Konsep Kesusasteraan
 Fungsi Kesusasteraan
 Ciri Kesusasteraan
 Jenis dan Bentuk Kesusasteraan
 Sejarah Perkembangan K...
Konsep
Kesusasteraan
1. Hashim Awang,kesusasteraan ialah bentuk ciptaan
seni yang disampaikan melalui bahasa.
2. Perkataan...
Unsur-unsur dalam
Kesusasteraan
(a) Isi Kandungan sastera yang
berupa fikiran, perasaan, pengalaman,
idea, semangat, keyak...
Fungsi Kesusasteraan
Fungsi
Kesusasteraan
Kesusasteraan
Berfungsi
Sebagai Alat
Pendidikan
- Tidak dapat dinafikan bahawa k...
Ciri
Kesusasteraan
(a) Keindahan
(b) Mencerminkan
pengalaman
( c) Pengalaman Seni
(d) Karya Seni
keutuhan
keseimbanga
n
ke...
Ciri kesusasteraan
(a) Keindahan
 Merujuk kepada gaya dan lenggok bahasa yang digunakan serta dapat menyerlahkan
keindaha...
Ciri kesusasteraan
Merujuk kepada tindak balas yang utuh daripada jiwa manusia
yang digambarkan secara realiti.
Disebut ut...
Dalam peristiwa sastera, pengalaman itu diungkapkan
melalui bahasa.
Peristiwa sastera bermaksud kegiatan membaca atau
mend...
Ciri kesusasteraan
Melalui peristiwa sastera, pembaca dapat memahami dan merasai
fikiran dan perasaan pengkarya.
Pembaca h...
Ciri kesusasteraan
(d) Karya Seni
 Ada tiga perkara yang membezakan karya sastera dengan karya bukan sastera, iaitu sifat...
Ciri kesusasteraan
c) Keselarasan – hubungan antara satu unsur atau
bahagian karya sastera dengan unsur atau bahagian lain...
*** Hasil karya sastera bukan hanya mementingkan ungkapan yang indah, malah
karya sastera yang bermutu juga menitikberatka...
Jenis Dan Bentuk
Kesusateraan
Kesusasteraan Melayu dari segi jenis dan bentuknya dapat
digolongkan kepada tiga ketegori utama, iaitu:
i. Kesusasteraan M...
i. Kesusasteraan Melayu Klasik (Tradisional)
- Klasik bermaksud serius dan tinggi nilainya, tertinggi mutunya dan menjadi
...
Sejarah kesusasteraan Melayu Klasik
i. Peringkat awal.
- Menerima pengaruh Hindu dan Buddha kerana masyarakat Melayu telah...
ii. Pengaruh Islam.
-Mengalami ledakan perkembangan, abad ke14-16.
-Muncul tulisan jawi.
-Istana jadi pusat perkembangan K...
Kesusasteraan
Melayu Klasik
Sastera
Lisan
(rakyat)
Sastera
Tulisan
(istana)
Sastera
Lisan
(rakyat)
Sastera Lisan (Rakyat)
-Bermaksud hasil-hasil kreatif yang termasuk dalamnya daya ciptaan
imaginatif pencipta yang mengand...
Ciri
Sastera
Lisan
(Rakyat)
Penyebaran
dan diwariskan
secara lisan
Bersifat
tradisional
Wujud dalam
variasi yang
berbeza-b...
Sastera
Rakyat (Lisan)
Naratif
Mitos
Lagenda
Bukan Naratif Puisi Rakyat
Naratif
a. Mitos
- Cerita yang dianggap benar-benar terjadi
- Dianggap suci
- Mengisahkan kejadian alam semesta, manusia, binatang...
Jenis-jenis mitos dalam sastera Melayu:
i. Mitos asal usul
- Berlaku pada masa lampau.
- Dianggap keramat.
- Mempengaruhi ...
b. Lagenda.
- Cerita yang dipercayai benar-benar berlaku.
- Tidak dianggap suci.
- Mengalami tokok tambah daripada cerita ...
Jenis-jenis:
i. Legenda keagamaan.
- Cerita mengenai orang alim dan penyebar agama.
- Tokoh tersebut memang wujud dan jadi...
iii. Lagenda Perseorangan.
- Mengenai tokoh-tokoh tertentu yang dianggap bener-benar terjadi.
- Latar tempat dan masa menj...
iv. Lagenda Tempat.
- Cerita mengenai asal sesuatu tempat.
- Nama tempat kadangkala ada kaitan dengan nama tokoh atau bina...
v. Legenda Tokoh.
- Cerita Mahsuri
- Dianggap benar, kerana ruang dan masa yang berkaitan.
- Terdapat bukti kesahihan, iai...
c. Cerita Rakyat
- Berbentuk prosa.
- Dianggap tidak benar.
- Sebagai hiburan.
- Mengandungi nilai moral dan sindiran.
Jenis-jenis cerita rakyat :
i. Cerita binatang – cerita yang bersifat menghibur dan mendidik.
Ciri-ciri:
- Ditokohi oleh b...
ii. Cerita lipur lara – bermaksud cerita yang dituturkan oleh para penglipur lara
seperti Tok Selampit, Awan Belanga dan A...
-Terdapat unsur magis dan kesaktian.
- Latar tempatnya di istana, dunia, kayangan atau alam ghaib.
Antara contoh cerita pe...
iii. Cerita Jenaka – cerita yang menimbulkan rasa geli hati dan ketawa orang
mendengarnya.
Ciri-ciri :
- Ada unsur kebetul...
iv. Cerita teladan
- Cerita yang mempunyai unsur deduktif dan memberikan pengajaran dan unsur
moral.
- Cerita ini ditujuhk...
Bukan
Naratif
Puisi Rakyat
-Muncul pada zaman manusia belum mengenal bentuk tulisan.
-Pancaran masyarakat Melayu lama yang menggambarkan...
Jenis Dan
Bentuk Puisi
Rakyat
1. Pantun
- Karangan berangkap, terbentuk secara berpasangan ( 2-16 baris ).
- Bilangan suku kata setiap baris antara 8 – ...
2. Syair.
- Mempunyai 4 baris serangkap
- Rima akhir ( a-a-a-a )
- Tema bentuk naratif : syair romantis, syair sejarah, sy...
3. Gurindam
- Puisi yang tidak berbentuk.
Gurindam terikat
- Terdiri daripada 2 baris serangkap dan mengandungi 3-6 patah ...
4. Seloka
- Sejenis puisi bebas sama ada berangkap atau tidak.
- Dalam bentuk berangkap, jumlah kata dalam sebaris dan
rim...
5. Teka-teki berpuisi
- Ungkapan lisan tradisional yang mengandungi satu atau
lebih unsur yang perlu diteka.
- Fungsinya s...
6. Peribahasa berangkap
- Ungkapan bahasa paling kurang 2 kerat.
- Tidak semestinya sama rima tetapi mempunyai hubungan
ya...
7. Terombo
- Sejenis puisi bebas.
- Keindahan bergantung kepada aspek pengulangannya.
- Mengandungi norma-norma adat dalam...
8. Talibun
- Puisi bebas yang berada dalam cerita lipur lara.
- Dikenali juga sebagai bahasa berirama.
- Bentuknya tidak t...
9. Terasul
- Mirip dengan talibun, tetapi bezanya terasul ini khusus
mengenai adat, menyatakan salasilah dan digunakan pad...
Sastera
Tulisan
(Istana)
Jenis dan
Bentuk
Sastera
Lisan
Kesusasteraan
Melayu Moden
Perkembangan
Kesusasteraan
Melayu
Kebudayaan Melayu
 Merupakan tamadun sesuatu masyarakat
yang diwarisi daripada satu generasi
kepada generasi yang berikut...
Konsep Budaya
 Budaya merupakan satu proses
perkembangan sahsiah,akal,semangat
dan usaha manusia dalam satu kelompok.
 B...
 Budaya dalam bahasa Inggeris disebut “culture”.
 Dalam bahasa Mandarin pula disebut “wen hua”.
 Dalam bahasa Arab dise...
Fungsi Kebudayaan
Melayu
Merapatkan
jurang perbezaan
antara kaum.
Melambangkan
identiti sesebuah
negara.
Memupuk nilai-nil...
Ciri-ciri Kebudayaan
Melayu
Mengalami
perubahan yang
pesat selaras
dengan
perkembangan
masyarakat.
Contoh:
Kedatangan Isla...
Diwarisi dari satu
generasi kepada
satu generasi.
Contoh: Adat
perkahwinan.
Hanya ada sedikit
perubahan akibat
peredaran
z...
Perkembangan Kebudayaan
Melayu
 Sebelum kedatangan Islam:
 Budaya Hindu dan Buddha diamalkan di Tanah
Melayu.
 Budaya i...
 Selepas kedatangan Islam:
 Pengaruh budaya Hindu dan Buddha masih digunakan dalam sistem
pemerintahan dan pentadbiran.
...
Pemerintah
Bendahara,
Temenggung,
Laksamana,Syahbandar
Rakyat biasa, peniaga,petani,
hamba( hamba tawanan,hamba
berhutang)
Undang-undang dan
Peraturan
 Barang perhiasan diraja seperti emas hanya boleh
digunakan oleh keluarga diraja melainkan de...
Jenis dan Bentuk Budaya
Melayu
Nilai dan etika
kepercayaan
Adat istiadat
Pantang
larang
Kesenian
Melayu
Fungsi Kesenian
Melayu
Medium
Hiburan
Media
untuk
Pendidikan
Kesenian
diperlukan
dalam
upacara ritual
dan agama
Lambang
Id...
Seni Tari
 Perlakuan yang bersifat teknikal dan ada kalanya agak
kompleks.
 Tarian memperlihatkan gerak-geri, lenggang-l...
Makyung
Tarian kuda kepang
Tarian Mak Inang
Tarian zapin
Tarian ronggeng
Boria
Seni Suara
 Merujuk kepada bidang nyanyian.
 Sesuatu lagu biasanya diiringi oleh beberapa alat muzik.
 Dalam masyarakat...
Dondang Sayang
dendang sayang
“dondang sayang, cik adik sayang, cik abang sayang, abang
mat sayang”
Dikir barat
dikir karut
Seni Kraf Tangan
 Merupakan hasil kerja tangan yang memerlukan daya
kreativiti dan kemahiran menggunakan tangan.
 Ada ya...
Seni tembikar
 Tembikar sayung (labu tanah)
Tenunan kain songket
 Songket
sungkit
Anyaman kelarai
Peralatan bunyi- bunyian
 Masyarakat Melayu mempunyai alat- alat
bunyian untuk hiburan dan tujuan yang
tertentu.
 Kebany...
Canang Gendang
Geduk/
beduk
Gong /
tawak
Jidur Kompang
Rebab Angklung
Perkembangan
Kebudayaan dan
Keseniaan Melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu

7,112

Published on

Published in: Education
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
7,112
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
256
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Kesusasteraan,kebudayaan dan kesenian melayu

  1. 1. Konsep Kesusasteraan  Fungsi Kesusasteraan  Ciri Kesusasteraan  Jenis dan Bentuk Kesusasteraan  Sejarah Perkembangan Kesusasteraan Melayu
  2. 2. Konsep Kesusasteraan 1. Hashim Awang,kesusasteraan ialah bentuk ciptaan seni yang disampaikan melalui bahasa. 2. Perkataan Kesusasteraan terbentuk daripada perkataan Sanskrit, iaitu susastera yang bermaksud huruf atau buku indah. 3. Kamus Dewan, ialah hasil seni (karya tulisan) dalam bentuk prosa atau puisi yang mempunyai ciri-ciri keistimewaan yang tertentu. 4.J.S Badudu, Sastera harus ditinjau dari dua segi iaitu bahasa dan isi. 5. Sastera juga ialah semua karya yang memuatkan perasaan kemanusiaan yang mendalam dan kebenaran moral dengan sentuhan keikhlasan, keterbukaan dan keluasan pandangan yang dinukilkan dalam bentuk yang mempersonakan. 6. Istilah kesusasteraan yang digunakan dalam Bahasa Melayu berasal daripada bahasa Sanskrit, iaitu Sastra
  3. 3. Unsur-unsur dalam Kesusasteraan (a) Isi Kandungan sastera yang berupa fikiran, perasaan, pengalaman, idea, semangat, keyakinan, kepercayaan dan lain-lain. (b) Ekspresi dan ungkapan- ekspresi ialah keupayaan untuk mengeluarkan sesuatu dalam diri manusia. (c) Bentuk – Jika tiada bentuk dan pola yang tertentu, tidak mungkin kedua-dua perkara tadi dapat disampaikan kepada orang lain. – Bentuk pengungkapan sastera ada bermacam-macam, misalnya ada ungkapan dalam suara yang disertai bunyi-bunyian. (d) Bahasa- medium pengungkapan bentuk sastera itu tadi ialah bahasa. Bahasa ialah bahan utama untuk mewujudkan ungkapan peribadi dalam suatu bentuk sastera yang indah.
  4. 4. Fungsi Kesusasteraan Fungsi Kesusasteraan Kesusasteraan Berfungsi Sebagai Alat Pendidikan - Tidak dapat dinafikan bahawa karya-karya kesusasteraan sebenarnya sarat dengan unsur pendidikan atau pengajaran. - Pengalaman para pengarang diterjemahkan melalui kisah-kisah yang ditulis oleh mereka yang terangkum di dalamnya pelbagai bidang ilmu seperti ekonomi, politik, sosiologi dan agama. - Pengalaman mereka ini dijadikan prosa atau puisi dan diadun dengan unsur-unsur pengajaran,moral atau ilmu pengetahuan yang tinggi nilainya. Kesusasteraan Berfungsi Memberi Kepuasan Estetik. - Bernard Bosanquet menyatakan bahawa estetik adalah falsafah keindahan yang sudah bermula sejak zaman Greek, yang dimulai oleh Socrates. - Di dalam ensiklopedia internet Wikipedia mengatakan estetik merupakan kajian deria atau nilai deria - emosi, ataupun timbangan sentimen dan cita rasa. - Dapat dibuat kesimpulan bahawa kepuasan estetik adalah satu bentuk perasaan indah yang muncul sama ada dalam diri penulis ataupun pembaca.
  5. 5. Ciri Kesusasteraan (a) Keindahan (b) Mencerminkan pengalaman ( c) Pengalaman Seni (d) Karya Seni keutuhan keseimbanga n keselarasan Penekanan
  6. 6. Ciri kesusasteraan (a) Keindahan  Merujuk kepada gaya dan lenggok bahasa yang digunakan serta dapat menyerlahkan keindahan sesebuah hasil karya itu.  Keindahan itu juga bergantung pada kesatuan unsur yang membentuk suatu susunan atau struktur ayat sehingga menjadi sesuatu yang bulat dan utuh.  Hasil karya dikatakan indah jika organisasi unsur-unsur yang terkandung dalamnya tadi memenuhi empat syarat iaitu keutuhan, keselarasan, keseimbangan dan berfokus atau penekanan sesuatu unsur.  Demikian juga bentuk novel akan berbeza ciri keindahannya dengan bentuk puisi kerana unsur-unsur yang terkandung dalam novel dan puisi adalah berbeza.  Begitu juga unsur-unsur yang membentuk drama dan esei adalah berbeza.  Kesimpulannya, unsur-unsur yang berbeza tadi mempunyai cara tersendiri dalam membentuk kesatuan yang utuh bagi memperlihatkan keindahannya.
  7. 7. Ciri kesusasteraan Merujuk kepada tindak balas yang utuh daripada jiwa manusia yang digambarkan secara realiti. Disebut utuh kerana bukan hanya merujuk kepada kegiatan fikiran, tetapi juga perasaan dan imaginasi. Realiti pula ialah sesuatu yang dapat merangsang atau menyentuh kesedaran manusia, sama ada di dalam atau di luar dirinya. Perkara (realiti) sedemikian dialami melalui pancaindera seseorang secara sedar dan hasil tindak balas terhadap fikiran, perasaan dan imaginasi, maka timbullah perkara yang disebut pengalaman.
  8. 8. Dalam peristiwa sastera, pengalaman itu diungkapkan melalui bahasa. Peristiwa sastera bermaksud kegiatan membaca atau mendengar karya-karya sastera, mencipta atau mengkritik karya-karya sastera. Pengalaman pengkarya itu hanya dapat diungkapkan dan dikongsikan oleh orang lain jika direalisasikan dalam bentuk bahasa. Bahasa merupakan peranti yang dapat meneruskan fikiran, perasaan dan imaginasi pengkarya sehingga membolehkan pembaca dapat memikirkan , merasakan dan mengimaginasikan seperti yang dialami oleh pengkarya tersebut. Ciri Kesusasteraan
  9. 9. Ciri kesusasteraan Melalui peristiwa sastera, pembaca dapat memahami dan merasai fikiran dan perasaan pengkarya. Pembaca harus sedar akan nilai-nilai lain yang terkandung dalam karya sastera, iaitu nilai-nilai yang berhubungan dengan cara pengkarya menyampaikan pengalaman biasanya itu. Nilai sastera bukan hanya terletak pada perkara yang disampaikan oleh pengkarya tetapi juga kepada cara atau bentuk penyampaiannya. Karya sastera bukan setakat memberikan kepuasan kepada pembaca dalam menyelami dan memahami isi hati pengkarya melalui gagasan dan fikiran, tetapi juga pengalaman dan nilai-nilai seni yang mengagumkan pembaca.
  10. 10. Ciri kesusasteraan (d) Karya Seni  Ada tiga perkara yang membezakan karya sastera dengan karya bukan sastera, iaitu sifat fiksyen, nilai-nilai estetik dan gaya bahasa yang khusus.  Fiksyen bermaksud karya sastera itu dihasilkan melalui imaginasi pengkarya berdasarkan pengalaman atau tindak balasnya terhadap alam realiti.  Nilai-nilai estetik pula membolehkan pengkarya mengungkapkan isi hati dengan sejelas- jelasnya dan mendalam. Sastera sebagai karya seni harus mempunyai ciri-ciri yang berikut : a) Keutuhan – Sesuatu karya sastera seperti puisi dan prosa haruslah utuh, iaitu setiap bahagian atau unsur yang ada padanya menunjang kepada usaha mengungkapkan isi hati pengkarya. b) Keseimbangan – unsur-unsur atau bahagian-bahagian karya sastera, baik dari segi ukuran atau pemberatannya harus seimbang dengan fungsinya. Contohnya, peristiwa yang kurang penting dalam persembahan sebuah novel harus lebih pendek daripada peristiwa yang panjang.
  11. 11. Ciri kesusasteraan c) Keselarasan – hubungan antara satu unsur atau bahagian karya sastera dengan unsur atau bahagian lain harus ada keselarasan, iaitu unsur atau bahagian itu menjadi dasar atau asas bagi mengukuhkan unsur atau bahagian lain. d) Penekanan - unsur atau bahagian yang penting harus mendapat penekanan yang lebih berbanding unsur atau bahagian yang kurang penting. Unsur yang penting itu mungkin digambarkan secara saksama dan mendalam oleh pengkarya, manakala yang kurang penting pula mungkin diberikan gambaran skematik sahaja.
  12. 12. *** Hasil karya sastera bukan hanya mementingkan ungkapan yang indah, malah karya sastera yang bermutu juga menitikberatkan bentuk, isi, ekspresi dan bahasa. Ciri-ciri sastera yang selanjutny dapat disenaraikan seperti yang berikut : a) Sastera ialah seni dan bukan ilmu b) Sastera ialah satu komunikasi c) Sastera mempunyai keteraturan d) Sastera ialah alat hiburan e) Sastera ialah karya yang berintegrasi f) Sastera merupakan ekspresi pengkarya
  13. 13. Jenis Dan Bentuk Kesusateraan
  14. 14. Kesusasteraan Melayu dari segi jenis dan bentuknya dapat digolongkan kepada tiga ketegori utama, iaitu: i. Kesusasteraan Melayu Tradisional, ii. Kesusasteraan Melayu Klasik, iii. Kesusasteraan Melayu Moden.
  15. 15. i. Kesusasteraan Melayu Klasik (Tradisional) - Klasik bermaksud serius dan tinggi nilainya, tertinggi mutunya dan menjadi standard kepada yang lain, mempunyai gaya yang sederhana, mempunyai ciri- ciri yang lazim dan tidak berubah mengikut masa. - Bentuk sastera yang masih kekal dan sentiasa subur dalam kalangan masyarakat Melayu - Berbeza dengan istilah sastera lama kerana perkataan lama bersifat sementara, apabila yang baharu datang maka yang lama akan hilang. - Ia bersifat tradisi secara secara turun-temurun dan lebih sesuai digunakan keranamerangkumi makna lama, tradisional dan klasik itu sendiri. - Disampaikan melalui bahasa, sama ada secara lisan atau tulisan.
  16. 16. Sejarah kesusasteraan Melayu Klasik i. Peringkat awal. - Menerima pengaruh Hindu dan Buddha kerana masyarakat Melayu telah menerima kepercayaan Buddha sebelum abad ke-7 lagi. - Buktinya, kesan tapak kuil dan batu bersurat – bahasa Melayu Kuno. - Semasa kerajaan Melayu Sriwijaya muncul, telah dihasilkan karya-karya dalam bahasa sanskrit – Jatatamala. - Pada abad ke-13-14 muncul cerita-cerita epik dan tokoh agama.
  17. 17. ii. Pengaruh Islam. -Mengalami ledakan perkembangan, abad ke14-16. -Muncul tulisan jawi. -Istana jadi pusat perkembangan Kesusasteraan Melayu Klasik setelah Agama Islam bertapak di istana-istana menggantikan Buddha. -Mereka yang pandai menulis bekerja di istana menghasilkan karya-karya baharu dan hikayat. -Pusat penyalinan dan penerbitan muncul apabila keperluan terhadap karya bertambah.
  18. 18. Kesusasteraan Melayu Klasik Sastera Lisan (rakyat) Sastera Tulisan (istana)
  19. 19. Sastera Lisan (rakyat)
  20. 20. Sastera Lisan (Rakyat) -Bermaksud hasil-hasil kreatif yang termasuk dalamnya daya ciptaan imaginatif pencipta yang mengandungi atau menggambarkan nilai-nilai pandangan dunia (world view) masyarakat itu sendiri (yang hidup berkelompok dan primitif). -“Rakyat” merujuk kepada orang biasa atau masyarakat desa yang hidup secara kolektif dalam sebuah keluarga yang besar. Mereka saling berkongsi suka duka, kesusahan, bekerjasama, serta bersama-sama dalam urusan dunia dan akhirat. -Masyarakat ini kurang hubungannya dengan masyarakat luar. -Berpegang teguh pada corak budaya lama/tradisional. -Sastera ini diinspirasikan melalui bentuk lisan oleh masyarakat ini.
  21. 21. Ciri Sastera Lisan (Rakyat) Penyebaran dan diwariskan secara lisan Bersifat tradisional Wujud dalam variasi yang berbeza-beza Bersifat anonimi Menjadi hak milik bersama Bentuk rumus atau pola dengan plot yang lebih kurang sama. Mempunyai fungsi tertentu Penulisan bersifat sederhana, spontan dan agak kasar
  22. 22. Sastera Rakyat (Lisan) Naratif Mitos Lagenda Bukan Naratif Puisi Rakyat
  23. 23. Naratif
  24. 24. a. Mitos - Cerita yang dianggap benar-benar terjadi - Dianggap suci - Mengisahkan kejadian alam semesta, manusia, binatang, tumbuh-tumbuhan bentuk muka bumi, gejala alam dan sebagainya. - Tokoh yang terlibat pula terdiri daripada makhluk halus, dewa atau separuh dewa yang terjadi pada masa dahulu. Ciri-cirinya: - Dianggap benar-benar terjadi. - Peristiwa yang aneh, tetapi penting. - Dianggap keramat dan memberi kesan kepada masyarakat. - Latar belakang berlaku pada zaman lampau - Tokoh yang terlibat ialah tuhan atau dewa-dewa.
  25. 25. Jenis-jenis mitos dalam sastera Melayu: i. Mitos asal usul - Berlaku pada masa lampau. - Dianggap keramat. - Mempengaruhi kehidupan masyarakat melayu. - Kemukakan cara pemikiran yang mistik dan bersangkut paut dengan sesuatu rahsia dan magis. - Seperti, asal usul kejadian alam, asal kejadia bentuk-bentuk khas binatang dan asal kejadian bentuk topografi (kisah Tasik Cini) ii. Mitos Institusi sosial/budaya. - mengisahkan asal usul sesebuah institusi sosial dalam masyarakat Melayu. - Contohnya, mitos kedatangan islam, adat berandam dan semah pantai. iii. Mitos Politik. - cerita yang berkaitan dengan struktur pemerintahan dan kerajaan. - Contohnya, mitos keturunan raja-raja Melayu, mitos penubuhan sesebuah kerajaan seperti Pasai, Melaka dan Samudera.
  26. 26. b. Lagenda. - Cerita yang dipercayai benar-benar berlaku. - Tidak dianggap suci. - Mengalami tokok tambah daripada cerita sejarah sebenar. Ciri-ciri Lagenda: - Sejenis komunikasi lisan bercorak cerita berasaskan kisah-kisah - Masa tidak semestinya masa lampau, tetapi mesti ada hubung kaitnya dengan masa silam. - Terdapat kesan atau tanda seperti kubur, binaan, bentuk bumi. - Ada kaitan dengan zaman sekarang kerana kepercayaan terhadap keramatnya seperti Perigi Hang Tuah. - Tokoh atau tempat mempunyai sifat luar biasa. - Dianggap sebagai sejarah kolektif. - Bersifat universal - Dipercayai benar-benar berlaku.
  27. 27. Jenis-jenis: i. Legenda keagamaan. - Cerita mengenai orang alim dan penyebar agama. - Tokoh tersebut memang wujud dan jadi perbualan masyarakat hingga menjadi supernatural. - Contohnya, makam Habib Noh. ii. Legenda alam ghaib/memorat. - Dianggap benar-benar terjadi. - Berfungsi meneguhkan kebenaran sesuatu kepercayaan. - Merupakan pengalaman peribadi seseorang, tetapi mempunyai unsur tradisional, misalnya pengalaman pergi ke alam ghaib.
  28. 28. iii. Lagenda Perseorangan. - Mengenai tokoh-tokoh tertentu yang dianggap bener-benar terjadi. - Latar tempat dan masa menjadi pembentuk suasanan. - Kiraan dan unit masa bersamaan dengan masa sebenar. Contoh : • Tokoh kepimpinan : Hang Tuah, Tok Perak. • Tokoh agama : Sheikh Omar Bashyir, Pawang Langkat. • Tokoh Perniagaan/harta : Si Tanggang, Awang Tunggal. • Ketokohan/ahli dalam perbagai bidang : Puteri Sa’adong, Mahsuri.
  29. 29. iv. Lagenda Tempat. - Cerita mengenai asal sesuatu tempat. - Nama tempat kadangkala ada kaitan dengan nama tokoh atau binatang. - Contoh : Berunsur historiografi : - Peristiwa yang rapat dengan fakta-fakta sejarah tempatan. - Contohnya, Pekan Langgar (Kedah), dinamakan sempena pelanggaran Siam. Berunsur tokoh istimewa. - Tokoh istimewa menjadi pengasas sesuatu tempat. - Nama tempat diambil sempena nama tokoh yang mempunyai sifat luar biasa. - Contohnya, Kampung Tok Pasai, nama berasal daripada seorang tokoh bernama Tok Pasai. • Berunsur tanda-tanda alam atau bentuk muka bumi. - Contohnya, Batu Gajah sempena bentuk batu yang berupa gajah.
  30. 30. v. Legenda Tokoh. - Cerita Mahsuri - Dianggap benar, kerana ruang dan masa yang berkaitan. - Terdapat bukti kesahihan, iaitu kubur Mahsuri yang bterletak di Pulau Langkawi. - Leenda ini menceritakan seorang wanita dituduh melakukan pebuatan sumbang dengan lelaki lain semasa ketiadaan suaminya. - Sebagai balasan dia dihukum sula. - Tetapi dengan kuasa Allah, berlaku perkara aneh kepadanya sebagai bukti dia tidak bersalah. Darah yang keluar daripada lukanya dikatakan berwarna putih melambangkan dia suci daripada melakukan maksiat. - Akibat perbuatan berburu-buru dan dengki para pemimpin serta orang kampung, Mahsuri telah melafazkan sumpahan bahawa pulau itu akan “padang jarak padang terukur” selama tujuh keturunan sebelum menghembuskan nafas yang terakhir.
  31. 31. c. Cerita Rakyat - Berbentuk prosa. - Dianggap tidak benar. - Sebagai hiburan. - Mengandungi nilai moral dan sindiran.
  32. 32. Jenis-jenis cerita rakyat : i. Cerita binatang – cerita yang bersifat menghibur dan mendidik. Ciri-ciri: - Ditokohi oleh binatang. - Binatang bersifat dan bertingkah laku seperti manusia. - Binatang yang menjadi tokoh biasanya bersaiz kecil tetapi cerdik. - Lawannya binatang yang besar, tetapi kurang akalnya dan dianggap bodoh. - Contohnya, cerita Sang Kancil dan Sang Buaya.
  33. 33. ii. Cerita lipur lara – bermaksud cerita yang dituturkan oleh para penglipur lara seperti Tok Selampit, Awan Belanga dan Awang Batil Ciri-ciri : - Dituturkan dan diturunkan secara lisan dari satu generasi ke generasi yang lain. - Berlaku tokok tambah. - Milik bersama masyarakat. - Sebagau hiburan dan pendidikan. - Menggambarkan sistem masyarakat orang Melayu. - Mengandungi ciri tempatan. - Mengandungi puisi. - Tema biasanya tentang peperangan, percintaan dan pengembaraan. - Terdapat amanat atau panduan, iaitu baik dibalas baik, kebenaran akan terbukti akhirnya, nilai budi, mungkir janji dan sebagainya. - Mengandungi plot kronologi, iaitu sebelum, semasa dan sesudah. - Watak utama sama ada menusia biasa, dewa dewi, wira atau wirawati,
  34. 34. -Terdapat unsur magis dan kesaktian. - Latar tempatnya di istana, dunia, kayangan atau alam ghaib. Antara contoh cerita penglipur lara : -Hikayat Malim Dewa. -Hikayat Malim Deman. -Hikayat Anggun Cik Tunggal.
  35. 35. iii. Cerita Jenaka – cerita yang menimbulkan rasa geli hati dan ketawa orang mendengarnya. Ciri-ciri : - Ada unsur kebetulan. - Kelucuan yang ditimbulkan adalah daripada jalan cerita itu sendiri. - Ada permainan kata-kata yang lucu. - Sifat-sifat watak bodoh seperti Pak Pandir, bodoh sial seperti Lebai Malang dan Kaduk, dan pintar seperti Pak belalang. Contoh cerita jenaka : - Pak Belalang, Pak Kaduk.
  36. 36. iv. Cerita teladan - Cerita yang mempunyai unsur deduktif dan memberikan pengajaran dan unsur moral. - Cerita ini ditujuhkan kepada kanak-kanak. - Cerita dianggap benar dan ditokohi oleh menusia yang mengalami suka duka. Ciri-ciri : - Tokohnya manusia biasa. - Tokoh mempunyai perwatakan yang sangat baik, murni dan jujur. - Selalunya anak bongsu atau anak tunggal. - Mendapat pertolongan daripada kuasa sakti seperti binatang, dewa atau pari- pari. - Tokoh akan dapat keluar daripada kesengsaraannya pada akhir cerita. Contoh : - Bawang Putih Bawang Merah. - Batu Belah Batu Bertangkup.
  37. 37. Bukan Naratif
  38. 38. Puisi Rakyat -Muncul pada zaman manusia belum mengenal bentuk tulisan. -Pancaran masyarakat Melayu lama yang menggambarkan masyarakat yang statik, adat, peraturan dan undang-undang yang mesti dipatuhi. -Mempunyai kalimat yang tidak bebas, iaitu setiap jenis sudah terikat dengan bentuk dan pola tertentu. -Mempunyai bahasa yang indah, berirama dan mempunyai bentuk tertentu. -Merupakan perenggan berangkap. -Merupakan ekspresi daripada pengalaman imaginatif manusiayang terjelma dan tersusun dalam kata dan bahasa. -Penggunaan bahasanya padat dan mempunyai makna yang mendalam dan berkesan. -Penghasilannya memerlukan perasaan yang sensitif, pemilihan diksi, rima dan suku kata tertentu.
  39. 39. Jenis Dan Bentuk Puisi Rakyat
  40. 40. 1. Pantun - Karangan berangkap, terbentuk secara berpasangan ( 2-16 baris ). - Bilangan suku kata setiap baris antara 8 – 12 perkataan. - Tiap-tiap rangkap ada unit pembayang dan rima ( a-b-a-b ). - Ada yang wujud dalam rima syair ( a-a-a-a ). Jenis-jenis pantun : - pantun nasihat, pantun adat, pantun kanak-kanak, pantun agama, pantun kiasan, dll.
  41. 41. 2. Syair. - Mempunyai 4 baris serangkap - Rima akhir ( a-a-a-a ) - Tema bentuk naratif : syair romantis, syair sejarah, syair keagamaan, syair kiasan - Tema syair bukan naratif : syair nasihat, syair agama
  42. 42. 3. Gurindam - Puisi yang tidak berbentuk. Gurindam terikat - Terdiri daripada 2 baris serangkap dan mengandungi 3-6 patah perkataan dalam sebris. - Memerlukan rangkap lain untuk melengkapkan ideanya. Gurindam tidak terikat - Selalunya tidak berpasangan dan tidak berangkap atau terus menerus. - Jika berangkap pun, jumlah baris dalam serangkap itu tidak tetap jumlahnya. - Berfokus kepada pengajaran atau panduan hidup.
  43. 43. 4. Seloka - Sejenis puisi bebas sama ada berangkap atau tidak. - Dalam bentuk berangkap, jumlah kata dalam sebaris dan rima akhirnya. - Memerlukan beberapa baris untuk melengkapkan idea. - Bentuknya hampir sama dengan gurindam dan talibun. - Mengandungi unsur sindiran secara serius atau berjenaka.
  44. 44. 5. Teka-teki berpuisi - Ungkapan lisan tradisional yang mengandungi satu atau lebih unsur yang perlu diteka. - Fungsinya sebagai bahan hiburan, uji ketajaman akal, merendahkan kecerdikan orang lain. - Tema bertumpu kepada persekitaran masyarakat.
  45. 45. 6. Peribahasa berangkap - Ungkapan bahasa paling kurang 2 kerat. - Tidak semestinya sama rima tetapi mempunyai hubungan yang seimbang ( 1 perbandingan, 1 pelengkap ) - Menjadi pegangan dan panduan kepada masyarakat
  46. 46. 7. Terombo - Sejenis puisi bebas. - Keindahan bergantung kepada aspek pengulangannya. - Mengandungi norma-norma adat dalam majlis tertentu. - Banyak mengungkapkan kepelbagaian adat.
  47. 47. 8. Talibun - Puisi bebas yang berada dalam cerita lipur lara. - Dikenali juga sebagai bahasa berirama. - Bentuknya tidak tetap. - Penceritaan tentang sesuatu objek atau aspek dalam cerita secara terperinci. - Isi dan tema pelbagai dan luas. - Antaranya ialah pemerian tentang benda-benda, pakaian, perasaan dan sebagainya.
  48. 48. 9. Terasul - Mirip dengan talibun, tetapi bezanya terasul ini khusus mengenai adat, menyatakan salasilah dan digunakan pada masa memasang adat kebesaran, kenduri dan penjamuan tetamu.
  49. 49. Sastera Tulisan (Istana)
  50. 50. Jenis dan Bentuk Sastera Lisan
  51. 51. Kesusasteraan Melayu Moden
  52. 52. Perkembangan Kesusasteraan Melayu
  53. 53. Kebudayaan Melayu  Merupakan tamadun sesuatu masyarakat yang diwarisi daripada satu generasi kepada generasi yang berikutnya.  Boleh ditakrifkan sebagai cara hidup kumpulan manusia atau masyarakat Melayu.  Budaya Melayu meliputi hal-hal tentang bahasa,agama,kesenian,adat,peraturan dan sebagainya.
  54. 54. Konsep Budaya  Budaya merupakan satu proses perkembangan sahsiah,akal,semangat dan usaha manusia dalam satu kelompok.  Budaya ialah tamadun atau peradaban,kemajuan fikiran atau akal budi, iaitu cara berfikir,berkelakuan dan sebagainya.  Budaya merupakan keseluruhan hidup manusia yang kompleks yang dipraktikkan dalam sesuatu masyarakat secara pembelajaran dan warisan.
  55. 55.  Budaya dalam bahasa Inggeris disebut “culture”.  Dalam bahasa Mandarin pula disebut “wen hua”.  Dalam bahasa Arab disebut “thaqafah”. Budaya dapat diertikan sebagai segala kegiatan manusia yang bersangkutan budi dan akal.
  56. 56. Fungsi Kebudayaan Melayu Merapatkan jurang perbezaan antara kaum. Melambangkan identiti sesebuah negara. Memupuk nilai-nilai kebangsaan. Menjadi amalan pada peringkat rasmi dan tertinggi
  57. 57. Ciri-ciri Kebudayaan Melayu Mengalami perubahan yang pesat selaras dengan perkembangan masyarakat. Contoh: Kedatangan Islam di Tanah Melayu telah menyebabkan budaya Hindu dan Buddha terpinggir. Bersifat dinamik Dianggap sebagai unsur konservatisme dalam kebudayaan. Contoh: Jika kebudayaan dari luar sesuai dengan budaya setempat, ia akan diterima dan sebaliknya. Menerima dan menolak unsur tertentu
  58. 58. Diwarisi dari satu generasi kepada satu generasi. Contoh: Adat perkahwinan. Hanya ada sedikit perubahan akibat peredaran zaman. Kebudayaan diwarisi Setiap budaya mengalami perubahan dan kesinambungan. Contoh: Seni bina rumah yang dahulunya hanya sederhana tetapi pada zaman ini berbagai-bagai bentuk seni bina terbentuk. Proses kesinambungan
  59. 59. Perkembangan Kebudayaan Melayu  Sebelum kedatangan Islam:  Budaya Hindu dan Buddha diamalkan di Tanah Melayu.  Budaya ini tersebar luas dan diamalkan sehingga kedatangan Islam.  Selepas kedatangan Islam, budaya Hindu dan Budhha semakin terpinggir.
  60. 60.  Selepas kedatangan Islam:  Pengaruh budaya Hindu dan Buddha masih digunakan dalam sistem pemerintahan dan pentadbiran.  Contohnya: Penggunaan sistem beraja dalam pentadbiran, sistem kasta, seni ukir dan lain-lain.  Sistem sosial masyarakat Melayu adalah seperti berikut:
  61. 61. Pemerintah Bendahara, Temenggung, Laksamana,Syahbandar Rakyat biasa, peniaga,petani, hamba( hamba tawanan,hamba berhutang)
  62. 62. Undang-undang dan Peraturan  Barang perhiasan diraja seperti emas hanya boleh digunakan oleh keluarga diraja melainkan dengan seseorang itu dianugerahkan oleh raja, maka bolehlah dia memakainya.  Rakyat tidak dibenarkan memakai payung yang berwarna kuning kerana ia khusus untuk keluarga diraja.  Orang Melayu menganggap raja amat mulia dan berdaulat.
  63. 63. Jenis dan Bentuk Budaya Melayu Nilai dan etika kepercayaan Adat istiadat Pantang larang
  64. 64. Kesenian Melayu
  65. 65. Fungsi Kesenian Melayu Medium Hiburan Media untuk Pendidikan Kesenian diperlukan dalam upacara ritual dan agama Lambang Identiti Bangsa
  66. 66. Seni Tari  Perlakuan yang bersifat teknikal dan ada kalanya agak kompleks.  Tarian memperlihatkan gerak-geri, lenggang-lenggok dan pergerakan jari.  Terdapat juga tarian yang mengandungi intelek dan mesej yang perlu ditafsirkan.  Selalunya diiringi dengan alat muzik.  Dalam masyarakat tertentu, seni tari berhubung drapat dengan ritual.
  67. 67. Makyung
  68. 68. Tarian kuda kepang
  69. 69. Tarian Mak Inang
  70. 70. Tarian zapin
  71. 71. Tarian ronggeng
  72. 72. Boria
  73. 73. Seni Suara  Merujuk kepada bidang nyanyian.  Sesuatu lagu biasanya diiringi oleh beberapa alat muzik.  Dalam masyarakat Melayu tradisi, nyanyian dilakukan untuk mendodoikan bayi, di samping menghiburkan hati setelah penat bekerja.
  74. 74. Dondang Sayang dendang sayang
  75. 75. “dondang sayang, cik adik sayang, cik abang sayang, abang mat sayang”
  76. 76. Dikir barat dikir karut
  77. 77. Seni Kraf Tangan  Merupakan hasil kerja tangan yang memerlukan daya kreativiti dan kemahiran menggunakan tangan.  Ada yang menggunakan istilah seni hias atau seni rupa untuk maksud yang sama.  Biasanya dikaitkan dengan industri desa.  Seni kraf tangan ini semakin meningkat hingga dapat dieksport ke luar negara.
  78. 78. Seni tembikar  Tembikar sayung (labu tanah)
  79. 79. Tenunan kain songket  Songket sungkit
  80. 80. Anyaman kelarai
  81. 81. Peralatan bunyi- bunyian  Masyarakat Melayu mempunyai alat- alat bunyian untuk hiburan dan tujuan yang tertentu.  Kebanyakan alat muzik dihasilkan untuk mengiringi sesuatu persembahan seperti tarian atau nyanyian.
  82. 82. Canang Gendang Geduk/ beduk
  83. 83. Gong / tawak Jidur Kompang
  84. 84. Rebab Angklung
  85. 85. Perkembangan Kebudayaan dan Keseniaan Melayu
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×