Op naar een onzekere toekomst

1,428 views
1,374 views

Published on

Published in: Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,428
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
10
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Op naar een onzekere toekomst

  1. 1. rvblaarne De Raad van Bestuur van de Openbare Bibliotheek Laarne 2007 Op naar een onzekere toekomst 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 1 rvblaarne Belangrijkste taak van de RvB ? Meedenken en meewerken aan de bibliotheek van de toekomst Doel van deze presentatie : brandstof leveren 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 2
  2. 2. rvblaarne Inhoud − Strategische krachten ● Moeten ● Kunnen ● Willen (de rol van de Raad van Beheer) − Werken aan de bibliotheek van de toekomst ● De archaïsche bibliotheek ● De nabije toekomst − Uitdagingen en kansen − Competenties − Doelgroepen ● De verre toekomst 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 3 rvblaarne Strategische krachten in de bibliotheek : visieontwikkeling Wenselijk (willen) Voor de evolutie van Voor het overleven van de organisatie de organisatie Volgens de missie Volgens de regels Voor de gebruikers Legitimiteit en mandaat Haalbaar Noodzakelijk (kunnen) (moeten) Volgens doelstellingen Volgens het budget, medewerkers en regels Volgens de technologische evolutie Strategische aanpak van Web 2.0 4
  3. 3. rvblaarne Bibliotheek : huidige taak Wat wil, moet en kan een bibliotheek ? ● Moeten : Decreet van 2001 ● Kunnen : Gemeentebestuur ● Willen : Bibliotheekmanagement en Raad van Beheer 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 5 rvblaarne Moeten ● Wet van 1921 (Jules Destrée) − Eerste bibliotheekwetgeving − Wildgroei van ideologische bibliotheken ● Decreet van 1978 − Zeer belangrijk : ● In iedere gemeente een OB ● Zeer strikte regelgeving ● Nadruk op professionalisme en pluriformiteit − Weinig ruimte voor initiatief 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 6
  4. 4. rvblaarne Moeten (2) ● Decreet houdende het stimuleren van een kwalitatief en integraal lokaal cultuurbeleid van 13 juli 2001 − Bibliotheekwetgeving geïntegreerd in een ruimer cultuurdecreet − Minder strikte regels tvv van beleidsplanning − Nadruk op netwerkvorming 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 7 rvblaarne Decreet lokaal cultuurbeleid 2001 De openbare bibliotheek is een basisvoorziening waar elke burger terecht kan voor informatie, educatie, cultuur en ontmoeting. Elke gemeente is verplicht tot het oprichten van een bibliotheek, opdat elke burger gelijke en vrije toegang krijgt tot kennis, cultuur en informatie, opgeslagen in gedrukte en andere informatiedragers. De openbare bibliotheek schept een voorwaarde tot levenslang leren, culturele ontwikkeling en het democratisch functioneren van de samenleving. 14 december 2007 Jan Van Hee - Maarifa 8
  5. 5. rvblaarne IFLA/UNESCO Manifest over de openbare bibliotheek 1994 De openbare bibliotheek is het lokale centrum voor informatie, dat ervoor zorgt dat allerlei vormen van kennis en informatie direct beschikbaar zijn voor de gebruikers. 14 december 2007 Jan Van Hee - Maarifa 9 rvblaarne Functies van de bibliotheek (cfr. Man in de straat) 06/12/07 ?Op naar een onzekere toekomst 10
  6. 6. rvblaarne Functies van de bibliotheek (cfr. Decreet van 2001) ● Cultuurontwikkeling ● Levenslang leren ● Democratisch functioneren Probleemstelling : ● Bewaren lokaal cultureel erfgoed Hoe invullen? Hoe prioriteiten stellen? ● Ontspanning bieden ● Informatie- en kennis verstrekken ● Ontmoetingsfunctie 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 11 rvblaarne Functies van de bibliotheek (cfr. gebruikersonderzoek) De bibliotheek, een huis vol meningen 32 041 bezoekers over 165 bibliotheken Resultaten van het Vlaams gebruikersonderzoek meer info op www.vcob.be 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 12
  7. 7. rvblaarne Inhoud − Strategische krachten ● Moeten ● Kunnen ● Willen (de rol van de Raad van Beheer) − Werken aan de bibliotheek van de toekomst ● De archaïsche bibliotheek ● De nabije toekomst − Uitdagingen en kansen − Competenties − Doelgroepen ● De verre toekomst 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 13 rvblaarne Kunnen ● Gemeenteraad en College van Burgemeester en Schepenen − Keuren het Cultuurbeleidsplan (of het Bibliotheeksbeleidplan) goed. − Bepalen de begroting. 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 14
  8. 8. rvblaarne Mogelijkheden van het nieuwe gemeentedecreet (22.12.2006) − de gemeenten krijgen meer bevoegdheid over hun personeelsbeleid ● de mogelijkheid om contractuele werknemers in dienst te nemen wordt verruimd − er komt een ruimere mogelijkheid tot delegatie − mogelijkheid tot interne en externe verzelfstandiging ● ook budgethouderschap is mogelijk − Meerjarenplanning (ook financieel) − een ruimere mogelijkheid tot participatie van de burger, waaronder een klachtenbehandeling − Mogelijkheid tot publiek-private samenwerking − omschrijft expliciet de werking van de gemeentearchieven 06/12/07 Les 15 rvblaarne Inhoud − Strategische krachten ● Moeten ● Kunnen ● Willen (de rol van de Raad van Beheer) − Werken aan de bibliotheek van de toekomst ● De archaïsche bibliotheek ● De nabije toekomst − Uitdagingen en kansen − Competenties − Doelgroepen ● De verre toekomst 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 16
  9. 9. rvblaarne Willen ● Het Bibliotheekmanagement ● De Raad van Beheer − Wettelijk kader − Praktische invulling 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 17 rvblaarne RvB : wettelijk kader ● Cultuurpact-decreet : − Bedoeld als : bescherming ideologische minderheden − Huidige toepassing : inspraak en medebeheer − 3 mogelijkheden tot beheer. ● Meest optimale : Art. 9 b) Vereniging van afgevaardigden betrokken overheid en gebruikers/strekkingen. Eventuele coöptatie van deskundigen. ● Kennisgeving van strekkingen van de gebruikers zijn niet verplicht, wel zorgen voor evenwicht ! ● Toekomst (cfr. Gemeentedecreet) − Meer mogelijkheden tot verzelfstandiging 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 18
  10. 10. rvblaarne RvB : praktisch kader ● Samenstelling − Voorzitter (vraag : aan welk profiel moet de voorzitter beantwoorden ?) − ev. ondervoorzitter − Schepen van Cultuur − Leden (politici, gebruikers, ev. experten, ...) − Secretaris (=Bibliothecaris)* − Experten à la carte* * = niet stemgerechtigd 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 19 rvblaarne RvB : praktisch kader ● Spelregels : − Reglementen ● Organiek ● Huishoudelijk − Overleg met : ● Gemeenteraad en College van Burgemeester en schepenen ● Andere raden 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 20
  11. 11. rvblaarne RvB : praktisch kader (1) ● Slechts gedeeltelijk wettelijk bepaald. − In de praktijk : weinig “echt” beheer − Oorspr. : evenwichten bewaken tussen verschillende strekkingen ● Adviserende ondersteuning − Binnenbrengen extra expertise − Opgelet : geen adviesraad ● Strategische planning : koers bepalen 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 21 rvblaarne RvB : praktisch kader (2) ● Controle (to control : beheersen) Bijv. : BIOS-gegegens, Ovinob-dashboard Benchmarken ● Netwerken en pleitbezorgen In eigen kring (politiek, organisaties, ...) Andere bibliotheken en raden van beheer 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 22
  12. 12. rvblaarne RvB : praktisch kader ● Eerste pool voor vrijwillige medewerkers − Bijvoorbeeld : boekenverkoop, voorlezen, uitbreidingsactiviteiten ● Conclusie “Dynamisch ondersteunend en (strategisch) meedenkend orgaan dat ook betrokken is bij de activiteiten”. 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 23 rvblaarne Inhoud − Strategische krachten ● Moeten ● Kunnen ● Willen (de rol van de Raad van Beheer) − Werken aan de bibliotheek van de toekomst ● De archaïsche bibliotheek ● De nabije toekomst − Uitdagingen en kansen − Competenties − Doelgroepen ● De verre toekomst 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 24
  13. 13. rvblaarne Werken aan de bibliotheek van morgen 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 25 rvblaarne Vragen ● Gaat de bibliotheek verdwijnen ? ● Wat is de (toekomstige) maatschappelijke meerwaarde van de bibliotheek ? Wat is de Return on Investment (ROI) ? ● Wat zijn de prioriteiten voor de toekomstige bibliotheek ? 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 26
  14. 14. rvblaarne De archaïsche bibliotheek : het streven naar volledigheid ... ● De universele bibliotheek ● Alle/zoveel mogelijk menselijke kennis in elke bibliotheek 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 27 rvblaarne Gevolg : 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 28
  15. 15. rvblaarne Inhoud − Strategische krachten ● Moeten ● Kunnen ● Willen (de rol van de Raad van Beheer) − Werken aan de bibliotheek van de toekomst ● De archaïsche bibliotheek ● De nabije toekomst − Uitdagingen en kansen − Competenties − Doelgroepen ● De verre toekomst 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 29 rvblaarne Het belang van de bibliotheek • Wat leren onderstaande verhalen ? Nathan Rothschild maart 2007 Inlichtingenwerk Maarifa - Jan Van Hee 30
  16. 16. rvblaarne Bibliotheek : nabije toekomst Wat staat ons de komende jaren te wachten ? ● Onderzoeken door omgevingsanalyse ● Anticiperen via beleidsplanning 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 31 rvblaarne Ontwikkelingen : de revolutie in de informatiesector (bedreigingen) ● Tijdsversnelling in de IT-sector ● i-Tunes ● Google ! − Google Books − Google Scholar ● WEB2.0 ● Informatieversnippering ● Steeds hogere eisen flexibiliteit en kwaliteit 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 32
  17. 17. rvblaarne Ontwikkelingen : de revolutie in de informatiesector (kansen) ● Zie ook bedreigingen ! ● Automatiseren van routine-taken − Bijv. : RFID ● Attenderen ● Nieuwe visie op bibliotheekwerk : de vraaggestuurde bibliotheek ● Netwerkvorming 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 33 rvblaarne De veranderende rol van de lokale bibliotheek : redenen ● Veranderende doelen − Passieve houding <=> Anticiperen ● Veranderende middelen ● Veranderende producten ● Veranderende klanten − Mondigheid − Diversiteit 14 december 2007 Jan Van Hee - Maarifa 34
  18. 18. rvblaarne Visie : WEG MET PASIVITEIT ! ● De focus ligt nog steeds op het aanbod, niet op de gebruiker ● Teveel uitleen, te weinig informatieverstrekking ● Bibliotheken moeten opnieuw durven adviseren : − Dit is een goed boek − Dit is juiste informatie 14 december 2007 Jan Van Hee - Maarifa 35 rvblaarne Visie : MAATWERK ! ● “In een bibliotheek zoeken naar een boek is even leuk als in een garage zelf je bougies moeten vervangen” (Kees Hamann) ● De bibliotheek is teveel een supermarkt in plaats van een speciaalzaak. 14 december 2007 Jan Van Hee - Maarifa 36
  19. 19. rvblaarne Inhoud − Strategische krachten ● Moeten ● Kunnen ● Willen (de rol van de Raad van Beheer) − Werken aan de bibliotheek van de toekomst ● De archaïsche bibliotheek ● De nabije toekomst − Uitdagingen en kansen − Competenties − Doelgroepen ● De verre toekomst 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 37 rvblaarne Competenties van de human resources Aanwervingen van het personeel voor de komende 40 jaar gebeurt op basis van competenties van 20 jaar geleden ! 14 december 2007 Jan Van Hee - Maarifa 38
  20. 20. rvblaarne Nieuwe competenties voor het OB personeel OUT IN − Back-office − Sociale vaardigheden − Catalografie − Informatievaardigheden − Collectievorming − Maatwerk (ten dele) − IT − Administratie − Specialist − Boekverwerking − Generalist 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 39 rvblaarne Competenties van het personeel − Het bibliotheekpersoneel is een “schaap met 7 poten” (dixit Kees Hamann, bib Vlissingen) ● Nood aan samenwerking met/aanwerving van andere specialiteiten − Het bibliotheekpersoneel maakt zich onbenaderbaar ● Herkenbaarheid ● Drempel van de balie ● Klantvriendelijkheid ● Geen maatwerk ● De klant wil het personeel niet storen 14 december 2007 Jan Van Hee - Maarifa 40
  21. 21. rvblaarne Inhoud − Strategische krachten ● Moeten ● Kunnen ● Willen (de rol van de Raad van Beheer) − Werken aan de bibliotheek van de toekomst ● De archaïsche bibliotheek ● De nabije toekomst − Uitdagingen en kansen − Competenties − Doelgroepen ● De verre toekomst 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 41 rvblaarne Doelgroepen : een intuïtief overzicht ● Op basis van ● Op basis van demografie : interesse : − Leerlingen lager en − Ontspanningslezers secundair onderwijs − Cultuurzoekers − Senioren − Informatie-freaks − Vrouwen − Eeuwige studenten − ... − ... 14 december 2007 Jan Van Hee - Maarifa 42
  22. 22. rvblaarne Nieuwe doelgroepen ? ● Lokale gemeenschap ruimer dan kinderen en senioren : − Gamers : ● Informatie ● Lan-parties − Have-nots en digibeten ● Beschikbaarheid van apparatuur en know-how − Basiseducatie − NT2 14 december 2007 Jan Van Hee - Maarifa 43 rvblaarne Nieuwe doelgroepen ? ● Organisaties : − Instellingen ● informatie-ondersteuning − Zelfstandigen en bedrijven ● bedrijfsinformatie − Lokale overheid ● kennisbeheer − Heemkundige kringen ● samenwerking 14 december 2007 Jan Van Hee - Maarifa 44
  23. 23. rvblaarne Inhoud − Strategische krachten ● Moeten ● Kunnen ● Willen (de rol van de Raad van Beheer) − Werken aan de bibliotheek van de toekomst ● De archaïsche bibliotheek ● De nabije toekomst − Uitdagingen en kansen − Competenties − Doelgroepen ● De verre toekomst 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 45 rvblaarne De bibliotheek van de toekomst ... 06/12/07 Foto : uit de film Star Wars naar een onzekere toekomst Op 46
  24. 24. rvblaarne Scenario's voor de bibliotheek (2010-2030) : Een intuïtieve zoektocht en voer voor discussie. 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 47 rvblaarne Scenario 1 : (papieren) boeken, tijdschriften en kranten verdwijnen.* * met uitzondering van bibliofiele uitgaven 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 48
  25. 25. rvblaarne Scenario's voor de bibliotheek (vervolg) ● GSM, PDA, MP3, GPS, e-book, ... worden steeds meer geïntegreerd in één toestel. ● Lezen wordt een multimediale ervaring. ● Veel “boeken” zijn gratis download-baar (door reclamegelden) ● Het toenemende belang van IT zorgt voor maatschappelijke onrust. ● Steeds meer organisaties en overheden openen informatiepunten en -sites. ● Mensen verliezen zich in de informatie-overdaad. 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 49 rvblaarne Scenario's voor de bibliotheek (vervolg) ● Vlaanderen wordt steeds meer een kennismaatschappij. ● KMO's ondervinden steeds meer een nood aan bedrijfsinformatie. ● Onderwijs gebeurt steeds meer van op afstand (e- leren). ● Mensen gebruiken steeds meer interactieve webtoepassingen om met elkaar te communiceren en om informatie uit te wisselen. ● Zoekmachines kennen een nooit geziene staat van perfectie in het zoeken naar juiste informatie. 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 50
  26. 26. rvblaarne Scenario's voor de bibliotheek (vervolg) ● Veel informatie wordt niet meer gratis aangeboden en wordt opgeslagen in afgesloten databestanden. ● Steeds meer jonge senioren met veel vrije tijd willen zich verder ontwikkelen. ● ... 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 51 rvblaarne Scenario's voor de bibliotheek (vervolg) ● Ultieme scenario's : − De bibliotheek verdwijnt door de concurrentie van andere aanbieders van informatie, kennis, ontspanning, cultuur, ... − De bibliotheek wordt volledig digitaal − De bibliotheek wordt een gemeentelijke expertisecentrum − De bibliotheek wordt een leer- en kenniscentrum − De bibliotheek blijft de behoeder van 06/12/07 betrouwbare ennaar een onzekere toekomst informatie Op betaalbare 52
  27. 27. rvblaarne Verdere informatie ● www.vcob.be ● www.vvbad.be ● www.ovinob.be ● www.cjsm.vlaanderen.be 06/12/07 Op naar een onzekere toekomst 53

×