Werken nabij rioolwaterinfrastructuur - Prevent Academy, Leuven 2013-12-19

558 views
298 views

Published on

Presentatie van 19/12/2013 over de risico's en mogelijke incidenten bij werken voor of nabij (riool)waterinfrastructuur. Overzicht uit eigen ervaringen van de voorbije 15 jaar preventiewerk in deze sector met technische partners.

Published in: Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
558
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Werken nabij rioolwaterinfrastructuur - Prevent Academy, Leuven 2013-12-19

  1. 1. Werken in de nabijheid van…. riolen, waterlopen en waterzuiveringsinfrastructuur Jan Swankaert Hoofd preventiedienst
  2. 2. OPDRACHT VLAAMSE Activiteiten gereguleerd door het Vlaamse Gewest GEWEST Financiering Ontwerp Bouw Beheer 1.000 medewerkers Prevent Academy 19/12/2013 2
  3. 3. OPDRACHT VLAAMSE GEWEST Uitbouw, beheer, prefinanciering Infrastructuur in beheer einde juni 2013  5.234 km leidingen  1.358 pompstations en bergbezinkingsbekkens  267 zuiveringsinstallaties Versnelde uitvoering  Eind juli 2013 waren er 1.282 actieve bovengemeentelijke projecten -  in 2012 werden 120 projecten opgestart op 30 juni 2011 voldeed Vlaanderen reeds aan de Europese Richtlijn “Stedelijk Afvalwater”. - 96,5% van de zuiveringsinstallaties voldeden in 2012 aan alle normen Prevent Academy 19/12/2013 3 3
  4. 4. Inhoud 1. Risico’s door afvalwater 2. Ongevallen nabij sleuven, putten en waterbekkens 3. Afstempelen op niet verhard terrein 4. Druktesten van leidingen 5. Tijdelijke rioolafsluiters 6. De kracht van water 7. Meer info Prevent Academy 19/12/2013 4
  5. 5. 1. Risico’s door afvalwater Huishoudelijk afvalwater : • Biologische agentia (groep II) = besmetting + ziekte + … • • • • Inentingen (Tetanus, Hepatitis A) Informatieverstrekking (Toolbox; E-learning) Hygiënevoorzieningen (water en zeep) Aangepaste gedrag : • Handen wassen / mouwen oprollen / rokers ! • Wondverzorging (ROB) • Bij ziekteverschijnselen ….arts inlichten over contact met afvalwater • Zwavelwaterstof = vergiftiging + … (5-10 ppm) • (Methaan = ontvlambaar) Industrieel afvalwater…. + chemische componenten Prevent Academy 19/12/2013 5
  6. 6. veiligheidsbewustzijn.aquafin.be Prevent Academy 19/12/2013 6
  7. 7. 2. Nabij sleuven, putten en waterbekkens Bekende ongevallen met … • Vallen van personen • Tijdens de werken (CBM….; PBM ?) • Na de werkdag…. (toegankelijkheid) • Vallen van materialen en toestellen • Hijsbanden; stellingen; hijstoestellen …. • Gegrepen door bouwplaatstoestellen • Onvoldoende zichtbaarheid; detectie? • Grondonstabiliteit • Beschoeiingswijze ? Noodzaak ? Op basis van…bestek? – RA? • Omvallen van betonpomp ; mobiele bouw- en hijskranen • RWZI Tessenderlo Prevent Academy 19/12/2013 7
  8. 8. 2. Nabij sleuven, putten en waterbekkens Bekende ongevallen met … • Beschadigingen van nutsleidingen (water, gas, elektriciteit, …) • Ledeberg …. • Falen van tijdelijke rioolafsluiters • Havengebied Oostende • Besloten ruimtes • Bedwelming + val / verdrinking • Instorting van bestaande constructies (bovengronds – ondergronds) • Verdrinking…. • ….. Prevent Academy 19/12/2013 8
  9. 9. 3. Afstempelen op niet verhard terrein Prevent Academy 19/12/2013 9
  10. 10. 3. Afstempelen op niet verhard terrein Richtlijnen • Verplichte onderfundering thv afstempelzone • Tijdens bouwfase + postinterventies • Plaatproef verplicht • Voor hijstoestellen (empirisch) : Stempeldruk = (½) Hijslast + 1/3 gewicht van de kraan Prevent Academy 19/12/2013 10
  11. 11. 3. Afstempelen op niet verhard terrein Nieuw …na overleg met de sector • Werkwijze A : via plaatproef • Werkwijze B : via slagsondering (indien geen kabels of leidingen) min. oppv = 3 m2 b>=1m Prevent Academy 19/12/2013 11
  12. 12. 4. Druktesten van leidingen Testen van (pers-) leidingen • Lekdichtheid - (lucht)dichtheidstest 200 -500 mbar • Druktest ifv werkdruk…min … 6 bar • Soort leiding Prevent Academy 19/12/2013 12
  13. 13. 4. Druktesten van leidingen 1. Standaardbestek 250 Prevent Academy 19/12/2013 13
  14. 14. 4. Druktesten van leidingen 2. Aanvullingen op het SB 250 Water/luchtdichtheid volgens EN 1610 (0,5 bar) is géén persproef (EN 805) Prevent Academy 19/12/2013 14
  15. 15. 4. Druktesten van leidingen Lucht(druk)test • op GVK (glasvezelversterkte kunststof) is bij Aquafin verboden • Andere buistypes in principe niet (SB250) mits toelating en risicoanalyse Prevent Academy 19/12/2013 15
  16. 16. 4. Druktesten van leidingen Risicoanalyse 1. Maximale energievrijgave P X V (overdruk X inhoud persleiding) bar X m3 / 10 = MJ 2. Destructieve energie : 1 kg TNT = 4,2 MJ 3. Beoordeel schade-effect • • • • 30 kJ: anti-personen landmijn (31 gr TNT) 840 kJ: 1 staaf TNT (200 gr) 950 kJ: handgranaat (226 gr TNT) 21 MJ: anti-tank mijn (5 kg TNT) 4. Beoordeel schade-effect ifv omgevings- en liggingsfactoren • • Bebouwde kom + tijdstip drukproef Open veld 5. Waarschijnlijkheid ifv het materiaal van de persleiding: • • • Glasvezelversterkt = hoge waarschijnlijkheid PE = gemiddelde waarschijnlijkheid Gietijzer = lage waarschijnlijkheid Prevent Academy 19/12/2013 16
  17. 17. 4. Druktesten van leidingen 6. Kritieke fase VC-ontwerp en -uitvoering 7. Participatieve aanpak • • • • • • • Leidend ingenieur (SB) beslist Aannemer beproevingstechnieken Aannemer Veiligheidscoördinator Werftoezichter Projectleider Lokale brandweer (in bebouwde kom) Prevent Academy 19/12/2013 17
  18. 18. 4. Druktesten van leidingen Resultaat mislukte luchtdruktest • Resultaat van een druktest op 5 bar luchtdruk op een GVK-buis van 400 m • Vergelijkbare vrijgekomen energie = explosieve kracht 20 kg TNT Prevent Academy 19/12/2013 18
  19. 19. 5. Tijdelijke rioolafsluiters 1. Permanente afsluiters tegen de wand • tot max. 5 m water in tegendruk : schuifgeleiding ingebout in de wand • meer dan 5 m water in tegendruk : schuifgeleiding ingegoten in beton 2. Tijdelijke rioolafsluiters binnenin de buis geplaatst Volledig: Hydraulische afdichting : 1. 2. 3. droog uitvoeren van werkzaamheden achter … bufferen van vloeistoffen … Test: hydrostatische druktest van de leiding Hermetische afdichting : 1. 2. hermetische afsluiting van rioolgassen Test: dichtheidsproef van de leiding met (200 mbar) luchtdruk Gedeeltelijk / Volledig: Schotten / schotbalken Prevent Academy 19/12/2013 19
  20. 20. 5. Tijdelijke rioolafsluiters Ongevalsrelaas …. 3,7 m na 18 s + 2,67 m BOK Inspectieput Dekplaat en toegangsdeksel Diameter 800 mm Overstortbui s RWA-DWA 1.000 mm Havenkoker + 1,7 m na 2 sec 5m AfsluitCilinder 600 ->1200 mm GVK – 1.200 mm Grout 25 m -1200 mm naar havenkoker Prevent Academy 19/12/2013 Gravitair stelsel via terugslagklep 20
  21. 21. 5. Tijdelijke rioolafsluiters Afsluitcilinder  Warm gevulcaniseerd rubber (# diktes)  Rekt door de vuldruk uit  Vuldruk bepaalt de druk/afsluiting met de buiswand  Levensduur (10 - 15 jaar)  Minimum inbrengdiameter per type (+/- vormvast)  Rekt uit tot bolvorm waardoor geringere wrijvingsweerstand bij maximale diameter !  Voor ronde buisvorm  Altijd afstutten (liefst verwijderbaar van bovenaf)  Leeglaatventiel op afstand via slang (tot volledig los)  Manometer (indicatie vuldruk) + vulventiel +  Richtlijn: Tag verplicht met vuldruk + max. tegendruk  Beperking tot max 2/3 van de max. gebruiksdiameter - Vuldruk - Max. Tegendruk Prevent Academy 19/12/2013 21 21
  22. 22. 5. Tijdelijke rioolafsluiters Flexibele afsluiter  Neopreen folie (rekt niet uit)  Dubbelconus licht en compact  hoge levensduur (25 jaar)  minimale inbrengdiameter (opvouwbaar)  1 bar vuldruk (op vorm brengen)  Waterdruk houdt de folie tegen de buiswand waardoor zelfverankerend tot 0,5 bar waterdruk)  max. diameter of kleiner (invouwen)  Rond, ovaal, vierkante buis  Controleerbare leeglaat (onderaan) Prevent Academy 19/12/2013 22
  23. 23. 5. Tijdelijke rioolafsluiters Opbouw technische voorschriften  Ongevalsscenario : plots falen van de afsluiter is “altijd” mogelijk  Code goede praktijk leverancier o Duidelijke identificaties(o.a. max. werkdruk en max. tegendruk)  Technische Richtlijn op het terrein  Risico-analyse altijd bij gevaarlijke omstandigheden Prevent Academy 19/12/2013 23
  24. 24. TECHNISCHE RICHTLIJN RIOOLAFSLUITERS WERKEN ACHTER NEEN RIOOLAFSLUITER CODE GOEDE PRAKTIJK fabrikant/verhuurder: - opblaasdruk - tegendruk - range - zuivere buiswand LABEL MET SPECIFICATIES: + - aan/op de afsluiter EN - bij ventiel - manometer KETTING / TOUW + JA CODE GOEDE PRAKTIJK fabrikant/verhuurder: - opblaasdruk - tegendruk - zuivere buiswand VERBINDING MET NEEN OPEN WATER bv.: zee, kanaal KRACHTOPBOUW F > 500 kgf JA JA RISICOANALYSE “TSUNAMI VERMIJDEN” (debietschild) AFSLUITER - schuifafsluiter -… www.aquafin.be NEEN DEBIETBEPERKING - schild - plaat - andere + MAX. DIAMETER AFSLUIT-CILINDER: - max. 2/3 van de max. range van de afsluiter -bv.: afsluiter tot 1500 mm, gebruik beperken tot max 1000 mm RISICOANALYSE - BYPASS - DRUKOPBOUW VERMIJDEN - CONTINU BEMETEN TEGENDRUK KRACHTOPBOUW F = 500 kgf = 5kN komt overeen met : - ø 250 mm: 5 mWK - ø 300 mm: 4 mWK - ø 400 mm: 2 mWK - ø 500 mm: 1,5 mWK - ø 600 mm: 1 mWK
  25. 25. 5. Tijdelijke rioolafsluiters Risico-analyse Bij het afsluiten van leidingen komen meestal hoge krachten aan bod. Bij grote diameters en stijgende tegendruk nemen de krachten en debieten enorm toe tot zeer hoge risico's. Bij het toegelaten tegendruk is het uiterst belangrijk dat de afsluiter geplaatst wordt: - in droge gereinigde leiding; vuil in een buis (algen, vet, detergenten, zand, organische aanslag etc. ) kunnen de toelaatbare tegendruk enorm beïnvloeden; - leidingen gemaakt in materialen met aanzienlijk lage wrijvingscoëfficient bvb polyethyleen; nieuwe leidingen met resterend glijolie kunnen eveneens de waarden van toegelaten tegendruk drastisch verminderen. Gezien de vele belangrijke parameters is het noodzakelijk de omstandigheden en gebruiksvoorwaarden in samenspraak met studieverantwoordelijke of leidend ingenieurs te bespreken en vast te stellen. Het TSUNAMI - effect is de benaming die in dit kader werd gegeven aan de combinatie van een zeer groot debiet (rode zone) in combinatie met een hydraulische verbinding met open water of de zee. Prevent Academy 19/12/2013 25
  26. 26. 6. De kracht van water – “Tsunami” Inspectieput Zeepeil ( 2,67m BOK koker ) Havenkoke r Peil overstort (1,7 m BOK koker ) Ballo n Eindpeil overstort = zeepeil (2,67 m) Overstortbuis Kokerbuis Klapt open In 2 sec. Instroomsnelhei d 6.5 Peil – Waterdruk Debiet rioolafsluiter 1200 rioolafsluiter 1200 rioolafsluiter 1200 7 4 3.8 3.6 3.4 6 6 5.8 5.6 5.4 5.2 5 4.8 3.2 4.6 3 4.2 2.6 3.8 4 5 4.5 3.6 2.4 Discharge (m3/s) 3.4 2.2 Fluid level (m) 4 Velocity (m/s) 4.4 2.8 5.5 3.5 3 2 1.8 1.6 3 2.8 2.6 2.4 2.2 2 1.4 2.5 3.2 1.8 1.2 1.6 2 1.4 1 1.2 1.5 0.8 1 0.6 1 0.8 0.6 0.4 0.4 0.5 0.2 0.2 0 0 -0.2 0 -0.4 -0.2 -0.5 0 0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24 26 28 30 32 34 36 38 40 42 44 46 48 50 52 54 56 58 60 62 64 66 68 70 72 74 76 78 80 82 84 86 88 90 Time (s) 1200 – 1000 leiding Velocity PIPE P4 0 m Velocity PIPE P5 0 m M:Technisch Ontw erpWaterslagStudies WANDArioolafsluitersrioolafsluiter 1200.w di 2012 Sep 19 16:47 - Wanda 4.0 0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24 26 28 30 32 34 36 38 40 42 44 46 48 50 52 54 56 58 60 62 64 66 68 70 72 74 76 78 80 82 84 86 88 90 Time (s) 1200 - 1000 Fluid level SHAFT S1 Head H-node I M:Technisch Ontw erpWaterslagStudies WANDArioolafsluitersrioolafsluiter 1200.w di 2012 Sep 19 16:47 - Wanda 4.0 Prevent Academy 19/12/2013 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24 26 28 30 32 34 36 38 40 42 44 46 48 50 52 54 56 58 60 62 64 66 68 70 72 74 76 78 80 82 84 86 88 90 Time (s) 1200 - 1000 Discharge PIPE P4 0 m Discharge PIPE P5 0 m M:Technisch Ontw erpWaterslagStudies WANDArioolafsluitersrioolafsluiter 1200.w di 2012 Sep 19 16:47 - Wanda 4.0 26
  27. 27. 6. De kracht van water Prevent Academy 19/12/2013 27
  28. 28. 6. De kracht van water Preventiemaatregelen - rioolafsluiters Prevent Academy 19/12/2013 28
  29. 29. 6. De kracht van water + Stabiliteitscheck van de constructies • Bovengronds • Leeglaten van bekkens • Herberekenen + monitoring • Tussenmuren • Afsluiters • Metingen op wapening? • Ondergronds • Camera inspecties …. Prevent Academy 19/12/2013 29
  30. 30. 6. De kracht van water – overstromingen Waterlopen RWZI Dilsen Prevent Academy 19/12/2013 30
  31. 31. 6. De kracht van water – overstromingen Waterlopen – BNIP Grensmaas Prevent Academy 19/12/2013 31
  32. 32. 7. Meer info www.aquafin.be - Technische Partners – Veilig werken Veiligheidscoordinatie - instrumenten - S-TVGP : Standaard TypeV&G Plan (77 blz) - B-PVGP : Bijzonder ProjectV&G Plan ( 9 blz ) - PID : Postinterventiedossier (template checklist) veiligheidsbewustzijn.aquafin.be • • • • Veilig afdalen in riolen Inspecteren van riolen Werfveiligheid … Prevent Academy 19/12/2013 32

×