2011 chili landenstudie

1,523 views
1,397 views

Published on

Landenstudie van de Belgische Dienst van Buitenlandse handel naar aanleiding van het bezoek van Prins Philip aan Chili in december 2011

Published in: Investor Relations
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,523
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

2011 chili landenstudie

  1. 1. CHILI CHILIS tu die ve r weze nlijk t te r gele ge nheidva n d e g ez a m e n l i j ke e c o n o m i s c h e ze n d i n gonde r het voor zit te rschap van Z.K .H. Prins Filip Van 3 tot 7 december 2011
  2. 2. PERU ARICA AND Arica PARINACOTA (XV) BOLIVIA Iquique TARAPACÁ (I) Isla Sala y Isla San Felix/ BRAZIL Gomez Isla San Ambrosio Tocopilla Calama Easter I. PARAGUAY ANTOFAGASTA (II) Islas Juan Antofagasta Fernández Taltal Chañaral Caldera Copiapo ATACAMA (III) Vallenar La Serena Coquimbo Vicuña Ovalle COQUIMBO (IV) Illapel ARGENTINA VALPARAÍSO (V) San Felipe URUGUAY Viña del Mar Valparaíso San Antonio SANTIAGO Van 3 tot 7 December 2011 San Bernardo Puente Alto Rancagua OHIGGINS (VI) San Fernando CHILE Curico Talca MAULE (VII) PACIFIC Talcahuano Chillán Chil OCEAN Concepción BÍO-BÍO (VIII) Los Angeles Lebu LA ARAUCANÍA (IX) Temuco Villarrica Valdivia LOS RÍOS (XIV) Osorno LOS LAGOS (X) Puerto Montt ATLANTIC Ancud OCEAN Isla de Chiloé Chiloé Magdalena I. Puerto Aisén Coihaique L. General Carrera Main railway AISEN (XI) Main road Campana I. L. OHiggins International boundary Patricio Lynch I. Province boundary Wellington I. Mornington I. Main airport Madre de Dios I. Capital Hanover I. Puerto Natales MAGALLANES & Major town ANTARTICA CHILENA (XII) Other town Punta Arenas Desolacion I. Riesco I. Tierra del Santa Inés I. Fuego Clarence I. 0 km 200 400 600 800 Aracena I. Hoste I. Navarino I.© The Economist Intelligence Unit Limited 2011 0 miles 200 400
  3. 3. Voorwoord VoorwoordDe Chileense economie is de meest competitieve economie “Als ik honderdmaal moest sterven, zou ik daar willen stervenvan Latijns-Amerika en Chili kan prat gaan op zeer gezonde en als ik honderdmaal moest geboren worden, zou ik ook daarmacro-economische fundamenten. Het land is dan ook een willen geboren worden”, schreef de Chileense dichter Pablouitgelezen bestemming voor elk bedrijf dat in Zuid-Amerika Neruda over zijn land. We hopen dat de banden tussen degeïnteresseerd is. Chili bekleedt immers geregeld topposi- Belgische bedrijven en Chili zo sterk zullen zijn als de bandties in internationale rangschikkingen, zowel op het vlak van tussen de dichter en zijn vaderland. Het Agentschap voorontwikkelingspotentieel als wat de economische en politieke Buitenlandse Handel organiseert, in samenwerking met zijnstabiliteit aangaat. gewestelijke partners “Flanders Investment and Trade”, “Brussel Invest & Export” en het “Agence wallonne à l’Exportation etDe Chileense economie is een van de meest open economieën aux Investissements étrangers” deze Prinselijke zending die,ter wereld. De lage douanerechten, de vele vrijhandelsak- daarvan zijn we overtuigd, voor onze bedrijven de kans bijkoorden (56) en de stimuli voor buitenlandse investeringen uitstek zal zijn om blijk te geven van hun knowhow.trekken kapitaal aan. Dankzij die openheid bekleden buiten-landse ondernemingen een belangrijke plaats in de Chileense We wensen u veel plezier bij het lezen van deze studie die deeconomie. Tal van sectoren zijn afhankelijk van de invoer van eerste stap vormt op weg naar Chili.spitstechnologie.De Chileense economie blijft vooralsnog een grondstoffen-economie. De primaire sector is immers bepalend voor degroei en de export van het land. Die afhankelijkheid van zijnnatuurlijke rijkdommen, met name in de mijnbouw, heeft hetland ertoe aangezet maatregelen te nemen voor de diversifi-ering van zijn economie. Die blijven echter beperkt en hoewelhet land wel degelijk de weg naar boven heeft ingezet, is hetleeuwendeel van de spitstechnologische uitrustingen afkomstigvan de invoer. In tal van sectoren zien de groeivooruitzichten ergoed uit en de Belgische ondernemingen zullen zonder enigetwijfel hun voordeel kunnen halen uit de vele kansen die deeconomische zending van december zal bieden.Fabienne L’Hoost Marc BogaertsAdjunct-Directeur-generaal Directeur-generaal 1
  4. 4. Executive SummaryChili is een van de meest dynamische landen van Latijns- voor de diversifiëring van de economie, met name in deAmerika. Dankzij een rigoureus en gezond macro-economisch voedingsmiddelenindustrie.beleid en gesteund door de stijging van de koperprijs kentde Chileense economie sinds 1990 een snelle groei. Chili isook een van de meest open landen van het continent: het Chili is ondertussen uitgegroeid tot een zeer belangrijkesloot tal van vrijhandelsakkoorden met de meeste van zijn producent van vers fruit, wijn en zalm en is een belangrijkeeconomische partners. De autoriteiten staan bovendien zeer speler geworden in de sector van de verwerking van voedings-gunstig tegenover de aanvoer van buitenlands kapitaal. producten. Na sterk geleden te hebben onder het ISA-virus, dat bijna de helft van de zalmvoorraad van het land uitroeide, heeft de visexploitatie opnieuw met de groei aangeknoopt.Om die redenen kan Chili zijn plaats tussen de meest geavan- Tegen 2013 zou Chili opnieuw zijn plaats als tweede groot-ceerde en competitieve economieën van Latijns-Amerika opei- ste producent op wereldvlak moeten innemen. Hoewel Chilisen. De toetreding van Chili tot de OESO, de groep van meest voedingsproducten exporteert, voert het landbouwmachinesontwikkelde economieën, getuigt van de sterke vooruitgang en -installaties in. De binnenlandse productie van dergelijkedie het land sinds de herinvoering van de democratie boekte. machines en apparatuur is immers verwaarloosbaar en deDe vele hervormingen die in dit verband werden doorgevoerd, Belgische technologie in dit domein zal zeker naar waardevormen allemaal bijkomende troeven voor het land. worden geschat.Het zwakke punt van Chili blijft echter zijn afhankelijkheid Naast de minerale rijkdommen en middelen uit de landbouwvan de primaire sector, meer bepaald van de mijnbouw. Chili beschikt het land ook over een site die in de sector van depositioneert zich in dit domein als de onbetwiste leider, met astronomie een grote weerklank kent: de Atacamawoestijn.bijna een derde van de koperproductie op wereldvlak. De Het gebied bevindt zich in het noorden van het land en isChileense bodem is ook rijk aan jodium, lithium en molybdeen. uitzonderlijk vanuit verschillende oogpunten. Dankzij deDankzij de steun van de regering en met behulp van Chileense geografische eigenschappen van de site biedt de lucht bovenen buitenlandse technologieën bekleedt de sector vandaag de woestijn de optimale omstandigheden voor ruimteob-een dominante plaats in de Chileense economie. servatie. Het is overigens om die reden dat het European Southern Observatory de Atacamawoestijn uitkoos om er zijn telescopen neer te poten en er de European ExtremelyDit is overigens een van de schaarse zwakke punten van Large Telescope, de E-ELT, te installeren. Dit gegeven biedtde Chileense economie. Koper vertegenwoordigt bijna 60 dan ook heel wat kansen voor ondernemingen die actief zijn% van de uitvoer van het land en 40 % van de inkomende in deze nichemarkt.buitenlandse investeringen. Deze toestand maakt dat Chilizeer gevoelig is voor de schommelingen van de koperprijs opde markten, zoals werd aangetoond door de crisis in 2009 De natuur is echter niet altijd even lief voor het Chileense volk,en de snelle heropleving nadien. Om aan deze toestand iets dat in februari 2010 door een zware aardbeving werd getrof-te doen, ondersteunden de autoriteiten de inspanningen fen. De menselijke en materiële kostprijs was dan ook hoog 2
  5. 5. Executive Summaryen de beving vernielde heel wat infrastructuur. De dringendewerkzaamheden werden tot een goed einde gebracht, maar ermoet nog heel wat werk worden verricht voor de heropbouwvan het land. Dit zal worden vertaald in een snelle groei van debouw- en infrastructuursector. In dit domein heeft de Chileenseregering een pioniersrol in Latijns-Amerika opgeëist door eenbijzonder doeltreffend systeem van concessies in te voeren.Ook in dit domein voert het land Europese technologie in,zowel machines en apparatuur als bouwmaterialen.Na een stand van zaken van de huidige macro-economischetoestand in Chili geeft deze studie een sectorale analysevan het land, waarbij we ons zullen toespitsen op vier zeerdynamische domeinen: de mijnbouw, de voedingsmiddelen-industrie, de lucht- en ruimtevaart en, tot slot, de bouw- eninfrastructuursector. Daarna volgt een analyse van recenteBelgische succesverhalen in Chili alvorens af te sluiten met eenhoofdstuk over de zeden en gewoonten die in de Chileensezakenwereld gangbaar zijn. 3
  6. 6. Inhoud Inhoud Voorwoord .......................................................................................................................................................................... 1 Executive Summary ................................................................................................................................................. 2 1. Algemene gegevens ......................................................................................................................................... 7 2. Economische gegevens .............................................................................................................................. 9 2.1. Kernindicatoren ................................................................................................................................................. 9 2.1.1. BBP ..................................................................................................................................................................... 9 2.1.2. Inflatie ............................................................................................................................................................... 16 2.1.3. Wisselkoers .................................................................................................................................................... 18 2.2. Buitenlandse handel ................................................................................................................................... 20 2.2.1. Handelsbetrekkingen op wereldvlak ..................................................................................................... 20 2.2.2. Handelsbetrekkingen met België ........................................................................................................... 24 2.3. Directe buitenlandse investeringen................................................................................................... 28 2.4. Risicobeoordeling ........................................................................................................................................ 3 0 2.4.1. Risicobeoordeling volgens de Nationale Delcrederedienst............................................................. 3 0 2.4.2. Andere risico-indicatoren .......................................................................................................................... 31 4
  7. 7. Table des matières3. Sectorale benadering.................................................................................................................................. 3 3 3.1. Mijnsector ........................................................................................................................................................... 3 3 3.2. Voedingsmiddelenindustrie ................................................................................................................... 3 6 3.3. Lucht- en ruimtevaartsector .................................................................................................................. 3 8 3.4. Bouw en infrastructuur ............................................................................................................................. 4 04. Recente succesverhalen ......................................................................................................................... 4 55. Gedragscode ....................................................................................................................................................... 496. Nuttige adressen .............................................................................................................................................. 51 6.1. In België ................................................................................................................................................................ 51 6.2. In Chili................................................................................................................................................................... 52 6.3. Nuttige websites ........................................................................................................................................... 5 47. Bronnen ...................................................................................................................................................................... 57 5
  8. 8. 1 Algemene gegevens
  9. 9. Algemene gegevens 1. Algemene gegevens¼ De Republiek Chili bestaat uit 15 regio’s. Het land werd ¼ Het Chileense klimaat is gevarieerd: woestijnachtig in het in 1810 onafhankelijk van Spanje en wordt georganiseerd noorden, mediterraan in het centrum en koud en vochtig in krachtens de Grondwet van 1980. De hoofdstad van Chili is het zuiden. De temperaturen in december schommelen in Santiago de Chile (gewoonlijk Santiago genoemd). Santiago meestal tussen 15 en 28 °C.¼ Chili heeft een relatief jonge bevolking die nog aangroeit: De nationale munt is de peso (CLP), d.i. 100 centavo’s. Op 29 17,1 miljoen inwoners in 2010 (+ 1,18 % in vergelijking met augustus 2011 was 1 CLP 0,00148 EUR waard. De prijs van de Big 2009), waarvan 89 % in stedelijke gebieden woont. De Mac (door het weekblad The Economist gebruikt om een beeld meest bevolkte steden zijn Santiago (5,9 miljoen inwoners) te geven van de koopkracht van de diverse deviezen) bedroeg in en Valparaíso (0,9 miljoen). 2010 gemiddeld 3,75 USD, tegenover 4,79 USD in de eurozone, wat betekent dat de koopkracht van een dollar 1,27 maal groter  De levensverwachting is hoog: 74,44 jaar voor mannen is in Chili dan in de eurozone. en 81,13 jaar voor vrouwen.  De Chileense bevolking bestaat voor 48,8 % uit vrouwen en voor 51,2 % uit mannen.  De bevolking bestaat voor 95,4 % uit Amerindianen. De Mapuche vertegenwoordigen 4 % van de bevolking. De overige 0,6 % behoort tot diverse etnische groepen.  De meeste Chilenen die een religie aanhangen, zijn rooms-katholiek (70 % van de bevolking) of evangelist (15,1 %). 8,3 % van de bevolking is atheïstisch.  De meeste Chilenen wonen in het centrum van het land en in mindere mate in het noorden. Zuid-Chili is minder dicht bevolkt.¼ De oppervlakte van het land bedraagt 756.102 km², het 38e grootste land ter wereld (25 maal België). Slechts 2,6 % van de oppervlakte wordt voor landbouw gebruikt.¼ De officiële landstaal is het Spaans. In de zakenwereld wordt het Engels echter goed begrepen.¼ De belangrijkste natuurlijke rijkdommen van het land zijn koper, hout, ijzererts, nitraten, edelmetalen en molybdeen. 7
  10. 10. 2 Economische gegevens
  11. 11. Economische gegevens 2. Economische gegevens2.1. Kernindicatoren2.1.1. BBPBBP in volumeIn 2010 bedroeg het Chileens nominaal bruto binnenlands pro- ze 73,4 % van het reële BBP en steeg ze met 21,6 % in waardeduct 203,4 miljard USD. Het BBP per hoofd van de bevolking in vergelijking met 2009.bedroeg dan weer 11.900 USD. Op basis van de momenteelbeschikbare ramingen zou het BBP in 2011 241 miljard USD De Chileense economie is een van de meest stabiele van Latijns-moeten bedragen, terwijl het BBP per capita 13.990 USD zou Amerika en vervult een voorbeeldfunctie voor de buurlanden.moeten bedragen. Voor het eerste kwartaal van 2011 tekenden Dankzij het voorzichtig, open macro-economisch beleid dat dede Chileense autoriteiten een groei van 14,3 % van het BBP op autoriteiten de jongste jaren voerden, is de Chileense economiein vergelijking met dezelfde periode in 2010. Het IMF herzag een van de meest moderne van het subcontinent. Van alle Zuid-onlangs zijn groeiprognoses naar boven toe om uit te komen op Amerikaanse landen staat Chili geregeld bovenaan in internationaleeen voorziene 6,5 % in 2011. Het is vooral de privéconsumptie rangschikkingen op het vlak van transparantie, competitiviteit endie de Chileense groei ondersteunt. In 2010 vertegenwoordigde openheid naar buitenlandse investeringen toe. Figuur 1: BBP in volume (miljard USD) en groei van het reële BBP, in % 350 7 Groei Chili 300 6 250 5 Groei op wereldvlak 200 4 Voorraadschommelingen 150 3 100 2 Handelsbalans 50 1 Nettokapitaalvorming (vast kapitaal) 0 0 -50 -1 Overheidsconsumptie -100 -2 Privéconsumptie -150 -3 2006 2007 2008 2009 2010 2011 prognose Bron: EIU 9
  12. 12. Economische gegevens Het enige minpunt voor Chili is de relatief grote afhankelijkheid De autoriteiten, die zich bewust waren van deze zwakte, onder- van zijn koperproductie. Chili is de grootste producent ter wereld steunden daarom de diversifiëringsinspanningen van de Chileense en de onbetwiste leider wat de uitvoer van koper aangaat. Het is ondernemingen. Het land werd zo de grootste uitvoerder van daarom uiterst gevoelig voor prijsschommelingen op de interna- vers fruit ter wereld en nam een koppositie in op het vlak van de tionale markten. Terwijl de koperprijs tussen 2007 en 2008 hoog handel in wijn en zalm. Deze beleidskeuzes blijven echter vooral bleef, wat gunstige omstandigheden voor de snelle ontwikkeling toegespitst op de primaire industrie en er zullen bijkomende van het land schiep, stuikte die prijs tussen juli en december inspanningen nodig zijn om de secundaire en tertiaire sector te 2008 in elkaar. Als gevolg van de economische groeivertraging moderniseren. De autoriteiten hebben daarom expliciet een beroep op wereldvlak en het instorten van de vraag naar koper, daalde gedaan op de knowhow van buitenlandse ondernemingen. de prijs van het metaal met 63 % over de periode. In 2010 vertegenwoordigde de koperexport 56,7 % van alle Chileense producten die in het buitenland werden verkocht. Figuur 2: Koperprijs (Spot LME, USD per metrische ton) 10.000 9.000 8.000 7.000 6.000 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000 0 06 09 12 03 06 09 12 03 06 09 12 03 6 9 2 03 06 09 12 20 /03 5 /0 /0 /1 /0 / / / / / / / / / / / / 0/ 0/ 0/ 0/ 06 06 06 07 07 07 07 08 08 08 08 09 09 09 09 1 11 1 1 1 1 1 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 Bron: Internationaal Monetair Fonds 10
  13. 13. Economische gegevensDe toetreding van Chili tot de OESO op 7 mei 2010 is een van de Dankzij die hervormingen was het land relatief goed voorbereidindicatoren van het groeiende belang van het land in de wereld- bij het uitbreken van de economische crisis van 2008-2009. Heteconomie. Het toetredingsproces, dat in mei 2007 werd ingezet, aankoopbeleid voor deviezen dat recent werd gevoerd om degaf de nodige impulsen aan tal van economische hervormingen peso te ondersteunen, had gezorgd voor een aanzienlijke toenameen dat in een zeer kort tijdsbestek. van de beschikbare liquiditeitsreserves om de banksector te hulp te schieten. Aangezien die sector weinig te lijden had onder de¼ Het land schrapte de beperkingen op de uitwisseling crisis beschikten de monetaire overheden over een relatief grote van bancaire informatie op fiscaal vlak om zich zo af te bewegingsruimte om de heropleving van de reële economie te stemmen op de internationale normen. ondersteunen en tegelijk de inflatie onder controle te houden.¼ Chili maakte het mogelijk ondernemingen te dagvaarden Terwijl die heropleving bevestigd werd in de laatste cijfers van voor het omkopen van ambtenaren. 2009 werd het land in februari 2010 getroffen door een aardbeving met een kracht van 8,8 op de schaal van Richter. De schade was¼ Het beheer van de mijngroep Codelco, een van de grootste enorm en had een enorme impact op het groeipercentage voor het staatsbedrijven van het land, werd aanzienlijk verbeterd, eerste kwartaal van 2010 dat een bovengrens van 1,5 % bereikte. met name door het directiecomité te depolitiseren en het Vanwege de beperkte vergelijkingsbasis was de groei tussen het aantal onafhankelijke directeurs te verhogen. eerste en tweede kwartaal van 2010 bijzonder groot: 6,2 % groei van het BBP tussen het tweede kwartaal van 2009 en dezelfde¼ Er werden nieuwe reguleringen in het leven geroepen periode in 2010; een stijging van 16,1 % van de binnenlandse om het goed bestuur in de privésector te versterken en vraag; 21,2 % en 8,3 % groei voor respectievelijk de investeringen de informatiedoorstroming op de financiële markten te en de consumptie van de gezinnen. De heropbouw van het land verbeteren. Het is onder meer de bedoeling delicten met zou de vraag naar ingevoerde producten moeten ondersteunen voorkennis doeltreffender te bestrijden en de auditregels te en buitenlandse ondernemingen de kans moeten geven hun verbeteren. knowhow ten dienste van de Chileense bevolking te stellen.¼ De tweede hervorming van het pensioensysteem zorgde voor een betere dekking door de pijler van het over- “I look forward to Chile taking its place among OECD heidspensioen en verhoogde de concurrentie tussen de members. This is a place it gained by its own merit. For pensioenfondsen. nearly two decades, Chile has developed a strong set of policies for democratic consolidation and economic¼ De consumentenbescherming werd verbeterd, met name growth. More recently, in the context of the accession via een striktere toepassing van het mededingingsrecht. process, [Chile] has taken important steps to fight bribery, improve corporate governance, strengthen tax¼ Ook het Chileense milieubeleid werd verbeterd. De recente transparency, and commit to mitigate climate change, oprichting van het ministerie van Leefmilieu en de toepas- to name but a few achievements” sing van een nationaal veiligheidsbeleid voor chemische Angel Gurría, Secretaris-generaal van de OESO, producten zijn allemaal stappen in die zin. 15 décember 2009 11
  14. 14. Economische gegevens Sectorale samenstelling van het BBP Figuur 3: Sectorale samenstelling van het BBP in 2010, in % Landbouw 5,2 % Services Industrie Diensten 53,2 % Agriculture Industrie 33,6 % Bron: EIU Primaire sector De Chileense economie is een economie van grondstoffen. Deze De autoriteiten hebben lessen getrokken uit deze periode en sector omvat alle activiteiten voor de exploitatie van de natuur- de regulering van de aquacultuur versterkt. Die sector kreeg lijke rijkdommen zoals de landbouw, de visserij of bosbouw, de immers vaak kritiek voor het intensieve karakter van zijn pro- mijnbouw en allerlei ontginningen. Naast de indrukwekkende ductie en het structurele gebruik van antibiotica. Sindsdien trok kopervoorraden beschikt het land over gevarieerde natuurlijke de zalmproductie weer aan. De autoriteiten denken dat het land rijkdommen in overvloed. De Chileense bossen verzekeren tegen 2013 opnieuw zijn positie van tweede grootste producent Chili een aanzienlijke houtvoorraad terwijl de lengte van de ter wereld zal innemen. zeegrens het land de toegang verschaft tot een zeer uitgebreid visserijgebied. “Chile’s salmon production could fall from 220.000 ton Tot het opduiken van het ISA-virus (infectieuze zalmanaemie) in 2009 to a low of only 80.000 ton. Producers hesitate midden 2007 was het land de tweede grootste uitvoerder van to renew their stock, as the available vaccines are zalm ter wereld. De verspreiding van het virus, versterkt door de still under trial and credit conditions remain tight. On grote concentratie van de Chileense productie, trof de regio’s the positive side, the recent passage of the revised Los Lagos, Aisén en Magallanes y Antártica Chilena, waar de fisheries and aquaculture law in Chile will facilitate meeste exploitaties geconcentreerd zijn, zwaar. Het verlies voor long-term financing of the sector, by extending the de Chileense economie werd geraamd op 2 miljard dollar en length of operation leases.” de helft van de zalmvoorraad van het land werd door het virus Food and Agriculture Organization, juni 2010 vernietigd. 12
  15. 15. Economische gegevensChili is niet enkel een gigant in de sector van de zalmproductie,maar ook in die van de productie van vers fruit (de voedings-middelenindustrie vertegenwoordigt een bedrag van 12 miljarddollar aan uitvoer). Het land behoort tot de top 5 van de grootsteuitvoerders van druiven, appels, pruimen en kiwi’s. Chili is ookeen grote speler in de sector van de fruitconserven, gedroogdevruchten, wijn en zaden. Door de kwaliteit van de bodem en degeografische ligging is het land in staat buiten het seizoen eengrote variëteit aan fruit te produceren, fruit dat wordt uitgevoerdnaar Europa en de Verenigde Staten. Tussen 1999 en 2007verdubbelde de uitvoer van fruit bijna, van 1.396 miljard USDtot 2.655 miljard in 2007.Chili is tot slot een sleutelspeler in de koperwinning. De mijnsectorin zijn geheel vertegenwoordigde tussen 2005 en 2006 18,8 %van het BBP en in 2010 bijna 60 % van de Chileense uitvoer.Chili, dat in de “vuurgordel” ligt, een geografische zone methoge seismische activiteit, kan beschikken over grote voorradenaan mineralen. Aandeel in Secundaire sector Klassement het totaal op Met de “secundaire sector” bedoelen we alle activiteiten die als wereldvlak einddoel hebben een natuurlijke grondstof tot een afgewerkt Grootste producent van koper ter 34 % product te verwerken. Dit omvat dus tal van vormen van industrie, wereld maar ook sectoren zoals de bouwsector. Grootste producent van natuurlijke 100 % nitraten ter wereld Het belang van de Chileense industrie neemt af naarmate de dienstensector zich ontwikkelt. Terwijl die industrie in 2006 nog Grootste producent van jodium ter 53 % 37,2 % van het BBP vertegenwoordigde, is dat percentage in wereld 2010 tot 33,5 % teruggezakt. Grootste producent van lithium ter 45 % De Chileense industrie concentreert zich logischerwijze op de wereld activiteiten voor de verwerking van grondstoffen, die overvloedig 3e grootste producent van 15 % in het land aanwezig zijn: de voedingsmiddelenindustrie, de hout- molybdeen ter wereld en papiersector, de sector van de verwerking van mineralen en7e grootste producent van zilver ter 6% onedele metalen, de textielindustrie, ...wereld SONAMI, 2010 13
  16. 16. Economische gegevens Figuur 4: Aandeel van de verschillende industriële sectoren, in 2010, in % Hout en meubilair 2 % Textiel, leder en kledij 2 % Metaal, mineralen en primaire metalen 4 % Textile, habillement et cuir Papier en drukwerk 4 % Bouw 35 % Metaalproducten, machines Bois et ammeublement en uitrustingen 8 % Minerais métaliques et mé Chemie, aardolie, rubber en kunststoffen 10 % Papier et impressions Produits métaliques, mach Chimie, pétrole, caoutchou Elektriciteit, gas en water 15 % Voeding, dranken en tabak 20 % Électricité, gas et eau Bron: Nationale Bank van Chili Alimentation, boissons et t Aangezien Chili vooral een primaire economie is, is de industrie Construction mineralenverwerking aanzienlijk minder belangrijk dan de eigenlijke weinig ontwikkeld en zijn hele segmenten van de sector in winningssector. de handen van buitenlandse investeerders overgegaan. Toch blijven de grote nationale groepen sterk aanwezig in de meest In alle industriële sectoren is Chili vragende partij voor buiten- competitieve sectoren van de economie. Dat geldt bijvoorbeeld landse technologie. Onder meer dankzij de akkoorden tussen voor Arauco (meer dan 75 % van de celluloseproductie) of de onze beide naties lijdt het geen twijfel dat de Belgische onder- Nationale Petroleummaatschappij (ENAP) die 85 % van de markt nemingen hun voordeel zullen halen uit de modernisering van van de brandstofbevoorrading bezit. de Chileense industrie. Vooral de voedingsmiddelensector en de bouwsector dragen bij tot de Chileense groei. Aangezien de productie van de mijn- sector voornamelijk wordt uitgevoerd, is de industrie van de 14
  17. 17. Economische gegevensTertiaire sectorMet de “tertiaire sector” bedoelen we de economische activiteiten De niet-traditionele diensten zouden 41,7 % moeten vertegen-uit handel, administratie, transport, financiële en vastgoedactivi- woordigen van de totale uitgevoerde diensten in 2011. Hiervanteiten, diensten aan ondernemingen en particulieren, onderwijs, zijn de diensten aan ondernemingen, de verzekeringen, degezondheid en sociale actie. recreatiesector en de informatie- en informaticadiensten de jongste tien jaar het meest dynamisch gebleken met jaarlijkseChili beschikt over een van de meest ontwikkelde tertiaire sec- groeicijfers van meer dan 10 %.toren van Latijns-Amerika. Het Chileense communicatienet isperformanter dan het gemiddelde op het continent. Wat detoegang tot het internet en de kwaliteit van de uitrustingen betreft,bekleedt het land, volgens het jongste rapport van de InternationalTelecommunications Union, de eerste plaats in Latijns-America. Figuur 5: Uitvoer van niet-traditionele diensten, inMet een penetratiegraad van het web van meer dan 45 % namen miljoen USD tegen huidige prijzen, en gemiddeldede diverse sectoren die het internet exploiteren een hoge vlucht. jaarlijkse variatie tussen 2000 en 2011, in %Voice over IP kende de jongste jaren bijvoorbeeld een snellegroei en is momenteel het uitverkoren communicatiemiddel vande grote Chileense ondernemingen (66 % van hen gebruikten 3.000 25in 2008 VoIP). Dankzij de aanzienlijke inspanningen op het vlakvan certificering en beveiliging kent ook de onlinehandel een 20% 2.500 20groei van twee cijfers. 15% 15%Toch blijft de digitale kloof groot en probeert de overheid, onder 2.000 13% 15meer via informatiseringssteun, de toegang tot de communica- 11%tiemiddelen voor particulieren en kleine en middelgrote onder- 1.500 10nemingen te verbeteren. 1.000 5De Chileense financiële sector is een van de meest stabiele sec-toren van Latijns-Amerika, deels dankzij de financiële crisis van -2% 3%1982 die ervoor zorgde dat de minst performante instellingen van 500 0de markt verdwenen. De sector wordt gedomineerd door groteprivégroepen en de enige overheidsbank is de Banco del Estado. 0 -5Dankzij de stabiliteit in de sector hebben de verzekeringen en on ati n Ve rlen lijke n ie H eat ur tie n n m e ge en e ië at cr tu ee e ek g ie Fi spensioenfondsen zich de jongste 10 jaar snel ontwikkeld. nc Pe for a lic gen ic in ve ke re cul rz in ic un na er at st Za n en l, m rm ef om fo in InVooral de Chileense transportdiensten worden het meest uitge- C en rs divoerd. Ondanks het feit dat hij tussen 2008 en 2009 met 35 %kelderde als gevolg van de economische crisis leefde de uitvoervan die diensten snel weer op. In 2011 zou hij 7.746 miljoen dollar Bron: Centrale Bank van Chiliwaard moeten zijn. 15
  18. 18. Economische gegevens 2.1.2. Inflatie Tussen 2001 en 2011 is de inflatie immers blijven schommelen rond de 3 % die door de Centrale Bank was gedecreteerd. Tijdens de snelle prijsstijgingen van de grondstoffen in 2008 is de inflatie Figuur 6: Inflatie, in % sterk gestegen. Het ineenkrimpen van de economische activiteit en het herstelbeleid dat er in 2009 op volgde, vertaalden zich 10 in een lagere inflatie dan gewenst. Door het vertragen van de UE 27 9 economische activiteit daalde immers de monetaire massa die 8 tussen de economische actoren werd uitgewisseld. États-Unis 7 6 Eind Chili 2010-begin 2011 stelden de verschillende indicatoren de 5 economisten gerust. Het duurde even vooraleer de effecten van 4 de cyclus van monetaire beperking die in juni 2010 werd ingezet 3 voelbaar werden, maar de inflatie bedraagt opnieuw bijna 3 %. 2 In haar rapport over het monetaire beleid van juni 2011 heeft de 1 Chileense Centrale Bank laten weten dat ze haar beperkingss- 0 beleid in de toekomst zou vertragen. -1 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Toch blijven bepaalde inflatierisico’s bestaan, voornamelijk voor prognose de grondstofprijzen. Die prijzen staan, samen met die van de voedingsproducten, in voor bijna 2/3 van de inflatiestijging die  Chili  Verenigde Staten  EU 27 tussen maart en mei 2011 werd opgetekend en schommelen Bron: EIU zeer sterk. Ook in de ontwikkelde landen was de index van de consumptieprijzen aan het stijgen en de Europese Centrale Bank De Centrale Bank van Chili vervult een voorbeeldfunctie voor de verhoogde in juli 2011 ook haar spilrente, gelet op de stijgingen rest van Latijns-Amerika en alle ontwikkelingslanden. Volgens van de grondstofprijzen. recent onderzoek van het IMF is de “Banco Centrale de Chile” de meest onafhankelijke van het subcontinent. De bank bouwde een ijzersterke reputatie op in de strijd tegen de inflatie, zowel wat de beperking van de volatiliteit van het BBP aangaat als wat haar precisie in het binnen de perken houden van de inflatie betreft. 16
  19. 19. Economische gegevensAnalisten verwachten daarom dat de Centrale bank de komende groeipercentage van het BBP, maar ook naar de wisselkoers.maanden de spilrente tegen een gematigd ritme zal blijven Elke verhoging van de spilrente zorgt er immers automatischverhogen. De aandacht zal dan ook vooral uitgaan naar het voor dat de peso onder druk komt te staan.Figuur 7: Rentevoeten in Chili, in % 20 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 6 06 6 7 07 7 8 08 8 9 09 9 0 10 0 1 -0 -0 -0 -0 -0 -0 -0 -0 -1 -1 -1 ei- ei- ei- ei- ei- jan pt jan pt jan pt jan pt jan pt jan m m m m m se se se se se  Creditrentevoet  Debetrentevoet Bron: EIUMeer nog dan het huidige rentetarief zijn het de inflatieverwachtin- “As our country’s economic history has shown, andgen die bepalend zijn voor het monetaire beleid. Bijna het volledige reminded us unequivocally just a few years back,voorbije decennium bleven die opmerkelijk schommelen tussen inflation is an evil that hits hardest the people with lessde 2 en 4 % die waren vastgelegd door de monetaire instanties. income. Despite reduced risks of a significant increaseMomenteel zijn ze onder controle, hoewel de experts van de in inflation, we must remain on the watch for pressuresEconomist Intelligence Unit tussen 2010 en 2011 een stijging van incubating that might obstruct the convergence ofde prijzen met 3,5 % verwachten, d.i. dicht tegen de bovengrens inflation to the target and that, ultimately, imposevan de 4 % die de Chileense Centrale Bank toestaat. higher costs to the society as a whole.” José De Gregorio, Gouverneur van de Chileense Centrale Bank, juni 2011 17
  20. 20. Economische gegevens 2.1.3. Wisselkoers Figuur 8: Wisselkoers CLP/USD 800 750 700 650 600 550 500 450 400 3 3 03 4 4 04 5 5 05 6 6 06 7 7 07 8 8 08 9 9 09 0 0 10 1 -0 i-0 -0 i-0 -0 i-0 -0 i-0 -0 i-0 -0 i-0 -0 i-0 -1 i-1 -1 pt- pt- pt- pt- pt- pt- pt- pt- jan jan jan jan jan jan jan jan jan me me me me me me me me se se se se se se se se Bron: EIU De peso stijgt sinds februari 2003 in waarde en bereikte in maart van 12 miljard USD en dat in dagelijkse schijven van 50 miljoen. 2008 zijn hoogste niveau (439,1 CLP/USD). Daarom startte de Hoewel de Centrale bank momenteel ongeveer 6,4 miljard dollar Chileense Centrale Bank in april van dat jaar met een grootschalig heeft aangekocht, blijft de peso een sterke munt en heeft de programma voor de aankoop van dollars om de eigen munt in wisselkoers het moeilijk om de grens van 500 CLP/USD te halen. waarde te doen verminderen. Via aankopen van 50 miljoen USD In juli 2011 waren de effecten van het plan reeds tenietgedaan per dag planden de economische instanties 8 miljard dollar te door de stijging van de koperprijzen en de optimistische groei- verwerven. In oktober 2008, in volle financiële crisis, werden de perspectieven in Chili. interventies opgeschort. Dankzij de gecombineerde effecten van die aankopen, het kelderen van de koperprijzen en de crisis daalde Deze cijfers moeten echter worden genuanceerd. Een groot deel de waarde van de peso tussen maart en oktober 2008 met 51 %, van de schommelingen in de wisselkoers wordt verklaard door wat ervoor zorgde dat de Chileense ondernemingen internationaal de huidige zwakke dollar. Chili is dus geen alleenstaand geval in gezien opnieuw aan concurrentiekracht wonnen. Latijns-Amerika en we moeten vaststellen dat zijn munt minder in waarde is gestegen dat de munten van de buurlanden (wat De peso is sindsdien in waarde blijven toenemen om in november aangeeft dat het plan van de Centrale Bank zijn vruchten afwerpt). 2010 uit te komen op een bedrag van 468,4 CLP/USD. De reactie De reële effectieve wisselkoers (die rekening houdt met de index van de Centrale Bank bestond erin een omvangrijk programma van de consumptieprijzen en die de nominale wisselkoers een voor de aankoop van dollars op te starten voor een bedrag gewicht meegeeft volgens een deviezenkorf die representatief is 18
  21. 21. Economische gegevensvoor de in- en uitvoer van het land) is sinds december 2008 dan Reserve ook een restrictiever monetair beleid moeten voeren,weer gestegen, wat duidt op een groter concurrentievermogen waardoor de dollar in waarde zou moeten toenemen en devan het land. peso in waarde zou moeten dalen, wat natuurlijk gunstig zou zijn voor de Chileense export. Ondanks die ontwikkelingen denkenHet wisselkoersbeleid en de strijd tegen de inflatie zijn nauw met de experts van de Economist Intelligence Unit dat de stijgendeelkaar verweven. Om iets te doen aan de prijsstijgingen verhogen tendens van de peso zich tussen 2011 en 2015 zal voortzetten,de monetaire instanties de spilrente, wat als effect heeft dat de wat de Centrale Bank ertoe zou kunnen brengen maatregeleneconomie vertraagt. Hun bewegingsruimte wordt echter beperkt voor kapitaalcontrole te nemen.door de ontwikkelingen op de valutamarkt: elke verhoging vande rentevoeten trekt buitenlands kapitaal aan, wat resulteert ineen waardevermindering van de nationale munt. “We’re going to purchase dollars, and we’re going to have more reserves. We’re going to be muchDit compromis is bepalend voor de keuzes die in het Chileense more prepared to confront any event involving theeconomische beleid worden gemaakt. Aangezien de risico’s op deterioration of international finance. At the sameinflatie momenteel lager zijn en de stijging van de rentevoeten time, it’s also going to help ease the sort of persistentvertraagt, zou de druk op de peso binnenkort moeten afnemen. pressure that we’re under.”Ook het renteverschil tussen Chili en Europa wordt kleiner, José De Gregorio, Gouverneur van de Centrale Bank van Chili,terwijl de Unie haar rentetarieven verlaagt. Als de economische januari 2011heropleving in de V.S. zou worden bevestigd, zou de Federal 19
  22. 22. Economische gegevens 2.2. Buitenlandse handel Op het vlak van de internationale handel kent Chili een zeer open economie. Het land heeft sinds 1990 een reeks ambitieuze her- vormingen doorgevoerd die hun vruchten hebben afgeworpen. 2.2.1. Handelsbetrekkingen op wereldvlak Volgens het “Global Enabling Trade Report 2010” is Chili zo het meest open land van Latijns-Amerika geworden. De resultaten die het land heeft behaald op het vlak van de toegang tot de markt Figuur 9: Internationale goederenstroom, (2e plaats op 125 landen), het aandeel van de invoer zonder hef- in miljard CLP, tegen constante prijzen fingen (16e) en de lage uitvoerheffingen (1e) maken dat de overheid trots kan zijn op haar beleid van openheid. De douaneprocedures zijn van een voorbeeldige eenvoud (5e op 125) en de tariefstruc- 90 tuur Balance de duidelijkste ter wereld (2e). is een van 80 70 Chili Exportations is goed geïntegreerd in de mondiale en Latijns-Amerikaanse 60 economie. Tot op heden heeft het land immers 21 vrijhandelsak- Importations koorden voor 56 landen gesloten, wat betrekking heeft op 87,4 % 50 van het mondiale BBP en 90 % van de Chileense export. Het 40 akkoord met de Europese Unie uit 2003 gaat bijzonder ver in de 30 liberalisering van de handel tussen beide partijen en tussen 2003 20 en 2010 werd de Europese invoer uit Chili meer dan verdubbeld. Volgens de jongste verklaringen van beide partijen zou het akkoord 10 in de toekomst overigens moeten worden uitgebreid. 0 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Deze factoren hebben er allemaal toe bijgedragen dat Chili tot een prognose draaischijf van de handel in Latijns-Amerika is uitgegroeid. Het  Uitvoer land is zich bewust van die sterke troef en wil hem zoveel mogelijk  Invoer uitbuiten. Het nieuwe handelsbeleid van de regering is op dat vlak symbolisch: volgens de “production linkage”-strategie importeert  Balans het land grondstoffen uit zijn Latijns-Amerikaanse partnerlanden Bron: EIU en, na verwerking, worden ze tegen een voorkeurtarief uitgevoerd naar de rest van de wereld. 20
  23. 23. Economische gegevensFiguur 10: Geografische bijdragen aan het saldo van de Chileense handelsbalans 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0 -5.000 -10.000 -15.000 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Oceanië Azië Europa Amerika Afrika Andere Totaal Bron: Centrale bank van ChiliDe handelsbetrekkingen tussen Chili en Azië worden steeds was op het hoogtepunt van de crisis in vrije val om uit te komenintenser, maar Chili blijft er naar streven zijn exportmarkten te op een bedrag van 3.105,1 USD per ton, terwijl dat in april 2008diversifiëren. Het aandeel van Azië in de Chileense handelsbalans nog 8.714,2 USD was, d.i. een daling van 64 %. De algemeneis tussen 2003 en 2010 snel toegenomen, terwijl het gewicht van daling van de grondstofprijzen is de hoofdreden voor de achter-Europa sinds 2006 de neiging heeft af te nemen. Volgens de uitgang van de ruilvoeten tussen 2008 en 2009. De stijging vanlaatste gegevens van de Chileense douanediensten is 38,5 % van de Chileense exportprijzen en de economische heropleving in dede Chileense export bestemd voor Azië, tegenover respectievelijk partnerlanden verklaren de recente toename van de uitvoer. De32,0 en 26,6 % voor Amerika en Europa. invoer kon dan weer een graantje meepikken van de toename van de leveringen aan het land na de aardbeving van februari 2010De cijfers voor de Chileense buitenlandse handel worden sterk beïn- en de stijging van de gemiddelde levensstandaard om in 2010vloed door de prijsschommelingen van de grondstoffen. De prijs opnieuw het niveau van voor de crisis te bereiken.van koper, dat 56,7% van de Chileense export vertegenwoordigt, 21

×