20110927 haags milieucentrum

334 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
334
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
24
Actions
Shares
0
Downloads
12
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

20110927 haags milieucentrum

  1. 1. Duurzame Transitie van Steden: sluipende revolutie Jan Rotmans, Haags Milieucentrum 27 september 2011 twitter.com/janrotmans
  2. 2. Stad• stad is niveau waar problemen samenkomen • luchtvervuiling, afval, energiegebruik, sociale ongelijkheid, CO2 uitstoot• stad is ook schaal van oplossing • concentratie van mensen en bedrijvigheid • kweekvijver voor innovatie uitdaging: transitie naar duurzame stad
  3. 3. Transitie naar Duurzame Stad van… naar…korte-termijn winst lange-termijn waardewat kost dat? wat levert dat op?fragmentatie integratieingekaderd inspirerendverbieden ruimte biedentekentafel samenleving
  4. 4. Wat is een duurzame stad? een stad waar alles kloptvan en voor mensen waar je je thuis voelt met veel kwaliteitgroen, plezierig, ruim weinig verspilling
  5. 5. Duurzame stedelijke ontwikkeling DOEPEL STRIJKERS – gebaseerd op Newmans Extended Metabolism Model
  6. 6. Onderzoek naar duurzame steden• internationale vergelijking duurzame steden• toegepast op 5 koploper-steden en Almere• kwalitatief én kwantitatief, maar ook “hoe?” www.drift.eur.nl
  7. 7. Planet domeinenPeople Prosperity Power
  8. 8. Kapitaalvoorraden Planet mondiale ecosysteem hulpbronnen natuur & biodiversiteit mobiliteit kwaliteit groene sociale kwaliteit leefomgeving economiePeople menselijke hulpbronnen economische Vitaliteit Prosperity betrokkenheid klassieke economie integrale aanpak participatie bestuurlijke innovatie doorzettings- vermogen Power
  9. 9. Indicatoren Planet CO2 uitstoot (ton / cap) groen gebied (ha / cap ) # auto’s / cap % bevolking blootgesteld aan PM10, NO2, SO2 of O3 # jaren scholing groene investeringen (%)People Prosperity % duurzaam aanbesteed # uren vrijwilligerswerk R&D uitgaven in % BNP burger participatie ambities, visie en strategie Power
  10. 10. Duurzame voorbeelden wereldwijd
  11. 11. Kopenhagen• vijf vinger plan: dichte, leefbare en aantrekkelijke stad• bereikbaarheid: OV, fietsen, lopen• duurzaamheid gekoppeld aan ambities leefkwaliteit• 30% reductie in per capita CO2 emissies dankzij stadsverwarming, schonere WKK en duurzame energie• lange traditie participatie, plus actieve burgers
  12. 12. Freiburg• power and people hoog vanwege community-driven planning• holistische benadering vanuit menselijk perspectief: hoge levenskwaliteit• autoloze buurt: speelplek en veiligheid ipv auto voor de deur• aantrekkelijke vestigingsplaats voor bedrijven en nieuwe bewoners• duurzxaamheid verschaft nieuwe identiteit
  13. 13. Portland• sinds de jaren zeventig koploper op gebied van milieu en later klimaat• leidende principes (eg. Urban Green Boundary) en concrete actie• succesvol beleid: door Amerikaans consumptiepatroon grote voetafdruk• resultaat: schone, fijne stad met relatief lage impact, sterke identiteit• clean Energy Works Portland project geeft invulling aan ambities
  14. 14. Vergelijking van Steden
  15. 15. Landschap & Oppervlakte Ontwikkeling
  16. 16. Kritische succesfactoren1. holistische benadering vanuit mensen2. inspirerend en vasthoudend leiderschap3. duurzaamheids spelregels die richting en ruimte geven4. slim mobiliseren van menselijk kapitaal5. radicale benadering voor bevorderen systeeminnovaties
  17. 17. Inspirerend Leiderschap– rechte rug en enthousiasme nodig tegen bestaande orde– formeel (Curitiba) of informeel (Freiburg) leiderschap– nieuwe synergie zoeken (Detroit, Portland)– zien is geloven (eg. Curitiba)– korte-termijn acties samen met lange-termijn visie
  18. 18. Leidende Principes– top down én bottom-up– lange termijn commitment– ruimte voor innovatie– co-productie en co-creatie– faciliterende overheid
  19. 19. Duurzaamheids Standaard Stadshavens 1. energieneutraal bouwen 2. klimaatbestendig bouwen 3. ontwikkelen op water 4. hergebruik bestaand materiaal/ producten 5. zo weinig mogelijk vervuiling genereren 6. groen is drager van ontwikkeling 7. menselijke maat als uitgangspunt
  20. 20. Slim mobiliseren menselijk kapitaal – wat levert het op? En voor wie? – nieuwe samenwerkingsvormen (Portland) – afval voor voedsel of diensten (Tampines, Curitiba) – Sol Criado (Curitaba) – GRPC (Detroit): fysiek (land) én sociaal (mensen) kapitaal
  21. 21. Radicale Keuzes– “goede” ontwikkeling i.p.v. “minder slechte”– ruimte voor koplopers (Kopenhagen, Freiburg)– doorbreken ingesleten patronen en belangen
  22. 22. Duurzame Steden in 2036
  23. 23. Schone, circulaire stedelijke economieCO2-arm kringlopen groene grondstoffen nieuwe maak- en kennisindustrie water, energie, klimaat, ruimte ‘leren-werken-ondernemen’ innovatiecampussen
  24. 24. Toeristisch Industrie Park
  25. 25. Groene Stedengebouwen worden groenergebieden worden groener
  26. 26. Gras daken
  27. 27. Woon – Werk milieu’s
  28. 28. Multi-functionele stedelijke gebouwen woningen, gebouwen, scholen zijn energiefabriekjes leveren duurzame energie aan omgeving alle daken en gevels worden benut wateropvang fijnstof zuivering recreatie / landbouw
  29. 29. Stichting Urgenda
  30. 30. Stichting Urgenda
  31. 31. Stichting Urgenda
  32. 32. Waterrijke Stedenmeer op en om het water leven en wonen drijvende wijken / drijvende steden groene infrastructuur op het water drijvende parken
  33. 33. Dutch Research InstituteFor Transitions
  34. 34. Schoon, elektrisch stedelijk vervoer elektrisch aangedreven elektrische auto / scooter / watertaxi / waterbus mobiliteit is dienst op maat geleverd mobiliteitsmakelaar aan-afkoppelbare elektrische voertuigen treintjes op de weg
  35. 35. Stadslandbouw stadsboerengemeenschappen rond voedsel
  36. 36. Duurzame Samenleving
  37. 37. McDonalds Biologisch – McFast + McSlow
  38. 38. Waarden Gemeenschappen glocaliseringgemeenschappen rondom zorg, voedsel, energie samenredzaamheid
  39. 39. Hoe gaan we met elkaar om – nieuwe waarden
  40. 40. Samenredzaamheid
  41. 41. Sturing: organisch ontwikkelen ruimte bieden– faciliteren en stimuleren van eigen initiatief– belemmeringen wegnemen, netwerken bevorderen– mentale ruimte, juridische ruimte, financiële ruimte richting geven– investeren in en realiseren van collectieve voorzieningen– afstemmen van ontwikkelingen in meer samenhang– herformulering van leidende principes voor gebied
  42. 42. Rol van Overheid faciliteren1. stel kaders voor duurzame ontwikkeling2. juridische belemmeringen wegnemen3. netwerkvorming stimuleren4. slimme financiële constructies ontwikkelen
  43. 43. Faciliterende Overheid agenderen stimuleren verbinden schakelen organisch ontwikkelen
  44. 44. Co-Creatieontwikkelen met marktpartijeninnovatieruimte [regelluwe zone]binnen duurzaamheids kadersstap voor stap gebied duurzaam ontwikkelen
  45. 45. Conclusiesduurzaamheid sluipt in het DNA van stedenduurzame stad vergt transitie in denken en doenveel voorbeelden van duurzame ontwikkeling van steden‘power’ of ‘governance’ is vaak bepalend voor verduurzamingvraagt faciliterende rol van overheid

×