20111103 middelburg

  • 348 views
Uploaded on

 

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
348
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
6
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Quo Vadis duurzaam Nederland? Middelburg 03 november www.twitter.com/janrotmans
  • 2. mondiaal
  • 3. Overgangsperiodewij bevinden ons op kantelpunt in de samenlevingfinanciële crisis, energietransitie, grondstoffenschaarste, machtsverschuivingde crises markeren die overgangssituatiebankencrisis, schuldencrisis, landencrisis, eurocrisischaos, turbulentie, onzekerheidvan verticalisering naar horizontalisering : Occupy bewegingtal van initiatieven die alle kanten opgaanop micro-niveau bruist het van duurzame initiatieven crises zijn kans om dingen écht anders te doen
  • 4. Global Transition Thomas Friedman• The Great Disruption Paul Gilding• The Big Shift John Hagel
  • 5. Transitie naar duurzame energievoorziening Voorontwikkelingsfase Doorontwikkelingsfase 25 jaar 25 jaar Consolidatie Strijd tussen het oude en Wijdverspreide toepassing van nieuwe paradigma het nieuwe paradigmaOpbouw van duurzame samenlevingl Centrale Energieopwekking Decentrale Energieopwekking Kantelpunt Tijd We zitten hier
  • 6. Indicaties voor Kantelpuntsemi-permanente financiële crisis systeem crisis, diep geworteld in samenlevingspectaculaire daling prijzen voor duurzame energie zonnestroom al net zo goedkoop als grijze stroomstijgende prijzen van grondstoffen ondanks de crisis China koopt fors deel van grondstoffen opemergentie van lokale energie initiatieven 400 initiatieven lokale energie coöperatiestoenemende druk van consumenten
  • 7. Paradigma Wisselingoude wereldbeeld nieuwe wereldbeeld exploitatiemodel co-operatiemodel economisch rendement maatschap. rendement lineaire processen kringlopen waarde ontlenen waarde creëren zelfredzaam samenredzaam
  • 8. Energie Paradigma Wisselingoude wereldbeeld nieuwe wereldbeeld centraal decentraal kolen, olie, gas zon, wind, warmte product dienst consument prosument individu gemeenschap
  • 9. Mondiale Energie Transitie niet gedreven door schaarste, klimaat, milieu wel gedreven door geo-politieke krachten machtsoverwegingen prijsontwikkelingen
  • 10. Mondiale economische machtsstrijd Obama “ Het land dat de duurzame energie-economie domineert zal het land zijn dat de wereldeconomie domineert en Amerika moet dat land zijn ”
  • 11. drijvende krachten:globalisering & glocalisering
  • 12. Globaliseringontstaat mondiale economie rondom schone energieduurzame energie: wind, zon, biomassa, warmtesnelst groeiende industrie ter wereld2010: 250 miljard dollar (30% groei t.o.v. 2009) China 55 miljard Duitsland 42 miljard Amerika 35 miljard Italië 17 miljardNederland 2 miljard
  • 13. Mondiale Duurzaamheids EconomieChina investeert komende 5 jaar 235 miljard euroin schone technologie; 45 miljard euro in smart gridsVW investeert 1 miljard in duurzame energie(windmolenpark, waterkrachtcentrale)Unilever wil voetafdruk halveren in 10 jaarDuitse staatsbank stelt 100 miljard beschikbaarvoor duurzame energie
  • 14. Nieuwe, duurzame economiehuidige omzet van duurzaamheids sector is 1400 miljard dollar omzet verdubbelt de komende 10 jaar, levert ca. 100 miljoen ‘groene’ banen op: duurzame energie, chemie afvalverwerking, waterhuishouding, landbouw, diensten duurzame energie: 20 miljoen nieuwe banen duurzame biomassa: 15 miljoen nieuwe banen duurzame bouw: 10 miljoen nieuwe banen
  • 15. Economisch Rendementrendement investering in duurzame energie5-10 keer hoger dan in fossiele energiewerkgelegenheid: kolencentrale 300 fte blijvendkosten ca. 2 miljard 3.000 fte tijdelijkwerkgelegenheid: kerncentrale 150 fte blijvendkosten ca. 5 miljard 2.500 fte tijdelijkwerkgelegenheid: windenergie 4-6.000 fte blijvend
  • 16. Duurzame economische sectoren sectorenelectrisch vervoer duurzaam bouwen klimaatadaptief ontwikkelen duurzame energie groene chemische industrie zilte landbouw duurzame diensten duurzame kennis
  • 17. Glocaliseringwereldwijde hang naar lokale wortelingkringlopen voor energie, voeding, water gemeenschappen
  • 18. Decentraal Duurzaam decentraal duurzaam wordt dé trendgemeenschappen gaan energie opwekken / beheren energie maar ook voeding, water, afval, zorgbedrijven, organisaties, burgers, wijken, buurten, straten ca. 400 plannen voor lokale energiecoöperatiesprovincies, gemeenten, energiebedrijven, burgers combinatie van zon/wind/warmte en smart grid
  • 19. VoorbeeldenTexelenergie: lokaal energiebedrijf opgezet door mensen Texel levert duurzame stroom / gas aan particulieren en bedrijven coöperatie met burgers zowel klant als aandeelhouderThermo Bello: energiebedrijf van wijk Eva-Lanxmeer stadsverwarming (van Vitens) via gemeente bv met bewoners als eigenaars: klant en aandeelhouderDEO: faciliteren van duurzame energie wegnemen van bestuurlijke, juridische, procesmatige knelpunten vergemakkelijken van financiering van duurzame projecten
  • 20. Barrières / Knelpuntenwet- en regelgeving Europees aanbesteden? ontbrekende vergunningen zelflevering / salderingfinanciering energiebedrijf krijgt geen banklening SDE-subsidie ontoereikendondernemerschap ontbreekt vaak aan ondernemerschap vraagt om nieuwe businessmodellengovernance onduidelijkheid lokaal netbeheer weerstand van netbeheerders rijksoverheid werkt niet echt mee
  • 21. E-centraalvereniging decentrale duurzame energie Nederlandwil transitie naar decentrale energie versnellengaat kwaliteitsborgingssysteem opstellenwil gaan faciliteren en bemiddelen www.e-decentraal.com
  • 22. Prosumentenzo’n 2.5 miljoen mensen propageert duurzame leefstijlgroep mist een concreet handelingsperspectiefomzet duurzame producten groeit heel snelbiologische voeding, groene stroom, hybride auto’szonneboilers, wasmachines, duurzame aandelen groep ‘prosumenten’ wil bediend worden
  • 23. Huishoudensin 2025 wekt 1 op de 4 huishoudens zijneigen energie op duurzame wijze op
  • 24. Nederland
  • 25. Energietransitie fossiele energie lock-inkolencentrales, gascentrales, CO2-hub, gasrotonde, CCSenergieoverschot: 120% 40% export = 80%70% van die fossiele energie gaat naar industrie en verkeer30% huishoudens 1 kolencentrale = 1.5 miljoen auto’s [CO2] 400.000 kg fijnstof 3 miljoen zonnepanelen
  • 26. Energietransitie kolen 5 nieuwe kolencentrales 2 Eemshaven RWE, Nuon [1560 MW] 2 Maasvlakte EON, Electraabel 1 Vlissingen CGEN primair bedoeld voor de export van kolenstroomprotest van 75 hoogleraren met inzet: 3 van 5 schrappen
  • 27. Nederland gidsland voor fossiele energie?
  • 28. Energietransitie duurzame energie3.8% energie duurzaam opgewekt [nr. 25 in Europa]wind, zon, (aard)warmte, biomassa (2de generatie)wind en zon breken op grote schaal door qua prijshebben geen subsidie meer nodigexplosie van burgerinitiatieven ontluikende revolutie
  • 29. Duurzaam wint uiteindelijk tot 2020confrontatie tussen centraal en decentraaloplopende spanningen tussen regime en nichedaarna zal duurzaam decentraal definitief doorbrekenkolen- en gascentrales zullen worden gesloten tempo mede bepaald door consument www.ikspringover.nl
  • 30. Machtsstrijdgrote energiebedrijven hebben geen belang bijburgers als energieproducenten en proberendat dus te verhinderen en tegen te werkenook overheid werkt niet echt mee, want ditkost de overheid in eerste instantie geld
  • 31. Gas 
  • 32. Regulier gasover 20-25 jaar op, in 2030 Slochteren vrijwel leeg40-50 miljard m3 gas per jaarin toekomst 30 miljard m3 schaliegas nodiggeschatte capaciteit: max. 12 miljard m3 schaliegas
  • 33. Gasrotonde Nederland als handelaar in gasgebruikmaken van bestaande gas infrastructuurNederland als draaischijf voor gas import en exportbiedt korte termijn economische voordelenbiedt lange termijn economische nadelen
  • 34. Schaliegas hypevan ‘nieuwe revolutie in gaswereld’ tot ‘interessante oplossing’ tot ‘controversiële aanvulling’productiecapaciteit fors bijgesteld: van ‘enkele malen Slochteren’ naar ‘10% Slochteren’onvermijdbare milieueffecten (assessment Tyndall centre) oppervlakte-, grondwaterverontreiniging, aardbevingen, natuuraantasting
  • 35. Schaliegasmythe dat schaliegas wordt gebruikt i.p.v. kolen of regulier gasis additioneel t.o.v. regulier gas en steenkoolleidt dus tot significant meer CO2moratorium in Frankrijk, stop in Engelandin Nederland proefboringen verboden door rechter moratorium?
  • 36. voor Schaliegas dreigttweede Barendrecht (CCS)
  • 37. Groen gas perspectiefrijknu nog niche, in Duitsland veel groter groter volumeopgewaardeerd biogasgroot potentieel: in 2011 30 miljoen m3 groen gas per jaar in 2014 300 miljoen m3 groen gas per jaar in 2025 3 miljard m3 groen gas per jaar 1.5 miljoen huishoudens (< 5% cap.)
  • 38. Transitie van kolen naar gasstel dat we alle kolen in de wereld vervangen door gas- heeft nauwelijks effect op het klimaat - wel minder CO2-uitstoot - meer methaan lekken - minder SO2 (wat afkoelende werking heeft)- scheelt ca. 0.1 graad Celsius Tom Wigley, september 2011
  • 39. Kernenergie 
  • 40. Kernenergieargumenten zijn al 30 jaar hetzelfde kernafval onveiligheid uraniumschaarste beperkte capaciteit duur niet CO2-vrij
  • 41. Kernenergie anno 2011 overbodig economisch onverstandig werkgelegenheid structuurversterking innovatie5 miljard investeren voor 75 Zeeuwse banen!
  • 42. Nederland 2040 
  • 43. Toeristisch Industrie Park
  • 44. Stichting Urgenda
  • 45. Stichting Urgenda
  • 46. Stichting Urgenda
  • 47. Dutch Research InstituteFor Transitions
  • 48. Duurzame Samenleving
  • 49. Conclusiemondiale energietransitie onmiskenbaar richting duurzaamNederland beweegt tegen de duurzame stroom inkomende 10 jaar: harde strijd tussen duurzaam en onduurzaamkernenergie volstrekt overbodig voor Nederlanddecentrale, duurzame energie heeft de toekomst