Rynek mody w Polsce
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Rynek mody w Polsce

on

  • 894 views

 

Statistics

Views

Total Views
894
Views on SlideShare
831
Embed Views
63

Actions

Likes
1
Downloads
25
Comments
0

3 Embeds 63

http://rynkologia.pl 55
https://www.linkedin.com 6
https://twitter.com 2

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Rynek mody w Polsce Rynek mody w Polsce Document Transcript

  • JOLANTA TKACZYK SUBIEKTYWNY PRZEGLĄD Perspektywa ekonomiczno-społeczna RynekmodywPolsce Fotografia: Alejandro Escamilla unsplash.com
  • RYNEK MODY W POLSCE 1 Co tydzień w przeciętnym gospodarstwie domowym w Unii Europejskiej dokonuje się jakiegoś zakupu modowego. Od dziesięciu lat to przeciętne gospodarstwo domowe znajduje się także w Polsce. Rynek mody w tym czasie diametralnie się zmienił. Przede wszystkim pod wpływem zmian w otoczeniu ekonomicznym i społeczno-kulturowym. Co się zmieniło na polskim rynku mody w ciągu ostatnich dziesięciu lat? Banalną, ale jakże prawdziwą byłaby prosta odpowiedź – wszystko. To już jest inna rzeczywistość, którą kształtują takie zjawiska jak:  Stabilizacja wydatków na odzież i obuwie w gospodarstwie domowym (ok. 5%)  Spadek dynamiki rynku (wartościowo rynek praktycznie nie rośnie od 2 lat)  Zaostrzająca się konkurencja  Dynamiczny rozwój Internetu i e-commerce (kategoria odzież jest najchętniej kupowaną kategorią produktową w Internecie)  Polaryzacja rynku mody: gwałtownie rozwijają się dyskonty, hipermarkety i outlety oferujące najtańszą odzież i obuwie, a także miejsca oferujące produkty luksusowe  Wzrost zainteresowania modą wśród polskiego społeczeństwa  Powolna zmiana wizerunku polskiego mężczyzny  Wzrost liczby osób aktywnie uprawiających sport, a co za tym idzie wzrost sprzedaży odzieży sportowej. Przyjrzyjmy się tym zagadnieniom bliżej. Wydatki gospodarstw domowych http://taxcredits.net/ Patrząc na otoczenie ekonomiczne rynku mody warto prześledzić poziom wydatków gospodarstw domowych na odzież i obuwie. Analizując wartości nominalne od 2000 roku wydatki te prawie się podwoiły. Polacy poprawili swój status ekonomiczny, zarabiają i wydają więcej, aniżeli 14 czy 10 lat temu. Nie zmienia to jednak faktu, iż w Polsce na odzież wydaje się jedynie 5% całego budżetu gospodarstw domowych i to praktycznie niezmiennie od roku 2000. Wpisuje się to w ogólnie obecny trend – średnia miesięcznych wydatków w UE na osobę w gospodarstwie domowym wynosi 5,7% - tak więc niewiele więcej niż w Polsce, choć nominalnie są to oczywiście znacząco różne kwoty. Odzież i obuwie należą do grupy tzw. dóbr pół-trwałych. Ich konsumpcja osiągnąwszy pewien poziom nasycenia przestaje rosnąć wraz z dochodami. Doświadczenia krajów europejskich pokazują, że wraz ze wzrostem dochodów konsumenci więcej wydają na usługi, a pozostałe wydatki utrzymują na podobnym poziomie, zwiększając je jedynie symbolicznie. Wg GUSu w 2012 roku przeciętny polski konsument wydał miesięcznie na odzież i obuwie 51,69 zł (Wykres 1).
  • RYNEK MODY W POLSCE 1 Wykres 1. Średnie miesięczne wydatki na odzież i obuwie na jedną osobę w gospodarstwie domowym w Polsce w latach 2000-2012. Źródło: Opracowanie własne na podstawie GUS, Budżety gospodarstw domowych w 2012 r., www.stat.gov.pl [18.02.2014] Wartość rynku mody w Polsce Wartość rynku produktów mody w Polsce wychodząc od wydatków konsumentów można oszacować na kwotę około 24 mld zł. Natomiast zliczając wartość sprzedanych towarów po stronie producentów i sprzedawców wartość tego rynku określa się na około 33-34 mld zł. Różnice w oszacowaniu mogą wynikać z błędów – po pierwsze dane GUSu otrzymuje się w wyniku badań, co prawda na olbrzymiej próbie, ale jednak są to tylko badania, po drugie bardzo trudno jest zebrać informacje z rynku od producentów i sprzedawców, niektóre dane mogą być zdublowane, stąd tak duża różnica. Najbezpieczniej byłoby uznać, iż wartość tego rynku wynosi około 30 mld zł. Analizując sprzedaż ilościową (wykres 2) i wartościową (wykres 3) można stwierdzić, iż uśredniona cena jednej sztuki kupowanej przez Polaka odzieży kosztowała w 2006 roku 54 zł, a w 2012 niewiele więcej – 58 zł i praktycznie nie zmieniła się od 2007 roku. Oznacza to więc, iż średnio miesięcznie kupujemy 0,87 sztuki odzieży. Etapy rozwoju rynku Rynek mody rozwijał się bardzo dynamicznie w latach 2000-2006. Wzrost rynku w tym czasie, zarówno wartościowy, jak i ilościowy wyniósł prawie 15-20%. Lata 2007-2012 przyniosły wyhamowanie wzrostu. W tej chwili można stwierdzić, iż rynek mody dojrzał i jest rynkiem ustabilizowanym. Wzrosty średnie w wartościach rok do roku kształtują się na poziomie 1,5% - 1,7%. W prognozach na lata 2014-2017 oczekuje się zwiększenia ilości sprzedawanych sztuk odzieży i obuwia (dynamika ma wynieść 2,5% rocznie, a cały rynek ma wzrosnąć o 13%), praktycznie przy utrzymanej wartości sprzedanych produktów (dynamika na poziomie 0,2% rocznie, cały rynek ma wzrosnąć o 0,9%). Na pewno nasili to walkę konkurencyjną w sektorze. Konsumenci chcą kupować więcej za mniej, tak, aby wydatki utrzymać praktycznie na niezmienionym poziomie. Warto także zauważyć, iż uwzględniając inflację wydatki na odzież de facto spadły, najmocniej w 2007 i 2012 roku (bazując na metodzie rok do roku). 33,10 34,69 34,28 35,00 40,18 46,28 49,76 49,93 52,35 51,77 51,69 0,00 10,00 20,00 30,00 40,00 50,00 60,00 2000 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 PLN Wydatki na odzież i obuwie
  • RYNEK MODY W POLSCE 2 Wykres 2. Sprzedaż odzieży i obuwia w latach 2006-2012 oraz prognozy na lata 2013-2017 w tys. sztuk. Źródło: Opracowanie własne na podstawie Euromonitor, Apparel in Poland 2013, 2012, Apparel Specialist Retailers in Poland January 2013. Wartości w latach 2013-2017 to prognozy. Wykres 3. Sprzedaż odzieży i obuwia w mln PLN w latach 2006-2012 oraz prognozy sprzedaży w latach 2013-2017. Źródło: Opracowanie własne na podstawie Euromonitor, Apparel in Poland 2013, 2012, Apparel Specialist Retailers in Poland January 2013. 0 100000 200000 300000 400000 500000 600000 700000 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Sprzedaż w tys. sztuk odzież obuwie odzież+obuwie 0 5000 10000 15000 20000 25000 30000 35000 40000 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Sprzedaż w mln PLN odzież ogółem obuwie odzież sportowa odzież+obuwie
  • Sytuacja konkurencyjna i kanały sprzedaży Ciekawie wygląda krajobraz konkurencyjny na rynku mody. Modę w Polsce sprzedaje się głównie w sklepach specjalistycznych (54% całej sprzedaży wg Euromonitora). Jeśli weźmiemy pod uwagę wartość sprzedaży to na rynku liczą się trzej gracze rynkowi: LPP SA, Inditex Group oraz H&M Hennes & Mauritz AB (tabela 1). Krajobraz znacząco oczyścił się w latach 2008- 2009 kiedy to branża modowa w Polsce, tak jak i w całej Europie doświadczyła kryzysu. Jak pokazują dokonania pierwszej trójki, strategia sukcesu polegała na cięciu kosztów, szybkim wprowadzaniu nowości, postawieniu na design i szeroką dystrybucję. Model biznesowy fast fashion (produkcja w krajach Dalekiego Wschodu, krótkie serie, szeroka dystrybucja) pozwolił liderom rynkowym na szybkie dostosowywanie się do wymagań klienta – poprzez zaoferowanie modnych produktów w dostępnych dla szerokiego grona odbiorców cenach. Bardzo mocno na rynek mody wchodzą hipermarkety i dyskonty, mające na razie niezbyt duże udziały w sprzedaży, ale systematycznie je zwiększające. Ze względu na sytuację ekonomiczną znaczącej części Polaków, bardzo ważnym kryterium wyboru produktu na rynku mody jest niska cena. Na przeciw tym oczekiwaniom wychodzą Polakom dyskonty, takie jak Biedronka, czy Lidl, sprzedające modę z dużym powodzeniem, w zmienianym co tydzień asortymencie. Polacy chcą kupować więcej, wydając jednak tyle samo lub najlepiej mniej niż dotychczas. W roku 2000 handel internetowy modą nie istniał. W 2006 roku udział sprzedaży internetowej (i to głównie poprzez portal aukcyjny Allegro) w sprzedaży produktów mody wyniósł 1%. Następnie w ciągu kolejnych 6 lat ten udział udało się zwiększyć do 5,6%. Według Euromonitora w roku 2013 Internet odpowiadał za sprzedaż 7,2% wartości sprzedanej odzieży i obuwia ogółem. Odzież jest numerem jeden w kategoriach produktów kupowanych w Internecie. Według badań GUSu z 2013 r. w ten sposób odzież i sprzęt sportowy zakupiło 18% Polaków. Ujednolicenie praw i obowiązków sprzedawców i nabywców e-commerce w całej Unii Europejskiej (m.in. ułatwienia w zwrocie produktów, wydłużenie terminu zwrotu), a także wprowadzanie nowych technologii, będą z pewnością wpływały na dynamiczny rozwój handlu internetowego, w tym handlu produktami mody. Zachowania konsumentów Zmiany w sferze społeczno-kulturowej otaczającej rynek mody dotyczą przede wszystkim większego otwarcia się Polaków na modę. Zaczęliśmy baczniej zwracać uwagę na trendy i śledzić nowinki przekazywane przez blogerki i blogerów modowych oraz stylistów występujących w programach telewizyjnych. W ciągu ostatnich kilku lat moda na sport i aktywność fizyczną spowodowała także wzrost zakupów odzieży sportowej. Tak jak i na innych rynkach, w wyniku recesji i rosnącego bezrobocia od 2008 roku postępuje polaryzacja rynku modowego. Konsumenci chętniej wybierają albo bardzo tanie i szeroko dostępne produkty, albo marki premium, stawiające na jakość, dodatkowe usługi, działania etyczne. W takim układzie środek, rozumiany jako produkty w nieco wyższych cenach, ale bez znaczącego wyróżnika, traci na znaczeniu. Za to dynamicznie rozwija się rynek dóbr luksusowych. Popularność mody od wielkich projektantów mierzona jest wzrostem rok do roku powyżej 4%. Według ankiety Euromonitora Polacy utożsamiają luksus z wysokimi cenami, dlatego luksusowy męski garnitur w ich mniemaniu powinien kosztować powyżej 4,5 tys. zł a męskie buty powyżej 1,5 tys. zł. Polacy często traktują jako luksusowe, marki, które na zachodzie mają status marek premium. Na polskim rynku jest obecnych około 70% firm sprzedających globalnie marki luksusowe, tak więc potencjał do wzrostu jest duży. Wszystko to bynajmniej nie oznacza, iż klienci kupują wyłącznie produkty najtańsze lub wyłącznie najdroższe. Współczesny smart consumer, klient, który lubi poszukiwać i korzystać z okazji nie jest jednoznacznie przypisany do grupy produktowej, czy marki, bawiąc się modą szuka najlepszych ofert na rynku,
  • RYNEK MODY W POLSCE 4 raz wybierając tańsze produkty, innym razem produkty premium. Na rynku mody w Unii Europejskiej 65% zajmują produkty kierowane do kobiet, moda męska to jedynie 35%. W Polsce jest podobnie, choć i tu zaszły znaczące zmiany w ciągu ostatnich dziesięciu lat. Polscy mężczyźni zaczęli dbać o siebie i inwestować także w produkty rynku mody. Tabela 1. 10 firm sprzedających modę o największym wartościowym udziale w rynku (kategoria odzież plus obuwie) Przedsiębiorstwa 2008 2009 2010 2011 2012 2013 LPP SA 4,3 5,2 5,3 5,6 6,7 8,3 Inditex, Industria de Diseño Textil SA 1,7 3,2 3,5 4,8 5,8 6 H&M Hennes & Mauritz AB 2,7 3,1 3,3 3,7 4 4,3 CCC SA - - - - - 3,6 Deichmann SE - - 2,1 2,2 2,2 2,4 C&A Mode AG 1,1 1,4 1,6 1,8 1,9 1,9 Otto Group 0,9 1,1 1,3 1,5 1,6 1,8 adidas Group 1,3 1,4 1,5 1,6 1,6 1,7 Nike Inc 1,3 1,4 1,5 1,6 1,6 1,7 Orsay GmbH 1,1 1,3 1,4 1,5 1,6 1,6 Źródło: Euromonitor 2014 Company Shares (by Global Brand Owner) | Historic | Retail Value RSP | % breakdown Tabela 2. 10 marek modowych z największym wartościowym udziałem w rynku w % (kategoria odzież plus obuwie) Marka (właściciel marki) 2008 2009 2010 2011 2012 2013 H&M (H&M Hennes & Mauritz AB) 2,7 3,1 3,3 3,7 4,0 4,3 Reserved (LPP SA) 2,3 2,3 2,2 2,7 3,2 3,7 CCC (CCC SA) - - - - - 3,2 Zara (Inditex, Industria de Diseño Textil SA) 1,1 1,8 1,9 2,5 2,9 3,1 Deichmann (Deichmann SE) - - 2,1 2,2 2,2 2,4 C&A (C&A Mode AG) 1,1 1,4 1,6 1,8 1,9 1,9 Bonprix (Otto Group) 0,9 1,1 1,3 1,5 1,6 1,8 Orsay (Orsay GmbH) 1,1 1,3 1,4 1,5 1,6 1,6 Nike (Nike Inc) 1,2 1,3 1,4 1,4 1,5 1,5
  • RYNEK MODY W POLSCE 5 Marka (właściciel marki) 2008 2009 2010 2011 2012 2013 New Yorker (New Yorker Group- Services International GmbH & Co KG) 0,7 0,8 1,3 1,3 1,4 1,4 Źródło: Euromonitor, Brand Shares 2014 (by Local Brand Name), Historic Retail Value RSP, % breakdown Trudno jest jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, jaki jest rynek mody w Polsce. Zdecydowanie łatwiej jest opisać, jaki bywa. A bywa zmienny i nieprzewidywalny, pełen sprzeczności oraz wyzwań. Firmy, które z powodzeniem chcą na nim funkcjonować muszą zaakceptować fakt, iż pewna jest tylko niepewność, a to, co stanowi o sukcesie firmy, nawet, jeśli miałoby to być tylko przetrwanie, to szybka reakcja na zmiany w otoczeniu i dostosowywanie się do pojawiających się trendów i zjawisk. Każda taka zmiana dla jednych może być szansą, a dla innych zagrożeniem. dr Jolanta Tkaczyk Kierownik Studiów Podyplomowych Zarządzanie w sektorach mody, Zarządzanie marketingowe Katedra Marketingu Akademia Leona Koźmińskiego jtkaczyk@kozminski.edu.pl www.rynkologia.pl www.facebook.com/rynkologia www.twitter.com/rynkolog Bibliografia: Euromonitor, Apparel in Poland, April 2013 [baza Passport] Euromonitor, Apparel Specialist Retailers in Poland, January 2013 [baza Passport] Euromonitor, Getting More from Less: The Future of Apparel in Europe, April 2012 [baza Passport] GUS, Budżety gospodarstw domowych w Polsce w 2012 r., www.stat.gov.pl [18.02.2014] GUS, Wykorzystanie technologii ICT w przedsiębiorstwach i gospodarstwach domowych w 2013 r., http://www.stat.gov.pl/gus/5840_wykorzystanie_ict_PLK_HTML.htm [18.02.2014] Marketline, Apparel Retail in Poland 2011, ISI Emerging Markets Euromonitor 2014 Company Shares (by Global Brand Owner) | Historic | Retail Value RSP | % breakdown [baza Passport]