Jo Tondeur Johan van Braak ism Joke Voogt en Petra Fisser ORD 2010,  Twente,  Juni 2010 TPCK  in de lerarenopleiding:  Een...
TPCK in de lerarenopleiding <ul><li>Ervaringen in de lerarenopleiding beïnvloeden educatief ICT-gebruik bij startende lera...
Van TK… Mishra en Koehler (2006)  naar TPCK
TPCK-ontwikkeling <ul><li>Meerwaarde aantonen (met goede voorbeelden)  (Martin & Vallance, 2008) </li></ul><ul><li>Ruimte ...
Model voor TPCK-ontwikkeling (Niess et al., 2008)
TPCK-ontwikkeling: Voorbeeld van een interventie ( Studie van Sang et al (2010); Model g ebaseerd op Kolb, 1976)
Recent calls stress the need to provide student teachers with training in authentic teaching situations *   (Angeli & Vala...
TPCK >< schoolontwikkeling? [ 4in balans ,  Stichting Kennisnet ICT op school, 2007]
Onderzoeksdoel <ul><li>TPCK  belangrijke voorwaarde om toekomstige studenten voor te bereiden op ICT-gebruik in de klas  <...
Onderzoeksopzet Casestudy 3 Vlaamse lerarenopleidingen (Lager onderwijs) Geografisch gespreid /  Verschillende associaties...
Respondenten Hogeschool A Hogeschool B Hogeschool C Studenten  (Laatstejaars) 8 studenten 7 studenten 9 studenten Lectoren...
Instrumenten Component Voorbeeldvragen interviews Visie Wat is vanuit het departement de huidige visie op ICT-integratie i...
Instrumenten Component Voorbeeldvragen Focusgesprekken Educatief ICT-gebruik Welke ICT-activiteiten heb je reeds toegepast...
Casestudy resultaten  <ul><li>Condities voor de integratie van TPCK </li></ul><ul><ul><li>4 in Balans?  </li></ul></ul><ul...
Hogeschool A Hogeschool B Hogeschool C Visie  ICT als vak afgeschaft  Doel: ICT integreren binnen de bestaande lessen (TPC...
van TK naar TPCK <ul><ul><li>De drie hogescholen zitten in een overgangsperiode van TK naar TPCK </li></ul></ul><ul><li>“ ...
<ul><li>Visie is congruent met TPCK, maar de realisatie in de praktijk ontbreekt  </li></ul><ul><li>“ Wij slagen er niet i...
Beperkte integratie van TPCK  <ul><li>Studentleraren stellen dat lectoren er zelf niet in slagen het goede voorbeeld te ge...
Beperkte integratie van TPCK  <ul><li>ICT volledig integreren in de modules (Ha), semi-geïntegreerd (Hb), of afzonderlijke...
Verschillende percepties  “ (…)  Ja en eigenlijk ook in de lessen zelf, het enige dat gebruikt wordt zijn filmpjes van you...
Conclusie en discussie <ul><li>Zijn de condities aanwezig om de ontwikkeling van TPCK mogelijk te maken? </li></ul><ul><li...
Discussie <ul><li>Hoe TPCK instellingsbreed implementeren? </li></ul><ul><li>TPCK-integratie vraagt niet alleen inspanning...
[email_address] [email_address] Meer info:  http://ugent.academia.edu/JoTondeur http://sites.tpacknl.nl TPCK  in de lerare...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Ord2010 tpck in de ilo 23062010_final

1,066 views

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,066
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
25
Actions
Shares
0
Downloads
23
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Van de lerarenopleidingen kan verwacht worden d at zij lesgevers met de nodige startkwalificaties afleveren. De vraag stelt zich dan ook in welke mate deze instellingen toekomstige leraren opleiden zodat ze in staat zijn ICT op een adequate wijze in te schakelen in hun onderwijspraktijk. Volgens Drent (2005) is het voor de meeste Nederlandse lerarenopleidingen niet eenvoudig deze rol te verwezenlijken. In Vlaanderen stelde de inspectie in 2001 vast dat de lerarenopleiding niet voldoet aan de verwachting ICT te integreren in het curriculum door enerzijds lectoren in te zetten voor wie ICT zelf een vreemde zaak is en anderzijds ICT niet systematisch in de opleiding te integreren (Lerarendirect, nd). Shapka en Ferrari (2003) spreken in dit verband over een kloof tussen de manier waarop ICT aan bod komt in de lerarenopleiding en hetgeen van toekomstige leraren wordt verwacht.
  • Onderzoek naar factoren die ICT-integratie in de lerarenopleiding beïnvloeden heeft zich voornamelijk toegespitst op specifieke knelpunten op het niveau van de lector en zijn doorgaans rechtstreeks gerelateerd aan technologie, zoals de ICT-vaardigheden van de lectoren of toegang tot ICT (Schiller, 2002). Verschillen in ICT-integratie zijn echter niet enkel het gevolg van individuele en technologiegerelateerde kenmerken, maar het resultaat van een complex proces van modererende variabelen waarbij de pedagogische en inhoudelijke aspecten niet los van de technologische beschouwd mogen worden. Het door Mishra en Koehler (2006) ontwikkelde Technological Pedagogical Content Knowledge (TPCK) model brengt deze drie aspecten samen (zie Figuur 1): d e kern van het TPACK model bestaat uit de geïntegreerde componenten kennis van technologie, didactische kennis en vakinhoudelijke kennis. ICT-integratie vindt plaats wanneer docenten begrijpen hoe deze drie kennisdomeinen met elkaar samenhangen. Voor meer informatie met betrekking tot het TPCK-model verwijzen we naar de paper van Voogt en Fisser die deel uitmaakt van het symposium.
  • Van de lerarenopleidingen kan verwacht worden d at zij lesgevers met de nodige startkwalificaties afleveren. De vraag stelt zich dan ook in welke mate deze instellingen toekomstige leraren opleiden zodat ze in staat zijn ICT op een adequate wijze in te schakelen in hun onderwijspraktijk. Volgens Drent (2005) is het voor de meeste Nederlandse lerarenopleidingen niet eenvoudig deze rol te verwezenlijken. In Vlaanderen stelde de inspectie in 2001 vast dat de lerarenopleiding niet voldoet aan de verwachting ICT te integreren in het curriculum door enerzijds lectoren in te zetten voor wie ICT zelf een vreemde zaak is en anderzijds ICT niet systematisch in de opleiding te integreren (Lerarendirect, nd). Shapka en Ferrari (2003) spreken in dit verband over een kloof tussen de manier waarop ICT aan bod komt in de lerarenopleiding en hetgeen van toekomstige leraren wordt verwacht.
  • Kennen en herkennen; waarbij docenten weten hoe ze technologie kunnen gebruiken en kunnen herkennen dat technologie een bijdrage kan leveren aan het onderwijs. De docenten integreren de technologie in deze fase echter nog niet in het onderwijs. Accepteren of overtuigd worden; waarbij docenten een houding (positief of negatief) ontwikkelen ten aanzien van leren met ICT Aanpassen en beslissen; waarbij docenten betrokken zijn in activiteiten die leiden tot het maken van een keuze om technologie wel of niet te gaan gebruiken in het onderwijs. Onderzoeken en implementeren; waarbij docenten actief proberen om ICT in het onderwijs te integreren. Bevestiging en uitbreiding; waarbij docenten de resultaten van hun eigen beslissingen op het gebied van ICT-integratie evalueren en op basis daarvan verdere acties ondernemen.
  • Kennen en herkennen; waarbij docenten weten hoe ze technologie kunnen gebruiken en kunnen herkennen dat technologie een bijdrage kan leveren aan het onderwijs. De docenten integreren de technologie in deze fase echter nog niet in het onderwijs. Accepteren of overtuigd worden; waarbij docenten een houding (positief of negatief) ontwikkelen ten aanzien van leren met ICT Aanpassen en beslissen; waarbij docenten betrokken zijn in activiteiten die leiden tot het maken van een keuze om technologie wel of niet te gaan gebruiken in het onderwijs. Onderzoeken en implementeren; waarbij docenten actief proberen om ICT in het onderwijs te integreren. Bevestiging en uitbreiding; waarbij docenten de resultaten van hun eigen beslissingen op het gebied van ICT-integratie evalueren en op basis daarvan verdere acties ondernemen.
  • Uit de literatuur blijkt dat de integratie van technologische, didactische en vakinhoudelijke kennis een belangrijke voorwaarde is om toekomstige studenten voor te bereiden op ICT-gebruik in de klas. De vraag stelt zich dan ook in welke mate er aandacht wordt besteed aan het verwerven van TPCK competenties in de lerarenopleiding (onderzoeksvraag 1). Daarnaast wordt, aansluitend bij de inzichten van de schoolontwikkelingstheorie, onderzocht of op instellingsniveau de condities aanwezig zijn om TPCK te realiseren (onderzoeksvraag 2). Ondanks deze complexiteit is er in dit jonge onderzoeksgebied weinig aandacht voor het creëren van condities op instellingsniveau die TPCK-integratie mogelijk maken. Voorbeelden hiervan zijn “sterk leiderschap”, “het voorzien van de nodige ondersteuning” en “beleidsplanning” om te komen tot een gemeenschappelijke visie over TPCK die door de hele instelling gedragen wordt (zie Tondeur et al., 2010).
  • We measured the socio-economic status of the students by means of the occupational prestige of the father and mother The highest of both is used as an indicator of the SES of the family (Cf. Forehand et al., 1987).
  • Ord2010 tpck in de ilo 23062010_final

    1. 1. Jo Tondeur Johan van Braak ism Joke Voogt en Petra Fisser ORD 2010, Twente, Juni 2010 TPCK in de lerarenopleiding: Een exploratieve casestudy
    2. 2. TPCK in de lerarenopleiding <ul><li>Ervaringen in de lerarenopleiding beïnvloeden educatief ICT-gebruik bij startende leraren (bv. Drent, 2005; Kirschner & Selinger, 2003) </li></ul><ul><li>Startende leraren lijken niet klaar voor ICT-gebruik in de klas (zie Bullock, 2004; Drent & Meelissen, 2008; Shapka & Ferrari, 2003) </li></ul><ul><li>Afzonderlijke lessen gericht op ICT-vaardigheden volstaan niet (Angeli & Valanides, 2009; Wentworth et al., 2009) </li></ul><ul><li>Belang TPCK: mogelijkheden van ICT exploreren vanuit een bepaalde onderwijsbenadering in een specifiek vakgebied (Voogt, Fisser, Jonker, & Vis, 2010). </li></ul>
    3. 3. Van TK… Mishra en Koehler (2006) naar TPCK
    4. 4. TPCK-ontwikkeling <ul><li>Meerwaarde aantonen (met goede voorbeelden) (Martin & Vallance, 2008) </li></ul><ul><li>Ruimte voor verschillende opvattingen, mogelijkheden, ... (Harris et.al, 2009) </li></ul><ul><li>Persoonlijke en praktische ervaringen (Lundeberg et al., 2003) </li></ul><ul><li>Chronologische doelstellingen (volgens Kangro & Kangro, 2004) : </li></ul><ul><ul><li>Kennisnemen van de mogelijkheden van ICT; </li></ul></ul><ul><ul><li>potentieel testen en evalueren; </li></ul></ul><ul><ul><li>en tenslotte ICT in de lessen en het curriculum integreren . </li></ul></ul><ul><li>Belang samenwerking tss lerarenopleidingen en stagescholen </li></ul><ul><ul><li>gebrek aan ondersteuning door de stagementoren (Barton & Haydn, 2006) </li></ul></ul>
    5. 5. Model voor TPCK-ontwikkeling (Niess et al., 2008)
    6. 6. TPCK-ontwikkeling: Voorbeeld van een interventie ( Studie van Sang et al (2010); Model g ebaseerd op Kolb, 1976)
    7. 7. Recent calls stress the need to provide student teachers with training in authentic teaching situations * (Angeli & Valanides, 2009) Practical experiences from across the world sustain such viewpoints while at the same time emphasising the difficulties faced in the implementation of such programmes (Unwin, 2004) *Ter illustratie: http://www.youtube.com/watch?v=2vwt-f1cuMI&NR=1
    8. 8. TPCK >< schoolontwikkeling? [ 4in balans , Stichting Kennisnet ICT op school, 2007]
    9. 9. Onderzoeksdoel <ul><li>TPCK belangrijke voorwaarde om toekomstige studenten voor te bereiden op ICT-gebruik in de klas </li></ul><ul><li>Zijn de condities aanwezig om de ontwikkeling van TPCK mogelijk te maken (4inBalans)? </li></ul><ul><li>In welke mate en op welke wijze wordt aandacht besteed aan het verwerven van TPCK? </li></ul>
    10. 10. Onderzoeksopzet Casestudy 3 Vlaamse lerarenopleidingen (Lager onderwijs) Geografisch gespreid / Verschillende associaties Procedure Semi-gestructureerde diepte-interviews bij departementshoofd en ICT-coördinatoren Focusgroepsgesprekken met lectoren en studentleraren Analyse Gesprekken (+/- 1uur) digitaal opnemen > letterlijk getranscribeerd in Word > gecodeerd in Nvivo: Inductieve methode / Iteratief proces
    11. 11. Respondenten Hogeschool A Hogeschool B Hogeschool C Studenten (Laatstejaars) 8 studenten 7 studenten 9 studenten Lectoren 5 lectoren 6 lectoren 5 lectoren ICT-coördinator Coördinator Media literacy ICT-coördinator + lector ICT ICT-coördinator + ondersteuning ELO Opleidings-hoofd Decaan Opleidings-hoofd Opleidings-hoofd
    12. 12. Instrumenten Component Voorbeeldvragen interviews Visie Wat is vanuit het departement de huidige visie op ICT-integratie in het curriculum? Deskundigheid Wat wordt er gedaan om de ICT-competenties van lectoren te verbeteren? Infrastructuur Welke infrastructuur is aanwezig en hoe is die verdeeld binnen de instelling + toekomstplannen Software Welke digitale leermiddelen zijn aanwezig en in welke mate worden ze gebruikt? Samenwerking/ondersteuning (Hoe) wordt er samengewerkt rond ICT-integratie in onderwijsleerprocessen? Leiderschap Wie is betrokken bij ICT-beleidsplanning?
    13. 13. Instrumenten Component Voorbeeldvragen Focusgesprekken Educatief ICT-gebruik Welke ICT-activiteiten heb je reeds toegepast in de praktijk? Opvattingen over ICT (Metaplan) Welke mogelijkheden biedt ICT voor de onderwijspraktijk? Wat zijn de voornaamste obstakels bij ICT-integratie in het onderwijs? Voorbereiding studentleraren Op welke wijze worden studenten opgeleid om ICT te gebruiken in de klas? Volstaat dit? Toekomst Heb je suggesties om studenten beter voor te bereiden?
    14. 14. Casestudy resultaten <ul><li>Condities voor de integratie van TPCK </li></ul><ul><ul><li>4 in Balans? </li></ul></ul><ul><ul><li>Data departementshoofden en ICT-coördinatoren </li></ul></ul><ul><ul><li>Meer info: Tondeur et al., 2010 in TvLO </li></ul></ul><ul><li>Overgang van TK naar TPCK </li></ul><ul><ul><li>ICT-module en/of geïntegreerd? </li></ul></ul><ul><li>Percepties van de verschillende actoren </li></ul><ul><ul><li>Verschillen tussen opleidingen </li></ul></ul><ul><ul><li>Verschillen binnen opleidingen </li></ul></ul><ul><ul><li>Verschillen tussen/binnen groepen van actoren </li></ul></ul>
    15. 15. Hogeschool A Hogeschool B Hogeschool C Visie ICT als vak afgeschaft Doel: ICT integreren binnen de bestaande lessen (TPCK) ICT-lessen binnen bestaande modules Doel: Verdere integratie in de modules, grotere betrokkenheid lectoren Nieuwe module educatief ICT-gebruik Uitwerking van een lange termijnplanning. Kennis, vaardigheden en attitudes Grote verschillen tussen lectoren Individuele begeleiding (kleine opleiding) Idem Externe training Opvolging? Idem Samenwerking beperkt Infra-structuur Voldoende uitgerust, draadloos netwerk Modellokaal met digitaal bord op komst Voldoende uitgerust, draadloos netwerk Aantal digitale borden beperkt. Infrastructuur is onvoldoende.: te weinig PC’s en geen draadloos netwerk. Infrastructuurplan volgt Software en content Divers aanbod en gebruik van digitale leermiddelen Zinvol gebruik van ELO wordt aangemoedigd. Divers gebruik van digitale leermiddelen ELO vooral doorgeefluik Divers gebruik van digitale leermiddelen bv portfolio, stageplatform matig gebruik door gebrekkige kennis en technische problemen
    16. 16. van TK naar TPCK <ul><ul><li>De drie hogescholen zitten in een overgangsperiode van TK naar TPCK </li></ul></ul><ul><li>“ Hij [de decaan] heeft ook wel door dat ICT (…) een klein onderdeeltje is van een groter geheel. Daarom wil hij het zo veel mogelijk integreren en niet apart beschouwen.” </li></ul><ul><li>[ICT-coördinator hA] </li></ul>
    17. 17. <ul><li>Visie is congruent met TPCK, maar de realisatie in de praktijk ontbreekt </li></ul><ul><li>“ Wij slagen er niet in om de talenten die studenten hebben op vlak van ICT in het dagelijkse leven, te activeren in het didactisch handelen” </li></ul><ul><li>[Lector hB] </li></ul><ul><li>“ Ik vergelijk het graag met dit voorbeeld: je krijgt één les Frans, en vanaf dan word je verondersteld vlot Frans te kunnen geven… Dat gaat niet .” </li></ul><ul><li>[ICT-coördinator hB] </li></ul>Beperkte integratie van TPCK
    18. 18. Beperkte integratie van TPCK <ul><li>Studentleraren stellen dat lectoren er zelf niet in slagen het goede voorbeeld te geven (cf. Barton en Haydn, 2006) </li></ul><ul><li>“ Indien wij een les geven moet alles op voorhand voorbereid zijn. Maar als we dan zelf naar een les gaan, moet er na een kwartier soms nog iemand gebeld worden. Eigenlijk moet de lector het voorbeeld geven, maar wij hebben geen voorbeeld.” </li></ul><ul><li>[Studentleraar 5, hC] </li></ul>
    19. 19. Beperkte integratie van TPCK <ul><li>ICT volledig integreren in de modules (Ha), semi-geïntegreerd (Hb), of afzonderlijke module bewaren (Hc)? </li></ul><ul><li>“ Te apart aangeboden eigenlijk. Ze zouden het beter integreren, zodat je zelf ziet hoe je in een muziekles ICT kan integreren. Terwijl we nu wel theorie gezien hebben van hoe ICT werkt en twee opdrachten hebben gekregen maar ik zou uiteindelijk nog steeds geen muziekles kunnen linken aan ICT-gebruik.” </li></ul><ul><li>[Studentleraar 1, hA] </li></ul>
    20. 20. Verschillende percepties “ (…) Ja en eigenlijk ook in de lessen zelf, het enige dat gebruikt wordt zijn filmpjes van youtube en een PowerPoint. Dat is het enige… Terwijl dat ze wel verwachten dat wij super innovatief zijn en ze zeggen dan: “ja dat is je kans om je te bewijzen en om je te profileren”, maar wat zien we ervan?” [ Studentleraar 9, hB] . “ Ik vind mezelf voldoende opgeleid. Ik ben daar geen krak in, maar gewoon omdat ik daar zelf mee bezig ben en dat zelf ook wil. Ik denk iemand die daar net iets sceptischer tegenover staat en die daar zelf iets minder handig mee is, zal dat eerder een groot obstakel vinden. [Studentleraar 10, hB] . <ul><li>Tussen en binnen de instellingen/tussen en binnen groepen actoren </li></ul>
    21. 21. Conclusie en discussie <ul><li>Zijn de condities aanwezig om de ontwikkeling van TPCK mogelijk te maken? </li></ul><ul><li>Lerarenopleiders slagen er niet in om een voorbeeldfunctie uit te oefenen (Sime & Priestly, 2005; Keeler, 2008). </li></ul><ul><li>Maken weinig tot geen gebruik van strategieën om studentleraren voor te bereiden (Brush & Saye, 2009; Kay, 2006; Keeler, 2008). </li></ul><ul><li>Geen TPCK-leerlijn doorheen de opleiding </li></ul>
    22. 22. Discussie <ul><li>Hoe TPCK instellingsbreed implementeren? </li></ul><ul><li>TPCK-integratie vraagt niet alleen inspanningen van het management, het vraagt ook engagement van het hele lectorenteam (Drent, 2005) </li></ul><ul><li>“ Ik denk dat de instelling moet nadenken. Eigenlijk een soort van lijn trekken: dit is voor ons ICT zodat heel de opleiding ook doorheeft wat eigenlijk ICT-gebruik is …” </li></ul><ul><li>[Studentleraar 5, hA] </li></ul><ul><li>Vereist dat de condities aanwezig zijn om samenwerking en ondersteuning mogelijk te maken (Schiller, 2002). </li></ul>
    23. 23. [email_address] [email_address] Meer info: http://ugent.academia.edu/JoTondeur http://sites.tpacknl.nl TPCK in de lerarenopleiding: Vragen, suggesties, samenwerking, …

    ×