20120125 woerden transitie duurzame voeding

  • 457 views
Uploaded on

 

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
457
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
8
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide
  • 03/30/12 Perez KSI-ECST Amsterdam June 2009

Transcript

  • 1. Transitie naar duurzaam Voedingssysteem Woerden 25 Januari 2012 www.twitter.com/janrotmans
  • 2. Wat is het Probleem?
  • 3. Symptomen‘blijvend hoge voedselprijzen komende jaren’‘semi-permanente voedselcrisis’‘steeds weer nieuwe dierziektes’‘klimaatverandering, droogte, ziektes, plagenkunnen mondiaal voedselsysteem laten crashen ’
  • 4. Economisering Voedselsysteem economisering leidt tot schaalvergroting leidt tot optimalisering en schaalvergroting leidt tot ongewenste neveneffecten
  • 5. Persistent Probleem Productieproductieketen grootschalig, complex, ondoorzichtig gewordentoelevering van grondstoffen en materialen – boerenbedrijven – transport - verwerking inslachterijen of zuivelfabriek – distributie naar groothandel – detailhandel - winkel en supermarkt -consumentveel risicofactoren in schakels van productieketen ingebouwdhet op grote afstand verplaatsen van dieren, veevoer en vlees ; zo goedkoop mogelijkproduceren ; zo dicht mogelijk op elkaar zetten van dierencrises zijn symptomen van systeemfeilen
  • 6. Persistent Probleem Consumptieeisen die consument stelt aan voedsel worden steeds hogerconsument wil gezond, milieuvriendelijk, diervriendelijk en veilig voedselconsument kiest nog steeds voor goedkoopste stukje vleesgruwelen van beelden van besmette kippen en varkens, maar denken tegelijkertijd dat“die bacillen er echt wel uitgaan”consument in verwarring over wat duurzame producten zijnfair trade, puur en eerlijk, ecologisch, biologisch
  • 7. Ecologische en Sociale context ecologische context verstoorde kringlopen lage biodiversiteit veel bestrijdingsmiddelen sociale context enorme geografische afstanden anoniem voedsel georganiseerde onverantwoordelijkheid
  • 8. Verbroken Verbindingrelatie tussen mens en voedsel is verbroken veel mensen hebben geen idee waar voedsel vandaan komt
  • 9. Efficiency Samenlevinglogica van marktefficiency koloniseert ons levenextreem ver doorgevoerde processen van:rationalisering, schaalvergroting, arbeidsdeling, informatiseringBrave New World van hyper-efficiency gezondheidszorg, energie, onderwijs, voedsel
  • 10. Sluipende Revolutiecreatieve, innovatieve jongeren breken uit systeemcommerciële grootbedrijven van de marktbureaucratische grootbedrijven van de staatbeweging van onderop vanuit passie en inspiratie glocalisering
  • 11. Transitie
  • 12. Transitiefundamentele verandering van structuur, cultuur, werkwijzenstructuur: institutionele, economische, fysieke structuurcultuur: gedeelde beelden, waarden, paradigma’swerkwijzen: routines, regels, gedragradicale omslag in denken & handelen op systeemniveau in kleine stappen
  • 13. Transitie is Machtsverschuiving regime: dominante structuur, cultuur en werkwijzen met macht en gevestigde belangen niche: opkomende, afwijkende structuur, cultuur en werkwijzen op klein schaalniveau niche wil macht ontwikkelen en het bestaande regime overnemen; regime beschermt zich daartegen door de niche onschadelijk te maken of op te nemen transitie = regime-wisseling = machtswisseling
  • 14. Paradigma Wisselingoude wereldbeeld nieuwe wereldbeeld exploitatiemodel co-operatiemodel economisch rendement maatschap. rendement lineaire processen kringlopen waarde ontlenen waarde creëren zelfredzaam samenredzaam
  • 15. Structuur Wisselingoude structuur nieuwe structuur verticaal horizontaal hiërarchisch netwerken top-down bottom-up centraal decentraal zuilen gemeenschappen
  • 16. Sturingswisseling oude sturing nieuwe sturingmono-actor sturing netwerksturingcontrole, beheersing adaptief, anticipatief zekerheid onzekerheid simplexiteit complexiteit regisseren faciliteren
  • 17. Transitie naar duurzame voeding van prijsgedreven voedselsysteem naar duurzaam voedselsysteem waarin energie, klimaat, pesticiden, vervuiling arbeid, leefomstandigheden een rol spelen
  • 18. Status Transitie Consumptie afgelopen decenniaheeft verandering in perceptie plaatsgevondenheeft verandering in attitude plaatsgevondenheeft beperkte gedragsverandering plaatsgevonden aantal vegetariërs toegenomen tot ca. 6%
  • 19. Perceptieverandeirng Jongeren89% jongeren wil dat voedsel duurzaam geproduceerd wordtdierenwelzijn en milieu zijn belangrijke factoren bij keuze voedsel75% akkoord met vervanging broodje ham door duurzaam broodjegrote behoefte aan praktische tips om eetgewoonten te verbeteren jongeren willen duurzaam voedsel Voedingscentrum
  • 20. Perceptieverandering VleesetersNederlanders eten gemiddeld tijdens hun leven 734 dieren: 4 koeien 5 schapen 34 varkens 690 kippen 1 kalf
  • 21. Parallel met Rokenover 20 jaar is iemand die een hamburger net zo’n paria als iemand die nu rookt
  • 22. McDonalds Biologisch – McFast + McSlow
  • 23. Status Transitie Productie afgelopen decenniaaantal groene voedingsproducten significant toegenomenis duurzaam ondernemen doorgebrokenis duurzaamheid een commerciële troef geworden10-20% groei per jaar in groene voedingsproducten
  • 24. Doorbraak naar duurzaam voedingssysteem Voorontwikkelingsfase Doorontwikkelingsfase 20 - 30 jaar 20 - 30 jaar Consolidatie Strijd tussen het oude en ” nieuwe paradigma Wijdverspreide toepassing van Opbouw van duurzame samenlevingl het nieuwe paradigma Afbraak en opbouw van Kantelpunt instituties Tijd We zitten hier
  • 25. Multi-level analyse Voedingssector Macro-niveau - globalisering - WTO + klimaatverandering + voedselcrisis + dierziekten Meso-niveau - EU-landbouwbeleid - voedingsregime Nederland - schaalvergroting + duurzaam ondernemen - belangenorganisaties Micro-niveau + biologische landbouw + consumentenvoorkeuren + toename vegetariërs + niche-markt vleesvervangers + nieuwe netwerken
  • 26. Inschattinger is een lange voorontwikkelingsfase geweest er is al veel geëxperimenteerd er is al eiwitdialoog gestart er zijn platforms opgericht [ taskforce biologische landbouw ] nog geen duidelijke visie
  • 27. Conclusietransitie naar duurzaam voedingssysteem staat aan de rand van een doorbraak
  • 28. Opkomend niche voedselregime divers en gefragmenteerd duizenden kleinschalige initiatieven veel biologische producenten bouwen alternatief voedselsysteem krachtige onderstroom
  • 29. Duurzame Samenleving
  • 30. Kantelfase van transitie oplopende spanningen tussen grootschalig en kleinschalig voedselsysteem beide zijn nodig en co-existeren:grootschalig, schoon, eerlijk versus kleinschalig, ambachtelijk duurzaamheid is verbindende schakel
  • 31. Parallel met Energiezowel centrale als decentrale energieopwekking zijn nodig om in de totale behoefte te voorzien
  • 32. Strategie
  • 33. Transitie Aanpak versnellen koplopers, kantelaars opschalen van koplopers naar het peloton faciliteren overheid
  • 34. Visionair Verhaalglocalisering en samenredzaamheid - regionale voedselketens - seizoensgebonden - gezondheid - stadslandbouw - zilte produkten kleine verhalen
  • 35. Iconen en Helden icoonprojecten doorbraakprojecten groene producten die hip worden iconen leiders, kantelaars
  • 36. Waardengemeenschappen cultural creatives scholen sportverenigingen voetbalstadions www.nieuwvers.nu
  • 37. Praktisch en Tastbaarin 2013: in alle sport- en bedrijfskantines eten duurzaamin 2015: 50% van het assortiment in supermarkt is duurzaamin 2020: mensen eten 2 dagen per week geen vleesin 2025: hele voedingsketen in Nederland duurzaam?
  • 38. Prijsprikkels Food-In systeem• analoog aan Duitse systeem voor feed in voor energie• tijdelijke prijsopslag op ‘onduurzame’ voedsel productie• genereert geld voor: • betere prijs voor de boer • investeringsfonds voor verduurzaming landbouw kunnen partijen dit gezamenlijk organiseren?
  • 39. Conclusie1. ziek voedselsysteem vergt systeeminnovatie2. transitie naar duurzame voeding is al decennia gaande3. momentum is er: we staan aan de rand van doorbraak4. verhalen, iconen, waardengemeenschappen, prijsprikkels versnellen, opschalen, faciliteren