saqartvelos daculi teritoriebi da erovnuli parkebi
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

saqartvelos daculi teritoriebi da erovnuli parkebi

on

  • 7,538 views

 

Statistics

Views

Total Views
7,538
Views on SlideShare
7,536
Embed Views
2

Actions

Likes
1
Downloads
10
Comments
0

1 Embed 2

http://www.slideshare.net 2

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    saqartvelos daculi teritoriebi da erovnuli parkebi saqartvelos daculi teritoriebi da erovnuli parkebi Presentation Transcript

    • სპეTის საჯარო skola Tემის ხელმZRვანელი: ხაTუნა კომლაZე informatikis masw: m. labaZe
    • საქარTველოს დაცული ტერიტორიები-ეროვნული პარკები
    • ზოგადი ცნობები დაცული ტერიტორიების Sესახებ
    • გარკვეულ ადგილზე ბიომრავალფეროვნების SენარCუნების მიზნიT ამ ადგილის დაცულ ტერიტორიად გამოცხადება ხდება.ეს იმას ნიSნავს რომ, ასეT ადგილებზე საგანგებო წესების დაცვაა საWირო.სხვადასხვა ტეროტორ- ია განსხვავებული სიმკაცრიT დაცვას მოიTხოვს ამის მიხედვიT დაცულ ტერიტორიას საერTაSორისო ნორმებიT ენიWება კატეგორია. ყველა კატეგორიას Tავისი სახელი აქვს: ნაკრZალი, აRკვეTილი, ეროვნუ- ლი პარკი და სხვა.
    • დაცული ტერიტორიების კატეგორიებია დაცული ტერიტორიის სახელი მიზანი კატეგ-ორია სახელმწიფო ნაკრZალი მკაცრი დაცვა 1 ეროვნული პარკი ეკ.სისტემის კონს. გან.ტურიზმი 2 ბუნების Zეგლი მცირ. ზომის განსაკ. ტერიტორიის დაცვა 3 აRკვეTილი ბუნების დაცვა და განახლებადი რესურსების მდგრ. გამოყენება 4 დაცული ლანდSაფტი ლანდSაფტის დაცვა და ტურიზმი 5 მრავალმხრივი გამოყ- ენების ტერიტორია ბუნ.რესურსების მდგრადი გამოყენება 6
    • დაცული ტერიტორიების რუკა
    • საქარTველოSი ფარTოდ გავრცელებულია დაცული ტერიტორიების სამი კატეგორია: ნაკრZალი, აRკვეT- ილი და ეროვნული პარკი. პირველი ნაკრZალი 1912 წელს ლაგოდეხის ხეობაSი დაარსდა. ასეTი ტიპის დაცულ ტერიტირიაზე ადამიანის ნებისმიერი Cარევა აკრZა- ლულია. SესაZლებელია მხოლოდ სამეცნიერო კვლე- ვების Cატარება სპეციალური ნებარTვიT. დRეს საქა- რTველოSი 21 ნაკრZალია. საქარTველოSი პირველი აRკვეTილი 1957 წელს გარდაბნის რაიონSი დაარსდა . ასეT დაცულ ტერიტორიაზე ნება დარTულია ადამიანის Cარევა ცხოველების ან მცენარეების სახეობების აRდგენის მიზნიT.ასევე დაSვებულია ცალკეული განახლებადი ბუნებრივი რესურსების მოხმარებაც. დRეისაTვის საქარTველოSი 11 აRკვეTილია. .
    • ვრცლად განვიხილავ საქარTველოს ეროვნულ პარკებს, რომლებიც Sეიქმნა 1995 წლის Sემდეგ სულ ოTხი ეროვნული პარკია საქარTველოSი: ბორჯომ-ხარაგაულის კოლხეTის TუSეTის ვაSლოვანის
    • ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი Sექმნის ისტორია დაცული ტერიტორიების ისტორია საქარTველოSი Sუა საუკუნეებიდან იწყება. ეს იყო ZირიTადად მეფეTა და ადგილობრივ ფეოდალTა სამონადირეო ადგილები. გარემოს დაცვის ახალი ეტეპი დაიწყო მე-19-ე საუკუნიდან როდესაც საქარTველომ დამოუკიდებლობა დაკარგა და რუსეTის იმპერია გა ხდა. 1871 წელს რუსეTის ხელმწიფემ ალექსანდრე მეორემ Zმას მიხეილ რომანოვს-საქარTველოს მეფის ნაცვალს მTელი ბორჯომის ხეობა აCუქა.მალე მიხეილ რომანოვმა ტყის დიდი ნაწილი SემოRობა და უნებარTვოT ხეტყის მოWრა და ნადირობა აკრZალა. -
    • 100 წელზე მეტი ხნის ბობოქარი ისტორიის გავლის Sემდეგ ბორჯომ-ხარაგაულის დამაარსებლებმა მიხეილ რომანოვის მიერ Sექმნილი დაცული ტერიტორია კავკასიის რეგიონSი პირველი ეროვნული პარკის დაარსების საფუZვლად გამოიყენეს. ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი Sეიქმნა 1995 წელს ბუნების დაცვის მსოფლიო ფონდისა და გერმანიის მTავრობის დახმარებიT და ოფიციალურად გაიხსნა 2001 წელს. . .
      • ტყეები
      • ეროვნული პარკის Cრდი-
      • ლოეT ნაწილSი Sერეულ
      • ფარTოფოTლოვან ტყეე-
      • ბSი SევხვდებიT ZირიT-
      • ადად წაბლს, წიფელს,
      • რცხილას. მაTSი Sერეუ-
      • ლია მურყოვანი, ცაცხვი,
      • კოლხური მუხა და ზოგ-
      • იერTი სხვა მარადმწვანე
      • ტყე წარმოდგენილია დე-
      • კიT, წყავიT და სხვა.
      • 1400 მეტრის სიმაRლეზე
      • ტყის სარტყლის Sუა სა-
      • ფეხურზე გავრცელებუ-
      • ლია წიფლნარი, ზედა
      • საფეხურზე კი გაბატონე-
      • ბულია Sერეული ფარT-ეფოTლოვანი-წიწვოვა-
      • ნი ტყეები.ეროვნული პა-
      • რკის სამხრეT ნაწილSი
      • განვიTარებულია ქარTუ-
      • ლი მუხის და ფიWვის
      • ტყეები.
      • 2008 წლის აგვისტოს ომ-
      • ის დროს რუსულმა ავია-
      • ციამ დიდი ზარალი მია-
      • ყენა ბორჯომის ტყეპარკს,
      • გადაიწვა წიწვოვანი ტყე-
      • ების გარკვეული ნაწილი.
      • TიTეულა CვენTაგანმა
      • უნდა იზრუნოს გადამწვ-
      • არი ტყის აRდგენაზე.
    • ფაუნა ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი კარგადაა ცნობილი Tავისი კოლხეTისა და კავკასიისაTვის დამახასიაTებელი მდიდარი და მრავალფეროვანი ფაუნიT. აქ SევხვდებიT Cიტებს, მაგალიTად ენდე- მურ კავკასიურ როWოს. ხელუხლებელ ტყეებSი ცხ- ოვრობს: მურა დაTვი,მგელი,ფოცხვერი, კავკასიური კეTილSობილი ირემი და არCვი.
    • ეროვნული პარკის ვეგეტაცია მნახველების მრავალ სასიამოვნო სრპრიზს პირდება და საშუალებას აZლევს დატკბეს ბუნების მრა- ვალფეროვნებიT. ეროვნული პარკის CრდილოეT ნაწილSი 400-1800 მეტრის სიმაRლეზე დომინი- რებს კოლხური ტყის მცენარეულობა, კოლხური ტყის Tავისებურებაა ტყის საბურველქვეS განვიTარებული მარადმწვანე ბუCქები: Sქერის, Zმერხლის, ბაZგის და სხვა ქვეტყე.
      • ბუCქოვანი ტყე
      • კოლხეTის ეროვნული პარკი
      • ფლორა
      • კოლხეTის დაბლობი უპირველეს ყოვლისა ბოტა-
      • ნიკური TვალსაზრისიT არის საინტერესო. აქ დRემდე SემორCენილია ფლორისტული Sედგენი-
      • ლობიT საკმაოდ მრავალფეროვანი, რელიქტური და
      • ენდემური სახეობებიT მდიდარი ფიტოცენოზების
      • კომპლექსები, Wაობების რელიქტური კოლხური ტყე-
      • ების და ზRვის სანაპიროს გასწვრივ მდებარე ქვიSი-
      • ანი დიუნების მცენარეული დაჯგუფებები. ესენია :
    • TეTრი დუმფარა
      • სურაTები ბალახოვანი მცენ.
    • ყვიTელი დუმფარა
    • გლერტა
    • ზRვის დედაფუტკარა
    • ქაცვი
    • სამეფო გვიმრა
      • დიუნებზე გავრცელებული ორი სახეობა ყვიTელი
      • ყაყაCურა და ზRვის SროSანი წიTელ წიგნSია
      • Sეტანილი.
      • დაცულ ტერიტორიებზე მდებარე ტბებისა და ტორფნარების გასწვრივ აგრეTვე Zლიერ დანესტი-
      • ანებულ ადგილებSი გავრცელებულია TეTრი და
      • ყვიTელი დუმფარა და წყლის კაკალი. ხოლო ტორ-
      • ფიან WაობებSი ტუნდრის მაგვარ Cრდილოურ სახე-
      • ობებTან ერTად სამეფო გვიმრა და იმერული ისლი
      • გვხვდება.
      • კოლხურ ტყეებSი დაახლოებიT 9-10 მეტრი სიმაR-
      • ლის კოლხურჰირკანული მურყანი დომინირებს. სა-
      • მწუხაროდ, დRეს მის კორომებს იSვიაTად Tუ გამ-
      • ოერევა ლაფანი, იმერული მუხა ან ნეკერCხალი. აქ-
      • აურობის მასობრივ გაCეხვამდე მურყანის ხეები ამ
      • ტყის მეორე იარუსი იყო, ხოლო პირველ იარუსს
      • 25-30 მეტრი სიმაRლის წიფელი, ნეკერCხალი და რც-
      • ხილა ქმნიდნენ. და მაინც კოლხეTის Wაობის გასწ-
      • ვრივ მდინარე ფიCორზე ან Wურიაზე ნავიT ვიმო-
      • გზაურებT ის ტყის მასივიც კი რაც დRემდე Sემო-
      • რCა სუროებიT, ლიანებიT და ეკალRიჯიT, ბაZგიTა
      • და ZმერხლიT სამხრეT ამერიკული გაუვალი ჯუნგ-
      • ლების ასოციაციას გიქმნიT.
    • მურყანი,ლაფანი,ნეკერCხალი
      • სურატები მუყანი ლაფანიდა აS
      • ფაუნა
      • აქაური ველური ბინადრები ამ ასოციაციას კიდე
      • უფრო ამZაფრენ. მზეს ეფიცხებიან წყლიდან ამოSვე-
      • რილ ხის მორებზე მოკალაTებული Wაობის კუები
      • და წყლის ანკარა გველები.
    • ანკარა გველები
      • კოლხეTის ეროვნული პარკის ბინადარ ცოცხალ
      • არსებაTაგან ადამიანი ყველაზე ადვილად ფრინვე-
      • ლებს ხედავს. მაTი ნახვა ფეხის ყოველ ნაბიჯზე
      • SეიZლება, რადგან კოლხეTის დაბლობზე გადამფრ-
      • ენ ფრინველTა ევრაზია აფრიკის სამიგრაციო მარ-
      • Sრუტი გადის. ოქტომბრის TვეSი აქ SევხვდებიT
      • გადამფრენ მტაცებელ ფრინველებს: კაკაCებს, Zერებს
      • კირკიტებს, მარჯნებს, Sევარდენებს, Zელქორებს Tე-
      • Tრკუდა ველისა და ბექობის არწივებს.
    • Zერა
    • კირკიტა
    • არწივი
    • Zელქორი
      • კოლხეTის Wარბტენიან ტერიტორიებს საბინადროდ
      • სულ 194 სახეობის ფრინველი იყენებს და Zალიან სამწუხაროა, რომ ამ მრავალ სახეობაSი უკვე Zნე-
      • ლად SევხვდებიT ხოხობს-ულამაზეს ფრTოსანს,
      • რომლის არსებობაც Zველმა მსოფლიომ ოდესRაც
      • კოლხეTSი Cამოსული ბერZენი ზRვაოსნებისაგან Sე-
      • იტყო. ხოხობის რაოდენობის მZიმე დანაკლისი წლე-
      • ბის განმავლობაSი დაუსჯელად წარმოებული ბრაკ-
      • ონიერებისა და ამ ფრინველის ადგილსამყოფელის
      • განადგურების Sედეგია.
    • ხოხობი
      • ZუZუმწოვრებიდან კოლხეTის Wაობიან ადგილებს
      • ყველაზე უკეT ტურა და გარეული Rორი ეგუებიან.
      • ბრაკონიერობის Sედეგად Rორის პოპულაცია საკმა-
      • ოდ არის Sემცირებული, მაგრამ აRდგენადია. იSვი-
      • აTად მაგარამ მაინც SესაZლებელია მელიის ნახვა.
      • პარკის ტერიტორიაზე ცხოვრობს Sველიც.
    • ტურა
    • გარეული Rორი
    • მელა
    • Sველი
      • კოლხეTის ეროვნულ პარკSი რომელიც ზRვის აკ-
      • ვატორიას მოიცავს მრავალრიცხოვანი იქTიოფაუნაა.
      • აქ მობინადრე ხრტილოვანი და Zვლოვანი Tევზების
      • 88 სახეობიდან 44-ი Sავი ზRვს მობინადრეა, 21 მტკ-
      • ნარი წყლის, ხოლო 24 სახეობის Tევზი გამსვლელ-
      • ია. ხრტილოვანი Tევზებიდან აRსანიSნავია ატლან-
      • ტური ზუTხი და სვია, ხოლო Zვლოვანი Tევზები-
      • დან Sავი ზRვის ორაგული, ქაSაყი, ლობანი, ქარი-
      • ყლაპია, სკუმრია.
    • ზუTხი
    • სვია
    • ორაგული
    • ქაSაყი
    • ქარიყლაპია
      • Sავ ზRვაSი სამი სახეობის დელფინი აფალინა, ზR-
      • ვის Rორი და TეTრგვერდა დელფინი ბინადრობს,
      • მაგრამ ბრაკონიერობამ, ზRვის დაბინZურებამ Sავი
      • ზRვის დელფინები გადაSენების საფრTხის წინაSე
      • დააყენა.
      • სწორედ დელფინTა და ზRვის ფაუნის სხვა წარ-
      • მომადგენელTა დასაცავად და მაTი პოპულაციის
      • უკეT Sესასწავლად, ეროვნული პარკის ტერიტორიამ
      • მისი მიმდებარე ზRვის აკვატორიაც მოიცვა და იSვ-
      • იაT სახეობაTა გადარCენის იმედიც გაCნდა. კოლხე-
      • Tის რელიქტურ ტყეებTან და ტორფიან WაობებTან
      • ერTად, ზRვის ეს მცირე ნაწილიც კარგადაა დაცუ-
      • ლი და სახელმწიფო ზრუნვის განსაკუTრებულ ობ-
      • იექტს წარმოადგენს.
    • TუSეTის ეროვნული პარკი
      • TუSეTის ეროვნული პარკის ფარTობი 83453 ჰა და
      • დაცული ლანდSტაფი 27903 ჰა დაარსდა 2003წლის 22 აპრი-
      • ლს.
      • TუSეTის ტერიტორიები ხასიაTდება ფლორისტული მრა-
      • ვალფეროვნებიT, ენდემური და უzველესი რელიქტური სა-
      • ხეობაTა სიუხვიT.TუSეTის ტყეების საერTო ფარTობი Sეად-
      • გენს 32000 ჰა-ს.ZირიTადად წარმოდგენილია ფიWვნარი და
      • არყნარი. მაT ხSირად ეTავსება: ცირცველი, მდგნალი, მურყ-
      • ნარი, და სხვა. მრავლადაა კემკროვანი და ტყის ხილის მცე-
      • ნარეულობა.
      • TიTქმის ორი მილიონი წლის კარCაკეტილი ევოლუციის Sე-
      • დეგია აქ მცენარეTა ტიპიურიდან განსხვავებული ფორმების
      • არსებობა, ასეTებია სოსნოვსკის ფიWვი, მაჯაRვერი, ტირიფები Tელა და ა.S.
      • მდიდარი სახეობრივი SემადგენლობიT გამოირCევა ცხოველTა სამყარო. განსაკიTრებიT აRსანიSნავია მტაცებელTა და წვრილCლიქოსანTა რიგების წა-
      • რმომადგენლები.ასეTი სახეობებია:
    • ნიამორი
    • არCვი
    • კავკასიური ჯიხვი
    • ირემი
    • მტაცებლებიდან ლეოპარდი
      • იგი აRმიCენილი იქნავაSლოვანის სახელ-
      • მწიფო ნაკრZალSიც.ეს ცხოველი ბუნების
      • დაცვის მსოფლიო კავSირის წიTელ წიგნ-
      • Sია Sეტანილი.
      • ფრინველTა სახეობებიდან აRსანიSნავია:
      • კრავიWამია, Sევარდენი, SურTხი, ყველა
      • ეს სახეობა Sეტანილია ბუნების დაცვის
      • მსოფლიო კავSირის წიTელ წიგნSი.
    • კრავიWამია
    • Sევარდენი
      • ეს სახეობები Sეტანილია ბუნების დაცვის მსოფლიო კავSირის წიTელ წიგნSი.
    • ვაSლოვანის ეროვნული პარკი
      • დაარსდა 2003 წელს დედოფლისწყაროს რაიონის
      • ტერიტორიაზე. მისი ფარTობი 25114 ჰექტარია. ჰა-
      • ვა მSრალი და ზომიერია. ვაSლოვანის ეროვნული
      • პარკი ვაSლოვანის სახელმწიფო ნაკრZალის ტერი-
      • ტორიასTან ერTად მოიცავს ნაკლებად სახეSეცვლ-
      • ილ ბუნებრივ ეკოსისტემებს.
      • ფლორა
      • აქ დაცულია ავSიან-Cარანიანი ველები, საკმლისხიან-
      • -Rვიიანი კორომები, ალაზნის Wალები და მTისწინე-
      • ბის რცხილნარ-მუხნარები.
      • ვაSლოვანSი არსებული ბუნებრივი პირობების
      • სპეციფიკური ხასიაTი განაპირობებს ორიგინა-
      • ლური ფლორის არსებობას. ხმელეTის ასეT
      • მცირე ფარTობზე მცენარეული ტიპების ესო-
      • დენ სწრაფი ცვლა საქარTველოს არცერT სხვა
      • კუTხეSი არ SეინიSნება. მრავალფეროვანი ბუ-
      • ნებრივი კომპლექსების Sედეგად, ამ მცირე სი-
      • მაRლის სახეობის რეგიონSი, Cამოყალიბდა
      • მკაფიოდ გამოკვეTილი ხუTი მცენარეული
      • ტიპი: უდაბნო, ნახევრადუდაბნო, აიდული
      • მეCხერი ტყე, სტეპი და ფოTლოვანი ტყე.
    • უდაბნო
    • ნახევრადუდაბნო
    • არიდული მეCხერი ტყე
    • სტეპი
    • ფოTლოვანი ტყე
      • გარდა ამისა გამოიკვეTა ოTხი ინტრაზონური
      • ტიპი: კლდეTა ქსეროფიტები, Wალის ანუ მდი-
      • ნარისპირა ტყეები, მTისწინების ZეZვიანი და
      • კირქვიანი მცენარეულობა.
      • ფაუნა
      • პარკის ტერიტორიაზე ბინადრობს:
    • დაTვი
    • ფოცხვერი
    • წავი
    • აფTარი
    • მგელი
      • ფრინველებიდან Sევარდენი, კოლხური ხოხობი, ბულბული.
    • დასკვნა
      • საქარTველოს ტერიტორიაზე ეროვნული პა-
      • რკების Sეაქმნა ბოლო წლებSი დროული იყო
      • მრავალი სახეობა გადარCა. ეროვნული პარკე-
      • ბის მრავალფეროვნება მნახველTაგან გაფრT-
      • ხილებას მოიTხოვს-ყველა მცენარესა და ცხო-
      • ველს კანონი იცავს! ეროვნული პარკები კუ-
      • ლტურულ ლანდSაფტებSი გადაSენებული
      • ბევრი სახეობისაTვის ერTადერT TავSესაფა-
      • რს წარმოადგენს, მკაცრად იკრZალება ნადირობა და მცენარეების Sეგროვება.
      • დასასრული