Postpartum (Doğum Sonrası) Aile Planlaması - www.jinekolojivegebelik.com

8,469 views
8,134 views

Published on

Postpartum (Doğum Sonrası) Aile Planlaması - www.jinekolojivegebelik.com

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
8,469
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
495
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Postpartum (Doğum Sonrası) Aile Planlaması - www.jinekolojivegebelik.com

  1. 1. POSTPARTUM AİLE PLANLAMASI 2008
  2. 2.  Kişilerin istedikleri zaman ve istedikleri sayıda çocuk sahibi olmalarına aile planlaması denir.
  3. 3. Postpartum kontrasepsiyon neden önemlidir?  Doğum sonrası dönem annelerin kontraseptif yöntemlere en sıcak baktığı ve uygulamayı yüksek oranda kabul ettiği bir dönemdir.  Bu dönemde uygulanan aile planlaması yöntemlerinde yüksek başari ve yönteme uyum bildirilmektedir.  Doğumdan hemen sonra, doğru seçilcek bir kontraseptif yöntemin anne ve çocuk sağlığı üzerinde tartışılmaz yararı sözkonusudur.  Bu nedenle doğum sonrası danışmanlığa önem verilmelidir.
  4. 4. Danışmalık ne zaman verilmelidir?  Danışmanlık doğum öncesi dönemde başlamalıdır.  Doğum öncesi dönem,kadının kontrasepsiyona ilişkin stresinin en az olduğu dönemdir.Bu dönemde aile planlaması tercihleri konusunda düşünme fırsatı bulur;sağlık personeli ile kaygılarını paylaşır ve soru sorabilir.  Doğum öncesi danışmanlığın diğer bir özelliğide doğum sonrası hemen uygulanabilecek RIA ve tüp ligasyonu gibi yöntemlere olanak sağlamasıdır.
  5. 5. Danışmanlıkta üzerinde durulması gereken noktalar:  Doğum servislerinde çalışan sağlık personeli danışmanlık konusunda eğitilmelidir.  Tüm anneler bebeklerini emzirmeleri konusunda teşvik edilmelidir.  Kontraseptif yöntem kullanmaya başlama emzirmeyi bırakma nedeni olmamalıdır.  Uygulanacak yöntemin emzirmeye yada bebeğin sağlığına olumsuz etkisi olmamalıdır.  Emziren ve emzirmeyen kadınlara doğurganlığın ne zaman geriye döndüğü hakkında mutlaka bilgi verilmelidir.
  6. 6. POSTPARTUM KONTRASEPSiYON  Fertilitenin geri dönüşü;  Emzirmeyenlerde, en erken postpartum 3.hafta  Emzirenlerde, postpartum 3. ay  Abortus sonrası ,en erken 2.hafta ‘da olmaktadır.
  7. 7. POSTPARTUM KONTRASEPSiYON  I.NONHORMONAL YÖNTEMLER -Laktasyonel amenore -RİA -Cerrahi Sterilizasyon -Bariyer yöntemler
  8. 8. POSTPARTUM KONTRASEPSiYON  II.HORMONAL YÖNTEMLER -Kombine Preparatlar -oral -enjektabl -Sadece progesteron içeren preparatlar -oral -enjektabl -subdermal implantlar
  9. 9. POSTPARTUM KONTRASEPSiYON YöNTEMLERi (NONHORMONAL); LAM (Laktasyonel Amenore Metodu):  Laktasyon fizyolojisinin doğal kontraseptif etkisinden yararlanılan bir yöntemdir.Doğru ve devamlı uygulandığında ilk 6 ayda 100 kadında iki gebelik olusur.LAM ancak aşağıdaki koşulların hepsinin yerine getirildiği durumlarda etkilidir.
  10. 10. LAKTASYONEL AMENORE METODU KOŞULLARI;  Bebeğin beslenmesinin en az %85’inin gece ve gündüz düzenli emzirmeyle sağlanması  Annenin henüz adet görmeye başlamamış olması  Doğumdan sonra henüz 6ay geçmemiş olması  Eğer bu koşullardan herhangi biri yerine getirilemiyorsa emzirmeyi etkilemeyen başka bir yöntem kullanılmalı ve emzirmeye devam edilmelidir.
  11. 11. RAHİM İÇİ ARAÇ  Postpartum RİA uygulaması; kadınlara hem uzun süreli ve geri dönülebilir, hemde kolay,güvenilir ve pratik olan bir kontrasepsiyon seçeneği sağlar.
  12. 12. POSTPARTUM RİA UYGULAMA ZAMANLARI  Postplasental yerlestirme:Vajinal doğumdan sonra plasentanın atılmasını izleyen 10 dk içinde,  Erken postpartum yerleştirme:Doğumdan sonra ilk 48 saat içinde (en geç 1hafta),  Postpuerperal yerleştirme (interval):Doğumdan 6 hafta yada daha sonra.Mensturasyon sart değil  Sezaryende yerleştirme  Doğumdan sonraki 1-6 hafta icinde perforasyon ve enfeksiyon riskinin yüksek olması nedeniyle RIA uygulanmamalıdır.
  13. 13. POSTPARTUM RİA UYGULAMALARINDA ETKİNLİK  RIA Türü:CuT 380A 10 yıl,Multiload 375 5 yıl,multiload 250 3 yıl  Gebelik oranları:24 ayda 100 kullanıcı için 1.0 ile 2.8 arası (intervale yakın)  Aşağı kayma ve atılma:interval uygulamalarının yaklaşık 2 katı kadar,sezaryende atılmalar daha düşük ve bakırlı ria’ lar en düşük atılma oranına sahip
  14. 14. KiMLERE UYGULANAMAZ?  Geç membran rüptürü(24 saatten fazla)  Ateş ,abdominal veya pelvik enfeksiyonun başka belirtileri varsa  Doğumda yada postpartum aşırı kanamalarda
  15. 15. POSTPARTUM RİA YERLEŞTiRME TEKNiKLERi  Manuel yerleştirme  Halka forsepsle yerleştirme  Sezaryende RİA yerleştirme
  16. 16. MANUEL YERLEŞTİRME  Postplasental 10 dakika için uygundur.  Özel alet gerektirmez.  Plasentanın tümüyle atıldığını belirledikten sonra uterusa sertleşinceye ve kanama duruncaya kadar masaj yapılır.  Vajinal doğum yapan kadın daha önce C/S ile doğum yapmışsa, önceki kesi yeri elle palpe edilir.  Gerekirse retraktor ve spekulum kullanılarak servikal yırtık olmadığı belirlenir.
  17. 17. MANUEL YERLEŞTİRME  Steril eldiven giyilir.  RIA yi işaret ve orta parmaklar arasına sıkıca tutularak yerleştirilir,ria ipi elin üst kısmına konur.
  18. 18. MANUEL YERLEŞTİRME  Diğer el ile uterus dışarıdan sıkıca stabilize edilir.  RIA fundusa yerleştirilir.
  19. 19. MANUEL YERLEŞTİRME  Uterus boşluğundaki el yavaşça çıkarılır.  Vajen kontrol edilir,RIA nin iplikleri görünüyorsa; RIA çok aşağıya yerlestirilmis demektir ve yeniden yerlestirimesi gerekir.
  20. 20. HALKA FORSEPS iLE YERLEŞTİRME  RIA hafif bir açıda tutulan halka forseps ile kavranır.  Retraktor yada spekulumla anterior serviks vizualize edilir ve ikinci bir halka forseps ile kavranır.  Serviksi tutarak ria serviksten uterusun alt bölümüne geçirilir,serviksi tutan el bırakılır uterusu dışarıdan stabilize eder ve RIA fundusa yerleştirilir.
  21. 21. SEZARYENDE RİA YERLEŞTİRME  Bu teknik sezaryen sırasında plasenta çıktıktan ve kanama durduktan sonra uygulanır.  Kanama duruncaya kadar uterusa masaj yapılır.  El ile yada halka foseps ile ria uterus fundusuna yerleştirilir.  Uterus insizyonunu kapamadan önce ria ipi uterusun alt bölümüne getirilir.
  22. 22. POSTPARTUM TÜP LİGASYONU  Cerrahi sterilizasyon kararı gönüllü ve bilinçli alınması gerektiğinden danışmanlık süreci doğum öncesi dönemde verilmelidir.  Doğum sonrasi tüp ligasyonu uygulamalarında genellikle minilaparatomi tercih edilmektedir.
  23. 23. POSTPARTUM MİNİLAPARATOMİ  Postpartum minilaparatomi için tavsiye edilen zaman vajinal doğumu izleyen ilk 48 saattir. -Fundus göbeğin yakınındadır. -48 saatten sonra puerperal enfeksiyon riski artmaktadır. Bebeğin durumunun değerlendirilmesi , postpartum hemoraji ve komplikasyonların gözlenmesi için doğumdan sonra en az 2 saat beklenmelidir.
  24. 24. POSTPARTUM MİNİLAPARATOMİ TEKNİĞİ  Mesane boş olmalıdır.  Steril boyama ve örtünmeyi takiben,  Umbilicusun hemen altından 2-3 cm lik transvers insizyon yapılır.Sırası ile subkutan doku, fasia, periton geçilerek batına girilir.  Abdominal kesi tüplerin üzerine getirilir.Tubal çengel ile tüpler insizyon hattına alınır,tüp’ü tanımlamak için fimbrial uçlar görülür ve tüp ligasyonu yapılır.
  25. 25. POSTPARTUM MİNİLAPARATOMİ TEKNİĞİ
  26. 26. SEZARYENDE STERİLİZASYON  Tüp ligasyonu sezaryene karar vermek için sebep olmamalıdır.  Olguların çoğunda basit ve çabuk uygulanabilen pomeroy ve parkland yöntemi uygulanır.
  27. 27. POMEROY USULU TÜP LİGASYONU
  28. 28. PARKLAND USULU TÜP LİGASYONU
  29. 29. BARİYER METOTLAR  KONDOM Doğumdan sonra herhangi bir zaman kullanılmaya başlanabilir.Sütün miktari ve kalitesi üzerine olumsuz bir etkisi olmadığı gibi,bebeğin sağlığınıda etkilemez.Emziren kadınlarda vajinal kuruluk daha sık görüldüğü için kayganlaştırılmış kondomlar önerilir.
  30. 30. BARİYER METOTLAR  DİYAFRAM , SERVİKAL BAŞLIK Doğum sonrası 6. haftadan önce kullanılmamalıdır, çünkü kanamanın devam ettiği ve involusyonun tamamlanmadığı dönemde kadın bariyer yöntemlerinin kullanılması tehlikelidir.Doğum öncesi kullanılan diyafram ve servikal başlık vajinal doku ve servikse ,doğumdan sonra meydana gelen değişiklikler nedeniyle küçük gelebilir.Eğer kadın diyafram kullanmaya devam etmek istiyorsa, uygun boy için tekrar değerlendirme yapılmalıdır.
  31. 31. POSTPARTUM KONTRASEPSiYON YöNTEMLERi (HORMONAL); I.KOMBİNE ORAL KONTRASEPTİFLER VE KOMBİNE ENJEKTE EDİLEN KONTRASEPTİFLER -Emzirmeyen kadınlara doğum sonrası 3. haftadan sonra önerilebilir.ilk üç haftada östrojen nedeniyle oluşabilecek doğum sonrası tromboflebit ve tromboemboli riski nedeniyle hemen başlanmamalıdır.Uçüncü haftadan sonra bu risk azalmaktadir. -Emziren kadınlarda postpartum 6 aydan önce bu yöntem önerilmez.Tüm steroidler sütten bebeğe geçer. Ayrıca östrojen laktasyon yapan alveollerdeki süt sentezini direk olarak baskılayarak süt miktarında azalmaya yol açar.Genellikle bu miktar kontrollerin %20-30’u kadardır.
  32. 32. KOMBİNE ENJEKTE EDİLEN KONTRASEPTİFLER  Mesigyna 50mg noretisteron enantate+5 mg estradiol valerat  Lunelle(cyclofem) 25 mg medroksiprogesteron asetat+5 mg estradiol cypionat
  33. 33. HORMONAL KONTRASEPTİFLER II.SADECE PROGESTERON İÇEREN HAPLAR(Minihap): Sadece progesteron içeren haplar; kombine haplardan daha ufak dozda ve sadece progesteron içeren oral hormonal kontraseptiflerdir.Oral kontraseptiflerin 1/10- 1/2 si oranında progesteron içerirler.Hap her gün aynı saatte ara vermeksizin alınır.
  34. 34. II.SADECE PROGESTERON İÇEREN HAPLAR: -Emzirmeyen kadınlarda hap hemen başlanabilir;ancak postpartum 6. haftadan sonra başlanılacaksa ve hasta henüz postpartum mensini görmedi ise gebelik ihtimali ekarte edilmelidir. -Emziren kadınlarda doğumdan 6 hafta sonra başlanır.Güvenle kullanılabilir,çocuğun büyüme ve gelişmesine olumsuz etkisi yoktur.Hatta bazı calışmalara göre süt miktarını arttırıcı etkisi vardır.
  35. 35. SADECE PROGESTERON İÇEREN HAPLAR(MİNİHAP)  Micronor,Nor-QD,Noriday,Norod 0.35 mg norethindrone  Microval,Noregeston,Microlut 0.03 mg levonorgestrel  Ovret,Neogest 0.075 mg norgestrel  Exluton 0.50 mg lynestrenol  Femulen 0.50 mg ethynodial diacetate  Cerazette 0.075 mg desogestrel
  36. 36. HORMONAL KONTRASEPTİFLER III.PROGESTERON İÇEREN ENJEKTABL KONTRASEPTİFLER IV.PROGESTERON İÇEREN SUBDERMAL İMPLANTLAR -Emzirmeyen kadınlarda ilk uygulama hemen yapılabilir.6haftadan sonra gebelik ekarte edildikten sonra uygulanır. -Emziren kadınlarda ;ilk uygulama postpartum 6.haftadan sonra yapılmalıdır.
  37. 37. ENJEKTABL PROGESTERON İÇEREN KONTRASEPTİFLER  Depo-provera : 150 mg depomedroksiprogesteron asetat(3 ayda birIM)  Noristerat : 200 mg norethindrone enantat (2 ayda bir IM)
  38. 38. SUBDERMAL İMPLANTLAR  Norplant levonorgesterel (5yıl)  Jadelle levonorgesterel (5yıl)  İmplanon etonorgesterel (3yıl)  Nestorone nestorone (2yıl)  Elcometrine nestorone (6ay)  Uniplant nomegestrol (1yıl)
  39. 39. DOĞAL AİLE PLANLAMASI  Kadınlar düzenli mensturasyonları başlamadan servikal mukus,servikal palpasyon,semptotermal gibi yöntemlere güvenilemeyeceği konusunda uyarılmalıdırlar.
  40. 40. VAZEKTOMİ  Herhangi bir zamanda eşe uygulanabilir.
  41. 41. SONUÇ OLARAK;  Postpartum aile planlaması yöntemlerinin kullanımı ile kadınların uygun zaman ve aralıklarla çocuk sahibi olabilmeleri sağlanırken, hem kendilerinin hemde çocuklarının sağlığı korunabilir.  Bu yöntemlerin yaygın bir şekilde ve doğru olarak kullanımını sağlayacak en önemli unsur sağlık personelince verilen eğitimlerdir.

×