2005 Gnu/Linux ikastaroa Iñaki Alegria - Joseba Makazaga Gai zerrenda Gnu/Linux: sarrera eta instalazioa Banaketak, software librea, beste sistemak Instalazioa eta eguneroko erabilera Oinarrizko linux Fitxategi-sistema, komandoak, inguru grafikoa Aplikazioak Mahai gaina, bulegoko aplikazioak, multimedia Internet, bestelakoak Administrazioa Administraziorako tresnak Fitxategi-sistema, erabiltzaileak, prozesuak... Segurtasuna Sarea Konfigurazioa, zerbitzariak, segurtasuna Scriptak

Gai zerrenda

Gnu/Linux: sarrera eta instalazioa

Banaketak, software librea, beste sistemak

Instalazioa eta eguneroko erabilera

Oinarrizko linux

Fitxategi-sistema, komandoak, inguru grafikoa

Aplikazioak

Mahai gaina, bulegoko aplikazioak, multimedia

Internet, bestelakoak

Administrazioa

Administraziorako tresnak

Fitxategi-sistema, erabiltzaileak, prozesuak...

Segurtasuna

Sarea

Konfigurazioa, zerbitzariak, segurtasuna

Scriptak

Linux Sistema Eragilearen Oinarriak Sistema eragile bat gehiago da Software librea da Unix sistema da: erabiltzaile askoko makina Fitxategi eta tresnen tratamendu berezia dauka Sendoa, egonkorra eta ziurra da Gnu/Linux bikotea sistema osoa da Banaketak: debian, fedora, mandrake... Atzean komunitate aktiboa dauka

Sistema eragile bat gehiago da

Software librea da

Unix sistema da: erabiltzaile askoko makina

Fitxategi eta tresnen tratamendu berezia dauka

Sendoa, egonkorra eta ziurra da

Gnu/Linux bikotea sistema osoa da

Banaketak: debian, fedora, mandrake...

Atzean komunitate aktiboa dauka

Makina berean bi sistema Linux sistema eta beste bat biak batera makina berean egon daitezke Abiaraztean sistema aukeratu behar da: Lilo... Sistema bakoitzak bere hizkuntza ulertzen du Bakoitzak bere hizkuntzako programak behar ditu Datuak berdinak izan daitezke (argazkiak, testuak...)‏ Besteen datuak kudeatzeko gai da Linux

Linux sistema eta beste bat biak batera makina berean egon daitezke

Abiaraztean sistema aukeratu behar da: Lilo...

Sistema bakoitzak bere hizkuntza ulertzen du

Bakoitzak bere hizkuntzako programak behar ditu

Datuak berdinak izan daitezke (argazkiak, testuak...)‏

Besteen datuak kudeatzeko gai da Linux

Sare lokalean makina ezberdinak Sambaren bidez linux makina batek windows makina baten baliabideak erabil ditzake Karpetak, inprimagailuak, programak (?)... elkarren artean trukatu eta erabil daitezke Linuxetik windows eta windowsetik linux Samba client eta samba server Linux makinen artean NFS erabiltzen da

Sambaren bidez linux makina batek windows makina baten baliabideak erabil ditzake

Karpetak, inprimagailuak, programak (?)... elkarren artean trukatu eta erabil daitezke

Linuxetik windows eta windowsetik linux

Samba client eta samba server

Linux makinen artean NFS erabiltzen da

Aplikazio arteko bateragarritasuna Bulego aplikazioak: OpenOffice.org . Windoserako ere balio duten aplikazioak Writer (word)‏ Calc (excel)‏ Draw (paint)‏ Impress (PowerPoint)‏ Koffice (kword, kpresenter...), Gnomerena... The Gimp (photoshop)‏ Emuladoreak (wine, vmware, win4lin, lin4win...)‏

Bulego aplikazioak: OpenOffice.org . Windoserako ere balio duten aplikazioak

Writer (word)‏

Calc (excel)‏

Draw (paint)‏

Impress (PowerPoint)‏

Koffice (kword, kpresenter...), Gnomerena...

The Gimp (photoshop)‏

Emuladoreak (wine, vmware, win4lin, lin4win...)‏

Linuxen instalazioa Hizkuntzak aukeratu behar dira Automatikoki detektatzen du hardwarea Non instalatu erabaki: partizioak Zein programa instalatu nahi ditugun esan behar da, taldeka antolatuta daude lana errazteko Erabiltzaileak definitu behar dira Sarearen konfigurazioa egin behar da Inprimagailuak ere definitu behar dira Ingurune grafikoa hautatu behar da

Hizkuntzak aukeratu behar dira

Automatikoki detektatzen du hardwarea

Non instalatu erabaki: partizioak

Zein programa instalatu nahi ditugun esan behar da, taldeka antolatuta daude lana errazteko

Erabiltzaileak definitu behar dira

Sarearen konfigurazioa egin behar da

Inprimagailuak ere definitu behar dira

Ingurune grafikoa hautatu behar da

Diskoaren antolaketa Disko batean zati ezberdinak egon daitezke Partizioan (unitatean) fitxategiak jasotzen dira Partizio motak daude, fat, vfat, ntfs, ext2, ext3... Partizio bakoitza besteekiko askea da. Bat izorratu arren besteek ongi jarrai dezakete Linuxek formatu asko kudea ditzake

Disko batean zati ezberdinak egon daitezke

Partizioan (unitatean) fitxategiak jasotzen dira

Partizio motak daude, fat, vfat, ntfs, ext2, ext3...

Partizio bakoitza besteekiko askea da.

Bat izorratu arren besteek ongi jarrai dezakete

Linuxek formatu asko kudea ditzake

Disko-zatiketa (adibideak)‏ / /dev/hda = 10 GByte win_C win_D Swap 1. adibidea /home /dev/hda = 10 GByte win_C win_D / swap 2. adibidea /dev/hda = 10 GByte / swap 3. adibidea /boot /usr /home /var /tmp

Instalatu beste makinan...

Linux fitxategi sistema

Fitxategi sisteman mugituz Grafikoki Saguaren bidez Fitxategi mota bakoitzak bere aplikazioa Komando bidez Fitxategi izenak Aginduak Ingurunea

Grafikoki

Saguaren bidez

Fitxategi mota bakoitzak bere aplikazioa

Komando bidez

Fitxategi izenak

Aginduak

Ingurunea

Erabiltzaile-motak Supererabiltzailea ('root')‏ Sistema konpondu Sistema eguneratu Zerbitzariak ezarri Erabiltzaileei lagundu Programak ezabatu edota berriak ezarri eta abar... Ordenagailuko datu guztiak ezabatzeko ahalmena dauka. Erabiltzaile arruntak Liburuak idatzi Jolasean ibili Gutunak jaso edo eta idatzi Filmak ikusi Programak, datu baseak web guneak e.a. garatu Bere direktorioko datuak bakarrik ezaba ditzake (besteena ezabatzeko hauen baimena beharko luke). Internet-en untziratu, musika entzun, CD-ak erre, marrazki edo eta maketazio lanak egin, kalkulu orriak landu, fakturak eraman, 'chat'-eatu, ezagunen helbide eta zeregin egutegia erabili eta abar luze bat ...

Eleanaiztasuna Erabiltzaile bakoitzak bere hizkuntza eduki dezake Inguruneko hainbat aldagai erabiltzen dira erabiltzailearen hizkuntza zehazteko Hala ere, hainbat programa eskuz egokitu behar dira. Instalazioan sistemaren hizkuntza zehazten da: /etc/sysconfig/i18n Erabiltzaileak berea ezar dezake: /home/joxe/.i18n

Erabiltzaile bakoitzak bere hizkuntza eduki dezake

Inguruneko hainbat aldagai erabiltzen dira erabiltzailearen hizkuntza zehazteko

Hala ere, hainbat programa eskuz egokitu behar dira.

Instalazioan sistemaren hizkuntza zehazten da: /etc/sysconfig/i18n

Erabiltzaileak berea ezar dezake: /home/joxe/.i18n

Gnu/Linux eta euskara Euskarazko software (libre) asko dago Euskarazko software katalogoa: softkat.ueu.org Gnu/Linuxeko gauzak: Sistema eragilea: Mandrake 10 eta debian Ingurune grafikoak: KDE, GNOME Aplikazioak: Lyx, mozilla, OpenOffice.org, klik... Edonork lagun dezake

Euskarazko software (libre) asko dago

Euskarazko software katalogoa: softkat.ueu.org

Gnu/Linuxeko gauzak:

Sistema eragilea: Mandrake 10 eta debian

Ingurune grafikoak: KDE, GNOME

Aplikazioak: Lyx, mozilla, OpenOffice.org, klik...

Edonork lagun dezake

Sistemaren konfigurazioa Mahai gaina konfigura daiteke Sistema bera ere egokitu egin behar izan daiteke Banaketa bakoitzak bere tresnak dauzka Mandrake Control Center

Mahai gaina konfigura daiteke

Sistema bera ere egokitu egin behar izan daiteke

Banaketa bakoitzak bere tresnak dauzka

Mandrake Control Center

Mandrakeren kontrol zentrua Hardwarea: eskanerra, sagua, inprimagailuak, pantaila... Montatze puntuak: sarekoak, partizioak, samba... Sistema: erabiltzaileak, hizki tipoak, menuak, babes kopiak... Softwarea: instalatu, kendu, eguneraketak Sarea eta Internet: konexioak, internet sarrera...

Hardwarea: eskanerra, sagua, inprimagailuak, pantaila...

Montatze puntuak: sarekoak, partizioak, samba...

Sistema: erabiltzaileak, hizki tipoak, menuak, babes kopiak...

Softwarea: instalatu, kendu, eguneraketak

Sarea eta Internet: konexioak, internet sarrera...

Eguneroko erabilera Ordenadorea piztu eta Linux abiarazteko agindu Ez bada inguru grafikoa hasi startx aginduarekin abiarazi Egin beharreko lanak egin Itzaltzeko agindu eta itzali bitartean ez eten argi indarra

Ordenadorea piztu eta Linux abiarazteko agindu

Ez bada inguru grafikoa hasi startx aginduarekin abiarazi

Egin beharreko lanak egin

Itzaltzeko agindu eta itzali bitartean ez eten argi indarra

Ariketak KDE gazteleraz jarri Erabiltzaile erdalduna sortu Cdko eskuliburua irakurri ...

KDE gazteleraz jarri

Erabiltzaile erdalduna sortu

Cdko eskuliburua irakurri

...

Eguneroko aplikazioak Bulego aplikazioak OpenOffice Latex, Lyx, Aviword Korganizer Kfax, kalkulagailua Internet: Nabigatzaileak: Mozilla, konqueror, nautilus Posta kudeatzaileak: mozilla mesanger, evolution, pine Chat: xchat, gaim Multimedia : Irudiak: gimp, image magick, gtkam Pelikulak: xine, totem, zinelerra, kino Musika: xmms, kmix, totem, k3b, koncd, cdrecord... Aldizkariak: Scribus

Bulego aplikazioak

OpenOffice

Latex, Lyx, Aviword

Korganizer

Kfax, kalkulagailua

Internet:

Nabigatzaileak: Mozilla, konqueror, nautilus

Posta kudeatzaileak: mozilla mesanger, evolution, pine

Chat: xchat, gaim

Multimedia :

Irudiak: gimp, image magick, gtkam

Pelikulak: xine, totem, zinelerra, kino

Musika: xmms, kmix, totem, k3b, koncd, cdrecord...

Aldizkariak: Scribus

OOo writer Beste edozein testu prozesadoreren eginkizunak MS Word-en itxurakoa .sxw bukaerako fitxategiak .doc .rtf .eps .bmp... ulertzen ditu Word erabiltzen dakienak Ooo writer ere erabil dezake.

Beste edozein testu prozesadoreren eginkizunak

MS Word-en itxurakoa

.sxw bukaerako fitxategiak

.doc .rtf .eps .bmp... ulertzen ditu

Word erabiltzen dakienak Ooo writer ere erabil dezake.

OOo impress Aurkezpenak sortzeko Power Point bezalakoa .sxi fitxategiak Erabilera erraza

Aurkezpenak sortzeko

Power Point bezalakoa

.sxi fitxategiak

Erabilera erraza

OOo calc Kalkulu orriak egiteko Excel ulertzen du .sxc fitxategiak Irudiak, testua, datuak eta erlazioak

Kalkulu orriak egiteko

Excel ulertzen du

.sxc fitxategiak

Irudiak, testua, datuak eta erlazioak

OOo draw Irudiak sortzeko Formatu asko uler ditzake .kwd fitxategiak

Irudiak sortzeko

Formatu asko uler ditzake

.kwd fitxategiak

OOo laguntza On line laguntza Euskaraz darabilgunon web-gunea: eu.openoffice.org Euskaraz! Liburuak eta gaiak

On line laguntza

Euskaraz darabilgunon web-gunea: eu.openoffice.org

Euskaraz!

Liburuak eta gaiak

Image Magick Edozein irudi mota ikusteko balio du: eps, png, pdf, tiff, gif, bmp... Formatu arteko konbertsioak egin ditzake Aldaketak egin daitezke Koloreekin ere jolastu daiteke...

Edozein irudi mota ikusteko balio du: eps, png, pdf, tiff, gif, bmp...

Formatu arteko konbertsioak egin ditzake

Aldaketak egin daitezke

Koloreekin ere jolastu daiteke...

The Gimp Irudien ediziorako programa Photoshop ezagunaren baliokidea Argazki ezberdinak nahasteko kapak erabil daitezke Irudiei efektu bereziak eragiteko aukera...

Irudien ediziorako programa

Photoshop ezagunaren baliokidea

Argazki ezberdinak nahasteko kapak erabil daitezke

Irudiei efektu bereziak eragiteko aukera...

Testu prozesadorea: Lyx Kalitate handiko emaitzak Euskaraz dago Laguntza on-line Latex-en gaineko Wymiwyg

Kalitate handiko emaitzak

Euskaraz dago

Laguntza on-line

Latex-en gaineko Wymiwyg

Publikazioetarako: scribus Xpres moduko aplikazioa Euskaraz dago Laguntza on-line PDF eta EPS formatuetako dokumentuak

Xpres moduko aplikazioa

Euskaraz dago

Laguntza on-line

PDF eta EPS formatuetako dokumentuak

Aplikazio berriak Banaketaren arabera: Red-hat, Mandrake, fedora --> rpm Debian --> apt menpekotasunak! Iturburuak hartu eta instalazio osoa egin daiteke: .src Bilaketarako tresnak: rpmfind ... Google bezalako bilatzaileak Sourceforge Linuxeko guneak Erabiltzaile taldeak Banaketak Ispiluak

Banaketaren arabera:

Red-hat, Mandrake, fedora --> rpm

Debian --> apt

menpekotasunak!

Iturburuak hartu eta instalazio osoa egin daiteke: .src

Bilaketarako tresnak: rpmfind ...

Google bezalako bilatzaileak

Sourceforge

Linuxeko guneak

Erabiltzaile taldeak

Banaketak

Ispiluak

Fitxategiak biltzeko tresnak Fitxategi multzoak tar aginduaren bidez: Sortzeko: tar cvzf fitx.tgz fitxategi-zerrenda Ateratzeko: tar xvzf fitx.tgz Zip: zip eta unzip Backup egiteko ere erabiltzen dira (backup2l)‏

Fitxategi multzoak tar aginduaren bidez:

Sortzeko: tar cvzf fitx.tgz fitxategi-zerrenda

Ateratzeko: tar xvzf fitx.tgz

Zip: zip eta unzip

Backup egiteko ere erabiltzen dira (backup2l)‏

Laguntza eta dokumentazioa Dokumentazioa Euslinuxeko CDko doc direktorioko bi liburuak Linux sistemaren eta sarearen administrazioa. UEU. Iñaki Alegria www.TLDP.org (The Linux Documentation Project) Howto eta minihowto Man agindua (aginduei buruzko laguntza)‏ Laguntza Gidak sarean SEG edo FAQ: Sarritan Egindako Galderen bildumak Foroak Enpresak ere badaude gaur egun. Windowsekin dagoen azpiegitura baino hobea dela esan daiteke!

Dokumentazioa

Euslinuxeko CDko doc direktorioko bi liburuak

Linux sistemaren eta sarearen administrazioa. UEU. Iñaki Alegria

www.TLDP.org (The Linux Documentation Project)

Howto eta minihowto

Man agindua (aginduei buruzko laguntza)‏

Laguntza

Gidak sarean

SEG edo FAQ: Sarritan Egindako Galderen bildumak

Foroak

Enpresak ere badaude gaur egun.

Windowsekin dagoen azpiegitura baino hobea dela esan daiteke!