Osteoporoz - Kemik Erimesi - www.jinekolojivegebelik.com

  • 4,831 views
Uploaded on

Osteoporoz - Kemik Erimesi - www.jinekolojivegebelik.com

Osteoporoz - Kemik Erimesi - www.jinekolojivegebelik.com

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
No Downloads

Views

Total Views
4,831
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2

Actions

Shares
Downloads
0
Comments
0
Likes
2

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. OSTEOPOROZ
  • 2. OSTEOPOROZ TANIMI
    • Osteoporoz hastayı artan kırık riskine maruz bırakacak düzeyde kemik gücünde azalma ile ortaya çıkan bir iskelet bozukluğudur.
    • WHO’ a göre osteoporoz, kemik miktarının genç erişkinlerinkinden 2,5 SD veya daha fazla azalmasıdır.(T<-2,5)
  • 3. T SKORU
    • Hastanın ölçülen BMD değerinin ,genç erişkinin standart deviasyonuna bölünmesi ile bulunur.
    • BMD ile kemiğin birim alanına düşen kemik dansitesi ölçülür.(g/cm2)
    • BMD deki 1 SD sapma kırık riskini 1.5-3 kat arttırır.
  • 4. Z SKORU
    • Aynı yaştaki kişilerin ortalama kemik mineral yoğunluklarının kaç SD altında (eksi SD) veya üzerinde (artı SD) olduğunu gösterir.
  • 5. Osteoporozun Sınıflandırılması
    • Birincil
    • İdiyopatik, Postmenopozal, Senil
    • İkincil
    • Endokrin Hast., GIS Hast.,
    • Bağ Dokusu Hast.,
    • Beslenme Bozuklukları,
    • Malign Hast.,
    • Bazı İlaçlar,
    • İmmobilizasyon,
    • Alkolizm, Sigara
  • 6. Osteoporoz Patogenezi Formasyon rezorbsiyonu karşılayamaz Yeniden yapılanma üniteleri artar KEMİK KAYBI ARTAR
  • 7. Doruk Kemik Kütlesinin Belirleyicileri Genet ik Yaşam Tarzı Doruk Kemik Kütlesi 20-22 y aş Hormo nlar Beslenme
  • 8. Osteoporo z İçin Risk Faktörleri
    • Yaş > 70
    • Meno poz < 45
    • H i pogonadi z m
    • Kırılganlık Kırığı
    • Ebeveynde kalça kırığı
    • Glu k o k orti k oid ler
    • Malabsor bsiyon
    • Hızlı kemik döngüsü
    • Anore ksiy a Nervo z a
    • VKİ < 18
    • Immobili z a syo n
    • Kronik Renal Yetmezlik
    • Transplanta syon
    • Ö stro j en yetersizliği
    • Ca alımı < 500 mg/d
    • Prim er H i perparat i roidi z m
    • Ro matoid Artrit
    • Anti k onv ü l zanlar
    • H i pert i roidi
    • Di y abetes Mellitus
    • S igara kullanımı
    • Al kol kullanımı
    Brown JP & Josse RG, CMAJ, 2002;167(10 suppl):S1-S34
  • 9. KLİNİK BULGULAR
    • Genellikle ağrısız (Asemptomatik dansitometrik osteoporoz)
    • Ağrı : s ırt, bel, boyun
    • künt; hareket, ağırlık kaldırmakla artar
    • Kırık ta şiddetli, ani ağrı ve kas spazmı en sık T12-L1
    • Postür bozukluğu , spinal deformite ,boy kısalması
    • Psikososyal bozukluklar
    • Yaşam kalitesinde bozulma
  • 10. Osteoporo tik Kırıklar
    • Osteoporo z yılda >1.5 mil y on vertebral ve vertebra dışı kırıktan sorumludur
    NIH/ORBD (www.osteo.org), 2000 vertebra femur Ön kol diğer NIH/ORBD (www.esteo.org)2000 15 % 19 % 19 % 46 %
  • 11. Kadınlarda Osteoporotik Kırıkların İnsidansı Vertebra Kalça El Bileği 50 60 70 80 Yaş (yıl) Wasnich RD, Osteoporos Int 1997;7 Suppl 3:68-72
  • 12. M orbidit e Cooper C, Am J Med, 1997;103(2A):12S-17S 40% Bağımsız yürüyememe 30% Kalıcı sakatlık 20% İlk bir yıl içinde ölüm 80% Kalça kırığından bir yıl sonra Hastalar (%) Günlük yaşam aktivitelerinde bağımlılık
  • 13. M orbidit e
    • Yaş ortalaması 74 olan vertebral kırıklı hastaların %26 sı ilk bir yıl içinde yeni bir kırıkla hastaneye baş vurmaktadır.
    • Y eni kırıkların ;
      • % 17.4 ü vertebra,
      • % 3.6 sı kalça,
      • % 3.5 i önkola aittir .
    Osteoporosis Int 2005; 16: 7 8-85
  • 14. Osteoporozda Tanısal İşlemler-I
      • 1. Öykü (Risk faktörleri) , fizik muayene
      • 2. Laboratuar:
          • Tam kan sayımı, sedimantasyon
          • Serum Ca, P, ALP, ALT, AST, GGT, Albumin,
          • TSH
          • Serum PTH, 25-OH vit D
          • Serum protein elektroforezi
          • Tam idrar incelemesi
          • Östrojen ve/veya Testosteron
      • 3. Lumbal, Torakal vertebra ve pelvis grafileri
      • 4. Kemik mineral yoğunluk ölçümü
  • 15.
    • Gerektiğinde yapılanlar
      • 1. Laboratuar
          • Kemik döngüsünün biyokimyasal belirleyicileri
          • İdrar Ca
          • Tümör belirleyicileri
          • Serum ve idrarda protein (miyeloma)
      • 2. Kemik iliğinin değerlendirilmesi
      • 3. Kemik biyopsisi (miyelomatozis)
    Osteoporozda Tanısal İşlemler-II
  • 16. Osteoporozda Görüntüleme Yöntemleri
    • Standart radyografiler
    • KMY ölçümleri
    • Sintigrafiler
  • 17. DEXA
    • Tarama iki boyutludur
    • Alansal yoğunluğu değerlendirir (gr/cm 2 )
    • Radyasyon dozu düşüktür
    • Tüm vücut kalça ve omurgayı ölçer
    • Periferik ölçümde yapabilir
    • Kullanım alanı:
      • OP tanısı
      • Prognoz takibi
      • Tedavi etkinliğinin değerlendirilmesi
  • 18. Osteoporoz Tedavisi
    • İlk basamak:Diyetin düzenlenmesi
    • Yaşam tarzının düzenlenmesi: Fiziksel aktivite ve egzersiz ,postür, korseleme, düşmelerden korunma.
    • İlaç tedavisi
    • Komplikasyonların tedavisi (kırık ve ağrının tedavisi)
  • 19. Osteoporoz Tedavisinin Amaçları
    • Hastanın yakınmalarını gidermek ve yaşam kalitesini artırmak
    • Kaybolan kemik kütlesini yerine koymak
    • Komplikasyonları önlemek, geciktirmek ve tedavi etmek
    • Sekonder osteoporozu araştırmak
  • 20. Tedavi Seçimini Etkileyen Faktörler
    • Hastalığın oluşma nedeni
    • Hastanın yaşı
    • Cinsiyeti
    • Hastanın yakınması
    • Kemik yoğunluğundaki kayıp oranı ve yeri
    • Sosyal ve ekonomik durum
  • 21. Osteoporozda Beslenme
  • 22. Osteoporozda Beslenme
  • 23. Fiziksel Aktivite
    • Fiziksel aktivite kas kuvvetinde ve kemik kütlesinde artışa neden olur ve fraktür riskini azaltır.
    • Ağrıyı azaltır.
    • E gserzizle kas kuvvetinin artırılması omurgayı destekleyerek kompresyon fraktürlerinin oluşunu azaltmaktadır . Kemik üzerine binen stres s ile kemik yapımı uyarılır.
    • Yatağa bağımlı kişilerde hızlı BMD kaybı mevcuttur
  • 24. Osteoporozda Yaşam
  • 25. MEDİKAL TEDAVi
    • Tedavi ve profilakside FDA onayı alan ilaçlar alendronat, risedronat, ibandronat ve raloksifendir.
    • Sadece profilaksi bakımından FDA onaylı ilaçlar kalsitonin, PTH ve estrojendir.
  • 26. İdeal Bir İlaç
    • Rezorpsiyonu inhibe etmeli
    • Formasyonu stimüle etmeli
    • Kemik döngüsünün hızını azaltmalı
    • Oral kullanım
    • Düşük yan etki riski
    • Düşük maliyet
  • 27. Kemik Rezorbsiyon İnhibitörleri
    • Kalsiyum
    • Vit –D ve metabolitleri
    • Östrojenler
    • Kalsitonin
    • Bifosfonatlar
    • Anabolik Steroidler(HRT, ERT )
    • SERM
  • 28. Kemik Formasyonunu Artıran İlaçlar
    • Parathormon
    • Anabolik steroidler
    • Floridler
  • 29. KALSİYUM
    • Non hormonal tedavide sıklıkla kullanılmaktadır.
    • Osteoporozdaki etkinliği kemik döngüsünü azaltarak olmaktadır.
    • Kullanılacak doz premenopozal 50 yaş altındaki kadınlarda 1000 mg/gün,postmenopozal 50 yaş üstü kadınlarda 1500mg/gündür.
  • 30.
    • Yan etki ler:
    • Şişkinlik ve konstipasyon görülebilir.
    • Nefrolitiazis ve sarcoidozda dikkatli kullanılmalıdır.
    KALSİYUM
  • 31. VİTAMİN D
    • Vit D iskeletin normal gelişimi için gerekli yapı taşlarından biridir.
    • Kalsiyumun besinlerden maximum absorbsiyonu ve kemiğin optimal mineralizasyonu için gereklidir.
  • 32. VİTAMİN D
    • Vit D desteği eve bağımlı ,yeterli güneş ışığı görmeyen ,dengeli beslenemeyen yaşlı bireyler için özel önem taşır.
    • Aktif D vitamini içeren formları(alfakalsidol,
    • kalsitriol)mevcuttur.
    • Osteoporotik kadınlarda günlük vitD dozu 400-800 IU dir.
  • 33. VİTAMİN D
    • İ drar kalsiyum atılımı sürekli düşük seyreden olgularda (idrar Ca atılımı 100mg/günden az) daha yüksek dozlarda vitD önerilir.
    • Haftada 50.000 IU veya daha fazla kullanılırsa hiperkalsem i gelişir. (bulantı,kusma,poliüri,halsizlik,kabızlık)
  • 34. BİFOSFONATLAR
    • İnvivo ve invitro olarak kemik rezorbsiyonunu güçlü bir şekilde inhibe ederler.
    • Oral absorbsiyonları zayıftır.Bu nedenle oral kullanımın aç karnına ve gıda alımından 30 dakika kadar önce ve bir bardak su ile yapılması gereği vardır.
  • 35. ALENDRONAT (Fosamax,FosavanOsalen,Osteomax…)
    • Nitrojen ihtiva eden pot e nt bir bifosfanattır.
    • Alendronatın kemik yıkımını inhibe etme gücü diğer bifosfanatlardan yaklaşık 1000 kat daha fazladır.
    • O steomalazi yan etkisi yoktur.
    • Vertebral ve nonvertebral etkilidir.
    • BMD yi en fazla arttıran ajandır.
  • 36. ALENDRONAT
    • Alendronat ile tedavinin ilk yılında vertebra BMD si %4 - 5.8 oranında artar .
    • U zun süreli takip sonucunda vertebra BMD sinin en az 7 yıl süreyle progresif olarak arttığı ve diğer bölgelerdeki BMD nin korunduğu göster ilmiştir.
    • V ertebral kırık insidasında %47 lik azalma bildir ilmiştir .
  • 37. ALENDRONAT
    • Tes p itli osteoporoz tedavisinde günde 10 mg kontinüe kullanılmaktadır.
    • Haftalık 70 mg dozu ,günlük 10 mg doza eşit etki yapmaktadır.
  • 38. ALENDRONAT
    • Nadir yan etkileri özafajittir.
    • Bu nedenle sabah aç karnına yanlızca suyla içilip 30 dk süreyle hiçbir gıda ,ilaç,içeçek içilmemeli ve vücut dik konumda kalmalıdır.
  • 39. RİSEDRONAT (Actonel)
    • Bir pridinil bifosfanattır.Günlük ve haftalık tedavi rejimleri vardır.Baş ağrısı ve diare gibi nadir yan etkileri vardır.
    • 3 yıllık iki büyük randomize çalışmada osteoporozda 3.yıl sonunda vertebra fraktür riski %41-49 azalmakta,nonvertebra fraktürlerinde %33-39 azalma tesbit edilmiştir.
  • 40. İBANDRONAT (Bonviva)
    • Kemiğe yönelik yüksek afinite profilli, azot içeren çok güçlü bir bifosfanattır.
    • 2.5 mg lık günlük ve 150 mg lık aylık oral formları mevcuttur.
    • Diğer bifosfanatlara olan en büyük üstünlüğü aylık tek doz kullanıma bağlı yüksek hasta uyumudur.
  • 41. İBANDRONAT
    • 2946 postmenopozal kadında 3 yıllık tedavi sonrasında;
      • vertebral kırık riski % 62
      • non vertebral kırık riski % 69 azalmıştır.
    • Total kalça BMD sinde;
      • 1.yıl sonunda %3,1
      • 2.yıl sonunda %4,2 artış saptanmıştır.
            • Miller PD et al.,J Bone Mineral Research2005,20(8):1315-22.
    Chesnut CH et al.J Bone Miner Res2004;19(8):1241-49 .
  • 42. SONUÇ
    • B ifosfanatlardan özellikle nitrojen ihtiva eden alendronat ve risedronat osteoporozu olan ve yüksek fraktür riski olan kadınlarda ilk tedavi seçeneği olmalıdır ve bu etki tedavinin birinci yılında görül ebilmektedir.
  • 43. KALSİTONİN (Miacalcin)
    • Natürel peptit hormondur.
    • Osteoklast aktivitesini baskılayarak kemik yıkımını azaltır.
    • Özellikle hızlı kemik döngüsünün olduğu erken postmenopozal dönemde kemik kaybını önler .
    • Vertebra dışındaki kırıklar üzerine etkisi henüz netleşmemiştir.
  • 44. KALSİTONİN
    • Kullanımda olan formları insan ve salmon kalsitonini olup, paranteral yol için 100IU/gün, nazal yol için 200IU/gün dozları önerilir.
    • Etkisi fonksiyonel osteoklast sayısına bağlı olduğu için akut ve midterm etkisi osteoporotik hastalarda daha fazladır.
  • 45. KALSİTONİN
    • Analjezik etkisi vardır.
    • Bu etkinin Tromboksan üretiminin inhibisyonu ve endojen opioid sistemini etkilemesine bağlı olduğu tesbit edilmiştir.
  • 46. KALSİTONİN
    • Yan e tki olarak 5 yılın üzerinde kullanımlarda burun mukozasında %30 irritasyon tesbit edilebilir.
    • Ciddi yan tesiri yoktur.
  • 47. PROOF çalışması
    • -1255 osteoporozlu postmenopozal kadın
    • -200 IU/gün intranazal salmon calsitonin ile 5 yıllık tedavi
    • -Vertebra fraktürü % 33-36 azalmış.
    • -Aynı çalışmada doz artınca 400 IU/gün nazal spreyde vertebral fraktür açısından değişiklik tesbit edilmemiş.
    • -Vertebra BMD sinde artış sadece 400 IU/gün kolunda görülmüş.
    • -Non vertebral kırık riskinde veya kalça BMD sinde artış saptanmamış.
    Chesnut CH ve ark. Am J Med 2000 ; 109 : 267-276
  • 48. SONUÇ
    • K alsitonin ciddi osteoporozu olan postmenopozal kadınlarda vertebral fraktürlerin önlenmesinde etkindir.
    • Non vertebral fraktürlerde etkisi yoktur.
    • Akut vertebral fraktür ağrısının azaltılmasında k alsitonin birinci derecede seçilecek ilaçtır.
  • 49. HRT (Climara,Estroderm,Activelle..)
    • Estrojen eksikliğine bağlı osteoporoz öncelikle omurgadan başlamakta , daha sonra tüm vücudu etkilemektedir.
    • HRT BMD yi tüm ölçüm sahalarında artırır.
    • 45 yaşından önce menapoz artmış osteoporoz riski taşır.
  • 50. HRT
    • Kemik kaybının durdurulabilmesi için gerekli en düşük serum E2 seviyesi 40-50 pg/ml dir.
    • Yani verilmesi gereken net etkin doz 0.625 mg konjuge estrojen yada 2 mg 17 beta estrodioldür
  • 51. Hormon tedavisine ne zaman başlanmalıdır?
    • P erimenopozal devrede kontraseptif amaçlı verilen düşük doz ora l kontraseptif kemik kaybını önler.
    • 25-35 microgram etinil estrodiol yeterlidir.
    • Olguların FSH tayini yapılmalı ve FSH 20 IU/ml geçtiğinde HRT ye başlanabilir.
  • 52. HRT
    • Sonuç olarak HRT osteoporozlu kadınlarda klinik vertebral, nonvertebral ve kalça fraktürlerinin önlenmesinde etkindir.
    • HRT bütün alanlarda BMD yi artırır.
    • Vazomotor semptomları olan erken menopozal kadınlarda tercih edilmelidir.
  • 53. HRT
    • HRT ’nin postmenopozal osteoporoza bağlı kemik kırığı riskini azalttığına dair çok kuvvetli data mevcuttur
    • Risk / fayda değerlendirilmesi yapıldıktan ve diğer osteoporoz proflaksi ajanları ile mukayese yapıldıktan sonra osteoporoz için HRT bir alternatif olarak düşünülebilir
        • NAMS‘ Menopause : 2007 : 14; 168-82’
  • 54. HRT
    • Menopozal osteoporozu olan ve estrojen alanlarda bu tedaviye bifosfonat eklenmesi tedaviye cevabı artırır mı? sorusuna yanıt açık değildir.
    • Eğer estrojen alan osteoporotik hastalarda tedavi sırasında T skoru dahada kötüye gidiyorsa tedaviye bifosfonat eklenmelidir.
  • 55. SERM
    • Bazı dokularda estrojen benzeri etkiler gösteren ,ancak bazı dokularda estrojenin etkilerini antagonize eden maddelerdir.
    • Değişik hedef dokularda estrojen reseptörlerine selektif olarak agonist yada antagonist etki gösterirler.
    • Non hormonal ajanlardır.
  • 56. RALOKSİFEN (Evista,Optruma)
    • Raloksifen postmenopozal tedavi için FDA tarafından kabul edilmiş ilk SERM dir.
    • Günde 60mg tek tablet yeterlidir.
  • 57. RALOKSİFEN
    • Yan etkiler:Plaseboya nazaran sıcaklık basması ve bacak kr a mplarında artış olabilmektedir.
    • Tamoksifenin aksine vajinal kanama ve endometrial kansere sebep olmaz.
    • En ciddi yan etkisi tromboemboli olup s o nuçlar HRT ve tamoksifene eşdeğerdir.
    • Geçirilmiş venöztromboemboli öyküsü olanlarda kontrendikedir.
  • 58. MORE(Multipl Outcomes of Raloxifen Evaluation Trial) çalışmasında
    •   7705 postmenopozal kadında raloksifenin 60 veya 120 mg/gün dozlarıyla plaseboyu karşılaştıran çok merkezli ,randomize plasebo kontrollü bir çalışma.
    •         Plaseboya nazaran femoral ve lumbar nokta l arda BMD’yi artırmakta ,kemik turnover markırlarını azaltmaktadır.
    • 4 yılın sonunda vertebral antifraktür etkinliğini devam ettirmektedir. 3 yılın sonunda raloksifen 60mg/gün alan kadınlarda yeni vertebral fraktür riski %30 - %50 oranında azalmıştır.
    • Non vertebral fraktür riskinde değişiklik saptanmamıştır.
    Delmas PD ve ark. J Clin Endocrinol Metab. 2002 ; 87 : 3609-3617
  • 59. SONUÇ
    • R aloksifen osteoporozlu kadınlar da vertebral fraktür önlenmesinde etkindir .
    • Nonvertebral fraktürde etkisi gösterilememiştir.
    • Düşük kemik dansiteli pos t menopozal kadınlarda ilk seçenek olarak kullanılabilir.
    • Raloksifen kullanacak olgularda vazomotor semptomların tamamen geçmiş olduğundan emin olunmalıdır.
  • 60. PARATHORMON (Forsteo)
    • Düşük doz ve aralıklı uygulanan PTH lomber vertebra ve kalça kemik mineral yoğunluğunu arturır.
    • Çalışmalarda postmenopozal osteoporotik kadınlarda PTH analoğu ile BMD de artış olduğu saptanmış ve etki tedavi kesildikten 6 ay sonrasına kadar devam etmiştir.
  • 61. PARATHORMON
    • Ayrıca po s tmenopozal osteoporozda PTH tedavisinden sonra alendronat ile tedavinin sürdürülmesinin her iki ilacın tek kullanılmasından daha etkili olduğu saptanmıştır.
    • Vertebral ve nonvertebral fraktürlerin önlenmesinde etkilidir.
  • 62.
    • 1637 postmenopozal kadın,ortalama takip süresi 21 ay
    • 20 ve ya 40 mikrogram parathormon/gün subkutanöz
      • Yeni non vertebral kırık insidansı
      • Plasebo grubunda % 6
      • 20 mikrogram/gün grubunda % 3
      • 40 mikrogram /gün grubunda % 3
    • Yeni vertebral kırık insidansı
      • Plasebo grubunda % 14
      • 20 mikrogram/gün grubunda % 5
      • 40 mikrogram /gün grubunda % 4
    PARATHORMON Neer RM ve ark. N Engl J Med. 2001 May 10;344(19):1434-41.
  • 63. STRONSİYUM RANELAT (Protelos)
    • Karbonik anhidraz-2 ve vitronektin reseptörleri üzerinden osteoklast inhibisyonu yapar.
    • Preosteoblastik hücre replikasyonunu arttırır, kemik matriks sentezini arttırır.
    • 2 g/gün saşe formunda kullanılmaktadır.
  • 64. STRONSİYUM RANELAT
    • 3 yılllık tedavi periyodunda osteoporotik postmenopozal kadınlarda vertebral kırıklarda % 37 (n = 5082, RR 0.63, 95% CI 0.56 to 0.71) ve non-vertebral kırıklarda % 14 ( n = 6572, RR 0.86, 95% CI 0.75 to 0.98) azalma saptanmıştır.
    O’Donnell S ve ark. Cochrane Database Syst Rev. 2006 Jul 19;3:CD005326.
  • 65. FLORİD
    • Uzun yıllar kullanılmasına rağmen tedavi onayı almamıştır.(Omurga kırıklarını azaltmasına rağmen periferik kırıkları arttırmaktadır.Kemik kalitesini bozduğu görüşü hakimdir.)
    • Osteoblastlar için mitojeniktir(Osteoblastik aktiviteyi uyararak kemik yapımını stimule eder.)
    • Disodyummonoflorofosfat 200 mg /gün verilir.Beraberinde Ca ve D vit verilmelidir.
    • Yan etkisi; eklem ağrısı, şişlik ve gastrointestinal yakınma. Kronik renal yetmezlikte toksik birikime neden olabilir.
  • 66. Tiazid Diüretikleri
    • Kemik metabolizmasına etkisi kalsiyumun renal-tübüler geri emilimini artırmasına bağlıdır.
    • Tiazid kullanan olgularda kalça kırık riski azalmıştır .
  • 67. OSTEOPOROZDA ALGORİTİM
    • PERİMENOPOZDA:
    • Eğer T skoru>-1 SD ise:
    •   Yaşam stilindeki risk faktörleri ortadan kaldırılmaya çalışılıp,optimal kalsiyum alımı ,egzersiz önerilmelidir.
    •   BMD 2-5 yıl sonra tekrarlanmalıdır.
  • 68. PERİMENOPOZAL Eğer Tscoru -1 ile –2.5 arasında ise:
    •   Kemik kaybına neden olan sekonder nedenler araştırılmalıdır.
    •   K emik döngüsü belirleyicilerine bakılmalıdır.
    •   Estrojen/OKS tedavisi yapılabilir.
    •   Kemik döngüsü belirleyicileri yüksekse aktif antirezorptif tedavi önerilir.
    •   2 yıl sonra BMD tekrarlanmalıdır.
  • 69. PERİMENOPOZAL Eğer Tscoru <-2.5 SD ise:
    •    Optimal düzeyde Ca,Vit D verilmeli,egzersiz öğretilmelidir.
    •    OKS,erken HRT veya kalsitonin,bifosfonat tedavisi verilir
    •    1-2 yıl sonra BMD tekrarlanır.
  • 70. POSTMENOPOZAL DÖNEMDE
    • Eğer Tskoru>-1 SD ise:
    •   Tedaviye karar verebilmek için,kemik döngüsü belirleyicilerine bakılmalıdır.
    • HRT verilen hastalar da BMD 2 yıl ara ile takip edilmelidir.
  • 71. POSTMENOPOZAL
    • Eğer T skoru –1 ile –2.5 arasında ise:
    •   Optimal dozda Ca,vitD verilmeli,egzersiz öğretilmeli.
    •   Kemik döngüsü belirleyicileri yüksekse 10mg/gün Alendronat veya 200IU nazal k alsitonin verilmeli .
    • 1-2 yıl aralarla BMD tekrarlanmalıdır.
  • 72. POSTMENOPOZAL
    • Eğer T skoru<-2.5 SD ise:
    •   Optimal dozda Ca,vitDverilmeli
    •   Bifosfonatlarla ,nazal kalsitoninle tedavi edilebilir veya diğer nedenler için HRT düşünülmelidir.
    •   BMD 1-2 yıl aralarla tekrarlanır.
  • 73. Postmenopozal Osteoporozda Sık Kullanılan İlaçların Kırık Önleyici Etkileri Delmas PD, Lancet, 2002;359:2018-2026 İlaç Vertebral kırıklar V ertebra dışı kırıklar (Kalça) Alendronat + + + + + K al s itonin (na z al) + 0 Etidronat + 0 HRT + + + PTH + + + + + Ralo ks ifen + + + 0 Risedronat + + + + + Stron s i y um R anelat + + + +
  • 74. TEŞEKKÜRLER