Угсруулах    ба     зэрэгцүүлэххолбоонд суурилан бүтдэг нэг ньнөгөөтэйгөө   хэлзүйн    тодорхойхэлбэрээр               хол...
байгаа хоёр ба хэд хэдэн үгийгхолбоо үг гэнэ.      Хоёр гишүүнт  бүтэцтэй, сэлгэцтэй   холбоо үгийн хэлц
/бус/ чөлөөт холбоо үг        гэнэ.
Хэлц бус / чөлөөт /холбоо үг нь зөвхөнугсруулах холбоонд    суурилна.
Чөлөөт холбоо үг = дагуул
/туслах / үг + цөм    / гол / үг
Цөм үг нь нэр үг байвал
нэрийн холбоо   үг гэнэ.
Цөм үг нь үйл  үг байвал
үйлийн холбоо   үг гэнэ.
Угсруулах холбоогнайрах ба хамжихаргаар илрүүлнэ.
Нэг үгийг нөгөө үгтэй нөхцөл ба угсруулан холбох үгээр холбохаргыг найрах арга гэнэ.
Нэг үг нөгөөтэйгөө   үндсээрээ   холбогдохыгхамжих арга гэнэ
Нэг үг нөгөөтэйгөө    үндсээрээхолбогдохыг хамжих    арга гэнэ.
Нэг гишүүнтбүтэцтэй,, сэлгэцгүйхолбоо үгийг хэлц /
чөлөөт бус / холбоо үг         гэнэ.   Хэлц холбоо үг нь    зэрэгцэх, угсрах
харилцан угсраххолбооны аль алинд  суурилж бүтдэг.
Үгийн санжсан хэлц холбоо үгснь:o   Дүрслэл сайтай тул баймж утга    илтгэнэ.o   Дүрслэн ур маягаар бүтээгүй
o o   Нэг ухагдахуун илтгэнэ o   Нэр томьёоны шинжтэй байдагҮгийн санжсан хэлц холбоо үгд o   Зэрэгцээ үг ( эрх чөлөө, зах...
o   Угсраа үг ( эдийн засаг, засаг дарга,    цагаан толгой...)o   Хэвшмэл хэллэг ( тэжээсэн бяруу    тэрэг эвдэх ... )o   ...
o   Завсрын    өнгө,    зүсний   нэр   (бор    саарал, хүрэн ягаан )o   Оноосон нэр (Хонгорзул, Туул гол )o   Ургамал амьт...
-   Адилтгасан санаа харгалздаг тул баймж утга    илтгэнэ.-   Хэд хэдэн үгээс бүтдэг.-   Монгол ахуй, зан заншилыг тусгаса...
Бүхэлзүйлжсэн холбоо үг нь:А. Төлөөний үг + Нэр үг ( Тэргазар, эдгээр тоглоом ... )
Б. Ерийн оноосон + Оноосоннэр ( зохиолч Нацагдорж , бөхДагва .. )Хэлзүйжсэн хэлц холбоо үг нь:-   Аль нэг нь үгийн сангийн...
-   Аль нэг нь туслах үүрэгтэй байна.-   Үндсэн    язгуурыг    бүрэн     ба   бүрэн    бусаар давтдаг.-   Баймж утга илтгэ...
-   Үйл үг + Холбох үг ( бодох тутам, явсны    төлөө ...)-   Нэр үг+ Туслах үг (номтой байх, тамирчин    болох...)-   Үйл ...
-   Нэг утга илтгэнэ.-   Ахуйн сэтгэхүйн өвөрмөц онцлог    илтгэдэг тул түүхэн уламжлалын    шинжтэй.         Нэг үйл явдл...
өгүүлэхүүн төвтэй  өгүүлбэрийг энгийн    өгүүлбэр гэнэ.Хоёр ба түүнээс дээш олонүйл явдлыг өгүүлсэн хоёр
ба түүнээс дээш өгүүлэхүүн төвтэйөгүүлбэрийг нийлмэл   өгүүлбэр гэнэ.
Зөвхөн гол гишүүдээсбуюу өгүүлэгдэхүүн , шууд тусагдахуун,өгүүлэхүүн гурваас
бүтсэн өгүүлбэрийг цөм   өгүүлбэр гэнэ.      Тусах үйл   өгүүлэхүүнтэйдэлгэрүүлэгч гишүүд
ороогүй өгүүлбэрийг 3 бүрэлдэхүүнт цөм   өгүүлбэр гэнэ.
Дэлгэрүүлэгчгишүүд оролцсонөгүүлбэрийг цөм
бус өгүүлбэр   гэнэ.
Өгүүлбэртбайвал зохихгишүүд байвал
бүрэн өгүүлбэр     гэнэ.Өгүүлбэрт байвал зохих гишүүдээс
хэмнэгдэж орхигдсон    бол бүрэн бус   өгүүлбэр гэнэ.Нэрийн ба үйлийн бүлгийн   аль нэгээр илэрсэн
өгүүлбэрийг хэлзүйжсэн  өгүүлбэр буюу нэгбүрэлдэхүүнт өгүүлбэр        гэнэ.
Өгүүлэгдэхүүнгүй, данганц үйлийн бүлгээр , эсвэлнэрийн ба үйлийн бүлэг нь     нэг дор илэрсэн өгүүлбэрийг эзэн биегүй     ...
Үйл үггүй дан ганц  нэрийн бүлгээрилэрсэн өгүүлбэрийг
нэрлэсэн өгүүлбэр             гэнэ.  Харьяалахын тийн ялгалтай  тодотгол, өгөх, орших, гарах,үйлдэх, хамтрахын тийн ялгалын
нөхцөлтэй жинхэнэ нэрээрилэрсэн шууд бус тусгагдахуун ньгол дэлгэрүүлэгч гишүүд болно. Нэрийн ба үйлийн хамжсан тодотгол
нь дэддэлгэрүүлэгчгишүүн болно.
Орон цагийн нэрээр , эсвэлөгөх орших, гарах, үйлдэх,   чиглэх тийн ялгалыннөхцөлтэй жинхэнэ нэрээр илэрсэн байц гишүүнийгз...
ЗНӨ          –ийн       таних        үндсэншинжүүд:А.       Өгүүлбэр       нь     тус       тусдааөгүүлэгдэхүүн, өгүүлэхүү...
   зэрэгцүүлэн холбох үгээр холбогдоно.                ЗНӨ-ийн онцлог-   Зэрэгцүүлэх холбоонд суурилна.-   Өгүүлэгдэхүүн ...
-    Өгүүлбэрийн хэсгүүдийн зааг тодорхой, сул     холбоонд байдаг тул тус тусдаа энгийн өгүүлбэр     болж болдог.     Гиш...
ялгал , эсвэл үйл үг + туслах үг, нэр + туслах үг     гэсэн задлагч хэлбэрээр хэлбэржсэн байна.3.   Өгүүлэгдэхүүн     нь  ...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

холбоо үг

11,681

Published on

Published in: Education
2 Comments
1 Like
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total Views
11,681
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
177
Comments
2
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

холбоо үг

  1. 1. Угсруулах ба зэрэгцүүлэххолбоонд суурилан бүтдэг нэг ньнөгөөтэйгөө хэлзүйн тодорхойхэлбэрээр холбогдсонөгүүлэхүүн бус харьцаанд
  2. 2. байгаа хоёр ба хэд хэдэн үгийгхолбоо үг гэнэ. Хоёр гишүүнт бүтэцтэй, сэлгэцтэй холбоо үгийн хэлц
  3. 3. /бус/ чөлөөт холбоо үг гэнэ.
  4. 4. Хэлц бус / чөлөөт /холбоо үг нь зөвхөнугсруулах холбоонд суурилна.
  5. 5. Чөлөөт холбоо үг = дагуул
  6. 6. /туслах / үг + цөм / гол / үг
  7. 7. Цөм үг нь нэр үг байвал
  8. 8. нэрийн холбоо үг гэнэ.
  9. 9. Цөм үг нь үйл үг байвал
  10. 10. үйлийн холбоо үг гэнэ.
  11. 11. Угсруулах холбоогнайрах ба хамжихаргаар илрүүлнэ.
  12. 12. Нэг үгийг нөгөө үгтэй нөхцөл ба угсруулан холбох үгээр холбохаргыг найрах арга гэнэ.
  13. 13. Нэг үг нөгөөтэйгөө үндсээрээ холбогдохыгхамжих арга гэнэ
  14. 14. Нэг үг нөгөөтэйгөө үндсээрээхолбогдохыг хамжих арга гэнэ.
  15. 15. Нэг гишүүнтбүтэцтэй,, сэлгэцгүйхолбоо үгийг хэлц /
  16. 16. чөлөөт бус / холбоо үг гэнэ. Хэлц холбоо үг нь зэрэгцэх, угсрах
  17. 17. харилцан угсраххолбооны аль алинд суурилж бүтдэг.
  18. 18. Үгийн санжсан хэлц холбоо үгснь:o Дүрслэл сайтай тул баймж утга илтгэнэ.o Дүрслэн ур маягаар бүтээгүй
  19. 19. o o Нэг ухагдахуун илтгэнэ o Нэр томьёоны шинжтэй байдагҮгийн санжсан хэлц холбоо үгд o Зэрэгцээ үг ( эрх чөлөө, зах зээл, өмнө хойно ...)
  20. 20. o Угсраа үг ( эдийн засаг, засаг дарга, цагаан толгой...)o Хэвшмэл хэллэг ( тэжээсэн бяруу тэрэг эвдэх ... )o Нэр томьёо, мэргэжлийн үг хэллэг ( холбоо үг, мөнгөний ханш ...)
  21. 21. o Завсрын өнгө, зүсний нэр (бор саарал, хүрэн ягаан )o Оноосон нэр (Хонгорзул, Туул гол )o Ургамал амьтны зүйлийн нэр ( Бор шувуу, хөх дэгд )Бүхэлзүйжсэн хэлц холбоо үгс нь:
  22. 22. - Адилтгасан санаа харгалздаг тул баймж утга илтгэнэ.- Хэд хэдэн үгээс бүтдэг.- Монгол ахуй, зан заншилыг тусгасан байж болно.- Аль нэг нь тодорхой нөгөө нэг нь ерөнхий утга илтгэнэ.- Эцсийнх нь өмнөхөө тодотогосон байна.
  23. 23. Бүхэлзүйлжсэн холбоо үг нь:А. Төлөөний үг + Нэр үг ( Тэргазар, эдгээр тоглоом ... )
  24. 24. Б. Ерийн оноосон + Оноосоннэр ( зохиолч Нацагдорж , бөхДагва .. )Хэлзүйжсэн хэлц холбоо үг нь:- Аль нэг нь үгийн сангийн утгаа гээж, хэлзүйн хийсвэр утга илэрхийлнэ.
  25. 25. - Аль нэг нь туслах үүрэгтэй байна.- Үндсэн язгуурыг бүрэн ба бүрэн бусаар давтдаг.- Баймж утга илтгэнэ.Хэлзүйжсэн холбоо үг нь:- Нэр үг + Холбох үг ( ахын төлөө, ширээн дээр ...)
  26. 26. - Үйл үг + Холбох үг ( бодох тутам, явсны төлөө ...)- Нэр үг+ Туслах үг (номтой байх, тамирчин болох...)- Үйл үг + Туслах үг (явсан байх, төгсөх болоход...)Утгазүйжсэн хэлц холбоо үгс нь:- Дүрслэх ур маягаар бүтнэ
  27. 27. - Нэг утга илтгэнэ.- Ахуйн сэтгэхүйн өвөрмөц онцлог илтгэдэг тул түүхэн уламжлалын шинжтэй. Нэг үйл явдлыг өгүүлсэн , нэг
  28. 28. өгүүлэхүүн төвтэй өгүүлбэрийг энгийн өгүүлбэр гэнэ.Хоёр ба түүнээс дээш олонүйл явдлыг өгүүлсэн хоёр
  29. 29. ба түүнээс дээш өгүүлэхүүн төвтэйөгүүлбэрийг нийлмэл өгүүлбэр гэнэ.
  30. 30. Зөвхөн гол гишүүдээсбуюу өгүүлэгдэхүүн , шууд тусагдахуун,өгүүлэхүүн гурваас
  31. 31. бүтсэн өгүүлбэрийг цөм өгүүлбэр гэнэ. Тусах үйл өгүүлэхүүнтэйдэлгэрүүлэгч гишүүд
  32. 32. ороогүй өгүүлбэрийг 3 бүрэлдэхүүнт цөм өгүүлбэр гэнэ.
  33. 33. Дэлгэрүүлэгчгишүүд оролцсонөгүүлбэрийг цөм
  34. 34. бус өгүүлбэр гэнэ.
  35. 35. Өгүүлбэртбайвал зохихгишүүд байвал
  36. 36. бүрэн өгүүлбэр гэнэ.Өгүүлбэрт байвал зохих гишүүдээс
  37. 37. хэмнэгдэж орхигдсон бол бүрэн бус өгүүлбэр гэнэ.Нэрийн ба үйлийн бүлгийн аль нэгээр илэрсэн
  38. 38. өгүүлбэрийг хэлзүйжсэн өгүүлбэр буюу нэгбүрэлдэхүүнт өгүүлбэр гэнэ.
  39. 39. Өгүүлэгдэхүүнгүй, данганц үйлийн бүлгээр , эсвэлнэрийн ба үйлийн бүлэг нь нэг дор илэрсэн өгүүлбэрийг эзэн биегүй өгүүлбэр гэнэ.
  40. 40. Үйл үггүй дан ганц нэрийн бүлгээрилэрсэн өгүүлбэрийг
  41. 41. нэрлэсэн өгүүлбэр гэнэ. Харьяалахын тийн ялгалтай тодотгол, өгөх, орших, гарах,үйлдэх, хамтрахын тийн ялгалын
  42. 42. нөхцөлтэй жинхэнэ нэрээрилэрсэн шууд бус тусгагдахуун ньгол дэлгэрүүлэгч гишүүд болно. Нэрийн ба үйлийн хамжсан тодотгол
  43. 43. нь дэддэлгэрүүлэгчгишүүн болно.
  44. 44. Орон цагийн нэрээр , эсвэлөгөх орших, гарах, үйлдэх, чиглэх тийн ялгалыннөхцөлтэй жинхэнэ нэрээр илэрсэн байц гишүүнийгзахын дэлгэрүүлэгч гэнэ.
  45. 45. ЗНӨ –ийн таних үндсэншинжүүд:А. Өгүүлбэр нь тус тусдааөгүүлэгдэхүүн, өгүүлэхүүнтэй байна.Б. Өгүүлбэрийн хэсгүүд нь:  ж, ч, н, аад4 , саар4 , нөхцөлөөр  хэлэх аялгаар
  46. 46.  зэрэгцүүлэн холбох үгээр холбогдоно. ЗНӨ-ийн онцлог- Зэрэгцүүлэх холбоонд суурилна.- Өгүүлэгдэхүүн нь ямагт нэрлэх тийн ялгалд байна- Бүтцээрээ эцсийн бус өгүүлбэр + эцсийн өгүүлбэр гэсэн хэсэгтэй.- Өгүүлбэрүүдийн байрыг чөлөөтэй сольж болно.
  47. 47. - Өгүүлбэрийн хэсгүүдийн зааг тодорхой, сул холбоонд байдаг тул тус тусдаа энгийн өгүүлбэр болж болдог. Гишүүн өгүүлбэрийн онцлог:1. Утга санаа бүрэн төгсөөгүй2. Өгүүлбэр нь тодотгон холбох, нөхцөлдүүлэн холбох нөхцлөөр эсвэл х, аа, гч, сан, даг + тийн
  48. 48. ялгал , эсвэл үйл үг + туслах үг, нэр + туслах үг гэсэн задлагч хэлбэрээр хэлбэржсэн байна.3. Өгүүлэгдэхүүн нь нэрлэхийн тийн ялгал, харьяалахын тийн ялгал, заахын тийн ялгалаар хэлбэржинэ.
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×