• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Een collectieplan voor openbare bibliotheken in Oost-Vlaanderen
 

Een collectieplan voor openbare bibliotheken in Oost-Vlaanderen

on

  • 4,443 views

 

Statistics

Views

Total Views
4,443
Views on SlideShare
3,755
Embed Views
688

Actions

Likes
5
Downloads
0
Comments
0

9 Embeds 688

http://informatiebeheer.blogspot.com 230
http://informatiebeheer.blogspot.be 186
http://www.scoop.it 166
http://www.slideshare.net 36
http://informatiebeheer.blogspot.nl 29
http://www.maarifa.be 25
http://informatiebeheer.blogspot.se 13
http://www.informatiestrategie.be 2
https://www.google.be 1
More...

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as OpenOffice

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment
  • Bijv. : Vervelende discussies met schepenen over afvoer
  • Pagina 31 In the last decades of the 20th century , the word "stakeholder" has become more commonly used to mean a person or organization that has a legitimate interest in a project or entity. In discussing the decision-making process for institutions -- including large business corporations , government agencies , and non-profit organizations -- the concept has been broadened to include everyone with an interest (or "stake") in what the entity does. This includes not only its vendors, employees , and customers , but even members of a community where its offices or factory may affect the local economy or environment. In this context, "stakeholder" includes not only the directors or trustees on its governing board (who are stakeholders in the traditional sense of the word) but also all persons who "paid in" the figurative stake and the persons to whom it may be "paid out" (in the sense of a "payoff" in game theory , meaning the outcome of the transaction).
  • Bibnet ambieert het opzetten van een centrale collectiecyclus om processen rond lokaal collectiebeheer te vereenvoudigen én daarmee tijd te creëren voor de bibliotheek. Het gaat om een ideaal scenario dat vertrekt vanuit projecten of initiatieven die vandaag – zij het dus geïsoleerd - reeds deel uitmaken van de Vlaamse biblioteekwerking. [animatie] Alles begint bij de bibliotheek: [opbouw en toelichting cyclus]

Een collectieplan voor openbare bibliotheken in Oost-Vlaanderen Een collectieplan voor openbare bibliotheken in Oost-Vlaanderen Presentation Transcript

  • Het opstellen van een collectieplan Jan Van Hee [email_address]
  • Doel De collectie van een bibliotheek wordt niet in het luchtledige opgesteld, een collectie staat steeds in functie van de doelstellingen van de bibliotheek en moet beleidsmatig gevormd worden. De doelstellingen van de collectievorming worden bepaald door de mandaten die de openbare bibliotheek kreeg, de omgeving, de missie en de visie en de doelgroep. Als we de collectie van een openbare bibliotheek beleidsmatig en efficiënt willen samenstellen, hebben we planmatige aanpak nodig. Aan de hand van drie workshopsessies wordt een collectieplan opgemaakt op maat van elke deelnemende bibliotheek. In de workshops houden we rekening met de algemene én eigen visie van de bibliotheken, we vertrekken van de strategische doelstellingen en plaatselijke omgeving. Elke bibliotheek maakt op die manier het collectieprofiel en het collectieontwikkelingsprofiel op voor haar/zijn eigen bibliotheek. Daarnaast tekenen we de collectieprocessen uit, zodat die steeds op een performante en eenduidige wijze kunnen gebeuren.
  • Huiswerk Na elke sessie worden de deelnemers naar huis gestuurd met een opdracht tegen de volgende bijeenkomst, zodat het resultaat een afgewerkt collectieplan wordt dat in het (toekomstig) beleidsplan en kwaliteitshandboek kan geïntegreerd worden.
  • Agenda
    • Dag 1 : strategie
      • Misie en visie
      • Context
      • Profielen en doelen
    • Dag 2 : Processen
    • Dag 3 : Evalueren en bijsturen
  • Dag 1 Profielen en doelen
  • Inhoud : dag 1
    • Collectiebeleid en collectieplan
    • Missie en visie
    • Context van het collectiebeleid
    • Collectieprofielen en collectievormingsprofielen
  • Initiatieven Collectiebeleid
    • Bibnet
    • SBB Oost-Vlaanderen (ICB)
    Nederland :
      • Collectie Nederland (globaal)
      • ProBiblio, VOB, regionale samenwerkingsinitiatieven, ...
  • Volgens Bibnet : 20% OB’s doet aan efficiënte collectievorming & planning
  • Wie heeft reeds een collectiebeleid ? Zo, ja : Is dat geformaliseerd (bijv. In het beleidsplan) ? Is dat gekend/gedragen door het personeel ? Is dat gecommuniceerd naar de buitenwereld ? Vraag vooraf
  • Collectieontwikkelingsplan : wat Een collectieontwikkelingsplan (COP) is een geschreven statement met de doelstelling en de werking van de collectieontwikkeling. Het beschrijft de context en voorziet het personeel van richting waar het collectiebeleid uitmoet. Het is een langlopende verbintenis , dat door de beleidsmensen dient goed gekeurd te worden en een onderdeel wordt van het algemene beleidsplan . Het is tevens een werkinstrument dat constant aangevuld en verbeterd wordt.
  • Collectieontwikkelingsplan : waarom ?
    • Het verplicht collectieverantwoordelijken het collectiebeleid af te stemmen op de doeleinden van de bibliotheek ;
    • Het dient als richtlijn en handleiding voor de uitvoerders van het collectiebeleid;
    • Het biedt een kader om op grond van de vastgelegde prioriteiten budgetten toe te kennen;
    • Het minimaliseert de persoonlijke voorkeur in de selectie van materiaal;
    • Het dient als informatiebron voor nieuwe collectieverantwoordelijken waardoor continuïteit van het collectiemanagementverzekerd wordt.
    • Het is een basis voor het uitwerken van samenwerking .
    • Het dient als verantwoording naar beleidsmakers en critici.
    • Censuur vermijden.
    • De klanten weten wat ze mogen verwachten (service level agreement).
  • Afspraken en samenwerking
    • Bi-lateraal
    • Bibliotheekregio
    • Provincie
    • Vlaanderen
    • Internationaal
    • Ad-hoc
    • IBL
    • Formele afspraken
      • Onderwerpen
      • Niveau's
    • Consortia
  • Collectieontwikkelingsplan : Voorwaarden
    • Mandaat
    • Commitment/medewerking bestuur
    • Werkgroep/samenwerking medewerkers
    • Onderzoek en analyse
  • http://www.mplib.org/cdp.asp
  • Eén van de 8 “policies”. Wat is het doel ?
  • Collection Development Policy (MPL)
        • Mission of the Library and of Collection Development
          • Mission Statement
          • Purpose of the Collection Within the Context of the Mission
        • Purpose of the Collection Development Policy
        • General Principles of Collection Development
          • Intellectual Freedom
          • Access
          • Preservation
        • Responsibility for Collection Development
        • Audience and Roles
        • Context and Scope of Collection Development at MPL
  • Collection Development Policy (MPL) (2)
        • Collection Management
          • Selection Sources
          • Selection Criteria
          • General Criteria
          • Content Criteria
          • Electronic Format Criteria
          • Gifts
          • Retention and Preservation Criteria
          • Evaluation Criteria
          • Request for Reconsideration
  • Collectieontwikkelingsplan : strategisch luik
      • Doel, aanleiding, reikwijdte, looptijd en samenvatting van het plan, begrippenlijst
      • Missie van de bibliotheek
      • Visie op de CO
      • Context van de collectie
        • Historiek
        • Omgevings-, doelgroep- en marktanalyse
      • Collectieprofielen (bestaande collectie)
        • Categorieën, niveau, onderwerpen, formaten, indicatoren, ...
      • Collectieontwikkelingsprofielen (collectiedoelen)
        • Categorieën, niveau, onderwerpen, formaten, indicatoren, ...
      • Instrumenten en middelen (meerjarenbegroting)
  • Collectieontwikkelingsplan : operationeel luik
      • Verantwoordelijken en inspraak
      • Selectie criteria (wat wordt al dan niet ge( de )selecteerd) :
        • Non-fictie, Fictie, Tijdschriften, Naslagwerken, Digitale bronnen, DVD, Muziek, Gesproken boeken, ...
      • Selectie-instrumenten
      • Speciale collecties :
        • Specifieke doelgroepen
          • Onderwijs
          • Allochtonen
        • Regionale collecties
      • Schenkingen
      • Evaluatie
      • Klachten
  • Inhoud : dag 1
    • Collectiebeleid en collectieplan
    • Missie en visie
    • Context van het collectiebeleid
    • Collectieprofielen en collectievormingsprofielen
  • Missie - visie
    • Missie
      • Wat
      • Wie
      • Waarom
      • Werkterrein
      • Bestaansrecht
      • Betekenis voor stakeholders
      • Normen, waarden en overtuigingen
      • Intenties en ambities
    • Visie
      • Hoe
      • Omgevingsbeeld
      • Gedroomde positie
      • Succesformule
  • Uitgangspunten collectie (aanzet tot visie)
    • Pluriformiteit
    • Actualiteit
    • Evenwicht
    • Betrouwbaarheid
    • Klantgerichtheid
    • Verscheidenheid
  • Begrenzingen collectie
    • Juridische grenzen
    • Ethische en maatschappelijke grenzen
    • Moeilijkheidsgraad
    • Taal
    • Materiaalsoort
    • Afstemming andere bibliotheken
    • Intrinsieke kwaliteit
  • Inhoud : dag 1
    • Collectiebeleid en collectieplan
    • Missie en visie
    • Context van het collectiebeleid
    • Collectieprofielen en collectievormingsprofielen
  • Context = analyse
    • Historische schets
    • Beschrijving van de omgeving en de doelgroepen
    • Swot
    • Marktanalyse
    • ...
  • De 5 krachten van Michael Porter 1. De macht van leveranciers; 2. De macht van afnemers; 3. De mate waarin substituten en complementaire goederen verkrijgbaar zijn; 4. De dreiging van nieuwe toetreders tot de markt; 5. De interne concurrentie van spelers op de markt.
  • Bron : www.wikipedia.be De 5 krachten van Michael Porter
  • Marktanalyse : portfolio (twee voorbeelden)
    • BCG-matrix
      • De BCG-matrix is het bekendste model binnen de portfolio-analyse en is begin jaren zeventig ontwikkeld door de Boston Consulting Group.
    • PMC
      • productgroepen van een onderneming in combinatie met de functionele markten waarop deze producten worden verdeeld.
  • BCG-model Relatief marktaandeel Hoog Laag Marktgroei Hoog Laag Stars Question marks Cash cows Dogs 10 x 1 x 0,1 x 0 % 10 % 20 %
  • BCG-model Relatief marktaandeel Hoog Laag Marktgroei Hoog Laag 10 x 1 x 0,1 x 0 % 10 % 20 % Star = Vasthouden (hold strategy) Cash Cow = Oogsten (harvest strategy) Question mark = Bouwen (build strategy) Dog = Desinvesteren (divest strategy)
  • Voorbeeld (2) : PMC
      • Maak een inventaris van de diensten
      • Maak een inventaris van doelgroepen
      • Zet beiden in een matrix
          •  : wenselijk of gepland
          • X : reeds aanwezig
      • Bijvoorbeeld :
    Bron : Strategisch management voor de gezondheids- en welzijnssector / Raf De Rycke. - Tielt : Lannoo, 2002.
  • Stakeholders- of doelgroepanalyse Basiseducatie Jongeren Senioren Toekomstige behoeftes Gerealiseerd (Ja/Nee) Huidige behoeftes Stakeholder / doelgroep
  • Inhoud : dag 1
    • Collectiebeleid en collectieplan
    • Missie en visie
    • Context van het collectiebeleid
    • Collectieprofielen en collectievormingsprofielen
  • Collectieprofiel
    • Wat :
      • Objectieve (of objectiveerbare) weergave van de huidige stand van de collectie
      • Beschrijving van de huidige aanschafpraktijk
      • Waardering van de collectieonderdelen
      • Schematisch overzicht aangevuld met algemene beschrijving van de collectie.
  • Collectieprofiel
    • Voorbeeld van een beoordeling :
    Bron : http://webdoc.ubn.kun.nl/mono/p/peters_e/coll(5).pdf
  • Collectievormingsprofielen
    • Wat :
      • Hoe moet de collectie evolueren om te beantwoorden aan de gestelde strategische doelen
      • Waardering van de collectieonderdelen in de wenselijke situatie
      • Schematisch overzicht aangevuld met algemene beschrijving van de collectieonderdelen.
  •  
  • Strategische krachten
    • Wat moeten we ?
      • Mandaten
    • Wat willen we ?
      • Ambitieniveau's
    • Wat kunnen we ?
      • Middelen
  • De conspectusmethode (bron : NOTA COLLECTIEBELEID BIBLIOTHEEK / Jeroen Walterus. - (www.vcv.be)
    • Vijf niveaus in de collectie of de collectievorming :
    • Niveau 0: geen collectie
    • Niveau 1
    • Niveau 2
    • Niveau 3
    • Niveau 4
    • Niveau 5
  • De conspectusmethode (bron : NOTA COLLECTIEBELEID BIBLIOTHEEK / Jeroen Walterus. - (www.vcv.be)
    • Vijf niveaus in de collectie of de collectievorming :
    • Niveau 0: geen collectie
    • Niveau 1
    • Niveau 2
    • Niveau 3
    • Niveau 4
    • Niveau 5
  • De conspectusmethode (bron : NOTA COLLECTIEBELEID BIBLIOTHEEK / Jeroen Walterus. - (www.vcv.be)
    • Vijf niveaus in de collectie of de collectievorming :
    • Niveau 0: geen collectie
    • Niveau 1
    • Niveau 2
    • Niveau 3
    • Niveau 4
    • Niveau 5
  • De conspectusmethode (bron : NOTA COLLECTIEBELEID BIBLIOTHEEK / Jeroen Walterus. - (www.vcv.be)
    • Vijf niveaus in de collectie of de collectievorming :
    • Niveau 0: geen collectie
    • Niveau 1
    • Niveau 2
    • Niveau 3
    • Niveau 4
    • Niveau 5
  • De conspectusmethode (bron : NOTA COLLECTIEBELEID BIBLIOTHEEK / Jeroen Walterus. - (www.vcv.be)
    • Vijf niveaus in de collectie of de collectievorming :
    • Niveau 0: geen collectie
    • Niveau 1
    • Niveau 2
    • Niveau 3
    • Niveau 4
    • Niveau 5
  • collectievormingsprofiel VCV Bron : http://www.vcv.be/pdf/1_2/collectievormingspolitiek.pdf
  • ICB (Bureau Leemans) bron : Jan Collet
      • Integraal CollectieBeheer
      • Doel : integrale aanpak
      • Methode : Excel-datasheet
      • Input bezit, uitleningen, gemiddelde aanschafprijzen, kwaliteitsscores
      • missiescores, marktgegevens, benchmark gemiddelde UF’s
      • Benchmarkgegevens
      • Transparante methode
      • Interactief
  •  
  •  
  •  
  • Discussie
    • Leg je voorstel van visie voor aan de collega's.
    • Is je collectie vraaggestuurd ?
    • Hoe werd/wordt je collectiebeleid gecommuniceerd ?
    • Wordt er op een gestructureerde manier het collectiebeleid besproken in de RvB ?
  • Huiswerk dag 1
    • Werk aan de hand van de voorgestelde inhoud (dia 19) het strategische luik deels uit :
      • De missie van de bibliotheek
      • Omschrijf je visie over collectievorming
      • Beschrijf de context, maak een aanzet tot marktstudie
      • Maak een aanzet tot profielen
    • Publiceer dit op google-docs
  • Dag 2 : processen
  • Collectieprocessen “ C ollectievorming is een complex proces geworden dat een centrale plaats verdient in de planning van de bibliotheek en waarbij de bredere term ‘collectiemanagement’ beter past.” Trix Bakker
  • Processen : situering Uitvoeren : collectievorming Beleid : collectiemanagement Middel : collectieontwikkelingsplan Operationaliseren in : Projecten : éénmalig Processen : Terugkerend Middel : kwaliteitshandboek
  • Bibliotheekprocessen (www.vcob.be)
  • Collectie planning (laten) Selecteren Bestellen Kastklaar maken Leveren collectieprofielen bestelling titels dispatching kastklaar geleverd Collectie Planning (laten) Selecteren Bestellen Kastklaar maken Leveren m onopolie! K waliteit! … t ot geautomatiseerde cyclus Lokale collectieplanning als voorwaarde om aan te (laten) schaffen in vertrouwen
  • Beleidscyclus collecties : Overijssel Bron : www.reggebrinkgroep.nl
  • PLAN Collectie- ontwikkelings- profielen DO (De-)selectie CHECK Evalueren ACT Aanpassen Collectiebeleid kwaliteitscirkel van Deming Collectie- plan
  •  
  • Rapportage Naarden-Bussum
  • Collectieprocessen optimaliseren : concreet ?
      • Wieden
        • Tijd en ruimte
        • Zie handleiding VCOB
      • Samenwerken
        • Collectieafspraken
        • Kennisdelen
      • Uitbesteden
        • Centraal collectioneren (deel ?)
      • Automatiseren
        • RFID
  • Procesmap : voorbeeld Klant Balie (zichtbaar) Dienst 1 (onzichtbaar) Dienst 2 (onzichtbaar) aankoop- suggestie Ontvangt item Invullen formulier Verwerken item Invullen formulier Bestelling Beschikbaar- stelling formulier Beslissing Ontvangt beslissing Wachten op levering
  • Verantwoordelijken
    • Verantwoordelijken van het collectiebeleid
      • Bibliothecaris
      • Raad van Beheer
    • Verantwoordelijken van de collectievorming
      • Delegeren naar medewerkers
  • Selectie en deselectie
    • Proceseigenaars en selecteurs
      • Centraal of decentraal (bijv. Filialen)
      • Thematische clustering
  • Verantwoordelijken
    • Verantwoordelijken voor de collectievorming
    • Voorbeeldplan :
  • (de-) Selectiecriteria
    • het (te verwachten) gebruik
    • actualiteit
    • het belang van het materiaal/onderwerp binnen de totale collectie
    • feitelijke juistheid van de geboden informatie
    • toonaangevend en/of standaardwerk
    • literaire kwaliteit
    • kwaliteit tekst, illustraties, uitvoering
    • reputatie schrijver en uitgever
    • toegankelijkheid van het materiaal in andere bibliotheken
    • geschiktheid voor bibliotheekgebruik
    • uiterlijke kenmerken (vormgeving en typografie)
    • bijzondere kenmerken (aanwezigheid literatuuropgave, register, bijlagen)
    • schaarste aan ander materiaal op dat gebied
    • periode dat het materiaal van belang zal zijn in de collectie
    • aanwezigheid titel in bibliografieën
    • prijs van aanschaf en/of conservering.
    • (Bron : Collectiebeleid Bibliotheek Rotterdam)
  • Wat met schenkingen ?
        • Doel van de schenking ?
          • Overtollig materiaal
          • Subsidie of sponsoring
          • Visie uitdragen
        • Frequentie
          • Ad hoc
          • Structureel
        • Wie is de schenker
          • Persoonlijke schenkingen
          • Overheid
          • Organisaties
  • Bewaarbeleid
        • Wanneer bewaren ?
          • Toonaangevend
          • Regelmatige vraag
          • Informatiewaarde
          • Uniek voor de regio, cultuur-historische waarde, museale collecties, ...
        • In welke vorm en op welke drager bewaren ?
        • Overdracht van collectieonderdelen ?
          • Afspraken
          • Meest optimale plaats
  • Wieden
    • Zelfevaluatie :
      • Timen hoeveel tijd dat het personeel verliest bij het wegzetten van materialen (Economy)
      • Timen hoe snel de gebruiker een specifiek boek terugvindt in het (over)aanbod (Efficiëntie)
      • Tellen hoeveel gebruikers afhaken door het overaanbod (Effecitviteit)
  • Wieden : procesmatige aanpak Plan van aanpak Gestructureerd Onderdeel van het collectiebeleid Gegevens uit het uitleensysteem Inhoudelijke en formele kenmerken van de boeken Continue aanpak Projectmatige aanpak Continue aanpak Projectmatige aanpak : adh screening van de rekken Projectmatige aanpak : adh van lijsten
  • Wieden : procesmatige aanpak (2) Onderscheid tussen bibliotheken inzake bewaartermijn De lokale bibliotheek (= iedere bibliotheek) De netwerkbibliotheek : dit zijn de bibliotheken die een taak willen opnemen in het netwerkmagazijn.
  • Inhoudelijke en formele kenmerken van de boeken Esthetiek Overbodig Vervanging Onnauwkeurigheden Kenmerken : vuil, versleten, onherstelbaar, Kenmerken : betrouwbaarheid Kenmerken : recentere uitgave Kenmerken : niet meer aangepast aan de doelstelling van de bib, dubbels, ...
  • Gegevens uit het uitleensysteem Algemeen : Nuluitleen en laatste leendatum Uitleenfrequentie Uitgavedatum en copyrightdatum Jeugd : nuluitleen : 2 jaar of ouder dan 5 jaar Volwassen Non-fictie : ouder dan 5 (lokale bibliotheek) of 10 jaar (netwerkbibliotheek) Volwassen fictie : nuluitleen : 2 jaar Uitzonderingen Klassiekers, basiswerken en leeslijsten Klassiekers Zie handleiding !
  • Enkele voorbeelden (lokale bib) 520 Informatica : Ouder dan 3 jaar ? Software die lang standhoudt ? Ja Nee Afvoer 900 Geschiedenis : Ouder dan 5 jaar ? Deelgebieden zonder nieuwe publicaties Diepgaande werken Plaatselijk erfgoed Ja Nee
  • Enkele voorbeelden (lokale bib) 690 Bouwkunde Algemeen > 5 jaar Technisch en praktisch > 3 jaar Historisch > 10 jaar Ja Afvoer 330 Politiek Biografieën > 5 jaar Politieke structuren > 10 jaar Partijpolitieke werken > 3 jaar Ja
  • Samenwerken
    • Voordeel : schaalgrootte !
    • Waarom :
      • Kennis delen
      • Collectieafspraken
        • “Long tail”
      • Onderhandelingspositie
        • Consortiavorming
    • Niveau :
      • Interlokaal, samenwerkingsverbanden, provincie, Vlaanderen, Nederland
  • Collectieafspraken
    • Voorbeeld : ZOVLA
      • “ collectie: afspraken worden gelegd rond bepaalde aspecten van de collectie: bv. wisselcollectie strips voor volwassenen”
    • Voorbeeld : Limburg
      • “ Tijdens de eerste vijf jaar SBB werd prioritair geïnvesteerd in PBS. Nu pas komt er langzaam tijd en ruimte vrij om na te gaan welke vorm van collectieafspraken of gemeenschappelijke collectievorming zinvol zijn.”
    • Netwerkmagazijn
  • Onderhandelingspositie
    • Voorbeeld : Elektron (Vlaamse wetenschappelijke bibliotheken)
      • Consortium bij de onderhandeling bij de aanschaf van databanken
        • Zie ook : Mediargus en VCOB
    • Op lokale(re) schaal :
      • Aanbestedingen
      • Abonnementen
  • Uitbesteden
    • Make or buy
    • Collectieverzorging
    • Wetenschappelijke bibliotheken :
      • Via approval plans
    • Openbare bibliotheken :
      • Via Biblion
  • Automatiseren
    • Routines :
      • Uitleen
    • Toespitsen op dienstverlening op maat
    • Hoe : RFID !
  • Huiswerk : dag 2
    • Werk aan de hand van de voorgestelde inhoud (dia 20) het operationele luik deels uit.
    • Publiceer dit op google-docs
  • Dag 3 : evalueren en bijsturen
  •  
  • Waarom ?
    • Een middel om de collectie aan te passen;
    • Een middel tot interne planning;
    • Een middel om systematisch in te spelen op budgetaanpassingen;
    • Een basis tot benchmarking met andere bibliotheken;
    • Een basis tot inzicht in de collectie voor het personeel en de beleidsmensen;
    • Een basis tot samenwerking met andere bibliotheken.
  • Hoe ?
    • Enkel nuttige kennis verzamelen !
    • 3E ! (Efficiëntie, economy en effectiviteit)
    • Input, output en outcome (performantie)
    • teamwork
  • Soorten (1)
    • Gebruikers-georiënteerd
      • Cfr. : tevredenheidsstudies
        • wie zijn de gebruikers;
        • vinden de gebruikers de items die ze zoeken;
        • welke wensen hebben ze naar de collectie toe.
    • Collectie-georiënteerd
      • Cfr. : kwaliteitsonderzoek
        • Opgelet : kan kwantitatief of kwalitatief onderzoek zijn.
  • Soorten (2)
    • Kwantitatief
      • Meten en tellen
      • “objectieve” gegevens
    • Kwalitatief
      • Bevragen
      • Interpreteren !
  • Modellen
    • Kwantitatieve modellen
    • Kwalitatieve modellen
    • Geïntegreerde modellen
  • Collectie-evaluatie : kwantitatief
    • Basistechnieken
      • Turn-over, ...
    • Benchmarking
      • Bijv. via biosgegevens, Dash-board (OB)
    • Circulatiestudies en afwezigheidspercentages
      • Doucet-Larbre, Munster, Götersloh, McClellan
        • => C-Opt
    • Citatieanalyse
  • 1. Basistechnieken
    • Collectie per inwoner (C/I)
    • Bezitscoëfficiënt (C/L)
    • Vernieuwingsritme (A/C)
    • Uitleningen per inwoner (U/I)
    • Leenfrequentie (U/L)
    • Gebruikscoëfficiënt (U/C) (turnover rate)
    • Bereik (L/I)
    • Relatieve collectieuitgaven (CU/I)
    • ...
  • 2. Benchmarking
    • Vergelijken met de besten, sterksten, ...
    • Zoeken naar best practices
    • Continue proces
  • http://www.bibliotheekstatistieken.be/
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • 3. Circulatiestudies
    • Nullijsten
      • Eventueel : #nooit uitgeleende werken/collectie
    • Basismethodes :
      • Use-factor
      • Z-score
      • Münster
      • Gütersloh
      • McClellan
      • Doucet-Larbre
  • Use-factor
    • Use-factor =
    % uitleningen van een rubriek % bezit van een rubriek
    • >1 => aanbod vergroten
    • <1 => aanbod verkleinen
    • Problemen :
      • Gevoelig voor pieken en uitschieters
        • Oplossing : z-score
  • Z-score
    • Z-score is een afgeleide van de use-factor
    use-factor – gemiddelde use-factor standaardafwijking (stdev)
    • Standaardafwijking houdt rekening met spreiding.
    • Evenwichtige collectie = tussen 1 en -1
    • Duidelijk referentiepunt
  • Münster
    • Afwezigheidspercentages
    • Verschil tussen bezit en afwezigheid bepaalt stijging of daling per rubriek
    • Duidelijk resultaat : #aan te schaffen materialen per rubriek
    • Twee correctiemogelijkheden
    • Problemen :
      • Geen streefcijfer / doelstelling
      • Grootte van de rubriek is zeer bepalend
  • Gütersloh
    • Afwezigheidspercentages
    • Gebruik en gewenste afwezigheid is bepalend
    • Problemen :
      • Gewenste afwezigheidsnorm (tussen 25 en 35 %) is omstreden
      • Geen correctiefactoren
  • McClellan
    • Gaat uit van de maximumcapaciteit van de rekken
    • Hoogste afwezigheidscijfers => streefbezit
    • Correctiefactor (vierkantswortel)
      • => kleine rubrieken bevoordeeld
    • Problemen :
      • Gevoelig voor pieken en uitschieters
  • McClellan (2)
    • Waarom vierkantswortel ?
  • Doucet-Larbre
    • Uitleningen/rubriek => streefbezit
    • Wegingsfactor (tussen 2/3 en ¾)
      • => bevoordeling kleine rubrieken
  • 3. Circulatiestudies
    • Uitgewerkte instrumenten :
      • Rationeel Collectioneren (RCB)
      • C-OPT (Peter Huygen)
  • C-Opt
    • C-opt adviseert een groei –of krimpscenario op basis van interne cijfers (bezit en uitleen)
    • Combinatie van verdeelsleutel van Doucet-Larbre en de aanwezigheidscijfers van Gütersloh.
    • “Black-box”
    • Enkel interne cijfers
  • Kwalitatief onderzoek : expertperspectief
    • Conspectus-methode
    • Steekproef aan de hand van lijsten
    • Evaluatie door een externe expert
    • Mysterieshopping
  • Kwalitatief onderzoek : klantenperspectief
    • Bevraging klanten :
        • Critical-incidence onderzoek en nieten-lijst
        • Usability-studies
        • Globaal gebruikersonderzoek
        • Forum
        • Libqual
    • Bevraging opinion-leaders
    • Klachten-analyse
    cfr. : “uitlokken van klachten”
    • Klanten-observatie
  • Huiswerk : dag 3
    • Stuur je afgewerkte collectieplan door ter feedback.
    • Ook vragen zijn welkom : jvanhee@maarifa.be
  • Evaluatie
    • Beantwoordde deze opleiding aan de verwachtingen ?
    • Ga je verworden kennis in de praktijk kunnen omzetten ?
    • Wat zijn suggesties ter verbetering ?