• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
29 12-2009 fmf ve amiloidoz 2009-2010
 

29 12-2009 fmf ve amiloidoz 2009-2010

on

  • 2,329 views

FMF DERS NOTU

FMF DERS NOTU

Statistics

Views

Total Views
2,329
Views on SlideShare
2,329
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
16
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    29 12-2009 fmf ve amiloidoz 2009-2010 29 12-2009 fmf ve amiloidoz 2009-2010 Presentation Transcript

    • AİLEVİ AKDENİZ ATEŞİ Dr. M Hakan POYRAZOĞLU ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI
    • Dersin amacı
      • Türk toplumunda sık görülen, erken tanı konulduğunda basit bir ilaç tedavisi ile morbiditesi ve mortalitesi önlenebilen, Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA) hastalığını genç hekimlerimize tanıtmak
      • AİLEVİ AKDENİZ ATEŞİ ilk defa 1945 yılında tanımlanmış olup ;
        • Ataklarla karakterize
          • kendi kendine düzelen,
          • düzensiz aralıklarla tekrarlayan,
          • akut ateş ve poliserözit bulguları
        • uzun dönemde amiloid gelişimi riskine sahip,
        • kalıtımsal bir hastalıktır.
        • Özellikle İspanyol asıllı Yahudiler, Ermeniler, Araplar ve Türklerde daha sık görülür. İtalyanlar, İspanyollar ve Yunanlılar daha az etkileniyor.
    • GENETİK ÖZELLİKLER
      • Otozomal resesif geçiş gösterir.
        • Akraba evliliği önemli
      • Sorumlu gen ( MEFV geni-Pyrin proteinini kodlar) 16.kromozomun kısa kolu üzerinde
      • Hastalıkla ilgili 50’den fazla mutasyon saptanmış olup M694V , M694I, V726A , M680I, E148Q en sık.
      • Taşıyıcıların %85’inde bu beş mutasyondan birisi saptanmıştır.
    • Patogenez
      • Pyrin proteini;
        • Nötrofil ve monositlerde tanımlanmış
        • Üç ayrı ama bağlantılı hücresel yolda rol alır :
          • Apopitozis
          • Hücre iekeletinde uyarı iletimi
          • Sitokin salınımı
      • AAA’inde pyrin geninde mutasyon vardır.
      • Mutasyona uğramış pyrin
      • caspsase 1 aktivasyonu
      • IL-1 ß üretimi NF-KB üretimi
      • inflamatuvar atak
    • KLİNİK ÖZELLİKLER
      • Klinik bulguların ortaya çıkışı vakaların %90’ında 20 yaşından önce olmaktadır. Altı aylık gibi erken bir dönemde de görülebilir.
      • Genellikle atağı başlatan bir faktör yoktur. Nadiren, travma, egzersiz, soğuk, menstrüasyon, stres ve bazı yiyecekler atağı tetikleyebilmektedir.
      • Tipik akut atak:
        • ateş ve
        • abdominal ağrı ve/veya artrit-artralji ve/veya göğüs ağrısı
      • Atakların genel özellikleri:
        • kısa süreli olması genellikle 72 saat (12 saat-4 gün),
        • iyileşme spontan
        • atak sıklığı irregüler ve ataklar arası asemptomatik
    • SIK GÖRÜLEN KLİNİK BULGULAR
      • Ateş
      • Abdominal bulgular
      • Eklem bulguları
      • Göğüs bulguları
      • Cilt bulguları
      • Skrotal tutulum
      • Kas tutulumu
    • A AA ataklarının klinik tip ve prevalansları Tip Ana özellik En sık alan Prevalans (%) Abdominal Peritonit Yaygın 90-95 Eklem Mono-artrit Alt ekstremite büyük eklem 75-85 Göğüs Plörit perikardit Tek taraflı 40 <1 Skrotal T.vaginalitis Tek taraflı <5 Kas Myalji Tek veya birçok <1 Cilt Erizipel şeklinde Alt taraf ve baldır <5 Sadece ateş 25
    • AMİLOİDOZ
      • Prognozu belirleyen en önemli faktör
      • Tedavi edilmeyen hastaların 1/3-1/2’sinde AA tipi amiloidoz gelişir, bazen ilk ve tek belirti olabilir.
      • İki fenotipi vardır.
        • Fenotip 1: Ateş, karın ağrısı, artrit, göğüs ağrısı ataklarını izleyerek amiloidoz
        • Fenotip 2: Amiloidoz diğer klinik belirtiler olmadan hastalığın ilk ve tek bulgusu
    • AMİLOİDOZUN PATOGENEZİ
      • Kronik inflamasyon
      • Makrofaj aktivasyonu
      • İnterlökin 1 ve 6
      • Karaciğer hücreleri
      • SAA proteini
        • Sınırlı proteaz
      • AA proteininde yükselme
      • Amiloidoz gelişimini etkileyen faktörler :
        • Heredite
        • Etnik farklılık
        • Çevresel faktörler
      • Amiloidoz sistemik olmakla birlikte böbrek tutulumu en belirgin klinik bulguların nedenidir. (Proteinüri, nefrotik sendrom, böbrek yetmezliği)
      • Bağırsak amiloidozu durdurulamayan ishallere ve malabsorbsiyona yol açar. Karaciğer, dalak, kalp ve testislerde de amiloid birikimi olabilir.
    • TANI
      • Kesin tanı koydurucu laboratuar testi yok
      • Tanı çoğunlukla klinik bulguların yardımı ile konulmakta
      • Kardeşlerinde veya yakın aile çevresinde AİLEVİ AKDENİZ ATEŞİ tanısı konmuş hastaların olması ve akraba evliliğinin olması önemli
      • Tanı konmasında en önemli noktalardan biri atak esnasında hastanın doktoru tarafından gözlenmesi
      • Atak esnasında akut faz reaktanları artabilir. Ancak bu bulguların hiçbirisi hastalık için spesifik değildir. Ataklar arasında tüm bu testler normaldir.
      • Genetik analiz
    • Tel-Hashomer tanı kriterleri Majör kriterler Minör kriterler 1. Peritonit, snovyit veya plörit ile beraber ateş atakları 1. Rekürren ateş atakları 2. Predispoze hastalık olmadan AA tipi amiloidoz 2. Erizipel benzeri döküntü 3. Kolşisin tedavisine iyi cevap 3. Ailede AAA hikayesi (1. derece akrabada) Kesin tanı : 2 majör ya da 1 majör + 2 minör Muhtemel tanı : 1 majör + 1 minör
    • AAA’inde genetik tanıya yaklaşım Klinik tanı Genetik tanı Son tanı Tedavi kararı Kesin AAA +/+, +/-, -/- Kesin AAA Kolşisin Şüpheli AAA +/+ +/-, -/- Kesin AAA Şüpheli AAA Kolşisin Takip veya terapotik çalışma AAA yok +/+ +/-, -/- Preklinik yada düşük penetrans Taşıyıcı, AAA(-) Klinik ve proteinüri takibi Tedavi ve takip yok
    • A AA’inde abdominal ağrının ayırıcı tanısı Febril atak Pyelonefrit Üriner enfeksiyon Kolesistit Pelvik inflamatuvar hast . Pankreatit Behçet hastalığı İnflamatuvar barsak hast . Hiper IgD sendromu Familial Hibernian Fever Kronik divertikülit Vaskülitler Afebril atak Nefrolitiazis Kolelitiazis Peptik ülser Ovulasyon-menstrüasyon Hemoliz Sickle cell anemi Abdominal epilepsi Sifilitik nöropati Herediter anjioödem Porfiria Abdominal anjina
    • Ayırıcı tanı
      • Diğer periyodik ateş sendromlarından ayırmak önemlidir.
        • Hiper IgD sendromu
        • TRAPS (Tümör nekrozis faktör reseptör ilişkiliperyodik sendrom)
        • PAPA (Pyojenik steril artrit, pyoderma gangrenozum, akne)
        • FCAS (Ailesel soğuk otoinflamatuvar sendrom)
        • MWS (Muckle-Wells sendromu)
        • NOMID/CINCA (neonatal başlangıclımultisistem inflamatuvar hastalık / kronik infantil nörolojik kutanöz artiküler sendrom)
      • Hiperimmunglobulin D sendromu :
        • Otozomal resesif geçişli
        • Ataklar şeklinde karın ağrıları
        • Artrit ve cilt lezyonları
      • Mevalonic asit kinaz enzim bozukluğu
      • Tanıda; klinik bulgular, serum IgD düzeyinde artış, idrar mevalonic asit düzeyinde artış
      • AAA’den farklı olarak karın ağrısı olmasına rağmen peritonit yok, eklem tutulumları her iki alt ekstremitede ve simetriktir.
      • TRAPS
      • (Familial Hibernian Fever )
        • Otozomal dominant geçişli
        • Daha çok irlanda ve iskoçyalılarda
        • Ataklar tarzında ateş ve ağrı
        • Ataklar sıklıkla 1 haftadan uzun
        • Etkilenen organlar; kas, cilt ve abdomen
        • AAA’ndun ayıran bulgular: uzun süren karın ağrıları, yer değiştiren erizipel tarzı eritem, konjonktivit ve periorbital ödem
      • PFAPA
      • (Periodic fever, Aphthous stomatitis, Pharyngitis, and Adenitis)
      • Dominant geçişli
      • Etnik özellik yok
      • Göz tutulumu ve abdominal tutulum yok
      • Amiloidoz görülmez
      • FCAS
      • (Familial cold autoinflamatory syndrome)
      • Dominant
      • Daha çok Avrupalılarda
      • Cryopirin geninde mutasyon
      • Ataklar 24 saatten kısadır
      • Abdominal bulgu bulantı şeklinde,Cilt bulguları ürtikeryal döküntü şeklinde, konjonktivit olması
      • Amiloidoz beklenmez
      • MWS
      • (Muckle-Wells syndrome)
      • Dominant
      • Kuzey Avrupalılarda
      • Cryopirin geninde mutasyon
      • Ürtikeryal raş, konjonktivit,episklerit, sensorinöral sağırlık
      • NOMID/CINCA
      • Dominant
      • Etnik özellik yok
      • Cryopirin geninde mutasyon
      • Konjonktivit, üveit, körlük,
      • Epifizeal veya patellar aşırı büyüme,
      • Hepatosplenomegali,
      • Mental retardasyon, kronik aseptik menenjit, Sensorinöral sağırlık
      • Amiloidoz erişkin çağa ulaşan çok az hastada
      • Behçet hastalığı
      • Artrit, karın ağrıları ve epididimit ile AAA ile karışabilir.
      • Tekrarlayan oral aftlar, genital ülserler ve üveit ile ayırıcı tanı yapılabilir.
    • TEDAVİ
      • Akut atak sırasında NSAID’lar gerekebilir.
      • AİLEVİ AKDENİZ ATEŞİ atakları bir veya iki doza bölünmüş olarak 0.02-0.03 mg/kg/gün dozunda kolşisin kullanılarak engellenebilir. Maksimum doz 2 mg/gündür.
      • Kolşisin tedavisi
        • akut atakların sıklığını azaltır (Antiinflamatuvar)
        • amiloid gelişimini engeller
        • varolan amiloidozun gerilemesine
        • sebep olur.
      Serum Amiloid A sentezini inhibe eder
      • Kolşisin tedavisi
        • %65 ataklar tamamiyle kesilir,
        • %30 atak sıklığında belirgin bir azalma
        • %5 yanıtsızlık
      • Kolşisin hiç kesilmeden gebelik, diyaliz ve transplantasyon dönemleri dahil ömür boyu kullanılmalıdır.
      • Ayrıca interferon-alfa tedavisinin atakların sıklığının azaltılmasında etkili olduğu öne sürülmüştür.