Your SlideShare is downloading. ×
Schaliegasdebat juni2013
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Introducing the official SlideShare app

Stunning, full-screen experience for iPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Schaliegasdebat juni2013

575
views

Published on


0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
575
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide
  • 06/04/13 Perez KSI-ECST Amsterdam June 2009
  • Transcript

    • 1. Schaliegas in Nederlandmulti-perspectivisch bekekenUtrecht03 Juni 2013Jan Rotmanswww.twitter.com/janrotmans
    • 2. In Perspectief van Energietransitie
    • 3. 25 jaarDoorontwikkelingsfaseVoorontwikkelingsfase25 jaarTransitie naar duurzaam energiesysteemWijdverspreide toepassing vanhet nieuwe paradigmaDecentraalBottom-upHorizontaalCyclischKantelpuntStrijd tussen het oude ennieuwe paradigmaCentraalTop-downVerticaalLineairTijdOpbouwvanduurzameenergiehuishoudingWe zitten hierConsolidatie
    • 4. Mondiale Energie Transitiebevindt zich op een kantelpuntenorme dynamiek, onrust en turbulentiestrijd tussen gevestigde en opkomende machtslagveld
    • 5. Mondiale Energie Dynamiekovervloed aan fossiele energie– schaliegas en onconventionele olie in de Verenigde Staten– overschot aan goedkope kolen naar Europagrote CO2-uitstoot en milieuvervuilingopkomst van schone energie– China de grote motor achter ‘clean tech’– China speelt dubbelrol, veel investeringen in fossiele energienu nog klein, maar groeit heel snel
    • 6. Mondiale Energie Transitieniet gedreven doorschaarste, klimaat, milieuwel gedreven doorgeo-politieke krachtenmachtsoverwegingenprijsontwikkelingen
    • 7. geen visie en geen strategieandere wereldmachtsblokken zijn pro-actiefEuropa is niet op weg naar energie-autonomieEuropa is verdeeld, ieder voor zichEuropa heeft geen duidelijke strategie
    • 8. Nederland zit in fossiele lock-inkolencentrales, gascentrales, CO2-hub, gasrotonde, CCSelektriciteitsoverschot: 120% in 2020: 80%dominantie fossiele energie-intensieve industrieenorme hoeveelheid warmteverlies, weinig duurzame warmteopkomst decentrale duurzame energie, nog weinig capaciteit
    • 9. transitie naar duurzame energie verlooptin Nederland trager dan in rest van Europaen groeit al 5 jaar lang met ca. 0.1% per jaar.Nederland is daarmee absolute achterblijver
    • 10. Strategie NederlandNederland heeft geen plan B als het gas op is, rond 2025-203016% duurzame energie doelstelling voor 2020 is formidabele opgavena 2020 begint het pas echt: vergelijkbaar met wederopbouwcentrale energieopwekking: 70% vooral via biobased economydecentrale energieopwekking: 30% via gebouwde omgeving
    • 11. Nederland moet alles op alles zetten om de16% duurzame energie doelstelling te halenin 2020 en daarna begint het pas echt, hetvergt een compleet nieuw infrastructuur
    • 12. Schaliegas
    • 13. Verenigde Statenschaliegas heeft grote vlucht genomen in Verenigde Statenduizenden boringen zijn verricht via de ‘fracking-methode’levert miljoenen banen op en forse stijging van het BBPmogelijkheden voor export van vloeibaar gasgasprijs in VS is drie keer lager dan in Europa
    • 14. Verenigde StatenSchaduwzijdegrootschalige milieu- en natuurschade, onderzocht door EPAhuidige lage gasprijs is niet lang houdbaar, ligt onder de kostprijsgrote schaliegasproducenten als Shell / Exxon lijden er nu verlies opmakkelijkst winbare bronnen zijn aangeboord (‘sweet spots’)productievermindering verwacht van 60-90% na 2020
    • 15. Amerikaanse schaliegasmodel kan NIETgetransponeerd worden naar Europa, waaralles anders is, ondergronds en bovengronds
    • 16. Europageologisch anders, schaliegas zit veel dieper in Europamaakt inschattingen over wat technisch winbaar is veel lastigergrootste schaliegasgebieden liggen in Frankrijk, Polen en OekraïnePolen en Frankrijk: ca. 3500 miljard m3, < 30% van Amerika [25.000]staat is eigenaar van de ondergrond, niet de landeigenaarmilieuwetgeving / toezicht is veel strenger dan in Amerika
    • 17. In Europa zal schaliegas duurder zijn dan in VSen ook in trager tempo worden gewonnen engeëxploiteerd en dus minder lucratief
    • 18. NederlandRegulier Gasresterend volume: ca. 1000 miljard m3huidig gebruik: ca. 40-50 miljard m3toekomstig gebruik: > 40-50 miljard m3er is dus nog voor ca. 15-20 jaar gas
    • 19. NederlandSchaliegasgeschat volume in 2008: ca. 5000 miljard m3geschat volume in 2013: ca. 200-500 miljard m3toekomstig gebruik: ca. 40-50 miljard m3er is naar schatting voor ca. 5-10 jaar schaliegas
    • 20. Schaliegas in Nederland
    • 21. Economisch Perspectief+ levert paar miljard per jaar op [2-6 miljard]+ levert paar duizend banen op- schaliegas winning is duur en kost veel energie- levert weinig tot geen innovatie op- levert geen economische structuurversterking op- draagt niet bij aan de nieuwe, schone economie
    • 22. economisch levert het tientallenmiljarden op, maar geen structureleeconomische versterking
    • 23. Ecologisch Perspectief- kans op grondwaterverontreiniging- landschaps-, natuur- en horizonvervuiling- lokale luchtverontreiniging en geluidsoverlast- veel CO2-uitstoot en methaanlekken- kans op aardbevingen neemt toe
    • 24. ecologisch gezien levert de winning vanschaliegas onvermijdbare milieuschadeen maatschappelijke risico’s op
    • 25. Sociaal-Ruimtelijk Perspectief- schaliegas is moeilijker winbaar dan regulier gas- hoge bevolkingsdichtheid en bebouwingsdichtheid- hoog ontwikkelde infrastructuur- schaliegas in buurt van natuurgebieden en dorpen- intensieve fossiele industrie: boortorens, vrachtauto’s
    • 26. sociaal-ruimtelijk levert het eenforse ruimtelijke ingreep op, waarbijintensieve fossiele industrie dichtbij mensen en natuurgebieden komt
    • 27. Strategisch Perspectief+ schaliegas is minder schadelijk dan kolen+ met schaliegas kopen we iets meer tijd- schaliegas komt bovenop de productie van regulier gas- schaliegas winning verhoogt uitstoot van broeikasgassen- schaliegas vertraagt de transitie naar schone energie
    • 28. strategisch gezien winnen we iets aan tijdmaar raken we nog meer achterop bij detransitie naar schone energie en verliezenwe dus kostbare tijd
    • 29. Proefboringen?+ proefboringen leveren inzicht in volume schaliegas- proefboringen zijn duur [ca. 10-20 miljoen per boring]- zijn veel proefboringen nodig om te kunnen schatten- proefboringen elders leveren teleurstellingen op- salami-tactiek: veel proefboringen verlagen drempel
    • 30. Ethisch Perspectiefhet is een kwestie van beschaving om demenselijke driften te beteugelen en deverleiding te weerstaan om schaliegas uitde bodem te halen, ook al is dat technischgoed mogelijk. Durven we nee te zeggen?
    • 31. Integrale SchattingNederland moet veel moeite doen enneemt behoorlijke ecologische risico’s omeen relatief kleine hoeveelheid schaliegaste winnen en te exploiteren
    • 32. Conclusieop rationele gronden zou Nederlandniet op schaliegas moeten inzetten