mereka untuk menjadi generasi yang lebih cemerlang dari generasiyang ada sekarang. Usaha mencari jawapannya memerlukan penyelidikan empirikalsupaya dapat dibuktikan darjah tinggi atau rendah tahap pembangunan patriotisme dikalangan guru yang menghadapi pelajar yang mempunyai latarbelakang pendidikanyang berbeza, dan seterusnya mengesan hubungan interaksi antara guru Sejarah denganpelajar semasa pengajaran dan pembelajaran Sejarah dalam bilik darjah. M. Najib (1997) mengutarakan hasil pembelajaran di sekolah menengah adalahsalah satu jangkaan yang paling baik untuk menentukan pencapaian pelajar di tahapuniversiti. Terdapat tiga faktor yang penting dalam mempengaruhi ujian kognitifseseorang. Pertama, faktor persendirian seperti faktor motivasi, intrinsik atau ekstrinsik,sifat self-esteem dalam akademik dan sebagainya. Kedua, faktor luaran yang berkaitandengan kehidupan di universiti, keadaan sekeliling, rakan sebaya dan tempat dudukmereka. Manakala faktor ketiga ialah tanggapan. Dalam huraian M. Najib (1997) ‘Perception can be defined as interpretation of events in the light of the present context and past experience. If they expect to be successful , then they may work harder (highly motivated) to achieve that goal, influence by their need for achievement.’ (halaman 6)
  • 6 Ini bererti tanggapan boleh dijelaskan sebagai interpretasi terhadap sesuatuperistiwa dalam konteks semasa dan pengalaman yang lalu. Pelajar boleh mencapaikejayaan sekiranya mereka mendapat motivasi yang positif. Sekiranya tanggapan tersebut merujuk kepada konteks pembangunanpatriotisme dalam pengajaran mata pelajaran Sejarah di sekolah menengah,kemungkinan hasil pembelajarannya ialah para pelajar dapat mempraktikkan semangatmencintai negara seperti yang dihasratkan oleh Wan Mohd. Zahid (dalam kata alu-aluan buku teks Sejarah KBSM Tingkatan 1, 2004) bahawa diharapkan buku teksSejarah ini mampu melahirkan semangat cinta dan setia kepada negara di kalanganpelajar, dan seterusnya dapat membantu melahirkan generasi muda yang sentiasamempertahankan kedaulatan bangsa dan negara di samping berusaha memajukannegara kita. Masyarakat Malaysia adalah majmuk, terdiri daripada berbilang kaum yangmempunyai kebudayaan yang berbeza. Menurut Pye dan Verba (1965), identitikebangsaan ialah kepercayaan individu dan ia dikaitkan dengan bagaimana merekamemikirkan diri sendiri sebagai ahli dalam negara mereka. Wujudnya identitikebangsaan antara ahli-ahli dalam sesebuah negara ialah satu budaya di manaberdasarkan sempadan antara negara. Maka kita tidak harus dibiarkan keadaanperbezaan yang tidak sesuai dan mungkin menghalangkan perpaduan antara kaum.Falsafah Pendidikan Negara (Mok Soon Sang, 1988) menyatakan : Pendidikan di Malaysia adalah satu usaha berterusan ke arah memperkembangkan lagi potensi individu secara menyeluruh dan bersepadu untuk mewujudkan insan yang seimbang dan harmonis dari segi intelek, rohani, emosi dan jasmani berdasarkan kepercayaan dan kepatuhan kepada Tuhan. Usaha ini adalah bagi melahirkan rakyat Malaysia yang berilmu pengetahuan, berketrampilan, berakhlak mulia, bertangungjawab dan berkeupayaan mencapai kesejahteraan diri serta memberi sumbangan terhadap keharmonian dan kemakmuran masyarakat dan negara. ( halaman 121)
  • 7 Guru-guru Sejarah memainkan peranan yang sangat penting dalam memupukminat di kalangan pelajar terhadap mata pelajaran sejarah dan seterunya menanam,menghayati dan mengamalkan unsur-unsur patriotik dalam kehidupan mereka. Guruyang dapat menunjukkan kualiti pengajaran yang baik, mementingkan kemajuan danpencapaian pelajar, dapat menjadikan pengajarannya menarik minat dan disukai pelajar.Ini merupan asset yang penting kepada sekolah. Menurut Tyler (Kamaruddin dan Hazil,1991) Guru boleh menyediakan pengalaman pendidikan dengan menyediakan alam sekeliling dan menstruktur keadaan untuk meransang tindak balas yang diinginkan. Ini bermakna bahawa guru perlu memahami minat dan latar belakang murid supaya dia boleh meramalkan bahawa murid boleh bertindak dengan sewajarnya dalam satu keadaan tertentu; dan lagipun ia akan mengakibatkan tindakbalas yang dikehendaki. (halaman 54) Dalam dunia sebenar, perhubungan antara guru dengan pelajar terjalin semasaproses pengajaran dan pembelajaran dalam kelas. Pengajaran guru dalammenyampaikan bahan pengajaran memberi kesan yang mendalam terhadap pelajarnya.Menurut M. Najib (1997 ) : An earlier study by Steven (1912) found out that 64 percent class activity was by teachers. They gave questions at a rate of two to four questions per minute or 395 questions per day. Flanders (1963) found out that two thirds of all lessons observed was talk, two third of this talk was by the teacher and two third of the teachers talk was lecture. Wragg (1973) found out that 65 percent of all lessons observed was talk, 75 percent of this talk was by the teacher and 63 percent of teachers talk was lecture. (halaman 48) Kajian-kajian awal seperti Steven, Flanders dan Wragg mendapati kebanyakanpengajaran dan pembelajaran (P&P) dalam bilik darjah adalah komunikasi secara lisan.
  • 8 Kajian awal ini menunjukkan kebanyakan guru mengajar dengan cara memberisyarahan. Proses komunikasi dalam bilik darjah sepatutnya adalah sumber mesejseperti guru, pelajar, sekumpulan pelajar atau seluruh kelas dengan menghantar mesejitu sendiri melalui dua saluran sama ada secara verbal atau bukan verbal kepadapenerimanya iaitu guru, pelajar, sekumpulan pelajar atau seluruh kelas dengankemungkinan memberi maklumbalas secara komunikasi verbal atau bukan verbal.(Cohen dan Manion, 1981). Maka guru memainkan peranan dalam mempengaruhi ideapelajar-pelajar tentang isu-isu yang berkaitan dengan mata pelajaran yang diajar. Sejajar dengan idea kajian lepas yang disebut di atas, adalah perlu memeriksadari semasa ke semasa tentang pengajaran guru terutama dalam konteks pengajaransejarah tentang patriotisme. Penyelidik berpendapat masyarakat di Malaysia sama adaguru-guru, institusi-institusi pendidikan, pelajar-pelajar, ibu bapa atau masyarakatumum harus meningkatkan tahap kesedaran tentang cara penyampaian pengajaranmempengaruhi hasil pembelajaran dan perubahan yang positif perlu ada untukmendapat hasil pembelajaran yang positif. Oleh sebab guru sendiri terlibat secaraformal dalam sistem pendidikan formal maka diharapkan kajian ini memberikefahaman yang jelas agar guru-guru mengambilnya sebagai panduan dalam rutinmereka. Wawasan 2020 merupakan satu cetusan pemikiran untuk menjadikan Malaysiasebagai sebuah negara maju mengikut acuannya sendiri. Kemajuan yang dicita-citakanialah untuk mencapai kemajuan yang sempurna dari segi nilai moral dan etika yangkukuh, demokrasi, liberal, bertolak ansur, penyayang, adil serta dinamik dan tidaksemata-mata diukur dari segi pencapaian lahiriah atau fizikal (Trumay, 2004). Daripada sembilan cabaran Wawasan 2020 ini, cabaran pertama merupakancabaran yang paling utama dan paling asas iaitu membentuk negara bangsa yangbersatu padu serta menyanjung masa depan yang dikongsi bersama. Iaitu bangsaMalaysia mestilah sejahtera, menikmati kehidupan bersama yang sepenuhnyaberasaskan sebuah “Bangsa Malaysia” dengan rasa taat setia dan pengabdian yang tidakberbelah bagi terhadap bangsa (Yusof, 2001). Cabaran kedua dan keempat pula
  • 9menyeru agar dapat membentuk sebuah masyarakat yang kukuh ciri-ciri moral danetika, dengan para warganya mempunyai kerohanian yang utuh dan diunjangi oleh budipekerti yang luhur, yakin akan dirinya sendiri, bangga akan keadaannya kini dan cukuptangkas untuk menghadapi segala macam rintangan. Dalam usaha menghadapi cabaran di atas, lapisan masyarakat sedang berjuangdengan kemelut sosial yang dihadapi oleh remaja hari ini. Sistem pendidikan, cabaranWawasan serta pembangunan sumber manusia yang cuba diadun dan dicanai agarmampu melahir tenaga manusia yang kompeten dan berjiwa murni seolah-olah dikejutoleh masalah keruntuhan sosial di kalangan remaja sedangkan mereka ini adalahpenentu kejayaan masa depan negara (Haminah, 1999). Remaja merangkumi lebih separuh daripada keseluruhan penduduk di Malaysia.Oleh kerana bilangannya ramai, maka masalah yang berkaitan, dengan kelompok inijuga banyak (Mahmood, 1994). Data statistik banyak menunjukkan bahawa keruntuhanakhlak di kalangan remaja di negara ini adalah semakin serius. Mengikut PenolongPenguasa Siasatan Jenayah Bukit Aman (Berita Harian, 22 September 1993), di antaratahun 1990 dan 1992 sahaja, seramai 37,602 individu ditahan bagi kesalahan jenayahharta benda serta kekerasan. Daripada jumlah ini, seramai 3,450 atau 9.17% adalahremaja. Mengikut sumber akhbar Utusan Malaysia (4 Ogos 1993), ramai di kalanganremaja yang rosak akhlak adalah mereka yang masih berada di bangku sekolah.Umpamanya, pada tahun 1991 sahaja, 124 pelajar ditangkap kerana terlibat denganpelbagai kegiatan jenayah dan bilangan yang ditangkap ini meningkat dari tahun ketahun. Berdasarkan statistik yang terkumpul, kes-kes jenayah yang membabitkanremaja meningkat dengan ketara di antara tahun-tahun 1990 hingga 1992. Pada tahun1990, sebanyak 657 kes dicatatkan, diikuti dengan 830 kes pada tahun 1991 dan 1487kes pada tahun 1992. Jenayah yang dilakukan oleh para remaja bukan hanya berlaku dikawasan bandaraya atau bandar-bandar besar sahaja, malah di merata negara.
  • 10 Lebih memeranjatkan lagi ialah masalah dadah juga nampak tidak reda.Berdasarkan perangkaan terbaru Pasukan Petugas Anti dadah (PPAD), daripada 7,980penagih baru yang dikesan dalam tempoh Januari hingga September tahun 1995,seramai 1,311 orang atau 16.4 peratus adalah berusia antara 13 hingga 19 tahun (BeritaHarian, 5 Februari 1996). Akhbar Utusan Malaysia (27 Mac 1996) juga menunjukkankeputusan kajian di seluruh negara oleh Kementerian Belia dan Sukan pada Januari1994 ke atas 5,860 remaja menunjukkan terdapat 71 peratus merokok, 40 peratusmenonton video lucah, 28 peratus berjudi, 25 peratus minum arak dan 14 peratusmengambil dadah. Masalah penggunaan dadah, lepak, Aids, bohsia yang membelenggukumpulan umur belia produktif dan remaja sekolah, adalah isyarat bahawapembentukan sahsiah tidak ditangani dengan sempurna, sedangkan alam kehidupansedang berubah dengan kencang. Lebih merisaukan ialah sehingga tahun 2000 hingga2001, isu-isu keruntuhan akhlak remaja tidak berpulih malah terus berleluasa. Dari hakikat ini boleh membuat satu kesimpulan bahawa sikap rakyat atauremaja khasnya masih menimbulkan persoalan. Meskipun rakyat mengaku danmenyuarakan taat setia yang tidak berbelah bagi kepada negara Malaysia namunwujudnya satu hakikat perpaduan yang kukuh di kalangan rakyat yang pelbagaiketurunan itu masih belum dapat diakui lagi. Inilah soal yang amat penting untukdiselesaikan dari sekarang. Menurut Abd. Rahim (2001), faktor yang menyebabkanwujud perkara di atas adalah asas pengetahuan sejarah bangsa, agama dan negara yangkurang, sikap yang negetif, mudah terpengaruh dan terperdaya, pengawasan ibu bapayang semakin berkurangan, masyarakat yang bertambah individulistik serta tumpuanpendidikan Agama dan Moral yang merosot. Begitu juga melalui subjek Sejarah yangtelah termaktub unsur-unsur patriotisme yang perlu diajar di sekolah, tentu sekali tidakdapat ‘melarikan diri’ daripada tanggungjawab ini. Menurut Wong (2005), isu kelunturan semangat nasionalisme di kalangangenerasi muda hari ini kerana kurangnya kesedaran di kalangan mereka mengenaicabaran-cabaran yang perlu dihadapi oleh mereka bagi menjalankan tanggungjawabsebagai warganegara. Ini kerana mereka adalah generasi yang lahir selepas merdeka
  • 11dan menikmati segala peluang yang tersedia tanpa menyedari pahit jerih yang terpaksadiharungi oleh generasi terdahulu dalam perjuangan mereka bagi memastikankesenangan ini dapat dinikmati oleh anak cucu mereka. Ia juga mencetuskankewujudan ‘budaya selesa’ (complacent culture) di kalangan generasi muda hari ini.Segala kemewahan dan kemudahan yang diperuntukan oleh keluarga dan negaramenyebabkan mereka tidak rasa terancam oleh kemajuan dan pencapaian negara ataubangsa lain. Budaya ini menjerumuskan sebahagian daripada generasi muda hari inidalam masalah sosial yang serius. Bagi melahirkan satu bangsa yang tulen digelar bangsa Malaysia yang mampumenunjukkan identiti tersendiri untuk bertanding dengan bangsa atau negara lain,rakyat yang berkongsi satu ciri semangat patriotik amat penting untuk menonjolkanidentiti bangsa negara. Unsur-unsur patriotisme itu mestilah dapat memberikan bangsaMalaysia satu keperibadian yang tersendiri dan sekaligus memungkinkannya berdiridan berkembang sebagai sebuah bangsa moden yang mampu menuntut tempatnya dikalangan bangsa-bangsa lain di dunia kini dan masa depan. Pada peringkat remaja, seseorang individu mengalami perubahan yang amatpesat sekali, sama ada dari segi fizikal, emosi mahupun sosial. Pada zaman inilah pararemaja mula terdedah kepada alam luas di luar rumah, malah persekitaran ini sudahmerupakan rumah kedua kepada mereka. Remaja juga belajar banyak perkara yangtidak semuanya datang dari ibu bapa tetapi kebanyakannya daripada persekitaran sosialyang mana ia membesar. Pada tempoh-tempoh inilah para remaja mula mengubahtingkah laku, sikap dan nilai, malahan seluruh cara hidup daripada alam kanak-kanakkepada alam yang lebih matang dan dewasa (Bettleheim, 1950). Oleh itu, remaja harusdilihat dari segi satu tempoh peralihan yang panjang, yang mana perjalanannya tidaksemestinya bebas dari tekanan dan pelbagai halangan konflik kehidupan (Chais, 1976). Berdasarkan Taksonomi Bloom, domain afektif yang memberi tumpuan kepadaunsur-unsur kesedaran, sensitiviti, sikap, pertimbangan, emosi, pendirian dansebagainya bertujuan mengembangkan pemikiran moral dan aspek-aspek kemanusiaan
  • 12kepada pelajar (Atan, 1981). Justeru itu, peranan guru sebagai pemupuk nilai dalampengajarannya adalah cukup penting. Melalui pemupukan semangat patriotisme inisangat penting untuk memantapkan diri pelajar dari segi ketahanan mental, fizikal danemosi yang akan membolehkan seseorang itu mampu dan berupaya menghadapi segalabentuk cabaran. Kekurangan nilai patriotisme dalam diri pelajar akan memberikankesan kepada rendahnya semangat juang dan semangat jati diri dalam diri mereka yangmenyebabkan ada sesetengah daripada mereka mudah menyerah kalah dan tundukkepada sesuatu tekanan (Abd. Rahim, 1999). Pernyataan di atas jelas menunjukkan pendidikan adalah pembentukanpemikiran dan sikap seseorang individu, dan bukan hanya menyampaikan ilmu kepadaindividu untuk menghadapi peperiksaan. Dalam konteks Malaysia hari ini, denganbersangka baik kepada mata pelajaran Sejarah, bahawa ia berkesan bagi yangmengikutinya, ada baiknya jika patriotisme diberikan perhatian, penekanan danpendekatan baru, iaitu untuk membantu dan menyokong mata pelajaran Sejarah(Utusan Malaysia, 22 September 2000). Manfaat yang diperoleh oleh seorang individudari sistem pendidikan yang diterima seharusnya terkandung juga menjadi rakyat yangbersemangat patriotik terhadap negara.1.3 Penyataan Masalah Kurangnya semangat patriotik di kalangan generasi muda hari ini merupakansalah satu sebab yang menyebabkan sebahagian daripada mereka lebih cenderungkepada aktiviti yang tidak berfaedah, seperti terlibat dalam budaya hedonisme(mementingkan hiburan / keseronokan ) dan sebagainya kerana jiwa mereka kosongdari segi nilai dan rasa kecintaan kepada agama, bangsa dan negara (Ahmad, 2004).Kajian ini ingin menyelidik tahap pembangunan dan tahap penerapan patriotismedalam bilik darjah semasa pengajaran dan pembelajaran mata pelajaran Sejarahtingkatan 2 dengan membandingkannya antara sekolah menengah kerajaan dengan tigasekolah menengah persendirian yang berlainan alirannya di daerah Johor Bahru.
  • 131.4 Objektif Kajian Secara amnya, objektif kajian ini adalah melihat perlakuan pembangunan danpenerapan nilai patriotisme dalam proses pengajaran dan pembelajaran Sejarah diSekolah Menengah Kebangsaan dan Sekolah Menengah Persendirian yang berlainanaliran. Objektif khusus dalam kajian yang dijalankan adalah: i) Mengenalpasti kekerapan berdasarkan jenis interaksi antara guru dengan pelajar mengikut kategori dalam kelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah. ii) Mengenalpasti masa yang diperuntukkan untuk interaksi antara guru dengan pelajar mengikut kategori dalam kelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah. iii) Mengenalpasti pembangunan nilai-niai patriotisme dalam pengajaran Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah. iv) Mengenalpasti penerapan nilai-nilai patriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah. v) Membandingkan pembangunan nilai-nilai patriotisme dalam pengajaran Sejarah tingkatan 2 antara empat jenis sekolah. vi) Membandingkan penerapan nilai-nilai patriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran Sejarah tingkatan 2 antara empat jenis sekolah.
  • 141.5 Persoalan Kajian i) Apakah jenis interaksi antara guru dengan pelajar mengikut kategori dalam pengajaran dan pembelajaran kelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah? ii) Berapa lamakah guru memperuntukkan masa untuk menyerapkan unsur-unsur patriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran kelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah? iii) Apakah bandingan tahap pembangunan nilai-nilai patriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran kelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah? iv) Apakah bandingan tahap penerapan nilai-nilai patriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran kelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah?1.6 Rasional Kajian Banyak kajian tentang penerapan nilai-nilai murni dalam mata pelajaran sepertisains, matematik dan sebagainya. Sesetengah kajian dijalankan secara analisiskandungan buku teks Sejarah tentang penyerapan nilai-nilai murni. Walaubagaimanapun, dalam buku Sejarah tingkatan 2, para panel penulis menyatakan hasratmereka terhadap buku tersebut supaya “mampu melahirkan generasi cemerlang yangdapat mengaplikasikan nilai dan iktibar dalam sejarah, serta menjadi pemangkin kearah pemupukan semangat patriotik di kalangan rakyat Malaysia.” Soal tentangpembangunan patriotisme mempengaruhi kehidupan harian setiap lapisan masyarakat.Kajian-kajian lepas tidak banyak menyoal tentang proses kehidupan seharian kitaseperti aktiviti dalam sekolah atau kelas. Ramai antara pelajar-pelajar ini yang
  • 15merupakan tunggak negara dan tingkahlaku mereka amat mempengaruhi arah tujuannegara. Sekolah merupakan satu agen yang penting dalam mensosialisasikan kanak-kanak yang bakal membimbing negara. Tiba masanya peranan guru sebagai agen yang penting dalam menyalurkankesedaran pembangunan patriotisme untuk kepentingan pembangunan negara danmasyarakat. Selain itu, kajian ini dapat menyedarkan guru, sekolah dalammelaksanakan penerapan nilai seiring dengan kehendak Falsafah Pendidikan Negara.1.7 Kepentingan Kajian Kajian ini banyak memberi manfaat kepada guru-guru sejarah, guru-guru danpegawai pendidikan serta bermanfaat kepada Kementerian Pendidikan Malaysia dalammenyususn semula kurikulum dan perancangan pendidikan agar mewujudkan suasanapengajaran dan pembelajaran yang kondusif dan dapat mencapai matlamat pendidikanMalaysia. Berdasarkan Emile Durkheim dalam Kamaruddin dan Hazil (1991) yangmenyatakan bahawa “setiap masyarakat daripada setiap perkembangannya mempunyaisistem pendidikannya yang tersendiri dan mempengaruhi individu dalam masyarakatitu.” Bagi guru-guru Sejarah, kajian ini membantu mereka menyedari sejauhmanamereka telah melaksanakan proses penerapan nilai patriotisme berdasarkan SukatanPelajaran kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah Mata Pelajaran Sejarah (Semakan2003). Seandainya hasil kajian ini dapat memberi maklumat kepada guru-guru laintentang caranya atau kesedaran sesuatu nilai diterap dengan sepenuhnya dalampengajaran sesuatu mata pelajaran. Maklumat ini akan menjadi panduan kepada merekademi menyusun strategi dalam melaksanakan proses pengajaran dan pembelajarandalam bidang masing-masing.
  • 16 Bagi pensyarah maktab perguruan, dapatan kajian ini dapat memberi maklumbalas sama ada penerapan unsur patriotisme telah dilaksanakan seperti mana yangdiharapkan. Sekiranya aspek ini tidak dapat dilaksanakan oleh guru-guru atau guru-guru pelatih, mungkin dapat dikenal pasti masalah dan dapat pula difikirkan cara untukmengatasinya. Di samping itu, kepada Bahagian Pendidikan Guru, kursus-kursus dalamperkhidmatan berkaitan penerapan unsur patriotisme mungkin perlu diadakan bagimemantapkan lagi penerapan unsur ini dalam pengajaran dan pembelajaran khususnyamata pelajaran Sejarah. Kajian ini juga berguna kepada Kementerian PendidikanMalaysia agar dapat menyusun dan menilai semula keberkesanan pengajaran danpembelajaran mata pelajaran Sejarah dalam mencapai matlamat pembangunanpatriotisme di kalangan pelajar. Dapatan kajian ini juga dapat digunakan oleh pihak kerajaan, pihak swasta ataupertubuhan bukan kerajaan untuk mengenalpasti sama ada terlaksana atau sebaliknyapenerapan nilai patriotisme dalam organisasi mereka.1.8 Skop dan Batasan Kajian Pada keseluruhannya, skop dan batasan kajian ini adalah difokuskan kepadamengenalpasti tahap patriotisme di kalangan pelajar sekolah menengah danmengenalpasti tahap penerapan nilai patriotisme dalam pengajaran mata pelajaranSejarah berdasarkan Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah (1989). Sampel kajian ini di ambil di daerah Johor Bahru untuk mewakili keseluruhan
  • 17populasi kerana keadaannya sama dengan bandar-bandar lain di Malaysia yang pesatdengan proses migrasi. Kajian ini mengambil 4 buah sekolah untuk mewakili 4 jenissekolah di Johor Bahru iaitu Sekolah Menengah kebangsaan (SMK) yang dibiayaisepenuhnya oleh kerajaan, Sekolah Menengah Islam (SMI), Sekolah MenengahPersendirian Cina (SMPC) dan Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI) yangmerupakan sekolah swasta. Pengkaji hanya mengambil kira aspek dari segi kelayakanguru, proses latihan guru, kemudahan-kemudahan asas sekolah seperti bangunan, bilikdarjah, peralatan mengajar dan buku teks yang lebih kurang sama sebagai penilaiandalam kajian ini. Tumpuan pengkaji adalah pada proses pengajaran dan pembelajarandalam kelas Sejarah tingkatan 2. Akhirnya, pengumpulan data tidak menggunakan soal selidik sama ada secaraindividu ataupun secara kumpulan antara pengkaji dengan pelajar kerana pengkaji-pengkaji lain telah banyak menyumbang data dari soal selidik dalam bidang kajianyang sama. Tambahan pula, adalah sukar untuk memperuntukkan masa dan ruanguntuk tujuan mentadbir soal selidik disamping menjalankan sesi pemerhatian yangmengambil masa yang lama.1.9 Definisi Istilah1.9.1 Patriotisme Menurut Abd. Rahim (1999), patriotisme pada umumnya boleh dikaitkandengan semangat, perasaan, sikap, kesedaran, idealisme yang menyentuh soal-soalkebangsaan, kenegaraan, tanggungjawab, perjuangan, pengorbanan, kecintaan,kesetiaan, ketahanan diri dan sumbangan warganegara terhadap negara bangsa danagama. Patriotisme merupakan unsur ketahanan nasional yang amat penting bagimeningkatkan komitmen dan tanggungjawab rakyat terhadap bangsa dan negara.Unsur-unsur patriotisme diterapkan untuk melahirkan rakyat Malaysia yangbertanggungjawab, bersemangat kekitaan, berdisiplin, berusaha dan produktif ke arah
  • 18mencapai matlamat dan aspirasi Negara. Dalam garis panduan yang termaktub dalamHuraian Sukatan Pelajaran Sejarah Tingkatan 2 (2003), unsur-unsur dalam patriotismetermaktub seperti dibawah: a) Berbangga Sebagai Rakyat Malaysia i. Menghormati raja dan pemimpin negara ii. Menghargai jasa dan perjuangan tokoh-tokoh negara iii. Menghormati lambang-lambang negara (seperti bendera, lagu kebangsaan, jata negara) iv. Menjaga dan mempertahankan maruah bangsa dan negara v. Menghargai dan mengamalkan tradisi dan budaya bangsa vi. Berbangga dengan sejarah negara b) Bersemangat Setia Negara i. Cinta akan bangsa dan negara ii. Taat dan setia kepada raja dan pemimpin negara iii. Sedia berkorban untuk bangsa dan negara iv. Bertanggungjawab kepada bangsa dan negara v. Berani dan sanggup mempertahankan kedaulatan bangsa dan negara vi. Peka kepada masalah dan isu tentang bangsa dan negara vii. Bersyukur sebagai warganegara Malaysia c) Bersemangat Kekitaan i. Bersatupadu dan berharmoni ii. Bertolak ansur dan bertoleransi iii. Bekerjasama dan tolong menolong iv. Hormat menghormati v. Bersefahaman dan bermuafakat
  • 19 vi. Mihibbah atau semangat bermasyarakat d) Berdisiplin i. Berakhlak dan berbudi pekerti mulia ii. Mempertahankan dan menjunjung Perlembagaan Negara iii. Mematuhi peraturan dan undang-undang iv. Berkelakuan sopan, bertatasusila dan berhemah tinggi v. Bertindak wajar vi. Bersifat amanah dan jujur vii. Berlaku adil dan bertimbang rasa e) Berusaha dan Produktif i. Rajin dan gigih ii. Berdikari iii. Tabah menghadapi cabaran iv. Menyokong dan melibatkan diri dalam usaha pembangunan v. Berganding bahu membangunkan negara vi. Berilmu dan berketrampilan1.9.2 Pembangunan Nilai-nilai Patriotisme Tokoh-tokoh sosiologi atau ahli sains sosial abad ke-19 seperti Comte (1798-1857), Marx (1818-83), Spencer (1820-1903), Durkheim (1858-1917) dan Weber(1864- 1920), umumnya telah menggunakan konsep pembangunan untuk menerangkantentang sejarah manusia dan perubahan yang dialaminya secara berperingkat ke arahkemajuan. Ramai ahli teori pembangunan menganggap perubahan sikap dan nilaiindividu wajib menyumbangkan satu masyarakat, sistem politik dan ekonomi yangmoden (Alejandro, 1975). Pembangunan nilai-nilai patriotisme di sini berertipenyampaian atau persembahan guru Sejarah kepada nilai-nilai positif dari aspekunsur-unsur patriotisme di atas yang membawa kepada tamadun manusia.
  • 201.9.3 Penerapan Erti penerapan dalam Kamus Dewan (1991) adalah penyerapan, pemantapannilai. Pengukurannya dibuat dengan cara memerhatikan tingkahlaku, tindakan,keperibadian individu dalam menjalankan berbagai-bagai aktiviti (Sufean, 1995). Nilaiadalah idea tentang kepentingan, faedah, mutu dan kebernilaian tentang segala-galabenda, perkara dan fenomena yang terdapat dan berlaku di dalam alam semesta ini.Oleh itu, penerapan nilai dalam kajian ini merujuk kepada komunikasi lisan antara gurudengan pelajar secara dua hala yang menyentuh tentang unsur-unsur patriotisme.1.9.4 Sejarah Menurut M.Yusof (2000), perkataan Sejarah disamakan dengan perkataanhistory (bahasa Inggeris) yang pada asasnya berasal daripada perkataan Yunani purba,historia yang bererti penyelidikan. Tetapi penyelidikan itu bukanlah tentang peristiwasilam sahaja, malah tentang peritiwa semasa ataupun sezaman. Sidi Ghazalba (1966)melihat tahap-tahap tentang perubahan tanggapan terhadap sejarah dan lantas maknaistilah sejarah itu menerusi tahap-tahap perkembangan budaya (Melayu/Indonesia)melalui proses akulturasi dengan Islam dan Barat dari sejak kurun ke-13 dan ke-15.Pada keseluruhannya, sejarah membawa kita mengenali jati diri atau asal usul bangsakita serta boleh menanamkan sifat cintakan bangsa dan setia kepada negara.1.9.5 Mata Pelajaran Sejarah Tingkatan 2 Mata Pelajaran Sejarah Tingkatan 2 adalah berdasarkan Sukatan Pelajaran danHuraian Sukatan Pelajaran Sejarah Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah (KBSM),pada asasnya, pengajaran mata pelajaran Sejarah Tingkatan 2 adalah berpandukan bukuteksnya. Buku ini mengandungi lapan bab yang disusun secara kronologi berdasarkan
  • 21dua tema dalam Sukatan Pelajaran dan Huraian Sukatan Pelajaran Pelajaran Sejarahperingkat Menengah Rendah. Bab satu hingga enam ditulis berdasarkan tema Kemakmuran dan KekayaanNegara Kita Menarik Kuasa Luar untuk Menjajah. Tema ini mengisahkan pertapakan,perluasan pengaruh dan penjajahan British di Negara kita. Bagi tujuan membolot sertamengaut kekayaan Negara, pihak British telah memperkenalkan ekonomi dagangan danmembuat perubahan dalam pelbagai bidang. Bab tujuh dan bab lapan pula ditulis berdasarkan tema Tindak Balas MasyarakatTempatan terhadap Penjajahan British. Tema ini memerihalkan kebangkitan rakyatuntuk membebaskan tanah air dari belenggu penjajahan pihak British sebelum PerangDunia Kedua. Perjuangan telah dicetuskan dan digerakkan oleh pemimpin dan tokoh-tokoh tempatan, golongan intelektual serta pertubuhan tertentu di tanah air (RujukLampiran A).1.9.6 Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) Sekolah bermakna tempat menerima ilmu pengetahuan, tempat untuk belajar(murid-murid) dan mengajar (cikgu), tempat menerima dan memberi pelajaran(Ensiklopedia Malaysiana, 1996). Kebangsaan bermakna yang berkaitan dengan negarasecara keseluruhan, nasional. Menurut Mok Soon Sang (1998), murid-murid melangkahdarjah secara automatik tiap-tiap tahun, dari sekolah rendah ke sekolah menengahsehingga tingkatan tiga. Semua mata pelajaran di sekolah menengah disampaikandalam bahasa Malaysia kecuali bahasa ibunda dan bahasa Inggeris. Murid-muridmenghadapi peperiksaan Penilaian Menengah Rendah (PMR) pada hujung Tingkatanlll. Pelajar-pelajar dikehendaki mengambil peperiksaan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM)pada akhir Tingkatan V. Pelajar-pelajar di Sekolah Menengah Kerajaan menerima satukurikulum yang standard iaitu Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah (KBSM) dansemua perbelanjaan sekolah dibiayai oleh kerajaan.
  • 221.9.7 Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI) Menurut Ensiklopedia Malaysiana (1996), swasta bermakna badan atauorganisasi yang dimiliki oleh pihak persendirian (bukan milik kerajaan). SekolahMenengah Swasta mengikut Abdullah (1988), menggunakan kurikulum kebangsaaniaitu Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah (KBSM) dan menggunakan BahasaMalaysia sebagai bahasa pengantar utama. Bahasa-bahasa lain adalah dibenarkandigunakan sebagai bahasa kedua. Walau bagaimanapun, sekolah menengah swasta initelah menggunakan bahasa Inggeris sebagai bahasa perantaraan di sekolah ataskepentingan nilai komersial. Contohnya Sekolah Sri Murni (Menengah), SekolahMenengah Sri Cempaka dan sebagainya. Di Johor Bahru, contoh sekolah ini ialahSekolah Menengah Omega.1.9.8 Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC) Menurut Abdullah (1988), satu lagi kategori sekolah menengah swastasepenuh masa ialah sekolah-sekolah menengah Cina swasta yang menggunakankurikulum persendirian dan bahasa cina digunakan sebagai bahasa pengantar utamanya.Pelajar-pelajar disediakan bagi mengambil peperiksaan PMR, SPM dan STPM. ContohSekolah Menengah Han Chiang (Pulau Pinang) dan sekolah menengah Foon Yew(Johor Bahru). Kebanyakan guru yang mengajar di sekolah ini merupakan graduan dariTaiwan dan sebahagiannya graduan dari Institusi Pendidikan Tinggi Awam (IPTA).Menurut Teo (2005), sekolah ini dikelola oleh orang awam bangsa Cina tempatan.Mereka menggunakan kurikulum yang disediakan oleh pihak MICSSWC (MalaysiaIndependent Chinese Secondary School Working Committee). Kesemua pelajar akanmenduduki peperiksaan UEC yang diselaraskan oleh pihak MICSSWC dan peperiksaanPMR serta SPM yang dikendali oleh Kementerian Pendidikan Malaysia.
  • 231.9.9 Sekolah Menengah Islam (SMI) Manakala Suffean (1996) dalam bukunya ‘Pendidikan di Malaysia’ menyatakandi Semenanjung, orang Melayu Islam yang dipelopori dan dipimpin oleh Kaum mudayang berfahaman moden telah menunjukkan usaha positif membina sekolah agamaMadrasah yang mempunyai pendidikan menengah dalam tahun-tahun 1930-an hingga1950-an. Pemimpin-pemimpin Kaum Muda menyedari bahawa pendidikan menengahdan tinggi adalah penting untuk kemajuan orang Melayu dalam bidang politik danekonomi. Dalam sistem pembelajaran ini, Sekolah Menengah Islam (SMI) yangmenggunakan kurikulum KBSM disamping menekankan aspek keagamaan sepertiPendidikan Quran dan Sunnah serta pendidikan Syariah Islamiah. Pelajar mendudukipeperiksaan awam iaitu Penilaian Menengah Rendah (PMR) atau Sijil PelajaranMalaysia (SPM) dan juga Sijil Khas Agama (SKA). Sekolah Menengah Islam (SMI) berbeza dengan Sekolah Menengah Agama(SMA) yang ditubuhkan oleh kerajaan. Sekolah Menengah Islam (SMI) dimiliki,dibiayai dan ditadbir oleh pihak swasta dan dikelola sepenuhnya di bawah AhliLembaga Pengelola Sekolah masing-masing. Pendaftarannya adalah melalui JabatanPendidikan Negeri (JPN) dan Jabatan Agama Islam (JAIS) di negeri masing-masing.Guru yang mengajar terbahagi kepada aliran universiti tempatan dan aliran universitiagama dari luar negeri seperti Mesir, negara-negara Arab dan sebagainya.
  • BAB II SOROTAN KAJIAN2.1 Pengenalan Bab ini menghuraikan kepentingan-kepentingan aktiviti pengajaran danpembelajaran yang boleh menimbulkan semangat patriotisme di kalangan pelajar.Seterusnya juga akan membincangkan pendekatan teori dan kajian lepas yang berkaitansama ada dari dalam atau luar negeri. Selain itu, beberapa dapatan dan maklumat dari pelbagai sumber yangdifikirkan berkaitan sama ada dari dalam atau luar negeri juga akan dibincangkantermasuk peranan guru dalam pembangunan dan penerapan unsur patriotisme semasapengajaran dan pembelajaran dijalankan. Sorotan karya ini akan membantu penyelidikdalam pembentukan kerangka kajian bagi menentukan sama ada wujud korelasi antarajenis sekolah dengan pembangunan dan penerapan unsur patriotisme dalam kelas matapelajaran Sejarah Tingkatan 2 di sekolah-sekolah menengah di Malaysia.2.2 Definisi Konsep Pembangunan Patriotisme Patriotisme adalah perasaan cinta yang kuat terhadap tanah air (Kamus Dewan).Sementara Pengerusi Pemodalan Nasional Berhad (PNB), Tan Sri Ahmad Sarjimenyatakan bahawa definisi patriotisme sentiasa berubah dari semasa ke semasa. Dulu
  • 25menurutnya definisi patriotisme bermaksud mengangkat senjata untuk menentangpenjajah bagi memerdekakan negara. Kemudian definisi itu berubah kepada merekayang berusaha mengisi kemerdekaan negara serta mesti setia kepada negara sertamempertahankannya. Sekarang patriotisme bermaksud sesiapa sahaja yangmenyumbangkan bakti mereka kepada negara dalam apa bidang sekalipun yangdianggap baik (Utusan Malaysia, 15 Januari 1999). Patriotisme mempunyai perkaitanyang rapat dengan ideologi dan ia sukar dipisahkan dari individu yang mempunyaisemangat patriotik yang kental. Nasionalisme adalah ideologi dalam bentuk teori danjika dilaksanakan dalam bentuk aktiviti pula ia dikenali sebagai patriotisme. Namunbegitu, patriotisme adalah perlakuan atau gerakan melahirkan komitmen dan kesetiaankepada sesebuah bangsa dan negara (Zubedah, 1999). Manakala Kateb (2000) berpendapat bahawa patriotisme merupakan satukesediaan untuk berkorban sehingga sanggup mati demi sesebuah abstraksi. Konsep iniadalah mempamerkan kecintaan di dalam diri seseorang tanpa sempadan. Ini berbezadengan pendapat Ilmuan Islam yang diutara oleh Siddiq (1998), patriotisme membawamaksud cinta dan tanggungjawab yang dirasai oleh seseorang terhadap jiran, kaum danwilayahnya. Dalam konteks ini, patriotisme adalah lebih menyeluruh dan merangkumipelbagai aspek seperti memberi khidmat kepada kaum, bangsa, negara sertamempertahankan umat serantau atau sewilayah ketika diganggu ketenteramannya ataudiserang (dari luar atau dalam) dan ianya adalah tanggungjawab menurut Islam. Pada 24-26 Oktober 2002, Kongres Patriotisme telah dianjurkan oleh bekas-bekas pemimpin Gabungan Pelajar Melayu Semenanjung (GPMS) yang bertujuanmembincangkan keperluan untuk menyemarakkan semangat patriotisme di kalanganrakyat Malaysia amnya, generasi muda khasnya (Utusan Malaysia, 26 Oktober 2002).Ini merupakan satu lanjutan daripada Perhimpunan Patriotisme Alaf Baru yangdianjurkan oleh Majlis Belia Malaysia di Shah Alam pada 18 Februari 2001 lalu.Perbincangan tersebut berdasarkan tafsiran Patriotisme Alaf Baru. Ia melibatkan setiapdan seluruh rakyat. Ia melibatkan sesuatu yang agung, yang antara lain meliputi aspek-aspek seperti keyakinan, keberanian, kebijaksanaan, kesungguhan dan kesinambungan.
  • 26Ia adalah persoalan kewarganegaraan yang amat penting. Ia adalah persoalankemerdekaan dan kedaulatan (Utusan Malaysia, 26 Oktober 2002). Pendek kata, patriotisme adalah aktiviti mendaulatkan bendera negara,menyanyikan lagu kebangsaan, menghormati lambang negara yang dapat melahirkankomitmen atau semangat kebangsaan terhadap negara yang ditekankan melaluinasionalisme. Definisi konsep pembangunan patriotisme bertujuan memberi penjelasan ataugambaran tentang fokus kajian ini. Pembangunan pula mengikut Van Nieuwenhinjzedalam Rahimah (1989), adalah suatu pembolehubah yang mempunyai pengertian yangberbeza dan tidak konsisten iaitu ia berubah mengikut siapa yang mengemuka danmenggunakannya. Menurut Shamsul (1990) bahawa semestinya apa yang disebutpembangunan itu bukan sesuatu yang abstrak dan wujud dalam hampawa di luar alammanusia. Pembangunan juga adalah tentang ragam manusia dan telatahnya direka olehmanusia. Oleh yang demikian amat sesuai bagi kita merumuskan disini tentangpembangunan dan segala yang berkait dengannya dan mengenai masyarakat Malaysiaserta perspektif-perspektif yang digunakan untuk menganggapnya. Pembangunan masyarakat dan negara meliputi dimensi pentadbiran, teknologi,ekonomi, sikap, ilmu, pemikiran, seni budaya, moral dan kualiti hidup. Istilah yangberlawanan dengan pembangunan ialah kemunduran. Dari retrospektif sejarah,pembangunan tamadun manusia boleh kita konsepsikan sebagai kemajuankomprehensif, iaitu yang merangkumi semua bidang kehidupan, seperti yangdianjurkan oleh Islam melalui al-Quran dan sunnah Nabi Muhammad S.A.W. Konseppembangunan tidak terbatas kepada sains, teknologi, ekonomi dan infrastruktur sosialsahaja, seperti yang difahami oleh orang Eropah dan Amerika Syarikat yang berfokuskepada pembangunan fizikal akibat dipengaruhi oleh fahaman materialisme dankapitalisme (Sufean, 2002). Hal ini lebih kurang sama dengan pandangan Shamsul(1990):
  • 27 Dari satu sudut, pembangunan dikatakan mencakup keseluruhan kehidupan manusia: lahiriah dan batiniah, luaran dan dalaman, material dan spiritual, fizikal dan mental, utilitarian dan humanis, praktis dan teoritis, dan yang alamiah dan yang dirancangkan. Dari satu sudut yang lain pula, pembangunan merupakan sesuatu yang objektif, praktis dan boleh direncanakan. Justeru pembangunan boleh diukur tercapai tidaknya, boleh dikira dengan angka-angka jaya gagalnya, dan boleh dibuat pelunjuran tentang masa depannya. (halaman 131) Konsepsi umum tentang perubahan dan pembangunan sosio-ekonomi bolehdiusul kembali kepada abab kesembilan belas. Minat yang meluas di kalangan sarjanaEropah kurun itu terhadap perubahan sosio-ekonomi sebahagiannya membayangkankeadaan-keadaan yang terdapat pada masa itu. Idea tentang pembangunan sebagaitransformasi masyarakat secara progresif telah mula mendapat bentuknya yang modendalam penulisan tokoh-tokoh sains sosial yang dikenali sebagai tokoh pengasassosiologi moden seperti Comte (1798-1857), Marx (1818-83), Spencer (1820-1903),Durkheim (1858-1917) dan Weber (1894-1920) dan sebagainya (Rahimah, 1989). Padaawal abad ke-20, idea-idea evolusionis telah mula diketepikan oleh kebanyakan ahlisains sosial. Bahkan pada masa itu terdapat usaha-usaha menghalusi, mengsintesis danmengkritik idea-idea abad ke-19. Pengkaji-pengkaji sains sosial pada abad ke-20 lebihcenderung mengkaji perubahan sesuatu fenomena untuk melihat faktor-faktor yangmenyebabkan atau mengiringi sesuatu perubahan (Rahimah, 1989). Dengan ini boleh disimpulkan bahawa konsep pembangunan patriotismemembawa erti dari segi perubahan pemikiran atau perasaan taat setia rakyat kepadakedaulatan negara Malaysia. Kajian ini mengutamakan golongan remaja yangdikatakan tulang belakang negara bertujuan menimbulkan perasaan sanggup berkorbandan kegembiraan terhadap tanah airnya dan ia merupakan syarat asas bagi seseorangwarganegara yang mendiami di negaranya. Patriotisme sebagai sumber inspirasi bolehberperanan membangkitkan kesedaran dan pengemblengan potensi dan meningkatkankomitmen terhadap agenda kebangsaan.
  • 282.3 Pendekatan Teori Sebagai satu lanjutan kepada proses sosialisasis, sistem pendidikan mempunyaitugas menyediakan generasi muda kepada alam dewasa dengan menyalurkan identitibangsa Malaysia yang mempunyai kesedaran tentang patriotisme. Dalam konteksmenyediakan pendidikan yang ideal, tujuan dan matlamat pendidikan negara pada abadke-21 amat jelas sekali. Kementerian Pendidikan telah menyusun dan merancang untukmemperbaiki, memperkukuh, dan mempertingkatkan mutu pendidikan negara. Salahsatu unsur yang penting adalah nilai-nilai murni yang berkaitan dengan keperluan danperkembangan diri individu yang bertujuan untuk menghasilkan individu yangberpengetahuan dan berbangga sebagai rakyat Malaysia. Sehubungan itu, penyelidik ingin mengkaji beberapa teori sosiologi danhumanistik yang ada kaitan dengan pembangunan patriotisme di kalangan guru yangmerupakan salah satu nilai yang perlu ada pada setiap guru. Seseorang guru telahmenerima pengetahuan tentang teori sosiologi dan teori humanistik sebagai kursus terassemasa menerima latihan perguruan. Dengan berbekalkan pengetahuan ini, beberapateori sosiologi dan teori humanistik boleh membantu para guru mengenali sosiologidalam kelas dan seterusnya merancang isi kandungan yang mengambil kira psikologiindividu pelajar. Teori sosiologi yang berkaitan boleh membantu guru meramal responkelas. Manakala para pelajar yang merupakan golongan remaja terdapat beberapa teoripsikologi yang boleh menjelaskan pemikiran mereka.2.3.1 Teori Humanistik tentang Konsep Kesempurnaan Kendiri oleh Carl Rogers Teori Humanistik dikemukankan oleh Rogers pada tahun 1951. MengikutRogers (1951), setiap organisme dilahirkan dengan kebolehan, kapasiti dan potensidalaman. Sasaran seseorang individu adalah untuk mencapai potensi yang sedia adawujud dan juga mencapai konsep kendiri inidividu. Ini dipanggil penyempurnaan
  • 29kendiri. Contohnya seorang individu yang menanggap dirinya sebagai seorang yangbijak, dia akan mencuba mencapai konsep kendirinya itu. Menurut Rogers (1977), manusia semuanya baik dan mulia. Mereka sentiasabergerak ke hadapan, iaitu ke arah kesempurnaan kendiri. Mereka mempunyaikecenderungan untuk menyempurna, mengekal, dan menambah pengalamannya. Walaubagaimanapun, pergerakan individu ke arah kesempurnaan kendiri ini tidak selalunyaberjalan lancar dan seperti yang diharapkan. Terdapat halangan terutama yangberkaitan dengan konsistensi dan kongruens untuk mencapai matlamat tersebut. Kongruen dan konsistensi atau ketekalan adalan keadaan yang aman yangwujud di antara kendiri dan pengalaman seseorang itu. Walau bagaimanapun seseorangitu sering mengalami keadaan tidak kongruens kerana berlaku ketidaksamaan antarakendiri yang dipersepsi dengan kendiri yang sebenar. Keadaan tidak kongruens akanmenimbulkan ketidakselesaan dan ketegangan dalam diri. Rogers (1951) juga menekankan bahawa kebanyakan tingkah laku yangditunjukkan oleh individu adalah tingkah laku yang selaras dengan konsep kendiridapat dipenuhi. Adakalanya keperluan yang tidak dapat diterima secara langsungkerana ia tidak selaras dengan konsep kendiri. Menurut Rogers (1977), manusia juga perlukan perhatian positif, iaitukeperluan untuk disayangi, disukai, dihormati, disanjungi dan diterima oleh orang lain.Akan tetapi manusia tidak sentiasa mendapat perhatian positif yang diperlukannya,malah mereka juga menerima perhatian negatif yang boleh menyebabkan berlakunyaketegangan dan tekanan dalam diri. Apabila menerima perhatian atau pengalaman tersebut akan diintegrasikandalam konsep kendirinya. Ini akan menyebabkan seseorang individu memperoleh sikapyang positif terhadap dirinya dan juga terhadap orang lain (Coopersmith, 1968). Oleh itu, berdasarkan teori ini seseorang individu terpaksa menerima keadaandirinya yang sebenar dengan keluarganya sebagai usaha untuk mengelak timbulnya
  • 30masalah dan konsep kendiri yang negatif. Mereka perlukan sokongan orang lain sepertiibu bapa, guru, rakan sebaya dan sebagainya. Apabila seseorang itu sering mengalami keadaan tidak kongruen dan kegagalandalam kesempurnaan kendiri maka ia mudah terlibat dalam tingkah laku negatif iaitumelakukan gejala ponteng kelas dari sekolah, melepak, terlibat dalam gangsterisme dandalam pergaduhan antara pelajar.2.3.2 Teori Sosial Erik Erikson Erikson (1963) menjelaskan bahawa pada zaman remaja, seseorang berhadapandengan satu cabaran kritis, iaitu pembentukan dan pengembangan identiti diri.Kegagalan untuk mengatasi cabaran tersebut boleh membuat remaja mengalami krisiskekeliruan tentang peranan hidup mereka. Dalam zaman revolusi teknologi dan ledakanmaklumat, pembentukan identiti diri merupakan satu proses yang kompleks. Antaralain pembentukan identiti diri membabitkan pembinaan identiti jantina dan identitipekerjaan yang sesuai. Menurut Nik Aziz (1998), setiap remaja dilahirkan dandibesarkan dalam masyarakat. Remaja dalam sesebuah masyarakat merupakan aset bagimasyarakat tersebut sekiranya mereka menjadi ahli masyarakat remaja untukmemainkan peranan yang tertentu sesuai dengan kebolehan mereka. Erikson (1968) sekali lagi mengidentifikasikan lapan tahap dalam prosesperkembangan manusia. Seseorang harus berjaya menghadapi krisis pada satu-satuperingkat sebelum berpindah ke peringkat seterusnya. Peringkat yang paling pentingialah peringkat ke lima iaitu pengertian identiti dengan kekeliruan peranan. Di sinilahidentiti seseorang pelajar dibentuk hasil daripada pengintegrasian pelbagai peranansebagai pelajar, kakak atau abang, rakan dan sebagainya. Jika pelajar gagal dalampembentukan identiti maka wujudlah kekeliruan dan kekecewaan. Menurut Erikson(1963), pelajar tidak dapat menilai antara yang baik dan yang buruk lalu melakukanperkara-perkara seperti ponteng kelas dan sekolah, melepak, terlibat dalamgangsterisme dan dalam pergaduhan antara pelajar.
  • 31 Menurut Erikson (1968), selepas baligh, remaja mengalami pengalaman transisidaripada kebergantungan pada ibu bapa kepada berdikari iaitu identiti diri. Merekamula bertanya sama ada pengalaman lepas dan sekarang menyediakan mereka ke erabaru. Marcia (1980) berpendapat pencapaian identiti berjaya memilih sasaran dalamkehidupannya. Mereka berpuas hati dengan peranan mereka dan yakin bahawa nilai dantingkah laku mereka direstui oleh orang lain. Kajian menunjukkan bahawa konsepkendiri dan memahami diri (self) ada kaitan dengan persepsi positif dan pengukuhandalam perhubungan ibu bapa dan orang-orang yang berdekatan seseorang individu.Menurut Sullivan (1953), orang-orang signifikan sangat penting dan pengaruh merekasangat kuat terhadap perkembangan diri kanak-kanak. Maka, selain ibu bapa, tugasguru amat berat kerana guru merupakan orang yang paling dekat dengan remaja.2.3.3 Teori Psikodinamik Sigmund Freud Freud (1959), menyatakan bahawa asas aktiviti manusia adalah dari segicirinya, bersifat seksual dan libido, dan tanpa sosialisasi, manusia akan menjadi rakus,ganas dan berhati binatang. Sosialisasi menyalurkan tenaga libido ke arah matlamat-matlamat yang dari segi sosialnya diterima. Beliau seterusnya berpendapat bahawapersonaliti manusia terdiri daripada id, ego dan superego. Id mengandungi kehendak-kehendak biologi yang menghasilkan tenaga dan ingatan-ingatan tertekan, sementaraego adalah unsur sedar daripada personaliti, yang mendefinisikan kenyataan (realiti)dan penahanan (restraints) dan mengawal id. Superego tercipta menerusi proseskebatinan norma-norma budaya masyarakat, seperti yang dipelajari. Superegomengawal ego daripada bertindak balas terhadap desakan-desakan yang berunsurkeseronokan daripada id, dan ia mengarahkan tenaga ke arah matlamat-matlamat yangdari segi budayanya diterima. Oleh itu, ego kadang-kadang tersepit di antara desakan-desakan biologi daripada id dan kehendak-kehendak masyarakat daripada superego. Walaupun wujud struktur yang berasingan tetapi ketiga-tiga unsur inimencerminkan proses interaksi yang pelbagai dalam personaliti seseorang yangmemotivasikan tingkah laku (Azizi, M. Najib, Jamaluddin dan Nadarajah, 2003).
  • 32Menurut Freud, Id merupakan personaliti yang asas, tidak teratur, diwarisi danbertujuan untuk mengurangkan ketegangan akibat keinginan biologikal dan tidakrasional. Keperluan asas seperti kelaparan, seks, agresif yang beroperasi atas prinsipkenikmatan di mana sasarannya adalah untuk meredakan ketegangan danmemaksimumkan kenikmatan. Ego berperanan menghalang id melakukan sebarangtingkah laku negatif dan meredakan keperluan id berdasarkan prinsip realiti. Tindakbalas ini berlaku supaya keselamatan individu dikekalkan dan seterusnyamengintegrasikan individu dalam masyarakat. Super ego merupakan strukturpersonaliti yang dibentuk akibat norma dan nilai yang ditentukan oleh ibu bapa danmasyarakat, guru dan orang-orang signifikan dalam kehidupan seseorang (Azizi, M.Najib, Jamaluddin dan Nadarajah, 2003). Sosialisasi merupakan istilah yang penting dalam mengkordinasikan anatarasifat dan potensi perkembangan seseorang remaja. Menurut Abd. Rahman (2000).Pendidikan merupakan satu alat yang amat berkesan dalam mencorakkan pembentukanwarga negara Malaysia. Maka guru adalah ejen yang utama dalam menimbulkanpembangunan patriotisme di kalangan pelajarnya. Marimuthu (1990) mendefinisikan istilah ‘sosialisasi’ sebagai proses dimanaseseorang individu mempelajari cara-cara masyarakatnya dengan harapan menjadikancara-cara ini sebagai sebahagian daripada personalitinya. Ia adalah satu istilah kolektifyang digunakan untuk proses-proses di mana seseorang individu memperoleh nilai,kepercayaan, norma dan ciri serta tingkah laku sosial lain yang dianggap cocok olehmasyarakat yang menganggotainya. Apabila seseorang kanak-kanak dilahirkan, diatidak berupaya untuk menunaikan kehendak dan kemahuannya. Oleh itu, orang-orangdewasa mempunyai kedudukan yang strategik untuk mempengaruhi perkembangankanak-kanak. Mereka boleh mengawal jenis-jenis pembelajaran yang harus berlaku danarah umum perkembangan pada kanak-kanak. Pada asasnya sosiologi merupakan satu kajian mengenai perlakuan manusiadalam kumpulan atau interaksi manusia dengan manusia. Ia cuba memahami keadaandan tujuan hubungan antara manusia, cara bagaimana satu perhubungan itu timbul,berkembang, dan berubah serta apakah kepercayaan dan amalan-amalan yang menjadi
  • 33ciri kepada perhubungan itu (Hazil, 1990). Lantaran itu, perlulah guru memahamibeberapa teori sosiologi untuk lebih menghayati proses pengajaran dan pembelajarantentang pembangunan patriotisme mata pelajaran Sejarah dalam kelas Tingkatan 2 diempat aliran sekolah menengah di negara kita.2.3.4 Teori Sosial tentang Teori Struktural Fungsionalisme Teori struktural fungsionalisme mengkaji fungsi perlakuan sosial atau institusidalam kegiatan-kegiatan yang menyumbang kepada penerusan masyarakat. Masyarakatselalu dianggap seperti tubuh badan manusia yang mempunyai bahagian-bahagiandengan fungsi-fungsi yang tersendiri. Teori fungsionalisme memberi huraian mengenaiorganisasi sosial dan menerangkan bagaimana sesuatu organisasi dikekalkan.Masyarakat telah diibaratkan sama seperti organisme yang mempunyai bahagian-bahagian dan setiap bahagian masyarakat dikenali sebagai struktur. Perspektifstruktural –fungsionalisme yang dominan di dalam sosiologi pendidikan menyediakanpanduan konseptual kepada agenda pengajaran, penulisan dan penyelidikan dalamtahun-tahun 1950-an dan 1960-an. Fokus perspektif ini adalah tentang consensus umum,integrasi dan nilai-nilai bersama. Dari segi fungsi, pendidikan dilihat sebagaimenyediakan atau menghasilkan tenaga kerja yang berpelajaran dan dapatmenyesuaikan diri, bagi masyarakat industri yang maju (Marimuthu, 1990). Talcott Parson (1959) dalam Marimuthu (1990) melihat kelas sekolah sebagaisistem sosial dan fungsi sosialisasi adalah fungsi yang penting dalam mengintegrasikancorak interaksi di sekolah dan memberikan pendidikan kepada murid-murid tentangnilai kejayaan. Menurut Marimuthu (1990), setengah-setengah daripada teks popularyang digunakan di dalam sosiologi pendidikan di peringkat awal ini adalah yang ditulisoleh Ottawa (1953), Musgrave (1965), Banks (1968), Corwin (1965), Havighurst danNeugarten (1960) dan sebuah laporan yang diedit oleh Halsey, Floud dan Anderson(1961). Kandungan buku teks ini adalah berorientasikan struktural-fungsionalisme dandikaitkan dengan sosiologi Durkheim. Menurut Durkheim beliau melihat pendidikanmempersembahkan fungsi sosial dalam meningkatkan serta mengekalkan perbezaan
  • 34dan kesepaduan sosial di dalam masyarakat. Beliau telah mendefinisikan pendidikansebagai tindakan yang dilakukan oleh generasi orang-orang dewasa ke atas merekayang masih belum bersedia untuk kehidupan sosial. Beban utama pendidikan ialahsosialisasi generasi muda yang akan mengembangkan aspek-aspek fizikal, intelektualdan moral yang diperlukan daripada mereka oleh masyarakat umumnya danpersekitaran di mana dia diperlukan. Robinson (1981) menerangkan praktiknya teori struktural-fungsionalisme dalamkelas. Menurut beliau, In classrooms, children have to decide the indexicality within teacher talk if they are to understand messages; both teachers and pupils must negotiate the interpretive procedures which allow for order and enable teaching to be accomplished. (halaman 561) Penjelasan beliau membawa makna bahawa pelajar dan guru masing-masingperlu berunding untuk mendapat satu proses menginterpretasi yang membolehkanpelajar memahami mesej guru dengan baik dan juga, penyampaian guru lebih sempurna. Brienkerhoff dan White (1989) dalam Amir (2001) telah merumuskan tigaandaian utama ahli-ahli fungsionalisme iaitu stabiliti, harmoni dan evolusi. Stabilitimerupakan kriteria penilaian utama untuk menentukan sejauh mana sesebuahmasyarakat dapat dikekalkan. Harmoni menunjukkan bagaimana semua bahagian ataustruktur-struktur dalam masyarakat bekerjasama untuk mencapai tujuannya. Evolusipula menggambarkan perubahan-perubahan yang berlaku kepada masyarakat melaluiproses adaptasi struktur sosial kepada pembaharuan.
  • 352.3.5 Perspektif Interpretatif Menjelang akhir tahun-tahun 1960-an, ahli-ahli sosiologi pendidikan berusahamendapatkan perspektif pilihan untuk meluaskan bidang pendidikan mereka agar dapatmemasukkan tajuk-tajuk yang berkaitan dengan sekolah, bilik darjah dan kurikulum.Pada tahun 1970, persidangan tahunan Persatuan Sosiologi Britain (British SociologicalAssociation) atas tema sosiologi pendidikan, dua kertas kerja oleh Young dan olehBernstein telah mengkritik penyelidikan semasa dalam bidang berkenaan (Marimuthu,1990). Young (1971) dalam Reid (1981) telah mempertikaikan bahawa ahli-ahlisosiologi pendidikan telah lupa untuk memberikan perhatian terhadap isu-isu sepertikandungan pendidikan, kaedah-kaedah pengajaran dan cara menyelenggarakanpengetahuan di dalam kurikulum sekolah. Beliau juga telah mencabar anggapan-anggapan yang tanpa usul periksa, makna dan interpretasi para guru dan ahli pendidikterhadap isu-isu seperti ‘kurang mampu’, ‘kejayaan sekolah’, ‘objektif kurikulum’ dansebagainya. Penulisan Young (1971) bertajuk Knowledge and Control dalampengenalannya memberi tumpuan penyelidikan pada proses-proses bilik darjah dankandungan kurikulum. Perubahan dari sosiologi pendidikan ‘tradisional’ yang telahbegitu menitikberatkan tentang kelas sosial dan pencapaian pendidikan kepada kajian-kajian memfokuskan tentang kurikulum sebagai unit kajian yang utama yang disebutsosiologi pendidikan ‘baru’. Perspektif teoritikal pada sosiologi pendidikan ‘baru’ iniadalah interpretatif. Perspektif interpretatif atau interaksi ini berpunca daripada orientasi teoridaripada bidang-bidang interaksi simbolik dan fenomenologi. Perspektif ini melihatmanusia bukan sebagai seorang yang pasif, yang dibentuk daripada tekanan-tekanansosial dalam masyarakat tetapi sebagai manusia yang aktif, pandai menilai danmenghargai dunia sekeliling. Manusia mencipta persekitarannya sendiri menerusi suatuproses menginterpretasi dan memberikan makna kepada segala apa yang dilihat disekelilingnya. Teori-teori interaksi berpegang kepada anggapan bahawa kehidupansosial mempunyai erti cuma pada peringkat individu atau dalam interaksi dengan oranglain. Ia telah menfokuskan pada aras analisis mikro dan tidak makro, dan berpendapatbahawa manusia adalah makluk yang kreatif dan aktif dan bukan diperlakukan olehtekanan-tekanan luar ke atas mereka.
  • 36 Ahli-ahli interaksi beranggapan bahawa makna kepada kenyataan sosial dankehidupan berbeza-beza bagi seseorang individu dan oleh itu mereka berminat di dalammakna dan keinginan subjektif individu daripada mengkaji struktur kehidupan sosial.Fokus penyelidikan sosiologi pendidikan ‘baru’ adalah terhadap bidang-bidang yangcuba meningkatkan nilai kesedaran para guru dengan cara menganalisis anggapan asasyang mana tugas dan tindakan mereka didasarkan. Umpamanya, Keddie (1971) telahmenemukan perbezaan yang signifikan antara bagaimana guru mengeluarkan pendapatmereka kepada murid dengan bagaimana mereka memberi layanan sebenar. Dalamanalisis devian di dalam kelas, Hargreaves, Hestor dan Mellor (1975) mencadangkanbahawa fenomena ini boleh dijelaskan dengan lebih meluas dari segi teori melabel,yakni cara guru melabel murid-muridnya daripada menerusi tradisi positivis (Fogelman,1976). Robinson (1981) menyatakan ahli-ahli teori seperti Tyler (1949), Bloom (1954)dan Taba (1962) menyokong tentang penubuhan objektif perlakuan manusia sebelummenentukan sesuatu perancangan kurikulum seperti yang ditekannya “Perhaps the mostimportant function of educational objectives is that of guiding decisions about theselection of content and of learning experiences and of providing criteria on what toteach and how to teach it.” Ini berert guru mengambil inisiatif merancang kandunganyang perlu dipelajari oleh pelajar, pengalaman pelajaran dan bagaimana mengajaradalah sangat penting dalam mencapai objektif pendidikan. Dalam tradisi implisit ini didapati rasionalnya agak sama dengan apa yangditulis oleh Durkheim (1956), A class, indeed, is a small society, and it must not be conducted as if it were only a simple agglomeration of subjects independent of one another. The purpose of interaction analysis, however, was to improve teaching effectiveness, to dissect teacher input so that the learning output of pupils could be maximized. (halaman 18) Pada pendapat beliau, kajian interaksi sosiologi bilik darjah amat penting untukmeningkatkan kualiti pengajaran dan pembelajaran.
  • 37 Perspektif interaksi ini berusaha memberikan alternatif, iaitu analisis peringkatmikro daripada peringkat makro, perspektif fungsionalisme ke atas tajuk-tajukberkaitan dengan sekolah, bilik darjah dan kurikulum. Fokusnya ialah terhadap aktiviti-aktiviti yang berlaku di sekolah dan bilik darjah, serta kandungan kurikulum. Ia cumamemahami apa yang sedang berlaku dalam lingkungan sekolah, seperti apa yangberlaku antara guru dengan murid, makna yang diberikan oleh guru dan murid terhadapsituasi sosial dan cara di mana aktiviti pendidikan didefinisikan. Sudah terdapatperubahan dari segi mengapa dan golongan kanak-kanak manakah yang gagal kepadaperingkat dan status pengetahuan bilik darjah. Young (1971) telah mencadangkanbahawa bukan sahaja orang yang diproses di dalam institusi pendidikan tetapi jugapengetahuannya. Beliau juga telah menemukan perhubungan antara setengah-setengahjenis pengetahuan dan kuasa. Salah satu sumbangan utama perspektif interaksi inikepada sosiologi pendidikan ialah peningkatan minat dalam interaksi bilik darjah danini telah menambahkan dimensi penting dan menarik kepada sosiologi sekolah.2.3.6 Perspektif Keteorian Konflik Sementara pendekatan interaksi terutamanya menumpukan perhatian terhadap‘kandungan’ daripada ‘struktur’ pendidikan, kandungan pendekatan keteorian konflikmenganalisis kepentingan tekanan politik dan ekonomi terhadap ekonomi. Oleh itu,menurut Marimuthu (1990), analisis neo-Marxist cuba mengenal pasti dan mengaitkancara-cara di mana penyusunan bersistem persekolahan dan aktiviti-aktiviti kehidupanharian dalam bilik darjah dengan pembahagian kuasa dalam masyarakat. MenurutPhilip Robinson (1981), kajian yang dijalankan oleh Sharp dan Green pada tahun 1975terhadap tiga kelas di Sekolah Rendah Mapledene di mana sekolah tersebut adalahsebuah sekolah baru yang terkenal dengan menggunakan kaedah kemajuan(progressive method) secara tempatan. Kaedah penyelidikan mereka adalah secarapemerhatian terhadap aktiviti kelas dari sehari ke sehari, dapatan mereka menunjukkanpersepsi guru boleh membentuk identiti murid-murid dan mewujudkan sistem strafikasidalam lingkungan bilik darjah. Robinson (1981) mendapati masalah utama guru ialahapa yang perlu dilakukan dalam masa yang tertentu dengan nisbah guru dengan pelajar
  • 38yang begitu tinggi. Dalam hal ini, beliau berpendapat guru harus menghabiskan lebihmasa bersama pelajar yang bermasalah lebih daripada bersama pelajar yang berjayadalam mengembangkan ideologi seperti yang didapati daripada kajian mereka. Semua perspektif keteorian, iaitu pendekatan struktural-fungsionalisme,interaksi dan konflik telah bertanggungjawab dalam pembangunan teori dan kaedah didalam sosiologi pendidikan. Pertambahan pendekatan interaksi dan konflik kepadaperspektif fungsionalisme yang dominan telah memperluaskan lagi skop perkara didalam bidang itu. Sosiologi pendidikan umumnya telah mendapat manfaat daripadaketiga-tiga pendekatan ini dari segi kandungan, teori dan kaedah.2.4 Peranan Guru Dalam Pembangunan dan Penerapan Unsur Patriotisme Melalui Proses Pengajaran dan Pembelajaran Pendidikan boleh memainkan peranan yang penting di dalam masyarakat yangberubah. Perubahan masyarakat pula merupakan satu fenomena yang akan dihadapioleh sesebuah masyarakat. Sebagaimana yang kita ketahui, masyarakat telah menciptainstitusi pendidikan bagi memenuhi kehendak-kehandak masyarakat. Oleh itu,pendidikan mempunyai beberapa peranan tertentu dalam masyarakat yang berubah.Menurut Hazil (1990), pada umumnya, pendidikan merupakan satu syarat asas untukmeneruskan serta mengekalkan sesuatu kebudayaan. Maka dengan ini sekolah menjadisalah satu agen sosialisasi dan juga merupakan alat bagi menguatkan kawalan sosial.Dalam konteks kajian ini, norma masyarakat dituju kepada unsur-unsur patriotismeyang telah dibincang. Penerapan nilai patriotisme yang cuba dipupuk dalam pengajaran perlumembina erti kesetiaan dan pengorbanan yang amat penting dalam penghidupan dankepada pembinaan negara. Di samping kemajuan kebendaan, kita berharap untukmelahirkan manusia yang dibangunkan dan kaya dengan nilai rohani yang memberimanfaat untuk kesejahteraan diri dan penyayang serta cintakan tanah air (Hussien,1992). Oleh itu, guru memainkan peranan yang penting dalam meningkatkan
  • 39keupayaan dan kebolehan pelajar untuk menaakul, di samping mengembangkan proseskognitif mereka bagi memahami dan menguasai mesej, idea, sentimen dan fakta. Selainitu, guru juga memainkan peranan yang penting untuk menanam dan mengembangkansemangat patriotik melalui pendedahan dan penghayatan. Proses ini akan memberi satunatijah dan pengertian yang mendalam tentang patriotisme (Abd. Rahim, 1989). Dengan itu, boleh dikatakan bahawa sekolah memproses individu danpengetahuan. Dalam kursus pengajaran mata pelajaran seperti Sejarah, Sivik,Kesusasteraan dan Bahasa, pelajar disosialisasikan mengikut kehendak kebudayaanpolitik. Dalam pelajaran Sejarah misalnya, pengajaran Sejarah daripada peringkatrendah hinggalah ke peringkat menengah akan menanamkan semangat dan nilainasionalisme kepada pelajar-pelajar (Dawson dan Prewitt, 1977). Dalam memperkatakan tentang peranan guru, Kauchak dan Eggen (1993)berpendapat bahawa murid dapat memproses maklumat melalui pengalaman mereka.Apabila pembelajaran mereka untuk jangka masa yang panjang. Ini bermakna untukmembolehkan penerapan unsur patriotisme dilaksanakan dengan berkesan, aktivitipengajaran dan pembelajaran yang dijalankan perlu dirancang dengan rapi oleh gurudan melibatkan murid secara aktif. Menurut Wan Mokhtar (1995) bahawa dalam usahamenerapkan semangat patriotisme dalam jiwa pelajar, para guru tidak bolehmelakukannya sambil lewa, melakukannya atas dasar gaji, tetapi harus bertugas atasdasar keinsafan yang ikhlas serta menghayatinya terlebih dahulu agar mampu untukmembawa pelajar ke arah itu. Menurut Abd. Rahim (2001), proses sosialisasi nilai pada umumnyamembabitkan peranan guru di sekolah. Guru memainkan peranan yang cukup luasdalam mencorakkan perkembangan nilai dalam diri para pelajar. Guru yangberpengaruh dan berkesan menjadi role model kepada pelajar. Dengan ini jelaslahbahawa guru merupakan golongan pelaksana kurikulum yang mempunyai kedudukandan peranan penting dalam sistem pendidikan formal kerana mereka menjadi teras yangmenentukan standard mutu dan keberkesanan sistem pendidikan. Guru Sejarah,khususnya merupakan salah satu daripada komponen teras yang menentukanperkembangan nilai pada generasi akan datang.
  • 402.5 Kerangka Konseptual Semangat patriotisme sememangnya ditekankan dalam proses pengajaran danpembelajaran Sejarah. Oleh yang demikian semangat ini perlu wujud dalam diriindividu terutamanya insan yang bernama guru, khasnya para guru opsyen Sejarahsama ada secara major atau minor. Jaizah dan rakan-rakan (2001) berpendapat bahawapenerapan unsur-unsur patriotisme melalui sesuatu topik yang diajar dibuat secarabersepadu dengan isi kandungan, kemahiran dan isu semasa yang timbul. Lewenstein(1963) dalam Abd. Rahim (1997) membincangkan sumbangan pendidikan Sejarah,menekankan betapa pentingnya pendidikan ini dalam mengembangkan nilai dansemangat patriotisme. Menurutnya, pengetahuan atau pemahaman sejarah bolehmemberikan kesan kepada sikap kesetiaan dan patriotisme terhadap sesebuah Negara.Menurut Abd. Rahim (1997), Krug (1967) berpendapat bahawa Sejarah adala satubidang yang dapat mengetengahkan kajian masa lampau sesebuah negara dan diterimaoleh kebanyakan orang sebagai sangat berguna untuk menguatkan perpaduan negaradan menanamkan semangat cintakan negara dan dapat membina semangat patriotik. Berdasarkan kerangka konseptual Trumay (2004) tentang penerapan nilaipatriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran Sejarah dapat dijalankan melaluiproses penyaluran ilmu pengetahuan, kemahiran dan isu semasa secara bersepadu.Tambahan beliau, penerapan unsur-unsur patriotisme melalui mata pelajaran Sejarahsecara langsung dan tidak langsung membawa kepada penghayatan unsur-unsurpatriotisme.
  • 41
  • 42 Dalam Rajah 2.1, kotak A menunjukkan isi pelajaran, kemahiran dan isu semasayang disepadukan melalui aktiviti pengajaran dan pembelajaran mata pelajaran Sejarahyang pelbagai dan menarik (kotak B) seperti perbincangan, simulasi, lawatan, lakonandan kaedah pengajaran yang lain. Kotak C menunjukkan penerapan unsur-unsurpatriotisme melalui aktiviti pengajaran dan pembelajaran mata pelajaran Sejarah yangdisepadukan bersama isi kandungan, kemahiran dan isu semasa. Kotak D menunjukkanproses penghayatan unsur-unsur patriotisme dalam diri setiap pelajar yang diterapkanmelalui aktiviti pengajaran dan pembelajaran mata pelajaran Sejarah. Seterusnya kotakE menunjukkan pengalaman unsur-unsur patriotisme yang diterapkan dan dihayati olehpelajar melalui aktiviti pengajaran dan pembelajaran mata pelajaran Sejarah di sekolahdalam kehidupan harian mereka.
  • 43 Rajah 2.2 – Penerapan Unsur Patriotisme Melalui Mata Pelajaran SejarahIlmu Pengetahuan Kemahiran Isu tentang Patriotisme*Sejarah Negara Malaysia *Inkuiri dalamSejarah *Masalah Disiplin* Kajian Sejarah Tempatan *Pengumpulan sumber *Vandalisme *Kemahiran Pemikiran *Keganasan Sejarah *Jalur Gemilang *Penjelasan Sejarah *Identiti Negara Bangsa *Pemahaman Sejarah *Wawasan 2020 *EmpatiPemahaman tentang Teori Pemahaman tentang Teori Sosiologi:Humanistik :*Teori Kesempurnaan Kendiri oleh * Struktur- Fungsionalisme Carl Roger * Perspektif Intepretatif*Pendekatan Sosial Erik Erikson * Perspektif Keteorian Konflik*Teori Psikodinamik Sigmund Pertuturan dan Cara Penyampaian dalam Pengajaran Mata Pelajaran Sejarah yang dirancang mengikut keperluan seperti latar belakang pelajar, status sosial ekonomi, taraf pendidikan dan sebagainya. Pemupukan Nilai Patriotisme melalui Proses Pengajaran dan Pembelajaran Sejarah * Berbangga sebagai Rakyat Malaysia * Bersemangat Setia Negara * Bersemangat Kekitaan * Berdisiplin * Berusaha dan Produktif Penghayatan Unsur-unsur Patriotisme Penilaian Pengalaman Unsur-unsur Patriotisme pelajar
  • 44 Dalam Rajah 2.2 bahagian teratas menunjukkan isi pelajaran, kemahiran dan isutentang patriotisme yang boleh memberi panduan kepada guru mata pelajaran Sejarahsemasa menyediakan rancangan mengajar Sejarah Tingkatan 2. Dengan pengetahuanteori humanistik dan teori sosial yang dimaksudkan dalam petak, guru dapat mengenalipersonaliti pelajar secara bertujuan. Ditambahkan lagi pengetahuan teori sosial untukmembantu guru menjelaskan keadaan dalam kelas. Dengan berbekalkan pengetahuanteoritikal, ini dapat mempengaruhi cara penyampaian dan pertuturan guru menjadipenerapan unsur patriotisme lebih berkesan. Daripada itu, beberapa isu tentangpatriotisme boleh dibawa ke kelas untuk perbincangan tanpa meninggalkan objektifpengajaran unsure-unsur patriotisme. Manakala bagi kajian ini, proses penerapan unsur-unsur patriotisme ini akanmenjadi bermakna dan berkesan sekiranya guru sendiri memahami sasaran mereka iaitupara pelajar dengan mengambil kira teori humanistik kesempurnaan kendiri, teori sosialErikson dan psikodinamik Sigmund Freud semasa menyampaikan isi kandungansejarah. Di samping itu, struktur masyarakat yang terdiri daripada beberapa komponendan sekolah sebagai satu komponen yang memberi pengaruh terhadap pelajar juga amatpenting menjadi garis panduan semasa penyampaian ilmu pengetahuan. Teori sosial iniakan mempengaruhi cara penyampaian dan pertuturan guru semasa pengajaran danpembelajaran Sejarah dijalankan.2.6 Kajian-kajian Lepas Sufean (1995) berpendapat pengukuran dan penilaian aspek afektif perludilakukan kerana domain afektif mempengaruhi kebolehan individu turut serta denganberkesan dalam aktiviti-aktiviti masyarakat demokratik. Menurutnya: Pembinaan nilai, sikap dan dorongan yang murni diperlukan supaya murid-murid dapat memainkan peranan masing-masing dalam pembangunan institusi sosial. Selanjutnya kemahiran-kemahiran
  • 45 hidup berkait rapat dengan pemerolehan atau penerapan sikap dan nilai penting untuk kehidupan yang sihat dan sejahtera. Aspek afektif juga mempengaruhi pembelajaran apabila interaksi pembolehubah afektif guru dan murid mempengaruhi perkembangan dan kadar pencapaian matlamat-matlamat pengajaran dan pembelajaran. (halaman 54) Penulis-penulis lain seperti Marimuthu (1990) menjelaskan bahawa penerapannilai merupakan salah satu proses sosialisasi yang bermakna seseorang individumempelajari cara-cara masyarakatnya dengan harapan menjadikan cara-cara ini sebagaisebahagian daripada personalitinya. Sosialisasi zaman kanak-kanak amat penting.Orang-orang dewasa mempunyai kedudukan yang strategik untuk mempengaruhiperkembangan kanak-kanak. Domain afektif ini juga sangat penting. Abu Bakar (1998)menyatakan keberkesanan pembelajaran antaranya bergantung kepada ransanganafektif seperti minat pelajar, guru yang mengajarnya dan pihak sekolah.2.6.1 Kajian-kajian Berkaitan Dari Dalam Negara Kajian Haminah (1999) yang bertujuan mengenalpasti apakah kefahamanpelajar menengah atas terhadap unsur-unsur patriotisme sepertimana yang terkandungdalam Kurikulum Mata Pelajaran Sejarah Menengah Atas serta angkubah-angkubahyang mempengaruhi tahap kefahaman tersebut. Selain itu, tinjauan beliau juga dibuatuntuk melihat apakah unsur-unsur patriotisme yang menjadi amalan pelajar dalamkehidupan harian mereka. Dapatan kajian beliau menunjukkan sebahagian besar pelajarmemahami kebanyakan unsur-unsur patriotisme kecuali aspek ‘lambang-lambangnegara’, ‘berani dan sanggup mempertahankan kedaulatan bangsa dan negara’, ‘pekaterhadap masalah dan isu bangsa dan negara’. Kefahaman ini tidak dipengaruhi olehmana-mana angkubah yang ada. Dari segi amalan, pelajar kurang mengamalkan amalan‘ketaatan dan kesetiaan kepada pemimpin’, ‘taat dan setia kepada raja’, sebahagianbesar unsur ‘disiplin’ serta amalan ‘menyokong dan melibatkan diri dalam usahapembangunan negara’.
  • 46 Dapatan kajian Haminah ini memperlihatkan persamaan dengan kajian yangdijalankan oleh Rizal (2002) berkaitan nilai-nilai kewarganegaraan di kalangaanpelajar Tingkatan 6 Atas di Sekolah Menengah Kebangsaan Tinggi Kajang. Hasildapatan kajian beliau menunjukkan bahawa pemahaman terhadap konsep dan nilai-nilaikewarganegaraan adalah di tahap sederhana walhal pada tahap ini mereka telah beradapada tahun akhir setelah 13 tahun berada dalam sistem persekolahan. Pengukuhan nilai-nilai kewarganegaraan di kalangan pelajar masih lagi tidak berupaya menerapkanpemahaman yang mendalam terhadap konsep dan nilai-nilai kewarganegaraan secarakeseluruhannya. Keadaan ini perlu diberikan perhatian serius. Seharusnya padaperingkat ini, penghayatan dan pemahaman mereka terhadap nilai-nilaikewarganegaraan berada di tahap yang lebih baik. Hal yang demikian kerana merekaadalah antara kelompok pelajar yang akan meneruskan pengajian ke peringkat yanglebih tinggi. Jika pemahaman mereka tentang nilai-nilai kewarganegaraan masih lagilonggar kemungkinan “kelonggaran” ini akan mereka teruskan setelah menamatkanpengajian di universiti atau institusi pendidikan tinggi yang lain. Rizal (2002) turut setuju dengan pendapat Zahara (1992) bahawa kekaburandalam nilai kewarganegaraan oleh guru-guru menyebabkan penerapan nilai-nilaikewarganegaraan kepada pelajar dilakukan secara sambil lalu tanpa penekanan yangmendalam pada aspek-aspek tertentu. Menurut Rizal lagi, persepsi pelajar yangberanggapan bahawa ciri-ciri warganegara yang baik adalah bergantung pada faktorkesetiaan dan kecintaan terhadap tanah air perlu diubah. Kini, mereka perlu diterapkandengan ciri-ciri baru warganegara yang baik iaitu warganegara yang menyumbang padaperingkat masyarakat, negara dan peringkat global. Mereka perlu dijelaskan bahawa,ciri-ciri baru ini adalah dituntut dalam perkembangan sesebuah negara dalam eraglobalisasi kini. Hasil dapatan kajian Rizal ini juga sama seperti hasil kajian yang telahdijalankan pada tahun 1998 oleh Jabatan Pendidikan, Universiti Islam Antarabangsaiaitu penerapan nilai-nilai kewarganegaraan di kalangan pelajar ada pada tahap yangrendah. Tambah Rizal (2002) nilai-nilai kewarganegaraan kurang mendapat perhatiandaripada guru-guru kerana mereka mengandaikan bahawa nilai-nilai tersebut dapat
  • 47dihayati oleh pelajar melalui mata pelajaran Sejarah yang kini adalah salah satu matapelajaran wajib kepada semua pelajar sehingga tingkatan lima. Lantaran itu, Haminah (1999) mencadangkan seseorang guru Sejarah semasaproses pengajaran dan pembelajaran dijalankan, perlu menyepadukan isi kandungandengan unsur-unsur patriotisme. Strategi pengajaran dan pembelajaran guru perludipertingkatkan agar unsur patriotisme dapat disematkan di sanubari pelajar khususnyaberkaitan dengan item hormatkan raja dan lambang negara. Tambah beliau lagi kursus‘kenegaraan’ ataupun berkaitan dengan pendedahan tentang pembangunan negara perludibuat supaya pelajar (remaja) lebih mengetahui tentang usaha pembangunan negarakhususnya menuju ke arah negara maju. Satu kajian yang dijalankan oleh Asmadi dan rakan-rakan (2003) cubamenggabungkan perbincangan konsep patriotisme menurut perspektif Islam denganmengenalpasti pembolehubah patriotisme di kalangan pelajar IPTA di Malaysia.Setelah meneliti tahap kekentalan dan kefahaman dari aspek faktor demografiresponden, didapati tahap patriotisme pelajar-pelajar sekolah agama adalah palingtinggi berbanding rakan-rakan mereka dari aliran lain. Walau bagaimanapun, hasilkajian tersebut menunjukkan tahap patriotisme di kalangan pelajar IPTA adalah tinggi.Mengikut beliau, perkara ini berkemungkinan disebabkan oleh symbol, bahasa danamalan agama yang ditekankan pada pelajar-pelajarnya di sekolah aliran agama lebihmenjurus kepada budaya tempatan. Justeru itu, pelajar dapat merasakan bahawa apayang terdapat di sekeliling mereka adalah milik mereka dan mereka menjadi lebihpatriotik dengan segala yang bersumber kepada persekitaran ini. Ini ditambah puladengan unsur kurikulum di sekolah menengah aliran agama yang menekankan tentangunsur tarbiyah, ta’dib (penyemaian adab) dan amalan dalam bentuk penampilan akhlak. Sebaliknya, menurut Asmadi (2003), pelajar yang terdidik di Sekolah RendahCina atau India mempunyai idolanya di luar Malaysia. Bahasa yang dituturkan olehpelajar di sekolah Cina ada persamaannya dengan bahasa yang terdapat di Singapura,Hong Kong, China, Taiwan dan sebagainya. Begitu juga dengan bahasa Tamil. Ini
  • 48dengan sendirinya membawa jiwa pelajar keluar dari konteks Malaysia. Kemungkinanini juga mempengaruhi rendahnya patriotisme mereka. Ini berbeza dengan pelajar yangterdidik di sekolah aliran kebangsaan atau aliran bahasa Melayu, mereka bermaindengan simbol-simbol yang pernah berpaksi pada bumi Malaysia ini. Lantaran itu, alamjagat yang dekat dengan mereka telah sedikit sebanyak mempengaruhi tingginyasemangat patriotisme mereka. Disamping itu, kajian Ahmad (2004) bertajuk ‘Pemasalahan PelaksanaanPemupukan Unsur Patriotisme dalam Mata Pelajaran Kajian Tempatan: Punca daripadaGuru Sendiri’ bertujuan mendedahkan punca pemasalahan pengajaran danpembelajaran oleh guru, lebih tepatnya guru pelatih dalam menerapkan nilai-nilaimurni atau lebih dikenali sebagai unsur patriotisme dalam mata pelajaran KajianTempatan di sekolah. Hasil kajian beliau menunjukkan bahawa secara keseluruhannya,pelaksanaan penerapan unsur patriotisme di kalangan pelatih ini tidak menjadi masalahbesar kepada mereka. Maknanya mereka boleh dan telah melaksanakan usahapemupukan unsur patriotisme ini terhadap anak didik mereka dalam kadar yang agaktinggi (kerap/selalu). Bagaimanapun, beberapa unsur telah dikenal pasti boleh menjadipunca yang akan menjejaskan atau mengurangkan kelancaran pelaksanaan penerapanunsur patriotisme itu secara berkesan. Singh, Marimuthu and Mukherjee (1990) pula menjalankan kajian merekatentang fokus masyarakat awam adalah tertumpu kepada melulus dalam peperiksaanlebih daripada menekankan proses pembelajaran itu sendiri. Kajian ini menunjukkanpelajar sukar menerima idea-idea tentang patriotisme semasa proses pengajaran danpembelajaran dijalankan, terutama semasa guru mata pelajaran Sejarah mengadakankelas mereka. Soal disini bukan tanggungjawab siapa tetapi bagaimana seseorang gurumencapai keseimbangan dalam aspek kognitif dan afektif semasa memberikan kuliahdalam kelas. Rahimah dan Chang (1998) menulis berkaitan ‘mediational teaching’menyatakan guru penting sebagai memberi makna secara tersusun, memandu pelajarberfikir kepada pembolehubah-pembolehubah yang baik. Guru menjadi pengantaramenanam nilai dan cara berfikir dari generasi ke generasi. Mohd. Kamal (1985)menyatakan kesepaduan dalam kehidupan, nilai dalaman, nilai keagamaan penting
  • 49untuk menjamin pembangunan manusia dalam apa jua bidang untuk mengelakkanpelbagai-bagai keburukan tingkahlaku. Satu kajian yang menarik perhatian tentang penerapan nilai kewarganegaraantelah dijalankan oleh Jabatan Pendidikan Universiti Islam Antarabangsa Malaysia padatahun 1998. Kajian ini dijalankan untuk melihat persepsi guru-guru terhadap penerapannilai-nilai murni dalam Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah. Salah satu tumpuanutama kajian ini adalah untuk meninjau penerapan nilai kewarganegaraan oleh guru-guru semasa proses pengajaran dan pembelajaran. Kajian ini memperlihatkan seramai422 orang guru dari pelbagai sekolah seperti Sekolah Menengah Kebangsaan, SekolahMenengah Vokasional daripada seluruh negara. Kaedah kajian yang dijalankan ialahsoal-selidik, temubual dan pemerhatian bilik darjah. Hasil kajian ini mendapati bahawapara guru berpandangan baik terhadap penerapan nilai-nilai murni dalam pengajaranmata pelajaran mereka. Mereka ada menerapkan nilai-nilai murni dalam pengajaranmereka. Tetapi menurut responden kajian ini, penerapan nilai-nilai murni terutamanyanilai-nilai kewarganegaraan lebih mudah pada pelajaran sains sosial seperti matapelajaran Sejarah dan Bahasa dibandingkan mata pelajaran sains tulen sepertiMatematik, Fizik, Kimia dan Biologi. Anuar (2000) juga menjalankan kajian berkaitan kewarganegaraan dalampendidikan. Beliau telah menjalankan kajian berkaitan dengan persoalan adakahpendidikan Sejarah berkemampuan membangunkan nilai kewarganegaraan. Kajian initelah dilakukan ke atas 25 orang guru sejarah di beberapa buah sekolah di negeriMelaka dan Seremban. Hasil kajian beliau menunjukkan tiada guru yang secaraberterusan menerapkan ciri-ciri kewarganegaraan kepada para pelajar. Tambahan pula,kebanyakan guru lebih senang untuk menyebut nilai dan meminta pelajar mendengarnasihat daripadanya. Secara keseluruhannya, pengkaji menjelaskan bahawa pendidikankewarganegaraan melalui kaedah penerapan dalam pendidikan sejarah merupakan satuusaha yang sia-sia yang menemui kegagalan. Kajian beliau juga menunjukkan bahawadisebabkan kekaburan dan usaha yang tidak bersungguh oleh guru-guru yang mengajarmata pelajaran sejarah dalam menerapkan ciri-ciri kewarganegaraan semasa proses
  • 50pengajaran dan pembelajaran menyebabkan para pelajar juga tidak dapat memahamimaksud konsep kewarganegaraan yang sebenar. Jaizah, Khairuddin dan Ibrahim (2001) telah menjalankan satu tinjauan terhadappenerapan unsur patriotisme melalui mata pelajaran Kajian Tempatan di kalangan gurupelatih semasa menjalani pratikum fasa 1 di sekolah. Responden kajian terdiri daripada33 orang guru pelatih Semester 4 pengkhususan Pengajian Agama dan KajianTempatan di Institut Perguruan Darulaman. Instrumen yang digunakan dalam kajian iniialah soal selidik, pemerhatian dan temu bual. Dapatan menunjukkan guru pelatihselalu memilih unsur patriotisme yang sesuai untuk diajar melalui sesuatu topik dalammata pelajaran Kajian Tempatan dan mencatatkannya dalam buku persediaan mengajar.Walau bagaimanapun, terdapat guru pelatih yang kurang merancang aktiviti dan bahansumber yang bersesuaian dengan unsur patriotisme yang hendak diterapkan. Dari segipelaksanaannya pula, didapati hanya sebilangan kecil guru pelatih yang menerapkanunsur patriotisme secara bersepadu dalam pengajaran dan pembelajaran KajianTempatan. Guru pelatih didapati berusaha mempelbagaikan teknik penerapan unsurpatriotisme dengan menggunakan lirik lagu dan gambar. Dapatan kajian memberiimplikasi bahawa guru pelatih perlu lagi dibimbing untuk menerapkan unsurpatriotisme melalui mata pelajaran Kajian Tempatan khususnya dalam aspek kemahiranberfikir dan pengurusan grafik. Seterusnya, Zubedah dan rakan-rakan (1999) juga menjalankan satu kajiantentang tahap persepsi semangat patriotisme di kalangan guru pelatih MaktabPerguruan Temenggong Ibrahim di Johor Bahru. Kajian tersebut menumpu padaperbandingan dari segi opsyen dan jantina antara semester 5MT/KT dan 5PJ/KT. Satukesamaan dengan kajian lain ialah mereka telah membuat kajian ini berdasarkan 6dimensi iaitu Semangat Cintakan Negara, Berbangga Sebagai Rakyat Malaysia,Semangat Kekitaan, Disiplin, Berusaha dan Produktif dan Peka Terhadap Isu Semasa.Tahap perbezaan yang dilihat adalah dari segi opsyen dan jantina. Kajian inimerupakan kajian tinjauan yang telah dijalankan di kalangan 22 orang guru pelatihopsyen MT/PJ dan 20 orang pelatih opsyen MT/KT. Manakala dari segi jantina pulaseramai 22 orang pelatih lelaki dan 20 orang pelatih perempuan. Data yang diperolehidari kaedah soal selidik menunjukkan guru pelatih sama ada opsyen Kajian Tempatan
  • 51mahupun bukan opsyen Kajian Tempatan sebagai rakyat Malaysia telahmemperlihatkan sikap yang positif terhadap Ibu Pertiwi. Manakala guru pelatihperempuan memperoleh 70% berbanding dengan guru pelatih lelaki yang memperoleh54.5% berdasarkan keenam-enam dimensi ternyata guru pelatih perempuan mempunyaitahap persepsi semangat patriotisme yang lebih tinggi berbanding dengan guru pelatihlelaki. Beliau telah mengesan beberapa faktor yang menyebabkan keadaan ini wujud: 1. Golongan perempuan sememang bersikap lebih mudah menurut kata jika dibandingkan dengan golongan lelaki 2. Sifat semula jadi perempuan yang memberi didikan kepada anak-anak memberi laluan yang lebih untuk menyemai semangat patriotisme 3. Sifat wanita yang lebih gemar kepada kebersihan dan keceriaan memberi impak kepada dimensi berbangga sebagai rakyat Malaysia 4. Disiplin golongan perempuan sememangnya lebih baik jika dibandingkan dengan disiplin lelaki berdasarkan laporan disiplin sekolah murid lelaki dan murid sekolah perempuan. Mengikut Abd. Rahim (1997), pendidikan Sejarah menitikberatkan nilai yangdapat memupuk semangat kewarganegaraan melalui pengertian dan penghayatansejarah negara. Usaha membina keperibadian bangsa Malaysia ditekankan dandiberikan keutamaan. Nilai kewarganegaraan yang dipupuk adalah seperti berbanggasebagai rakyat Malaysia, bersemangat setia negara, bersemangat kekitaan, berdisiplindan berusaha secara produktif (Kementerian Pendidikan Malaysia, 2002). Oleh itu, paraguru memikul tanggungjawab untuk memberikan pengajaran yang berkesan. Gurumempunyai peranan yang sama dengan ibu bapa (Rozumah, 1992). Jika ibu bapaberperanan di rumah, semasa di sekolah pula guru menggantikan tempat ibu bapa.2.6.2 Kajian-kajian Berkaitan Dari Luar Negeri Melalui perbincangan dan kajian lepas sama ada dari dalam atau luar negeri
  • 52yang telah dijalankan, semangat patriotisme merupakan salah satu jenis nilai yangperlu ada pada diri manusia. Everard dan Morris (1992) menyatakan nilai yang digarapadalah hasil yang diserap oleh individu atau sekumpulan orang yang melingkungiseseorang. Oleh yang demikian, dalam kajian mereka, guru merupakan komponen yangpenting dalam penerapan nilai. Ini menunjukkan persamaan pandangan terhadapperanan penting guru dalam menyampaikan unsur patriotisme atau nilai-nlai murnikepada pelajar. Kajian Jacob dalam Bloom (1957) bahawa mitos perkembangan kognitif akandiikuti perkembangan yang sejajar bagi tingkahlaku afektif tidaklah benar. Tingkahlakuafektif berkembang apabila pengalaman pembelajaran berkembang dengan sesuaidisediakan untuk pelajar. Nilai-nilai murni menjadi intipati dalam pendidikan dandiharapkan menjadi tabiat atau perlakuan yang tekal dalam kehidupan seseorangsebagaimana Schumacher (1973) menyatakan intipati pendidikan adalah pemindahannilai tetapi nilai tidak mampu menunjuk arah kehidupan seseorang kecuali ia telahdihayati dan telah tertanam dalam fikiran. Covey, Merill dan Merill (1994) menyatakan bernilainya sesuatu ialah apabilameletakkannya di tempat yang bernilai. Nilai yang kita hayati bergantung kepadapilihan dan tindakan yang kita lakukan. Bonner dalam Abd. Rahim (1993) jugaberpendapat masa yang serius berkait dengan nilai pada tingkah laku manusia tidakboleh dibiarkan sebagai satu krisis berterusan. Langkah-langkah perlu diambil bagimengatasi masalah kemerosotan nilai kemanusiaan ini. Ini adalah kerana masalah nilaimerupakan asas dan kemuncak kepada kewujudan manusia. Mengikut beliau, daripadanilai kelompok, kita boleh memperoleh kebudayaan, ketamadunan dan satu cara baharuhidup bersama. Dalam aplikasinya kepada masalah-masalah personaliti yang kompleks,peranan nilai dan keunggulannya dalam pembinaan watak merupakan keadaanpsikologi yang amat penting. Angela dan Charles (2002) dalam kajian mereka menguji pandangan kanak-kanak dan remaja tentang pengajaran nilai dari sekolah dan keluarga. Penyelidikanmereka yang bertema “The Development of Reasoning about the Teaching of Values in
  • 53School and Family Contexts” mengambil 160 orang sebagai sampel yang terdiridaripada 4 kumpulan berumur 8, 10, 13 dan pelajar Kolej dari Kanada. 80% daripada160 orang ini terdiri daripada etnik Eropah, 14% adalah Asian Amerika dan 6% adalahdari pelbagai latar belakang. Kajian ini dilaksanakan secara kualitatif dengan kaedahtemubual sebanyak 40 minit seorang. Hasil kajian menunjukkan pelbagai faktor terlibatdalam menilaikan pengajaran nilai oleh kanak-kanak dan remaja, ini termasuk konteks,valensi nilai tertentu dan jenis nilai yang telah diajar. Didapati sampel telah pelbagaigunakan nilai yang dipelajari termasuk membezakan antara nilai moral berkenaankeadilan dan hak dengan nilai yang menggambarkan sikap personaliti serta nilai sosial.Penyelidik juga mencadangkan konsep tentang nilai pendidikan mungkin lebih mudahdifahami dalam model sosial iaitu membedakan antara jenis nilai-nilai, meningkatkankapasiti untuk membezakan konteks sosial dan pembangunan tentang kesahihanundang-undang sesebuah kerajaan. Seterusnya Davies dan Mark (2002) telah menjalankan kajian untuk melihatpelaksanaan pendidikan kewarganegaraan oleh guru-guru di sekolah. Kaedah kajianyang dilaksanakan adalah kajian kuantitatif. Maklumat data yang diperoleh daripadasoal selidik, temubual dan maklumat dokumentasi, serta maklumat dikumpul daripadaguru-guru yang mengajar sekolah-sekolah menengah di London. Selain itu para guruyang terlibat telah ditemu bual untuk mendapatkan pandangan yang lebih mendalamtentang perspektif mereka terhadap pengajaran pendidikan kewarganegaraan di sekolah. Melalui hasil kajian ini penyelidik dapati para guru berpandangan baik terhadappendidikan kewarganegaraan yang cuba diterapkan dalam kurikulum pendidikan.Namun daripada aspek pelaksanaan para guru menghadapi kesukaran untukmelaksanakannya dalam mata pelajaran tertentu terutama dalam mata pelajaran sains.Hasil dapatan ini adalah sama dengan hasil dapatan kajian yang dijalankan oleh JabatanPendidikan Unversiti Islam Antarabangsa Malaysia 1998, di mana guru menghadapimasalah dalam penerapan nilai-nilai kewarganegaraan melalui mata pelajaran lainselain mata pelajaran sains sosial seperti mata pelajaran Sejarah. Kajian Davies danMark (2002) juga mendapati bahawa isi kandungan pendidikan kewarganegaraan patutmenumpukan pada aspek yang lebih nyata (real) dan melibatkan proses penglibatan dan
  • 54perubahan tingkahlaku pelajar. Apa yang berlaku sekarang ialah nilai-nilaikewarganegaraan ini diterapkan secara implisit dalam kurikulum. Akibat daripada ini,adalah sukar untuk diukur perubahan tingkahlaku di kalangan pelajar setelah prosespengajarandan pembelajaran pendidikan kewarganegaraan oleh guru semasa di sekolah. Young dan Sharifzadeh (2003) dari San Diego State University telahmenimbulkan perhatian tentang pengajaran patriotisme dalam kelas. Mereka telahbercadang supaya menggubal semula kurikulum yang sedia ada, mengurangkanprasangka, menghadapi sikap yang tidak bertoleransi dan berpendirian untuk bersatupadu semasa krisis nasional. Artikel mereka adalah berdasarkan masalah nasional yangamat merunsingkan di negara mereka, yakni Amerika Syarikat. Ini tidak semestinyasesuai untuk menggambarkan keadaan di Malaysia. Akan tetapi, masalah-masalahyang dibangkitkan itu boleh menjadikan pedoman kepada kita semasa menjalankankajian ini. Seperti mana yang dikatakan oleh Amy dan Maureen (2002) dalam kajianmereka menyatakan: Considering how social factor affect the teaching and learning exchange between faculty and students and among peers in a classroom enable educators to address structural inequities and promote learning for student of varying backgrounds. ( halaman 85) Seseorang guru yang prihatin seharusnya perlu berbekalkan perasaan ataupengetahuan tentang status sosial yang berbeza bagi pelajar dalam sesebuah kelas.Dengan ini, guru-guru dapat menyampaikan pelajaran yang baik kepada pelajarnya. Daripada kajian Colbeck, Cabrera dan Terenzini (2000) disimpulkan bahawapandangan pelajar terhadap guru yang mengajar boleh mempengaruhi pencapaianakademik mereka. Pelajar yang menanggap jantina guru tidak berkaitan denganpengalaman pengajaran boleh mendapat pencapaian akademik yang tinggi. Inimenunjukkan betapa luasnya pengaruh guru terhadap perkembangan seseorang pelajar.
  • 55Tambahan pula, Pulvers dan Diekhoff (1999) mendapati pelajar yang mempunyaimasalah disiplin berbohong semasa disuruh memeberi keterangan menggambarkankelas mereka sebagai less personalized, less task oriented and less satisfying daripadapelajar yang tidak berbohong. Burt (1969) dalam kajiannya mendapati ada guru yangmenanggap mengajar pelajar kelas bawahan sebagai tidak memberi faedah keranamereka mempunyai motivasi yang rendah. Menurut Skinner (1984), pelajar yang dibawah kecerdasan sering menimbulkan masalah disiplin dan salah laku di dalam kelasdan akan berterusan.2.7 Kesimpulan Hasil daripada pendapat dan kajian-kajian yang dijalankan menunjukkanbahawa pada keseluruhannya tahap kefahaman dan pengalaman unsur-unsurpatriotisme serta kewarganegaraan di kalangan pelajar-pelajar (remaja) adalah padatahap yang perlu diberi perhatian. Dalam hal ini guru perlu bersikap positif dalammenerapkan unsur-unsur patriotisme di kalangan pelajar. Walaupun kita tidakmenafikan tanggungjawab institusi keluarga, masyarakat, media massa dan rakansebaya sama penting dalam menjadikan pembentukan personaliti dan kesedaranpatriotisme seseorang pelajar, tetapi aspek sekolah dan komunikasi guru berperananpenting kerana guru merupakan teladan seperti yang ditulis oleh Hassan (1995),Rasulullah S.A.W. diutus untuk memperbaiki akhlak. Fungsi guru juga mesti bersifatsedemikian. Sama ada sedar atau sebaliknya guru mempengaruhi nilai pelajar.
  • BAB III METODOLOGI KAJIAN3.1 Pengenalan Bab ini menghuraikan tentang reka bentuk kajian, populasi dan sampel kajian,lokasi kajian, subjek kajian, instrumen kajian, kajian rintis, prosedur mendapatkan datapenganalisisan data dan perancangan kerja kajian.3.2 Reka Bentuk Kajian Kajian ini menggunakan kaedah penyelidikan pemerhatian yangmenggabungkan bentuk kualitatif dan kuantitatif. Ini menepati objektif kajian yangingin mendapatkan keadaan sebenar dalam kelas tentang tahap pembangunan unsurpatriotisme di kalangan pelajar tingkatan 2 semasa pengajaran dan pembelajaran matapelajaran Sejarah di 4 jenis sekolah yakni Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK),Sekolah Menengah Islam (SMI), Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC) danSekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI) dalam daerah Johor Bahru. Bentuk kualitatif yang digunakan dalam kajian ini terdiri daripada jenis temubual. Semua guru Sejarah yang terlibat dalam sesi pemerhatian di empat jenis sekolahuntuk mendapatkan maklumat yang relevan dengan permasalahan dan kelemahanpengajaran dan pembelajaran semasa kelas Sejarah dilangsungkan. Kaedah berbentukkuantitatif pula terdiri daripada jadual pemerhatian yang telah menetapkan 10 kategori
  • 57interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas. Pengkaji hanya memberi fokuskepada kategori-kategori yang terlibat semasa komunikasi lisan antara guru denganpelajar. Selepas itu, masa, kekerapan dan peratusan bagi kategori-kategori tersebut akandibincang secara teliti dalam bab yang seterusnya. Menurut M. Najib (1999), banyak kaedah boleh digunakan untukmengumpulkan data. Kaedah pemerhatian ini membolehkan penyelidik mendapatkanmaklumat yang lebih lengkap berbanding tinjauan. Penyelidik perlu meletakkan asaskepada persoalan seperti apa yang perlu dibuatkan atau apa yang perlu diperhatikanuntuk menyenangkan analisis. Bagi mendapatkan maklumat atau data mengenaipemboleh ubah-pemboleh ubah yang dikaji, alat penyelidikan ini akan diuji kesahannyaterlebih dahulu melalui kajian rintis. Tujuannya supaya pemerhatian yang perludilakukan sesuai digunakan dalam kajian ini. Strauss dan Corbin (1991) jugamenjelaskan bahawa cara kualitatif dan kuantitatif boleh digunakan serentak dengancontoh kualitatif digunakan apabila untuk menjelaskan penemuan data dari kuantitatif.Teknik pengumpulan data adalah melalui pemerhatian. Reka bentuk kajian inimerupakan suatu penyelidikan yang berbentuk kajian menerusi kaedah yang dijalankandalam pengajaran dan pembelajaran yang dijalankan oleh responden. M. Najib (1997) menekankan bahawa pengukuran afektif dan psikomotor bolehdilaksanakan dengan tiga kaedah yang biasa digunakan dan dibincangkan, iaitupemerhatian dengan menggunakan rekod anekdot atau senarai semak, ujian lisan danujian bertulis menggunakan soal selidik. Tidak seperti pengukuran kognitif yangberasaskan apa yang diajar dan diperoleh pelajar, pengukuran afektif dan psikomotorberasaskan sesuatu yang mungkin tidak ditekankan secara formal di dalam bilik darjah.Maka, kaedah yang diguna bagi kajian ini menepati objektif yang ingin menguji tahappembangunan dan tahap penerapan unsur patriotisme dalam pengajaran danpembelajaran mata pelajaran Sejarah Tingkatan 2. Kaedah pemerhatian ini juga dipersetujui oleh Abu Bakar (1995). Menurutbeliau maklumat yang tinggi kesahihannya ialah maklumat yang didapati secaralangsung dengan memerhati perkara-perkara yang dilakukan oleh subjek dalamkeadaan sebenarnya. Di sekolah dan dalam situasi seharian banyak perkara yang tidak
  • 58diketahui dan tidak diperhatikan, ini tidak boleh menguji seseorang pelajar mempunyaikesedaran patriotisme melalui maklumat yang diberi olehnya, tetapi ia bolehmendapatkan sifatnya melalui proses pemerhatian yang saintifik. Kajian tentang interaksi dalam kelas telah dimajukan oleh Withall (1949), Bales(1950), Flanders (1963), Eggleston, Galton dan Jones (1975). Mengikut M. Najib(1997) bahawa Flanders (1963) dan Eggleston, Galton dan Jones (1975) menjalankankajian secara kaedah pemerhatian dengan menggunakan jadual pemerhatian yangmengandungi kategori-kategori yang bertembung secara paksi. Kajian ini pulaberdasarkan tatacara ‘Classroom Analysis For Thinking Skill’ dalam M. Najib (1997).Pengkaji telah melakukan pengubahsuaian supaya jadual pemerhatian dan jadualinteraksi guru dengan pelajar sesuai dengan objektif kajian ini. Menurut M. Najib(1997): The pratice of using or updating existing schedules should be employed to save time and effort. There is also the likelihood that valid and reliable data is available to support the use of the instrument. The pratice of collecting and repeating the data would contribute to the development of a truly standardized classroom interaction observation schedule. ( halaman 54) Kajian lepas beliau menunjukkan dengan penggunaan jadual yang mengikutkeperluan kajian akan menjimatkan masa dan usaha pengkaji untuk membuat analisisdapatan kajian. Ini kerana kaedah ini lebih memastikan data yang diperoleh adalahtinggi kebolehpercayaannya. Rekod tentang komunikasi dalam kelas adalah catatan yang dibuat berterusandari masa ke semasa mengenai sesuatu perkara yang dipandang mustahak. Rekod inidiisikan selepas sahaja perbualan itu diadakan supaya unsur-unsur lain tidakmempengaruhi intepretasi yang ditetapkan. Satu jadual rekod intepretasi atau senaraisemak dengan kriteria yang ditetapkan senantiasa diisi bagi perbualan yang
  • 59diperhatikan. Perkara-perkara yang ingin diperhatikan disenaraikan di atas kertas dankemudian penyelidik menyemak dan menanda interaksi antara guru dengan pelajarberdasarkan senarai tadi. Pemerhatian hanya mengambil kira komunikasi secara lisan antara guru denganpelajar kerana proses pengajaran dan pembelajaran mata pelajaran Sejarah melibatkanbanyak komunikasi secara lisan. Tambahan pula, Cohen dan Manion (1981) jugamenyatakan proses komunikasi dalam kelas bergantung pada pertuturan dan penulisanmanakala kebanyakan komunikasi interpersonal adalah secara verbal (lisan). Menurutmereka bahawa Stubbs (1976) has identified a number of important reasons for observing, recording and studying teacher-pupil dialogue in the classroom. The most fundamental reason, he suggests, is that the dialogue that take place between teachers and pupils is the education process, or the major part of it for most children. No matter how important other factors such as IQ, sosial class background, parental encouragement, or children’s individual language skill appear to be, they nevertheless remain, Stubbs argues, external influences. ( halaman 165) Pandangan Cohen dan Manion (1981) adalah sama dengan Stubbs (1976).Cadangan mereka adalah setiap dialog antara guru dan pelajar merupakan prosespendidikan yang penting bagi seorang pelajar. Faktor-faktor lain seperti IQ seseorangpelajar, latarbelakang sosial, dorongan daripada ibubapa atau kemahiran menguasaibahasa seseorang pelajar merupakan faktor luaran.
  • 603.3 Populasi dan Sampel Kajian Populasi kajian ini merujuk kepada guru-guru Sejarah Tingkatan 2 di JohorBahru iaitu Sekolah Menengah Kerajaan (SMK), Sekolah Menengah Islam (SMI),Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC) dan Sekolah Menengah Swasta Inggeris(SMSI). Setiap jenis aliran sekolah menengah dipilih satu sekolah untuk mewakili. Pihak pengurusan sekolah memperuntukkan 3 orang guru Sejarah atau 3 kelasSejarah tingkatan 2 walaupun ada kemungkinan berlaku 1 orang guru mengajar 2 atau 3kelas Sejarah tingkatan 2. Oleh itu, kira-kira 12 orang guru dan 12 kelas tingkatan 2daripada 4 sekolah tersebut diambil sebagai sampel kajian. Dalam itu, 1 kelas akandijalankan 3 kali pemerhatian untuk mengelakkan berlakunya bias dalam analisisdapatan kajian. Dapatan yang diperoleh daripada kajian ini hanya merujuk kepada populasi didaerah Johor Bahru. Daerah Johor Bahru dipilih kerana proses perindustrian banyakberlaku di bandar-bandar yang mengakibatkan penghijrahan berlaku ke bandar-bandarkerana peluang pekerjaan yang banyak. Menurut Rosnani (1998) urbanisasi banyakberlaku di bandar-bandar besar dan membawa pelbagai kesan ke atas penduduk. Olehitu, para remaja yang dididik dalam masyarakat bandar mendapat masalah kekeliruanidentiti yang lebih ketara jika dibanding dengan remaja yang dididik di masyarakatkampung. Para remaja ini juga lebih menghadapi cabaran pemilihan antaramaterialisme dengan nilai-nilai patriotisme kerana wujud tarikan-tarikan yang bersifathedonisme akibat arus perkembangan masyarakat moden. Tambahan pula, kebanyakanibu bapa yang berhijrah ke bandar-bandar besar terpaksa bekerja kedua-dua orang(double income) untuk menanggung kos kehidupan yang tinggi. Akibat daripada itu,fungsi keluarga dari segi pendidikan agama dan nilai-nilai murni tidak dapat dijalankandengan baik. Lantaran itu, sekolah telah menjadi tempat yang utama memberipendidikan nilai-nilai patriotisme kepada pelajar. Jumlah populasi Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) di daerah Johor Bahruialah kira-kira 73 buah sekolah. Disamping itu bilangan Sekolah Menengah Islam (SMI)di Johor Bahru ialah 2 buah, Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC) ialah 1buah dan Sekolah Menengah Swasta ialah 3 buah. Kajian ini tidak berhasrat melibatkan
  • 61semua populasi disebabkan faktor kos, masa dan gangguan ke atas proses pengajaranpihak sekolah. Pemilihan sampel kajian dilakukan dengan menggunakan teknik sampelbertujuan disebabkan faktor seperti penerimaan pelajar dan kesahan status sekolah. Inikerana subjek yang dikaji mesti terdiri daripada pelbagai etnik yang belajar dibawahsatu sistem pendidikan di Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) atau hanya satu etnikyang boleh didapati di Sekolah Menengah Islam (SMI) dengan Sekolah MenengahPersendirian Cina (SMPC). Satu lagi kumpulan subjek ialah pelajar di Sekolah Swastayang mengguna bahasa perantaraan Inggeris dan sekolahnya bersifat mementingkankomersial. Maka penyelidik telah menggunakan kaedah sampel bertujuan untukmemilih sekolah yang menepati kehendak kajian tersebut. Ini bererti 4 sekolah perlu dipilih daripada 4 jenis sekolah menengah yangdisebut tadi. Seterusnya setiap sekolah memerlukan 3 kelas tingkatan 2 daripada 3 kelasyang akan menjalankan ujian pemerhatian sebanyak 5 kali. Maka, jangkaannya ialah 3kelas bagi setiap sekolah x 4 sekolah = sejumlah 12 kelas sebagai sampel kajian dansejumlah 36 kali pemerhatian untuk 4 sekolah tersebut. Saiz sampel adalah mencukupikerana menurut pendapat M. Najib (1999) dan Bailey (1992) bahawa sukar membuatsuatu peraturan umum tentang saiz sampel. Menurut Kerlinger (1973), persampelan merupakan pengambilan sebahagiandaripada sesuatu populasi. Dalam kajian ini bilangan sampel dipilih atas beberapasebab. Sebab utama ialah hanya terdapat sebuah Sekolah Menengah Persendirian Cina(SMPC) dan 2 buah Sekolah Menengah Islam (SMI). Oleh itu, Penyelidik mempunyaipilihan yang terhad. Manakala bagi Sekolah Menengah Kebangsaan, kriteria untukmemilih sebagai responden ialah sekolah berkenaan terdiri daripada pelbagai etnik danlatar belakang yang lebih menunjukkan satu masyarakat Malaysia. Kemudian sekolahswasta yang bertujuan komersial dan menggunakan bahasa Inggeris sebagai bahasaperantaraan pula hanya terdapat sebuah sahaja yang mempunyai ramai rakyat Malaysia.Sekolah Antarabangsa (International School) yang juga menggunakan sukatanpelajaran Malaysia didapati menerima majoriti rakyat asing yang menumpang di negaraMalaysia. Faktor ini kurang menepati matlamat kajian ini.
  • 62Jadual 3.1: Bilangan sekolah dan responden yang terlibat dalam kajian Bil Sekolah Bilangan responden1. Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) 3 guru dan 3 kelas2. Sekolah Menengah Islam (SMI) 3 guru dan 3 kelas3. Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC) 3 guru dan 3 kelas4. Sekolah Menegah Swasta Inggeris (SMSI) 3 guru dan 3 kelas Jumlah 12 guru dan 12 kelas3.4 Instrumen Kajian Instrumen yang digunakan dalam kajian ini ialah borang pemerhatian dan jadualinteraksi dalam kelas. Kategori-kategori dalam jadual interaksi dalam kelas dibinadaripada 5 unsur konstruk yang disenaraikan dalam Jadual 3.2. Instrumen yang digunaadalah berdasarkan ‘Classroom Analysis For Thinking Skill’ yang diguna oleh M. Najib(1997) dalam projek falsafah kedoktorannya.3.4.1 Kaedah Pemerhatian Pengkaji menumpukan perhatian terhadap pembangunan dan penerapan nilaipatriotisme melalui interaksi antara guru Sejarah dengan pelajarnya semasa pengajarandan pembelajaran kelas dijalankan. Pemerhatian ini dilakukan berdasarkan 5 konstrukdan operasionalnya menurut spesifikasi nilai kewarganegaraan yang termaktub dalamKurikulum Bersepadu Sekolah Menengah Huraian Sukatan Pelajaran SejarahTingkatan 2 (2003). Konstruk-konstruk dan aktiviti-aktiviti yang menandakanpelaksanaan tentang konstruk-konstruk tersebut adalah seperti dibawah:
  • 63 Jadual 3.2 : Konstruk dan aktiviti penerapan nilai Konstruk Operasonal1. Berbangga Sebagai Rakyat i. menghormati raja dan pemimpin Malaysia Negara ii. menghargai jasa dan perjuagan tokoh-tokoh Negara. iii. menghormati lambang-lambang Negara (seperti bendera, lagu kebangsaan, jata negara) iv. menjaga dan mempertahankan maruah bangsa dan Negara. v. menghargai dan mengamalkan tradisi dan budaya bangsa vi. berbangga dengan sejarah Negara i. cinta akan bangsa dan negara2. Bersemangat Setia Negara ii. taat dan setia kepada raja dan pemimpin negara iii. sedia berkorban untuk bangsa dan negara iv. bertanggungjawab kepada bangsa dan Negara v. berani dan sanggup
  • 64 mempertahankan kedaulatan bangsa dan Negara vi. peka kepada masalah dan isu tentang bangsa dan negara vii. bersyukur sebagai warganegara Malaysia i. bersatu padu dan berharmoni3. Bersemangat Kekitaan ii. bertolak ansur dan bertoleransi iii. bekerjasama dan tolong menolong iv. hormat menghormati v. bersefahaman dan bermuafakat vi. muhibah atau semangat bermasyarakat i. berakhlak dan berbudi pekerti4. Berdisiplin mulia ii. mempertahankan dan menjunjung Perlembagaan Negara iii. mematuhi peraturan dan undang- undang iv. berkelakuan sopan, bertatasusila
  • 65 dan berhemah tinggi v. bertindak wajar vi. bersifat amanah dan jujur vii. berlaku adil dan bertimbang rasa i. rajin dan gigih 5. Berusaha dan Produktif ii. berdikari iii. tabah menghadapi cabaran iv. menyokong dan melibatkan diri dalam usaha pembangunan v. berganding bahu membangunkan negara vi. berilmu dan berketrampilan Tumpuan utama pengkaji adalah tertumpu pada komunikasi secara lisan antararesponden. Sebabnya telah dibincang dalam Bab 2. Instrumen dalam kaedahpemerhatian ialah Jadual Interaksi dalam Kelas, jam randik dan rakaman kaset. Semasamendengar pengajaran dan pembelajaran responden (guru dan pelajarnya) di dalamkelas, setiap komunikasi lisan dicatat dalam Jadual Interaksi dalam Kelas. Kiraan tigasaat digunakan kerana tiga saat adalah masa sesuai untuk seseorang bertindakbalas keatas sesuatu rangsangan. Setiap 3 saat mendengar sebarang verbal output daripadaresponden, akan diklasifikasikan dalam 10 kategori. Jadual pengumpulan data adalahseperti dalam Jadual 3.3 dan Jadual 3.4.
  • 66 Pengumpulan data adalah berdasarkan pemerhatian serta merta dan kemudiandisahkan melalui rakaman kaset. Dalam masa pemerhatian itu, adalah juga perlubantuan jam randik untuk membolehkan catatan masa setiap 3 saat secara urutan atau‘sequence’. Manakala kegunaan rakaman kaset adalah untuk memudahkan kerjamembuat analisis transkrip dengan cara ‘rewind’ dan ‘forward’ yang terdapat dalamteknologi mesin tersebut. Sebelum itu, satu temubual antara pengkaji dan guru-guru yang berkaitanmenjadi sampel dalam kajian ini dan pengkaji juga akan menjelaskan tentangpenglibatan mereka dalam sesi pemerhatian tersebut. Hanya terdapat persetujuan subjekini, sesi pemerhatian akan diteruskan. Jika tidak, pengkaji akan mendapatkanpersetujuan daripada pengetua sekolah tersebut untuk mencalonkan guru lain bersamakumpulan pelajarnya sama ada secara sukarela atau secara rawak bagi guru dankumpulan pelajar yang lain yang bersetuju menerima pemerhatian tersebut. Penekananterhadap pemerhatian ini adalah terhadap interaksi antara guru dengan pelajar tetapibukan kepada mutu pengajaran guru. Identiti subjek yang ditemubual akan disimpansecara rahsia dan subjek juga diberitahu kegunaan pemerhatian itu hanya untukmenyempurnakan kajian itu sahaja.3.4.1.1 Kategori-kategori dalam Pemerhatian Aspek utama yang diambil kira dalam pemerhatian tersebut adalah pertuturanguru pengkaji menumpu perhatian kepada frekuensi dan jumlah masa yang diambiloleh guru untuk memberi maklumat atau menyalur pelajar kepada sumber lain. Aktivitiini termasuk:Kategori 1 : Guru memberi maklumat, guru: (i) bersyarah tentang fakta dan prinsip-prinsip. (ii) menjelas tentang sesuatu peristiwa atau fakta (iii) mengemukakan soalan-soalan untuk dijawab (tanpa menyentuh tentang patriotisme)
  • 67 (iv) berikan jawapan sebagai tindakbalas terhadap soalan daripada pelajar.Kategori 2 : Arahan guru atau guru menyalurkan pelajar kepada smber lain : (i) memberikan bayang-bayang, tanda-tanda atau alamat-alamat kepada pelajar. (contohnya teka-teki) (ii) menyalurkan mereka kepada sumber lain (buku teks, nota-nota dan alat bantu mengajar.) (iii) mencadangkan sesuatu. (nasihat, teknik menjawab soalan dan bukan tentang patriotisme) Set kategori yang utama adalah pada set kedua iaitu guru bertanya atau memberimaklumat tentang 5 konstruk bagi patriotisme dan kriteria yang spesifik ialahfrekuensinya dan jumlah masa yang digunakan untuk kategori ini. Ini berertiklasifikasinya adalah seperti dalam Jadual 3.2.Kategori 3 : Berbangga Sebagai Rakyat Malaysia (i) menghormati raja dan pemimpin Negara (ii) menghargai jasa dan perjuagan tokoh-tokoh Negara (iii) menghormati lambang-lambang Negara (seperti bendera, lagu kebangsaan, jata negara) (iv) menjaga dan mempertahankan maruah bangsa dan Negara. (v) menghargai dan mengamalkan tradisi dan budaya bangsa (vi) berbangga dengan sejarah NegaraKategori 4 : Bersemangat Setia Negara (i) cinta akan bangsa dan negara (ii) taat dan setia kepada raja dan pemimpin negara (iii) sedia berkorban untuk bangsa dan negara (iv) bertanggungjawab kepada bangsa dan Negara (v) berani dan sanggup mempertahankan kedaulatan bangsa dan Negara (vi) peka kepada masalah dan isu tentang bangsa dan negara (vii) bersyukur sebagai warganegara Malaysia
  • 68Kategori 5 : Bersemangat Kekitaan (i) bersatu padu dan berharmoni (ii) bertolak ansur dan bertoleransi (iii) bekerjasama dan tolong menolong (iv) hormat menghormati (v) bersefahaman dan bermuafakat (vi) muhibah atau semangat bermasyarakatKategori 6 : Berdisiplin (i) berakhlak dan berbudi pekerti mulia (ii) mempertahankan dan menjunjung Perlembagaan Negara (iii) mematuhi peraturan dan undang-undang (iv) berkelakuan sopan, bertatasusila dan berhemah tinggi (v) bertindak wajar (vi) bersifat amanah dan jujur (vii) berlaku adil dan bertimbang rasaKategori 7 : Berusaha dan Produktif (i) rajin dan gigih (ii) berdikari (iii) tabah menghadapi cabaran (iv) menyokong dan melibatkan diri dalam usaha pembangunan (v) berganding bahu membangunkan negara (vi) berilmu dan berketrampilan Kategori bagi set yang ketiga ialah berpusat kepada pelajar sama ada pelajarmemberi maklum balas, pelajar bertanya sesuatu atau pelajar dan guru masing-masingtidak berinteraksi secara lisan atau sunyi dalam kelas. Frekuensi dan jumlah masa yangdituntut oleh pelajar akan dicatat oleh pengkaji.
  • 69Kategori 8 : Pelajar memberi respon (i) pelajar menjawab atau memberi maklum balas kepada guru tentang fakta, prinsip, penyelesaian sesuatu masalah dan (ii) pelajar menjawab dan memberi maklum balas tentang patriotismeKategori 9 : Pertanyaan pelajar (i) pelajar menunjukan soalan kepada guru tentang fakta sejarah (ii) pelajar bertanya sesuatu tentang patriotisme (berkaitan kategori 3, 4, 5, 6, 7)Kategori 10 : Sunyi iaitu tidak ada interaksi secara lisan dalam waktu tertentu. Ini jugamungkin berlaku dimana pelajar dan guru sedang menjalankan aktiviti menyalin.3.4.1.2 Analisis Data Dilakukan dengan dua proses iaitu pertama, mengisi jumlah data masa, jumlahkekerapan dan peratusan dengan menggunakan jadual pemerhatian. Kedua,menganalisis interaksi dalam kelas termasuk tahap pembangunan dan tahap penerapanpatriotisme dengan menggunakan jadual interaksi dalam kelas. Dalam langkah terakhirini, hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas juga didapati.Proses Pertama : Menganalisis Jumlah Masa, Jumlah Kekerapan dan Jumlah Peratusan dengan Jadual Pemerhatian Langkah pertama, semasa pemerhatian dilakukan, satu rakaman suara, jamrandik dan jadual pemerhatian (Jadual 3.3) akan disediakan. Dengan menumpu padasetiap interaksi secara lisan antara guru dan pelajar, setiap 3 saat, penyelidik akanmencatatkan keadaan itu dengan mengklasifikasikan dalam 1 hingga 10 kategori.Jadual pemerhatian untuk mengumpul data adalah seperti dalam Jadual 3.4.
  • 70 Pengumpulan data adalah berdasarkan pemerhatian dalam kelas sebenar dankemudian akan disemak semula melalui rakaman suara. Dengan pemerhatian padakelas sebenar, adalah perlu jam randik untuk menangkap setiap masa atau setiap kalikekerapan masa dicatatkan. Dengan bantuan mesin teknologi tersebut, analisis jumlahmasa tersebut akan lebih berfungsi untuk langkah seterusnya iaitu analisis interaksidalam kelas. Setelah setiap interaksi secara lisan telah dicatatkan mengikut kategori 1-10, pengiraan berikut dilaksanakan untuk analisis selanjutnya: Sebagai contoh dari Jadual 3.3, selama 40 minit (2400 saat) proses pengajarandan pembelajaran, responden pertama, berlaku 20 kali kategori 2, 30 kali kategori 5 dan10 kali kategori 10. Maka i. Jumlahkan setiap kategori dengan kiraan saat dalam masa pengajaran (40 minit.) Dengan, a) jumlah kekerapan x 3 saat = jumlah saat b) jumlah saat / 60 = jumlah minit Kategori 2 : 20 x 3 saat = 60 saat / 2400 saat atau 1 minit Kategori 5 : 30 x 3 saat = 90 saat / 2400saat atau 1.5 minit Kategori 10 : 10 x 3 saat = 30 saat / 2400saat atau 0.5 minit ii. Kirakan peratusan dan kekerapan bagi setiap kategori Dengan, a) jumlahkan kekerapan mengikut kategori b) jumlah kekerapan kategori X 100 jumlah kekerapan waktu kelas Kategori 2 : jumlah kekerapan = 20, dan 20/800 x 100 = 2.5% Kategori 5 : jumlah kekerapan = 30, dan 30/800 x 100 = 3.75% Kategori 10 : jumlah kekerapan = 10, dan 10/800 x 100 = 1.25%
  • 71Proses Kedua : Menganalisis Tahap Pembangunan dan Tahap Penerapan Patriotisme dengan Jadual Interaksi Dalam Kelas. i. Pemindahan kekerapan data masa setiap kategori dari jadual pemerhatian (Jadual 3.3) ke dalam Jadual Interaksi dalam Kelas (Jadual 3.4) untuk menganalisis tahap pembangunan dan tahap penerapan nilai patriotisme di Jadual Hubungan Interaksi dalam Kelas. (Jadual 3.5) Jadual Interaksi Dalam Kelas (Jadual 3.4) adalah data kekerapan yangmencatat setiap interaksi mengikut urutan atau ‘sequence’. Terdapat 10 kategori yangmana akan membawa 100 kemungkinan interaksi guru dan pelajar. Prosedur untukanalisis data ialah mengambil data frekuensi dari jadual pemerhatian (Jadual 3.3) yangkemudian menjadi frekuensi interaksi antara kategori (rujuk jadual 3.4). Data frekuensi pula dijadualkan di mana jumlah berlaku setiap interaksi adalahdikira, dipanggil interaksi berurutan. Pasangan pertama dikira (misalnya pada 9 saatpertama, kelas tidak ada sebarang suara, jadual pemerhatian menunjukkan 3 kali 10,bermakna 2 kali ‘sequence’ dicatat dalam jadual interaksi dalam kelas pada paksi(10,10)). Sebarang tindakbalas seterusnya adalah pasangan kedua yang sama sepertikomponen pasangan pertama tetapi sebagai urutan seterusnya. Frekuensi bagi interaksisetiap kategori yang mewaliki setiap sel adalah untuk analisis kemudian pada JadualHubungan Interaksi dalam Kelas (Jadual 3.5). Jadual 3.4 mewakili panduan untuk menganalisis jenis interaksi antara gurudengan pelajar berdasarkan kategori. Kemudian jenis-jenis interaksi ini akanditerangkan berdasarkan 16 set (A-P). Set kawasan yang menjelaskan hubungan setiapinteraksi (rujuk Jadual 3.5). Fokus kajian ini tetap pada set kawasan yang menunjukkanpembangunan dan penerapan pengajaran dan pembelajaran unsur-unsur patriotismedalam kelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah. Ini adalah berdasarkan andaianbahawa semakin rendah kekerapan interaksi berlaku di kawasan-kawasan unsurpatriotisme adalah menunjukkan semakin kurangnya pembangunan dan penerapanpatriotisme dalam kelas semasa pengajaran dan pembelajaran. Sebaliknya interaksiguru dengan pelajar tinggi di kawasan-kawasan tersebut bererti pembangunan danpenerapan nilai patriotisme dalam kelas adalah tinggi. Tindakbalas-tindakbalas ini
  • 72dimasukkan ke dalam Jadual Interaksi dalam Kelas sehingga tamat satu waktupengajaran (40 minit). Jadual 3.3 – Jadual Pemerhatian1 1 1 1 1 2 1 1 9 9 8 3 3 30 0 0 0 Masa : 40 minit Responden : ______________________
  • 73 Jadual 3.4 menunjukkan nombor yang terdapat di dalam kotak merupakan kekerapan yang mewakili setiap interaksi antara guru dengan pelajar. Setelah kiraan telah dijumlahkan, maka langkah yang seterusnya adalah menjumlahkan lagi kekerapan dalam kotak-kotak Jadual Hubungan Interaksi dalam Kelas (rujuk Jadual 3.5) Jadual 3.4: Jadual interaksi guru dengan pelajar dalam kelas KEDUA Bersemangat Bersemangat Berbangga 7. Berusaha dan Rakyat 1. Informasi Guru 8. Respon Pelajar 2. Arahan Guru 9. Pertanyaan 6. Berdisiplin Setia Negara KATEGORI Pelajar 10. Sunyi Produktif Malaysia Kekitaan JUMLAH sebagai 3. 4. 31 1 5. 1. Informasi Guru 11 1 1 2. Arahan Guru 1 3.Berbangga Sebagai Rakyat 1 Malaysia 4. Bersemangat Setia NegaraPERTAMA 5. Bersemangat Kekitaan 6. Berdisiplin 7. Berusaha Dan Produktif 8. Respon 1 pelajar 9. Pertanyaan Pelajar 1 1 10. Sunyi 4 3 JUMLAH
  • 74 Berdasarkan Jadual 3.4, jenis-jenis interaksi diklasifikasikan mengikut setdimana paksi menegak merupakan tindakbalas selepas paksi melintang. Atau lebihtepat lagi, bahagian PERTAMA merupakan tindakan yang dahulu dan tindak balaskemudian adalah merujuk kepada bahagian KEDUA. Proses ini ditetapkan sebagai satupasangan dan setiap 6 saat mendapat satu pasangan seperti yang dijelaskan. Contoh darijadual atas menunjukkan pada 12 saat pertama, keadaan kelas adalah sunyi, berertijadual pemerhatian menandakan 3 kali 10. Apabila analisis jadual interaksi dalam kelas,paksi menegak 10 ke paksi melintang 10 ditandakan 3. Ini kerana terdapat 3 pasanganinteraksi berlaku iaitu (10,10) (10,10) dan (10,10). Keputusan daripada jadual interaksi dalam kelas akan dibanding antara 4 jenissekolah untuk mendapat persamaan dan perbezaan pembangunan dan penerapanpatriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran Sejarah tingkatan 2. Tumpuan akandiberi kepada kawasan yang menunjukkan hubungan guru dengan pelajar semasaberinteraksi dalam kelas di Jadual 3.5. Kawasan A menunjukkan guru hanya memberi informasi dan memberi arahankepada pelajar untuk menyalurkan pelajar kepada sumber lain tanpa dibalas ataudibantah oleh pelajar. Kekerapan yang tinggi pada bahagian ini juga menunjukkan gurutelah menggunakan banyak masa untuk bersyarah dan menekankan fakta-fakta dalammata pelajaran ini. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penekanan tentang patriotismesemasa pengajaran mata pelajaran Sejarah dalam kelas. Keadaan juga wujud dimanaguru hanya memberi penerangan tentang patriotisme sama ada pada satu unsurpatriotisme atau kelima-lima unsur patriotisme. Kekerapan yang tinggi di bahagian inimungkin menunjukkan guru menerang tentang patriotisme kepada pelajar danmenekankan kepentingannya bagi pelajar. Kawasan C merupakan respon pelajar dan pertanyaan pelajar kepada guru.Walau bagaimanapun, tiada konsep pembangunan patriotisme disebut di bahagian ini.Pertanyaan pelajar mungkin diikuti kategori pengembangan idea pelajar tersebut ataupelajar lain atau respon daripada pelajar lain. Kekerapan yang tinggi menunjukkanpelajar telah diberi peluang untuk mengembangkan idea atau jawapan sendiri.
  • 75 Jadual 3.5: Sel kawasan menunjukkan hubungan interaksi dalam kelas KEDUA Bersemangat Bersemangat Berbangga 7. Berusaha dan Rakyat 1. Informasi Guru 8. Respon Pelajar 2. Arahan Guru 9. Pertanyaan 6. Berdisiplin Setia Negara KATEGORI JUMLAH Pelajar 10. Sunyi Produktif Malaysia Kekitaan sebagai 3. 4. 5. 1. Informasi Guru F 2. Arahan A G M Guru 3.Berbangga SebagaiPERTAMA Rakyat Malaysia 4. Bersemangat Setia Negara 5. Bersemangat H L Kekitaan B E 6. Berdisiplin 7. Berusaha Dan Produktif 8. Respon pelajar K 9. Pertanyaan Pelajar I J C 10. Sunyi N O P D JUMLAH
  • 76 Kawasan D adalah keadaan sunyi atau terdapat kekeliruan, yang selalunyaberlaku guru menulis pada papan atau pelajar menunjukkan perlakuan bukan secaralisan dalam kelas misalnya menyalin atau membuat latihan. Kawasan E merupakan pelajar memberi maklum balas atau terdapatkomunikasi antara dua pihak tentang unsur patriotisme yang dikemukakan oleh guru.Kekerapan yang tinggi di bahagian ini menunjukkan pelajar adalah peserta yang aktifdalam kelas. Selain itu, kekerapan yang tinggi di kawasan ini bersama kawasan Jmenunjukkan terdapat tahap penerapan yang tinggi tentang unsur-unsur patriotismeantara guru dan pelajar. Kawasan F berlaku interaksi pelajar dengan guru dimana pelajar memberirespon atau mengemukakan pertanyaan selepas guru memberi sesuatu maklumat atauarahan. Kawasan G adalah guru-guru mengambil inisiatif menyebut tentang unsur-unsur patriotisme semasa memberi kuliah kepada pelajar. Kawasan H adalah penceritaan, pertanyaan atau arahan guru kepada pelajarkepada sumber patriotisme tanpa menjangka maklum balas atau jawapan daripadapelajar. Kawasan I adalah pertanyaan pelajar atau respon pelajar berikutan sesuatuyang diperkatakan oleh guru. Guru mungkin menerangkan, memuji atau mengkritiksesuatu tentang respon pelajar. Kawasan J menunjukkan pelajar memberi respon atau pertanyaan setelah gurumenyebut tentang unsur patriotisme. Kekerapan tinggi di kawasan ini menunjukkanguru menggalakkan pelajar berfikir tentang unsur-unsur patriotisme yang dibincangkan. Kawasan K merupakan keadaan pelajar banyak berbincang atau bercakap dankemudian keadaan bertenang semula. Ini berlaku mngkin kerana kelas dan keadaanbising, terlalu gembira dan sebagainya.
  • 77 Kawasan L adalah guru bercerita tentang unsur-unsur patriotisme tetapi pelajarmenunjukkan keadaan sunyi. Ini mungkin disebabkan pelajar menghadapi masalahmemahami unsur patriotisme yang disebut oleh guru atau guru memberi masa kepadapelajar untuk memikirkan kandungan patriotisme yang disampaikannya. Kawasan M berlaku guru mengajar diikuti oleh keadaan sunyi atau kekeliruan.Keadaan ini berlaku sering disebabkan guru telah menulis sesuatu di papan hitamsebelum itu, apabila guru bercakap, pelajar masih asyik menyalin. Kawasan N menunjukkan keadaan guru bercakap sesuatu diikuti pelajarmendiam diri. Guru tersebut mungkin cuba menguruskan kelas yang sebelum itu agakterkeluar daripada kawalan. Kawasan O adalah keadaan pelajar sunyi diikuti maklumat tentang unsur-unsurpatriotisme yang disebut oleh guru. Ini sering menujukkan keadaan guru mengulangimaklumat tentang unsur-unsur patriotisme. Kawasan P merupakan keadaan sunyi selepas pelajar bercakap. Ini mungkinkerana pelajar agak lambat untuk membalas kepada maklumat atau pertanyaan guru.Pelajar mungkin juga menggunakan lebih masa untuk menghasilkan soalan atau ideauntuk menjawab kepada guru mereka. Kawasan B, E, G, H, J, L dan O menunjukkan guru sama ada secara aktif ataupasif telah menyebut tentang unsur-unsur patriotisme semasa pengajaran danpembelajaran kelas sejarah tingkatan 2. Kekerapan yang tinggi di kawasan inimenunjukkan tahap pembangunan patriotisme adalah tinggi.
  • 783.4.2 Kaedah Temu Bual Pengkaji juga menggunakan kaedah temu bual, iaitu ‘careful asking of relevantquestion’. Kaedah ini memang merupakan satu teknik pengumpulan paling pentingyang boleh dilakukan oleh para penyelidik kualitatif. Seorang penyelidik bidangpendidikan, Patton (1990) mengemukakan bahawa ‘We interview people to find outfrom them those thing we cannot directly observe. We cannot observe everything. Wehave to ask question about those things.’ Denzin dan Lincoln (1994) juga telah mengatakan, The spoken or written word has always a residue of ambiguity, no matter how carefully we word the question and report or code the answers. Yet interviewing is one of the most common and most powerful way we use to understand our fellow human being. (halaman 81) Kenyataan mereka telah menunjukkan satu hakikat yang terdapat dalam kajiankualitatif seperti pemerhatian iaitu komunikasi antara pengkaji dengan sampel kajianyang merupakan manusia biasa. Walaupun sistem mentadbir instrumen kajiandilakukan dengan sempurna, tetapi pemikiran dan idea sampel kajian mesti difahamjuga. Lantas, tidak syak lagi bahawa kegiatan temu bual dengan semua guru yangterlibat dalam sesi pemerhatian di 4 jenis sekolah adalah antara cara penyelidikan yangpaling baik yang dapat digunakan oleh pengkaji demi memperoleh maklumat yanglebih mendalam dan pada masa yang sama dapat bertindak sebagai pemantau kepadajawapan-jawapan yang didapat semasa pemerhatian. Sejajar dengan keupayaan kegiatan temu bual, pengkaji cuba mendapatkanjawapan-jawapan yang lebih mendalam tentang pandangan sikap responden terhadappembangunan nilai-nilai patriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran Sejarah. Jenis temu bual yang dipilih untuk kajian ini ialah standardized open-endedinterview (Lihat Lampiran B). Pengkaji telah menanyakan soalan-soalan mengikuturutan yang telah ditetapkan dan semua responden ditanya soalan-soalan yang sama
  • 79dan pada urutan yang sama. Kaedah ini menampakkan kesannya semasa prosesmenganalisis data. Data-data daripada semua responden adalah terjamin lengkap danberdasarkan kategori yang sama kerana mereka semua menjawab soalan yang sama.Data-data yang diperoleh melalui kegiatan temubual yang terancang begini akanmemudahkan proses perbandingan dan juga dapat mengurangkan pengaruh penemubual terhadap jawapan, iaitu mengurangkan prasangka penemu bual. Walaupunresponden mungkin dikonkong dari segi menjawab jenis soalan yang ditetapkan,namun mereka mempunyai kebebasan sepenuhnya semasa memberikan jawapan untuksetiap soalan yang berbentuk terbuka.3.5 Kajian Rintis Kajian rintis (pilot study) telah dijalankan sebelum kajian sebenar dijalankan.Kajian rintis dibuat di salah sebuah Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) di JohorBahru (Lampiran C) yang mana suasana pentadbiran sekolah serta latar belakangpelajar adalah mirip dengan sampel sekolah yang dikaji. Tujuannya adalah untukmenjamin kurangnya ralat dalam kajian sebenar kerana kebolehpercayaan dan kesahansoal selidik dan borang pemerhatian yang digunakan telah diuji. Selain itu, kajian rintisjuga dijalankan untuk : i.) Menguji kefahaman penyelidik terhadap tahap-tahap dan alat penyelidik yang digunakan. ii.) Menilai kesesuaian jadual pemerhatian, jadual interaksi dalam kelas dan alat-alat membantu kajian dengan komunikasi lisan responden yang terlibat. iii.) Memastikan sebarang kemungkinan komunikasi lisan berlaku telah diletakkan dalam kategori-kategori yang dibincangkan. Sebanyak 1 kelas tingkatan 2 telah dipilih secara tidak rawak untuk tujuan ini.Ini adalah kerana pemilihan kelas ditentu oleh pengetua atas sebab yang berkaitandengan pentadbiran. Pengkaji hanya mengguna satu waktu (40 minit) pengajaran dan
  • 80pembelajaran untuk menjalankan kajian rintis tersebut. Daripada hasil kajian rintis inipenyelidik telah memperoleh maklum balas seperti berikut : i.) Guru dan pelajar tidak menghadapi masalah untuk berinteraksi dalam kelas seperti biasa walaupun pengkaji menjalankan pemerhatian dalam kelas . ii.) Terdapat kategori-kategori yang ditetapkan adalah sesuai dengan komunikasi lisan yang berlaku dalam kelas. iii.) Responden tidak menghadapi kesulitan untuk menjawab soalan- soalan yang dkemukakan semasa temu bual antara pengkaji dan responden diadakan.3.6 Prosedur Penyelidikan Setelah mendapat persetujuan dan kebenaran daripada pensyarah penyelia untukmemulakan kajian, maka usaha dimulakan dengan mencari dan mendapatkan sumberdari perpustakaan universiti, pusat sumber, perpustakaan Pusat Sumber Guru,perpustakaan Kolej Selatan, perpustakaan Universiti Malaya, perpustakaan UniversitiPutra Malaysia, Jabatan Pendidikan Negeri, internet, kedai buku, majalah, suratkhabardan bahan-bahan yang diberi oleh rakan-rakan. Sebahagian besar masa pada peringkatawal kajian ini telah diguna untuk membuat rujukan terhadap kajian-kajian lepas.Rujukan ini amat penting untuk peninjauan kerangka teori yang merupakan bahagianpertama kajian ini. Maklumat-maklumat yang diperoleh kemudiannya disusun bagi menampakkanperkembangan pengajaran unsur-unsur patriotisme dalam kelas Sejarah dan juga tahappembangunannya di bidang pendidikan. Sepanjang masa di peringkat awal ini, pengkajisering mengambil ajaran dan nasihat daripada pensyarah penyelia yang jugaberpengalaman dalam bidang kajian interaksi dalam kelas. Selepas sesuatu sesiperbincangan tentang kesilapan dan kelemahan yang wujud, tindakan susulan dilakukan
  • 81untuk memperbaikinya.Draf Jadual Pemerhatian dan Jadual Interaksi antara Gurudengan Pelajar dalam Kelas telah disediakan. Draf ini kemudian digunakan dalam satukajian rintis di salah sebuah Sekolah Menengah Kebangsaan di Johor Bahru. Selain itu, beberapa soalan untuk temubual telah ditadbirkan. Pandangan gurutentang pengajaran dan pembelajaran unsur-unsur patriotisme dalam kelas Sejarahtingkatan 2 tersebut telah memberi manfaat kepada pengkaji untuk mengubahsuaikansoalan-soalan temu bual nanti. Peringkat pembentangan cadangan kajian dilakukan dankemudian memperbaiki kelemahan-kelemahan yang telah dikenalpasti oleh pensyarah-pensyarah pemeriksa. Satu set jadual pemerhatian dengan menetapkan kategori-kategori, jadualinteraksi antara guru dengan pelajar dalam kelas, jadual hubungan interaksi dalam kelasdan soalan-soalan temu bual yang terbaru disemak dan dihalusi dengan bantuandaripada pensyarah penyelia sehingga set instrumen kajian tersebut muktamad untukkajian sebenar. Satu salinan cadangan kajian dihantar ke Kementerian PelajaranMalaysia untuk mendapat kelulusan membuat kajian. Kelulusan dari KementerianPelajaran Malaysia (Lampiran D) membolehkan pihak Jabatan Pendidikan NegeriJohor mengeluarkan surat kebenaran (Lampiran E) menjalankan kajian di sekolah-sekolah sampel kajian. Bersama itu, Fakulti Pendidikan Universiti Teknologi Malaysiajuga menyediakan surat pengesahan status pelajar (Lampiran F) untuk memudahkanpengkaji menjalankan kajian. Pengkaji telah menghubungi sampel-sampel kajian dan memberi taklimatringkas tentang tujuan dan cara menjalankan kajian di sekolah sampel. Data-data yangdiperoleh kemudian dianalisis (Lampiran G) untuk membincangkan danmembandingkan tahap pembangunan dan tahap penerapan unsur-unsur patriotismesemasa pengajaran dan pembelajaran mata pelajaran Sejarah tingkatan 2 di empat jenissekolah.
  • 823.7 Jadual Perancangan Kerja Kajian BIL AKTIVITI YANG DIJALANKAN TARIKH A. ORGANISASI AWAL DARI HINGGA 1 Permohonan kebenaran rasmi dari Jabatan Pendidikan Negeri Johor, Jabatan Kebajikan Masyarakat dan lain- 1.2.2005 1.3.2005 lain 2 Rujukan tambahan tentang tajuk kajian 1.7.2005 15.3.2006 3 Draf perancangan awal pendidikan 1.3.2005 15.3.20005 4 Cadangan penyelidikan 1.3.2005 25.3.3005 5 Penyediaan instrumen kajian 25.5.2005 15.6.2005 B. PERSEDIAAN KERJA LUAR 6 Berjumpa responden 30.7.2005 1.9.2005 7 Kajian rintis 10.9.2005 12.9.2005 8 Kemaskini instrumen kajian 1.11.2005 5.11.2005 9 Taklimat 1.2.2006 6.2.2006 10 Persampelan 15.3.2006 20.3.2006 C. PENGUMPULAN DATA 11 Memungut data 16.6.2006 1.8.2006
  • 83D. PEMPROSESAN DAN ANALISIS DATA12 Membuat analisis data 1.8.2006 1.10.200613 Membuat rumusan data 30.10.2006 1.12.2006E. DRAF LAPORAN AKHIR14 Menyediakan draf laporan 11.12.2006 15.1.200715 Mengemaskini laporan akhir 15.2.2007 15.3.200716 Draf laporan akhir 30.3.2007 30.4.2007F. LAPORAN AKHIR17 Menaip 15.5.2007 25.5.200718 Menghantar laporan 26.5.2007 -19 Peperiksaan 1.7.2007 -20 Membuat Pembetulan 2.7.2007 20.7.200721 Menjilid 25.7.2007 30.7.200722 Menghantar laporan akhir - 1.8.2007
  • BAB IV PENGANALISISAN DATA KAJIAN4.1 Pengenalan Kajian ini bertujuan mengenal pasti tahap pembangunan nilai-nilai patriotismedalam pengajaran dan pembelajaran kelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolahyakni Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK), Sekolah Menengah Islam (SMI), SekolahMenengah Persendirian Cina (SMPC) dan Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI).Kajian ini berdasarkan data yang dikumpulkan daripada pemerhatian yang telahdijalankan ke atas pengajaran dan pembelajaran kelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenissekolah. Walau bagaimanapun, terdapat beberapa sesi pemerhatian tidak diperoleh olehpenyelidik meskipun pelbagai usaha telah dibuat. Data yang dikumpul kemudiandianalisis dengan menggunakan kaedah statistik mudah iaitu kiraan jumlah masa,kekerapan, peratusan dan jadual interaksi yang menunjukkan hubungan interaksi gurudengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2. Dapatan kajian ini dipersembahkanmenurut susunan seperti berikut: a) Analisis Jumlah Data Masa b) Analisis Kekerapan dan Peratusan Interaksi Guru dengan Pelajar dalam Kelas c) Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelas d) Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam kelas secara Keseluruhan bagi Sekolah
  • 854.2 Dapatan Kajian Bagi sesi pemerhatian dirancangkan 3 kelas daripada satu sekolah dipilih untukpemerhatian, setiap kelas mengadakan 3 kali pemerhatian dan semua sekali memerlukan9 kali pemerhatian. Jadual 4.1 menunjukkan dalam keadaan sebenar di SekolahMenengah Kebangsaan (SMK), terdapat 2 kelas telah dijalankan 1 kali pemerhatian dan 1lagi kelas mempunyai 2 kali pemerhatian. Di Sekolah Menengah Islam (SMI), 3 kelastelah dijalankan pemerhatian, setiap kelas diadakan 2 kali pemerhatian dan jumlah semuaadalah 6 kali pemerhatian. Bagi keadaan ini, satu purata kekerapan dan peratusandianalisis supaya jawapannya paling dekat dengan keadaan sebenar. Di SekolahMenengah Persendirian Cina (SMPC) dan Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI),daripada 3 kelas pemerhatian, masing-masing setiap kelas memperoleh 3 kalipemerhatian iaitu jumlah 9 kali pemerhatian bagi setiap sekolah. Jadual 4.1 : Keadaan sebenar bagi kajian secara pemerhatian di empat jenis sekolah Jenis Sekolah Kelas Pemerhatian 2A 1 kali Sekolah Menengah 2B 2 kali Kebangsaan (SMK) 2C 1 kali 2A 2 kali Sekolah Menengah Islam 2B 2 kali (SMI) 2C 2 kali 2A 3 kali Sekolah Menengah 2B 3 kaliPersendirian Cina (SMPC) 2C 3 kali 2A 3 kaliSekolah Menengah Swasta 2B 3 kali Inggeris (SMSI) 2C 3 kali Jumlah 12 28 kali
  • 864.2.1 Dapatan daripada Pemerhatian di Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) Jadual 4.2 : Dapatan jumlah masa, kekerapan dan peratusan bagi kelas tingkatan 2A berdasarkan kategori interaksi guru dengan pelajar dalam kelas Kategori Masa Jumlah Peratusan (Minit) kekerapanK1: Guru Memberi Maklumat 24.7 494 58.8K2: Arahan Guru 3.45 69 8.2K3: Berbangga Sebagai Rakyat Malaysia 0 0 0K4: Bersemangat Setia Negara 1.05 21 2.5K5 : Bersemangat Kekitaan 2.2 44 5.3K6 : Berdisiplin 0 0 0K7 : Berusaha dan Produktif 1 20 2.4K8 : Pelajar Memberi Respon 4.8 96 11.4K9 : Pertanyaan pelajar 0 0 0K10 : Sunyi 4.8 96 11.4Jumlah 42 840 100Analisis Jumlah Data Masa Merujuk Jadual 4.2, bagi pemerhatian kelas 2A, kategori 1 iaitu guru memberimaklumat meliputi 24.7 minit daripada waktu pengajaran dan pembelajaran sebanyak 42minit. Manakala kategori 2 iaitu guru memberi arahan meliputi 3.45 minit. Kategori 8iaitu pelajar memberi respon meliputi 4.8 minit dan akhir sekali kategori 10 iaitu sunyimeliputi 4.8 minit. Sepanjang waktu pengajaran dan pembelajaran, tidak terdapatpertanyaan daripada pelajar, ini menyebabkan kategori 9 menunjukkan 0. Bagi kategori 3hingga 7 yang menunjukkan 5 unsur patriotisme dalam Sukatan Pelajaran Sejarahtingkatan 2, kategori 4 iaitu bersemangat setia Negara disebut sebanyak 1.05 minit dankategori 5 iaitu bersemangat kekitaan disebut sebanyak 2.2 minit. Kategori 7 iaitu
  • 87berusaha dan produktif disebut 1minit dan kategori 3 (berbangga sebagai rakyat Malaysia)serta kategori 6 (berdisiplin) tidak disebut langsung dalam waktu pengajarandanpembelajaran tersebut.Analisis Kekerapan dan Peratusan Interaksi Guru dengan Pelajar dalam Kelas Merujuk Jadual 4.2, dapatan menunjukkan guru memberi maklumat (kategori 1)wujud banyak sekali iaitu sebanyak 494 kali daripada jumlah 840 kali. Kategori 1 jugamenampakkan 58.8 peratus. Seterusnya, kategori 8 dan 10 menduduki tempat kedua iaitumasing-masing 96 kali atau 11.4 peratus. Guru memberi arahan menduduki tempat ketigaiaitu 69 kali atau 8.2 peratus dan tidak terdapat pelajar yang mengeluarkan pertanyaan,maka bahagian ini menunjukkan 0 kali (0%). Sementara itu, kategori 3 hingga 7 yangmenunjukkan unsur-unsur patriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran Sejarahtingkatan 2, jelas sekali kategori 5 adalah antara 5 unsur yang banyak sekali disebutdalam kelas iaitu 44 kali (5.3%). Seterusnya ialah kategori 4 iaitu 21 kali (2.5%) dankategori 7 sebanyak 20 kali (2.4%). Terdapat 2 unsur dalam kategori 3 dan kategori 6tidak disebut langsung dalam kelas. Walau bagaimanapun, sepanjang waktu pengajarandan pembelajaran hanya menunjukkan 85 kali (10.2%) unsur patriotisme disebut dalamkelas.
  • 88Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelas Jadual 4.3 : Jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2A di Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) Kategori Sebagai Rakyat 8. Respon pelajar 1.Informasi Guru 7. Berusaha dan 2. Arahan Guru 4. Bersemangat 5. Bersemangat Setia Negara 6. Berdisiplin 9. Pertanyaan 3. Berbangga Kekitaan Produktif Malaysia JUMLAH 10. Sunyi pelajar1. Informasi 475 Guru A F M G 26 152. Arahan 507 4 77 Guru3. Berbangga 0 Sebagai H Rakyat L Malaysia E4.Bersemangat B 22 2 Setia Negara 8 45. Bersemangat 50 78 kekitaan6. Berdisiplin 07. Berusaha dan 20 Produktif8.Respon 98 pelajar I J C K9. Pertanyaan 31 61 6 0 0 Pelajar10. Sunyi 97 N 11 O 4 P 7 D 75 839 JUMLAH
  • 89 Berdasarkan Jadual 4.3, satu taburan hubungan interaksi antara guru denganpelajar dalam kelas telah menunjukkan Kawasan A terdapat kekerapan yang tertinggiiaitu sebanyak 507 kali. Ini bererti guru telah menggunakan 60.43 peratus masa untukmemberi informasi dan arahan kepada pelajar tanpa dimaklum balas oleh pelajar. Gurulebih menekankan fakta-fakta sejarah dan bersyarah semasa pengajaran dan pembelajarandijalankan. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme. Hanya terdapat kekerapan sebanyak 78 kali daripada jumlah 839 kali (9.3%)bagi sesi pengajaran dan pembelajaran. Dalam itu, unsur bersemangat kekitaan, berusahadan produktif dan bersemangat setia Negara paling kerap disebut iaitu masing-masingsebanyak 42 kali, 19 kali dan 15 kali. Kawasan C menunjukkan sebanyak 61 kali (7.27%) pelajar mengembangkan ideaatau memberi jawapan sendiri sebagai respon kepada guru. Walau bagaimanapun,bahagian ini tidak melibatkan respon pelajar tentang patriotisme. Kawasan D menunjukkan 75 kali pelajar dan guru berada dalam keadaan sunyi.Ini bererti sepanjang waktu dalam kelas, 8.94 peratus daripada waktu pengajaran danpembelajaran adalah sunyi. Kawasan E menunjukkan kekerapan 4 kali (0.48%) pelajarmemberi respon kepada guru tentang unsur patriotisme. Kawasan F menunjukkan 26 kali(3.1%) pelajar memberi respon kepada pertanyaan guru. Kawasan G menunjukkan 4 kali atau 12 saat (0.48%) guru menyebut tentangunsur-unsur patrotisme selepas kelas dilangsungkan. Kawasan H adalah 8 kali (0.95%)pertanyaan, penceritaan atau arahan guru kepada pelajar tentang sumber patriotismetanpa maklum balas daripada pelajar. Kawasan I adalah sebanyak 31 kali (3.69%)pertanyaan pelajar atau respon pelajar berikutan sesuatu yang diperkatakan oleh guru. Kawasan J menunjukkan 0 kali pelajar menyebut atau memberi respon setelahguru menyebut tentang unsur patriotisme. Kawasan K menunjukkan 6 kali (0.72%)
  • 90pelajar berbincang topik bukan patriotisme dan keadaan tenang semula. Kawasan Lmenunjukkan hanya 2 kali (0.24%) guru bercerita tentang unsur-unsur patriotisme tetapipelajar tidak membalas sepatah perkataan pun. Guru mungkin perlu memberi lebih masauntuk pelajar memikirkan kandungan patriotisme yang disampaikan. Kawasan M menunjukkan 15 kali (1.79%) guru mengajar dan kemudian keadaansunyi. Keadaan ini sering merujuk kepada guru mengajar sambil menulis di papan hitam.Kawasan N menunjukkan 11 kali (1.3%) guru bercakap sesuatu diikuti pelajar mendiamdiri. Guru menggunakan 33 saat untuk menguruskan kelas yang agak bising. Kawasan O menunjukkan 4 kali (0.48%) guru mengulangi maklumat tentangunsur patriotisme tetapi dibalas dengan keadaan sunyi. Kawasan P pula menunjukkan 7kali (0.83%) keadaan sunyi selepas pelajar bercakap. Pelajar menggunakan lebih masauntuk menbalas maklumat atau pertanyaan guru. Secara kesimpulan, kekerapan di Kawasan B, E, G, H, J, L dan O iaitu 100 kalimenunjukkan wujudnya pembangunan unsur-unsur patriotisme sebanyak 11.9 peratus.Akan tetapi, Kawasan E dan J yang menunjukkan penerapan patriotisme amat kurangiaitu 4 kali (0.5%) sahaja.
  • 91 Jadual 4.4 : Dapatan jumlah masa, kekerapan dan peratusan bagi kelas tingkatan 2B berdasarkan kategori interaksi guru dengan pelajar dalam kelas Kategori Masa Jumlah Peratusan (Minit) kekerapanK1: Guru Memberi Maklumat 3.05 61 8.7K2: Arahan Guru 9.33 186 26.6K3: Berbangga Sebagai Rakyat Malaysia 0.35 7 1K4: Bersemangat Setia Negara 0.05 1 0.14K5 : Bersemangat Kekitaan 0 0 0K6 : Berdisiplin 0 0 0K7 : Berusaha dan Produktif 0 0 0K8 : Pelajar Memberi Respon 2.1 42 6K9 : Pertanyaan pelajar 0.58 12 1.7K10 : Sunyi 19.54 391 55.86Jumlah 35 700 100Analisis Jumlah Data Masa Merujuk Jadual 4.4, bagi pemerhatian kelas 2B, kategori 1 iaitu guru memberimaklumat meliputi 3.05 minit daripada waktu pengajaran dan pembelajaran sebanyak 35minit. Manakala kategori 2 iaitu guru memberi arahan meliputi 9.33 minit. Kategori 8iaitu pelajar memberi respon meliputi 2.1 minit dan kategori 9 iaitu pelajar bertanyasoalan meliputi 0.58 minit. Akhir sekali kategori 10 iaitu sunyi meliputi 19.54 minit. Bagikategori 3 hingga 7 yang menunjukkan 5 unsur patriotisme dalam sukatan pelajaransejarah tingkatan 2, kategori 4 iaitu bersemangat setia Negara disebut sebanyak 0.05minit dan kategori 5 iaitu bersemangat kekitaan tidak disebut langsung iaitu 0 minit.Begitu juga kategori 6 iaitu berdisiplin dan kategori 7, berusaha dan produktif jugamenunjkkan tiada perbincangan tentang unsure ptriotisme ini ( 0 minit).
  • 92Analisis Kekerapan dan Peratusan Interaksi Guru dengan Pelajar dalam Kelas Merujuk Jadual 4.4, dapatan menunjukkan guru dan pelajar masing-masing tidakbercakap iaitu keadaan sunyi (kategori 10) paling kerap berlaku iaitu sebanyak 391 kalidaripada jumlah 700 kali atau 55.86 peratus. Waktu pengajaran dan pembelajaran inidiguna untuk mengulang kaji pelajaran lepas dan pelajar diminta menjawab soalanobjektif dalam kertas yang disediakan. Kategori 2 juga menampakkan kekerapan 186 kaliatau 26.6 peratus. Seterusnya adalah kategori 1 iaitu sebanyak 61 kali atau 8.7 peratus.Pelajar memberi respon (kategori 8) menunjukkan 42 kali atau 6 peratus dan terdapatpelajar yang mengeluarkan pertanyaan (kategori 9) sebanyak 12 kali (1.7%). Sementaraitu, kategori 3 hingga 7 yang menunjukkan unsur-unsur patriotisme dalam pengajaran danpembelajaran Sejarah tingkatan 2, jelas sekali kategori 3 adalah antara 5 unsur yangbanyak sekali disebut dalam kelas dengan 7 kali (1%), dan kategori 4 iaitu 1 kali (0.14%).3 unsur yang terdapat dalam kategori 5, kategori 6 dan kategori 7 tidak disebut langsungdalam kelas. Sepanjang waktu pengajaran dan pembelajaran hanya terdapat 8 kali (1.14%)unsur patriotisme disebut dalam kelas.
  • 93Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelas Jadual 4.5 : Jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2B di Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) Kategori Sebagai Rakyat 8. Respon pelajar 1.Informasi Guru 7. Berusaha dan 2. Arahan Guru 4. Bersemangat 5. Bersemangat Setia Negara 6. Berdisiplin 9. Pertanyaan 3. Berbangga Kekitaan Produktif Malaysia JUMLAH 10. Sunyi pelajar1. Informasi 125 Guru A F M G 46 482. Arahan 392 6 367 Guru3. Berbangga 14 Sebagai H Rakyat L Malaysia E4.Bersemangat B 2 0 Setia Negara 5 05. Bersemangat 0 11 kekitaan6. Berdisiplin 07. Berusaha dan 0 Produktif8.Respon 70 pelajar I J C K9. Pertanyaan 46 42 5 23 0 Pelajar10. Sunyi 797 N 40 O 0 P 6 D 751 1398 JUMLAH
  • 94 Berdasarkan Jadual 4.5, pemerhatian yang telah dijalankan di kelas 2B, terdapat 2kali pemerhatian dan setiap kali waktu pengajaran dan pembelajaran mengambil masa2100 saat (35 minit ) atau jumlah 699 kali hubungan interaksi antara guru dengan pelajar.Pengkaji telah mencampurkan kedua-dua kali pemerhtian untuk mendapat jawapan yangdekat dengan keadaan sebenar. Kawasan A terdapat kekerapan sebanyak 392 kali. Ini bererti guru telahmenggunakan 28.04 peratus masa untuk memberi informasi dan arahan kepada pelajartanpa dimaklum balas oleh pelajar. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme. Hanya terdapat kekerapan sebanyak 11 kali daripada jumlah 1398 kali (0.8%)bagi sesi pengajaran dan pembelajaran. Dalam itu, hanya kategori 3 iaitu berbanggasebagai Rakyat Malaysia disebut 10 kali dan unsur bersemangat Setia Negara disebut 1kali sahaja. Unsur-unsur lain tidak disebut langsung. Kawasan C menunjukkan sebanyak 42 kali (3%) pelajar telah mengembangkanidea atau memberi jawapan sendiri sebagai respon kepada guru. Walau bagaimanapun,bahagian ini tidak melibatkan respon pelajar tentang patriotisme. Kawasan D menunjukkan 751 kali pelajar dan guru berada dalam keadaan sunyi.Ini bererti sepanjang pengajaran dan pembelajaran dalam kelas, 54 peratus daripadawaktu pengajaran dan pembelajaran adalah sunyi. Kawasan E tidak menunjukkankekerapan pelajar memberi respon kepada guru tentang unsur patriotisme. Kawasan Fmenunjukkan 46 kali (3.3%) pelajar memberi respon kepada pertanyaan guru. Kawasan G menunjukkan 6 kali atau 18 saat (0.4%) guru menyebut tentangunsur-unsur patrotisme selepas kelas dilangsungkan. Kawasan H adalah 5 kali (0.14%)pertanyaan, penceritaan atau arahan guru kepada pelajar tentang sumber patriotismetanpa maklum balas daripada pelajar. Kawasan I adalah sebanyak 46 kali (3.3%)pertanyaan pelajar atau respon pelajar berikutan sesuatu yang diperkatakan oleh guru.
  • 95 Kawasan J menunjukkan 0 kali pelajar menyebut atau memberi respon setelahguru menyebut tentang unsur patriotisme. Kawasan K menunjukkan 5 kali (0.36%)pelajar berbincang topik bukan patriotisme dan keadaan tenang semula. Kawasan Lmenunjukkan tiada berlaku keadaan di mana guru bercerita tentang unsur-unsurpatriotisme dan tidak dibalas oleh pelajar. Guru tidak mengambil masa untuk memberipeluang kepada pelajar memikir tentang unsur-unsur patriotisme. Kawasan M menunjukkan 48 kali (3.43%) guru mengajar dan kemudian keadaansunyi. Keadaan ini sering merujuk kepada guru mengajar sambil menulis di papan hitam.Kawasan N menunjukkan 40 kali (2.8%) guru bercakap sesuatu diikuti pelajar mendiamdiri. Guru menggunakan 120 saat untuk menguruskan kelas yang agak bising. Kawasan O tidak menunjukkan guru mengulangi maklumat tentang unsurpatriotisme tanpa dibalas atau keadaan sunyi (0%). Kawasan P pula menunjukkan 6 kali(0.43%) keadaan sunyi selepas pelajar bercakap. Pelajar menggunakan lebih masa untukmenbalas maklumat atau pertanyaan guru. Secara kesimpulan, kekerapan di Kawasan B, E, G, H, J, L dan O yang rendahiaitu 22 kali (1.6%) menunjukkan pembangunan unsur-unsur patriotisme sangat kurangdalam kelas. Kawasan E dan J yang kekerapan 0 (0%) menunjukkan tiada langsungpenerapan nilai-nilai patriotisme dalam kelas.
  • 96 Jadual 4.6 : Dapatan jumlah masa, kekerapan dan peratusan bagi kelas tingkatan 2C berdasarkan kategori interaksi guru dengan pelajar dalam kelas Kategori Masa Jumlah Peratusan (Minit) kekerapanK1: Guru Memberi Maklumat 9.3 186 23.3K2: Arahan Guru 2.25 45 5.6K3: Berbangga Sebagai Rakyat Malaysia 0 0 0K4: Bersemangat Setia Negara 0 0 0K5 : Bersemangat Kekitaan 0 0 0K6 : Berdisiplin 0 0 0K7 : Berusaha dan Produktif 0 0 0K8 : Pelajar Memberi Respon 3.1 62 7.8K9 : Pertanyaan pelajar 0 0 0K10 : Sunyi 25.35 507 63.3Jumlah 40 800 100Analisis Jumlah Data Masa Merujuk Jadual 4.6, sepanjang pemerhatian di kelas 2C, kategori 1 iaitu gurumemberi maklumat meliputi 9.3 minit daripada waktu pengajaran dan pembelajaransebanyak 40 minit. Manakala kategori 2 iaitu guru memberi arahan meliputi 2.25 minit.Kategori 8 iaitu pelajar memberi respon adalah sebanyak 3.1 minit dan kategori 9, pelajarbertanya soalan adalah 0 minit. Akhir sekali kategori 10 iaitu sunyi meliputi 25.35 minit.Bagi kategori 3 hingga 7 yang menunjukkan 5 unsur patriotisme dalam sukatan pelajaransejarah tingkatan 2, unsur-unsur iaitu berbangga sebagai rakyat Malaysia, bersemangatsetia Negara, bersemangat kekitaan, berdisiplin, berusaha dan produktif tidak diberipenekanan langsung bagi kelas ini.
  • 97Analisis Kekerapan dan Peratusan Interaksi Guru dengan Pelajar dalam Kelas Merujuk Jadual 4.6, dapatan menunjukkan keadaan sunyi berlaku banyak sekalidalam kelas ini iaitu sebanyak 507 kali atau 63.3 peratus. Guru memberi maklumat(kategori 1) mendapat kedua banyak sebanyak 186 kali daripada jumlah 800 kali. Setiapkali merujuk kepada 3 saat. Kategori 1 juga menampakkan 23.3 peratus. Manakalakategori 8 iaitu pelajar memberi respon adalah sebanyak 62 kali (7.8%) dan kategori 2iaitu guru memberi arahan mendapat sebanyak 45 kali atau 5.6 peratus. Seterusnya, tidakterdapat pelajar yang mengeluarkan pertanyaan (kategori 9), maka bahagian inimenunjukkan 0 kali (0%). Sementara itu, kategori 3 hingga 7 yang menunjukkan unsur-unsur patriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran sejarah tingkatan 2, jelas sekalikategori 3, kategori 4, kategori 5, kategori 6 dan kategori 7 tidak disebut langsung dalamkelas. Oleh itu, sepanjang waktu pengajaran dan pembelajaran (P&P) tidak menunjukkanperbincangan unsur patriotisme disebut dalam kelas.
  • 98Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelas Jadual 4.7 : Jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2C di Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) Kategori Sebagai Rakyat 8. Respon pelajar 1.Informasi Guru 7. Berusaha dan 2. Arahan Guru 4. Bersemangat 5. Bersemangat Setia Negara 6. Berdisiplin 9. Pertanyaan 3. Berbangga Kekitaan Produktif Malaysia JUMLAH 10. Sunyi pelajar1. Informasi 195 Guru A F M G 27 162. Arahan 197 0 45 Guru3. Berbangga 0 Sebagai H Rakyat L Malaysia E4.Bersemangat B 0 0 Setia Negara 0 05. Bersemangat 0 0 kekitaan6. Berdisiplin 07. Berusaha dan 0 Produktif8.Respon 52 pelajar I J C K9. Pertanyaan 27 25 0 0 0 Pelajar10. Sunyi 507 N 15 O 0 P 1 D 491 799 JUMLAH
  • 99 Berdasarkan Jadual 4.7, satu taburan hubungan interaksi antara guru denganpelajar dalam kelas telah menunjukkan Kawasan A terdapat kekerapan yang tertinggiiaitu sebanyak 197 kali. Ini bererti guru telah menggunakan 24.66 peratus masa untukmemberi informasi dan arahan kepada pelajar tanpa dimaklum balas oleh pelajar. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme. Kawasan ini menunjukkan tidak terdapat sebarang penerangan tentangunsur-unsur patriotisme daripada guru. Kawasan C menunjukkan sebanyak 25 kali (3.13%) pelajar mengembangkan ideaatau memberi jawapan sendiri sebagai respon kepada guru. Walau bagaimanapun,bahagian ini tidak melibatkan respon pelajar tentang patriotisme. Kawasan D menunjukkan 491 kali (61.45%) pelajar dan guru berada dalamkeadaan sunyi. Ini menunjukkan sepanjang pengajaran dan pembelajaran (P&P) dalamkelas 2C, kebanyakan masa adalah sunyi. Kawasan E menunjukkan 0 kali (0%) pelajarmemberi respon kepada guru tentang unsur patriotisme. Kawasan F menunjukkan 27 kali(3.38%) pelajar memberi respon kepada pertanyaan guru. Kawasan G menunjukkan 0 kali (0%) guru menyebut tentang unsur-unsurpatrotisme selepas kelas dilangsungkan. Kawasan H juga 0 kali (0%) guru bercerita,bertanya dan memberi arahan kepada pelajar tentang sumber patriotisme tanpa maklumbalas daripada pelajar. Kawasan I adalah sebanyak 27 kali (3.38%) pertanyaan pelajaratau respon pelajar berikutan sesuatu yang diperkatakan oleh guru. Kawasan J menunjukkan 0 kali pelajar menyebut atau memberi respon setelahguru menyebut tentang unsur patriotisme. Kawasan K juga adalah 0 kali (0%) pelajarberbincang topik bukan patriotisme dan keadaan tenang semula. Kawasan L adalah samaiaitu 0 kali (0%) guru bercerita tentang unsur-unsur patriotisme tetapi pelajar tidakmembalas sepatah perkataan pun. Guru mungkin perlu memberi lebih masa untuk pelajarmemikirkan kandungan patriotisme yang disampaikan.
  • 100 Kawasan M menunjukkan 16 kali (2%) guru mengajar dan kemudian keadaansunyi. Kawasan N menunjukkan 15 kali (1.88%) guru bercakap sesuatu diikuti pelajarmendiam diri. Guru menggunakan 45 saat untuk menguruskan kelas yang agak bising. Kawasan O menunjukkan 0 kali (0%) guru mengulangi maklumat tentang unsurpatriotisme. Kawasan P pula menunjukkan 1 kali (0.13%) keadaan sunyi selepas pelajarbercakap. Secara kesimpulan, kekerapan di Kawasan B, E, G, H, J, L dan O menunjukkantidak terdapat pembangunan dan penerapan unsur-unsur patriotisme dalam kelas 2Ckerana kekerapan di kawasan-kawasan tersebut menunjukkan 0 kali (0%).
  • 101Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelassecara Keseluruhan bagi Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) Jadual 4.8 : Jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2A, 2B dan 2C secara keseluruhan bagi Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) Kategori Sebagai Rakyat 8. Respon pelajar 1.Informasi Guru 7. Berusaha dan 2. Arahan Guru 4. Bersemangat 5. Bersemangat Setia Negara 6. Berdisiplin 9. Pertanyaan 3. Berbangga Kekitaan Produktif Malaysia JUMLAH 10. Sunyi pelajar1. Informasi 795 Guru A F M 1096 G 99 792. Arahan 10 489 Guru3. Berbangga 14 Sebagai H Rakyat L Malaysia E4.Bersemangat B 24 2 Setia Negara 13 45. Bersemangat 50 89 kekitaan6. Berdisiplin 07. Berusaha dan 20 Produktif8.Respon 220 pelajar I J C K9. Pertanyaan 104 128 11 23 0 Pelajar10. Sunyi D 1401 N 66 O 4 P 14 1317 3036 JUMLAH
  • 102 Berdasarkan Jadual 4.8, pemerhatian-pemerhatian yang telah dijalankan di semuakelas di Sekolah Menengah Kebangsaan, satu taburan hubungan interaksi antara gurudengan pelajar dalam kelas telah diperoleh dengan mencampurkan semua kekerapan yangterdapat di Jadual Hubungan Interaksi dalam Kelas. Oleh kerana terdapat kelas diadakanselama 35 minit, 40 minit dan 42 minit, maka jumlah kekerapan yang diperoleh adalah3036 kali. Kawasan A terdapat kekerapan yang kedua tinggi iaitu sebanyak 1096 kali. Inibererti guru telah menggunakan 36.1 peratus masa untuk memberi informasi dan arahankepada pelajar tanpa dimaklum balas oleh pelajar. Guru secara keseluruhan menekankanfakta-fakta sejarah dan bersyarah semasa pengajaran dan pembelajaran dijalankan. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme. Hanya terdapat kekerapan sebanyak 89 kali (2.93%) daripada semua kelasyang telah dijalankan sesi pemerhatian. Secara urutan, unsur bersemangat kekitaan,bersemangat setia Negara, berusaha dan produktif dan berbangga sebagai rakyatMalaysia mempunyai kekerapan sebanyak 50 kali, 24 kali, 20 kali dan 14 kali. Unsurberdisiplin tidak langsung disebut oleh guru sepanjang 4 kali pemerhatian tersebut. Kawasan C menunjukkan sebanyak 128 kali (4.22%) pelajar mengembangkanidea atau memberi jawapan sendiri sebagai respon kepada guru. Walau bagaimanapun,bahagian ini tidak melibatkan respon pelajar tentang patriotisme. Kawasan D menunjukkan 1317 kali pelajar dan guru berada dalam keadaan sunyi.Ini menduduki kekerapan yang paling tinggi dimana sebanyak 43.38 peratus daripadawaktu pembelajaran adalah sunyi. Kaedah menulis di papan hitam atau menjawab soalandalam kertas paling banyak digunakan oleh guru sekolah menengh kebangsaan. Kawasan E menunjukkan kekerapan 4 kali (0.13%) pelajar memberi responkepada guru tentang unsur patriotisme. Kawasan F menunjukkan 99 kali (3.26%) pelajarmemberi respon kepada pertanyaan guru.
  • 103 Kawasan G menunjukkan 10 kali (0.33%) guru menyebut tentang unsur-unsurpatrotisme selepas kelas dilangsungkan. Kawasan H adalah 13 kali (0.43%) pertanyaan,penceritaan atau arahan guru kepada pelajar tentang sumber patriotisme tanpa maklumbalas daripada pelajar. Kawasan I adalah sebanyak 104 kali (3.43%) pertanyaan pelajaratau respon pelajar berikutan sesuatu yang dperkatakan oleh guru. Kawasan J menunjukkan 0 kali pelajar menyebut atau memberi respon setelahguru menyebut tentang unsur patriotisme. Kawasan K menunjukkan 11 kali (0.36%)pelajar berbincang topik bukan patriotisme dan keadaan tenang semula. Kawasan Lmenunjukkan hanya 2 kali (0.07%) guru bercerita tentang unsur-unsur patriotisme tetapipelajar tidak membalas sepatah perkataan pun. Guru perlu memberi lebih masa untukpelajar memikirkan kandungan patriotisme yang disampaikan. Kawasan M menunjukkan 79 kali (2.6%) guru mengajar dan kemudian keadaansunyi. Keadaan ini sering merujuk kepada guru mengajar sambil menulis di papan hitam.Kawasan N menunjukkan 66 kali (2.17%) guru bercakap sesuatu diikuti pelajar mendiamdiri. Kawasan O menunjukkan 4 kali (0.13%) guru mengulangi maklumat tentangunsur patriotisme tetapi dibalas dengan keadaan sunyi. Kawasan P pula menunjukkan 14kali (0.46%) keadaan sunyi selepas pelajar bercakap. Pelajar menggunakan lebih masauntuk menbalas maklumat atau pertanyaan guru. Secara kesimpulan, kekerapan di Kawasan B, E, G, H, J, L dan O menunjukkanagak kurang pembangunan unsur-unsur patriotisme iaitu sebanyak 122 kali (4.02%).Kawasan E dan J yang menunjukkan 4 kali atau 0.13 peratus penerapan nilai-nilaipatriotisme adalah pada tahap yang sangat rendah.
  • 1044.2.2 Dapatan daripada Pemerhatian di Sekolah Menengah Islam (SMI) Jadual 4.9 : Dapatan jumlah masa, kekerapan dan peratusan bagi kelas tingkatan 2A berdasarkan kategori interaksi guru dengan pelajar dalam kelas Kategori Masa Jumlah Peratusan (Minit) kekerapanK1: Guru Memberi Maklumat 9.53 191 27.2K2: Arahan Guru 0 0 0K3: Berbangga Sebagai Rakyat Malaysia 3.5 70 10K4: Bersemangat Setia Negara 0.45 9 1.3K5 : Bersemangat Kekitaan 0.43 8 1.2K6 : Berdisiplin 0.63 12 1.7K7 : Berusaha dan Produktif 0.73 15 2.2K8 : Pelajar Memberi Respon 15.2 304 43.4K9 : Pertanyaan pelajar 0 0 0K10 : Sunyi 4.53 91 13Jumlah 35 700 100Analisis Jumlah Data Masa Merujuk Jadual 4.9, kategori 1 iaitu guru memberi maklumat meliputi 9.53 minitdaripada waktu pengajaran dan pembelajaran sebanyak 35 minit. Manakala kategori 2iaitu guru memberi arahan meliputi 0 minit. Kategori 8 iaitu pelajar memberi responselama 15.2 minit dan akhir sekali kategori 10 iaitu sunyi meliputi 4.53 minit. Sepanjangwaktu pengajaran dan pembelajaran, tidak terdapat pertanyaan daripada pelajar, inimenyebabkan masa untuk kategori 9 adalah 0. Bagi kategori 3 hingga 7 yangmenunjukkan 5 unsur patriotisme dalam sukatan pelajaran sejarah tingkatan 2, kategori 3iaitu berbangga sebagai Rakyat Malaysia selama 3.5 minit, kategori 4 iaitu bersemangatsetia Negara disebut 0.45 minit dan kategori 5 iaitu bersemangat kekitaan disebut
  • 105sebanyak 0.43 minit. Kategori 6 iaitu berdisiplin selama 0.63 minit dan kategori 7 iaituberusaha dan produktif disebut 0.73 minit.Analisis Kekerapan dan Peratusan Interaksi Guru dengan Pelajar dalam Kelas Merujk Jadual 4.9, dapatan menunjukkan pelajar memberi respon kepada guru(kategori 8) mendapat banyak sekali iaitu sebanyak 304 kali daripada jumlah 700 kali.Kategori 8 juga menampakkan 43.4 peratus. Seterusnya, guru memberi maklumatmendapat kedua banyak iaitu 191 kali atau 27.2 peratus. Kategori 10 iaitu keadaan sunyipula adalah 91 kali (13%). Tidak terdapat guru memberi arahan (kategori 2) dan pelajaryang mengeluarkan pertanyaan (kategori 9) , maka kedua-dua bahagian ini menunjukkan0 kali (0%). Sementara itu, kategori 3 hingga 7 yang menunjukkan unsur-unsurpatriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran Sejarah tingkatan 2, jelas sekali kategori3 adalah antara 5 unsur yang banyak sekali disebut dalam kelas iaitu 70 kali (10%).Seterusnya ialah kategori 7 iaitu 15 kali (2.2%) dan kategori 6 sebanyak 12 kali (1.7%).Kategori 4 terdapat 9 kali (1.3%) dan kategori 5 sebanyak 8 kali (1.2%). Oleh itu,sepanjang waktu pengajaran dan pembelajaran telah menunjukkan 114 kali (16.3%)unsur patriotisme disebut dalam kelas.
  • 106Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelas Jadual 4.10 : Jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2A di Sekolah Menengah Islam (SMI) Kategori Sebagai Rakyat 8. Respon pelajar 1.Informasi Guru 7. Berusaha dan 2. Arahan Guru 4. Bersemangat 5. Bersemangat Setia Negara 6. Berdisiplin 9. Pertanyaan 3. Berbangga Kekitaan Produktif Malaysia JUMLAH 10. Sunyi pelajar1. Informasi 384 Guru A F M G 7 122. Arahan 350 14 0 Guru3. Berbangga 140 Sebagai H Rakyat L Malaysia E4.Bersemangat B 18 8 Setia Negara 13 105. Bersemangat 14 194 kekitaan6. Berdisiplin 257. Berusaha dan 28 Produktif8.Respon 608 pelajar I J C K9. Pertanyaan 8 556 26 0 18 Pelajar10. Sunyi 181 N 10 O 1 P 32 D 138 1398 JUMLAH
  • 107 Berdasarkan Jadual 4.10, 2 kali pemerhatian yang telah dijalankan di kelas 2A,satu taburan hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas telahdijumlahkan. Oleh kerana masa untuk setiap kelas ialah 35 minit, maka jumlah 70 minititu terdapat 1398 kali. Kawasan A terdapat kekerapan yang tertinggi iaitu sebanyak 350 kali. Ini berertiguru telah menggunakan 25.04 peratus masa untuk memberi informasi dan arahan kepadapelajar tanpa dimaklum balas oleh pelajar. Guru menggunakan satu per empat masauntuk memberi fakta-fakta sejarah dan bersyarah semasa pengajaran dan pembelajarandijalankan. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme. Terdapat kekerapan sebanyak 194 kali daripada jumlah 1398 kali (13.9%)bagi sesi pengajaran dan pembelajaran. Semua unsur telah diterap semasa guru mengajar.Unsur berbangga sebagai rakyat Malaysia terdapat banyak sekali iaitu 140 kali (10%).Selain itu, unsur bersemangat setia Negara, bersemangat kekitaan, berdisiplin, berusahadan produktif masing-masing sebanyak 18 kali, 14 kali, 25 kali dan 28 kali. Kawasan C menunjukkan sebanyak 556 kali (39.8%) pelajar mengembangkanidea atau memberi jawapan sendiri sebagai respon kepada guru. Pelajar berada dalamsuasana yang menggalakkan untuk memberi pendapat. Walau bagaimanapun, bahagianini tidak melibatkan respon pelajar tentang patriotisme. Kawasan D menunjukkan 138 kali pelajar dan guru berada dalam keadaan sunyi.Ini bererti sepanjang pengajaran dan pembelajaran dalam kelas, 9.9% daripada waktuP&P adalah sunyi. Kawasan E menunjukkan kekerapan 10 kali (0.7%) pelajar memberirespon kepada guru tentang unsur patriotisme. Kawasan F menunjukkan 7 kali (0.5%)pelajar memberi respon kepada pertanyaan guru. Kawasan G menunjukkan 14 kali (1%) guru menyebut tentang unsur-unsurpatrotisme selepas kelas dilangsungkan. Kawasan H adalah 13 kali (0.9%) pertanyaan,
  • 108penceritaan atau arahan guru kepada pelajar tentang sumber patriotisme tanpa maklumbalas daripada pelajar. Kawasan I adalah sebanyak 8 kali (0.6%) pertanyaan pelajar ataurespon pelajar berikutan sesuatu yang dperkatakan oleh guru. Kawasan J menunjukkan 18 kali (1.3%) pelajar menyebut atau memberi responsetelah guru menyebut tentang unsur patriotisme. Kawasan K menunjukkan 26 kali (1.9%)pelajar berbincang topik bukan patriotisme dan keadaan tenang semula. Kawasan Lmenunjukkan 8 kali (0.57%) guru bercerita tentang unsur-unsur patriotisme tetapi pelajartidak membalas sepatah perkataan pun. Kawasan M menunjukkan 12 kali (0.86%) guru mengajar dan kemudian keadaansunyi. Keadaan ini menunjukkan guru tidak banyak mengajar sambil menulis di papanhitam. Guru lebih memberi penekanan di kawasan A dan kawasan C, iaitu sama ada gurumemberi informasi kepada pelajaratau guru memberi peluang kepada pelajar untukmemberi pendapat. Kawasan N menunjukkan 10 kali (0.7%) guru bercakap sesuatudiikuti pelajar mendiam diri. Guru menggunakan masa ini untuk menguruskan kelasyang agak bising. Kawasan O menunjukkan 1 kali (0.07%) guru mengulangi maklumat tentangunsur patriotisme tetapi dibalas dengan keadaan sunyi. Kawasan P pula menunjukkan 32kali (2.3%) keadaan sunyi selepas pelajar bercakap. Secara kesimpulan, kekerapan di Kawasan B, E, G, H, J, L dan O iaitu 236 kali(18.5%) menunjukkan pembangunan unsur-unsur patriotisme dengan kadar yang lebihtinggi iaitu lebih 10%. Kawasan E dan J yang menunjukkan penerapan tentangpatriotisme adalah 28 kali (2%).
  • 109 Jadual 4.11 : Dapatan jumlah masa, kekerapan dan peratusan bagi kelas tingkatan 2B berdasarkan kategori interaksi guru dengan pelajar dalam kelas Kategori Masa Jumlah Peratusan (Minit) kekerapanK1: Guru Memberi Maklumat 15 300 50K2: Arahan Guru 0.5 10 1.7K3: Berbangga Sebagai Rakyat Malaysia 0 0 0K4: Bersemangat Setia Negara 0.05 1 0.2K5 : Bersemangat Kekitaan 0.1 2 0.3K6 : Berdisiplin 0 0 0K7 : Berusaha dan Produktif 0 0 0K8 : Pelajar Memberi Respon 11.9 238 39.7K9 : Pertanyaan pelajar 0 0 0K10 : Sunyi 2.45 49 8.1Jumlah 30 600 100Analisis Jumlah Data Masa Berdasarkan Jadual 4.11, pemerhatian sebanyak 2 kali di tingkatan 2B di SekolahMenengah Islam, kategori 1 iaitu guru memberi maklumat meliputi 15 minit daripadawaktu pengajaran dan pembelajaran sebanyak 30 minit. Manakala kategori 2 iaitu gurumemberi arahan meliputi 0.5 minit. Kategori 8 iaitu pelajar memberi respon selama 11.9minit dan akhir sekali kategori 10 iaitu sunyi meliputi 2.45 minit. Sepanjang waktupengajaran dan pembelajaran, tidak terdapat pertanyaan daripada pelajar, inimenyebabkan masa untuk kategori 9 adalah 0. Bagi kategori 3 hingga 7 yangmenunjukkan 5 unsur patriotisme dalam sukatan pelajaran sejarah tingkatan 2, kategori 3iaitu berbangga sebagai Rakyat Malaysia tidak disebut langsung semasa pengajaran danpembelajaran kelas Sejarah diadakan, kategori 4 iaitu bersemangat setia Negara disebut0.05 minit dan kategori 5 iaitu bersemangat kekitaan disebut sebanyak 0.1 minit.
  • 110Kategori 6 iaitu berdisiplin dan kategori 7 iaitu berusaha dan produktif juga tidak disebutdalam kelas ( 0 minit).Analisis Kekerapan dan Peratusan Interaksi Guru dengan Pelajar dalam Kelas Merujuk Jadual 4.11, dapatan menunjukkan guru memberi maklumat (kategori 1)mendapat banyak sekali iaitu sebanyak 300 kali daripada jumlah 600 kali atau 50 peratuspengajaran dan pembelajaran adalah untuk kategori 1. Seterusnya, kategori 8 dan 10menduduki tempat kedua dan ketiga iaitu masing-masing 238 kali (39.7%) dan 49 kali(8.1%). Guru memberi arahan menduduki tempat keempat iaitu 10 kali atau 1.7 peratusdan tidak terdapat pelajar yang mengeluarkan pertanyaan, maka bahagian inimenunjukkan 0 kali (0%). Sementara itu, kategori 3 hingga 7 yang menunjukkan unsur-unsur patriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran sejarah tingkatan 2, jelas sekalikategori 5 disebut dalam kelas sebanyak 2 kali (0.3%). Seterusnya ialah kategori 4 iaitu1 kali (0.2%) dan kategori 3, kategori 6 serta kategori 7 tidak disebut langsung dalamkelas. Oleh itu, analisis jelas menunjukkan tahap penerapan unsur-unsur patriotisme amatkurang iaitu 3 kali daripada jumlah kekerapan sebanyak 600 kali.
  • 111Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelas Jadual 4.12 : Jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2B di Sekolah Menengah Islam (SMI) Kategori Sebagai Rakyat 8. Respon pelajar 1.Informasi Guru 7. Berusaha dan 2. Arahan Guru 4. Bersemangat 5. Bersemangat Setia Negara 6. Berdisiplin 9. Pertanyaan 3. Berbangga Kekitaan Produktif Malaysia JUMLAH 10. Sunyi pelajar1. Informasi 607 Guru A F M G 64 202. Arahan 542 0 19 Guru3. Berbangga 0 Sebagai H Rakyat L Malaysia E4.Bersemangat B 2 0 Setia Negara 1 05. Bersemangat 3 4 kekitaan6. Berdisiplin 07. Berusaha dan 0 Produktif8.Respon 477 pelajar I J C K9. Pertanyaan 71 401 5 0 0 Pelajar10. Sunyi 90 N 16 O 1 P 9 D 64 1198 JUMLAH
  • 112 Jadual 4.12 adalah berdasarkan 2 kali pemerhatian yang telah dijalankan di kelastingkatan 2B, satu taburan hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelastelah menunjukkan Kawasan A terdapat kekerapan yang tertinggi iaitu sebanyak 542 kali.Ini bererti guru telah menggunakan 45.2 peratus masa untuk memberi informasi danarahan kepada pelajar tanpa dimaklum balas oleh pelajar. Guru lebih menekankan fakta-fakta sejarah dan bersyarah semasa pengajaran dan pembelajaran dijalankan. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme. Hanya terdapat 4 kali daripada jumlah 1198 kali (0.33%) bagi sesipengajaran dan pembelajaran. Hubungan interaksi ini menunjukkan guru hanya menyebutunsur patriotisme secara sepintas lalu iaitu kira-kira 12 saat. Kawasan C menunjukkan sebanyak 401 kali (33.5%) pelajar diberi peluang yangagak menggalakkan untuk mengembangkan idea atau memberi jawapan sendiri sebagairespon kepada guru. Walau bagaimanapun, bahagian ini tidak melibatkan respon pelajartentang patriotisme. Kawasan D menunjukkan 64 kali pelajar dan guru berada dalam keadaan sunyi.Ini bererti sepanjang pengajaran dan pembelajaran dalam kelas, 5.34 peratus daripadawaktu pengajaran dan pembelajaran adalah sunyi. Kawasan E menunjukkan tidakterdapat keadaan pelajar memberi respon kepada guru tentang unsur patriotisme.Kawasan F menunjukkan 64 kali (5.34%) pelajar memberi respon kepada pertanyaanguru. Kawasan G menunjukkan 0 kali (0%) guru menyebut tentang unsur-unsurpatrotisme selepas kelas dilangsungkan. Kawasan H juga amat kurang iaitu 1 kali (0.08%)berlaku pertanyaan, penceritaan atau arahan guru kepada pelajar tentang sumberpatriotisme tanpa maklum balas daripada pelajar. Kawasan I pula sebanyak 71 kali (5.9%)pertanyaan pelajar atau respon pelajar berikutan sesuatu yang diperkatakan oleh guru.
  • 113 Kawasan J menunjukkan 0 kali pelajar menyebut atau memberi respon setelahguru menyebut tentang unsur patriotisme. Kawasan K menunjukkan 5 kali (0.4%) pelajarberbincang topik bukan patriotisme dan keadaan tenang semula. Kawasan Lmenunjukkan 0 kali (0%) atau tidak terdapat guru bercerita tentang unsur-unsurpatriotisme dengan balasan pelajar mendiam diri. Guru perlu memberi lebih masamenggalakan perbincangan tentang topic patriotisme dan pelajar diberi masa untukmemikirkan kandungan patriotisme yang disampaikan. Kawasan M menunjukkan 20 kali (1.7%) guru mengajar dan kemudian keadaansunyi. Keadaan ini sering merujuk kepada guru mengajar sambil menulis di papan hitam.Kawasan N menunjukkan 16 kali (1.34%) guru bercakap sesuatu diikuti pelajar mendiamdiri. Guru menggunakan 48 saat untuk menguruskan kelas yang agak bising. Kawasan O menunjukkan 1 kali (0.08%) guru mengulangi maklumat tentangunsur patriotisme tetapi dibalas dengan keadaan sunyi. Kawasan P pula menunjukkan 9kali (0.8%) keadaan sunyi selepas pelajar bercakap. Pelajar menggunakan lebih masauntuk menbalas maklumat atau pertanyaan guru. Secara kesimpulan, kekerapan di Kawasan B, E, G, H, J, L dan O iaitu 4 kali(0.5%) menunjukkan pembangunan unsur-unsur patriotisme dalam waktu pengajaran danpembelajaran (P&P) amat kurang. Tambahan lagi, Kawasan E dan J yang menunjukkanpenerapan nilai-nilai patriotisme tidak berlaku langsung (0%) dalam kelas.
  • 114 Jadual 4.13 : Dapatan jumlah masa, kekerapan dan peratusan bagi kelas tingkatan 2C berdasarkan kategori interaksi guru dengan pelajar dalam kelas Kategori Masa Jumlah Peratusan (Minit) kekerapanK1: Guru Memberi Maklumat 22.05 441 73.5K2: Arahan Guru 0.1 2 0.3K3: Berbangga Sebagai Rakyat Malaysia 0.1 2 0.3K4: Bersemangat Setia Negara 0.1 2 0.3K5 : Bersemangat Kekitaan 0 0 0K6 : Berdisiplin 0.05 1 0.2K7 : Berusaha dan Produktif 0 0 0K8 : Pelajar Memberi Respon 4.1 82 13.7K9 : Pertanyaan pelajar 0 0 0K10 : Sunyi 3.5 70 11.7Jumlah 30 600 100Analisis Jumlah Data Masa Merujuk Jadual 4.13, pemerhatian sebanyak 2 kali di tingkatan 2C di SekolahMenengah Islam, kategori 1 iaitu guru memberi maklumat meliputi 22.05 minit daripadawaktu pengajaran dan pembelajaran sebanyak 30 minit. Manakala kategori 2 iaitu gurumemberi arahan meliputi 0.1 minit. Kategori 8 iaitu pelajar memberi respon selama 4.1minit dan akhir sekali kategori 10 iaitu sunyi meliputi 3.5 minit. Sepanjang waktupengajaran dan pembelajaran, tidak terdapat pertanyaan daripada pelajar, inimenyebabkan masa untuk kategori 9 adalah 0. Bagi kategori 3 hingga 7 yangmenunjukkan 5 unsur patriotisme dalam sukatan pelajaran sejarah tingkatan 2, kategori 3iaitu berbangga sebagai Rakyat Malaysia hanya disebut selama 0.1 minit, kategori 4 iaitubersemangat setia Negara disebut 0.1 minit dan kategori 5 iaitu bersemangat kekitaantidak disebut langsung. Kategori 6 iaitu berdisiplin hanya disebut 0.05 minit dan kategori7 iaitu berusaha dan produktif tidak disebut dalam kelas ( 0 minit).
  • 115Analisis Kekerapan dan Peratusan Interaksi Guru dengan Pelajar dalam Kelas Jadual 4.13 menunjukkan guru memberi maklumat (kategori 1) mendapat banyaksekali iaitu sebanyak 441 kali daripada jumlah 600 kali. Setiap kali merujuk kepada 3saat. Kategori 1 juga menampakkan 73.5 peratus. Seterusnya, kategori 8 dan 10menduduki tempat kedua dan ketiga iaitu masing-masing 82 kali (13.7%) dan 70 kali(11.7%). Seterusnya, guru memberi arahan mendapat 2 kali atau 0.3 peratus dan tidakterdapat pelajar yang mengeluarkan pertanyaan, maka bahagian ini menunjukkan 0 kali(0%). Sementara itu, kategori 3 hingga 7 yang menunjukkan unsur-unsur patriotismedalam pengajaran dan pembelajaran sejarah tingkatan 2, jelas sekali kategori 3 dankategori 4 disebut dalam kelas sebanyak 2 kali (0.3%). Seterusnya ialah kategori 6 iaituberdisiplin mendapat 1 kali (0.2%). Kategori 5 dan kategori 7 tidak disebut langsungdalam kelas. Oleh itu, analisis jelas menunjukkan tahap penerapan unsur-unsurpatriotisme amat kurang iaitu 5 kali (0.8%) daripada jumlah kekerapan sebanyak 600 kali.
  • 116Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelas Jadual 4.14 : Jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2C di Sekolah Menengah Islam (SMI) Kategori Sebagai Rakyat 8. Respon pelajar 1.Informasi Guru 7. Berusaha dan 2. Arahan Guru 4. Bersemangat 5. Bersemangat Setia Negara 6. Berdisiplin 9. Pertanyaan 3. Berbangga Kekitaan Produktif Malaysia JUMLAH 10. Sunyi pelajar1. Informasi 873 Guru A F M G 87 162. Arahan 768 4 3 Guru3. Berbangga 4 Sebagai H Rakyat L Malaysia E4.Bersemangat B 4 0 Setia Negara 4 05. Bersemangat 0 7 kekitaan6. Berdisiplin 37. Berusaha dan 0 Produktif8.Respon 160 pelajar I J C K9. Pertanyaan 79 70 11 0 0 Pelajar10. Sunyi 152 N 22 O 0 P 14 D 116 1198 JUMLAH
  • 117 Jadual 4.14 berdasarkan 2 kali pemerhatian yang telah dijalankan di kelastingkatan 2C, satu taburan hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelastelah menunjukkan Kawasan A terdapat kekerapan yang tertinggi iaitu sebanyak 768 kali.Ini bererti guru telah menggunakan 64.1 peratus masa untuk memberi informasi danarahan kepada pelajar tanpa dimaklum balas oleh pelajar. Guru lebih menekankan fakta-fakta sejarah dan bersyarah semasa pengajaran dan pembelajaran dijalankan. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme. Hanya terdapat 7 kali daripada jumlah 1198 kali (0.58%) bagi sesipengajaran dan pembelajaran. Hubungan interaksi ini menunjukkan guru hanya menyebutunsur patriotisme secara sepintas lalu iaitu kira-kira 21 saat. Kawasan C menunjukkan sebanyak 70 kali (5.84%) pelajar diberi peluang untukmengembangkan idea atau memberi jawapan sendiri sebagai respon kepada guru. Walaubagaimanapun, bahagian ini tidak melibatkan respon pelajar tentang patriotisme. Kawasan D menunjukkan 116 kali pelajar dan guru berada dalam keadaan sunyi.Ini bererti sepanjang pengajaran dan pembelajaran dalam kelas, 9.7 peratus daripadawaktu pengajaran dan pembelajaran adalah sunyi. Kawasan E menunjukkan tidakterdapat keadaan pelajar memberi respon kepada guru tentang unsur patriotisme.Kawasan F menunjukkan 87 kali (7.26%) pelajar memberi respon kepada pertanyaanguru. Kawasan G menunjukkan 4 kali (0.33%) guru menyebut tentang unsur-unsurpatrotisme selepas kelas dilangsungkan. Kawasan H hanya terdapat 4 kali (0.33%)berlaku pertanyaan, penceritaan atau arahan guru kepada pelajar tentang sumberpatriotisme tanpa maklum balas daripada pelajar. Kawasan I pula sebanyak 79 kali(6.59%) pertanyaan pelajar atau respon pelajar berikutan sesuatu yang diperkatakan olehguru.
  • 118 Kawasan J menunjukkan 0 kali pelajar menyebut atau memberi respon setelahguru menyebut tentang unsur patriotisme. Kawasan K menunjukkan 11 kali (0.92%)pelajar berbincang topik bukan patriotisme dan keadaan tenang semula. Kawasan Lmenunjukkan 0 kali (0%) atau tidak terdapat guru bercerita tentang unsur-unsurpatriotisme dengan balasan pelajar mendiam diri. Guru perlu memberi lebih masamenggalakan perbincangan tentang topic patriotisme dan pelajar diberi masa untukmemikirkan kandungan patriotisme yang disampaikan. Kawasan M menunjukkan 16 kali (1.34%) guru mengajar dan kemudian keadaansunyi. Keadaan ini sering merujuk kepada guru mengajar sambil menulis di papan hitam.Kawasan N menunjukkan 22 kali (1.84%) guru bercakap sesuatu diikuti pelajar mendiamdiri. Guru menggunakan 66 saat untuk menguruskan kelas yang agak bising. Kawasan O menunjukkan 0 kali (0%) guru mengulangi maklumat tentang unsurpatriotisme tetapi dibalas dengan keadaan sunyi. Kawasan P pula menunjukkan 14 kali(1.17%) keadaan sunyi selepas pelajar bercakap. Pelajar menggunakan lebih masa untukmenbalas maklumat atau pertanyaan guru. Secara kesimpulan, kekerapan di Kawasan B, E, G, H, J, L dan O ialah sebanyak15 kali (1.3%) menunjukkan pembangunan unsur-unsur patriotisme amat kurang.Tambahan lagi, Kawasan E dan J yang menunjukkan penerapan patriotisme tidakberlaku langsung (0%).
  • 119Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelassecara Keseluruhan bagi Sekolah Menengah Islam (SMI) Jadual 4.15 : Jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2A, 2B dan 2C secara keseluruhan bagi Sekolah Menengah Islam (SMI) Kategori Sebagai Rakyat 8. Respon pelajar 1.Informasi Guru 7. Berusaha dan 2. Arahan Guru 4. Bersemangat 5. Bersemangat Setia Negara 6. Berdisiplin 9. Pertanyaan 3. Berbangga Kekitaan Produktif Malaysia JUMLAH 10. Sunyi pelajar1. Informasi 1863 Guru A F M 1660 G 158 482. Arahan 18 22 Guru3. Berbangga 144 Sebagai H Rakyat L Malaysia E4.Bersemangat B 24 8 Setia Negara 18 105. Bersemangat 17 205 kekitaan6. Berdisiplin 287. Berusaha dan 28 Produktif8.Respon 1245 pelajar I J C K9. Pertanyaan 158 1027 42 0 18 Pelajar10. Sunyi D 423 N 48 O 2 P 55 318 3794 JUMLAH
  • 120 Jadual 4.15 adalah berdasarkan pemerhatian-pemerhatian yang telah dijalankan disemua kelas di Sekolah Menengah Islam tersebut, satu taburan hubungan interaksi antaraguru dengan pelajar dalam kelas secara keseluruhan telah diperoleh denganmencampurkan semua kekerapan yang terdapat di jadual hubungan interaksi dalam setiapkelas. Bagi kelas yang telah dijalankan pemerhatian, terdapat 1 kelas iaitu 2A mendapat35 minit waktu pengajaran dan pembelajaran manakala 2 kelas lagi iaitu 2B dan 2Cmasing-masing mendapat 30 minit waktu pengajaran dan pembelajaran. Kawasan A terdapat kekerapan paling tinggi iaitu sebanyak 1660 kali. Ini berertiguru telah menggunakan 43.75 peratus masa untuk memberi informasi dan arahan kepadapelajar tanpa dimaklum balas oleh pelajar. Guru secara keseluruhan menekankan fakta-fakta sejarah dan bersyarah semasa pengajaran dan pembelajaran dijalankan. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme. Terdapat kekerapan sebanyak 205 kali (5.4%) daripada semua kelas yangtelah dijalankan sesi pemerhatian. Unsur berbangga sebagai rakyat Malaysia sebanyak144 kali, unsur bersemangat setia negara sebanyak 24 kali, unsur bersemangat kekitaansebanyak 17 kali, unsur berdisiplin sebanyak 28 kali dan unsur berusaha dan produktifsebanyak 28 kali. Kawasan C menunjukkan sebanyak 1027 kali (27.07%). Pelajar telah diberipeluang mengembangkan idea atau memberi jawapan sendiri sebagai respon kepada guru.Walau bagaimanapun, bahagian ini tidak melibatkan respon pelajar tentang patriotisme. Kawasan D menunjukkan 318 kali pelajar dan guru berada dalam keadaan sunyi.Sebanyak 8.4 peratus daripada waktu pengajaran dan pembelajaran adalah sunyi. Kaedahmenulis di papan hitam atau menjawab soalan dalam kertas tidak banyak digunakantetapi perbincangan guru dengan pelajar lebih ditekankan dalam kelas Sejarah tingkatan 2di sekolah menengah Islam. Ini jelas ditunjukkan oleh kawasan C, kawasan F dengankawasan I yang sejumlah 1343 kali kekerapannya (35.4%).
  • 121 Kawasan E menunjukkan kekerapan 10 kali (0.3%) pelajar memberi responkepada guru tentang unsur patriotisme. Kawasan F menunjukkan 158 kali (4.16%) pelajarmemberi respon kepada pertanyaan guru. Kawasan G menunjukkan 18 kali (0.47%) guru menyebut tentang unsur-unsurpatrotisme selepas kelas dilangsungkan. Kawasan H juga adalah 18 kali (0.47%)pertanyaan, penceritaan atau arahan guru kepada pelajar tentang sumber patriotismetanpa maklum balas daripada pelajar. Kawasan I adalah sebanyak 158 kali (4.16%)pertanyaan pelajar atau respon pelajar berikutan sesuatu yang dperkatakan oleh guru. Kawasan J menunjukkan 18 kali (0.47%) pelajar menyebut atau memberi responsetelah guru yang menyebut tentang unsur patriotisme. Kawasan K menunjukkan 42 kali(1.1%) pelajar berbincang topik bukan patriotisme dan keadaan tenang semula. KawasanL menunjukkan hanya 8 kali (0.21%) guru bercerita tentang unsur-unsur patriotismetetapi pelajar tidak membalas sepatah perkataan pun. Guru perlu memberi lebih masauntuk pelajar memikirkan kandungan patriotisme yang disampaikan. Kawasan M menunjukkan 48 kali (1.27%) guru mengajar dan kemudian keadaansunyi. Keadaan guru mengajar sambil menulis di papan hitam tidak banyak berlaku.Kawasan N menunjukkan 48 kali (1.27%) guru bercakap sesuatu diikuti pelajar mendiamdiri. Kawasan O menunjukkan 2 kali (0.05%) guru mengulangi maklumat tentangunsur patriotisme tetapi dibalas dengan keadaan sunyi. Kawasan P pula menunjukkan 55kali (1.45%) keadaan sunyi selepas pelajar bercakap. Pelajar menggunakan lebih masauntuk menbalas maklumat atau pertanyaan guru. Secara kesimpulan, kekerapan di Kawasan B, E, G, H, J, L dan O menunjukkanpembangunan unsur-unsur patriotisme telah berlaku sebanyak 251 kali (7.4%). KawasanE dan J yang menunjukkan 28 kali atau 0.7 peratus penerapan patriotisme adalah padatahap yang sangat rendah.
  • 1224.2.3 Dapatan daripada Pemerhatian di Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC) Jadual 4.16 : Dapatan jumlah masa, kekerapan dan peratusan bagi kelas tingkatan 2A berdasarkan kategori interaksi guru dengan pelajar dalam kelas Kategori Masa Jumlah Peratusan (Minit) kekerapanK1: Guru Memberi Maklumat 20.45 409 53.8K2: Arahan Guru 3.15 63 8.3K3: Berbangga Sebagai Rakyat Malaysia 0.05 1 0.1K4: Bersemangat Setia Negara 0 0 0K5 : Bersemangat Kekitaan 0 0 0K6 : Berdisiplin 0 0 0K7 : Berusaha dan Produktif 0 0 0K8 : Pelajar Memberi Respon 6.3 126 16.6K9 : Pertanyaan pelajar 0.1 2 0.3K10 : Sunyi 7.95 159 20.9Jumlah 38 760 100Analisis Jumlah Data Masa Merujuk Jadual 4.16, bagi pemerhatian kelas 2A, kategori 1 iaitu guru memberimaklumat meliputi 20.45 minit daripada waktu pengajaran dan pembelajaran sebanyak38 minit. Manakala kategori 2 iaitu guru memberi arahan meliputi 3.15 minit. Kategori 8iaitu pelajar memberi respon meliputi 6.3 minit. Kategori 9 iaitu pelajar bertanya sesuatukepada guru meliputi 0.1 minit sahaja. Walau bagaimanapun, kategori 10 iaitu sunyimeliputi 7.95 minit. Bagi kategori 3 hingga 7 yang menunjukkan 5 unsur patriotismedalam sukatan pelajaran sejarah tingkatan 2, kategori 3 iaitu berbangga sebagai rakyatMalaysia mendapat 0.01 minit sahaja sepanjang pemerhatin 3 waktu pengajaran dan
  • 123pembelajaran bagi kelas 2A, manakala kategori 4 hinga kategori 7 menunjukkan unsur-unsur patriotisme tidak disebut langsung dalam ketiga-tiga waktu yang diadakan.Analisis Kekerapan dan Peratusan Interaksi Guru dengan Pelajar dalam Kelas Merujuk Jadual 4.16, dapatan menunjukkan guru memberi maklumat (kategori 1)mendapat banyak sekali iaitu sebanyak 409 kali daripada jumlah 760 kali. Kategori 1juga menampakkan 53.8 peratus. Seterusnya, keadaan sunyi (kategori 10) mendapatkedua banyak iaitu 159 kali atau 20.9 peratus. Kategori 8 iaitu pelajar memberi responpula adalah 126 kali (16.6%). Guru memberi arahan (kategori 2) pula mendapat 63 kaliatau 8.3 peratus, dan pertanyaan pelajar (kategori 9) menunjukkan 2 kali (0.3%) sahaja.Sementara itu, kategori 3 hingga 7 yang menunjukkan unsur-unsur patriotisme dalampengajaran dan pembelajaran sejarah tingkatan 2, jelas sekali kategori 3 adalah antara 5unsur disebut dalam kelas iaitu 1 kali (0.1%). Seterusnya kategori 4 hingga kategori 7yang merupakan unsur-unsur patriotisme tidak disebut langsung dalam kelas 2Asepanjang 3 kali waktu pengajaran dan pembelajaran.
  • 124Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelas Jadual 4.17 : Jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2A di Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC) Kategori Sebagai Rakyat 8. Respon pelajar 1.Informasi Guru 7. Berusaha dan 2. Arahan Guru 4. Bersemangat 5. Bersemangat Setia Negara 6. Berdisiplin 9. Pertanyaan 3. Berbangga Kekitaan Produktif Malaysia JUMLAH 10. Sunyi pelajar1. Informasi 1220 Guru A F M 1218 G 110 812. Arahan 1 190 Guru3. Berbangga 3 Sebagai H Rakyat L Malaysia E4.Bersemangat B 0 0 Setia Negara 1 05. Bersemangat 0 2 kekitaan6. Berdisiplin 07. Berusaha dan 0 Produktif8.Respon 379 pelajar I J C K9. Pertanyaan 111 258 17 7 0 Pelajar10. Sunyi 478 N 82 O 0 P 18 D 378 2277 JUMLAH
  • 125 Berdasarkan Jadual 4.17, 3 kali pemerhatian yang telah dijalankan di kelas 2A,satu taburan hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas telahdijumlahkan. Oleh kerana masa untuk setiap kelas ialah 38 minit, maka jumlah 114 minititu terdapat 2277 kali kerana setiap kali mewakili 3 saat. Kawasan A terdapat kekerapan yang tertinggi iaitu sebanyak 1218 kali. Inibererti guru telah menggunakan lebih daripada separuh waktu pengajaran danpembelajaran (53.5%) untuk memberi informasi dan fakta-fakta sejarah dan bersyarahsemasa pengajaran dan pembelajaran dijalankan tanpa dimaklum balas oleh pelajar. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme. Terdapat kekerapan sebanyak 2 kali daripada jumlah 2277 kali (0.09%) bagisesi pengajaran dan pembelajaran. Unsur berbangga sebagai rakyat Malaysia disebut 2kali dan unsur-unsur patrotisme yang lain tidak disebut sepanjang 3 waktu pengajarandan pembelajaran. Kawasan C menunjukkan sebanyak 258 kali (11.33%) pelajar mengembangkanidea atau memberi jawapan sendiri sebagai respon kepada guru. Pelajar berada dalamsuasana yang menggalakkan untuk memberi pendapat. Walau bagaimanapun, bahagianini tidak melibatkan respon pelajar tentang patriotisme. Kawasan D menunjukkan 378 kali pelajar dan guru berada dalam keadaan sunyi.Ini bererti sepanjang pengajaran dan pembelajaran dalam kelas, 16.6 peratus daripadawaktu pengajaran dan pembelajaran adalah sunyi. Kawasan E tidak menunjukkankekerapan iaitu 0 kali (0%) pelajar memberi respon kepada guru tentang unsurpatriotisme. Kawasan F menunjukkan 110 kali (4.8%) pelajar memberi respon kepadapertanyaan guru. Kawasan G menunjukkan 1 kali (0.04%) guru menyebut tentang unsur-unsurpatriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran selepas kelas dilangsungkan. Kawasan H
  • 126 adalah 1 kali (0.04%) juga yang terdapat pertanyaan, penceritaan atau arahan gurukepada pelajar tentang sumber patriotisme tanpa maklum balas daripada pelajar.Kawasan I adalah sebanyak 111 kali (4.9%) pertanyaan pelajar atau respon pelajarberikutan sesuatu yang diperkatakan oleh guru. Kawasan J menunjukkan 0 kali pelajar menyebut atau memberi respon setelahguru menyebut tentang unsur patriotisme. Kawasan K menunjukkan 17 kali (0.75%)pelajar berbincang topik bukan patriotisme dan keadaan tenang semula. Kawasan Lmenunjukkan 0 kali (0%) guru bercerita tentang unsur-unsur patriotisme tetapi pelajartidak membalas sepatah perkataan pun. Kawasan M menunjukkan 81 kali (3.55%) guru mengajar dan kemudian keadaansunyi. Keadaan ini menunjukkan guru tidak banyak mengajar sambil menulis di papanhitam. Guru lebih memberi penekanan di kawasan A, iaitu guru memberi informasikepada pelajar. Kawasan N menunjukkan 82 kali (3.6%) guru bercakap sesuatu diikutipelajar mendiam diri. Guru menggunakan masa ini untuk menguruskan kelas yang agakbising. Kawasan O menunjukkan 0 kali (0%) guru mengulangi maklumat tentang unsurpatriotisme tanpa dibalas. Kawasan P pula menunjukkan 18 kali (0.8%) keadaan sunyiselepas pelajar bercakap. Secara kesimpulan, jmlah kekerapan di KawasanB, E, G, H, J, L dan O ialah 4kali (0.18%) yang menunjukkan pembangunan unsur-unsur patriotisme dalam kelas.Manakala kawasan E dan J yang menunjukkan penerapan patriotisme adalah 0 kali (0%).
  • 127 Jadual 4.18 : Dapatan jumlah masa, kekerapan dan peratusan bagi kelas tingkatan 2B berdasarkan kategori interaksi guru dengan pelajar dalam kelas Kategori Masa Jumlah Peratusan (Minit) kekerapanK1: Guru Memberi Maklumat 22.3 446 58.7K2: Arahan Guru 3.4 68 8.9K3: Berbangga Sebagai Rakyat Malaysia 0 0 0K4: Bersemangat Setia Negara 0 0 0K5 : Bersemangat Kekitaan 0 0 0K6 : Berdisiplin 0 0 0K7 : Berusaha dan Produktif 0 0 0K8 : Pelajar Memberi Respon 0.3 6 0.8K9 : Pertanyaan pelajar 0 0 0K10 : Sunyi 12 240 31.6Jumlah 38 760 100Analisis Jumlah Data Masa Jadual 4.18 berdasarkan pemerhatian sebanyak 3 kali di tingkatan 2B di SekolahMenengah Persendirian Cina, kategori 1 iaitu guru memberi maklumat meliputi 22.3minit daripada waktu pengajaran dan pembelajaran sebanyak 38 minit. Manakalakategori 2 iaitu guru memberi arahan meliputi 3.4 minit. Kategori 8 iaitu pelajar memberirespon selama 0.3 minit dan akhir sekali kategori 10 iaitu sunyi meliputi 12 minit.Sepanjang waktu pengajaran dan pembelajaran, tidak terdapat pertanyaan daripadapelajar, ini menyebabkan masa untuk kategori 9 adalah 0. Bagi kategori 3 hingga 7 yangmenunjukkan 5 unsur patriotisme dalam sukatan pelajaran sejarah tingkatan 2, guru tidakmenyebut langsung unsur-unsur patriotisme semasa bersyarah dalam kelas. Oleh itu,kategori 3 hingga kategori 7 yang menunjukkan 5 unsur patriotisme tidak menunjukkanmasanya.
  • 128Analisis Kekerapan dan Peratusan Interaksi Guru dengan Pelajar dalam Kelas Merujuk Jadual 4.18, dapatan menunjukkan guru memberi maklumat (kategori 1)mendapat banyak sekali iaitu sebanyak 446 kali daripada jumlah 760 kali. Setiap kalimerujuk kepada 3 saat. Kategori 1 juga menampakkan 58.7 peratus. Seterusnya, kategori10 dan kategori 2 menduduki tempat kedua dan ketiga tinggi kekerapannya iaitu masing-masing 240 kali (31.6%) dan 68 kali (8.9%). Pelajar memberi respon menduduki tempatkeempat iaitu 6 kali atau 8 peratus dan tidak terdapat pelajar yang mengeluarkanpertanyaan, maka bahagian ini (kategori 9) menunjukkan 0 kali (0%). Sementara itu,kategori 3 hingga 7 yang menunjukkan unsur-unsur patriotisme dalam pengajaran danpembelajaran Sejarah tingkatan 2, jelas sekali kategori 3, kategori 4, kategori 5, kategori6 dan kategori 7 yang masing-masing mewakili 5 unsur patriotisme menunjukkan 0 kaliatau 0 peratus guru dan pelajar menyebut tentangnya. Oleh itu, analisis jelas menunjukantidak terdapat penerapan unsur-unsur patriotisme dalam kelas Sejarah 2B di SekolahMenengah Persendirian Cina.
  • 129Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelas Jadual 4.19 : Jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2B di Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC) Kategori Sebagai Rakyat 8. Respon pelajar 1.Informasi Guru 7. Berusaha dan 2. Arahan Guru 4. Bersemangat 5. Bersemangat Setia Negara 6. Berdisiplin 9. Pertanyaan 3. Berbangga Kekitaan Produktif Malaysia JUMLAH 10. Sunyi pelajar1. Informasi 1336 Guru A F M 1489 G 7 432. Arahan 0 203 Guru3. Berbangga 0 Sebagai H Rakyat L Malaysia E4.Bersemangat B 0 0 Setia Negara 0 05. Bersemangat 0 0 kekitaan6. Berdisiplin 07. Berusaha dan 0 Produktif8.Respon 18 pelajar I J C K9. Pertanyaan 8 9 1 0 0 Pelajar10. Sunyi 720 N 40 O 0 P 2 D 678 2277 JUMLAH
  • 130 Jadual 4.19 berdasarkan 3 kali pemerhatian yang telah dijalankan di kelastingkatan 2B, satu taburan hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelastelah menunjukkan Kawasan A terdapat kekerapan yang tertinggi iaitu sebanyak 1489kali. Ini bererti guru telah menggunakan 65.4 peratus masa untuk memberi informasi danarahan kepada pelajar tanpa dimaklum balas oleh pelajar. Guru lebih menekankan fakta-fakta sejarah dan bersyarah semasa pengajaran dan pembelajaran dijalankan. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme. Tidak terdapat sekali pun kekerapan daripada jumlah 2277 kali (0%) bagisesi pengajaran dan pembelajaran. Hubungan interaksi ini menunjukkan guru tidakmenyebut tentang patriotisme semasa mengajar subjek ini. Kawasan C menunjukkan sebanyak 9 kali (0.4%) pelajar diberi peluang yangagak menggalakkan untuk mengembangkan idea atau memberi jawapan sendiri sebagairespon kepada guru. Walau bagaimanapun, bahagian ini tidak melibatkan respon pelajartentang patriotisme. Kawasan D menunjukkan 678 kali pelajar dan guru berada dalam keadaan sunyi.Ini bererti sepanjang pengajaran dan pembelajaran dalam kelas, 29.77 peratus daripadawaktu pengajaran dan pembelajaran adalah sunyi. Guru lebih kerap menyalin sesuatu dipapan hitam dan pelajar diminta menyalin. Kawasan E menunjukkan tidak terdapatkeadaan pelajar memberi respon kepada guru tentang unsur patriotisme. Kawasan Fmenunjukkan 7 kali (0.3%) pelajar memberi respon kepada pertanyaan guru. Kawasan G menunjukkan 0 kali (0%) guru menyebut tentang unsur-unsurpatriotisme selepas kelas dilangsungkan. Kawasan H juga menunjukkan 0 kali (0%) gurubertanyaan, berceritaan atau memberi arahan kepada pelajar tentang sumber patriotismetanpa maklum balas daripada pelajar. Kawasan I sebanyak 8 kali (0.35%) pertanyaanpelajar atau respon pelajar berikutan sesuatu yang diperkatakan oleh guru.
  • 131 Kawasan J menunjukkan 0 kali pelajar menyebut atau memberi respon setelahguru menyebut tentang unsur patriotisme. Kawasan K menunjukkan 1 kali (0.04%)pelajar berbincang topik bukan patriotisme dan keadaan tenang semula. Kawasan Lmenunjukkan 0 kali (0%) atau tidak terdapat guru bercerita tentang unsur-unsurpatriotisme dengan balasan pelajar mendiam diri. Guru perlu memberi lebih masamenggalakan perbincangan tentang topik patriotisme dan pelajar diberi masa untukmemikirkan kandungan patriotisme yang disampaikan. Kawasan M menunjukkan 43 kali (1.9%) guru mengajar dan kemudian keadaansunyi. Keadaan ini sering merujuk kepada guru mengajar sambil menulis di papan hitam.Kawasan N menunjukkan 40 kali (1.76%) guru bercakap sesuatu diikuti pelajar mendiamdiri. Guru menggunakan 48 saat untuk menguruskan kelas yang agak bising. Kawasan O menunjukkan 0 kali (0%) guru mengulangi maklumat tentang unsurpatriotisme tetapi dibalas dengan keadaan sunyi. Kawasan P pula menunjukkan 2 kali(0.08%) keadaan sunyi selepas pelajar bercakap. Pelajar menggunakan lebih masa untukmenbalas maklumat atau pertanyaan guru. Secara kesimpulan, kekerapan di Kawasan B, E, G, H, J, L dan O adalah 0 kali(0%) menunjukkan tiada pembangunan dan penerapan unsur-unsur patriotisme dalamkelas.
  • 132 Jadual 4.20 : Dapatan jumlah masa, kekerapan dan peratusan bagi kelas tingkatan 2C berdasarkan kategori interaksi guru dengan pelajar dalam kelas Kategori Masa Jumlah Peratusan (Minit) kekerapanK1: Guru Memberi Maklumat 20.2 404 53.2K2: Arahan Guru 3.55 71 9.3K3: Berbangga Sebagai Rakyat Malaysia 0 0 0K4: Bersemangat Setia Negara 0 0 0K5 : Bersemangat Kekitaan 0 0 0K6 : Berdisiplin 0 0 0K7 : Berusaha dan Produktif 0 0 0K8 : Pelajar Memberi Respon 3.8 76 10K9 : Pertanyaan pelajar 0 0 0K10 : Sunyi 10.45 209 27.5Jumlah 38 760 100Analisis Jumlah Data Masa Jadual 4.20, sepanjang pemerhatian di kelas 2C, kategori 1 iaitu guru memberimaklumat meliputi 20.2 minit daripada waktu pengajaran dan pembelajaran sebanyak 38minit. Manakala kategori 2 iaitu guru memberi arahan meliputi 3.55 minit. Kategori 8iaitu pelajar memberi respon adalah sebanyak 3.8 minit dan kategori 9, pelajar bertanyasoalan adalah 0 minit. Akhir sekali kategori 10 iaitu sunyi meliputi 10.45 minit. Bagikategori 3 hingga 7 yang menunjukkan 5 unsur patriotisme dalam sukatan pelajaransejarah tingkatan 2, unsur-unsur iaitu berbangga sebagai rakyat Malaysia, bersemangatsetia Negara, bersemangat kekitaan, berdisiplin, berusaha dan produktif tidak diberipenekanan langsung bagi kelas ini (0 minit).
  • 133Analisis Kekerapan dan Peratusan Interaksi Guru dengan Pelajar dalam Kelas Merujuk Jadual 4.20, dapatan menunjukkan guru memberi maklumat (kategori 1)mendapat terbanyak sekali kekerapan sebanyak 404 kali daripada jumlah 760 kali. Setiapkali merujuk kepada 3 saat. Kategori 1 juga menampakkan 53.2 peratus. Manakalakategori 10 (keadaan sunyi) mendapat kekerapan sebanyak 209 kali (27.5%). Kategori 8iaitu pelajar memberi respon adalah sebanyak 76 kali (10%) dan kategori 2 iaitu gurumemberi arahan mendapat sebanyak 71 kali atau 9.3 peratus. Seterusnya, tidak terdapatpelajar yang mengeluarkan pertanyaan (kategori 9), maka bahagian ini menunjukkan 0kali (0%). Sementara itu, kategori 3 hingga 7 yang menunjukkan unsur-unsur patriotismedalam pengajaran dan pembelajaran sejarah tingkatan 2, jelas sekali kategori 3, kategori 4,kategori 5, kategori 6 dan kategori 7 tidak disebut langsung dalam kelas. Oleh itu,sepanjang waktu pengajaran dan pembelajaran (P&P) tidak menunjukkan perbincanganunsur patriotisme dalam kelas.
  • 134Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelas Jadual 4.21 : Jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2C di Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC) Kategori Sebagai Rakyat 8. Respon pelajar 1.Informasi Guru 7. Berusaha dan 2. Arahan Guru 4. Bersemangat 5. Bersemangat Setia Negara 6. Berdisiplin 9. Pertanyaan 3. Berbangga Kekitaan Produktif Malaysia JUMLAH 10. Sunyi pelajar1. Informasi 1218 Guru A F M 1252 G 120 602. Arahan 0 214 Guru3. Berbangga 0 Sebagai H Rakyat L Malaysia E4.Bersemangat B 0 0 Setia Negara 0 05. Bersemangat 0 0 kekitaan6. Berdisiplin 07. Berusaha dan 0 Produktif8.Respon 221 pelajar I J C K9. Pertanyaan 120 98 3 0 0 Pelajar10. Sunyi 624 N 60 O 0 P 4 D 560 2277 JUMLAH
  • 135 Berdasarkan Jadual 4.21, pemerhatian yang telah dijalankan di kelas 2C, satutaburan hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas telah menunjukkanKawasan A terdapat kekerapan yang tertinggi iaitu sebanyak 1252 kali. Ini bererti gurutelah menggunakan 55 peratus masa untuk memberi informasi dan arahan kepada pelajartanpa dimaklum balas oleh pelajar. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme. Kawasan ini menunjukkan tidak terdapat sebarang penerangan (0 kali)tentang unsur-unsur patriotisme daripada guru. Kawasan C menunjukkan sebanyak 98 kali (4.3%) pelajar mengembangkan ideaatau memberi jawapan sendiri sebagai respon kepada guru. Walau bagaimanapun,bahagian ini tidak melibatkan respon pelajar tentang patriotisme. Kawasan D menunjukkan 560 kali (24.6%) pelajar dan guru berada dalamkeadaan sunyi. Ini menunjukkan sepanjang pengajaran dan pembelajaran dalam kelas 2C,kebanyakan masa adalah sunyi. Kawasan E menunjukkan 0 kali (0%) pelajar memberirespon kepada guru tentang unsur patriotisme. Kawasan F menunjukkan 120 kali (5.3%)pelajar memberi respon kepada pertanyaan guru. Kawasan G menunjukkan 0 kali (0%) guru menyebut tentang unsur-unsurpatriotisme selepas kelas dilangsungkan. Kawasan H juga 0 kali (0%) guru bercerita,bertanya dan memberi arahan kepada pelajar tentang sumber patriotisme tanpa maklumbalas daripada pelajar. Kawasan I adalah sebanyak 120 kali (5.3%) pertanyaan pelajaratau respon pelajar berikutan sesuatu yang diperkatakan oleh guru. Kawasan J menunjukkan 0 kali pelajar menyebut atau memberi respon setelahguru menyebut tentang unsur patriotisme. Kawasan K terdapat 3 kali (0.13%) pelajarberbincang topik bukan patriotisme dan keadaan tenang semula. Kawasan L adalah samaiaitu 0 kali (0%) guru bercerita tentang unsur-unsur patriotisme tanpa dibalas oleh pelajar.
  • 136Guru mungkin perlu memberi lebih masa untuk pelajar memikirkan kandunganpatriotisme yang disampaikan. Kawasan M menunjukkan 60 kali (2.6%) guru mengajar dan kemudian keadaansunyi. Kawasan N juga terdapat 60 kali (2.6%) guru bercakap sesuatu diikuti pelajarmendiam diri. Guru menggunakan 180 saat untuk menguruskan kelas yang agak bising. Kawasan O menunjukkan 0 kali (0%) guru mengulangi maklumat tentang unsurpatriotisme. Kawasan P pula menunjukkan 4 kali (0.17%) keadaan sunyi selepas pelajarbercakap. Secara kesimpulan, kekerapan di Kawasan B, E, G, H, J, L dan O menunjukkantidak terdapat pembangunan dan penerapan unsur-unsur patriotisme dalam kelas 2Ckerana kekerapannya menunjukkan 0 kali (0%). Lantaran itu, tiada perbincangan antaraguru dengan pelajar tentang patriotisme dalam kelas juga.
  • 137Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelassecara Keseluruhan bagi Sekolah Menengah Persendirian Cina Jadual 4.22 : Jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2A, 2B dan 2C secara keseluruhan bagi Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC) Kategori Sebagai Rakyat 8. Respon pelajar 1.Informasi Guru 7. Berusaha dan 2. Arahan Guru 4. Bersemangat 5. Bersemangat Setia Negara 6. Berdisiplin 9. Pertanyaan 3. Berbangga Kekitaan Produktif Malaysia JUMLAH 10. Sunyi pelajar1. Informasi 3774 Guru A F M 3959 G 237 1842. Arahan 1 607 Guru3. Berbangga 3 Sebagai H Rakyat L Malaysia E4.Bersemangat B 0 0 Setia Negara 1 05. Bersemangat 0 2 kekitaan6. Berdisiplin 07. Berusaha dan 0 Produktif8.Respon 618 pelajar I J C K9. Pertanyaan 239 365 21 7 0 Pelajar10. Sunyi D 1822 N O 0 P 24 1616 182 6831 JUMLAH
  • 138 Jadual 4.22 adalah berdasarkan pemerhatian-pemerhatian yang telah dijalankan disemua kelas di Sekolah Menengah Persendirian Cina, satu taburan hubungan interaksisecara keseluruhan antara guru dengan pelajar dalam kelas telah diperoleh denganmencampurkan semua kekerapan yang terdapat di jadual hubungan interaksi dalam kelas2A, 2B dan 2C. Jumlah kekerapan yang diperoleh bagi ketiga-tiga kelas adalah 6831 kalidimana setiap kelas diadakan 38 minit. Kawasan A terdapat kekerapan yang paling tinggi iaitu sebanyak 3959 kali. Inibererti guru telah menggunakan 57.96 peratus masa untuk memberi informasi dan arahankepada pelajar tanpa dimaklum balas oleh pelajar. Guru secara keseluruhan menekankanfakta-fakta sejarah dan bersyarah semasa pengajaran dan pembelajaran dijalankan. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme. Hanya terdapat kekerapan sebanyak 2 kali (0.03%) daripada 9 kelas yangtelah dijalankan sesi pemerhatian. Selain daripada unsur berbangga sebagai rakyatMalaysia telah disebut 2 kali, unsur-unsur bersemangat setia Negara, bersemangatkekitaan, berdisiplin, berusaha dan produktif tidak dibincang dalam kelas malah disebutsekali. Kawasan C menunjukkan sebanyak 365 kali (5.34%) pelajar mengembangkanidea atau memberi jawapan sendiri sebagai respon kepada guru. Walau bagaimanapun,bahagian ini tidak melibatkan respon pelajar tentang patriotisme. Kawasan D menunjukkan 1616 kali pelajar dan guru berada dalam keadaan sunyi.Ini menduduki kekerapan yang paling tinggi dimana sebanyak 23.6% daripada waktupengajaran dan pembelajaran adalah sunyi. Kaedah menulis di papan hitam ataumenjawab soalan dalam kertas banyak digunakan oleh guru Sekolah MenengahPersendirian Cina memandangkan ia melebihi 10 peratus.
  • 139 Kawasan E tidak menunjukkan kekerapan iaitu 0 kali (0%) pelajar memberirespon kepada guru tentang unsur patriotisme. Kawasan F menunjukkan 237 kali (3.5%)pelajar memberi respon kepada pertanyaan guru. Kawasan G menunjukkan 1 kali (0.01%) guru menyebut tentang unsur-unsurpatriotisme selepas kelas dilangsungkan. Kawasan H juga sama iaitu 1 kali (0.01%)berlaku pertanyaan, penceritaan atau arahan guru kepada pelajar tentang sumberpatriotisme tanpa maklum balas daripada pelajar. Kawasan I adalah sebanyak 239 kali(3.5%) pertanyaan pelajar atau respon pelajar berikutan sesuatu yang diperkatakan olehguru. Kawasan J menunjukkan 0 kali pelajar menyebut atau memberi respon setelahguru menyebut tentang unsur patriotisme. Kawasan K menunjukkan 21 kali (0.3%)pelajar berbincang topik bukan patriotisme dan keadaan tenang semula. Kawasan L tidakmenunjukkan kekerapan atau 0 kali (0%) guru bercerita tentang unsur-unsur patriotismetanpa dibalas sepatah perkataan pun. Kawasan M menunjukkan 184 kali (2.7%) guru mengajar dan kemudian keadaansunyi. Keadaan ini sering merujuk kepada guru mengajar sambil menulis di papan hitam.Kawasan N menunjukkan 182 kali (2.7%) guru bercakap sesuatu diikuti pelajar mendiamdiri. Kawasan O tidak menunjukkan kekerapan atau 0 kali (0%) guru mengulangimaklumat tentang unsur patriotisme tetapi dibalas dengan keadaan sunyi. Kawasan P pulamenunjukkan 24 kali (0.35%) keadaan sunyi selepas pelajar bercakap. Pelajarmenggunakan lebih masa untuk menbalas maklumat atau pertanyaan guru. Secara kesimpulan, kekerapan di Kawasan B, E, G, H, J, L dan O menunjukkanpembangunan unsur-unsur patriotisme sangat kurang dalam kelas Sejarah dengan 4 kali(0.06%) sahaja. Kawasan E dan J tidak menunjukkan tiada penerapan patriotisme dalamkelas iaitu kekerapan (0 kali atau 0%).
  • 140Dapatan daripada Pemerhatian di Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI) Jadual 4.23 : Dapatan jumlah masa, kekerapan dan peratusan bagi kelas tingkatan 2A berdasarkan kategori interaksi guru dengan pelajar dalam kelas Kategori Masa Jumlah Peratusan (Minit) kekerapanK1: Guru Memberi Maklumat 22.65 453 56.6K2: Arahan Guru 2.45 49 6.1K3: Berbangga Sebagai Rakyat Malaysia 0.05 1 0.1K4: Bersemangat Setia Negara 0 0 0K5 : Bersemangat Kekitaan 0 0 0K6 : Berdisiplin 0 0 0K7 : Berusaha dan Produktif 0 0 0K8 : Pelajar Memberi Respon 2.2 44 5.5K9 : Pertanyaan pelajar 0.35 7 0.9K10 : Sunyi 12.3 246 30.8Jumlah 40 800 100Analisis Jumlah Data Masa Jadual 4.23 bagi pemerhatian kelas 2A, kategori 1 iaitu guru memberi maklumatmeliputi 22.65 minit daripada waktu pengajaran dan pembelajaran sebanyak 40 minit.Manakala kategori 2 iaitu guru memberi arahan meliputi 2.45 minit. Kategori 8 iaitupelajar memberi respon meliputi 2.2 minit. Kategori 9 iaitu pelajar bertanya sesuatukepada guru meliputi 0.35 minit sahaja. Walau bagaimanapun, kategori 10 iaitu sunyimeliputi 12.3 minit. Bagi kategori 3 hingga 7 yang menunjukkan 5 unsur patriotismedalam sukatan pelajaran sejarah tingkatan 2, kategori 3 iaitu berbangga sebagai rakyatMalaysia mendapat 0.05 minit sahaja sepanjang pemerhatin 3 waktu pengajaran danpembelajaran (P&P) bagi kelas 2A, manakala kategori 4 hingga kategori 7 menunjukkanunsur-unsur patriotisme tidak disebut langsung dalam ketiga-tiga waktu yang diadakan.
  • 141Analisis Kekerapan dan Peratusan Interaksi Guru dengan Pelajar dalam Kelas Jadual 4.23 menunjukkan guru memberi maklumat (kategori 1) wujud banyaksekali iaitu sebanyak 453 kali daripada jumlah 800 kali. Kategori 1 juga menampakkan56.6 peratus. Seterusnya,. Keadaan sunyi (kategori 10) mendapat kedua banyak iaitu 246kali atau 30.8 peratus. Guru memberi arahan (kategori 2) pula mendapat 49 kali atau 6.1peratus. Kategori 8 iaitu pelajar memberi respon pula adalah 44 kali ( 5.5%) danpertanyaan pelajar (kategori 9) menunjukkan 7 kali (0.9%) sahaja. Sementara itu,kategori 3 hingga 7 yang menunjukkan unsur-unsur patriotisme dalam pengajaran danpembelajaran sejarah tingkatan 2, jelas sekali kategori 3 adalah antara 5 unsur disebutdalam kelas iaitu 1 kali (0.1%). Seterusnya kategori 4 hingga kategori 7 yang merupakanunsur-unsur patriotisme tidak disebut langsung dalam kelas 2A sepanjang 3 kali waktupengajaran dan pembelajaran (P&P).
  • 142Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelas Jadual 4.24 : Jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2A di Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI) Kategori Sebagai Rakyat 8. Respon pelajar 1.Informasi Guru 7. Berusaha dan 2. Arahan Guru 4. Bersemangat 5. Bersemangat Setia Negara 6. Berdisiplin 9. Pertanyaan 3. Berbangga Kekitaan Produktif Malaysia JUMLAH 10. Sunyi pelajar1. Informasi 1363 Guru A F M 1273 G 85 532. Arahan 1 50 Guru3. Berbangga 3 Sebagai H Rakyat L Malaysia E4.Bersemangat B 0 0 Setia Negara 1 05. Bersemangat 0 2 kekitaan6. Berdisiplin 07. Berusaha dan 0 Produktif8.Respon 230 pelajar I J C K9. Pertanyaan 93 151 7 21 0 Pelajar10. Sunyi 731 N 50 O 0 P 10 D 671 2397 JUMLAH
  • 143 Jadual 4.24 berdasarkan 3 kali pemerhatian yang telah dijalankan di kelas 2A,satu taburan hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas telahdijumlahkan. Oleh kerana masa untuk setiap kelas ialah 40 minit, maka jumlah 120 minititu terdapat 2397 kali kerana setiap kali mewakili 3 saat. Kawasan A terdapat kekerapan yang tertinggi iaitu sebanyak 1273 kali. Inibererti guru telah menggunakan lebih daripada separuh waktu pengajaran danpembelajaran (53.1%) untuk memberi informasi dan fakta-fakta sejarah dan bersyarahsemasa pengajaran dan pembelajaran dijalankan tanpa dimaklum balas oleh pelajar. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme. Terdapat kekerapan sebanyak 2 kali daripada jumlah 2397 kali (0.08%) bagisesi pengajaran dan pembelajaran. Unsur berbangga sebagai rakyat Malaysia disebut 2kali dan unsur-unsur patrotisme yang lain tidak disebut sepanjang 3 masa waktupengajaran dan pembelajaran. Kawasan C menunjukkan sebanyak 151 kali (6.3%) pelajar mengembangkan ideaatau memberi jawapan sendiri sebagai respon kepada guru. Pelajar berada dalam suasanayang menggalakkan untuk memberi pendapat. Walau bagaimanapun, bahagian ini tidakmelibatkan respon pelajar tentang patriotisme. Kawasan D menunjukkan 671 kali pelajar dan guru berada dalam keadaan sunyi.Ini bererti sepanjang waktu dalam kelas, 28 peratus daripada waktu pengajaran danpembelajaran adalah sunyi. Kawasan E tidak menunjukkan kekerapan iaitu 0 kali (0%)pelajar memberi respon kepada guru tentang unsur patriotisme. Kawasan F menunjukkan85 kali (3.54%) pelajar memberi respon kepada pertanyaan guru. Kawasan G menunjukkan 1 kali (0.04%) guru menyebut tentang unsur-unsurpatrotisme selepas kelas dilangsungkan. Kawasan H juga 1 kali (0.04%) terdapatpertanyaan, penceritaan atau arahan guru kepada pelajar tentang sumber patriotisme
  • 144tanpa maklum balas daripada pelajar. Kawasan I adalah sebanyak 93 kali (3.9%)pertanyaan pelajar atau respon pelajar berikutan sesuatu yang diperkatakan oleh guru. Kawasan J menunjukkan 0 kali pelajar menyebut atau memberi respon setelahguru menyebut tentang unsur patriotisme. Kawasan K menunjukkan 7 kali (0.3%) pelajarberbincang topik bukan patriotisme dan keadaan tenang semula. Kawasan Lmenunjukkan 0 kali (0%) guru bercerita tentang unsur-unsur patriotisme tetapi pelajartidak membalas sepatah perkataan pun. Kawasan M menunjukkan 53 kali (2.2%) guru mengajar dan kemudian keadaansunyi. Keadaan ini menunjukkan guru tidak banyak mengajar sambil menulis di papanhitam. Guru lebih memberi penekanan di kawasan A, iaitu guru memberi informasikepada pelajar. Kawasan N menunjukkan 50 kali (2.1%) guru bercakap sesuatu diikutipelajar mendiam diri. Guru menggunakan masa ini untuk menguruskan kelas yang agakbising. Kawasan O menunjukkan 0 kali (0%) guru mengulangi maklumat tentang unsurpatriotisme tanpa dibalas. Kawasan P pula menunjukkan 10 kali (0.4%) keadaan sunyiselepas pelajar bercakap. Secara kesimpulan, jumlah kekerapan di Kawasan B, E, G, H, J, L dan O ialah 4kali (0.17%) yang menunjukkan pembangunan unsur-unsur patriotisme berlaku dalamwaktu pengajaran dan pembelajaran (P&P). Manakala kawasan E dan J yangmenunjukkan penerapan patriotisme adalah 0 kali (0%).
  • 145 Jadual 4.25 : Dapatan jumlah masa, kekerapan dan peratusan bagi kelas tingkatan 2B berdasarkan kategori interaksi guru dengan pelajar dalam kelas Kategori Masa Jumlah Peratusan (Minit) kekerapanK1: Guru Memberi Maklumat 19.6 392 56K2: Arahan Guru 1.5 30 4.3K3: Berbangga Sebagai Rakyat Malaysia 0.25 5 0.7K4: Bersemangat Setia Negara 0 0 0K5 : Bersemangat Kekitaan 0 0 0K6 : Berdisiplin 0 0 0K7 : Berusaha dan Produktif 0 0 0K8 : Pelajar Memberi Respon 3.3 66 9.4K9 : Pertanyaan pelajar 1.1 22 3.2K10 : Sunyi 9.25 185 26.4Jumlah 35 700 100Analisis Jumlah Data Masa Jadual 4.25 berdasarkan pemerhatian sebanyak 3 kali di tingkatan 2B di SekolahMenengah Swasta Inggeris, kategori 1 iaitu guru memberi maklumat meliputi 19.6 minitdaripada waktu pengajaran dan pembelajaran sebanyak 35 minit. Manakala kategori 2iaitu guru memberi arahan meliputi 1.5 minit. Kategori 8 iaitu pelajar memberi responselama 3.3 minit. Terdapat pertanyaan daripada pelajar (kategori 9) adalah 1.1 minit danakhir sekali, kategori 10 iaitu keadaan sunyi meliputi 9.25 minit. Bagi kategori 3 hingga 7yang menunjukkan 5 unsur patriotisme dalam sukatan pelajaran sejarah tingkatan 2,hanya kategori 3 iaitu bebangga sebagai rakyat Malaysia menunjukkan 0.25 minit. Gurutidak menyebut langsung unsur-unsur patriotisme yang lain semasa bersyarah dalamkelas.
  • 146Analisis Kekerapan dan Peratusan Interaksi Guru dengan Pelajar dalam Kelas Jadual 4.25, dapatan menunjukkan guru memberi maklumat (kategori 1)mendapat banyak sekali iaitu sebanyak 392 kali daripada jumlah 700 kali. Kategori 1juga menampakkan 56 peratus. Seterusnya, kategori 10 dan kategori 8 menduduki tempatkedua dan ketiga tinggi kekerapannya iaitu masing-masing 185 kali (26.4%) dan 66 kali(9.4%). Guru memberi arahan menduduki tempat keempat iaitu 30 kali atau 4.3 peratusdan terdapat pelajar yang mengeluarkan pertanyaan (kategori 9) sebanyak 22 kali (3.2%).Sementara itu, kategori 3 hingga 7 yang menunjukkan unsur-unsur patriotisme dalampengajaran dan pembelajaran Sejarah tingkatan 2, jelas sekali kategori 3, berbanggasebagai rakyat Malaysia mendapat 5 kali atau 0.7 peratus. Kategori 4, kategori 5, kategori6 dan kategori 7 yang masing-masing mewakili 5 unsur patriotisme menunjukkan 0 kaliatau 0 peratus guru dan pelajar menyebut tentangnya.
  • 147Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelas Jadual 4.26 : Jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2B di Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI) Kategori Sebagai Rakyat 8. Respon pelajar 1.Informasi Guru 7. Berusaha dan 2. Arahan Guru 4. Bersemangat 5. Bersemangat Setia Negara 6. Berdisiplin 9. Pertanyaan 3. Berbangga Kekitaan Produktif Malaysia JUMLAH 10. Sunyi pelajar1. Informasi 1180 Guru A F M 1084 G 10 7 762. Arahan 3 90 Guru3. Berbangga 14 Sebagai H Rakyat L Malaysia E4.Bersemangat B 0 0 Setia Negara 2 05. Bersemangat 0 12 kekitaan6. Berdisiplin 07. Berusaha dan 0 Produktif8.Respon 197 pelajar I J C K9. Pertanyaan 109 147 4 63 0 Pelajar10. Sunyi 553 N 73 O 0 P 7 D 473 2097 JUMLAH
  • 148 Berdasarkan Jadual 4.26, 3 kali pemerhatian yang telah dijalankan di kelastingkatan 2B, satu taburan hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelastelah menunjukkan Kawasan A terdapat kekerapan yang tertinggi iaitu sebanyak 1084kali. Ini bererti guru telah menggunakan 51.7 peratus masa untuk memberi informasi danarahan kepada pelajar tanpa dimaklum balas oleh pelajar. Guru lebih menekankan fakta-fakta sejarah dan bersyarah semasa pengajaran dan pembelajaran dijalankan. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme. Kekerapan sebanyak 12 kali daripada jumlah 2097 kali (0.57%) bagi sesipengajaran dan pembelajaran. Hubungan interaksi ini menunjukkan guru kurangmenyebut tentang patriotisme semasa mengajar subjek ini. Kawasan C menunjukkan sebanyak 147 kali (7%) pelajar diberi peluang yangagak menggalakkan untuk mengembangkan idea atau memberi jawapan sendiri sebagairespon kepada guru. Walau bagaimanapun, bahagian ini tidak melibatkan respon pelajartentang patriotisme. Kawasan D menunjukkan 473 kali pelajar dan guru berada dalam keadaan sunyi.Ini bererti sepanjang pengajaran dan pembelajaran dalam kelas, 22.6 peratus daripadawaktu pengajaran dan pembelajaran adalah sunyi. Guru lebih kerap menyalin sesuatu dipapan hitam dan pelajar diminta menyalin. Kawasan E menunjukkan tidak terdapatkeadaan pelajar memberi respon kepada guru tentang unsur patriotisme. Kawasan Fmenunjukkan 107 kali (5.1%) pelajar memberi respon kepada pertanyaan guru tanpamelibatkan unsure-unsur patriotisme. Kawasan G menunjukkan 3 kali (0.14%) guru menyebut tentang unsur-unsurpatriotisme selepas kelas dilangsungkan. Kawasan H juga menunjukkan 2 kali (0.09%)guru bertanyaan, berceritaan atau memberi arahan kepada pelajar tentang sumberpatriotisme tanpa maklum balas daripada pelajar. Kawasan I sebanyak 109 kali (5.2%)pertanyaan pelajar atau respon pelajar berikutan sesuatu yang diperkatakan oleh guru.
  • 149 Kawasan J menunjukkan 0 kali pelajar menyebut atau memberi respon setelahguru menyebut tentang unsur patriotisme. Kawasan K menunjukkan 4 kali (0.2%) pelajarberbincang topik bukan patriotisme dan keadaan tenang semula. Kawasan Lmenunjukkan 0 kali (0%) atau tidak terdapat guru bercerita tentang unsur-unsurpatriotisme dengan balasan pelajar mendiam diri. Guru perlu memberi lebih masamenggalakan perbincangan tentang topik patriotisme dan pelajar diberi masa untukmemikirkan kandungan patriotisme yang disampaikan. Kawasan M menunjukkan 76 kali (3.6%) guru mengajar dan kemudian keadaansunyi. Keadaan ini sering merujuk kepada guru mengajar sambil menulis di papan hitam.Kawasan N menunjukkan 73 kali (3.5%) guru bercakap sesuatu diikuti pelajar mendiamdiri. Kawasan O menunjukkan 0 kali (0%) guru mengulangi maklumat tentang unsurpatriotisme tetapi dibalas dengan keadaan sunyi. Kawasan P pula menunjukkan 7 kali(0.3%) keadaan sunyi selepas pelajar bercakap. Pelajar menggunakan lebih masa untukmenbalas maklumat atau pertanyaan guru (berbanding dengan kawasan C). Secara kesimpulan, kekerapan di Kawasan B, E, G, H, J, L dan O adalah 17 kali(0.81%) menunjukkan pembangunan unsur-unsur patriotisme adalah kurang. Tambahanlagi, Kawasan E dan J yang menunjukkan penerapan patriotisme adalah tidak berlaku(0%).
  • 150 Jadual 4.27 : Dapatan jumlah masa, kekerapan dan peratusan bagi kelas tingkatan 2C berdasarkan kategori interaksi guru dengan pelajar dalam kelas Kategori Masa Jumlah Peratusan (Minit) kekerapanK1: Guru Memberi Maklumat 20.15 403 57.6K2: Arahan Guru 1.1 22 3.1K3: Berbangga Sebagai Rakyat Malaysia 0.35 7 1K4: Bersemangat Setia Negara 0.05 1 0.1K5 : Bersemangat Kekitaan 0 0 0K6 : Berdisiplin 0 0 0K7 : Berusaha dan Produktif 0 0 0K8 : Pelajar Memberi Respon 5.55 111 15.9K9 : Pertanyaan pelajar 0.35 7 1K10 : Sunyi 7.45 149 21.3Jumlah 35 700 100Analisis Jumlah Data Masa Merujuk Jadual 4.27, sepanjang pemerhatian di kelas 2C, kategori 1 iaitu gurumemberi maklumat meliputi 20.15 minit daripada waktu pengajaran dan pembelajaransebanyak 35 minit. Manakala kategori 2 iaitu guru memberi arahan meliputi 1.1 minit.Kategori 8 iaitu pelajar memberi respon adalah sebanyak 5.55 minit dan kategori 9,pelajar bertanya soalan adalah 0.35 minit. Akhir sekali kategori 10 iaitu sunyi meliputi7.45 minit. Bagi kategori 3 hingga 7 yang menunjukkan 5 unsur patriotisme dalamsukatan pelajaran Sejarah tingkatan 2, unsur-unsur iaitu berbangga sebagai rakyatMalaysia (kategori 3), bersemangat setia Negara (kategori 4) masing-masing mendapatselama 0.35 minit dan 0.05 minit. Unsur-unsur lain iaitu bersemangat kekitaan,berdisiplin, berusaha dan produktif tidak diberi penekanan langsung bagi kelas ini (0minit).
  • 151Analisis Kekerapan dan Peratusan Interaksi Guru dengan Pelajar dalam Kelas Merujuk Jadual 4.27, dapatan menunjukkan guru memberi maklumat (kategori 1)mendapat terbanyak sekali kekerapan sebanyak 403 kali daripada jumlah 700 kali. Setiapkali merujuk kepada 3 saat. Kategori 1 juga menampakkan 57.6 peratus. Manakalakategori 10 (keadaan sunyi) mendapat kekerapan sebanyak 149 kali (21.3%). Kategori 8iaitu pelajar memberi respon adalah sebanyak 111 kali (15.9%) dan kategori 2 iaitu gurumemberi arahan mendapat sebanyak 22 kali atau 3.1 peratus. Seterusnya, terdapat pelajaryang mengeluarkan pertanyaan (kategori 9) sebanyak 7 kali (1%). Sementara itu, kategori3 hingga 7 yang menunjukkan unsur-unsur patriotisme dalam pengajaran danpembelajaran sejarah tingkatan 2, jelas sekali kategori 3 mendapat kekerapan sebanyak 7kali (1%) dan kategori 4 pula mendapat 1 kali (0.1%). Kategori 5, kategori 6 dan kategori7 tidak disebut langsung dalam kelas.
  • 152Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelas Jadual 4.28 : Jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2C di Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI) Kategori Sebagai Rakyat 8. Respon pelajar 1.Informasi Guru 7. Berusaha dan 2. Arahan Guru 4. Bersemangat 5. Bersemangat Setia Negara 6. Berdisiplin 9. Pertanyaan 3. Berbangga Kekitaan Produktif Malaysia JUMLAH 10. Sunyi pelajar1. Informasi 1215 Guru A F M 1097 G 142 352. Arahan 7 66 Guru3. Berbangga 22 Sebagai H Rakyat L Malaysia E4.Bersemangat B 3 0 Setia Negara 6 25. Bersemangat 0 17 kekitaan6. Berdisiplin 07. Berusaha dan 0 Produktif8.Respon 329 pelajar I J C K9. Pertanyaan 134 207 6 20 1 Pelajar10. Sunyi 442 N 41 O 0 P 2 D 399 2097 JUMLAH
  • 153 Berdasarkan Jadual 4.28, pemerhatian yang telah dijalankan di kelas 2C, satutaburan hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas telah menunjukkanKawasan A terdapat kekerapan yang tertinggi iaitu sebanyak 1097 kali. Ini bererti gurutelah menggunakan 52.3 peratus masa untuk memberi informasi dan arahan kepadapelajar tanpa dimaklum balas oleh pelajar. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme. Kawasan ini menunjukkan 17 kali (0.81%) penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme daripada guru. Kawasan C menunjukkan sebanyak 207 kali (9.9%) pelajar mengembangkan ideaatau memberi jawapan sendiri sebagai respon kepada guru. Walau bagaimanapun,bahagian ini tidak melibatkan respon pelajar tentang patriotisme. Kawasan D menunjukkan 399 kali (19%) pelajar dan guru berada dalam keadaansunyi. Ini menunjukkan sepanjang pengajaran dan pembelajaran (P&P) dalam kelas 2C,kebanyakan masa adalah sunyi. Kawasan E menunjukkan 2 kali (0.09%) pelajar memberirespon kepada guru tentang unsur patriotisme. Kawasan F menunjukkan 142 kali (6.8%)pelajar memberi respon kepada pertanyaan guru. Kawasan G menunjukkan 7 kali (0.3%) guru menyebut tentang unsur-unsurpatrotisme selepas kelas dilangsungkan. Kawasan H juga 6 kali (0.3%) guru bercerita,bertanya dan memberi arahan kepada pelajar tentang sumber patriotisme tanpa maklumbalas daripada pelajar. Kawasan I adalah sebanyak 134 kali (6.4%) pertanyaan pelajaratau respon pelajar berikutan sesuatu yang diperkatakan oleh guru. Kawasan J menunjukkan 1 kali (0.05%) pelajar menyebut atau memberi responsetelah guru menyebut tentang unsur patriotisme. Kawasan K terdapat 6 kali (0.3%)pelajar berbincang topik bukan patriotisme dan keadaan tenang semula. Kawasan Ladalah 0 kali (0%) guru bercerita tentang unsur-unsur patriotisme tanpa dibalas olehpelajar.
  • 154 Kawasan M menunjukkan 35 kali (1.7%) guru mengajar dan kemudian keadaansunyi. Kawasan N juga terdapat 41 kali (1.96%) guru bercakap sesuatu diikuti pelajarmendiam diri. Guru menggunakan 123 saat untuk menguruskan kelas yang bising. Kawasan O menunjukkan 0 kali (0%) guru mengulangi maklumat tentang unsurpatriotisme. Kawasan P pula menunjukkan 2 kali (0.09%) keadaan sunyi selepas pelajarbercakap. Secara kesimpulan, kekerapan di Kawasan B, E, G, H, J, L dan O menunjukkan27 kali (1.57%) pembangunan unsur-unsur patriotisme dalam kelas. Manakala kawasan Edan kawasan J terdapat 3 kali (0.14%) penerapan patriotisme dalam kelas.
  • 155Analisis Jadual Hubungan Interaksi Antara Guru dengan Pelajar dalam Kelassecara Keseluruhan bagi Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI) Jadual 4.29 : Jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2A, 2B dan 2C secara keseluruhan bagi Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI) Kategori Sebagai Rakyat 8. Respon pelajar 1.Informasi Guru 7. Berusaha dan 2. Arahan Guru 4. Bersemangat 5. Bersemangat Setia Negara 6. Berdisiplin 9. Pertanyaan 3. Berbangga Kekitaan Produktif Malaysia JUMLAH 10. Sunyi pelajar1. Informasi 3757 Guru A F M 3454 G 334 1642. Arahan 11 206 Guru3. Berbangga 39 Sebagai H Rakyat L Malaysia E4.Bersemangat B 3 0 Setia Negara 9 25. Bersemangat 0 31 kekitaan6. Berdisiplin 07. Berusaha dan 0 Produktif8.Respon 756 pelajar I J C K9. Pertanyaan 336 505 17 104 1 Pelajar10. Sunyi D 1726 N O 0 P 19 1543 164 6591 JUMLAH
  • 156 Jadual 4.29 berdasarkan pemerhatian-pemerhatian yang telah dijalankan di semuakelas di Sekolah Menengah Swasta Inggeris, satu taburan hubungan interaksi secarakeseluruhan antara guru dengan pelajar dalam kelas telah diperoleh denganmencampurkan semua kekerapan yang terdapat di jadual hubungan interaksi dalam kelas2A, 2B dan 2C. Jumlah kekerapan yang diperoleh bagi ketiga-tiga kelas adalah 6591 kalidimana kelas 2A terdapat 40 minit satu waktu pengajaran dan pembelajaran dan kelasSejarah 2B serta 2C diadakan 35 minit setiap kali pengajaran dan pembelajaran. Kawasan A terdapat kekerapan yang paling tinggi iaitu sebanyak 3454 kali. Inibererti guru telah menggunakan 52.4 peratus masa untuk memberi informasi dan arahankepada pelajar tanpa dimaklum balas oleh pelajar. Guru secara keseluruhan menekankanfakta-fakta sejarah dan bersyarah semasa pengajaran dan pembelajaran dijalankan. Kawasan B menunjukkan keadaan guru memberi penerangan tentang unsur-unsurpatriotisme. Terdapat kekerapan sebanyak 31 kali (0.47%) daripada 9 kelas yang telahdijalankan sesi pemerhatian. Selain daripada unsur berbangga sebagai rakyat Malaysiatelah disebut 39 kali dan unsur bersemangat setia Negara disebut sebanyak 3 kali, unsur-unsur lain iaitu bersemangat kekitaan, berdisiplin, berusaha dan produktif tidak dibincangdalam kelas langsung. Kawasan C menunjukkan sebanyak 505 kali (7.66%) pelajar mengembangkanidea atau memberi jawapan sendiri sebagai respon kepada guru. Walau bagaimanapun,bahagian ini tidak melibatkan respon pelajar tentang patriotisme. Kawasan D menunjukkan 1543 kali pelajar dan guru berada dalam keadaan sunyi.Ini menduduki kekerapan yang tinggi dimana sebanyak 23.4 peratus daripada waktupengajaran dan pembelajaran adalah sunyi. Kaedah menulis di papan hitam ataumenjawab soalan dalam kertas digunakan oleh guru Sekolah Menengh Swasta Inggerissemasa mengendalikan pengajaran dan pembelajaran.
  • 157 Kawasan E tidak menunjukkan kekerapan 2 kali (0.03%) pelajar memberi responkepada guru tentang unsur patriotisme. Kawasan F menunjukkan 334 kali (5.07%) pelajarmemberi respon kepada pertanyaan guru. Kawasan G menunjukkan 11 kali (0.17%) guru menyebut tentang unsur-unsurpatriotisme selepas kelas dilangsungkan. Kawasan H adalah 9 kali (0.14%) berlakupertanyaan, penceritaan atau arahan guru kepada pelajar tentang sumber patriotismetanpa maklum balas daripada pelajar. Kawasan I adalah sebanyak 336 kali (5.1%)pertanyaan pelajar atau respon pelajar berikutan sesuatu yang diperkatakan oleh guru. Kawasan J menunjukkan 1 kali (0.02%) pelajar menyebut atau memberi responsetelah guru menyebut tentang unsur patriotisme. Kawasan K menunjukkan 17 kali(0.26%) pelajar berbincang topik bukan patriotisme dan keadaan tenang semula.Kawasan L tidak menunjukkan kekerapan atau 0 kali (0%) guru bercerita tentang unsur-unsur patriotisme tanpa dibalas sepatah perkataan pun. Kawasan M menunjukkan 164 kali (2.49%) guru mengajar dan kemudian keadaansunyi. Keadaan ini sering merujuk kepada guru mengajar sambil menulis di papan hitam.Kawasan N juga sama menunjukkan 164 kali (2.49%) guru bercakap sesuatu diikutipelajar mendiam diri. Kawasan O tidak menunjukkan kekerapan atau 0 kali (0%) guru mengulangimaklumat tentang unsur patriotisme tanpa dibalas oleh pelajar. Kawasan P pulamenunjukkan 19 kali (0.3%) keadaan sunyi selepas pelajar bercakap. Pelajarmenggunakan lebih masa untuk menbalas maklumat atau pertanyaan guru. Secara kesimpulan, kekerapan di Kawasan B, E, G, H, J, L dan O menunjukkanpembangunan unsur-unsur patriotisme dalam kelas Sejarah sebanyak 54 kali (0.81%)sahaja. Kawasan E dan J menunjukkan kekerapan 3 kali atau 0.05 peratus penerapanpatriotisme dalam kelas.
  • 1584.2.4 Perbandingan Antara Empat Jenis Sekolah Tentang Penerapan Unsur-unsur Patriotisme Dalam Kelas Sejarah Tingkatan Dua Jadual 4.30 : Jadual perbandingan antara empat jenis sekolah tentang penerapan unsur-unsur patriotisme dalam kelas sejarah tingkatan dua Jenis Sekolah Kawasan SMK SMI SMPC SMSIB,E,G,H,J,L&OTahapPembangunan(menunjukkantopik tentang 4.02 peratus 7.4 peratus 0.06 peratus 1.57 peratusunsur-unsurpatriotismedisebut semasapengajaran danpembelajarandalam kelas)E&JTahapPenerapan(menunjukkanperbincangan 0.13 peratus 0.7 peratus 0 peratus 0.05 peratusantara gurudengan pelajartentang unsur-unsurpatriotisme)
  • 159 Jadual 4.30 merupakan analisis secara perbandingan yang didapat daripada jadualhubungan interaksi antara guru dengan pelajar dalam kelas secara keseluruhan bagisekolah. Bagi barisan pertama, kawasan B, kawasan E, kawasan G, kawasan H, kawasanJ, kawasan L dan kawasan O menunjukkan segala komunikasi secara lisan yang terdapatdalam kelas tentang unsur-unsur patriotisme sama ada disebut oleh pihak guru, pihakpelajar atau kedua-dua pihak berbincang bersama. Barisan kedua iaitu kawasan E dankawasan J adalah khas menunjukkan perbincangan antara guru dengan pelajar tentangunsur-unsur patriotisme secara dua hala yang merujuk kepada tahap penerapannya. Dapatan menunjukkan Sekolah Menengah Islam (SMI) mendapat peratusan yangpaling tinggi iaiu sebanyak 7.4 peratus. Penglibatan topik patriotisme semasa pengajarandan pembelajaran dalam kelas sama ada guru, pelajar menyebut tentang patriotisme atauperbincangan antara guru dengan pelajar tentang patriotisme. Seterusnya SekolahMenengah Kebangsaan (SMK) mendapat kedua tinggi iaitu 4.02 peratus penglibatantopik patriotisme semasa pengajaran dan pembelajaran. Di Sekolah Menengah SwastaInggeris (SMSI), sebanyak 1.57 peratus menduduki tempat ketiga dan akhir sekali,Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC) menunjukkan 0.06 peratus sama ada guru,pelajar atau kedua-dua pihak menyebut dan berbincang tentang patriotisme semasapengajaran dan pembelajaran dalam kelas Sejarah tingkatan dua. Barisan kedua yang menunjukkan kawasan E dan kawasan J khusus menunjukkanperbincangan atau kominikasi lisan secara dua hala antara guru dengan pelajar tentangpatriotisme semasa pengajaran dan pembelajaran dalam kelas sejarah tingkatan 2.Sekolah Menengah Islam (SMI) secara perbandingan mendapat peratusan yang palingtinggi iaitu 0.7 peratus. Manakala Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) pula mendapatkedua tinggi iaitu 0.13 peratus. Di Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI),perbincangan antara guru dengan pelajar adalah sebanyak 0.05 peratus dan akhir sekali,di Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC), tidak terdapat perbincangan antaraguru dengan pelajar tentang patriotisme (0%).
  • 1604.3 Analisis Masalah Guru Dalam Pengajaran Unsur-unsur Patriotisme Guru-guru Sejarah sebenarnya mempunyai tanggungjawab yang besar bagimengajar topik tentang unsur-unsur patriotisme khususnya dalam pengajaran Sejarahtingkatan 2. Memandangkan kepentingan kenyataan ini, pengkaji telah mengadakan satutemu bual dengan guru-guru yang mengajar Sejarah tingkatan 2 bagi kelas-kelas yangdijalankan sesi pemerhatian. Sesi temu bual ini diadakan di sekolah masing-masing samaada sebelum sesuatu sesi pemerhatian atau selepas waktu pengajaran dan pembelajaran(P&P) bagi kelas tersebut. Terdapat 2 guru dari Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK)ditemubual, 2 guru dari Sekolah Menengah Islam (SMI), 3 guru dari Sekolah MenengahPersendirian Cina (SMPC) dan 1 orang guru dari Sekolah Menengah Swasta Inggeris(SMSI) kerana terdapat seorang guru sahaja yang mengendalikan semua kelas Sejarahtingkatan 2 di sekolah tersebut. Antara masalah-masalah dibincangkan seperti berikut:4.3.1 Pengkhususan Guru Menurut guru yang ditemu bual, masalah yang mereka hadapi ialah seperti kurangpasti dengan bagaimana mengukur hasil pembelajaran tentang unsur-unsur patriotismeyang telah diajar kerana ia terlalu abstrak. Ini telah menimbulkan kekeliruan terutamaguru yang kurang pengalaman atau bukan opsyen Sejarah dan baru mengambil tempatsebagai guru Sejarah. Di samping itu, terdapat 4 orang guru daripada 8 guru yang di temu bual bukanopsyen dalam Sejarah tetapi terpaksa mengajar mata pelajaran ini kerana masalahkekurangan guru Sejarah di sekolah tersebut. Guru-guru ini lebih selesa denganmenggunakan cara pengajaran yang diguna oleh guru Sejarah mereka semasa mereka dibangku sekolah. Oleh demikian, guru terebut yang mengajar subjek Sejarah denganberasaskan pengalaman sendiri dalam mempelajari aspek-aspek yang terkandung dalamSukatan Pelajaran Sejarah termasuk unsur-unsur patriotisme.
  • 1614.3.2 Sikap Guru terhadap Pelajar dan Kelas sejarah Terdapat 2 guru yang di temu bual mengatakan mereka merasa susah inginmenyentuh tentang topik patriotisme dengan pelajarnya kerana masalah pelajar yangkurang minat dengan mata pelajaran Sejarah, lebih-lebih lagi tentang unsure-unsurpatriotisme. Adalah sukar bagi guru-guru ini menimbulkan minat pelajar. Mereka jugatidak dapat menyebut apa kaedah yang digunakan untuk pengajaran unsur-unsurpatriotisme. Kebanyakan guru juga berpandangan mengajar pelajar menguasai subjek inisupaya memperoleh skor A atau sekurang-kurangnya lulus dalam peperiksaan adalahpendekatan yang paling praktikal. Walaupun sasaran pelajar merupakan pelajar tingkatan2, namun guru-guru menanggap adalah selamat atau munasabah mereka menghabiskansukatan pelajaran dahulu supaya tidak dipersoalkan oleh ibu bapa pelajar atau pihakpentadbir sekolah.4.3.3 Respon Pelajar dalam Kelas Sejarah Terdapat pandangan guru secara keseluruhan bahawa majoriti pelajar lebihbersikap ‘spoon feed’ semasa mengadakan kelas Sejarah. Mereka kuat menyalin danlebih suka mendengar kuliah yang disampaikan daripada mengemukakan idea dalamkelas.Walaupun kelas yang mendapat markah tinggi dalam Sejarah, pelajarnya juga lebihberorientasikan peperiksaan. Terdapat sesetengah kelas yang kurang ‘celik’ pulalangsung tidak ingin belajar Sejarah apatah lagi bila guru menyebut tentang patriotisme. Rata-rata pelajar tidak menunjukkan minat berbincang tentang isu-isu yangberkaitan dengan semangat patriotisme. Pelajar ini dikatakan kurang mengertikepentingan isu-isu yang berlaku di negara dan tidak tahu cara untuk membincangsesuatu tajuk tentang patriotisme. Walau bagaimanapun, terdapat guru yang cubamenimbulkan minat pelajar mengambil tahu tentang patriotisme dengan kaedah berpuisi,berdrama, memain peranan dalam kelas Sejarah berjaya mendapat sambutan pelajar.
  • 1624.3.4 Keperluan dari Pihak Sekolah dan Ibubapa Masyarakat dalam sekolah sering menghadapi tekanan dari segi keputusanPenilaian Menengah Rendah (PMR) dan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM). Dengan adanyapenyusunan kedudukan keputusan peperiksaan dalam negeri antara sekolah dan pelbagailagi sistem memperbaiki markah pelajar seperti ‘Head Count’, dan ramalan-ramalansoalan, maka sekolah telah menghadapi tekanan untuk menonjolkan nama sekolah atautidak menjadi merosot keputusan dalam apa subjek. Oleh itu, terdapat sekolah yangmemberi kelas tambahan semasa tingkatan 2 lagi dengan menyumbatkan pelajar latihan-latihan yang berkaitan dengan peperiksaan. Manakala, ibu bapa pada zaman ini kebanyakan mengharapkan anak-anak merekamendapat keputusan baik dalam peperiksaan. Bagi golongan ibu bapa, segala kesusahanmereka untuk anak-anak adalah supaya mereka dapat berjaya dalam bidang pekerjaanpada suatu hari nanti. Selalunya ibu bapa ini yang sering mencampur tangan halpengajaran guru dalam kelas. Mereka menanggap pengajaran patriotisme tidak membawamakna kerana tidak berkaitan dengan peperiksaan.4.4 Kesimpulan Analisis dalam Bab 4 telah mengenal pasti interaksi antara guru dengan pelajardalam kelas sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah. Dapatan yang dianalisis jelasmenunjukkan penerapan unsur-unsur patriotisme dalam pengajaran dan pembelajarankelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah menengah adalah rendah. Banyak faktoryang menyumbang kepada kelemahan penerapan unsur-unsur patriotisme dalam kelas.Antaranya faktor yang paling utama adalah masalah yang dihadapi oleh guru dan pelajarserta pandangan yang berlainan daripada pelbagai lapisan masyarakat. Kesemua isu iniboleh dibincang untuk mencapai satu jalan penyelesaian yang baik untuk menanganipersoalan ini.
  • 163
  • BAB V PERBINCANGAN, RUMUSAN DAN CADANGAN5.1 Pengenalan Bab ini akan merumuskan, membincangkan dan memberi cadangan tentangdapatan-dapatan kajian iaitu mengenai hubungan antara pembangunan patriotismedengan penerapan pelajaran Sejarah tingkatan 2 semasa pengajaran dan pembelajarandalam kelas. Ulasan dan perbincangan ini akan dikaitkan dengan persoalan kajian. Dari segi metodologi, pengkaji telah menggunakan kaedah pemerhatian dankaedah temubual untuk mendapat huraian yang tepat dengan hasil dapatan tersebut.Dalam jadual pemerhatian dan jadual hubungan interaksi antara guru dengan pelajardalam kelas Sejarah tingkatan 2, pengkaji telah menetapkan 10 kategori yang berkaitandengan komunikasi lisan dalam kelas dan pengamalan unsur-unsur patriotisme yangdigariskan oleh Pusat Perkembangan Kurikulum, Kementerian Pendidikan Malaysia.Sampel kajian terdiri daripada kelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah iaituSekolah Menengah Kebangsaan (SMK), Sekolah Menengah Islam (SMI), SekolahMenengah Persendirian Cina (SMPC) dan Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI).
  • 1645.2 Perbincangan Kajian Perbincangan analisis data ini akan dilakukan berdasarkan persoalan-persoalankajian yang berasaskan objektif kajian pada awal kajian ini. Terdapat 4 persoalankajian yang menjadi fokus kajian ini dan perbincangan akan dibuat berdasarkanurutannya. Secara keseluruhan, dapatan kajian menunjukkan hubungan yang lemahantara pembangunan patriotisme dengan penerapan mata pelajaran Sejarah semasapengajaran dan pembelajaran kelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah.5.2.1 Perbincangan hasil dapatan yang diperoleh daripada analisis terhadap persoalan kajian pertama5.2.1.1 Persoalan 1: Apakah jenis interaksi antara guru dengan pelajar (mengikut kategori) dalam pengajaran dan pembelajaran kelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah? Melalui dapatan yang diperoleh, didapati keempat-empat jenis sekolah lebihmengamalkan kaedah bersyarah dan menyalin (chalk and talk). Hasil daripada itu,kekerapan dan peratusan bagi kategori 1 (guru memberi maklumat) dan kategori 10(sunyi) jauh lebih tinggi daripada kategori-kategori yang lain. Dapatan menunjukkan di Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK), kelas 2Amendapat 58.8 peratus (494 kali) daripada waktu kelas Sejarah untuk kategori 1 dan11.4 peratus (96 kali) untuk kategori 10. Kelas 2B pula mengguna 8.7 peratus (61 kali)untuk kategori 1 dan 55.86 peratus (391 kali) untuk kategori 10. Manakala kelas 2Cmengguna 23.3 peratus (186 kali) untuk kategori 1 dan 63.3 peratus (507 kali) untukkategori 10. Setiap pasangan bagi ketiga-tiga kelas mendapat lebih kurang 70 peratusyang menunjukkan guru lebih menggunakan cara bersyarah dan menyalin. Di Sekolah Menengah Islam (SMI) pula, kelas 2A mengguna 27.2 peratus (191kali) untuk kategori 1 dan 13 peratus untuk kategori 10, kelas 2B pula mendapat 50peratus (300 kali) untuk kategori 1 dan 8.1 peratus (49 kali) untuk kategori 10. Kelas
  • 1652C mengguna 73.1 peratus (441 kali) untuk kategori 1 dan 11.7 peratus (70 kali) untukkategori 10. Walaupun kelas 2A hanya menunjukkan 40.2 peratus guru menggunakankaedah bersyarah dan menyalin (kurang daripada 50%), tetapi kelas 2B dan 2C masing-masing menunjukkan 58.1 peratus dan 84.8 peratus guru mengguna kaedah bersyarahdan menyalin. Ini telah membawa purata sebanyak 61 peratus guru Sejarah di SekolahMenengah Islam mengajar dengan mengguna kaedah ‘chalk and talk’. Di Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC), guru Sejarah kelas 2Amenggunakan 53.8 peratus (409 kali) untuk memberi maklumat kepada pelajar(kategori 1) dan 20.9 peratus (159 kali) untuk kategori 10. Kelas 2B mengguna 58.7peratus (446 kali) untuk kategori 1 dan 31.6 peratus (240 kali) untuk kategori 10. Kelas2C mengguna 53.2 peratus (404 kali) untuk kategori 1 dan 27.5 peratus (209 kali) untukkategori 10. Di Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC), interaksi antara gurudengan pelajar adalah sama seperti di Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) danSekolah Menengah Islam (SMI) iaitu secara bersyarah dan menyalin, malah ketiga-tigakelas menunjukkan purata 80 peratus pengajaran dan pembelajaran adalah secara ‘chalkand talk’. Sekolah Menengah Swasta berbahasa Inggeris (SMSI) menunjukkan interaksiantara guru dengan pelajar di kelas 2A , iaitu 56.6 peratus (453 kali) didapati untukkategori 1 dan 30.8 peratus (246 kali) untuk kategori 10. Kelas 2B menunjukkan 56peratus (392 kali) untuk kategori 1 dan 26.4 peratus (185 kali) untuk kategori 10.Manakala kelas 2C mendapat 57.6 peratus (403 kali) untuk kategori 1 dan 21.3 peratus(149 kali) untuk kategori 10. Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI) menunjukkanpurata 82 peratus daripada pengajaran dan pembelajaran diguna dalam bentuk gurumemberi maklumat kepada pelajar. Secara keseluruhan, interaksi antara guru dengan pelajar di empat jenis sekolahiaitu Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK), Sekolah Menengah Islam (SMI), SekolahMenengah Persendirian Cina (SMPC) dan Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI)adalah berbentuk guru bersyarah dan sama ada pelajar atau guru dengan pelajarmenyalin sesuatu atau menjawab di kertas soalan. Dalam konteks proses pengajaran dan pembelajaran, peranan guru sebagaifasilitator tetapi bukan pemberi maklumat perlu dijelaskan. Guru boleh membuat
  • 166arahan dalam pengajaran Sejarah dengan lebih berkesan. Pendekatan literature-base(Allan, 2002) mengutarakan proses pengajaran dan pembelajaran Sejarah denganmenggunakan alat bantuan mengajar seperti biografi, fiksyen sejarah, novel atau ceritapendek, guru dapat membantu pelajar mengalami sendiri tentang semangat patriotismeyang ingin disampaikan melalui drama atau andaian membalik ke zaman dahulu.Pelajar yang tidak dapat motivasi daripada pendekatan tradisional pengajaran Sejarahjuga boleh dirangsangkan dengan meminta mereka membaca puisi, sajak patriotismeatau menyanyi lagu patriotsme untuk memudahkan mereka menginterpretasi sesuatuera dan perasaannya. Para pengkaji sejarah telah mengemukakan banyak kaedah yang boleh digunauntuk mempertingkatkan pengajaran dan pembelajaran Sejarah. Walau bagaimanapun,dalam konteks pengajaran dan pembelajaran unsur-unsur patriotisme dalam kelas,fokus utama kajian ini ialah bagaimana guru memanfaatkan waktu dalam kelas untukmengendalikan pengajaran yang berkualiti. Maka hubungan interaksi antara gurudengan pelajar dalam kelas adalah kunci utama perlu diberi penelitian. David (1989)menegaskan kepentingan interaksi antara guru dengan pelajar melalui maklum balasakan menyumbang kepada minat pelajar dalam subjek ini. Kajiannya mendapatisebahagian besar daripada strategi pengajaran dan pembelajaran yang berkesan adalahberpusat pada interaksi secara indivudu antara pelajar dengan guru. Dengan erti guru bukan sahaja menyampaikan maklumat tetapi perlu memberiperhatian tentang komunikasi dengan pelajarnya di samping memperkayakan carapengajarannya. Menurut Teoh (2005), guru boleh membaiki kandungan pengajaran,cara mengajar, aktiviti bilik darjah untuk meninggikan minat dan motivasi membelajar.Crookes dan Schmidt (1991) menunjukkan motivasi ialah satu perasaan yang dapatdibentuk oleh guru dalam bilik darjah. Oleh itu, guru sepatutnya menjadi agen untukmelahirkan suasana yang mesra dan bertenaga dalam kelas. Menerangkan tujuan danrasional sesuatu arahan pembelajaran kepada pelajar juga akan meninggikan motivasimereka (Nunan, 1995). Oxford dan Ehrman (1993) juga berpendapat sikap guru yangpositif semasa mengajar dapat memupuk motivasi pelajar dalam bilik darjah. Akhirnya,dapat menyimpulkan bahawa faktor yang paling kritikal dalam proses pembelajaranunsur-unsur patriotisme adalah bagaimana guru dan pelajar berinteraksi. Guru yang
  • 167dipandang sebagai penyayang, penyokong dan pembantu akan membawa kemajuandari segi keyakinan, membuat keputusan diri pelajar dan mencapai motivasi intrinsikpelajar tersebut (Seifer and O’Keefe, 2001). Dari segi respon pelajar (kategori 8) dan pelajar mengeluarkan pertanyaan(kategori 9), interaksi seperti ini masih pada tahap yang rendah. Analisis menunjukkanpelajar berada pada situasi yang pasif semasa pengajaran dan pembelajaran kelasSejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah. Di Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK),hanya kelas 2B terdapat pelajar yang mengeluarkan pertanyaan (kategori 9) iaitusebanyak 1.7 peratus, kelas 2A dan 2C menunjukkan kategori 9 adalah 0 dari segiperatusan dan kekerapan. Kelas 2A, 2B dan 2C masing-masing mendapat 11.4 peratus,6 peratus dan 3.1 peratus bagi kategori 8. Di Sekolah Menengah Islam (SMI), pelajar tidak mengeluarkan pertanyaan(kategori 9) dalam ketiga-tiga kelas, kelas 2A, 2B dan 2C masing-masing mendapat43.4 peratus, 39.7 peratus dan 13.7 peratus sahaja untuk kategori 8. Walaubagaimanapun, Sekolah Menengah Islam adalah antara 4 jenis sekolah yang terdapatpelajar memberi respon (kategoi 8) pada kadar yang tinggi terutama kelas 2A dan 2B. Di Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC), kelas 2A menunjukkanpelajar mengeluarkan pertanyaan sebanyak 0.3 peratus manakala kelas 2B dan 2Cadalah 0 peratus. Kelas 2A mendapat 16.6 peratus bagi kategori 8 iaitu pelajar memberirespon. Kelas 2B pula mendapat 0.8 peratus bagi kategori 8 dan kelas 2C adalah 10peratus. Peratusan ini menunjukkan Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC)mendapat peratusan yang rendah bagi pelajar memberi respon dan mengeluarkanpertanyaan. Di Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI), pelajar 2A telah memberirespon (kategori 8) sebanyak 5.5 peratus dan mengeluarkan pertanyaan (kategori 9)sebanyak 0.9 peratus manakala kelas 2B pula adalah sebanyak 9.4 peratus bagi kategori8 dan 3.2 peratus bagi kategori 9. Kelas 2C pula adalah 15.9 peratus bagi kategori 8 dan1 peratus bagi kategori 9. Walaupun Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI)menunjukkan peratusan yang lebih tinggi dari segi pelajar melibatkan diri semasapengajaran dan pembelajaran kelas Sejarah tingkatan 2, tetapi interaksi antara guru
  • 168dengan pelajar ini masih kurang kerana peratusannya tidak sampai 18 peratus. Inibererti tidak sampai satu per empat daripada waktu pengajaran dan pembelajarandiguna untuk pelajar aktif dalam kelas. Pergantungan penyampaian atau persembahan guru sebagai satu-satunya ukuranke atas pembangunan nilai-nilai patriotisme dalam pengajaran dan pembelajaranSejarah tingkatan 2 mungkin ada kelemahanya. Kajian lepas menunjukkan bahawamotivasi seseorang pelajar dalam pembelajaran juga berkait rapat dengan tindakbalasnya dalam bilik darjah. Menurut Teoh (2005), kerelaan untuk berkomunikasi(willingness to communicate, WTC) telah menjadi satu hasilan dalam proses pengajaran.Motivasi pelajar tentang semangat rela berkomunikasi perlu juga diuji sebagai satuhasil pembelajaran subjek Sejarah. Selain daripada itu, pembolehubah bahasa juga perlu menjadi tumpuan semasamenjalankan kajian seperti ini. Walaupun pengkaji mengandaikan semua pelajar yanglulus subjek Bahasa Melayu dalam peperiksaan UPSR seharusnya memahamipenjelasan guru dan boleh memberi maklum balas dengan baik. Keadaan ini lebihmenonjol di kalangan pelajar Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) yang terdapatkira-kira 40-50 peratus pelajar bukan Melayu dalam kelas. Mereka kurangmengeluarkan pendapat apabila keadaan memerlukan mereka bertutur dalam dalamBahasa Melayu. Gardner (2003) yang mengelar psikologi ini sebagai motivasi integratif( integrativeness). Dalam siri kajiannya telah mendapati motivasi integratif mempunyaihubungan yang signifikan dengan pemerolehan bahasa kedua dan mempunyai kuasaperamal yang kuat ke atas pencapaian bahasa kedua. Menurut Gardner (1985), bahasakedua hanya merupakan satu subjek sekolah yang diperkenalkan dari tahun pertamahingga tahun terakhir dalam pendidikan formal. Mata pelajaran bahasa adalah sepertiMatematik, Sejarah dan Geografi. Pelajar didedahkan dengan bahan bacaan yang perludipelajari, difahami atau dihafal dengan tujuan lulus dalam peperiksaan, mengambilhati guru mereka dan membanggakan ibu bapa.
  • 1695.2.2 Perbincangan hasil dapatan yang diperoleh daripada analisis terhadap persoalan kajian kedua5.2.2.1 Persoalan 2: Berapa lamakah guru memperuntukkan masa untuk menyerapkan unsur-unsur patriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran kelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah? Bagi dapatan yang diperoleh, keempat-empat sekolah yang menjadi sampelkajian telah menunjukkan sangat kurang masa diambil untuk tujuan pengajaran danpembelajaran unsur-unsur patriotisme dalam kelas Sejarah tingkatan 2. Walaubagaimanapun, antara empat jenis sekolah, Sekolah Menengah Islam (SMI)mempunyai tahap penerapan unsur-unsur patriotisme yang lebih tinggi. Dapatan inimenunjukkan persamaan dengan dapatan yang diperoleh oleh Asmadi dan rakan-rakan(2003). Kajian mereka mengenal pasti pembolehubah patriotisme di kalangan pelajarIPTA di Malaysia, didapati tahap patriotisme pelajar-pelajar sekolah agama adalahpaling tinggi berbanding dengan rakan-rakan mereka dari aliran lain. Walaubagimanapun, hasil kajian ini berbeza dengan hasil kajian mereka yang mengatakantahap patriotisme di kalangan pelajar IPTA adalah tinggi. Di Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK), kelas 2A mendapat 4.25 minitdaripada 42 minit guru menyerapkan unsur-unsur patriotisme dalam pengajaran danpembelajaran kelas Sejarah. Ini bererti sebanyak 10.2 peratus atau kekerapan sebanyak85 kali daripada 840 kali guru, pelajar atau kedua-duanya menyebut tentang unsur-unsur patriotisme. Kelas 2B pula menunjukkan 0.4 minit daripada 35 minit waktupengajaran dan pembelajaran guru menyerap unsur-unsur patriotisme dalam kelasSejarah. Ini bererti 1.14 peratus atau 8 kali daripada 700 kali kekerapan guru danpelajar menyebut tentang unsur-unsur patriotisme. Analisis daripada kelas 2C pulamenunjukkan guru tidak menyerapkan unsur-unsur patriotisme langsung semasapengajaran dan pembelajaran dalam kelas Sejarah. Seperti dapatan yang telah diperoleh dari temu bual dengan guru bahawa pelajaryang kurang berminat dan menunjukkan sambutan yang dingin merupakan faktorutama guru tidak kerap menyentuh tentang tajuk patriotisme.Sememangnya, menurut
  • 170Asmadi dan rakan-rakan (2003), pelajar yang terdidik di Sekolah Rendah Cina atauIndia mempunyai idolanya di luar Malaysia. Bahasa yang dituturkan oleh pelajar disekolah Cina ada persamaannya dengan bahasa yang terdapat di Singapura, Hong Kong,China dan Taiwan. Begitu juga dengan bahasa Tamil. Ini dengan sendirinya membawajiwa pelajar keluar dari konteks Malaysia. Akan tetapi, satu hakikat yang wujud di Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK)ialah semangat patriotisme di kalangan pelajar sama ada beraliran bahasa Melayu,bahasa Cina atau bahasa Tamil adalah tidak menonjol. Malah keadaan ini telah menjadisesuatu yang tetap berlaku di jenis-jenis sekolah lain. Di Sekolah Menengah Islam (SMI), kelas 2A mendapat 5.8 minit daripada 35minit guru menyerapkan unsur-unsur patriotisme dalam pengajaran dan pembelajarankelas Sejarah. Ini bererti sebanyak 16.4 peratus atau kekerapan sebanyak 114 kalidaripada 700 kali guru, pelajar atau kedua-duanya menyebut tentang unsur-unsurpatriotisme. Kelas 2B pula menunjukkan 0.15 minit daripada 30 minit waktupengajaran dan pembelajaran guru menyerap unsur-unsur patriotisme dalam kelasSejarah. Ini bererti 0.5 peratus atau 3 kali daripada 600 kali kekerapan guru dan pelajarmenyebut tentang unsur-unsur patriotisme. Analisis daripada kelas 2C pulamenunjukkan guru menyerapkan unsur-unsur patriotisme sebanyak 0.25 minit daripada30 minit semasa pengajaran dan pembelajaran dalam kelas Sejarah. Ini juga berertiguru menyerap unsur-unsur patriotisme sebanyak 5 kali daripada 600 kali atau 0.8peratus. Di Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC), kelas 2A mendapat 0.05minit daripada 38 minit guru menyerapkan unsur-unsur patriotisme dalam pengajarandan pembelajaran kelas Sejarah. Ini bererti sebanyak 0.1 peratus atau kekerapansebanyak 1 kali daripada 760 kali guru, pelajar atau kedua-duanya menyebut tentangunsur-unsur patriotisme. Kelas 2B dan 2C pula menunjukkan guru tidak menyerapkanunsur-unsur patriotisme langsung semasa pengajaran dan pembelajaran dalam kelasSejarah. Di Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI), kelas 2A mendapat 0.05 minitdaripada 40 minit guru menyerapkan unsur-unsur patriotisme dalam pengajaran dan
  • 171pembelajaran kelas Sejarah. Ini bererti sebanyak 0.1 peratus atau kekerapan sebanyak 1kali daripada 800 kali guru, pelajar atau kedua-duanya menyebut tentang unsur-unsurpatriotisme. Kelas 2B pula menunjukkan 0.25 minit daripada 35 minit waktupengajaran dan pembelajaran guru menyerap unsur-unsur patriotisme dalam kelasSejarah. Ini bererti 0.7 peratus atau 5 kali daripada 700 kali kekerapan guru dan pelajarmenyebut tentang unsur-unsur patriotisme. Analisis daripada kelas 2C pulamenunjukkan guru menyerapkan unsur-unsur patriotisme sebanyak 0.4 minit daripada35 minit semasa pengajaran dan pembelajaran dalam kelas Sejarah. Ini juga berertiguru menyerap unsur-unsur patriotisme sebanyak 8 kali daripada 700 kali atau 1.1peratus. Secara kesimpulannya, guru Sejarah di empat jenis sekolah menengah iaituSekolah Menengah Kebangsaan (SMK), Sekolah Menengah Islam (SMI), SekolahMenengah Persendirian Cina (SMPC) dan Sekolah Menengah Swasta Ingeris (SMSI)kurang memperuntukkan masa bagi menyerapkan unsur-unsur patriotisme semasapengajaran dan pembelajaran kelas Sejarah tingkatan 2. Antara keempat-empat jenissekolah tersebut, Sekolah Menengah Islam (SMI) paling tinggi kekerapan untukmenyerapkan unsur-unsur patriotisme dalam kelas Sejarah iaitu sejumlah 122 kali,Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) menduduki tempat kedua iaitu sebanyak 93kali. Seterusnya ialah Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI) memdapat sejumlah14 kali dan akhir sekali ialah Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC) iaitu 1 kalisahaja daripada 3 kelas yang telah dijalankan sesi pemerhatian. Singh, Marimuthu dan Mukherjee (1990) telah mendapat dari kajian merekabahawa pelajar sukar menerima idea-idea tentang patriotisme semasa proses pengajarandan pembelajaran dijalankan, terutama semasa guru mata pelajaran Sejarahmengadakan kelas mereka. Menurut mereka, ini adalah kerana fokus masyarakat awamadalah tertumpu kepada lulus dalam peperiksaan. Anuar (2000) pula menjelaskanbahawa pendidikan melalui kaedah penerapan dalam pendidikan Sejarah merupakansatu usaha yang sia-sia yang menemui kegagalan.
  • 1725.2.3 Perbincangan hasil dapatan yang diperoleh daripada analisis terhadap persoalan kajian ketiga5.2.3.1 Persoalan 3: Apakah bandingan tahap pembangunan nilai-nilai patriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran kelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah? Analisis dapatan menunjukkan, secara keseluruhan, terdapat sebanyak 7.34peratus perbezaan antara sekolah yang mempunyai tahap pembangunan nilai-nilaipatriotisme yang paling tinggi iaitu Sekolah Menengah Islam (SMI) dengan sekolahyang mempunyai tahap pembangunan nilai-nilai patriotisme yang paling rendah iaituSekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC). Persoalan bagaimana guru dapat menguasai atau menghadapi kelas Sejarahdengan menarik minat pelajar terutama dalam konteks pembangunan unsur-unsurpatriotisme? Jackson (1989) mendapati fakulti atau maktab perguruanbertanggungjawab ke atas kelemahan dalam pendidikan Sejarah di sekolah menengah.Rodney (1994) menegaskan bahawa guru pelatih di maktab atau kuliah selalunyamerupakan penerima yang pasif dengan merekod banyak maklumat yang memerlukanmereka memahami dan menganalisis serta merta. Oleh itu, apabila mereka berdiri didepan pelajar di sekolah, perkara yang sama berlaku di sekolah menengah. Walaubagaimanapun, terdapat kajian-kajian menimbulkan perhatian tentang isi kandunganyang terlalu banyak dalam buku teks menghadapi masalah untuk menghabiskan silibus.Accountability dan core business seseorang guru pula ialah mengajar apa yang terdapatdalam sukatan pelajaran. Dilemma ini menyebabkan guru terpaksa meletakkanpengajaran unsur-unsur patriotisme sebagai ‘kerja sampingan’. Seperti maksud yang diterangkan dalam bab 2 tentang erti pembangunan nilai-nilai patriotisme iaitu penyampaian atau persembahan guru Sejarah kepada nilai-nilaipositif dari aspek unsur-unsur patriotisme (yang telah dibincang di bab 1) membawakepada tamadun manusia. Maka tahap pembangunan nilai-nilai patriotisme ini menujukepada kawasan B, E, G, H, J, L dan O yang terdapat di jadual hubungan interaksi
  • 173antara guru dengan pelajar dalam kelas. Kawasan B, E, G, H, J, L dan O menunjukkanguru menyampaikan nilai-nilai patriotisme kepada pelajar. Di Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK), kawasan B, E, G, H, J, L dan Omenunjukkan sebanyak 4.02 peratus penyampaian guru tentang unsur-unsur patriotismedalam kelas Sejarah. Manakala di Sekolah Menengah Islam (SMI), terdapat 7.4 peratusdaripada waktu pengajaran dan pembelajaran kelas Sejarah tingkatan 2 sepanjangpemerhatian, guru Sejarah menyampaikan mesej-mesej tentang unur-unsur patriotismekepada pelajar. Bagi Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC), kawasan B, E, G,H, J, L dan O menunjukkan 0.06 peratus guru menyampaikan unsur-unsur patriotismedalam kelas Sejarah dan di Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI), terdapat 1.57peratus guru menyampaikan unsur-unsur patriotisme kepada pelajar semasa pengajarandan pembelajaran kelas Sejarah tingkatan 2. Walaupun sekolah menengah Islam (SMI) menunjukkan peratusan yang palingtinggi (6.4%), tetapi secara keseluruhan, peratusan bagi keempat-empat sekolah adalahrendah. Oleh itu, keputusan ini menunjukkan tiada perbezaan dari segi tahappembangunan nilai-nilai patriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran Sejarahtingkatan 2 di empat jenis sekolah. Menurut Abdul Rahim (1999), pengajaran mata pelajaran Sejarah oleh gurutidak semata-mata untuk tujuan supaya pelajar menguasai fakta-fakta dan lulus dalampeperiksaan. Sebaliknya pengajaran guru perlulah memberi kesan yang positif danmenyeluruh kepada perkembangan intelektual dan minda yang akhirnya dapatmencorakkan pelajar menjadi warganegara yang patriotik dan bersedia memberisumbangan kepada kemajuan negara. Antara kelima-lima unsur patriotisme, unsur pertama iaitu ‘Berbangga sebagairakyat Malaysia’ mempunyai kekerapan yang paling tinggi (kekerapan sebanyak 200)dalam interaksi antara guru dengan pelajar semasa pengajaran dan pembelajaranSejarah bagi empat jenis sekolah menengah tersebut. Manakala unsur ‘Berdisiplin’(kekerapan sebanyak 28) pula paling rendah kekerapannya guru berbincang denganpelajar dalam kelas Sejarah di empat jenis sekolah menengah. Dapatan inimenunjukkan persamaan dengan dapatan yang diperoleh oleh Haminah (1999) danTrumay (2004). Hasil kajian ini menunjukkan bahawa tidak wujud sebarang perbezaandari segi jantina, aliran bahasa dan aliran pendidikan dalam pengamalan nilai-nilaipatriotisme.
  • 174 Tambahan pula, penyelidikan secara soal selidik yang dijalankan oleh Haminah(1999) dan Trumay (2004) jelas menunjukkan pelajar kurang mematuhi peraturansekolah, kurang yakin pada diri sendiri, kurang berkelaku adil, kurang menepati masa,tidak berkelakuan sopan dan tidak rajin berusaha dalam kehidupan harian mereka.Hakikat ini adalah tidak selaras dengan matlamat pendidikan negara yang memberipenekanan kepada unsur nilai berkaitan dengan keperluan dan perkembangan individuyang bertujuan untuk meninggikan kemampuan atau kebolehan individu supayaberfungsi dalam kesejahteraan dan pembangunan negara. Kajian Davies dan Mark (2002) telah mendapati bahawa guru menghadapikesukaran untuk melaksanakan pendidikan kewarganegaraan dalam kurikulumpendidikan. Kajian mereka juga menimbulkan satu isu tentang isi kandungan tentangpendidikan kewarganegaraan yang terlalu abstrak atau tidak mendekati dunia jagat.Pada pendapat mereka, pendidikan kewarganegaraan seharusnya melibatkan pelajarsecara langsung untuk membawa perubahan kepada pelajar. Guru harus mengambil peranan yang lebih aktif juga apabila mencerita tentangsoal pengajaran dan pembelajaran dalam bilik darjah. Ini kerana guru, sama ada mahuatau tidak mahu, merupakan orang yang menjadi pengantara menanam nilai dan caraberfikir dari generasi ke generasi. Mohd. Kamal (1985) menyatakan kesepaduan dalamkehidupan, nilai dalaman, nilai keagamaan penting untuk menjamin pembanguanmanusia dalam apa jua bidang untuk mengelakkan pelbagai-bagai keburukantingkahlaku. Pandangan ini adalah benar dan orang yang paling sesuai untukmenggerakkan kemurnian hidup adalah para pendidik selain ibu bapa. AjaranKonfusionisme juga telah mengingatkan masyarakat Cina bahawa sekiranya seseorangdiajar tetapi tidak diberi ajaran, maka orang yang patut dipersalahkan ialah gurunya.
  • 1755.2.4 Perbincangan hasil dapatan yang diperoleh daripada analisis terhadap persoalan kajian keempat5.2.4.1 Persoalan 1: Apakah bandingan tahap penerapan nilai-nilai patriotisme dalam pengajaran dan pembelajaran kelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah? Penerapan nilai patriotisme dalam erti kata sebenar ialah penyerapan ataupemantapan nilai-nilai yang berkaitan dengan unsur-unsur patriotisme yang dimaktubdalam sukatan pelajaran Sejarah tingkatan 2. Pengukurannya dibuat dengan caramemerhatikan tindakan keperibadian individu dalam menjalankaan berbagai-bagaiaktiviti (Sufean, 1995). Oleh itu, kajian ini menentukan penerapan nilai berada dikawasan E dan J yang terdapat dalam jadual hubungan interaksi antara guru denganpelajar dalam kelas Sejarah tingkatan 2 di empat jenis sekolah. Di kawasan –kawasanini juga terdapat interaksi sama ada secara dua hala (guru berbincang dengan pelajar)yang memenuhi tafsiran penerapan nilai-nilai patriotisme. Di Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK), jumlah peratusan bagi kawasan Edan J yang terdapat penerapan nilai-nilai patriotisme ialah 0.13%. Manakala di SekolahMenengah Islam (SMI) ialah 0.7 peratus. Sekolah Menengah Persendirian Cina (SMPC)mendapat 0 peratus penerapan unsur-unsur patriotisme dalam kelas Sejarah tingkatan 2dan di Sekolah Menengah Swasta Inggeris (SMSI) pula, sebanyak 0.05 peratuspenerapan nilai-nilai patriotisme berlaku di dalam kelas sejarah tingkatan 2. Dapatan ini adalah sukar membuat perbandingan antara keempat-empat jenissekolah tentang tahap penerapan unsur-unsur patriotisme dalam pengajaran danpembelajaran kelas Sejarah tingkatan 2. Analisis menunjukkan tahap penerapan unsur-unsur patriotisme di empat jenis sekolah adalah rendah iaitu tidak mencapai walaupun 1peratus. Oleh itu, adalah tidak bermakna bagi meninjau jenis sekolah mana yang palingrendah atau paling tinggi tahap penerapan unsur patriotisme dalam kelas Sejarah.Tetapi, soal penting disini ialah bagaimana mengambil langkah untuk mengelakkankeadaan yang tidak menggalakkan terus berlaku.
  • 176 Model pembelajaran Gould (2000-01) mencadangkan tujuh strategi membinakomuniti bilik darjah boleh menjadi panduan kepada para pendidik. Pertama ialah gurumenunjukkan proses demokrasi dalam kelas. Kedua, guru melayan pelajar denganhormat. Ketiga, guru memberikan pelajar satu suasana perbualan yang terlindung.Keempat, mendiri model sokongan emosi. Kelima, menggalakkan perbualan yangbenar. Keenam, menggalakkan pelajar mencabar diri dan rakan sekelas dan akhir sekali,meminta pelajar sendiri mereka tugasan yang mereka rasa bermakna. Strategi-strategiini tidak akan membawa kesan positif sekiranya guru tidak menghayati unsur-unsurpatriotisme dahulu dan menyepadukan isi kandungan dengan unsur-unsur patriotisme.Strategi pengajaran dan pembelajaran guru harus dipertingkatkan dari masa ke semasaagar unsur patriotisme dapat disematkan di sanubari pelajar. Sementara itu, Buch dan Wolff (2000) mengemukakan model berasaskaninkuiri (inquiry-based model) menggalakkan pelajar bertanya, mencari maklumat,memberi idea, menguji hipotesis dan mencabar idea orang lain melalui kerja kumpulansecara Collaboration. Pelajar dan instructor (guru) berkongsi satu matlamat,bekerjasama untuk meningkatkan saling memahami. Pembelajaran Collaborative bolehmeningkatkan daya tanggapan seseorang pelajar secara signifikan dan secara positif(Colbeck, Cabrera et. al., 2000). Collaboration bukan sahaja antara ahli kumpulan,tetapi juga antara pelajar dengan guru atau pelajar dengan sekolah. Dalam keadaan ini,maklumat atau idea tentang patriotisme yang bernas dapat dikongsi dalam masa yangtertentu. Para guru juga boleh merujuk kepada kaedah koperatif (Cooperative learning)yang menurut Amy and Maureen (2002) dapat memberi perubahan yang positifterhadap diri pelajar apabila guru mengadakan pengajarannya secara konsep persainganberbentuk kumpulan. Secara langsung, setiap pelajar dalam kelas akan mendapatkebaikan kerana bantuan rakan sekumpulan. Hasil kajian juga menunjukkan bahawakecenderungan pelajar lemah untuk meminati mata pelajaran Sejarah boleh terlaksanadaripada ‘desakan lembut’ secara beransur-ansur daripada rakan sekumpulan. Hasilkajian seperti ini dapat merangsang guru Sejarah untuk menggunakan kaedahpengajaran koperatif agar minat pelajar dapat dibentuk. Pembelajaran koperatifmerupakan satu set strategi pembelajaran yang menggalakkan pelajar bekerjasama
  • 177berdasarkan struktur tugasan collaborative dan bukan cara persaingan antara individu(Davis and Murrell, 1993). Mata pelajaran Sejarah merupakan mata pelajaran teras dalam sistempendidikan di Malaysia. Secara langsung, mata pelajaran Sejarah memerlukankomitmen yang tinggi di kalangan guru-guru Sejarah untuk memastikan kejayaanobjektif mata pelajaran ini. Sebelum ini, kebanyakan guru lebih selesa denganpengajaran yang berbentuk penerangan atau menyediakan nota-nota untuk pelajar.Sudah sampai masa perubahan kaedah pengajaran ini dan menitik beratkan kaedahyang disarankan.5.3 Rumusan Berdasarkan kepada kajian yang telah dijalankan, beberapa rumsan boleh dibuathasil daripadanya. Pengkaji telah membuat andaian bahawa guru dan pelajar memahami perananmata pelajaran Sejarah sebagai mata pelajaran yang penting dalam penerapan unsur-unsur patriotisme berdasarkan kajian-kajian lepas yang telah dijalankan di maktabperguruan dan sekolah-sekolah. Walau bagaimanapun, guru atau pelajar mungkin tidaksedar bagaimana meningkatkan peluang untuk membincang tentang unsur-unsurpatriotisme semasa pengajaran dan pembelajaran mata pelajaran Sejarah. Unsur-unsurpatriotisme sebenarnya boleh dijadikan alat bagi meningkatkan komitmen generasimuda dan masyarakat Malaysia untuk mendorong satu bentuk perjuangan yangbermakna. Secara pengkhususan, tahap pembangunan unsur-unsur patriotisme dalampengajaran dan pembelajaran mata pelajaran Sejarah adalah rendah di empat jenissekolah menengah. Begitu juga dengan tahap penerapannya dalam kelas Sejarah jugarendah. Maka adalah sangat penting bagi para guru terutamanya memandang serius
  • 178untuk meningkatkan kesedaran pelajar tentang unsur-unsur patriotisme. Tujuan iniadalah supaya objektif mewujud masyarakat yang mempunyai semangat patriotismeyang kental tercapai. Walaupun dapatan kajian mnunjukkan kesemua unsur patriotisme ini perludiberi perhatian yang sama rata semasa pengajaran dan pembelajaran kelas Sejarah,tetapi unsur ‘Berdisiplin’ perlu diberi perhatian lebih. Ini adalah kerana msalah disiplinmerupakan faktor penting dalam menghalang kesejahteraan negara sehinggaKementerian Pelajaran Malaysia telah menyuarakan kerisauan tentang masalah ini. Pengajaran dan pembelajaran dalam kelas Sejarah harus meletakkan unsur-unsur patriotisme sebagai satu unsur yang bersepadu dengan isi kandungan yang ingindisampaikan tetapi bukan sesuatu unsur yang tersendiri. Dapatan menunjukkan gurulebih gemar menyentuh tentang unsur-unsur patriotisme dalam bentuk maklumat tetapibukan perbincangan dua hala antara guru dengan pelajar. Akhir sekali, usaha yang bersungguh-sungguh dari pelbagai pihak yang terlibatdalam proses pendidikan negara untuk meningkatkan pengamalan unsur-unsurpatriotisme adalah sangat penting. Ukuran bagi kejayaan ini adalah pelajar dapatberbincang dengan guru tentang semangat patriotsme secara bebas, berpengetahuan danmelalui pengalaman. Dengan ini, dipercayai matlamat melahirkan warga negara yangberilmu pengetahuan, berketrampilan, berakhlak mulia, bertanggungjawab danberkeuapayaan mencapai kesejahteraan diri serta memberikan sumbangan terhadapkeharmonian dan kemakmuran keluarga, masyarakat dan negara dapat dicapai.5.4 Cadangan Bahagian cadangan akan dibincang dari dua aspek iaitu cadangan tindakan dancadangan kajian lanjutan. Cadangan tindakan bertujuan memberi cadangan kepadapihak yang berkaitan supaya matlamat menerapkan unsur-unsur patriotisme dalamkelas Sejarah bagi semua tingkatan berjaya dijalankan di seluruh negara khasnya.
  • 179Manakala cadangan kajian lanjutan berusaha memberi cadangan yang difikir berkaitandengan hasil dapatan analisis kajian ini.5.4.1 Cadangan Tindakan Dapatan kajian menunjukkan tahap pembangunan dan tahap penerapanpatriotisme adalah rendah. Dengan ini dicadangkan:i. Peranan guru-guru dalam mata pelajaran Sejarah adalah penting untukmenimbulkan semangat patriotisme di kalangan pelajar terutama para remaja yangmenuntut di sekolah menengah. Akan tetapi, guru-guru sekolah rendah juga perlumemberi perhatian yang khusus dalam pembangunan semangat patriotisme di kalanganpelajar sekolah rendah kerana golongan pelajar umur ini lebih senang menyerappengajaran guru. Kanak-kanak pada umur ini masih diibarat sebagai kertas putih dangurulah yang akan mewarnai mereka menjadi rakyat yang bukan sahaja berpengetahuantinggi, malah bersemangat patriotisme.ii. Guru-guru sepatutunya menghayati dan mengamalkan unsur-unsur patriotismedalam diri mereka. Ini akan memastikan keberkesanan penerapan unsur-unsurpatriotisme kepada pelajar. Oleh itu, guru perlu menjadi contoh kepada pelajar sebagairakyat yang bersemangat kental tentang patriotisme. Oleh kerana mata pelajaranSejarah adalah pendukung utama dalam pemupukan unsur-unsur patriotisme, makaguru-guru Sejarah bertanggungjawab menjalankan tugas ini. Guru harusmempelbagaikan kaedah dan metodologi yang sesuai dan berkesan dalam pengajarandan pembelajaran Sejarah supaya pembentukan insan yang terdidik lagi bersemangatpatriotik dapat dilakukan.iii. Guru boleh menggalakkan pelajar menjalankan kajian tentang Sejarah denganmengambil inisiatif untuk bertanya dan membincang terutama dalam soal
  • 180pembangunan patriotisme. Guru-guru Sejarah juga boleh membawa pelajar melawat ketempat-tempat bersejarah yang mempunyai kaitan dengan isi kandungan bagi memupuksemangat cintakan negara di kalangan pelajar secara semulajadi. Sekolah juga bolehmengadakan majlis-majlis berbentuk patriotisme yang melibatkan semua warga sekolahtetapi bukan segolongan kecil sahaja. Dengan rasa kepunyaan bersama, masalahdisiplin mungkin boleh dikurangkan dan penghayatan nilai-nilai patriotisme dapatdiperkuatkan.iv. Ibu bapa harus menaruh pandangan dan pemikiran yang positif terhadappengajaran dan pembelajaran patriotisme dalam kelas Sejarah. Masyarakat Malaysiapatut dikekalkan idea-idea ketimuran iaitu mementingkan nilai-nilai moral dankewarganegaraan. Individu yang terlalu materialistik dalam suasana negara Malaysiabukan sesuatu yang patut berlaku. Hal ini kerana ia akan merugikan pertahanan negarayang masih dalam status membangun. Program Khidmat Negara (PKN) dengansangkaan baik juga harus diterima oleh kaum ibu bapa. Harapan negara adalah samadengan harapan ibu bapa supaya anak-anak tampil ke depan, lebih gagah, berwawasandan bersemangat patriotik.5.4.2 Cadangan Kajian Lanjutan Diharap dengan percubaan awal ini, lebih banyak penyelidik akan menaruhminat untuk meneruskan penyelidikan dalam bidang ini. Beberapa cadangan kajiankepada pengkaji akan datang perlu diambil perhatian:i. Metodologi pendidikan boleh menggunakan penyelidikan jenis eksperimen dankajian kes. Sesuatu cara pengajaran unsur-unsur patriotisme dalam kelas Sejarah bolehdiperkenalkan kepada sekolah dan melihat kesannya ke atas sikap, minat guru danpelajar serta interaksi guru dengan pelajar yang proaktif dalam kelas Sejarah.Penyelidikan jenis ini dapat memberi satu model baru dalam pengajaran dan
  • 181pembelajaran mata pelajaran Sejarah. Kajian kes pula boleh meninjau keadaan sebenarserta masalah yang dihadapi di sesebuah sekolah dan cara penyelesaian masalahtersebut boleh dikemukakan. Kedua-dua jenis penyelidikan adalah praktikal dalammenangani masalah yang dihadapi dalam pengajaran dan pembelajaran unsurpatriotisme mata pelajaran Sejarah.ii. Sasaran kajian lanjutan boleh ditumpukan kepada sasaran sampel yangberlainan dari kajian ini. Adalah dijangkakan sasaran sampel yang berlainan akanmemberikan dapatan yang berbeza. Ini kerana respon yang diterima daripada respondenadalah banyak dipengaruhi oleh budaya, latar belakang dan pengalaman sampeltersebut. Pengkaji-pengkaji juga boleh membuat kajian dalam bidang ini denganmengambil sampel di negeri-negeri lain untuk mendapat satu paten yang boleh menjaditeori atau rujukan yang konsisten kepada pengkaji lain.iii. Kajian seterusnya juga boleh dilakukan untuk mengenalpasti masalah danhalangan yang dihadapi oleh guru-guru mata pelajaran Sejarah dalam penerapan unsur-unsur patriotisme di kalangan pelajar. Motivasi pelajar atau Willingness ToCommunicate (WTC) juga boleh menjadi kajian seterus untuk mengenalpastikan minatpelajar dalam kelas Sejarah serta kaedah-kaedah untuk membantu pelajar menukarpandangan terhadap keberkesanan mata pelajaran Sejarah dalam mempengaruhikehidupan mereka supaya mementingkan nilai diri dan hidup bermakna.5.5 Penutup Pengajaran dan pembelajaran Sejarah tidak harus terkongkong dalam caratradisional yang mengutamakan ‘chalk and talk’. Lebih-lebih lagi negara Malaysiamerupakan masyarakat yang terdiri daripada pelbagai etnik. Peningkatan mutupengajaran dan pembelajaran mata pelajaran Sejarah terutama dalam pengajaran unsur-unsur patriotisme amat penting. Ini bukan sahaja sebagai satu alat untuk integrasinegara malah juga tepat dengan matlamat Falsafah Pendidikan Kebangsaan. Usaha
  • 182perlu diambil sama ada dari pihak pentadbiran negara atau pendidik dan penyelidiksupaya mutu pendidikan dipertingkatkan. Sebagai kesimpulan, bidang ini memerlukan kajian lanjutan supaya pelbagaimasalah yan timbul semasa pengajaran dan pembelajaran unsur-unsur patriotismedalam mata pelajaran Sejarah dapat diselesai. Tambahan pula, satu pendekatan yanglebih mesra kepada pelajar dalam mempelajari unsur-unsur patriotisme mata pelajaranSejarah harus dikaji. Dengan adanya kajian berkaitan dilakukan, mutu pengajaranSejarah sebagai alat perpaduan negara akan dapat ditingkatkan.
  • Lampiran A Isi Kandungan Dalam Buku Teks Sejarah Tigkatan 2Bab Kandungan 1 KEDUDUKAN STRATEGIK MENDORONG PENGUASAAN BRITISH 1.1 Pertapakan Syarikat Hindia Timur Inggeris di Pulau Pinang 1.2 Tipu Helah Francis Light bagi Mendapatkan Pulau Pinang 1.3 SHTI Mengambil Seberang Perai 1.4 Pertapakan SHTI di Singapura 1.5 Perpecahan Kepulauan Melayu 1.6 Penubuhan dan Pentadbiran Negeri-Negeri Selat 2 KEKAYAAN HASIL BUMI MENDORONG CAMPUR TANGAN BRITISH 2.1 Dasar Campur Tangan British di Negeri-Negeri Melayu 2.2 Keadaan di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang Memberi Peluang Campur Tangan British 2.3 Residen Menggugat Kuasa Sultan dan Pembesar 2.4 Pengukuhan Kuasa British Melalui Pembentukan Negeri-Negeri Melayu Bersekutu 2.5 Pembentukan Persekutuan Mencabar Kewibawaan Sultan 3 NEGERI-NEGERI MELAYU UTARA DAN JOHOR BENTENG KESELAMATAN BRITIS 3.1 Negeri-negeri Melayu Utara Penampan Keselamatan British di Tanah Melayu 3.2 Penasihat British Mengancam Kedaulatan Negeri-Negeri Melayu Utara 3.3 Pemodenan Johor Melambatkan Campur Tangan British 4 KEKAYAAN EKONOMI SARAWAK MENDORONG PENJAJAHAN KELUARGA BROOKE 4.1 Perpecahan Membuka Ruang Penjajahan 4.2 Keluarga Brooke Meluaskan Kuasa 4.3 Keluarga Brooke Memantapkan Pentadbiran 4.4 Perubahan Ekonomi di Bawah Pentadbiran Keluarga Brooke 4.5 Perubahan Sosial di bawah Pentadbiran Keluarga Brooke
  • Lampiran A5 KEKAYAAN EKONOMI SABAH MENARIK MINAT SYARIKAT BORNEO UTARA BRITSH 5.1 SBUB Bertapak di Sabah 5.2 SBUB Mengukuhkan Kuasa di Sabah 5.3 SBUB Mengeksploitasi Hasil Bumi Sabah 5.4 Perubahan Sosial SBUB di Sabah6 BRITISH MENGEKSPLOITASI EKONOMI 6.1 Kegiatan Pertanian Dagangan 6.2 Tanaman Baru Memantapkan Ekonomi British 6.3 Perkembangan Perusahaan Getah 6.4 Perkembangan Perusahaan Perlombongan 6.5 Pengeluran Hasil Hutan 6.6 Perkembangan Ekonomi Membawa Perubahan7 PERJUANGAN RAKYAT TEMPATAN MENGEMBALIKAN KEDAULATAN BANGSA 7.1 Perjuangan Mengembalikan Kedaulatan Kedah 7.2 Dol Said Pahlawan Naning 7.3 Rentap Wira Sarawak: Agi Idup Agi Ngelaban 7.4 Sharif Masahor Wira Sarawak 7.5 Dato’ Maharaja Lela Pejuang Kebanggaan Perak 7.6 Yamtuan Antah Mempertahankan Kedaulatan Seri Menanti 7.7 Dato’ Bahaman Pahlawan Pahang 7.8 Mat Salleh Menyanggah SBUB 7.9 Antanom Pahlawan Anak Rimba Berjiwa Besar 7.10 Tok Janggut Pejuang Jihad 7.11 Haji Abdul Rahman Limbong Pejuang Tani8 KEBANGKITAN SEMANGAT KEBANGSAAN UNTUK MENGANGKAT MARTABAT BANGSA 8.1 Maksud Semangat Kebangsaan 8.2 Perkembangan Negara Luar Memberi Inspirasi Perjuangan 8.3 Gerakan Islah Mencetuskan Kesedaran Kebangsaan 8.4 Intelektual Mematangkan Perjuangan 8.5 Perjuangan Nasionalisme Melalui Mata Pena 8.6 Kesepakatan Menjamin Keutuhan Perjuangan
  • Lampiran B PANDUAN TEMU BUAL DENGAN GURU1. Berapa tahunkah anda menjadi guru Sejarah?2. Apakah opsyen anda semasa mengikuti kursus ijazah atau diploma pendidikan?3. Bagaimana dengan penguasaan guru sendiri dalam pengajaran unsur-unsur patriotisme?4. Apakah cara pengajaran yang digunakan oleh guru semasa mengajar unsur- unsur patriotisme?5. Biasanya guru akan mengguna berapa lama untuk pengajaran unsur-unsur patriotisme?6. Pada pandangan guru, adakah unsur-unsur patriotisme sukar diselit dalam isi kandungan Sejarah?7. Pada pendapat guru, adakah pelajar perlu mempelajari unsur-unsur patriotisme?8. Apakah reaksi pelajar semasa guru menyentuh tentang unsur-unsur patriotisme?9. Adakah terdapat perbezaan dalam keupayaan pelajar bagi membincang tentang unsur-unsur patriotisme?10. Adakah pelajar mengambil inisiatif bertanya atau membincang tentang unsur patriotsme sama ada di dalam atau di luar bilik darjah?11. Apakah masalah yang dihadapi oleh guru dan pelajar dalam pengajaran dan pembelajaran unsur-unsur patriotisme dalam kelas Sejarah?12. Apakah cadangan guru untuk mengatasi masalah pengajaran unsur-unsur patriotisme dalam kelas Sejarah?
  • Lampiran CChua Kheng Hoe55, Jalan Tasek 16,Bandar Seri Alam,81750 Masai,Johor.______________________________________________________________________KepadaPuan PengetuaSMK Taman Megah RiaJalan Jelatang 15,81750 Masai. 21hb Ogos 2006.Puan,Memohon Kebenaran untuk Menjalankan Penyelidikan IlmiahDengan hormatnya saya yang bernama seperti atas ialah pelajar Fakulti PengajianPendidikan, Universiti Teknologi Malaysia dan telah mendaftar untuk mengikuti kursusPendidikan Dan Pembangunan. Butiran saya adalah seperti berikut:NAMA PELAJAR : CHUA KHENG HOENO. MATRIK : MP022062PROGRAM : SARJANA PENDIDIKANKOD KURSUS : TESIS MASTERNAMA KURSUS : PENDIDIKAN DAN PEMBANGUNANTAJUK PENYELIDIKAN : PEMBANGUNAN PATROTISME DALAM PENGAJARAN MATA PELAJARAN SEJARAH TINGKATAN DUA : PERBANDINGAN ANTARA 4 JENIS SEKOLAH MENENGAH2. Saya dikehendaki membuat satu penyelidikan ilmiah seperti tajuk di atas.Maklumat yang diperlukan boleh didapati berdasarkan penyelidikan di institusi puan.Oleh yang demikian saya memohon kebenaran daripada puan untuk mengizinkan sayamenjalankan penyelidikan di institusi puan.3. Jadual untuk menjalankan pemerhatian kelas dan salinan kelulusan daripadaKementerian Pendidikan juga dilampirkan bersama surat ini. Segala kerjasama yangpuan berikan amat dihargai dan saya dahului dengan ucapan berbanyak terima kasih.
  • Sekian , terima kasih.‘BERKHIDMAT UNTUK NEGARA’Yang benar,_____________________(CHUA KHENG HOE)
  • Jadual untuk Pemerhatian Dalam Kelas Nama Guru Tingkatan Hari/Waktu MasaCik Hasniza 2D Jumaat / Waktu ke- 11.05am- 11.40am 7
  • Rajah 2.1 - Pengamalan Unsur-Unsur Patriotisme Melalui Mata Pelajaran Sejarah (Kerangka Konseptual Trumay 2004) AIlmu Pengetahuan C*Sejarah Negara Malaysia Penerapan*Sejarah Negara Unsur-Unsur Luar B Patriotisme*Kajian Sejarah E DTempatan Aktiviti *Berbangga sebagai Pengamalan PengajaranKemahiran Rakyat Malaysia Unsur- Dan Pembelajaran Penghayatan Unsur*Inkuiri Dalam Sejarah *Bersemangat Mata Pelajaran*Pengumpulan sumber Setia Unsur-Unsur Patriotisme*Kemahiran Pemikiran Sejarah Negara Patriotime Dalam Sejarah Yang Pelbagai*Penjelasan Sejarah *Bersemangat Kehidupan*Pemahaman Sejarah dan Menarik Kekitaan*Empati *BerdisiplinIsu Semasa *Berusaha Dan Produktif