Your SlideShare is downloading. ×
Ci boek deel iii hoofdstukken 1&2
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Ci boek deel iii hoofdstukken 1&2

691
views

Published on

Hoofdstukken 1 en 2 van Deel III van Creatieve wisselwerking. Deze gaan over het Creatief wisselwerkingsproces

Hoofdstukken 1 en 2 van Deel III van Creatieve wisselwerking. Deze gaan over het Creatief wisselwerkingsproces


0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
691
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
4
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Deel IIIHet Creatief WisselwerkingsprocesHoofdstuk 1Historische Context: De ontdekking, groei enverspreiding van het Creatief Wisselwerkingsproces The ability to learn what others have learned, appreciate what others appreciate, feel what others feel, add this to what the individual has acquired from other sources, and finally, form out of it all a coherent unity which is ones own individualityis what distinguishes the human mind from everything else. This kind of interchange and progressive integration makes it possible to expand beyond any known limits what people may know, feel, imagine and control, and appreciatively understand between individual groups and cultures." - Henry Nelson WIEMANCreatieve wisselwerking is het proces waarbij mensen met an-deren in authentieke interactie zijn. Dit met een openheid dathet appreciërend begrijpen van de unieke en originele perspec-tieven, ideeën, meningen, interpretaties, overtuigingen enwaarden van die anderen vergroot. Deze authentieke interactieen dit waarderend begrijpen zet éénieder, die het proces vanbinnen uit beleeft, ertoe aan in zichzelf creatief te integrerenwat hij appreciërend begrepen heeft. Dit continu beleven ge-beurt op een dusdanige wijze dat hij/zij progressief transfor-meert in de richting van hun hoogste potentieel. Met anderewoorden Creatieve Wisselwerking betreft een authentieke in-teractie dat resulteert in een appreciërend begrijpen dat creatiefwordt geïntegreerd én toegepast zodat mensen continu zichzelfveranderen en daardoor meer zijn en meer kunnen doen.Het Creatief Wisselwerkingsproces is dus het natuurlijk procesdat creëert. Het steunt op het fenomeen waardebewustzijn enhet ontwikkelt zich vanaf de geboorte. Het proces verruimt on-eindig hetgeen wij kunnen kennen, appreciëren, ons kunnenvoorstellen en van binnen uit beheersen. Creative Interchangeof Creatieve Wisselwerking is het proces waardoor de mense-lijke geest tot ontplooiing komt. Indien dit proces bij een kindzou geblokkeerd worden, zou de menselijke geest zich bij ditCreatieve wisselwerking Deel III Pagina 2
  • 2. Deel III kind niet ontwikkelen en zou het kind dus niet kunnen functio- neren in deze maatschappij. Kortom het Creatief Wisselwerkingsproces is het proces waar- door wij mens worden. Dit natuurlijk proces wordt echter tijdens onze ontwikkeling voor een groot deel afgeremd door de nefaste werking van de Vici- euze Cirkel (zie in dit verband verder hoofdstuk 3). In vorig deel toonden wij aan dat wat de Lerende Organisatie beweging tracht te doen, zonder het met zoveel woorden te stellen, neer komt op het vrij maken van dit natuurlijk proces. Indien men daarin zou slagen dan kan de mens weer leven, en vooral le- ren, aan zijn oorspronkelijk bedoelde snelheid. Wanneer wij dit proces vlot kunnen krijgen in meerdere mensen die samen een team vormen, dan kan dit team werken aan een snelheid en een diepgang die we momenteel nog niet voor mogelijk achten. Het Creatief Wisselwerkingsproces zit in éénieder. Creatieve Wisselwerking is dus niet iets fundamenteel nieuws. Waar we tot nu toe niet ten volle in geslaagd zijn is het creëren van de condities waardoor het proces weer een kans krijgt. Wat wij, mede door dit boek trachten aan te geven, kunnen wij mis- schien het best aangeven met een analogie uit de geneeskun- de. Een geneesheer geneest niet, maar zorgt voor de nodige condities opdat het lichaam de natuurlijke kunde om zichzelf te genezen, weer kan aanwenden. Soms zijn de natuurlijke gene- zingsprocessen dusdanig geblokkeerd dat zij nog onvoldoende actief kunnen zijn om ons te genezen. Specifieke condities zijn dan nodig om het proces op gang te brengen. Zo ook bij het Creatief Wisselwerkingsproces. Creatieve Wisselwerking is dus een natuurlijk proces van groei en ontwikkeling. Tegenover dit proces kan men zich op twee fundamenteel verschillende manieren opstellen: men kan het in de weg staan of men kan de condities creëren om het vrij te maken opdat het zou kunnen werken. Wij kunnen het wel ob- strueren of bevrijden, maar wij kunnen het niet van buiten uit controleren of beheersen. Wat wij juist gaan leren is niet te voorspellen, maar wij weten wel dat - indien het echt het diep- gaand creatief wisselwerkingsproces betreft - wij er zelf door veranderen. Wij creëren in feite onszelf. Wanneer het creatief wisselwerkingsproces echt kansen krijgt binnen een team dan kunnen wij niet voorspellen wat het team juist zal creëren. Wat wij wel weten is dat het team zelf zal zijn getransformeerd. Want dan zal men niet meer op dezelfde manier denken of de wereld op dezelfde manier zien. Nieuwe persoonlijke en collec- tieve mentale modellen zullen zijn gecreëerd. Creatieve wisselwerking Deel III Pagina 3
  • 3. Deel IIICreatieve Wisselwerking is het proces dat het ons mogelijkmaakt onze paradigmas aan te passen, onze referentiekadersen onze mentale modellen te veranderen. Wat wij kunnen doenis de condities creëren om het proces vrij te maken. Wij kunnenniet het resultaat op voorhand voorspellen, maar wij weten weldat het meer zal zijn dan en verschillend van i.e. synergie.Het Creatief wisselwerkingsproces werd voor het eerst diep-gaand beschreven door H. N. Wieman, een Amerikaans filo-soof.1 Diens werk werd in de context van Organisaties voorna-melijk verder gezet door Charlie Palmgren en Stacie Hagan.Henry Nelson Wieman (1884-1975) was een Amerikaanse filo- Henry Nelsonsoof in de Religie die trachtte de religieuze vraagstelling en de WiemanChristelijke Theologie te reconstrueren in het licht van de ont-wikkelingen van de wetenschap. Hij verwierp daarbij als richt-snoer voor de mensheid in de nieuwe tijden, zowel het boven-natuurlijk theïsme als het atheïstisch humanisme. Zijn filosofievan natuurlijk theïsme ziet God als een creatief proces dat bo-venmenselijk maar niet bovennatuurlijk is. Dit goddelijk proceswerkt op menselijk niveau als het proces van Creatieve Interac-tie tussen verschillende perspectieven. Dit proces creëert, be-waart en transformeert de mens op een manier zoals hij hetzelf, zonder dit proces, niet zou kunnen. Het was volgens HenryNelson Wieman de rol van zowel de filosofie als de weten-schap, de noodzakelijke condities te ontdekken opdat dit Crea-tief Wisselwerkingsproces zo effectief mogelijk tussen mensenwerkzaam zou zijn. Het was volgens hem de verantwoordelijk-heid van families, religies, onderwijssystemen, industrieën enregeringen om voor die condities te zorgen.Het levenswerk van Henry Nelson Wieman was de religieuzeconcepten te hertalen in betekenisvolle hulpmiddelen om onzemoderne problemen op te lossen. Hij voelde duidelijk aan datdie menselijke vooruitgang niet vanzelf zou gaan. Zeker in eenmoderne wereld met wapens en een technologie die tot mas-savernietiging kan leiden. Henry Nelson Wieman was er vanovertuigd dat de mensheid zowel bekwaam was zichzelf tengronde te richten als er voor te zorgen dat de wereld een veili-ger, menselijker en gastvrijere plaats zou worden. De sleutelsom het eerste te vermijden en het tweede waar te maken wasvoor hem het bewust en consistent beleven van het CreatiefWisselwerkingsproces. Hij heeft als het ware het Creatief Wis-selwerkingsproces ontdekt, niet gecreëerd. Henry Nelson Wie-man was enerzijds zijn tijd ver vooruit en had anderzijds hetnadeel om een religieus filosoof te zijn op het moment dat deChristelijk geïnspireerde religie haar aantrekkingskracht dras-tisch zag verminderen. Mede daardoor heeft zijn levenswerkniet de bekendheid gekregen die het verdient.Creatieve wisselwerking Deel III Pagina 4
  • 4. Deel III Charlie Leroy Het is dank zij Charles (of Charlie zoals hij wenst aangesproken Palmgren te worden) Palmgren dat Henry N. Wiemans levenswerk ver- taald werd naar de Industrie en andere Organisaties toe. Char- lie Palmgren ontmoette Henry Wieman voor het eerst in 1966 toen hij Wiemans werk diende voor te stellen aan filosofen en studenten, en dat terwijl Henry persoonlijk aanwezig was. Char- lie had die taak aanvaard gezien weigeren eigenlijk niet in zijn woordenboek staat. Op het cruciale moment gaf hij met knik- kende knieën een presentatie over de inzichten van Henry Nel- son Wieman. Het angstgevoel werd vervangen door een enor- me opluchting toen Henry Nelson Wieman na afloop zei: "Mr. Palmgren heeft u zojuist mijn gedachten weergegeven op een betere manier dan ik het zou hebben kunnen doen." Dit was het begin van een vriendschap, een mentorschap en een levens- lang engagement. Uiteindelijk aanvaardde Charlie Palmgeren de opdracht en de challenge om het Creatief Wisselwerkingsproces buiten de mu- ren van de universiteit en in het dagelijkse leven (terug) te brengen. Inderdaad stelde H. N. Wieman dat Charlie de defini- tieve interpretatie van Mans Ultimate Commitment in zich droeg.2 Charlies eerste doel was de condities voor het bewust en con- sistent aanwenden van het Creatief Wisselwerkingsproces te ontdekken. Charlie koos er duidelijk voor om de condities ob- serveerbaar te maken. Hij benadrukte daardoor zowel de cog- nitieve als de gedragscomponenten nodig om het Creatief Wis- selwerkingsproces vrij te maken. Als psychotherapeut ontdekte hij ook hoe individuen het Creatief Wisselwerkingsproces blok- keren. Hij beschreef dit anti Creatief Wisselwerkingsproces en noemde het de Vicieuze Cirkel (zie hoofdstuk 3). Hij bestu- deerde ook de denkpatronen en het gedrag dat het Creatief Wisselwerkingsproces bevorderen. Gedurende zijn meer dan dertig jaar durende studie en beleven van het Creatief Wissel- werkingsproces ontdekte Charlie meerdere kerncompetenties van Creatieve Wisselwerking, die indien ze worden aangewend de waarschijnlijkheid vergroten dat mensen ontdekken dat het proces werkzaam is, zowel in zichzelf als tussen hen en ande- ren. Charlie ontdekte bovendien dat die condities en kerncom- petenties dezelfde waren of men het nu had over individuen, teams, families, Organisaties tot zelfs naties. Kortom door het werk van Charlie kunnen wij nu het proces heel wat beter be- grijpen en kennen wij de condities en de kerncompetenties om het Creatief Wisselwerkingsproces werkelijk te beleven. Creatieve wisselwerking Deel III Pagina 5
  • 5. Deel IIIStacie Hagan onderschreef het nalatenschap van Henry N. Stacie S. HaganWieman toen zij in 1991 Charlie Palmgren ontmoette. Samenrichtten zij na een paar jaar SynerChange International, Inc. open begonnen hun zoektocht naar hulpmiddelen om de concep-ten en kerncompetenties te verspreiden in zeer brede kring. Degrootste challenge die Stacie in dit verband ziet is dit te doenzonder dat zowel de integriteit van het proces (geïdentificeerddoor H. N. Wieman) als de eenvoud van de condities en com-petenties (ontdekt door C. L. Palmgeren) zouden vervormd ofvernietigd worden.Haar standpunt met betrekking tot haarzelf en diegenen diemet haar het Creatief Wisselwerkingsproces verspreiden isduidelijk: het volstaat niet om de juiste woorden te gebruiken,men moet zelf een levend voorbeeld zijn wat betreft het creërenvan de condities en het beleven van de kerncompetenties vanhet Creatief Wisselwerkingsproces.Stacie Hagan wil niet alleen de bijkomende condities voorCreatieve Wisselwerking ontdekken, zij vindt het even belang-rijk manieren van werken en omgaan met elkaar te vinden,teneinde te verzekeren deze condities gecreëerd en bestendigdworden. Daarenboven werkt zij aan methoden om de kerncom-petenties om te zetten in gewoonten waardoor het CreatiefWisselwerkingsproces meer tot zijn recht komt. De grootstebijdrage van Stacie Hagan is het ontdekken van het begrip‘Proces Bewustzijn’ [Process Awareness] binnen het kader vanhet Creatief Wisselwerkingsproces. Dit Proces Bewustzijn zorgtervoor dat men zich niet alleen bewust is van wat men doet,maar ook van hoe men het doet. Bovendien, en dit is uniek,zorgt het er voor dat men zich van bewust is van de mate dat,wat men doet en hoe men het doet congruent is met de condi-ties en de kerncompetenties die het Creatief Wisselwerkings-proces mogelijk maken. In feite zorgt het Proces Bewustzijn erook voor dat men er zich van bewust is in welke mate men diekerncompetenties ook effectief gebruikt.Stacie stelt: "Het is niet afdoende om de gunstige condities te onderkennen, men moet ook de intentie hebben om ze bewust te creëren door de kerncompetenties werkelijk bewust en consistent te beleven in alles wat men doet" Stacie S. Hagan3Creatieve wisselwerking Deel III Pagina 6
  • 6. Deel III Een hele weg is reeds afgelegd en wij De toekomst hebben nog een hele reis voor de boeg. Henry N. Wieman maakte ons van het ingeboren levend proces bewust. Charles L. Palmgren diepte het proces uit en identifi- ceerde het basis menselijk gedrag, dat - indien beleefd – van het proces een constant aspect maakt van het leven. De uitda- ging die nu nog volledig open blijft is het proces verspreiden door het te laten ontdekken en beleven in de wereld. Deze taak is opgenomen door mensen die samen met Charlie Palmgren aan de weg trachten te timmeren. Zo onder meer de Syner- Change familie, een cluster Organisaties rond SynerChange International, Inc. Ook andere Organisaties worden geïnspi- reerd door de nalatenschap van Wieman en door Palmgrens interpretatie ervan: het Creative InterChange Center, Creative InterChange International en de Leader Academy.De Leader Academy De Europese Leader Academy van Domien Van Gool heeft het Creatief Wisselwerkingsproces als kernelement. Domien van Gool kwam in contact met het Creatief Wisselwerkingsproces in 1989. Hij bracht Charlie Palmgren, samen met diens vriend Mike Murray van Creative InterChange International, in zijn team van lesgevers. Mike Murray is overigens zoals Charlie Palmgeren een leerling van Henry Nelson Wieman. De Leader Academy is een specifieke opleiding voor toekomstige leiders. Het totale curriculum beslaat negen sessies van drie dagen. De Leader Academy is een platform geworden voor de versprei- ding van het Creatief Wisselwerkingsproces in Europa. Onder- tussen zijn via dit kanaal reeds honderden managers in contact gekomen met de nalatenschap van Henry Nelson Wieman.Onze Opdracht Onze taak zal echter niet gemakkelijk zijn. Top managers heb- ben heus wel wat anders aan hun hoofd dan zelf te veranderen bij middel van het Creatief Wisselwerkingsproces. "Wall Street" heeft nog steeds meer gezag dan de werkelijke behoeften van Organisaties. Stacie Hagan van SynerChange International, Inc. vreest dat het ergste dat het Creatief Wisselwerkingspro- ces zou kunnen overkomen is dat het erg populair zou worden. Want de meeste populaire ideeën van de jaren negentig bleken achteraf die populariteit niet te overleven (cf. Business Process Reengineering, Empowerment, Systems Thinking, …). Dit om- dat bij het populair worden de concepten meestal verwateren tot slogan taal en dat het afkooksel dat er uiteindelijk wordt van gemaakt de echte veranderingen, die de concepten vooropstel- len, niet werkelijk realiseert. Het is alsof de echte kracht van de concepten tijdens de vertaalslag en overdracht verloren gaat. Stacie Hagan wenst het Creatief Wisselwerkingsproces te be- hoeden voor zon succesvolle dood. Persoonlijk delen wij die Creatieve wisselwerking Deel III Pagina 7
  • 7. Deel IIIvrees niet omdat het Creatief Wisselwerkingsproces zo moeilijkte beleven is dat het nooit echt populair zal worden.Of zoals Charlie het ooit stelde: "Seeking to live in authentic interacting, appreciative understanding, creative integrating and continuous transformation will not be popular". Charles L. Palmgren4Wat wel volgens ons haalbaar moet zijn is dat hoe langer hoemeer mensen het proces werkelijk gaan beleven. Dit is ooknoodzakelijk willen op zich zeer waardevolle concepten als deLerende Organisatie en de Kennismaatschappij werkelijk dewereld benchmark worden die Peter M. Senge, Peter Druckeren vele anderen er van verwachten. Dit boek wil een bijdragezijn om zowel het Creatief Wisselwerkingsproces kenbaar temaken, als het begrijpen van de uitzonderlijke waarde van hetbeleven ervan mogelijk te maken.Creatieve wisselwerking Deel III Pagina 8
  • 8. Deel III Hoofdstuk 2 Introductie tot het Creatief Wisselwerkingsproces "To my mind there must be, at the bottom of it all, not an equation, but an utterly simple idea. And to me that idea, when we finally discover it, will be so compelling, so inevitable, That we will say to each other : Oh, how beautiful. How could it have been otherwise?" John Archibald Wheeler Creatieve Wisselwerking is het leven gevend proces dat leidt Creatieve Wis- tot creatieve transformatie van de persoon, het team en de Or- selwerking ganisatie. Het werd zoals reeds vermeld geïdentificeerd door H. N. Wieman. Creatieve Wisselwerking heeft plaats telkens we op een authentieke manier met iemand in wisselwerking staan en werkelijk de tijd nemen om mekaar te begrijpen en mekaars standpunten te waarderen. Kortom telkens we ons open stellen om door mekaar beïnvloed te worden en door het interactiepro- ces creatief veranderd te worden. Creatieve Wisselwerking is dus niet iets totaal nieuws. Integen- deel, het is iets dat we door de natuur meegekregen hebben. Onze bedoeling is mensen bewust te maken van het proces, hen de hulpmiddelen en het gereedschap aan te reiken en hen op te leiden en te coachen opdat ze uiteindelijk het proces be- wust en consistent kunnen beleven. Indien dit werkelijk gebeurt veranderen ze niet alleen zichzelf maar uiteindelijk ook de teams en de Organisaties waarin ze werkzaam zijn. De invoeringsstrategie voor het (her)beleven van het Creatief Wisselwerkingsproces is eigenlijk vrij eenvoudig: we worden bewust van het proces, zien er de énorme toegevoegde waarde van in, onderkennen de condities die het mogelijk maken en ondersteunen, adopteren het gedrag door gebruik te maken van de hulpmiddelen op een intentionele en consistente manier en het proces doet de rest. In een Organisatie die bewust kiest voor het terug vrij maken van het proces dient het management die zaken weg te nemen die het creatief wisselwerkingsproces blokkeren (cultuurele- menten, regels, voorschriften, gebruiken, ...). Wanneer er bin- nen een team obstakels zijn die de teamleden ervan weerhou- den het beste te geven van wat zij kunnen brengen, dan dienen ze die obstakels weg te nemen. Creatieve wisselwerking Deel III Pagina 9
  • 9. Deel IIIAnderzijds is het ook zo dat een individu in zijn eigen weg kanstaan en dus het Creatief Wisselwerkingsproces kan blokke-ren. Eigenlijk zou elk individu moeten leren het proces binnenzichzelf vrij te maken.Het creatief wisselwerkingsproces zelf steunt dus op het begrip Het waardebe-waardebewustzijn. wustzijn: een conditioElk van ons heeft een eigen waardebewustzijn ontwikkeld. Een sine qua nongoed ontwikkeld waardebewustzijn is een conditio sine qua nonvoor Creatieve Wisselwerking. "Een waarde is een doelzoekende activiteit" Henry Nelson Wieman5Wat je werkelijk waardeert is te zien aan de activiteiten die jeontplooit om je die waarde eigen te maken.Wanneer bijvoorbeeld iemand zegt dat hij een ander respec-teert, dan dient dit te zien te zijn in de acties die hij uitvoert.Wanneer hij echter geen activiteiten ontplooit waardoor zijnrespect voor de andere zichtbaar wordt, dan zou het wel eensom lipservice kunnen gaan. Door de activiteiten die we uitvoe-ren kan men zien waar we echt waarde aan hechten. Luistertniet naar mijn woorden, maar zie naar mijn daden, is in dit ver-band een pertinent gezegde, dat zowat in alle talen en ge-meenschappen zijn equivalent heeft.De bedoeling waarom we iets doen is de meerwaarde die dezeactiviteit ons geeft. De zin van de moeite die we doen, zit in dewaarde die we uiteindelijk door die activiteit bereiken en be-stendigen. De waarde is dus wat we echt doen.We zijn allen geboren met een waardebewustzijn en dit waar-debewustzijn zal onze aandacht sturen. En dit vanaf onze pril-ste levensmaanden. Zie maar naar de activiteiten die een babyen later een peuter ontplooit. Na de geboorte wordt de baby,langzaam maar zeker gedreven naar het ontdekken van dewereld rondom zich. Op een zeker ogenblik is de baby nietmeer tevreden met de cyclus "eten-slapen-eten", maar beginthij/zij de periodes van wakker zijn te verlengen en gebruikthij/zij die periodes hoe langer hoe meer om doelgerichte activi-teiten te ontplooien. En deze doelgerichte activiteiten wordendus gestuurd door het waardebewustzijn dat een natuurlijk on-derdeel is van het leven.Creatieve wisselwerking Deel III Pagina 10
  • 10. Deel III Het waarderen waarom we iets doen, is dus van uitzonderlijk belang voor de activiteiten die wij ontplooien. Wanneer je iets niet waardeert, dan zie je het niet. Iemand anders mag dan nog het veranderingsproces in gang zetten, dit zal er je niet toe be- wegen om zelf in gang te komen. Anders gesteld, indien je er zelf de waarde niet van inziet dan zal je die activiteiten om die waarde te betrachten niet ontplooi- en. Inderdaad, zolang je de waarde van het doel niet inziet, zal je héél moeilijk de activiteiten uitvoeren om het doel te berei- ken. Indien mensen wel hun gedrag aanpassen en toch niet de waarde van het doel inzien, dan zijn ze eigenlijk hypocriet. Iets doen waarin men niet gelooft kan wel verplicht worden, maar dat wil niet zeggen dat men intern geëngageerd is. Met andere woorden men zal het eventueel wel doen, maar het noodzake- lijke engagement om het blijvend te doen, zal niet bekomen worden. Het is nu onze bedoeling bij te dragen om binnen Organisaties het waardebewustzijn te ontwikkelen zodat mensen meer kun- nen kennen, zien, waarderen en van binnen uit beheersen. Bij de ontwikkeling van het waardebewustzijn komt ook het Crea- tief wisselwerkingsproces tot leven en het Creatief Wisselwer- kingsproces zal op zijn beurt dit waardebewustzijn op een ho- ger peil brengen. De transformatiestap (i.e. de vierde fase van het Creatief Wisselwerkingsproces) zorgt ervoor dat elk individu dat het proces beleeft zijn waardebewustzijn uitbreidt. Een positieve spiraal wordt door het Creatief Wisselwerkingsproces in gang gezet en onderhouden. Kortom, het Creatief Wissel- werkingsproces steunt op het waardebewustzijn en breidt het uit. Het waardebewustzijn, zoals gedefinieerd door Henry N. Wieman, is dus de verzamelnaam voor datgene wat ik nu ken, waardeer, mij kan voorstellen en bewust kan uitvoeren en van binnen uit beheersen. Het is dit waardebewustzijn dat wordt uitgebreid door het in Creatieve Wisselwerking zijn met ande- ren. Dit voornamelijk door het zich bewust zijn van het proces waardoor wat ik in mijn bewustzijn toelaat wordt verbeterd door creatieve integratie. Daardoor stel ik mij meer open voor meer creatieve ervaring van alles wat zich om mij bevindt. Het Crea- tief Wisselwerkingsproces is dan ook het basisproces van het leren. Het creatief wisselwerkingsproces kan maar echt tot leven ko-De vier fasen van men door interactie met anderen. Inderdaad is het zo dat we het creatief wis- van jongs af aan hebben geleerd door middel van interactie selwerkingspro- met anderen. In het eigenlijke creatief wisselwerkingsproces ces kunnen vier fasen onderscheiden worden. Creatieve wisselwerking Deel III Pagina 11
  • 11. Deel IIIDe eerste fase betreft de interactie waardoor het domein van Authentieke Interactiewat men weet, wat men zich kan voorstellen (zien), wat menwaardeert, wat men kan beheersen sterk wordt uitgebreid.Interactie steunt op uitwisselen van wat origineel is, wat nieuwis, wat bijzonder is, wat uniek is. Interactie steunt dus op diver-siteit.Interageren kan men op verschillende manieren: destructief(1+1<1), compromis nastrevend (1+1~1,5) of synergetisch(1+1>3). In dit laatste geval zijn de verschillende standpunten,geuit binnen een interactie, geen obstakels maar bronnen vanvooruitgang. Synergie werd lange tijd gebruikt als synoniemvoor het Creatief Wisselwerkingsproces. Dit door toedoen vanCharlie zelf. Getuige daarvan Deel IV van Daryl Conners book 6Managing the Speed of ChangeDiversiteit wordt binnen het Creatief Wisselwerkingsproces de Diversiteitdrijvende kracht van de vooruitgang.Momenteel is het nog te veel zo dat de diversiteit voor conflictzorgt. Door deze conflicten komen we in een het één of hetander situatie, creëren wij in feite een het is het één of hetandere mentaliteit en wordt er heftig gepolariseerd rond heteigen gelijk. Dit zorgt voor fragmentatie, voor het uit elkaar val-len van het gesprek of de vergadering. In het slechtste gevalgaat men echt uit elkaar. In het beste geval wordt er nog eencompromis uit de brand gesleept. Dit is een veel voorkomendesituatie binnen het Belgisch politiek bestel. Maar laten we daarmaar best niet dieper op ingaan.Het compromis is in feite een lose-lose situatie. Ik heb niet alleswat ik wou, maar jij ook niet... Ideale samenwerking leidt perdefinitie naar win-win situaties. Compromis wil zeggen: elkheeft iets, niemand is echt ongelukkig, maar niemand is ookecht gelukkig. Interactie verloopt, binnen het Creatief Wissel-werkingsproces, niet volgens het compromismodel. Binnen ditproces zal de diversiteit van de verschillende groepsleden nietzorgen voor conflict, integendeel. De verschillende ideeën vande groepsleden worden geuit in een open sfeer. Men heeft bin-nen de groep respect voor elkaar en dus voor de ideeën vanelkaar. In één woord, men vertrouwt elkaar. De diversiteit wordtuitgenodigd en werkt uitnodigend. De verschillende ideeënworden in de letterlijke zin van het woord verwelkomd en nietafgestoten.Het omgekeerde van het Creatief Wisselwerkingsproces is hetuitstoten van diversiteit. De echte His Masters Voice mentali-teit (1+1=1). Die is te herkennen aan volgende uitspraak (dieCreatieve wisselwerking Deel III Pagina 12
  • 12. Deel III wij in onze loopbaan te veel uit de mond van managers hebben gehoord): "Wanneer ik uw mening wil horen zal ik er wel naar vragen" Sterker nog, er werd door sommige van die managers voor gezorgd dat ze te horen kregen wat ze wensten te horen. Ze zorgden ervoor dat hun medewerkers klonen waren van hen- zelf. Uiteindelijk zong iedereen hetzelfde lied. Herken je dit? Heb je iets dergelijks ook meegemaakt of erger nog maak je het tegenwoordig (nog) mee? Uiteraard zal er dan geen conflict ontstaan, terzelfder tijd echter zal creativiteit onmogelijk worden. Want diversiteit is een nood- zakelijke voorwaarde tot creativiteit. En creativiteit is nu wat we het meest nodig hebben om vooruit te komen! Waarderend begrijpen Deze fase is nodig als opvolger van de interactiefase willen we iets creatiefs ontwikkelen. Deze fase is een wezenlijk onderdeel van het Creatief Wisselwerkingsproces. Interactie dient uit te monden in waarderend begrijpen. Begrijpen alleen is niet ge- noeg. Waarderend begrijpen is de sleutel. Het begrijpen alleen kan voor heel wat moeilijkheden zorgen. De diverse standpunten dienen niet alleen begrepen te worden, zij dienen bovendien ook gewaardeerd te worden. Je dient het standpunt van waaruit de andere komt te waarderen. Je moet het paradigma van de ander, zijn referentiekader als legitiem aanvaarden. Dit wil niet zeggen dat je er akkoord moet mee gaan. Waarderend begrijpen heeft veel te maken met respect voor elkanders standpunten. En vanuit dit respect zal men trachten de andere te begrijpen en te appreciëren. Normaal gesproken proberen we altijd eerst begrepen te wor- den. De meeste mensen luisteren niet met de bedoeling om iemand te begrijpen: ze luisteren om een gevat antwoord te kunnen geven. Ze zijn zelf aan het woord of bereiden zich daarop voor. Ze filteren alles door hun eigen paradigmas. We gaan uit van ons eigen grote gelijk. Onze gesprekken zijn een verzameling monologen. We begrijpen nooit echt wat zich af- speelt in het hoofd van iemand anders. Om begrijpend te luisteren dienen we empatisch te luisteren. Daarmee wordt bedoeld, luisteren met de intentie om de ander te begrijpen. Empatisch luisteren is meevoelend luisteren en houdt in dat men zich verplaatst in het mentaal model van de ander. Je bekijkt de wereld zoals de ander hem bekijkt. Men plaatst zich in het paradigma van de ander. Creatieve wisselwerking Deel III Pagina 13
  • 13. Deel III "Probeer eerst waarderend te begrijpen vooraleer waarderend begrepen te worden" Sint FranciscusDit gezegde, dat inderdaad aan Sint Franciscus toegeschrevenwordt, werd door Stephen E. Covey in zijn boek "De zeven ei-genschappen van effectief leiderschap", enigszins afgezwakttot "Probeer eerst te begrijpen vooraleer begrepen te worden"7.Het is uiteraard het eerste gedeelte dat een zeer belangrijkonderdeel van deze fase van het Creatief Wisselwerkingspro-ces vormt. Creatieve Integratie Wanneer we waarderend begrij-pen wat de andere stelt, kunnen we dit integreren in ons eigenwereldbeeld. En wanneer dit wederzijds gebeurt, dan startenwe met een het één en het ander uitgangspunt. Dit is zeerverschillend van het het één of het ander uitgangspunt dat degrondslag is van de conflictsituatie. In deze fase komt nadiende opwinding iets nieuws te creëren. In het eindresultaat zullenwe niet alleen de ideeën van eenieder terugvinden, we zullen eriets meer mee bereiken. Wat bereikt wordt is niet alleen hetéén én het ander maar ook, en vooral, verschillend van. Watbereikt wordt is iets nieuws. Dit is heel wat beter dan het com-promis. Het eindresultaat bevat ook het engagement voor ietsdat we samen hebben gecreëerd. Dit is de derde fase van hetCreatief Wisselwerkingsproces: het integreren van de ideeënvan elkaar tot iets totaal anders; iets nieuws.In zichzelf integreren wat men van de ander gekregen heeft envan daaruit samen iets nieuws creëren is creatief integreren.Daaruit komt dan een intense samenwerking voort. Het nieuweidee is veel sterker, dieper, rijker dan de oorspronkelijk ideeën.Dit is reële synergie, dit is creatieve wisselwerking.Door het engagement voor het nieuwe, voor hetgeen wij samen Transformerend uit-hebben gecreëerd, komen we tot de vierde fase: het uitvoeren voeren of Continuevan de ideeën. Heel specifiek aan het Creatief Wisselwerkings- Verbeteringproces is dat we niet alleen uitvoeren wat wij hebben gevondenmaar dat het proces bovendien eenieder die er echt aan deel-neemt transformeert.De vierde stap is dus niet alleen het implementeren van hetnieuwe maar ook, en vooral, het transformeren van het per-soonlijk mentaal model en daardoor de manier van leven. Elkedeelnemer aan het Creatief Wisselwerkingsproces wordt alspersoon voller en dieper.Creatieve wisselwerking Deel III Pagina 14
  • 14. Deel III Creatieve wisselwerking is het proces van verandering, ontwikke- Het creatief ling, leren, .. Door met anderen het Creatief Wisselwerkingspro- wisselwerkings- ces te beleven gaat men niet alleen toepassen wat men samen proces: gecreëerd heeft, maar is ook elk lid van het team zelf getrans- een metamodel formeerd. voor verbetering Het Creatief Wisselwerkingsproces is het proces waardoor de menselijke geest menselijk wordt gecreëerd wordt. En dit tel- kens weer bij elk gezond kind. Gezien het hier gaat om het metamodel met betrekking tot ver- anderen, verbeteren en leren, is de spin-off niet te voorspellen. Indien het Creatief Wisselwerkingsproces werkelijk een kans krijgt binnen de Organisatie zal niet alleen de veiligheid en de milieubeheersing, maar ook de kwaliteit, de productiviteit, de kostenbeheersing, ... naar een hoger niveau getild worden. In één woord het Creatief Wisselwerkingsproces is de fundering van elke geslaagde verandering, van elke verbetering. Het is het proces dat aan de basis ligt van verandering, verbetering, leren, groeien én van de Lerende Organisatie. Aan de grondslag van het Creatief Wisselwerkingsproces ligt het tweeledig engagement van Henry Nelson Wieman: 1. elkeen geeft het beste van zichzelf, boort het beste aan van wat hij nu kent; 2. elkeen geeft zich over aan het proces dat het beste dat hij nu kent transformeert tot iets nieuws, iets grootser, iets beter. Het proces is, zoals gesteld, steeds in ons besloten geweest. Elkeen is wat hij door het Creatief Wisselwerkingsproces ge- worden is. Het resultaat hangt af van de mate waarin elkeen het Creatief Wisselwerkingsproces de kans gegeven heeft of kunnen geven heeft om operationeel te zijn in zichzelf. Creatie- ve Wisselwerking verhoogt de receptiviteit en de leercapaciteit van een Organisatie zodat de nieuwe programmas die geïn- stalleerd worden gemakkelijk begrepen en uitgevoerd worden. Het proces is universeel en toepasbaar in zowat elke context. Het steunt op het waardebewustzijn dat iedereen dient te ont- wikkelen. En vanuit dit waardebewustzijn dienen wij te interage- ren, waarderend te begrijpen, te integreren wat wij begrepen hebben tot iets nieuws, iets grootser en daardoor zelf te trans- formeren door het nieuwe te implementeren. Is het proces Bij een eerste kennismaking wordt heel vaak gesteld dat het eigenlijk niet (en- Creatief Wisselwerkingsproces eigenlijk synoniem is voor een kel maar) het goed functionerend communicatieproces. Om het meta-model communicatie- van elke verandering te kunnen zijn moet het proces echter proces? heel wat meer zijn dan een communicatieproces. Het is belang- rijk om dit hier te onderstrepen. Creatieve wisselwerking Deel III Pagina 15
  • 15. Deel III Authentieke Interactie Het communicatiegedeelte binnende Creatieve Wisselwerking steunt op wederzijds respect enpositieve intentie die we hebben ten opzichte van onszelf énanderen.Uitgaande van een natuurlijke eigenwaarde (cf. het waardebe-wustzijn) hebben wij een positieve intentie tegenover de ideeënvan onszelf en van anderen, de waarden, overtuigingen, inzich-ten, percepties, interpretaties en acties. Gebaseerd op dezewederzijdse positieve intentie bepleiten we, vanuit ons persoon-lijk doel en met integriteit, het beste wat we nu kennen en vra-gen we met nederigheid, gebruik makend van het bevestigendherhalen, naar het beste van wat de anderen kennen. Dit is hetauthentieke van de interactie. Deze manier van communicerenverhoogt de mogelijkheid om te komen tot een gedeelde me-ning. Authentieke Interactie is gebaseerd op positieve intentie,integriteit en nederigheid. Authentieke Interactie is dus nietbotweg zeggen wat men te zeggen heeft. Men zegt wat men tezeggen heeft op een integere manier en vraagt in alle nederig-heid naar de mening van de ander.Een ander aspect van Creatieve Wisselwerking is dat weder- Appreciërend Begrij-zijds aanvaard wordt dat ideeën een mengeling zijn van zowel penaantrekkende als van afstotende elementen. Uiteraard hangenbeiden af van de perceptie en zijn ze dus vatbaar voor verande-ring indien we onze perceptie, ons mentaal model, bijstellen.Creatieve Wisselwerking komt er in deze fase op neer omwaardering op te brengen voor wat in beide categorieën bruik-baar en waardevol is en wat onbruikbaar en niet relevant is. Hetis belangrijk dat we beiden waarderen en dus niet eenvoudigweg aannemen dat iets ofwel geheel positief of geheel negatiefis.Creatieve Wisselwerking is dus alles behalve zwart-wit denken.Door de afstotende elementen te verwoorden als wensen stel-len wij onszelf open voor de mogelijkheid om positieve elemen-ten te ontdekken in iets dat op het eerste gezicht negatief, on-aanvaardbaar of belachelijk leek. Dit gaat al verder dan hetgewone communicatieproces.Door de afstotende elementen te behandelen als wensen ter Creatief Integrerenverbetering openen wij de deuren voor de verbeelding en as-sociatie waardoor wij connecties kunnen ontdekken die op heteerste zicht helemaal niet te zien waren. Verbeelding ontwikkeltde mogelijkheden om beiden en verschillend van" ideeën teontwikkelen. Communicatie en waardering van ideeën mondendus uit in verbeelding. Verbeelding die niet voortkomt uit hetverleden, noch uit het heden maar een sprong maakt in de toe-Creatieve wisselwerking Deel III Pagina 16
  • 16. Deel III komst. Die verbeelding, gedreven door nieuwsgierigheid, opent de deuren voor creativiteit en innovatie. Om die nieuwe realiteit vorm te geven wordt gebruik gemaakt van metaforen en analo- gieën. In deze fase is het Creatief Wisselwerkingsproces ver uitgestegen boven het communicatieproces en zelfs het waar- derend begrijpen. Het transformeert het oude en bestaande tot iets nieuws: verschillend van en méér dan’. Het gaat dus om reële synergie. Uiteindelijk zorgt vasthoudend- Continu Verbeteren heid, herhaling, oefening en blijvend engagement ervoor dat de nieuwe inzichten omgezet worden in blijvend gedrag. Dit heeft helemaal niets met communicatie te maken en alles met blij- vend uitvoeren van datgene dat werd geleerd. Het is toepassen en bijschaven of continu verbeterend beleven. Het is al doende blijvend open staan voor het Creatief Wisselwerkingsproces.Het zich bewust- Wat Creatieve Wisselwerking werkelijk uniek maakt en ver bo-zijn van het pro- ven alle bestaande communicatie technieken tilt is het onder-ces. deel dat ontdekt werd door Stacie S. Hagan, met name het zich op verschillende niveaus bewust zijn van zowel de taak of het werkproces als het Creatief Wisselwerkingsproces zelf. Dit nieuw element van het Creatief Wisselwerkingsproces is het bindmiddel tussen de vier fasen en zorgt ervoor dat deze op een dusdanige manier met elkaar verbonden zijn dat zij als het waren in mekaar opgaan. Door dit meervoudig bewustzijn van het Creatief Wisselwer- kingsproces zien we beter hoe het proces beleefd wordt en welke de graad is van de afremming van het proces door de nefaste werking van de Vicieuze Cirkel (zie hoofdstuk 3). Het meervoudig bewustzijn maakt het mogelijk dat wij zowel met de taak bezig zijn als met het proces, dit zowel op individueel ni- veau als op teamniveau. Deze dualiteit maakt het mogelijk op verschillende niveaus (persoonlijk, interpersoonlijk, organisatie) en gedurende de verschillende fasen van het Creatief Wisselwerkingsproces, zowel klaar te observeren WAT er aan het gebeuren is als HOE dit zich aan het voltrekken is. En dit tegen de maatstaf die be- sloten ligt in het Creatief Wisselwerkingsproces zelf. Hierbij wordt wat ik doe de taak genoemd en hoe ik het doe het (werk)proces. Besluit Wanneer je de sleutels heeft om Creatieve Wisselwerking te ontsluiten en werkelijk te beleven, heb je de sleutels tot succes. De Organisaties die dit proces tot leven kunnen brengen en bewust en consistent continu beleven, zullen alle veranderingen die ze aangaan met succes bekronen. Creatieve wisselwerking Deel III Pagina 17
  • 17. Deel III1 Wieman, Henry N., Mans Ultimate Commitment. Lanham, Maryland, University Press of America®, Inc., 19942 Brief van Wieman, Henry N. aan Broyer, 19703 Hagan Stacie, E-mail van 25/05/984 Palmgren, Charlie, E-mail van 29/4/985 Wieman, Henry N., “What is Creative Interchange”, Interchange, January 19706 Conner Daryl R., Managing at the speed of Change, Villard Books, New York, 19937 Covey, Stephen E., De zeven eigenschappen van effectief leiderschap., Amsterdam/Antwerpen, Contact, 1993, blz. 214.Creatieve wisselwerking Deel III Pagina 18