Design Patterns & AntiPatterns & Design Princibles

TASARIM KALIPLARI
Taner Diler
taner@jtpd.org

Java Teknolojileri ve Programcıları Derneği 2007 yılında kurulmuştur.
Hedefimiz Java ile program geliştirmeye gönül vermiş insanları platform altında toplamak
Java ile programlama bağımlılığını yeni nesillere kazandırmak
Türkiye’deki yazılım kalitesini Java ile kaliteli kod yazan yazılımcılar ile üst seviyeye çıkarmak
Taner Diler taner@jtpd.org

Tasarım Kalıpları
Tasarım kalıpları, yazılım ve tasarım sırasında karşılaşılan benzer sorunlara bulunan benzer çözümlerdir
SmallTalk ortamında kullanıcı arayüzleri için geliştirilen MVC tasarım kalıbı günümüzdeki populerframework’lerin temelini oluşturmaktadır
Tasarım kalıplarının temelleri, ChristopherAlexander’in “A Pattern Language: Towns, Buildings, Construction” kitabına dayanır
“Her kalıp sürekli tekrarlayan sorunlara temel çözümü sunar. Bir çözüm milyonlarca kez uygulanır ve her uygulanış bir öncekinden farklıdır” der.
Dörtlü Çete (Gang Of Four) yazılım dünyasındaki çalışmalarını toparlayıp 1994 de “Design Patterns: Elements of Reusable Object-Oriented Software” kitabını yayınlar

Sınıflandırma
Tasarım kalıpları işleyiş ve soruna yaklaşımlarına göre 3 sınıfa ayrılır
Yaratım Kalıpları : Nesnelerin yaratımlarını uygulama akışını etkilemeyecek şekilde gerçekleştirilmesine dair önerilerde bulunur
AbstractFactory
Singleton v.s.
Davranışsal Kalıplar : Uygulama akışını etkilemeden davranışsal değişikliklerin kolayca yapılmasına dair önerilerde bulunur
Strategy
TemplateMethod v.s.
Yapısal Kalıplar : Uygulamayı oluşturan yapıların birbirinden ayrılması veya birbirleri ile iletişime geçebilmeleri için önerilerde bulunur.
Decorator
Adapter v.s.

Tasarım Kalıpları Sunuş
Tasarım kalıpların sunumunda belli bir sıra izlenir.
Kalıp ismi ve diğer isimlendirmeleri
Özellikleri,
hangi sınıflandırmaya ait olduğu,
Bir sınıfa mı etki ediyor yoksa birden fazla sınıftan mı oluşuyor, mimari özelliği ile sistem odaklı mı
Çok kısa bir ifade ile kalıbın amacı
Hangi sorunlarda nasıl bir çözüm sunduğunun örnek ile açıklanması
Kalıbı oluşturan yapıların tanımlanması ve işleyişinin açıklanması, UML ile modellenmesi
Faydaları ve zayıf kaldığı yanları
Farklı kullanım şekilleri
Dolaylı veya mantık olarak ilişkili diğer kalıplar

Hayatıma Renk Katacak mı?
Tasarım kalıplarını öğrenmeli miyim?
Tasarım kalıpları ezberlenmemeli
Tasarım kalıbı için kod yazılmamalıdır
Her kalıbın felsefesi benimsenmeli
Kodun kalitesinde artış

AntiPattern
Tasarım kalıplarına karşı olanların çıkardığı bir kavram mıdır?
Nasıl yazmak istiyorsam öyle yazarım

AntiPatterns
1995 yılında Andrew Koenig tarafından ortaya atıldı
AntiPatterns adlı kitap ile ilgi odağı oldu
AntiPatterns, tasarım kalıpları gibi tekrarlayan yapılardır
En çok kullanılan AntiPattern’ler
Copy/PasteAntiPattern
SpaghettiCodes

Tasarım Kalıpları & AntiPatterns

AntiPatterns Sonucu

Tasarım Kalıpları & AntiPatterns
YinYang ilişkisi
Neyin kötü olduğunu bilelim ki iyiye yönelelim
DESIGN PATTERNS
REFACTORING
REENGINEERING
ANTIPATTERNS

AntiPatterns
AntiPatterns
Maaliyeti Yüksek Proje
Genişlemeye Kapalı Proje
Kırılgan Proje
Taşınamayan,
Tekrar Kullanılamayan Modüller
REFACTORING
REENGINEERING
DeisgnPatterns
Esnek Proje (FLEXIBLE)
Genişliyebilir Proje (SCALABLE)
Maaliyeti Düşük Proje
…

Tasarım Prensipleri
Tasarım Kalıplarının temellerini oluşturur
Tasarım ve Kodlama zamanında uyulması gereken kurallardır
OCP - TheOpen-ClosedPrincible (DecoratorPattern v.s.)
SRP - SingleResponsibilityPrincible (FacadePattern v.s.)
DIP – DependencyInversionPrincible (ObserverDesignPatterns v.s.)
ProgrammingtoInterface, not an Implementation (StrategyPattern v.s.)
http://www.martinfowler.com/articles/injection.html
http://c2.com/cgi/wiki?PrinciplesOfObjectOrientedDesign

Nasıl Öğrenirim
Önce AntiPattern’lara bakılır, yanlışlarımızı öğreniriz.
Sonrasında HeadFirst : DesignPatterns kitabı alınır
Internet sitelerinde Tasarım Kalıpları hakkında araştırma yapılır
OpenSource projelerin kodları incelenir. Mesela: Visitor ve Proxy Tasarım Kalıpları için Hibernate
UML diyagramını ezberlemeye gerek yok, her şekilde bakmak zorunda kalacaksın
Bütün kalıpları bilmene gerek yok sadece “bu sorun için şöyle bir kalıp vardı” diyebilmek yeterlidir
Kötü tasarlanmış projelerde refactoring çalışmaları yapmak