Your SlideShare is downloading. ×
20110923 utrecht
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

20110923 utrecht

151

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
151
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Faciliteren van Transitienaar duurzame energie Utrecht 23 september www.twitter.com/janrotmans
  • 2. ontstaat nieuwe economie rondom duurzaamheid
  • 3. Overgangsperiodewij bevinden ons op kantelpunt in de samenlevingfinanciële zekerheid, sociale zekerheid, zorg, energie, economiede crises markeren die overgangssituatiechaos, turbulentie, onzekerheidtal van initiatieven die alle kanten opgaan crises zijn kans om dingen écht anders te doen
  • 4. Transitie naar duurzame samenleving Voorontwikkelingsfase Doorontwikkelingsfase 25 jaar 25 jaar Consolidatie Strijd tussen het oude en Wijdverspreide toepassing van nieuwe paradigma het nieuwe paradigmaOpbouw van duurzame samenlevingl Centrale Energieopwekking Decentrale Energieopwekking Kantelpunt Tijd We zitten hier
  • 5. Paradigma Wisselingoude wereldbeeld nieuwe wereldbeeld exploitatiemodel co-operatiemodel economisch rendement maatschap. rendement lineaire processen kringlopen waarde ontlenen waarde creëren zelfredzaam samenredzaam
  • 6. Multi-fase analyse energietransitie Duurzame energievoorziening Stabilisatie Start ‘energietransitie’(proces) Acceleratie Take-off Voorontwikkeling Huidige situatie 1980 2001 2010 tijd 2050
  • 7. Energietransitie fossiele energie lock-inkolencentrales, gascentrales, CO2-hub, gasrotonde, CCSenergieoverschot: 120% 40% export = 80%70% van die fossiele energie gaat naar industrie en verkeer30% huishoudens 1 kolencentrale = 1.5 miljoen auto’s [CO2] 400.000 kg fijnstof 3 miljoen zonnepanelen
  • 8. Energietransitie duurzame energie3.8% energie duurzaam opgewekt [nr. 25 in Europa]wind, zon, (aard)warmte, biomassa (2de generatie)wind en zon breken op grote schaal door qua prijshebben geen subsidie meer nodigexplosie van burgerinitiatieven ontluikende revolutie
  • 9. Energietransitie tot 2020confrontatie tussen centraal en decentraaloplopende spanningen tussen regime en nichedaarna zal duurzaam decentraal definitief doorbrekenkolen- en gascentrales zullen worden gesloten tempo heeft consument in de hand www.ikspringover.nl
  • 10. Machtsstrijdgrote energiebedrijven hebben geen belang bijburgers als energieproducenten en proberendat dus te verhinderen en tegen te werkenook overheid werkt niet echt mee, want ditkost de overheid in eerste instantie geld
  • 11. drijvende krachten:globalisering & glocalisering
  • 12. Globaliseringontstaat mondiale economie rondom schone energieduurzame energie: wind, zon, biomassa, warmtesnelst groeiende industrie ter wereld2010: 250 miljard dollar (30% groei t.o.v. 2009) China 55 miljard Duitsland 42 miljard Amerika 35 miljard Italië 17 miljardNederland 1.5 miljard miljard
  • 13. Mondiale economische machtsstrijd Obama “ Het land dat de duurzame energie-economie domineert zal het land zijn dat de wereldeconomie domineert en Amerika moet dat land zijn ”
  • 14. Nieuwe, duurzame economiehuidige omzet van duurzaamheids sector is 1400 miljard dollar omzet verdubbelt de komende 10 jaar, levert ca. 100 miljoen ‘groene’ banen op: duurzame energie, chemie afvalverwerking, waterhuishouding, landbouw, diensten duurzame energie: 20 miljoen nieuwe banen duurzame biomassa: 15 miljoen nieuwe banen duurzame bouw: 10 miljoen nieuwe banen
  • 15. Economisch Rendementrendement investering in duurzame energie5-10 keer hoger dan in fossiele energiewerkgelegenheid: kolencentrale 300 fte blijvendkosten ca. 2 miljard 3.000 fte tijdelijkwerkgelegenheid: kerncentrale 150 fte blijvendkosten ca. 5 miljard 2.500 fte tijdelijkwerkgelegenheid: windenergie 4-6.000 fte blijvend
  • 16. Duurzame economische sectoren sectorenelectrisch vervoer duurzaam bouwen klimaatadaptief ontwikkelen duurzame energie groene chemische industrie zilte landbouw duurzame diensten duurzame kennis
  • 17. Nieuwe duurzame beroepen dakdokter gevelbewerker mobiliteitsmakelaar zilte landbouwer dijkdekker
  • 18. Glocaliseringwereldwijde hang naar lokale wortelingkringlopen voor energie, voeding, water gemeenschappen
  • 19. Decentraal Duurzaam decentraal duurzaam wordt dé trendgemeenschappen gaan energie opwekken / beheren energie maar ook voeding, water, afval, zorgbedrijven, organisaties, burgers, wijken, buurten, straten ca. 400 plannen voor lokale energiecoöperatiesprovincies, gemeenten, energiebedrijven, burgers combinatie van zon/wind/warmte en smart grid
  • 20. VoorbeeldenTexelenergie: lokaal energiebedrijf opgezet door mensen Texel levert duurzame stroom / gas aan particulieren en bedrijven coöperatie met burgers zowel klant als aandeelhouderThermo Bello: energiebedrijf van wijk Eva-Lanxmeer stadsverwarming (van Vitens) via gemeente bv met bewoners als eigenaars: klant en aandeelhouderDEO: faciliteren van duurzame energie wegnemen van bestuurlijke, juridische, procesmatige knelpunten vergemakkelijken van financiering van duurzame projecten
  • 21. Barrières / Knelpuntenwet- en regelgeving Europees aanbesteden? ontbrekende vergunningen zelflevering / salderingfinanciering energiebedrijf krijgt geen banklening SDE-subsidie ontoereikendondernemerschap ontbreekt vaak aan ondernemerschap vraagt om nieuwe businessmodellengovernance onduidelijkheid lokaal netbeheer weerstand van netbeheerders rijksoverheid werkt niet echt mee
  • 22. E-centraalvereniging decentrale duurzame energie Nederlandwil transitie naar decentrale energie versnellengaat kwaliteitsborgingssysteem opstellenwil gaan faciliteren en bemiddelen www.e-decentraal.com
  • 23. Prosumentenca 2 miljoen mensen propageert duurzame leefstijlgroep mist een concreet handelingsperspectiefomzet duurzame producten groeit heel snelbiologische voeding, groene stroom, hybride auto’szonneboilers, wasmachines, duurzame aandelen groep ‘prosumenten’ wil bediend worden
  • 24. Huishoudensin 2025 wekt 1 op de 4 huishoudens zijneigen energie op duurzame wijze op
  • 25. Faciliterende Overheidenergietransitie zit in overgangsfasedaarbij past geen regisserende maar faciliterende overheidfaciliteren betekent dan: - belemmeringen wegnemen - netwerkvorming stimuleren - slimme financiële arrangementen verbinden, makelen, schakelen en stimuleren
  • 26. Casus   Rotterdam Stadshavens
  • 27. Stadshavens Rotterdam= 1600 ha van Rotterdam in transitie= lange termijn opgave [25-30 jaar]= proeftuin voor vernieuwing van stad enhaven= lange termijn visie [2030]= uitvoeringsprogramma 2010-2020= 12 business cases samenwerking Havenbedrijf en Gemeente
  • 28. Procesaanpak Stadshavens organisch ontwikkelingstrajectzoek- en leerproces met koplopers uit samenlevinglange termijn duurzaamheidsvisie als kompasuitvoering stap-voor-stap met ruimte voor aanpassingenstart met voorbeeldprojecten die visie ondersteunen Merwehaven / Vierhaven als start experiment
  • 29. Transitie aanpak Stadhavens• transitie van regulier plan naar duurzaam plan• duurzaamheids standaard• maatschappelijke partijen sturen mee• focus op koplopers• iconen zoals drijvend paviljoen en clean tech delta
  • 30. Duurzaamheids Standaard Stadshavens balans balans tussen strikte, begrenzende spelregels en flexibele, stimulerende spelregels
  • 31. Duurzaamheids Standaard Stadshavens top 12 1. energieneutraal bouwen 2. klimaatbestendig bouwen 3. ontwikkelen op water 4. hergebruik bestaand materiaal/ producten 5. zo weinig mogelijk vervuiling genereren 6. groen is drager van ontwikkeling
  • 32. Duurzaamheids Standaard Stadshavens top 12 7. diversiteit als uitgangspunt 8. menselijke maat als uitgangspunt 9. vanuit cultuurhistorisch perspectief 10. duurzame exploitatie en beheer van vastgoed 11. wijk/buurt economie is belangrijke pijler 12. kennis over duurzaamheid economische motor
  • 33. Uitvoeringscyclus gebiedsontwikkelingsplan integraal Uitvoeringsplanleer ervaringen business Plan opschaling business Cases duurzaamheids Iconen
  • 34. Sturing: Organisch Ontwikkelen ruimte bieden– faciliteren en stimuleren van eigen initiatief– belemmeringen wegnemen, netwerken bevorderen– mentale ruimte, juridische ruimte, financiële ruimte richting geven– investeren in en realiseren van collectieve voorzieningen– afstemmen van ontwikkelingen in meer samenhang– herformulering van leidende principes voor gebied
  • 35. Co-Creatieontwikkelen met marktpartijeninnovatieruimte [regelluwe zone]binnen duurzaamheids kadersstap voor stap gebied duurzaam ontwikkelen
  • 36. Casus   Verduurzaming Woningvoorraad
  • 37. Doorbraakplan gebouwde omgeving energieneutraal in 2026alle bestaande woningen, kantoren, scholen energieneutraal inspiratie transitie van kolen naar gas van 1955 tot 1965 vrijwel gehele Nederlandse woningvoorraad werd voorzien van gasaansluiting voor ruimteverwarming en koken
  • 38. Urgentieover 20 jaar is elk huis met een gasaansluiting een groot risico voor een woningcorporatie
  • 39. Gebouwde omgeving energieneutraal door:1. gebouwschil zo energiezuinig mogelijk goed isoleren en zuinige installaties2. duurzame energie opwekken zonne-PV, zonneboilers, wind, omgevingswarmte3. oppervlakte ontwikkeling energie, water, fijn stof/NOx
  • 40. Stichting Urgenda
  • 41. Kosten / Baten totale kosten tot 2020 140 miljard Euro [73 miljard energiebesparing] [67 miljard duurzame energie] totale baten tot 2020terugverdientijd, vermeden CO2-uitstootwerkgelegenheid (40.-50.000 banen per jaar)waardestijging vastgoed > 140 miljard
  • 42. Kosten / Baten• investering voor woningbezitter: 20.000 Euro terugverdientijd is 10 jaar 6 jaar bij WOZ-waarde korting• investering voor woningcorporaties: 15.000 Euro terugverdientijd is 12 jaar < 10 jaar bij WOZ- korting• eigenaars van bedrijfspanden: terugverdientijd is 10 jaar 6 jaar bij 1/3 overheidssteun• energiebedrijven: terugverdientijd is 10 jaar bij 3000 Euro per MW windenergie
  • 43. Verduurzaming = Waardencreatie het verduurzamen van de woningvoorraad is gunstig voor: - economie [werkgelegenheid] - bouwsector - waarde van vastgoed - milieu - samenleving - burgers en woningcorporaties
  • 44. Dus…… technisch kan het in 15 jaar financieel is het haalbaar maatschappelijk is het voordelighoe krijgen we het georganiseerd?
  • 45. Transitie Aanpak• beginnen met koplopergemeentes• slimme strategie van verleiding, beloning, verplichting en voorlichting• bepalende partijen mobiliseren: gemeentes, corporaties, energiebedrijven, investeerders• drie sporen: energiebesparing, duurzame energie en oppervlakte ontwikkeling• in elke gemeente coalitie met investeerder
  • 46. Pilots met koplopers starten in 10 gemeenten[corporaties, energiebedrijven, gemeenten, investeerder] wie meedoet wordt beloond daarna landelijk opschalen vanaf 2015
  • 47. Rol van Overheid faciliteren1. stel kaders voor duurzame ontwikkeling2. juridische belemmeringen wegnemen3. netwerkvorming stimuleren4. slimme financiële constructies ontwikkelen
  • 48. Faciliterende Overheid agenderen stimuleren verbinden schakelen organisch ontwikkelen
  • 49. Conclusiestransitie naar duurzame energie in Nederland verloopt traagspanningen tussen bestaande belangen en nieuwe belangenopmars duurzame decentrale energie is onstuitbaaroplossing ligt in de gebouwde omgevingvraagt om dienend leiderschap (voor bedrijven & consumenten) faciliterende overheid

×