Bib20

Bibliotheek 2.0 Mogelijkheden en kansen voor academische bibliotheken Jens De Groot aka Jensjeppe (6.9.2007)

Waar willen we heen vandaag?

De nieuwe gebruiker – de nieuwe student

Wat is Web 2.0 en bibliotheek 2.0 : omschrijving, kenmerken en trends

Technologie, standaarden en concepten

Social software en services

Waar staan wij met bibliotheek 2.0 toepassingen?

Bibliothecaris 2.0

De nieuwe net gebruiker

Gefascineerd door nieuwe technologieën

Multitasking is een way of life

Cut en paste cultuur

Interactief, geen isolement

Hoge verwachting van snelheid (weinig geduld)

Mobiel

Al doende leren (trial en error) is belangrijk

Geloof dat alles op het web te vinden is

Self service informatie

Continu verdeelde aandacht

Communicatie (*)

Gaming cultuur (*)

Virtuele werelden (*)

Minder tv, meer online nieuws en blogs

(Naar Guus van den Brekel en Karen Schneider)

Bron: Wikipedia ( Markus Angermeier )

Web 2.0

Eerste vermelding door Tim O’Reilly (2004)

Veelal een verzamelnaam voor heel wat diensten, toepassingen en services op het web: weblogs, wikis, sociale netwerken, rss...

Benaming voor de tweede fase in de ontwikkeling van het World Wide Web

Er is een technologisch en een sociaal aspect aan het begrip verbonden

Tijdslijn Bron: Wikipedia /Jürgen S. Garcia

Bron: Tim O’Reilly Web 1.0 en Web 2.0

Kernideeën 1. Individual production and User Generated Content 2. Harness the power of the crowd 3. Data on an epic scale 4. Architecture of Participation 5. Network Effects 6. Openness Bron: T. O’Reilly / JISC (Paul Anderson)

Bibliotheek 2.0 / Library 2.0

Library 2.0 = (books 'n stuff + people + radical trust) x participation (D arlene Fichter )

Library 1.0 en Library 2.0 Bron: Karen G. Schneider (Library 2.0 Cookbook)

Kernconcepten bibliotheek 2.0

De bibliotheek is overal

De bibliotheek kent geen grenzen

De bibliotheek nodigt uit tot participatie

De bibliotheek is flexibel en heeft gebruiksvriendelijke systemen

In de bibliotheek staat de gebruiker centraal (user-centered)

De bibliotheek is innovatief

Naar Karen G. Schneider en Bonaria Biancu

Bron: Wikipedia / Bonaria Biancu

Bib/Web 2.0 : Technologie, standaarden en concepten

RSS, syndication en aggregators

AJAX, Open API’s en Mashups

Web browser extensions, toolbars en bookmarklets

OPAC 2.0 of SOPAC

Folksonomy en tagging

(open source software)

(Mobiele apparatuur)

(gepersonaliseerde zoekmachines)

RSS en syndicatie (1)

“ RSS is a family of formats which allow users to find out about updates to the content of RSS-enabled websites, blogs or podcasts without actually having to go and visit the site. ” (JISC / Paul Anderson)

RSS : Really simple syndication. Andere standaarden: RDF en atom

XML-formaat

Benodigde software: feed readers of aggregators (installatie of online)

Doel: abonneren op feeds van diverse bronnen zonder deze te hoeven bezoeken

RSS en syndicatie (2)

Bronnen met feeds: weblogs, nieuwsmedia, tijdschriften (inhoudstafels!), zoekmachines en catalogi, podcasting (audio), veel web 2.0 websites en services enz...

Hoe herkenbaar? ...

Aggregators of feed readers

Software om zich op (rss) feeds te kunnen abonneren en te lezen

Stand-alone: FeedDemon, SharpReader, etc.

Web-based: Google Reader, bloglines, Newsgator, Netvibes, Pageflakes, …

MGAS nieuws via Google Reader

MGAS nieuws via Bloglines

AJAX, Open API’s en Mashups

AJAX : integratie van Javascript en xml

Open API’s : application programming interface - verzameling definities op basis waarvan een computerprogramma kan communiceren met een ander programma of onderdeel

Mashup: Een mashup is een webapplicatie waarbij men data uit minstens twee bronnen combineert (integreert) tot een nieuwe webtoepassing . Of m.a.w twee of meer toepassingen samengesmolten tot een nieuwe.

Web browser extensions, toolbars en bookmarklets

Extensions of add-ons zijn kleine programma uitbreidingen van browsers, zoals het populaire Firefox.

Toolbars – zoals de Google toolbar – vormen een uitbreiding van de browser om snel toegang te hebben tot bepaalde bronnen.

Een bookmarklet is een javascripttoepassing in de vorm van een button in de balk van de browser. Voorbeeld: Rijksmuseum bookmarklet

OPAC 2.0 – kenmerken (en andere interfaces)

User-centered en gebruiksvriendelijk (bladerfunctie, autosuggestie, relevantie ranking…)

Social  SOPAC

Web 2.0 features:

RSS output

Tagging, reviews, commentaar, rating

Covers (afbeeldingen), inhoudstafels, samenvatingen, auteursbiografieën

Third parties (Amazon, …)

WorldCat / AquaBrowser (tagclouds)

OPAC van de Silkeborg bibliotek

OPAC van de Silkeborg bibliotek - resultaat

Het verhaal achter LiveTrix (Universiteit Groningen)

Folksonomy en tagging

Folksonomie is een samentrekking van de de woorden folk (mensen) en taxonomie. Het is een vorm van ordening, op basis van consensus, van data door het "volk".

De essentie van het begrip is dat mensen op internet bookmarks, websites, foto's, filmpjes, muziek, forumdiscussies en blogpostings voorzien van zogenaamde tags oftewel trefwoorden . Deze activiteit noemt men ook wel social bookmarking oftewel 'metadatering of taxonomie door de internetgemeenschap'.

Taalgebruik van het grote publiek. “Wisdom of the crowds.”

Bron: Wikipedia

3. Social software en services

Weblogs en podcasts

Wiki’s

Instant messaging (IM) of chat

Sociale netwerken en communities

Startpages

Social bookmarking

File sharing (foto’s, video’s, bestanden)

Gaming en virtuele werelden

Weblogs en podcasts

Web-log of blog is een website die regelmatig geupdate wordt met informatie (blog entries / posts) in een chronologische volgorde (op datum , recente bovenaan ).

Kenmerken: rss, interactief (commentaarfunctie), tagging, blogroll, trackbacks, permalinks, web 2.0 features

Verschillende soorten: persoonlijke dagboekvorm, nieuws, instructies, opinie en stelling, fotoblog, video (vlog), audio (podcast)

Podcast = iPod + (broad)cast, RSS + audio (MP3)

Software: Blogger, WordPress, Movable Type, …

Zoekmachines en services: Technorati - LibWorm - ...

Toekomst KULeuven (personeel en studenten)

De MGAS nieuwsblog

Wiki’s

“ A wiki is a collaborative website which can be directly edited by anyone with access to it.” (Wikipedia)

Wiki wiki = vlug

Er is een groot aanbod wiki software en services http://www.wikimatrix.org/

Toegangspolitiek (editing, levels) kan dikwijls zelf bepaald worden.

Web 2.0 features (o.m. Rss, commentaar ...)

Editing history available? Rollback functie

(andere collaboration tools)

Toledo / Intranet UZLeuven

Vergelijk WIKI software

Een welkomst wiki voor eerstejaarsstudenten

Instant messaging (IM)

Populair communicatiemiddel bij jongeren en studenten

Social network services

Een sociaal netwerk service focust op het bouwen van netwerken van mensen met dezelfde interesses of activiteiten.

De meeste sociale netwerken zijn uiteraard webbased en bieden een aanbod aan van interactieve features zoals chat, e-mail, video, file sharing, blogging, discussiefora enz.