Een collectieplan voor openbare bibliotheken in Oost-Vlaanderen

4,267 views
4,102 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
6 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
4,267
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
760
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
6
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Bijv. : Vervelende discussies met schepenen over afvoer
  • Pagina 31 In the last decades of the 20th century , the word "stakeholder" has become more commonly used to mean a person or organization that has a legitimate interest in a project or entity. In discussing the decision-making process for institutions -- including large business corporations , government agencies , and non-profit organizations -- the concept has been broadened to include everyone with an interest (or "stake") in what the entity does. This includes not only its vendors, employees , and customers , but even members of a community where its offices or factory may affect the local economy or environment. In this context, "stakeholder" includes not only the directors or trustees on its governing board (who are stakeholders in the traditional sense of the word) but also all persons who "paid in" the figurative stake and the persons to whom it may be "paid out" (in the sense of a "payoff" in game theory , meaning the outcome of the transaction).
  • Bibnet ambieert het opzetten van een centrale collectiecyclus om processen rond lokaal collectiebeheer te vereenvoudigen én daarmee tijd te creëren voor de bibliotheek. Het gaat om een ideaal scenario dat vertrekt vanuit projecten of initiatieven die vandaag – zij het dus geïsoleerd - reeds deel uitmaken van de Vlaamse biblioteekwerking. [animatie] Alles begint bij de bibliotheek: [opbouw en toelichting cyclus]
  • Een collectieplan voor openbare bibliotheken in Oost-Vlaanderen

    1. 1. Het opstellen van een collectieplan Jan Van Hee [email_address]
    2. 2. Doel De collectie van een bibliotheek wordt niet in het luchtledige opgesteld, een collectie staat steeds in functie van de doelstellingen van de bibliotheek en moet beleidsmatig gevormd worden. De doelstellingen van de collectievorming worden bepaald door de mandaten die de openbare bibliotheek kreeg, de omgeving, de missie en de visie en de doelgroep. Als we de collectie van een openbare bibliotheek beleidsmatig en efficiënt willen samenstellen, hebben we planmatige aanpak nodig. Aan de hand van drie workshopsessies wordt een collectieplan opgemaakt op maat van elke deelnemende bibliotheek. In de workshops houden we rekening met de algemene én eigen visie van de bibliotheken, we vertrekken van de strategische doelstellingen en plaatselijke omgeving. Elke bibliotheek maakt op die manier het collectieprofiel en het collectieontwikkelingsprofiel op voor haar/zijn eigen bibliotheek. Daarnaast tekenen we de collectieprocessen uit, zodat die steeds op een performante en eenduidige wijze kunnen gebeuren.
    3. 3. Huiswerk Na elke sessie worden de deelnemers naar huis gestuurd met een opdracht tegen de volgende bijeenkomst, zodat het resultaat een afgewerkt collectieplan wordt dat in het (toekomstig) beleidsplan en kwaliteitshandboek kan geïntegreerd worden.
    4. 4. Agenda <ul><li>Dag 1 : strategie </li><ul><li>Misie en visie
    5. 5. Context
    6. 6. Profielen en doelen </li></ul><li>Dag 2 : Processen
    7. 7. Dag 3 : Evalueren en bijsturen </li></ul>
    8. 8. Dag 1 Profielen en doelen
    9. 9. Inhoud : dag 1 <ul><li>Collectiebeleid en collectieplan
    10. 10. Missie en visie
    11. 11. Context van het collectiebeleid
    12. 12. Collectieprofielen en collectievormingsprofielen </li></ul>
    13. 13. Initiatieven Collectiebeleid <ul><li>Bibnet
    14. 14. SBB Oost-Vlaanderen (ICB) </li></ul>Nederland : <ul><ul><li>Collectie Nederland (globaal)
    15. 15. ProBiblio, VOB, regionale samenwerkingsinitiatieven, ... </li></ul></ul>
    16. 16. Volgens Bibnet : 20% OB’s doet aan efficiënte collectievorming & planning
    17. 17. Wie heeft reeds een collectiebeleid ? Zo, ja : Is dat geformaliseerd (bijv. In het beleidsplan) ? Is dat gekend/gedragen door het personeel ? Is dat gecommuniceerd naar de buitenwereld ? Vraag vooraf
    18. 18. Collectieontwikkelingsplan : wat Een collectieontwikkelingsplan (COP) is een geschreven statement met de doelstelling en de werking van de collectieontwikkeling. Het beschrijft de context en voorziet het personeel van richting waar het collectiebeleid uitmoet. Het is een langlopende verbintenis , dat door de beleidsmensen dient goed gekeurd te worden en een onderdeel wordt van het algemene beleidsplan . Het is tevens een werkinstrument dat constant aangevuld en verbeterd wordt.
    19. 19. Collectieontwikkelingsplan : waarom ? <ul><li>Het verplicht collectieverantwoordelijken het collectiebeleid af te stemmen op de doeleinden van de bibliotheek ;
    20. 20. Het dient als richtlijn en handleiding voor de uitvoerders van het collectiebeleid;
    21. 21. Het biedt een kader om op grond van de vastgelegde prioriteiten budgetten toe te kennen;
    22. 22. Het minimaliseert de persoonlijke voorkeur in de selectie van materiaal;
    23. 23. Het dient als informatiebron voor nieuwe collectieverantwoordelijken waardoor continuïteit van het collectiemanagementverzekerd wordt.
    24. 24. Het is een basis voor het uitwerken van samenwerking .
    25. 25. Het dient als verantwoording naar beleidsmakers en critici.
    26. 26. Censuur vermijden.
    27. 27. De klanten weten wat ze mogen verwachten (service level agreement). </li></ul>
    28. 28. Afspraken en samenwerking <ul><li>Bi-lateraal
    29. 29. Bibliotheekregio
    30. 30. Provincie
    31. 31. Vlaanderen
    32. 32. Internationaal </li></ul><ul><li>Ad-hoc
    33. 33. IBL
    34. 34. Formele afspraken </li><ul><li>Onderwerpen
    35. 35. Niveau's </li></ul><li>Consortia </li></ul>
    36. 36. Collectieontwikkelingsplan : Voorwaarden <ul><li>Mandaat
    37. 37. Commitment/medewerking bestuur
    38. 38. Werkgroep/samenwerking medewerkers
    39. 39. Onderzoek en analyse </li></ul>
    40. 40. http://www.mplib.org/cdp.asp
    41. 41. Eén van de 8 “policies”. Wat is het doel ?
    42. 42. Collection Development Policy (MPL) <ul><ul><ul><li>Mission of the Library and of Collection Development </li><ul><li>Mission Statement
    43. 43. Purpose of the Collection Within the Context of the Mission </li></ul><li>Purpose of the Collection Development Policy
    44. 44. General Principles of Collection Development </li><ul><li>Intellectual Freedom
    45. 45. Access
    46. 46. Preservation </li></ul><li>Responsibility for Collection Development
    47. 47. Audience and Roles
    48. 48. Context and Scope of Collection Development at MPL </li></ul></ul></ul>
    49. 49. Collection Development Policy (MPL) (2) <ul><ul><ul><li>Collection Management </li><ul><li>Selection Sources
    50. 50. Selection Criteria
    51. 51. General Criteria
    52. 52. Content Criteria
    53. 53. Electronic Format Criteria
    54. 54. Gifts
    55. 55. Retention and Preservation Criteria
    56. 56. Evaluation Criteria
    57. 57. Request for Reconsideration </li></ul></ul></ul></ul>
    58. 58. Collectieontwikkelingsplan : strategisch luik <ul><ul><li>Doel, aanleiding, reikwijdte, looptijd en samenvatting van het plan, begrippenlijst
    59. 59. Missie van de bibliotheek
    60. 60. Visie op de CO
    61. 61. Context van de collectie </li><ul><li>Historiek
    62. 62. Omgevings-, doelgroep- en marktanalyse </li></ul><li>Collectieprofielen (bestaande collectie) </li><ul><li>Categorieën, niveau, onderwerpen, formaten, indicatoren, ... </li></ul><li>Collectieontwikkelingsprofielen (collectiedoelen) </li><ul><li>Categorieën, niveau, onderwerpen, formaten, indicatoren, ... </li></ul><li>Instrumenten en middelen (meerjarenbegroting) </li></ul></ul>
    63. 63. Collectieontwikkelingsplan : operationeel luik <ul><ul><li>Verantwoordelijken en inspraak
    64. 64. Selectie criteria (wat wordt al dan niet ge( de )selecteerd) : </li><ul><li>Non-fictie, Fictie, Tijdschriften, Naslagwerken, Digitale bronnen, DVD, Muziek, Gesproken boeken, ... </li></ul><li>Selectie-instrumenten
    65. 65. Speciale collecties : </li><ul><li>Specifieke doelgroepen </li><ul><li>Onderwijs
    66. 66. Allochtonen </li></ul><li>Regionale collecties </li></ul><li>Schenkingen
    67. 67. Evaluatie
    68. 68. Klachten </li></ul></ul>
    69. 69. Inhoud : dag 1 <ul><li>Collectiebeleid en collectieplan
    70. 70. Missie en visie
    71. 71. Context van het collectiebeleid
    72. 72. Collectieprofielen en collectievormingsprofielen </li></ul>
    73. 73. Missie - visie <ul><li>Missie </li><ul><li>Wat
    74. 74. Wie
    75. 75. Waarom
    76. 76. Werkterrein
    77. 77. Bestaansrecht
    78. 78. Betekenis voor stakeholders
    79. 79. Normen, waarden en overtuigingen
    80. 80. Intenties en ambities </li></ul></ul><ul><li>Visie </li><ul><li>Hoe
    81. 81. Omgevingsbeeld
    82. 82. Gedroomde positie
    83. 83. Succesformule </li></ul></ul>
    84. 84. Uitgangspunten collectie (aanzet tot visie) <ul><li>Pluriformiteit
    85. 85. Actualiteit
    86. 86. Evenwicht
    87. 87. Betrouwbaarheid
    88. 88. Klantgerichtheid
    89. 89. Verscheidenheid </li></ul>
    90. 90. Begrenzingen collectie <ul><li>Juridische grenzen
    91. 91. Ethische en maatschappelijke grenzen
    92. 92. Moeilijkheidsgraad
    93. 93. Taal
    94. 94. Materiaalsoort
    95. 95. Afstemming andere bibliotheken
    96. 96. Intrinsieke kwaliteit </li></ul>
    97. 97. Inhoud : dag 1 <ul><li>Collectiebeleid en collectieplan
    98. 98. Missie en visie
    99. 99. Context van het collectiebeleid
    100. 100. Collectieprofielen en collectievormingsprofielen </li></ul>
    101. 101. Context = analyse <ul><li>Historische schets
    102. 102. Beschrijving van de omgeving en de doelgroepen
    103. 103. Swot
    104. 104. Marktanalyse
    105. 105. ... </li></ul>
    106. 106. De 5 krachten van Michael Porter 1. De macht van leveranciers; 2. De macht van afnemers; 3. De mate waarin substituten en complementaire goederen verkrijgbaar zijn; 4. De dreiging van nieuwe toetreders tot de markt; 5. De interne concurrentie van spelers op de markt.
    107. 107. Bron : www.wikipedia.be De 5 krachten van Michael Porter
    108. 108. Marktanalyse : portfolio (twee voorbeelden) <ul><li>BCG-matrix </li><ul><li>De BCG-matrix is het bekendste model binnen de portfolio-analyse en is begin jaren zeventig ontwikkeld door de Boston Consulting Group. </li></ul><li>PMC </li><ul><li>productgroepen van een onderneming in combinatie met de functionele markten waarop deze producten worden verdeeld. </li></ul></ul>
    109. 109. BCG-model Relatief marktaandeel Hoog Laag Marktgroei Hoog Laag Stars Question marks Cash cows Dogs 10 x 1 x 0,1 x 0 % 10 % 20 %
    110. 110. BCG-model Relatief marktaandeel Hoog Laag Marktgroei Hoog Laag 10 x 1 x 0,1 x 0 % 10 % 20 % Star = Vasthouden (hold strategy) Cash Cow = Oogsten (harvest strategy) Question mark = Bouwen (build strategy) Dog = Desinvesteren (divest strategy)
    111. 111. Voorbeeld (2) : PMC <ul><ul><li>Maak een inventaris van de diensten
    112. 112. Maak een inventaris van doelgroepen
    113. 113. Zet beiden in een matrix </li><ul><ul><li> : wenselijk of gepland
    114. 114. X : reeds aanwezig </li></ul></ul><li>Bijvoorbeeld : </li></ul></ul>Bron : Strategisch management voor de gezondheids- en welzijnssector / Raf De Rycke. - Tielt : Lannoo, 2002.
    115. 115. Stakeholders- of doelgroepanalyse Basiseducatie Jongeren Senioren Toekomstige behoeftes Gerealiseerd (Ja/Nee) Huidige behoeftes Stakeholder / doelgroep
    116. 116. Inhoud : dag 1 <ul><li>Collectiebeleid en collectieplan
    117. 117. Missie en visie
    118. 118. Context van het collectiebeleid
    119. 119. Collectieprofielen en collectievormingsprofielen </li></ul>
    120. 120. Collectieprofiel <ul><li>Wat : </li><ul><li>Objectieve (of objectiveerbare) weergave van de huidige stand van de collectie
    121. 121. Beschrijving van de huidige aanschafpraktijk
    122. 122. Waardering van de collectieonderdelen
    123. 123. Schematisch overzicht aangevuld met algemene beschrijving van de collectie. </li></ul></ul>
    124. 124. Collectieprofiel <ul><li>Voorbeeld van een beoordeling : </li></ul>Bron : http://webdoc.ubn.kun.nl/mono/p/peters_e/coll(5).pdf
    125. 125. Collectievormingsprofielen <ul><li>Wat : </li><ul><li>Hoe moet de collectie evolueren om te beantwoorden aan de gestelde strategische doelen
    126. 126. Waardering van de collectieonderdelen in de wenselijke situatie
    127. 127. Schematisch overzicht aangevuld met algemene beschrijving van de collectieonderdelen. </li></ul></ul>
    128. 129. Strategische krachten <ul><li>Wat moeten we ? </li><ul><li>Mandaten </li></ul><li>Wat willen we ? </li><ul><li>Ambitieniveau's </li></ul><li>Wat kunnen we ? </li><ul><li>Middelen </li></ul></ul>
    129. 130. De conspectusmethode (bron : NOTA COLLECTIEBELEID BIBLIOTHEEK / Jeroen Walterus. - (www.vcv.be) <ul><li>Vijf niveaus in de collectie of de collectievorming :
    130. 131. Niveau 0: geen collectie
    131. 132. Niveau 1
    132. 133. Niveau 2
    133. 134. Niveau 3
    134. 135. Niveau 4
    135. 136. Niveau 5 </li></ul>
    136. 137. De conspectusmethode (bron : NOTA COLLECTIEBELEID BIBLIOTHEEK / Jeroen Walterus. - (www.vcv.be) <ul><li>Vijf niveaus in de collectie of de collectievorming :
    137. 138. Niveau 0: geen collectie
    138. 139. Niveau 1
    139. 140. Niveau 2
    140. 141. Niveau 3
    141. 142. Niveau 4
    142. 143. Niveau 5 </li></ul>
    143. 144. De conspectusmethode (bron : NOTA COLLECTIEBELEID BIBLIOTHEEK / Jeroen Walterus. - (www.vcv.be) <ul><li>Vijf niveaus in de collectie of de collectievorming :
    144. 145. Niveau 0: geen collectie
    145. 146. Niveau 1
    146. 147. Niveau 2
    147. 148. Niveau 3
    148. 149. Niveau 4
    149. 150. Niveau 5 </li></ul>
    150. 151. De conspectusmethode (bron : NOTA COLLECTIEBELEID BIBLIOTHEEK / Jeroen Walterus. - (www.vcv.be) <ul><li>Vijf niveaus in de collectie of de collectievorming :
    151. 152. Niveau 0: geen collectie
    152. 153. Niveau 1
    153. 154. Niveau 2
    154. 155. Niveau 3
    155. 156. Niveau 4
    156. 157. Niveau 5 </li></ul>
    157. 158. De conspectusmethode (bron : NOTA COLLECTIEBELEID BIBLIOTHEEK / Jeroen Walterus. - (www.vcv.be) <ul><li>Vijf niveaus in de collectie of de collectievorming :
    158. 159. Niveau 0: geen collectie
    159. 160. Niveau 1
    160. 161. Niveau 2
    161. 162. Niveau 3
    162. 163. Niveau 4
    163. 164. Niveau 5 </li></ul>
    164. 165. collectievormingsprofiel VCV Bron : http://www.vcv.be/pdf/1_2/collectievormingspolitiek.pdf
    165. 166. ICB (Bureau Leemans) bron : Jan Collet <ul><ul><li>Integraal CollectieBeheer
    166. 167. Doel : integrale aanpak
    167. 168. Methode : Excel-datasheet
    168. 169. Input bezit, uitleningen, gemiddelde aanschafprijzen, kwaliteitsscores
    169. 170. missiescores, marktgegevens, benchmark gemiddelde UF’s
    170. 171. Benchmarkgegevens
    171. 172. Transparante methode
    172. 173. Interactief </li></ul></ul>
    173. 177. Discussie <ul><li>Leg je voorstel van visie voor aan de collega's.
    174. 178. Is je collectie vraaggestuurd ?
    175. 179. Hoe werd/wordt je collectiebeleid gecommuniceerd ?
    176. 180. Wordt er op een gestructureerde manier het collectiebeleid besproken in de RvB ? </li></ul>
    177. 181. Huiswerk dag 1 <ul><li>Werk aan de hand van de voorgestelde inhoud (dia 19) het strategische luik deels uit : </li><ul><li>De missie van de bibliotheek
    178. 182. Omschrijf je visie over collectievorming
    179. 183. Beschrijf de context, maak een aanzet tot marktstudie
    180. 184. Maak een aanzet tot profielen </li></ul><li>Publiceer dit op google-docs </li></ul>
    181. 185. Dag 2 : processen
    182. 186. Collectieprocessen “ C ollectievorming is een complex proces geworden dat een centrale plaats verdient in de planning van de bibliotheek en waarbij de bredere term ‘collectiemanagement’ beter past.” Trix Bakker
    183. 187. Processen : situering Uitvoeren : collectievorming Beleid : collectiemanagement Middel : collectieontwikkelingsplan Operationaliseren in : Projecten : éénmalig Processen : Terugkerend Middel : kwaliteitshandboek
    184. 188. Bibliotheekprocessen (www.vcob.be)
    185. 189. Collectie planning (laten) Selecteren Bestellen Kastklaar maken Leveren collectieprofielen bestelling titels dispatching kastklaar geleverd Collectie Planning (laten) Selecteren Bestellen Kastklaar maken Leveren m onopolie! K waliteit! … t ot geautomatiseerde cyclus Lokale collectieplanning als voorwaarde om aan te (laten) schaffen in vertrouwen
    186. 190. Beleidscyclus collecties : Overijssel Bron : www.reggebrinkgroep.nl
    187. 191. PLAN Collectie- ontwikkelings- profielen DO (De-)selectie CHECK Evalueren ACT Aanpassen Collectiebeleid kwaliteitscirkel van Deming Collectie- plan
    188. 193. Rapportage Naarden-Bussum
    189. 194. Collectieprocessen optimaliseren : concreet ? <ul><ul><li>Wieden </li><ul><li>Tijd en ruimte
    190. 195. Zie handleiding VCOB </li></ul><li>Samenwerken </li><ul><li>Collectieafspraken
    191. 196. Kennisdelen </li></ul><li>Uitbesteden </li><ul><li>Centraal collectioneren (deel ?) </li></ul><li>Automatiseren </li><ul><li>RFID </li></ul></ul></ul>
    192. 197. Procesmap : voorbeeld Klant Balie (zichtbaar) Dienst 1 (onzichtbaar) Dienst 2 (onzichtbaar) aankoop- suggestie Ontvangt item Invullen formulier Verwerken item Invullen formulier Bestelling Beschikbaar- stelling formulier Beslissing Ontvangt beslissing Wachten op levering
    193. 198. Verantwoordelijken <ul><li>Verantwoordelijken van het collectiebeleid </li><ul><li>Bibliothecaris
    194. 199. Raad van Beheer </li></ul><li>Verantwoordelijken van de collectievorming </li><ul><li>Delegeren naar medewerkers </li></ul></ul>
    195. 200. Selectie en deselectie <ul><li>Proceseigenaars en selecteurs </li><ul><li>Centraal of decentraal (bijv. Filialen)
    196. 201. Thematische clustering </li></ul></ul>
    197. 202. Verantwoordelijken <ul><li>Verantwoordelijken voor de collectievorming
    198. 203. Voorbeeldplan : </li></ul>
    199. 204. (de-) Selectiecriteria <ul><li>het (te verwachten) gebruik
    200. 205. actualiteit
    201. 206. het belang van het materiaal/onderwerp binnen de totale collectie
    202. 207. feitelijke juistheid van de geboden informatie
    203. 208. toonaangevend en/of standaardwerk
    204. 209. literaire kwaliteit
    205. 210. kwaliteit tekst, illustraties, uitvoering
    206. 211. reputatie schrijver en uitgever
    207. 212. toegankelijkheid van het materiaal in andere bibliotheken
    208. 213. geschiktheid voor bibliotheekgebruik </li></ul>
    209. 214. <ul><li>uiterlijke kenmerken (vormgeving en typografie)
    210. 215. bijzondere kenmerken (aanwezigheid literatuuropgave, register, bijlagen)
    211. 216. schaarste aan ander materiaal op dat gebied
    212. 217. periode dat het materiaal van belang zal zijn in de collectie
    213. 218. aanwezigheid titel in bibliografieën
    214. 219. prijs van aanschaf en/of conservering.
    215. 220. (Bron : Collectiebeleid Bibliotheek Rotterdam) </li></ul>
    216. 221. Wat met schenkingen ? <ul><ul><ul><li>Doel van de schenking ? </li><ul><li>Overtollig materiaal
    217. 222. Subsidie of sponsoring
    218. 223. Visie uitdragen </li></ul><li>Frequentie </li><ul><li>Ad hoc
    219. 224. Structureel </li></ul><li>Wie is de schenker </li><ul><li>Persoonlijke schenkingen
    220. 225. Overheid
    221. 226. Organisaties </li></ul></ul></ul></ul>
    222. 227. Bewaarbeleid <ul><ul><ul><li>Wanneer bewaren ? </li><ul><li>Toonaangevend
    223. 228. Regelmatige vraag
    224. 229. Informatiewaarde
    225. 230. Uniek voor de regio, cultuur-historische waarde, museale collecties, ... </li></ul><li>In welke vorm en op welke drager bewaren ?
    226. 231. Overdracht van collectieonderdelen ? </li><ul><li>Afspraken
    227. 232. Meest optimale plaats </li></ul></ul></ul></ul>
    228. 233. Wieden <ul><li>Zelfevaluatie : </li><ul><li>Timen hoeveel tijd dat het personeel verliest bij het wegzetten van materialen (Economy)
    229. 234. Timen hoe snel de gebruiker een specifiek boek terugvindt in het (over)aanbod (Efficiëntie)
    230. 235. Tellen hoeveel gebruikers afhaken door het overaanbod (Effecitviteit) </li></ul></ul>
    231. 236. Wieden : procesmatige aanpak Plan van aanpak Gestructureerd Onderdeel van het collectiebeleid Gegevens uit het uitleensysteem Inhoudelijke en formele kenmerken van de boeken Continue aanpak Projectmatige aanpak Continue aanpak Projectmatige aanpak : adh screening van de rekken Projectmatige aanpak : adh van lijsten
    232. 237. Wieden : procesmatige aanpak (2) Onderscheid tussen bibliotheken inzake bewaartermijn De lokale bibliotheek (= iedere bibliotheek) De netwerkbibliotheek : dit zijn de bibliotheken die een taak willen opnemen in het netwerkmagazijn.
    233. 238. Inhoudelijke en formele kenmerken van de boeken Esthetiek Overbodig Vervanging Onnauwkeurigheden Kenmerken : vuil, versleten, onherstelbaar, Kenmerken : betrouwbaarheid Kenmerken : recentere uitgave Kenmerken : niet meer aangepast aan de doelstelling van de bib, dubbels, ...
    234. 239. Gegevens uit het uitleensysteem Algemeen : Nuluitleen en laatste leendatum Uitleenfrequentie Uitgavedatum en copyrightdatum Jeugd : nuluitleen : 2 jaar of ouder dan 5 jaar Volwassen Non-fictie : ouder dan 5 (lokale bibliotheek) of 10 jaar (netwerkbibliotheek) Volwassen fictie : nuluitleen : 2 jaar Uitzonderingen Klassiekers, basiswerken en leeslijsten Klassiekers Zie handleiding !
    235. 240. Enkele voorbeelden (lokale bib) 520 Informatica : Ouder dan 3 jaar ? Software die lang standhoudt ? Ja Nee Afvoer 900 Geschiedenis : Ouder dan 5 jaar ? Deelgebieden zonder nieuwe publicaties Diepgaande werken Plaatselijk erfgoed Ja Nee
    236. 241. Enkele voorbeelden (lokale bib) 690 Bouwkunde Algemeen > 5 jaar Technisch en praktisch > 3 jaar Historisch > 10 jaar Ja Afvoer 330 Politiek Biografieën > 5 jaar Politieke structuren > 10 jaar Partijpolitieke werken > 3 jaar Ja
    237. 242. Samenwerken <ul><li>Voordeel : schaalgrootte !
    238. 243. Waarom : </li><ul><li>Kennis delen
    239. 244. Collectieafspraken </li><ul><li>“Long tail” </li></ul><li>Onderhandelingspositie </li><ul><li>Consortiavorming </li></ul></ul><li>Niveau : </li><ul><li>Interlokaal, samenwerkingsverbanden, provincie, Vlaanderen, Nederland </li></ul></ul>
    240. 245. Collectieafspraken <ul><li>Voorbeeld : ZOVLA </li><ul><li>“ collectie: afspraken worden gelegd rond bepaalde aspecten van de collectie: bv. wisselcollectie strips voor volwassenen” </li></ul><li>Voorbeeld : Limburg </li><ul><li>“ Tijdens de eerste vijf jaar SBB werd prioritair geïnvesteerd in PBS. Nu pas komt er langzaam tijd en ruimte vrij om na te gaan welke vorm van collectieafspraken of gemeenschappelijke collectievorming zinvol zijn.” </li></ul><li>Netwerkmagazijn </li></ul>
    241. 246. Onderhandelingspositie <ul><li>Voorbeeld : Elektron (Vlaamse wetenschappelijke bibliotheken) </li><ul><li>Consortium bij de onderhandeling bij de aanschaf van databanken </li><ul><li>Zie ook : Mediargus en VCOB </li></ul></ul><li>Op lokale(re) schaal : </li><ul><li>Aanbestedingen
    242. 247. Abonnementen </li></ul></ul>
    243. 248. Uitbesteden <ul><li>Make or buy
    244. 249. Collectieverzorging
    245. 250. Wetenschappelijke bibliotheken : </li><ul><li>Via approval plans </li></ul><li>Openbare bibliotheken : </li><ul><li>Via Biblion </li></ul></ul>
    246. 251. Automatiseren <ul><li>Routines : </li><ul><li>Uitleen </li></ul><li>Toespitsen op dienstverlening op maat
    247. 252. Hoe : RFID ! </li></ul>
    248. 253. Huiswerk : dag 2 <ul><li>Werk aan de hand van de voorgestelde inhoud (dia 20) het operationele luik deels uit.
    249. 254. Publiceer dit op google-docs </li></ul>
    250. 255. Dag 3 : evalueren en bijsturen
    251. 257. Waarom ? <ul><li>Een middel om de collectie aan te passen; </li></ul><ul><li>Een middel tot interne planning;
    252. 258. Een middel om systematisch in te spelen op budgetaanpassingen;
    253. 259. Een basis tot benchmarking met andere bibliotheken;
    254. 260. Een basis tot inzicht in de collectie voor het personeel en de beleidsmensen;
    255. 261. Een basis tot samenwerking met andere bibliotheken. </li></ul>
    256. 262. Hoe ? <ul><li>Enkel nuttige kennis verzamelen !
    257. 263. 3E ! (Efficiëntie, economy en effectiviteit)
    258. 264. Input, output en outcome (performantie)
    259. 265. teamwork </li></ul>
    260. 266. Soorten (1) <ul><li>Gebruikers-georiënteerd </li><ul><li>Cfr. : tevredenheidsstudies </li><ul><li>wie zijn de gebruikers;
    261. 267. vinden de gebruikers de items die ze zoeken;
    262. 268. welke wensen hebben ze naar de collectie toe. </li></ul></ul><li>Collectie-georiënteerd </li></ul><ul><ul><li>Cfr. : kwaliteitsonderzoek </li><ul><li>Opgelet : kan kwantitatief of kwalitatief onderzoek zijn. </li></ul></ul></ul>
    263. 269. Soorten (2) <ul><li>Kwantitatief </li><ul><li>Meten en tellen
    264. 270. “objectieve” gegevens </li></ul><li>Kwalitatief </li><ul><li>Bevragen
    265. 271. Interpreteren ! </li></ul></ul>
    266. 272. Modellen <ul><li>Kwantitatieve modellen
    267. 273. Kwalitatieve modellen
    268. 274. Geïntegreerde modellen </li></ul>
    269. 275. Collectie-evaluatie : kwantitatief <ul><li>Basistechnieken </li><ul><li>Turn-over, ... </li></ul><li>Benchmarking </li><ul><li>Bijv. via biosgegevens, Dash-board (OB) </li></ul><li>Circulatiestudies en afwezigheidspercentages </li><ul><li>Doucet-Larbre, Munster, Götersloh, McClellan </li><ul><li>=> C-Opt </li></ul></ul><li>Citatieanalyse </li></ul>
    270. 276. 1. Basistechnieken <ul><li>Collectie per inwoner (C/I)
    271. 277. Bezitscoëfficiënt (C/L)
    272. 278. Vernieuwingsritme (A/C)
    273. 279. Uitleningen per inwoner (U/I)
    274. 280. Leenfrequentie (U/L)
    275. 281. Gebruikscoëfficiënt (U/C) (turnover rate)
    276. 282. Bereik (L/I)
    277. 283. Relatieve collectieuitgaven (CU/I)
    278. 284. ... </li></ul>
    279. 285. 2. Benchmarking <ul><li>Vergelijken met de besten, sterksten, ...
    280. 286. Zoeken naar best practices
    281. 287. Continue proces </li></ul>
    282. 288. http://www.bibliotheekstatistieken.be/
    283. 294. 3. Circulatiestudies <ul><li>Nullijsten </li></ul><ul><ul><li>Eventueel : #nooit uitgeleende werken/collectie </li></ul></ul><ul><li>Basismethodes : </li><ul><li>Use-factor
    284. 295. Z-score
    285. 296. Münster
    286. 297. Gütersloh
    287. 298. McClellan
    288. 299. Doucet-Larbre </li></ul></ul>
    289. 300. Use-factor <ul><li>Use-factor = </li></ul>% uitleningen van een rubriek % bezit van een rubriek <ul><li>>1 => aanbod vergroten
    290. 301. <1 => aanbod verkleinen
    291. 302. Problemen : </li><ul><li>Gevoelig voor pieken en uitschieters </li><ul><li>Oplossing : z-score </li></ul></ul></ul>
    292. 303. Z-score <ul><li>Z-score is een afgeleide van de use-factor </li></ul>use-factor – gemiddelde use-factor standaardafwijking (stdev) <ul><li>Standaardafwijking houdt rekening met spreiding.
    293. 304. Evenwichtige collectie = tussen 1 en -1
    294. 305. Duidelijk referentiepunt </li></ul>
    295. 306. Münster <ul><li>Afwezigheidspercentages
    296. 307. Verschil tussen bezit en afwezigheid bepaalt stijging of daling per rubriek
    297. 308. Duidelijk resultaat : #aan te schaffen materialen per rubriek
    298. 309. Twee correctiemogelijkheden
    299. 310. Problemen : </li><ul><li>Geen streefcijfer / doelstelling
    300. 311. Grootte van de rubriek is zeer bepalend </li></ul></ul>
    301. 312. Gütersloh <ul><li>Afwezigheidspercentages
    302. 313. Gebruik en gewenste afwezigheid is bepalend
    303. 314. Problemen : </li><ul><li>Gewenste afwezigheidsnorm (tussen 25 en 35 %) is omstreden
    304. 315. Geen correctiefactoren </li></ul></ul>
    305. 316. McClellan <ul><li>Gaat uit van de maximumcapaciteit van de rekken
    306. 317. Hoogste afwezigheidscijfers => streefbezit
    307. 318. Correctiefactor (vierkantswortel) </li><ul><li>=> kleine rubrieken bevoordeeld </li></ul><li>Problemen : </li><ul><li>Gevoelig voor pieken en uitschieters </li></ul></ul>
    308. 319. McClellan (2) <ul><li>Waarom vierkantswortel ? </li></ul>
    309. 320. Doucet-Larbre <ul><li>Uitleningen/rubriek => streefbezit
    310. 321. Wegingsfactor (tussen 2/3 en ¾) </li><ul><li>=> bevoordeling kleine rubrieken </li></ul></ul>
    311. 322. 3. Circulatiestudies <ul><li>Uitgewerkte instrumenten : </li><ul><li>Rationeel Collectioneren (RCB)
    312. 323. C-OPT (Peter Huygen) </li></ul></ul>
    313. 324. C-Opt <ul><li>C-opt adviseert een groei –of krimpscenario op basis van interne cijfers (bezit en uitleen)
    314. 325. Combinatie van verdeelsleutel van Doucet-Larbre en de aanwezigheidscijfers van Gütersloh.
    315. 326. “Black-box”
    316. 327. Enkel interne cijfers </li></ul>
    317. 328. Kwalitatief onderzoek : expertperspectief <ul><li>Conspectus-methode
    318. 329. Steekproef aan de hand van lijsten
    319. 330. Evaluatie door een externe expert
    320. 331. Mysterieshopping </li></ul>
    321. 332. Kwalitatief onderzoek : klantenperspectief <ul><li>Bevraging klanten : </li><ul><ul><li>Critical-incidence onderzoek en nieten-lijst
    322. 333. Usability-studies
    323. 334. Globaal gebruikersonderzoek
    324. 335. Forum
    325. 336. Libqual </li></ul></ul><li>Bevraging opinion-leaders
    326. 337. Klachten-analyse </li></ul>cfr. : “uitlokken van klachten” <ul><li>Klanten-observatie </li></ul>
    327. 338. Huiswerk : dag 3 <ul><li>Stuur je afgewerkte collectieplan door ter feedback.
    328. 339. Ook vragen zijn welkom : jvanhee@maarifa.be </li></ul>
    329. 340. Evaluatie <ul><li>Beantwoordde deze opleiding aan de verwachtingen ?
    330. 341. Ga je verworden kennis in de praktijk kunnen omzetten ?
    331. 342. Wat zijn suggesties ter verbetering ? </li></ul>

    ×