Your SlideShare is downloading. ×
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
18 toptama
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

18 toptama

9,393

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
9,393
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
4
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы АЛҒЫ СӨЗ Шығыс Қазақстан облысы. Үржар ауданы Сегізбай ауылы. КММ«Тасбұлақ орта мектебі» директоры Рақымғазы Қыдырмоллаұлы Сапарғазиев Қазақстан Республикасының Білім туралы заңында: «Білімберу жүйесінің басты міндеттерінің бірі – білім беру бағдарла-маларын меңгеру үшін жағдайлар жасау керек» деп көрсетілген.Тәуелсіз ел атанып, төбемізге ту тігіп, тіліміздің мәртебесі артып, әлемге атымыздытанытып жатқан кезеңінде ұлттың, елдің болашағы – жас ұрпақ тәрбиесіне демықты көңіл бөлінуі қажет. Осы егеменді, Тәуелсіз Қазақстанда өркениетке бастаржол бастауы – мектеп десек, мектептің басты тұлғасы, жүрегі – мұғалім. Адамныңадам болып қалыптасуына ата – аналармен қатар, мұғалімнің де ролі зор. Ұрпақболашағы, халқымыздың келешегі ұстаздардың қолында. Шығыс Қазақстан облысы Үржар ауданы Сегізбай ауылындағы «Тасбұлақ ортамектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің тамыры тереңде жатыр. Мектепмың тоғыз жүз отызыншы жылдардың аяғында бастауыш мектеп негізіндеашылған. Осы мектептен түлеп ұшқан түлектер республиканың әр түпкірінде еңбекетуде. Осы түлектердің бірі Жәкенбай Шәріпхан Қажытайұлы Астана қаласында«№68 орта мектеп» директоры, Іргебаев Ербол Слямұлы Астана қаласының «ӘлкейМарғұлан атындағы №40 орта мектеп» директоры, Ербол Слямұлы«Қ.Мұхаметхановтың 10 томдық шығармалар» жинағын шығарды. Әбишева СәулеТлеубайқызы медицина ғылымдарының докторы, Жетписов Мизамбек Төкенұлы«Ауыл шаруашылық институтының» деканы, Жунусов Жұман Қауылұлы Алматықаласының «Құрылыс жабдықтау» ЖШС директоры, Іргебаев Мақсат Слямұлы«Туризм және спорт академиясының» доценті, Арыстанбаев БауыржанЗәуренбекұлы «Спорт және туризм академиясының» спорт ойындары жөніндегінұсқаушыс, Қуанышева Шолпан Төкенқызы Өскемен қаласының «ШҚМТУ»ұстазы, Абдыкаримов Нұржан Оразбекұлы Үржар аудандық Білім бөлімініңбастығы, қазіргі уақытта аудан мектебінің білім сапасын көтерудегі зор еңбегі үшін«Ыбырай Алтынсарин» атындағы медальмен марапатталған. Осы мектептіңтүлектерінің бірі Сапарғазаев Рақымғазы Қыдырмоллаұлы қазіргі таңда мектепұжымын басқарып отыр. Ұжымда 23 мұғалім қызмет атқарады, 88 оқушы дәрісалуда. 3 мұғалім жоғарғы санатты, 11-і бірінші санаттағы ұстаздар. Ұстаз еңбегінің қыр – сыры мол, қиын да жауапты, шығармашылық еңбекекендігі ақиқат. Ұстаздар еңбегінің жемісі шәкірт жетістігімен көрінеді. Бәсекегеқабілетті мемлекеттер қатарына енудің жолы білімді ұрпақ екені белгілі. Осымақсатта ҰБТ-ң көрсеткіші 82% болды.(2010-2011 оқу жылы). Еліміздің әр түрліжоғарғы оқу орындарында мектеп түлектері білім алуда Қазіргі таңда мектеп оқушылары аудандық олимпиададан Мұқан Мұқсын,Төкенов Ғалымбек математика пәні бойынша 3 – орын, облыстық олимпиададан ------- 1 --------
  • 2. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасыОразбеков Елнұр математика пәні бойынша 3 - орын алды. 2010-2011 оқу жылындаРеспубликалық «Айгөлек» журналының 10 жылдық мерейтойына ҚажыкеноваНазым қатысып, журналдың бас редакторы Қымбат Әбілдақызының қолынанмақтау қағазы мен «Айгөлек журналының жас тілшісі» атты куәлікке ие болды.Облыстық өнер мұражайында ұйымдастырылған балалар шығармашылығыкөрмесінде Егінбаева Диана, Мұқан Мұқсын 2-орын, Қажыкен Ерасыл, МұқанМұқсын, Қажыкенова Назым 3-орын алды. Республикалық «Дарынды балалар –Қазақстанның болашығы» энциклопедиясына Мұқан Мұқсын 9 – сынып оқушысыжайында мақала еніп, «Дарынды бала» медалімен марапатталып, «Қазақстанныңүміті» сертификатына ие болды. Бейнелеу өнері мен технология пәнінің мұғаліміОразаева Ғалия Қажыкенқызының осы энциклопедияға іс – тәжірибесі еніп, «Білімсапасын дамытудағы еңбегі үшін» медалімен марапатталды. 2011-2012 оқужылында мектептегі бастауыш сынып әдістеме бірлестігі аудандық «Үздікәдістемелік бірлестік - 2012» байқауына қатысып жүлделі 3-орынды иеленді.Мектебіміздің ұстаздары жыл сайын болатын аудандық сайыстарға қатысып,марапатқа ие болып келеді. «Болашақтың басшысын да, данасын да, ғалымын да, еңбекқор еншісін де,кеншісін де ұстаз өсіреді» - деген халқымыздың ұлы батыры БауыржанМомышұлы. Ендеше, осы ісіне берілген, жаңалықты жатсынбайқабылдайтын, шәкіртінің жанына нұр құйып, өмірде өзі де бақытты болып,өзгелерді де бақытқа жеткізсем деп жүретін ұстаздардың жөні де, жолы дабөлек. Шығыс Қазақстан облысы. Үржар ауданы Сегізбай ауылы. КММ«Тасбұлақ орта мектебі» Елеусизова Серікқайша Молдагазықызы І санат Өзін-өзі тану мұғалімі ҮЛКЕН АҚ ЖҮРЕКТІ АНА Мақсаты: Оқушыларға ананың қоғамдағы, өмірдегі, ұрпақтәрбиесіндегі орны туралы түсінік бере отыра, Сара Алпысқызы туралымағлұматтар беру. Міндеттері: Оқушыларға әлемдегі барлық жақсылық пен игі істердің ең асылСезім – ана махаббатынан тарайтындығын түсіндіру; Балалардың жүрегінде анаға деген сүйіспеншілік, қадір- құрмет сезімдеріндамыту; Адамзат баласының алдындағы үлкен парыз- ананы сүюге, ана еңбегінақтай білуге тәрбиелеу. Көрнекіліктер: коллаждар әр сыныптың, буклеттер, Сара Алпысқызыныңпортреті, суреттер, шарлар, плакатта жазылған нақыл сөздер. Барысы. Шаттық шеңбер. Н. Нұрқатовтың өлеңі Мен де бір перзентімін маң даланың, ------- 2 --------
  • 3. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы Қазақтың қара сөзі – қаңбағаным. Анамның аппақ сүтін ішкендіктен, Адамдық адал жолдар таңдағаным. 1. Жүргізуші: Адам бойындағы барлық жақсы қасиет күннің нұрынан, ананыңсүтінен таралған. Сондықтан, құрметті оқушылар, ұстаздар бүгінгі « Үлкен ақжүректі ана « атты кешімізді Сара Алпысқызы Назарбаева ханымның туған күнінеарнаймыз. 2. Жүргізуші: Сара Алпысқызы Назарбаева Қарағанды облысының Қызылжарауылында туған. Соғыстан соңғы жылдары өмірге келген барлық балалар секілді олда қиыншылықты көріп өседі. Ауыл адамдарының ауыр тұрмысы, жоқшылықкішкентай қыздың көз алдында мәңгі сақталып қалады. Бұл оның адамгершіліккетолы тұлғасының қалыптасуына игі әсерін тигізеді. Сара Алпысқызы қажымай –талмай руханияттың кәусар бастауына апаратын жолды іздеді. Осы орайда Қазақстан Республикасының бірінші ханымы Сара АлпысқызыНазарбаеваның «Өзін-өзі тану» атты жобасының жас ұрпақ тәрбиесіндегі алатынорны ерекше.Жалпы, «өзін- өзі тану» дегеніміз не ? Мынау жарық әлемге келгенәрбір адам ең алдымен өзі өзінің жан дүниесіне терең үнілуі тиіс. Өзін- өзі танып,қоршаған ортамен үйлесімділікте өмір сүруді үйренген адам үйлесімді қоғам құруғада үлесін қоса алады. Өзінің «Өмір әдебі» атты еңбегінде Сара Алпысқызы: «Менбаланың жас кезінен –ақ барлық уақытта сау әрі бақытты болып өсуін, өмірданалығы мен адамзатқа қызмет ету бақытына ие болып жетілуін қалаймын. Олөзінің кім екендігін, не үшін өмір сүріп, не үшін талпынатынын пайымдай білсін.Әркім өзін ашып көрсете білуі тиіс» дейді. Өзіңді тани білу –жақсыларға еру. Өзіңдітани білу – тәрбиеге көну. Кешімізге хош келдіңіздер! 1-жүргізуші: Ананың тілі Ананың мейірбандығы Ананың махаббат сезімі Ананың ізгілігі мен ізеттілігі Ананың ақ көңілі мен адал ниеті Бәрі ,бәрі адамға ананың ақ уыз сүтімен бойға сіңеді. Мерекелеріңіз құтты болсын! 2-жүргізуші: Ән» Ана туралы жыр» Парасат патшайымы. Сара Алпысқызы Назарбаеваның есімі бұл күндемемлекеттің бірінші ханымы ретінде ғана емес, хадықаралық» Бөбек» балаларқайырымдылық қорының президенті, жетімдердің жебеушісі, қорғансыздардыңқамқоршысы ретінде де қалың жұртшылыққа кең таныла бастағанын ешкім жоққашығара алмайды. Басқасын былай қойғанда, бүгінде мерейтойлы межелі жасқатолып отырған Сара Алпысқызын бүкіл саналы өмірін Елбасымызбен қолтықтасыпбірге қуанып, қиындығына бірге төзіп, жас азамат қосағының өмірбаспалдақтарымен ілгері адымдауына бар жағдайды жасаған адал жары тұрғысынанқұрмет тұтсақ та артық емес. 1-жүргізуші: «Би» орындайтындар Ғазиза мен Мадияр ------- 3 --------
  • 4. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы Әрине, өмірлік жар- жұбайдың, ошақ иесі ананың пір тұтар азамтының ары менабыройы, мерейі мен мәртебесі үшін қаншалықты тер төгіп, қаншалықты еңбексіңіретінін ешқандай өлшеммен бағалауға мүмкін емес, оны тек санамен ғанасаралауға болады.Оның үстіне Сара ананың үш бірдей қызды дүниеге әкеліп,әрқайсысын елдің тізгін ұстар тұлғалы, айбын тұтар ақылды, ұйтқы болар іскеразаматтары етіп тәрбиелеп өсіруін де халық алдындағы парыздың бір өтеуі депбілген ләзім.Әйел бақыты жақсы жар,мейірбан ана болып, құдай қосқан қосағыныңжанында,балалары мен немерелерінің ортасында алаңсыз,уайым-қайғысыз ғұмыркешу десек,Сара Алпысқызының бұл жағынан да төрт құбыласы түгел. I Келбетінде ұлылық, Даладан кең пейілі Ана деген-жылылық, Ана деген мейірім. II Бірақ нарық заманындағы қазіргі құбылыстарды,өтпелі кезеңдегі халықтыңтұрмысы мен тіршілігін, ана мен баланың ауыр ахуалын көзбен көріп,Президент-Ерінің күнделікті қас-қабағынан-ақ таны-біліп отырған Сара Алпысқызы өзінқоғамнан тыс сезінбей,елдің бүгіні мен болашағы үшін үлес қосуды перзенттікпарыз санады.Ал болашақ туралы ойлағанда,сол болашақтың иелері-балалардыңтағдыры толғатқан.” Бөбек”қорын құру туралы ой да содан басталған. Ән ” Тәй-тәй” орындайтындар Ернар мен Алмас I Бүгінде мыңдаған жетім балалар мен мүгедек сәбилердің тағдыры үшін бүкілжауапкершілікті мойнына алып,бөбектердің анасына айналған Сара Алпысқызықұрған “Бөбек”қоры ана мен баланы қорғауды, нәрестелер мен балалар үйлерінқамқорлықта ұстауды,мектептерді қазіргі заманғы жабдықтармен қамтамасыз етуді,тұрмысы төмен отбасынан шыққан дарынды балаларға қолдау көрсетуді,бөбектерденсаулығын сақтауға жәрдемдесуді қызметінің бағыты ұстанып,қыруар істындырып үлгерді. 1-жүргізуші: Ақыл қүйған санама Күннен де артық расында Күн алыста, ал ана Ылғи менің қасымда.3. Жүргізуші: Сара Алпысқызы Назарбаеваның ұрпақ тәрбиесі жолындағыеңбегі елеусіз қалған жоқ. Ол мүгедек және жетім балалардың құқықтарын қорғаусаласындағы қажымас еңбегі үшін 1 дәрежелі «Достық» орденін кеудесіне қадап,«Оқу мәдениеті мен өзін- өзі тану философиясына қосқан зор үлесі үшін» ШыңғысАйтматов атындағы алтын медаліне ие болған. Сондай-ақ әр жылдары СараАлпысқызы Назарбаева БҰҰ балалар қорының Ескерткіш медалімен, ИхсанДограмачи атындағы әлемдік денсаулық сақтау ұйымының халықаралықсыйлығымен, «SOS-Киндердорф» халықаралық қорының алтын медалімен, «Unity»халықаралық сыйлығымен марапатталған.» «Қыздар вокалы» орындайтындар 5- сынып қыздары 2- жүргізуші: Құтты болсын ардақты Сара апа. Қуанышты мерекең. ------- 4 --------
  • 5. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы 1-жүргізуші: Бүгінгі күні Сара Алпысқызы Назарбаева түркі тілдес мемлекттерәйелдерінің ел таныған көшбасшысы болып саналады, - деп баға беруінде де тереңмағына жатыр. Ендеше, осы пікірді бізде қуаттай келе, бүгінде жабыққанныңжұбанышына айналған Сара Алпысқызының қадамына құт тілейік! Ән» Анаға сәлем» орындайтын Еділ 9- сынып оқушысы. 2-жүргізуші: Аялы алақан жылуын Сезінді Бөбегің дәл бүгін. Сара апа , бұл сенің қызығың, Алғысын айтады ұл-қызың!1. Жүргізуші: Десе де еліміздің бірінші ханымы Сара Алпысқызы үшінбалалардың күлкісінен артық бақыт жоқ. Бар жүрегімен мынау жұмыр жер бетіндежетім бала азайса деп тілейді. Ана жүрегінің асыл тілегі де осы. Хор «Ана туралы жыр» Шығыс Қазақстан облысы. Үржар ауданы Сегізбай ауылы. КММ«Тасбұлақ орта мектебі» Оразаева Галия Кажикеновна Еңбек, сурет және сызу пәні мұғалімі Сабақтың тақырыбы: Киімді көркемдік әшекейлеу.(қамзол) 7 – сынып . Сабақтың мақсаты: Оқушыларды киімдерді көркемдікәшекейлеу барысымен таныстыру. Киімді көркемдік әшекейлеукезіндегі шығармашылық қабілеттерін, іскерлік пен дағдыларын дамыту .Эстетикаға, төзімділікке, өнерді құрметтеуге тәрбиелеу . Сабақтың түрі: аралас сабақ . Көрнекілігі: ұлттық киімдердің суреттері, ою-рнек түрлері, кесте тігісініңүлгілері. Қажетті құрал – жабдықтар: түрлі –түсті жіптер, мата, ине, қайшы, оймақ. Сабақтың барысы: 1. Ұйымдастыру кезеңі. Оқушы назарын сабаққа аудару.Сабаққа дайындықтарын тексеру.2. Үй тапсырмасын тексеру. Тақырыбы : «Қазақ халқының ұлттық киімдері»Үй тапсырмасын тексеру үшін «Ақ сандығым ашылды, ішінен жібек шашылды»атты ойын ойнаймыз. Сандықтың ішіне жасырылған сұрақтарға жауап беруСұрақ түрлері: 1.Ерлердің қандай ұлттық киімдерін білесіңдер ? 2 .Әйелдердің қандай ұлттық киімдерін білесіңдер ? 3 .Бойжеткендер қандай киімдер киген ? 4 .Қамзолдарды қандай мата түрінен тікен? 5 .Қамзолың түсін қалай таңдаған ? 6 .Әйелдердің қандай бас киімдері бар ? 7 .Ерлердің қандай бас киім түрлерін білесің ? 8 .Қамзолды қалай әшекейлеген ? ------- 5 --------
  • 6. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы 9 .Қандай ою -түрлерін білесің ? 3 .Жаңа сабақты түсіндіру . Ой шақыру. Қамзолды қалай көркемдеп әшекейлейді ? Оқушы: Қамзолдың өңіріне, етегіне зерлі оқалар, түрлі жылтырақтардан ою –өрнектер жүргізіледі .• Қазіргі шеберлер қамзол ою – өрнектерін қалай өрнектеген ?• -Қамзолды қалай түймелеген? Оқушы: Қамзолдар түймеленбеген, ұсталар соққан әшекйлі күмісқапсырмалармен немесе асыл тастары бар түймелермен ілгектенген .• Ой толғаныс.Қазақтың ою – өрнектерінің түрлерін неше топқа бөлеміз? (Ою – өрнек түрлерін оқушылар кестеге толтырады.) Ою – өрнек түрлері Жануар тектес Өсімдік тектес Ғарыштық Геометриялық Қошқар мүйіз Ағаш Шеңбер Сүйір Қос мүйіз Жапырақ Шимай Ирек Қыңыр мүйіз Үшжапырақ Төртқұлақ Төртүшкүл Құс мұрын Өткізбе Шұғыла Балдақ Табан Шиыршық Жұлдыз Тұмарша Өркеш Гүл Айшық Тарақ Өрмекші Жауқазын Бітпес (39 – суреттегі қазақ халқының ою – өрнек түрлерінің суреттерімен таныстыру)• Киімдерді қандай ою түрлерімен безендіруге болады? Оқушы: Киімдерді өсімдіктектес оюлармен безендіру қайталанбас көрік береді.Геометриялық оюлар мен өрнектер киім безендіруде молынан кездеседі . Ғарыштықсипаттағы өрнектерді де киім безендіруге қолданған. Өйткені олар мағыналы, тереңмәнді болып саналған. Жануар тектес оюлар тек тұрмыста қолданылған .Оларменкиіз үйдің сырты мен ішін безендіруге, кілемге, сырмаққа текеметке , тұскиізгебезендіруге қолданған. Ромб, айқыш, шынжыр тәрізді болып келген бұл таңбаларберекені, молшылықты, мал басының көп болуын, жұттан және басқада пәлежаладан аман болуын, т. б. білдіреді .• Ұлттық киімдерді сәндеу барысында тағы қандай қосымша әшекейбұйымдарын қолданған ? ------- 6 --------
  • 7. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы• Қазақтың ұлттық киімдері қандай факторларға байланысты өзгеріскеұшырап отырады ? (Қазақтыың әйелдерінің киімдері жасына, қоғамдағы орнынабайланысты әртүрлі болған.Венн диаграммасы.) Қыздардың киімдері. Әйелдердің киімдері. Ұлттық киімдері әшекейлеудің ең көп тараған әдістерін ата . Оқушы : ұлттық киімдерді әшекейлеудің ең көп тараған әдістері : біз кесте менбаспа кесте(тығыз кесте) түрлерімен әшекейлеу . -Ою – өрнекті кестелеуге қандай жіптердің түрлерін қолданады? Ою –өрнектерді кестелеуге жүн жіп және мақта жіп түрлерін қолданады . 4 . Кіріспе инструктажы .(Мұғалім түсіндірмесі) Шеберлер матаға кестенің бедерін бормен , болмаса басқа белгілеу әдісіментүсіреді .Өрнек контур бойынша түсіріледі де, үстінен баспа немесе біз кестеменкестелейді. Матаға гүлдер, жапырақ, бұтақтар, өсімдіктер, жануарлар менқұстардың кескіні түсіріледі.Қамзолды әшекейлеу, өңіріне ою – өрнек кестелеуүшін екіжақты немесе біржақты баспа кестені қолданады . Біржақты баспа кестеде жіптердің бір – бірінің ізін ала немесе қабатталыпкестеленуі өрнектің бедерін молайтады, бүртік түрінде сыртқа байқалып тұрады. (42- сурет) Екіжақты баспа кестемен өсімдік тектес өрнектер кестеленеді.Жіптер бірініңүстіне бірі шықпай, түзу, жатық шығуы үшін бір қабат жіппен кестелегін дұрыс.(43-сурет) Біз кесте өсімдік тектес ою – өрнекді және басып кестеленген өрнектерлі жәнебасып кестеленген өрнектің жиегін көмкеру үшін қолданылады.(44 - сурет) 5. Сарамандық жұмыс. Оқушылар біржақты баспа кесте мен екіжақты, біз кесте тігістерінің тігілужолдарымен танысып, тігілу барысын үйренеді. Ине мен қайшымен жұмыс кезіндегі қауіпсіздік ережелерін қайталау,қадағалау. Оқушы жұмыстарына көмектесу, қаталіктері болса түзету. 6. Қорытынды. Оқушылардың тіккен тігіс түрлерін бағалау. Үйге тапсырма: Кесте тігіс түрлерін тігіп үйрену. 7. Жұмыс орнын жинау. Кезекшілер жұмыс орнын ретке келтіреді. Шығыс Қазақстан облысы. Үржар ауданы Сегізбай ауылы. Тасбұлақ орта мектебі Кабиева Гаухар Кажикеновна Бастауыш сынып мұғалімі Тақырыбы: «Әдептілік - әдемілік» Мақсаты: 1. Әдептілік, ізгілік белгілері туралы түсінікберу. 2. Оқушылардың бойына ата – бабамыздың өсиет сөздері арқылыадамгершілік қасиеттерді дарыту. 3. Әдепті, тәртіпті, үлгілі болуға тәрбиелеу. ------- 7 --------
  • 8. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы Көрнекілігі: Нақыл сөздер, қаптама, көрініс, тыйым сөздер. Сабақ түрі: Аралас сабақ. Барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. Мұғалім: Балалар, бүгінгі сабағымыз ерекше. Өйткені бүгін сабағымызғақонақтар келіп отыр. ІІ. Жаңа сабақ. Алтын ұяң – Отан қымбат, Құт берекең – атаң қымбат. Аймалайтын анаң қымбат, Ұят пенен ар қымбат. - Осы Қазыбек бидің ұлағатты сөзін оқыған кезде жерін, елін сүю, ата – анасынқадірлеу, ар намыс, адамгершілік қасиеттерді бойымызға сіңірсек дейміз. - Ендеше бүгінгі тәрбие сағатымыздың тақырыбы «Әдептілік - әдемілік» депаталады. Яғни әдептілік, әдемілік, адамгершілік жайында сөз етеміз. - Осы әдепті деген сөзге қандай мінез - құлықтар жатады? - Әдеп сөзіне мағынасы қарама – қарсы қандай сөз бар? Әдепті Әдепсіз Әдепті бала қандай болуы керек? Қандай қасиеттерден аулақ болуымыз керек? Әдептілік әлемі (оқушыларға кезек беріледі) Әли: Қарсы ал ерте күн көзін, Ашуланбай долданып, Төсегіңді жина өзің. Жауап бергін ойланып. Аян: Асықпай іш тамақты, Құр бекерге қылтима, Жалама ыдыс – аяқты. Болмашыға бұртима. Роза: Пышақты ұста оң қолмен, Іштарлыққа жол берме, Шанышқыны сол қолмен. Бақталастық білдірме. Бекнұр: Нанды үгітпе, қадірле, Сыйлап үлкен кісіні, Қабығымен бәрін же. Қамқорлыққа ал кішіні. Равиль: Саусағыңды сорма, Әдеп қыл бұл ісіңді, Салдыр – салақ болма. Тазалап жүр тісіңді. Суретпен жұмыс:(суреттерді көрсете отырып,оқушылардың ойын тыңдау) Назерке: - Ерте тұрып, төсек орныңды өзің жина. Диляра: - Даладан келгенде қолыңды сабындап жу. Ринат: - Тісіңді екі уақыт жуып дағдылан. Нұрбек: - Кешкісін киіміңді, аяқ киіміңді өзің тазалап, дайындап қой. Бекнұр: - Аузыңды толтырып сөйлеме. Роза: - Сәлемдесуді ұмытпа. Сәлем – сөздің анасы. Халқымызда ақ сақалды атаны, ақ жаулықты ананысыйлап, алдынан қия өтпеу – ата дәстүріміз. Кішінің үлкенге алдымен сәлем беруісол дәстүріміздің алғашқы қағидасы. Қарттарға амандасудың қарапайым түріндеқаншама қамқорлық, әдемі сыйластық бар. Ендеше, қазір біз осы сәлемдесудіңбірнеше түрін көрсетейік.1. Ақсақал мен жігіттің сәлемдесуі. Жігіт: Ассалаумағалейкум, ата. ------- 8 --------
  • 9. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы Ата: Уағалейкумассалам, балам. Жігіт: Деніңіз сау ма? Аман – есенсіз бе? Ата: Құдайға шүкір, ақырындап жүріп жатырмын.2. Қарт әже мен қыз баланың сәлемдесуі. Қыз: Армысыз, әже? Әже: Бар бол, балам. Қыз: Бала – шағаңыз аман – есен бе? Әже: Тәубә, аман – есен.3. Достардың сәлемдесуі. - Сәлеметсің бе, Марат? - Қалайсың, Ринат? - Жақсымын, не істеп жатырсың? - Мен сабақ оқып жатырмын. Cәлемдесу мен қатар кішіпейілдік те – кісіліктің белгісі.(сахналау) Үлкенді сыйлау әркімнің міндеті. Сен біреуді сыйласаң, сені де басқаларсыйлайды. Көрініс: «Қонақты қарсы алу» Бала: Ата, әже, келіңіздер, төрлетіңіздер.Көрпеше әкелейін, отырыңыздар. Ата: Оу, балам, үлкен азамат бол. Әже: Өркенің өссін, балам. Бала: Әпке, сәлеметсіз бе? Келіңіз, жоғары шығыңыз. Әпке: Рахмет, інішек. Басқалармен қарым – қатынас жасағанда сиқырлы сөздерді көбірек қолдануғатырысайық. Бұл сендердің әдепті, ізетті екендеріңді білдіреді. Бала: Аға, кешіріңіз, мына кітаптар сіздікі ме? Аға: Ия, менікі. Бала: Өтінемін, маған оқуға беріңізші. Аға: Жарайды, ала ғой. Бала: Рахмет. - Бала қандай сиқырлы сөздер айтты? - Осындай сиқырлы сөздерді өлең жолдарынан да кездестіруге болады. Не деу керек? (тақтаға сөздер ілу) Апаң сенің базардан алма сатып әкелді, Ең үлкенін, жақсысын саған таңдап әперді. Не деп барып жеу керек? (Рахмет) Балар жүр көшеде, естіледі шу, айқай, Сен де шықтың көршіңді, қағып кеттің байқамай. Мұндайда не деу керек еді? (Кешіріңіз) Әжең сенің түскі асқа, қант – кәмпит салды мол, Қағып – соғып, жүгіріп, ентелеп келіп салдың қол. Жөн еді не айтқаның?(Рұқсат па?) Добын апар назардың, деді ағаң бармадың, Тапжылмадың, сазардың,аға тілін алмадың, Жөн еді не айтқаның? (Жарайды) Тыйым сөздер 1. Дастарханнан аттама. 2. Тамақты сораптап ішпе. 3. Суға түкірме. 4. Үйді айналып жүгірме. 5. Босағаны керме. ------- 9 --------
  • 10. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы 6. Түнде үй сыпырма. 7. Үлкеннің жолын кеспе. 8. Құстың ұясын бұзба. 9. Өтірік айтпа. 10. Ұрлық жасама. 11. Жатып тамақ ішпе. 12. Үлкеннен бұрын сөйлеме. 13. Айды қолмен көрсетпе. Тыйым сөздермен қатар мақал мәтелдер де бізді адамгершілікке, тәртіпке,тазалыққа шақырады екен. Мысалы: (тақтадағы мақалдармен таныстыру) *Әдептілік белгісі - иіліп сәлем бергені. * Әдепсіз өскен адамнан, Тәртіппен өскен тал жақсы. *Ананың ізін қыз басар, Әкенің ізін ұл басар. *Жаны сұлудың, тәні сұлу. *Балапан ұяда не көрсе, ұшқанда соны іледі. Ережелер: Ұлдар үшін. Қыздар үшін.(Ережелермен таныстыру) Қорыту: Бүгінгі сабақтан не түйдің? Бойымызда қандай қасиеттердің болғаныжақсы болар еді? Шығыс Қазақстан облысы. Үржар ауданы Сегізбай ауылы. КММ « Тасбұлақ орта мектебі» Абдирова Жанар Алпысбайқызы тәрбие ісінің меңгерушісі. І санат, қазақ тілі мұғалімі Тақырыбы: Төрлет,құтты Жаңа жыл! 1-жүргізуші:Армысыздар ағайын! Жыл келді бөлеп бізді ағыс күнге, Жетектеп нұрлы ертеңге,таныс күйге, Үміті адамзаттың жарқылдайды, Ойнаған күн нұрындай қар үстінде, 2-жүргізуші: Жаң жыл құт- береке әкелсін! 1- жүргізуші: Жыл келді бөлеп бізді ағыс күнге, Жетектеп, нұрлы ертеңге, таныс күйге. Үміті адамзаттың жарқылдайды, Ойнаған күн нұрындай қар үстінде. 2- жүргізуші: Жаңа жыл – жаңа әннің тербелуі, Жаңа жыл – ақ арманның өрленуі. Жаңа жыл- партадағы лүпілдеген, Кішкентай шәкірттердің ержетуі. 1-жүргізуші: Жаңа жыл-туған елдің даналығы, Жаңа жыл-дала ырысы,дала гүлі Жаңа жыл-тұнық көзі тыныштықтың, ------- 10 --------
  • 11. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы Жаңа жыл-ұлы ақынның жыр кемесі. Клоун:Балалар сендерге қояр бір жұмбағым бар, егер тапсаңдар,бір өзгешелікболады. Ақ таяғы қолында, Ойын-күлкі жанында. Күте оны шартарап, Сый дорбасын арқалап, Жаңа жыл сайын келетін, Ол кім? Ендеше,ортаға Аяз атаны шақырайық. Аппақ тонға оранып, Базарлықты мол алып Келді алыс сапардан, Аяз ата оралып. Аяз ата: 1. Ау,амансың ба ұлдарым, Амансың ба,қыздарым. Қандай жарқын жүздерің, Қандай әсем жырларың Асулармен алысқан, Асау желмен жарысқан Аталарың сендерге, Шаршап келді алыстан. 2. Балалар,Ақша қар қызымды көрдіңдер ме?Тұра тұрыңдар./Телефоныноқиды/Егер де,балалар ән айтып,би билемесе келмеймйн,-депті қане өнерлеріңдікөрсетіңдер. Жүргізуші: Қане, ақша қар қыз өнерлерін көрсетпесе келмеймін деп жатыр, 1,2оқушы өнерлерін көрсетсін. Жұмбақтар шешу /клоун/ 3. Аяз ата тағы ұялы телефонын алып сөйлеседі. Иә, жарайды, жарайды.Айтқаның болады.- Балалар сендер мерекеге Жалмауыз кемпірді шақырдыңдар ма? Меніңқызым жан досым Жалмауыз кемпірді шақырмаса келмеймін,-деп жатыр.Шақырайықшы!- Шақырайық,шақырайық. Жүргізуші: Балалар, қане, ақша қар қыз бен жалмауыз кемпірдішақырайық! Ақша қар: Қарашы ата,қандай әсем,қандай сұлу шыршалар, Қарашы әне,ойыншықтар,шырша басын нұр шалар Бала біткен қуанышты,бізді тосып қалған ба? Өнерлерін көрейікші,не жетеді әсем әнді салғанға, Ал балалар,ойын сауық көтерейік көңілді, Гүлдетейік бір күн болсын тылсым мынау өмірді Жалмауыз кемпір: 1.Үлкен,кіші,жасыңыз,кәріңіз де, Жиналыпсыз жаңа жылға бәріңіз де Ендеше,ата – аналар,сіздерді де, Сыйлықсыз қалдырмаймыз сіздерді де./билейді/ 2.- Барыс,сенің інің қайда,ізбасарың кім,қандай жыл? Барыс: Білмеймін. Ақша қар: Балалар,биыл қандай жыл енеді? Қоян- Ендеше,Жаңа жылды шақырайық 1-жүргізуші: Көшіріп кел жаңа жыл. Бар баланы бір жасқа, Жаңа жыл: Өсіріп кел жаңа жыл Толмай қойған араны Беспен жаңа сыныпқа, Елдің жемқор арамын. ------- 11 --------
  • 12. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы Тырнағыммен жаншыдым Қоян жылы сіздерге Азуыма қададым Сыйлайды барлық жақсыны. Соңын саған қалдырып Жетістікке жетуге Бітіре алмай барамын. Мүмкіндік мол ұқ мұны. Кел, кел, қоян! Кел, қоян. І жүргізуші: Бар баланы бір жасқа Құтты болсын қадамың. Өсіріп кел жаңа жыл. Ескі жыл Беспен жаңа сыныпқа көшіріп кел , Ассалаумағалейкум,уа халқым! жаңа жыл. Мерекесі жаңа жылдың құтты Ескі жыл:болсын! Төсегім-мұз,көрпем-бұлт Қоян жылы құт болып әр үйлерге Шын мекенім-ұлы алыс Қуаныш пен шаттыққа шаңырақ Ширықтырып серпедітолсын! Өн бойымды бұла күш Қуатты жыл келеді кездесуге Ерлік,өрлік,тазалық Шыдай алмас ешкімде белдесуге. Әкелемін молынан Байлық, бақыт, қуаныш, жаңалықты Аман болсын,қазағым Ала келдім өзіммен сенесіз бе? Айы туып оңынан Татулық, достық, сыйластық. Жебірлерге жебем бар, Ғажайып сезім қимастық. Сұғанаққа көген бар Болса бірлік береке Қоштасайық,барыс жан Шайқалмайды кереге. Көріскенше деген бар. Балалар, мен сендермен қоштаспаймын. 12 жылдан кейін ораламын. Көріскенше. 2-жүргізуші: - Ал,достар,бізге деген реніші жоқ шығар,құрметпен барыс жылыншығарып салайық. 1- жүргізуші: Сен ызғарды білмейсің, Қыс пен жазға бірдейсің. Көркің сенің мәңгі жаз Мәңгі осылай гүлдейсің. - Қане, балалар, Аяз ата мен ақшақар қызбен шыршаны айналып, «Шырша» әнінайтайық Ақша қар: Қане,балалар,қандай өнерлерің бар. 1-жүргізуші: Азаматтар шықсын кәні, Жігері бар жол бастар Ойын арзан білесің бе, Күлкі қымбат жолдастар.- Кәне, қандай өнерлерің бар? «0» сынып оқушылары өз өнерлерін көрсетсін. Қане, «о» сынып оқушыларынортаға шақырамыз! Клоун: «0» сынып оқушыларына жұмбақ жасырады. 2- жүргізуші: Қане, енді «2» сынып оқушыларының қандай Аяз атаға дайындағанөнері бар екен? 1. Оқушылар өлеңдерін оқиды. 2. Үкілі үмітке толы би өнері «Қаражорға» Ойындар ойналады. Клоун мен жалмауыз кемпір ойнатады. «Қасық пенжаңғақ тасу» ойыны ойналады. 1-жүргізуші: Жаңа жылда жаңа белден асамыз, ------- 12 --------
  • 13. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы Жаңа жылға жырмен шашу шашамыз Бейбітшілік ұранымен,жеңіспен, Жаңа жылда тағы алға басамыз Езуіңнен кетпесін сыңғыр күлкің, Аспаның ашық болсын ала бұлтың Мұржаң қисық болса да ағайындар, Түтінің түзу шықсын жалпақ жұртым. Бітуге қалдың таяп-ай, Не қыласың аяп-ай Қане халқым қол соқшы, Жаңа жылда аямай - Енді шырша әнін айтайық. Хор: «Жаңа жыл» әні Құттықтау сөз мектебіміздің директоры Рақымғазы Қыдырмоллаұлынаберіледі. ІІ жүргізуші: Балалар, Аяз атаның да сендерге әкелген сыйлықтары барекен. Сол сыйлықтарын қабыл алыңдар! 1-жүргізуші: Балалар, Аяз ата тағы алыс сапарларға кетеді екен.Ендеше, солкісінің ақ батасын тыңдап, шығарып салайық. Аяз ата батасын береді: Қадамыңа нұр бітсін, Заманыңа гүл бітсін Дұшпандарың болмасын, Аруақтар қолдасын Пейілдерің ақ болсын, Бастарыңа бақ қонсын Шығыс Қазақстан облысы. Үржар ауданы Сегізбай ауылы. КММ«Тасбұлақ орта мектебі» Сейтбекова Ғалия Қабимолдаевна І санатты ағылшын пәнінің мұғалімі The aims of the lesson: English around us. 8th form 1. To introduce with new vocabulary. To form new knowledge. 2.to develop skills in reading, speaking, listening, writing; 3.to create the interest in studying. Type of the lesson: mixed. Methods; сomplex work, question- answer, individual work. Visual aids: a computer, charts , cards,a tape -recorder, pictures. Procedure of the lesson:I. .1.Warm –up. a) greeting; b )checking the attendance; c) the duty’ s report; d)the talk about the day and weather; e)Phonetic drill: Let’s remember our tongue twister: Betty Botter had some butter, ------- 13 --------
  • 14. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы But she said: «My butter’s bitter. If I had some better butter, It would make my butter better» II. «Yes», or «No» «Who is clever?» 1.A. Did you start learning English before you were seven? B. Is it easy to learn English ? С.Is it possible to buy English language newspapers and magazines? II. Answer-question . T. Why do you learn English? P1:to be better educated . P2: to get a good job. P3: to travel abroad. P4:to be familiar with social and cultural life in other countries. P5. To be able to participate in conversations with people from English -speakingcountries. III.Listen and read the text ; T –What do think ? Is it easy or difficult to learnlanguages? What difficulties do you think someone learning this language would have? P1:I think it is difficult to learn English, there are many grammatical features. P2. I haven’t got enough vocabulary to say what I want to. P3. I always worry that I make too many mistakes. P4. I speak too slowly because I have to translate everything I want to say before I cansay it. P5. I fell strange speaking English in class to people who speak my language. Teacher :Do you know in what countries English is the native language. P1: USA, Australia, Canada, Great Britain, New Zealand. Teacher: They are English speaking countries. Where are they situated? What do you know about these countries? Let’ s speak about them. ( The pupils show the countries on the map) IV.Say in English . Work with cards. V.Proverbs: So many countries, so many customs. Knowledge is in the books. East or West , home is best. Reading to mind as exercise to the body. VI.Complete the chart. VIIConclusion. 1.Why is it said English «around the world»? 2. Why should we living in Kazakhstan learn English too? 3. What should you do to learn English better? Giving marks. Home task: translate into your native language in ex.4 .P.73. ------- 14 --------
  • 15. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы Шығыс Қазақстан облысы. Үржар ауданы Сегізбай ауылы. «Тасбұлақ орта мектебі» КММ Абзолина Айнагуль Анарбекқызы І санатты мұғалім Бастауыш пәнінің мұғалімі Тақырыбы: В дыбысы мен әрпі. Сауат ашу Мақсаты: В в дыбысы мен әрпін таныту, сөздегі орны, сөздерге дыбыстықталдау, жасау, буындық талдау жасау, сауатты жазу жөніндегі білімдерінтолықтыру. Дамытушылық: сөздік қорларын, тіл байлығын, сөйлеу мәдениетін дамыту. Тәрбиелік: Адамгершілік қасиеттеріне, еліне қызмет етуге, әдемі, таза жазуғатәрбиелеу. Көрнекілігі: «Әліппе серігі», в әрпінің баспа, жазба түрі, вокзал суреті, мақал-мәтел. «Тәуелсіздікке 20 жыл» макет Әдістері: Түсіндіру, әңгімелеу, топпен жұмыс. Түрі: дәстүрлі, дамытпалы. Сабақтың барысы: I. Ұйымдастыру кезеңі. Келген қонақтармен сәлемдесу. «Үлкенге де сіз, Кішіге де сіз Құрметпенен бас иіп, Сәлем бердік біз» II. Үй тапсырмасын текусеру. «Қаһарман» мәтінін тізбектей оқыту.Түсінгендерін мазмұндап айтқызу. Дыбыстық талдау: Қ — дауыссыз, қатаң А - дауысты, жуан Һ - дауыссыз, қатаң А - дауысты, жуан Р - дауыссыз, үнді М - дауыссыз, үнді А - дауысты, жуан Н - дауыссыз, үнді Ой қорыту: Батыр Ер жүрек Әлия Мәншүк Елін, жерін қорғайды Қорықпайды Бауыржан III. Жаңа сабақ. Бізге қонаққа келген адамдар Тәуелсіздігіміздің 20 жылдыққұрметіне арналған «Менің Қазақстаным» пойызымен елдің түпкір- түпкірін аралапжүрген адамдар екен. Осы кісілердің пойызбен қай жерге тоқтағанын білейік. –Сіздер пойызбен қай жерге тоқтадыңыздар? - Вокзалға • Ендеше вокзал сөзін айтып, бірінші әрпін бөліп алайық. • В дыбысы дауыссыз екенін білдік, сөз басында, ортасында, сонында, орыс тілінен енген сөздерде кездесетінің білдік. • Бағандағы сөздерді хормен оқу. • «Вокзал» мәтінін тізбектей оқыту. • Вокзалға байланысты сюжетті суретпен жұмыс. IV. Сергіту сәті 1, 2,3 Бойға жинап күш Қолға қалам аламыз, Әдемі етіп жазамыз. ------- 15 --------
  • 16. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы V. Дәптермен жұмыс: Әдемі жазу, дұрыс отыру, ережесін еске түсіру. В в вагон,вокзал, Вова, волейбол. VI. Топпен жұмыс: I топ. Суреттегі заттардың атын жазу. II топ. Буынға бөлу III топ. Берілген сөзден жаңа сөз жасау. Вокзал – зал, ал, ол, лак. вагон вокзал VII. Бекіту В автобус волейбол Мақал: «Үлкенге құрмет – балаға міндет» мағынасын ашу. Сендердің Тәуелсіздіктің 20 жылдығына қосар үлестерің «Дендерің сау,мақсаттарың биік, рухтарың таза , үлкенді сыйлайтын, өз еліннің тарихын білетін,жақсы оқитын азаматтар болу. Өмірлерің күндей жарық болсын». Марапаттау. Үйге тапсырма беру. Шығыс Қазақстан облысы. Үржар ауданы Сегізбай ауылы. КММ«Тасбұлақ орта мектебі» Калиева Тұрған Жакупқызы Математика пәнінің мұғалімі. Жоғарғы санат Ж. Қараевтың деңгейлеп – саралап оқыту технологиясының математика сабағындағы тиімділігі Білім жүйесі ел өміріндегі стратегиялық маңызды сала болыптабылатындығы белгілі. Ал, оқу процесіндегі дәстүрлі әдістердің озық заманталабына жауап бере алмайтындығы өз – өзінен түсінікті. Бүгінгі уақыт талабынасәйкес білім беруді одан әрі жетілдіру оқу тәрбие процесіне озық тәжірибені,ғылыми жетістіктерді енгізуді талап етеді. Елбасымыз өз жолдауында «Білім беру реформасы – Қазақстанның бәсекегенақтылы қабілеттілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік беруге аса маңыздықұралдарының бірі. Бізге экономикалық және қоғамдық жаңару қажеттіліктерінесай келетін осы заманғы білім беру жүйесі қажет» - деп айқын көрсетті. Еліміздіңмәртебесінің биік болуы қоғам мүшелерінің келешек ел болашағы – жас ұрпақтыңбелсенділігі мен іскерлігіне тікелей байланысты болмақ. Ендеше саналы, салауатты,ұғымды халқымыздың барлық дәстүріне де, әлем мәдениетіне де қалың ел тізгінінберік ұстай білетін ұрпақ тәрбиелеу бізге сеніп тапсырылған. Қазіргі заманғы білім беруге қойылатын басты талап – оның сапасын арттыру.Орта білім берудің мақсаты – жедел дамып келе жатқан әлем жағдайында алынғантерең білімнің кәсіби дағдыларының негізінде, өз бағытын еркін анықтайтын, өзмүмкіндіктерін іске асыратын, оларға жан – жақты терең білім беру мақсатындабаланың еркіндігін, белсенділігін қалыптастыра отырып, өз бетінше шешімқабылдауға дағдыландыру жолында неғұрлым тиімді шараларын енгізу – бүгінгіұстаздардың жауапты істері болу керек. Мұндай бағыттағы шараларды жүзеге ------- 16 --------
  • 17. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасыасыру үшін бүгінгі күннің талабы – оқытудың жаңа технологияларын енгізу, білімберуді ақпараттандыру, халықаралық ғылымдық коммуникациялық желілерге шығуекендігі Қазақстан Республикасының «Білім беру туралы» заңында белгіленген.Қазіргі заманғы ғылыми – техникалық үрдісінің қарқыны білім беру жүйесініңалдында мүлде жаңа міндеттер қойып отыр. Ол өз жұмыс орнында және бүкілтехникалық тізбекте технологиялардың үздіксіз өзгерістеріне бейімдене алатынорындаушының тұлғасын қалыптастыру. Ал оларды даярлау үшін қазіргідидактикалық мүмкіншіліктерді жаңа идеяларды және білім беру технологияларынпайдалану керек. Қазіргі мектеп мұғалімдерінің алдында тұрған басты міндет – оқушылардыңшығармашылық білім дағдыларын қалыптастыру. Міне, сондықтан да өзұрпақтарының өнегелі, өнерлі, еңбексүйгіш, абзал азамат болып өсуі үшін халықпедагогикасының негізгі мақсатын шығармашылықпен оқу тәрбие үрдісіне тиімдіпайдалану – әрбір ұстаздың міндеті. Математика сабағында оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту –педагогикалық мәселелердің бірі. «Қазақстан - 2030» атты Елбасының стратегиялықбағдарламасында ең негізгілердің бірі – жоғары интеллектуалды жастарды жан –жақтылыққа тәрбиелеп, олардың әлеуметтік көтерілуіне үлес қосу. Сондықтан,мұғалімдер қауымының алдында үлкен міндет жүктелді. Бүгінгі таңда жас ұрпаққапәнді тиімді ұғындырудың бірі – жаңа технология негіздері болып табылады.Сонымен бірге өскелең ұрпақтың ақпарат құралдарымен жұмыстана білуіне назараударған жөн. Оқушы қызметінің белсендіру негізінде – педагогикалықтехнологиялардың бірі – деңгейлік саралау технологиясының элементінқолданамын. Деңгейлеп оқыту мақсаты – әрбір оқушы өзінің даму деңгейінде оқуматериалын меңгергенін қамтамасыз етеді. Деңгейлеп оқыту:• әр оқушыға өз мүмкіндіктерін пайдалана отырып, білім алуына жағдайжасауға мүмкіндік береді;• әр түрлі категориядағы балаларға, олармен саралай жұмыс істеугемүмкіндік береді;• онда білімді игерудің үш деңгейі қарастырылады: ең төменгі деңгей(базалық), бағдарламалық, күрделенген деңгей, сондықтан әрбір оқушы олардыңмеңгеруі тиіс. Деңгейлеп оқыту технологиясы нәтижелі болу үшін:• жеке тұлға ерекшеліктеріне;• психологиялық даму ерекшеліктеріне;• пән бойынша білімді игеру деңгейіне көңіл бөліп отырамын. Сабақ өткізу формаларын және түсіндіру әдістерінің жаңа тәсілдерін күнделіктісабаққа қолдануға тырысамын. Көбіне мына жағдайларға көңіл бөлемін:• сабақтың мазмұны;• сабақты өткізудегі әдіс – тәсілдерді таңдау;• сабақтың нәтижелілігі. ------- 17 --------
  • 18. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы Жалпы, менің мақсатым – оқушылардың өзбетімен жұмыс жасауға тәрбиелеу,үйрету, шығармашылық қабілетін дамыту. Тақырып бойынша деңгейлік тапсырма жүйесі дамыта оқытуды іске асырады.Өйткені, ол оқушының ойлауын, елестету мен есте сақтауын, белсенділігін,дағдысын, білім сапасының дамуын қамтамасыз етеді. Сабақтың тиімділігінарттырудағы негізгі тәсілдердің бірі – оқушыларға деңгейлік тапсырма беру. Ғалымдар оқушылардың оқу деңгейін 4 түрге бөледі. Оқушылардың ойлауқабілетін дамыту және өзбетінше жұмыс жасауға дағдыландыру барысында өз іс –тәжірибемде жаңа технологияларды қолданамын. Соның ішінде деңгейлеп, саралапоқыту әдісін пайдаланамын. Деңгейлеп оқыту технологиясының маңызы зор,оқушылардың өздік жұмысын ұйымдастырып өткізуге көмегін тигізеді. Оқушыларөздік жұмыстарын орындап, білімдерін мониторинг жүйе арқылы өздері бағалап,диагностикалауға қол жеткізеді. 1. Ж. Қараевтың деңгейлеп – саралап оқыту технологиясында мынадай 4 деңгей көрсетілген: Репродуктивтік деңгей – жалпыға бірдей стандартты білім негізінде тапсырма беріледі. Мұндай тапсырмалар оқушылардың алдыңғы сабақтарда алған білімдерін және оқушыға байланысты; 2. Алгоритмдік деңгей – мұнда оқушы мұғалімнің түсіндіруімен қабылданған ақпаратты пайдалана отырып орындайды; 3. Эвристикалық деңгейге оқушы ізденіп, қосымша әдебиеттерді қолдана отырып жауап береді; 4. Шығармашылық деңгей – оқушының таза өзіндік шығармашылығын байқатады. Жаңа тақырыпты оқушылар шығармашылық ізденіс үстінде өздігінен меңгереді. Деңгейлеп оқыту әр оқушының белсенділігін оятады. Шығыс Қазақстан облысы. Үржар ауданы Сегізбай ауылы. КММ«Тасбұлақ орта мектебі» Темешова Күлшарат Жакупқызы Математика пәнінің мұғалімі МАТЕМАТИКАЛЫҚ САЙЫС Сабақтың тақырыбы: Көңілді тапқырлар. Сабақтың мақсаты: 1) Оқушылардың математика пәніне қызығушылығыарттыру 2) Оқушылардың ой-өрісін ,логикасын кеңейтіп ,шығармашылық қабілетіндамыту 3) Оқушыларды алғырлыққа, төзімділікке, өзара бәсекелестікке тәрбиелеу . Түрі: математикалық сайыс. Әдісі: топ бойынша жұмыс. Көрнекіліктері: интерактивті тақта. Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру. ІІ. Мұғалімнің кіріспе сөзі: Бүгінгі шәкірт ертеңгі азамат. Сол азаматтың бойынатапқырлықты алғырлықты қалыптастыру мектеп қабырғасынан басталады. Осығанорай айтылған Елбасымыздың: «Еліміздің ертеңі бүгінгі жас ұрпақтың қолында, ал ------- 18 --------
  • 19. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасыжас ұрпақтың тағдыры ұстаздардың қолында». - деген ұлағатты сөздерін үнеміесімізге сақтауымыз керек. «Білімді азамат - ел ертеңі», «Блекті бірді, білімдімыңды жығар» деген халық даналығы да бекер айтылмаса керек.Адам бойындағыбарлық жақсы қасиеттер жақсы тәрбиеден, өнер –білімді игеруден, төзімділіктенпайда болады. 8-сынып оқушылары арасындағы бүгінгі сайыста 2 топ мүшелеріматематика пәнінің өмірмен байланысын, өздерінің шығармашылық деңгейлерін,табандылықтарын, интеллектуалды мүмкіндіктерін ашып көрсетпек. Осындайсайыстар оқушыны дамытып , өзін-өзі жан-жақты тәрбиелеуге жетелейді. Сайыстыңжоспарымен таныстыру. 1. Сәлемдесу. 2 «Кім тапқыр?» 3. «Кім қырағы?» 4.Оқушылар қойылымы. 5. Ширату. 6. Практикалық есеп. 7. Жарнама. 8. Қорытындылау. Ұстаздар мен оқушылар арасынан әділ қазылар алқасын сайлаймыз.Әр топтыңдұрыс , толық жауабы 5 ұпаймен бағаланады, әр есепке 1 минут уақыт беріледі. 1.Екі топтың сәлемдесуі. 2. «Кім тапқыр?». (ойын) а) 2-ні 5 рет пайдаланып 3 санына теңестір. (2+2-2+(2:2)=3. ә) 2-ні 5 рет пайдаланып 3 санына теңестір.(2+2+2-(2:2)=5. б) Теңдік тура болатындай үтір таңбасын қой: 1)32+18=5 (3,2+1,8=5) 2)3+108=408 (3+1,08=4,08) 3)736-336=4 (7,36-3,36=4) 4)63-27=603 (63-2,7=60,3) 5)57-4=17 (5,7-4=1,7)=1,7 6)804-26=544 (8,04-2,6=5,44) 3. «Кім қырағы?» ойын. а) 30 секундта еске сақтау қабілетін тексеру. Шеңбер апта математика Су тас перпендикуляр Компьютер радиус периметр Градус сынақ ұя Ана теңдеу мектеп ә) Анаграмма и ц и л д н р ( цилиндр) ұ р ш б ы ( бұрыш) е ь в р и т а к л ( вертикаль) о қ ы з (қозы) б е р е ң ш ( шеңбер) т р ц н е (центр) ь и ц у к р л ( циркуль) ы қ ж л ы (жылқы) 4. Әр топтың қойылымы( сахналық көрініс) ------- 19 --------
  • 20. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы 5. Ширату( екі топ бір- біріне сұрақтар қояды) 6. Практикалық есеп. а) Лентадан көз мөлшерімен 20 см кесіп алу.( Кім дәлдеу, жақындау кессе солтоптың ұпайы жоғары болады) ә) Көз мөлшерімен 600- тық бұрышсыз б) Циркульді пайдаланбай карандашпен қағазға шеңбер сыз. 7. Жарнама. ( математика пәнін жарнамалау) 8. Қорытындылау. Әділ қазылар алқасы жеңімпаз топты аңықтап, сайысқа белсене қатысқаны үшіноқушыларды марапаттайды. Шығыс Қазақстан облысы. Үржар ауданы Сегізбай ауылы. КММ«Тасбұлақ орта мектебі» Орыс тілі және орыс әдебиеті пәнінің мұғалімі Жоғарғы санатты мұғалім Ақаева Жамал Заманбековна Тема: Наречие как часть речи Цели: Повторение сведений о наречии, полученных учащимисяранее: формирование умений определять значение наречий, ихморфологические признаки и синтаксическую роль, находить наречия в тексте. Развивающая: способствовать формированию умения применять теоретическиезнания на практике, логично и последовательно излагать свою мысль. Воспитательная: способствовать формированию личностных качеств учащихся,интереса к предмету, уверенности в своих силах, воспитывать бережное отношениек природе, умение видеть красоту природы в разное время года. Тип: комбинированный Вид: объяснение нового материала Методы: частично-поисковый, словесный Ход урока: І. Оргмомент ІІ. Опрос и проверка домашнего задания ІІІ. Речевая разминка – отработка норм произношения ( стр176 ) 1.Читаются слова учителем 2. Учащиеся повторяют за учителем 3. Самостоятельное чтение слов учащимися по цепочке, обращая внимание наударение. - Какими частями речи являются данные слова? -Как вы определили? (Отвечают на вопросы как? где? когда?,,,) -Правильно! -Разберите по составу наречия наверх, строго, недавн о. Наречие очень сложная по правописанию часть речи, в некоторых наречияхприставки пишутся раздельно, например: без умолку, с разбегу; в некоторых черездефис, например: по-видимому, одет по- зимнему. Чтобы усвоить правилаправописания наречий, надо уметь узнавать их в тексте, отличать от других частей ------- 20 --------
  • 21. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасыречи, сходных с наречием. Но сначала надо научиться определять наречие какчасть речи. IV.Работа в тетради. 1. Запись темы V. Работа по учебнику. Чтение текста по учебнику (упр 1 стр 176) VI. Рассуждение о наречии как часть речи.Выписать наречия со словами, к которым они относятся. Произвести разборсловосочетаний. Поднимаются высоко. Стоят величественно.Сверкает ослепительно. Поютзвонко. Светит ярко. Пробуждается быстро. Щедро украшает. Побывал однажды. -От каких частей речи зависит наречие? Вывод: Наречия чаще всего сочетаются с глаголами. -Наречия могут сочетаться и с другими частями речи: покрыто снегом, красочноукрашены. -Каково его грамматическое значение? На что показывает наречие? (Наречиепоказывает где, когда, куда, откуда, как происходит действие). VII. Работа по схемам, данным в учебнике (стр 178). Вывод: В данном случае наречие обозначает признак действия. А в этомслучае :слишком высоко- признак признака; взгляд свысока-признак предмета. -Как убедиться , что перед нами наречие ? Изменим его. Сравним : Люблю солнце люблю особенно Любуюсь солнцем любуюсь особенно. Если изменяется зависимое слово-это не наречие,если зависимое слово неизменяется-это наречие. Вывод: Наречие –неизменяемая часть речи.- Какова синтаксическая роль наречий? Разберем по членам предложенияМогучие сосны и ели величественно стоят на склонах гор. Зимой на нихослепительно сверкает снег . Вывод: Наречие обычно является обстоятельством. -Сверим теперь все ваши выводы о наречии как части речи по учебнику (стр 176). -есть ли в учебнике какие – либо дополнительные сведения о наречии? VIII.Лингвистический эксперимент. Туман, расстилавшийся над равниной,постепенно исчезает, уступая силе солнечных лучей, которые оживляют всюприроду.На дне оврага еще сумрачно, но оттуда поднимается белесый туман. - Попробуем убрать наречия из данных предложений(Стираем наречия) -Что получилось? В первом предложении исчезло значение длительности действия, постепенности.Второе предложение без наречия потеряло смысл. Вывод : наречия делают речь более точной и выразительной. - Мы с вами вспомнили и пополнили свои знания о наречии и вот у насполучилась красивая ромашка. ------- 21 --------
  • 22. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы - Что вы знаете о ромашке, что можете рассказать о ней? (Ответы учащихся). IX.Выполнение упражнений 1.упр5 стр 179( 1-группа) 2.упр 6 стр 179 (2-гуппа) 3. упр 2 стр 177(3- гуппа) X.Работа над интоннационными и речевыми образцами в рамке (стр 179,181) XI. Выборочный диктант Вниз, утром, никогда,строго,торжественно, кругом, высоко, туда, наверх,удобно,грустно,далеко,мало, близко, справа, направо, налево, весело,сладко,душно. 1.Выписать наречия по вопросам Когда? Как? Где? Куда? 2. Проверка. ХІI.Выполнеие задания на развитие логического мышления Какие буквы нужно вписать в пустые клетки, если перевести на русский языкслова одан, бұдан, қайда О Т Д А О Т Д А О Т Д А ХІІI. Работа по тексту (упр 10 стр 180) 1.Выполнение заданий к тексту ХIV. Словарная работа : неприятно, справедливо, терпеливо, убедительно. 1.Объяснить значение слов; 2. Придумать предложения с данными словами ХV.Р.Р. Составление диалога, употребляя в ответных репликах безличныепредложения по образцу ( упр 15 стр 182) XVI.Подведение итогов XVII. Домашнее задание. Упр 7 стр 179 Шығыс Қазақстан облысы. Үржар ауданы Сегізбай ауылы. КММ «Тасбұлақ орта мектебі» Тарих пәнінің мұғалімі: Игисинова Альмира Мұратқызы Тақырыбы: Тәуелсіз Қазақстан Мақсаты: Білімділік: Тәуелсіз Қазақстанның 20 жылда жеткен жетістіктері, Қ.Р.Рәміздері туралы, Қ.Р.Президенті саясаты туралы түсіндіру. Дамытушылық: Балалардың ізденімпаздық қасиеттерін қалыптастыру, қазақтарихының өткені мен бүгінгісіне қызығушылығын ояту. Тәрбиелік: Өз елін сүюге, Қ.Р.Конституциясын, ұлттық рәміздерін қадірлеуге,патриотизмге тәрбиелеу. Көрнекілігі: Қ. Р. рәміздері, Қ.Р.Конституциясы, Қ:Р.картасы, астана қаласыныңсуреттері, Н. Ә. Назарбаевтың «Еуразия жүрегінде» кітабы, газет материалдары, әр ------- 22 --------
  • 23. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасытүрлі тарихи оқиғаларға байланысты суреттер мен портреттер. Бүктемелер:«Желтоқсан батырлары», «Жеңіске 65 жыл», «Жергілікті тыл еңбеккерлері». Сабақтың әдісі: Дәстүрлі емес Сабақтың типі: саяхат сабағы Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Оқушыларды қарсы алу, сабақтыңбасталғанын жариялау. Мұғалім бүгінгі сабақтың тақырыбын, мақсатымен, типіментаныстырады. Мұғалімнің сөзі: Қазақ тарихында қазақ ұялатындай ештеңе жоқ. Біз бірде-бірсоғыс өртін бастаған емеспіз. Біз бірде-бір елді жаулап алып, даламызға алғанемеспіз, - деп Н.Ә.Назарбаев айтқандай біз бейбітшілікті сүйген елміз. Сөйтсе деталай ғасырлар бойы тағдыр тәлкегін көрген елміз. Осы қиыншылық жылдардахалқымыздың арасынан небір халық қамын ойлайтын, елін сыртқы жаудан қорғағанбатырларымыз өткен. Мысалы жоңғар шапқыншылығы жылдарындағы Қабанбай,Бөгенбай, Барақтар батырлар болса, Отан соғысы жылдарындағы Бауыржан, Талғат,Әлия, Мәншүктерді айтар болсақ, желтоқсан батырлары Қайрат, Ләзат,Сәбиралардың ерліктері бәрімізге үлгі, бәріміздің есімізде мәңгі сақталады.Сондықтан бүгінгі сабақты Тәуелсіз Қазақстанға саяхат ретінде өткізейік. Оқушылардың естеріне өткен сабақтарды түсіру үшін Қазақстан тарихындаболған елеулі оқиғаларға бір оқушы баяндама жасайды. Оқушы : Шыңғысханның жойқын жорығы Орта Азия мен Қазақстанға зорзобалаң алып келді. Қазақстанның мәдениет орталықтарын(Суяб, Баласағұн,Таразды) талқандап, Сырдария бойындағы қалаларды (Отырар, Сауран, Жент,Сығанақ қалаларын) жермен жексен етті. 2. «Елім-айды зарлатқан 1723 жылдың «Ақтабан шұбырынды, Алқакөлсұламасы» қазақ халқының аса ауыр, адам айтқысыз аянышты жылдарының бірі еді.Төңкерісі. 3. 1916 жыл 25 маусымдағы патша жарлығы «Қазақтарды қара жұмысқаалу» бүкіл қазақ елінің ызасын тудырды. Көптеген қара қазақ көтеріліске шығып,ұлт-азаттық көтерілістің басталуына әкеліп соқтырды. 4. 1930 жылдардың бас кезіндегі Голощекиннің «Кіші қазан» Халықты күштепұжымдастыру ашаршылық туғызды. Қолдан туғызылған ашаршылық бүкілҚазақстан жерінде етек алды. 5. 1986 жылы КОКП-ның 1-хатшысы Д.А.Қонаевтің орнына Қазақстанды теккартадан көрген, Қазақстанға еш қатысы жоқ Колбинді қоюы қазақ жастарыарасында наразылық тудырды. Жүректерінде патриотизм оты лаулаған жастарАлматы қаласында, қазіргі Республика алаңына бейбіт шеруге шықты. Бірақ, солзаманның билік өкілдері бұл шеруді «ұлтшылдықтың көрінісі» деп, желкілдеген жасөрендерді айуандықпен жазалады. Жүргізуші: 1991 жылы 16 желтоқсанда Қазақстан Тәуелсіз республика болыпжарияланды. 1991 жылы 1 желтоқсанда Қазақстанның ел басшысы – Президентболып Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев сайланды.- Оқушы: Қазақстан. Қазақстан дейтін менің бар елім, Жатыр алып жарты дүние әлемін. Бұл даланы анам жаспен суарған, Бұл даланы атам оқпен қолға алған. ------- 23 --------
  • 24. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы Бұл далада жылап келіп уанған, Бұл далада өскен жанда жоқ арман Мұғалім: Балалар, сіздер «Қазақстан» деген сөзді естігенде көз алдарыңызға неелестейді? Осы туралы бірлесе отырып, ортақ пікірді қағазға түсірейік. Жүргізуші: Қазақстан – көп ұлтты, егеменді, тәуелсіз мемлекет. Қазақстанмемлекетінің рәміздері: Елтаңба, Әнұран, Байрақ. Рәміздер бірлікті, еркіндіктібілдіреді. 1992 жылы 4 маусымда қазақ елінің мемлекеттік рәміздері дүниеге келді.- Оқушы: Елтаңбаның авторлары –Жандарбек Мәмбекұлы 1942 жылыҚызылорада облысында туған. Танымал – суретші Шот-Аман ЫдырысұлыУәлиханов 1932 жылы бұрынғы Көкшетау облысында туған. Қазақта «шаңырағың биік, керегең кең, босағаң берік болсын» деген тілек тегінайтылған емес. Елтаңба авторлары осы сөздерді басшылыққа алған. Қ.Р.Елтаңбасыкөгілдір түстің үстіне салынған шаңырақ бейнесінен тұрады. Одан жан-жаққа күнсәулесі тәріздес уықтар тарайды. Шаңырақ пен уықтар біздің Отанымыздатыныштықта өмір сүріп жатқан көптеген халықтардың бірлігін көрсетеді.Қ.Р.Елтаңбасның бір бөлігі ертегідегі қанатты тұлпар. Елтаңбаның жоғарғыжағындағы бес бұрыш – бақытты өмірге жол сілтейтін жарық жұлдыздың белгісі.Төменгі жағындағы «Қазақстан» деген жазу республиканың атын көрсетеді. МасақОтанымыздың байлығы іспеттес. 3 Оқушы: Елтаңба Қатар шапқан қос пырақ, Ай астында қазақ үй. Қалықтаған жас сұңқар, Шарықтаған таза күй. Бұл таңбасы елімнің, Елдімнің белгісі.- Оқушы: Егер де туға зер салсаң, автордың оны жасағанда үлкен мазмұндыойластырған байқалады. Ол жер жүзінде әлемге нұрын шашқан Күнсәулесі астындақияға қанат қаққан қыран – тыныштық пен баянды өмірдің белгісі, ал ою-өрнектудың қай елдікі екенін аңғартады. Тудың авторы – Ш.О.Ниязбеков 1938 жылыЖамбыл қаласында туған. Белгілі монументші – суретші. Біздің туымыз – көгілдіртүсті, тіктөртбұрышты мата. Ол бірлік пен байлықтың белгісі. Қазақ халқы сонауерте заманнан бері қыранды киелі, қасиетті құс деп есептеген. Туда қыранның орыналуы тәуелсіздік алған Қазақстан сияқты елің биікте болсын, ғұмыры ұзақ болсындеген ойдан туған. Тудың сабын бойлай ұлттық ою-өрнек салынған, тік жолақ қазақелінің өзіндік сипатын, танымдық бейнесін көрсетеді.- Оқушы: Біздің ту. Айнымайды аспаннан, Біздің тудың болуы. Оны халық қашанда, Биікке іліп қояды. Жанатын да өзі отша, Жалын шарпып бетіңді. Туымыз да қазақша, Сөйлеп тұрған секілді.- Оқушы: Қ.Р.Әнұраны – Елұраны. Сөзін жазған белгілі ақындар: ЖұмекенНәжімеденов, Нұрсұлтан Назарбаев. Әнін жазған: Шәмші Қалдаяқов. ------- 24 --------
  • 25. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы Осы екі шумақ өлеңде бүкіл қазақ халқының талай қиыншылықты бастанкешіргені, осы жолда азаттық үшін күресіп, тәуелсіздігін сақтап қалғаныбаяндалады.Әнұран. Әнұраным – жанұраным, Айтар әнім, сөйлер сөзім. Туған жерім сағынарым, Бақыт – бірлік күн талабы. Тоқтамайды дабыр әні, Мәңгі бақи шырқалады. Республикам Әнұраным!- Оқушы: 1997 жылы Қазақстан Республикасының Астанасы АлматыданАстанаға көшірілді. «Астананы құру – ұлттық тарихтың жаңа мәтінін жазу. Мұндаймәртебе әр ұрпақтың маңдайына бұйыра бермеген . Екімыңжылдықтың тоғысындабіз шешім қабылдап, Еуразияның жүрегінде іс жүзінде жаңа астана құрдық.»Н.Ә.Назарбаев Мұғалім: Балалар, сендер Астана деген сөзді айтқанда көз алдарыңызға неелестейді? (Бәйтерек, Есіл өзені бойындағы әсем қала). Бұл жерде балалар «Ертөстік» ертегісін айтады. Сабаққа қорытынды ретінде «Алтын сандықтан» нөмірлі асықтар алып,сұрақтарға жауап береміз. Жасырылған сұрақтар:1. Қандай мемлекеттік мейрамдарды білесіңдер? Ол мейрамдардың қандаймаңызы бар?2. Азаматтың төлқұжатында, туу туралы куәлігінде, орта білімді бітіруаттестатында, дипломда, мемлекеттік ақша банкноттарында, маркаларда,құжаттарда кездесетін мемлекеттік белгі. (Елтаңба)3. Президент резиденциясында, барлық мемлекеттік мекемелерде ілініптұрады. (Байрақ)4. Мемлекеттік мәні бар шараларда орындалатын рәміз. (Әнұран)5. Жергілікті отан соғысына қатысқан батырларды атаңдар.6. Кімнің атасы, апасы тыл ардагері?7. Осы уылда «Желтоқсан оқиғасының» куәлары бар ма? Мұғалім: Балалар, бүгіні сабақта нені үйреніп, білдіңдер? Осы сабақта алғанбілімдерің неге тәрбиелейді? Оқушылар: Ұлттық рәміздердің тарихымен таныстық, еліміздің елеулі тарихиоқиғаларымен таныстық. Батыр бабаларымызды еске алдық. Олардың ерліктерібізді патриотизмге, отансүйгіштікке жетелейді. Балалардың берген жауаптарын толықтырып, сабақты қорытындылау. Әнұран орындаумен сабақ аяқталады. ------- 25 --------
  • 26. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы Шығыс Қазақстан облысы. Үржар ауданы Сегізбай ауылы. КММ«Тасбұлақ орта мектебі» Батырханова Жәния Абылғазықызы Бастауыш сынып мұғалімі Ш. Мұртаза: «Бала Тұрар» Ана тілі. 2-сынып Сабақтың мақсаты: 1. Жазушы Ш.Мұртаза туралықысқаша әңгімелеу.Тұрар Рысқұловтың балалық шағының бір сәтіне мағлұмат беру,қазақтың жазықсыз жалаға ұшыраған зиялылары туралы мәлімет беру. 2. Әңгімені мәнерлеп. Жылдам оқу және танымдық білімін арттыру, ой-өрісінжан-жақты жетілдіру, байланыстырып сөйлеуге дағдыландыру, сөздік қорынмолайту. 3. Оқушыларды жақсы-жаман қасеттерді ажырата білуге төсілдіру,адамгершілікке, ғылым-білімді сүюге тәрбиелеу. Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, әңгімелеу, мәнерлеп оқу Сабақтың түрі: аралас сабақ Сабақтың көрнекілігі: Т.Рысқұлов, Ш.Мұртаза суреттері, буклет, сөзжұмбақ Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі. Сабаққа оқушылардың назарын аудару ІІ.Үй тапсырмасы ьойынша жүргізілетін жұмыстар: 1.Тізбектей өлең жолын жатқа сұрай 2.Оқушыларды үш топқа бөліп мынадай тапсырмалар беру а. Өлеңнен Біржанның қандай қасиеттерін байқадындар? ә. «Сал» сөзінің мағынасын түсіндір б. Біржанның қандай әндерін білесіңдер? 3. Сыныпқа сұрақ-жауап -Өлеңді жазған кім? -Ол кісі туралы не білесіңдер? -Жалған жаланың құрбаны болды дегенді қалай түсінесіңдер? ІІ Жаңа сабақ1. 1 сыныптан бастап жазықсыз жалаға ұшыраған ата-ағаларымызбентаныссыңдар.Мына сөзжұмбақты бірлесіп шешейік. д у л а т о в м ұ х т а р ы б ы р а й ш о қ а н к е р е г е1. «Байлық» әңгімесінің авторы?2. Абайды әлемге танытқан кім?3. Торғай даласында тұңғыш мектеп ашып, қоңырау соққан адам?4. Қазақ ғалымы кім?5. Киіз үйдің сүйегі? Кіріспе әңгіме. Тұрар Рысқұлов (1894-1937) мектепті үздік бітіріп, Пішпек орманшаруашылық техникумына түседі.Ташкентке келіп мұғалімдер институны түседі, ------- 26 --------
  • 27. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы1916 жылы ұлт-азаттық көтеріліске қатысады.Осы көтерілісте түрмеге түседі, 1917жылы Әулие атаға келіп большевиктер партиясына өтеді. Ш.Мұртазаның «Қызыл жебе» романынан үзінді «Бала Тұрар» депаталады.Ш.Мұртазаның 1932 жылы Жамбыл облысы, Жуалы ауданындағыМыңбұлақ ауылында дүниеге келеді.Талапты жас онжылдықты бітірген соңЛомоносов атындағы Мәскеу университетінің журналистика факультетін бітіреді. ІV. Оқулықпен жұмыс.1. Оқулықтағы Ш.Мұртазаның «Бала Тұрар» әңгімесін мәнерлеп оқу ,түсіндіру (дәптерлерін ашқызып, ай, күн ретін, жаңа тақырыпты жазғызу)2. Сөздік жұмыс: Ерен-асқан, өте Селсоқ-көңілсіз, қалай болса солай3. Оқушылардың кезектесіп, тізбектей оқуы4. Сұрақ-жауап: -Мұғалімнің көңілі неліктен Тұрарға ауды? -Неліктен бүкіл сынып Тұрар тақтаға шыққанда тына қалды? -Атамырза неліктен Тұрарға күлді? -Атамырзаның күлкісіне мұғалім қандай әңгіме айтты? V.Сергіту сәті. Мақал-мәтел айту VІ.ИНСЕРТ стратегиясы әңгімені іштей оқу Сырт пішіні-тұрқы Ебедейсіз-икемсіз VІІ.Буклеттегі суретке назар аудару, осы суреттердің мазмұнын ашатын тұстардытауып, дауыстап оқы. Тұрар VІІІ.Венн диаграммасы Өзіңді өзгеден артық санама, ең әуелі өз міңінді тап, сонан кейін өзгенітүзе.Атамырза сияқты болмау керек,адамды киіміне қарап бағалауға болмайды.Осыған ұқсас аңызды еске түсіру. ІХ. Қорытынды. Киімі жыртық кедейден шыққан Ломоносов та әлемге әйгіліғалым болды, Тұрар қазақ халқының білімді азаматы, күрескері болып танылды. Х. Бағалау. ХІ. Үйге тапсырма. Мәтінді оқу, әңгімелеу, мәтіннен қандай ой түйдің, ойыңдыдәлелде. Мәтінді бөлімдерге бөліп, ат қой. ------- 27 --------
  • 28. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы Шығыс Қазақстан облысы. Үржар ауданы Сегізбай ауылы. КММ«Тасбұлақ орта мектебі» Физика пәнінің мұғалімі Джакимбаева Нұргүл Жұмабекқызы Баяндама. Физика сабағында оқушы білімін практикамен ұштастыру Мектептік сабақ-педагогикалық шығарамшылық еңбектіңжүзеге асырылатын басты орны. Бұл шешуші міндетті жүзеге асыру-ұстаздыңшеберлігіне байланысты. Сабақ үстінде ғана ұстаз оқыту, білім беру, тәрбиелеуміндеттерін орындауға бар шеберлігін, күш-қуатын жұмсайды. Оқу материалынақызықты, ойлана, жан-жақты даярлаудың өзі ішкі шығармашылық күйдітуындатып, оқушыларға берік, терең білім беруге мүмкіндік береді. Сабақты өтугеқатысты сабақтың әрбір элементін даярлау, конспектілеу, есептер шығару, сабақтыңәрбір бөлігін жетілдіру барысчында толықтырулар мен ой елегінен өткізу-өзмұғалімі мен сынып оқушыларының ұжымдық көмегін, түсінігін ұштастыра,үйлестіре сүйене отырып шығармашылыққа жетуге ұйымдастырады. Қазіргіуақытта Қазақстанда білім берудің өзіндік ұлттық үлгісі қалытасуда.ҚР «Білімтуралы» заңында оқыту формасын, әдістерін, технологияларын таңдауда көпнұсқаулық қағидалар бекітілген.Бұл білім мекемелерінің мұғалімдеріне,педагогтарына өзіне оңтайлы нұсқаны қолдануға педагогикалық процесті кез-келген үлгімен құрауға мүмкіндік береді.Қазіргі кездегі жаңа технологияның бастыерекшеліктерібаланың білім алу арқылы дамуын қолдау.Сонда базалық білім-бұлтехнологияның алдына қойған мақсаттарына жетудегі басты құрал.Ал базалық білімнеден құралады?деген сұрақ туындайды.Міне, ол мұғалімнің оқушыларға сабақтаберген теориялық білімдерін практикада тиімдіжолдармен жеткізуі, оны қолдануғаүйрену жолдары.Мұнда ұстаз өз шеберлігін көрсете білуі қажет.Оқушылардыңтеориялық білімдерін практикамен ұштастырудың бірнеше түрі бар.Физикасабағында оқушының теориялық білімін практикамен ұштастыру негізінде есепшығару, тестік тапсырма, өздік бақылау жұмыстары, зертханалық жұмыстарбойынша жүзеге асыруға болады.Әрбір тарау соңында ауызша, жазбаша жұмыстаралынып меңгерген теориляқ білімді жинақтап отыруға болады.Алынған физикалықтеңдеу бойынша оқушы соны қолдана отырып есеп шығарады.Соның ішіндефизикалық эксперименттер жасау арқылы заңдылықтардың дұрыс екендігінекөздерін жеткізеді.Оқулықта берілген әрбір зертханалық жұмыстар бойыншақажетті физикалық құралдарды айдаланып, теориялық білімдерін практикаменұштастырады.Мәселен, 7-сыныптағы тығызды, масса, көлем, тақырыптарын аларболсақ олардың шамалары таразы, мензурканы қолданып, теориялық білімдерінпрактикамен ұштастырады. Онда оқушыға ауызша айтқаннан гөріоның графигі,сурет беріледі.Сол бойынша берілген тапсырмаға толық жауап алынады.Осытұрғыда мен өзімнің педагогикалық жұмысымда М.Жанпейісовтің «Модульдікоқыту технологиясын», Қараевтың «Деңгейлеп, саралап оқыту» технологиясының, ------- 28 --------
  • 29. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасыШаталовтың «Тірек-сызба» әдіс-тәсілдерін қолданамын. Соның бір дәлелі ретіндеәрбір сыныпта өтілген есеп шығару сабақтарыфизикалық есептің шығарылуы үшкезеңнен тұрады:1. физикалық шығару2. математикалық шығару3. есептің шешуін талдау 1-кезеңде: 1.Қарастырылып отырған құбылысты жан-жақты талдап, берілгеншамалар мен белгісіз шамаларды, мағынасын және олардың арасындағыбайланысты анықтап, есептегі ең басты нәрсені белгілеп ала білу керек. 2. Есептің шартын сипаттайтын сызбаны немесе суретті салып ізделініп отырғанбарлық шамаларды белгілеу керек. 3. Физикалық құбылыстың сапалық сипаттамасын анықтау. 2-кезең. 1. Есептің қысқаша берілгенін жазып барлық шамалардың өлшеубірліктерін бір жүйеге келтіру керек. 2. Формулаға сай мәндерін қойып есептеу, амалдарды орындау. 3-кезең: 1. Табылған шама басқа қандай шамамен байланысты, қалай тәуелдіекені түсіндіру 2. Есептің жауабының дұрыстығы өлшем бірлік бойынша тексеріледі.Осыныңбарлығы қамтылса оқушы есепті шығара білуге дағдыланды деген сөз. Кез-келген физикалық есеп қандай да болмасын жеке алынған физикалыққұбылысты зерттеуге арналады.Сондықтан физиканың әр есебін шығару, бейнелепайтсақ, бір ғылыми зерттеу жұмысын орындау деп білу керек.Қай есепті шығарудаболмасын бейне ойлануды, түсінуді қажет етеді. Механика бөлімі: • оқу • есеп шығарып, талдау • схеманы сызбаны суретпен • есеп шартын жазу • Х.Б.Ж. келтір • Физикалық шығару • Нәтиже • Математикалық шығару • Нәтиже • Мониторинг ------- 29 --------
  • 30. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы Шығыс Қазақстан облысы. Үржар ауданы Сегізбай ауылы. КММ«Тасбұлақ орта мектебі» Тарих пәнінің мұғалімі Жетписова Мейрамгүл Мұхаметханқызы Тақырыбы: «Тарихи дөңгелек» Мақсаты: оқушыларыдң алған білімдерін өмірде қолданабілу шеберліктерін арттыру. Еркін сөйлеу, ойлау қабілетінашу. Сергектік, деректігін дамыту. Адамгершілікке, өзін-өзітануға тәрбиелеу. Түрі: Сайыс. Көрнекілігі: плакат, шарлар, нақыл сөздер. Барысы: Ашылуы: Жүргізуші: Қайырлы күн қымбатты достар! Біз бүгін «Тарих дөңгелегі» аттысайысымызды өткізгелі отырмыз. Ақылдылығы, шеберлігі, білімділігі жақтарыменжарқ етіп көрінгісі келген оқушыларды сайысқа қатысушы топтарды ортағашақырамыз. Сайысымызды бастамас бұрын әділ қазылар алқасымен таныстырыпөтейік. Тәрбие ісінің меңгерушісі: Абдирова Ж.А. Тәлімгер: Дүйсембаева Д.Қ. Ендігі кезекте сайыс өту жоспарымен таныс болыңыздар. 1-топ презентациясы. 2-Тарихыңды танып біл. (сұрақтарға әр топ жылдам жауап беру керек). 3-Тарихи тұлға: (тарихи тұлғаны табу) 4-Адасқан әріптер 5-Даналар сөзі – ақылдың көзі (нақыл сөз өсиет табу) 6-Тосын сый 1 – кезең: «Топ презентациясы», (Әр топтың таныстыруы). Бәйге түсіп жарыспай, Жүйріктің бағы жанар ма. Біілммен өнер жарысып,Тәрбие табар мән. Бұл бәйге ойдың бәйгесі. 2 – Тарихыңды танып біл. (Әр топтың таныстыруы) 1- топқа беретін сұрақтар. 1. Қазақта топ аттылар жарысын не деп айтады? (бәйге) 2. Қазақ тарихында алғаш қыздар мектебін ашқан? (Ыбырай) 3. Ғарышта Абайдың қай әнін, қай ғарышкер орындады? (Т. Мұсабаев, «Айттымсаған қаламқас») 4. Астананың көне атауы? (Бозоқ) 5. Ғұн мемлекетінің негізін салушы? (Мөде) 2 – топ сұрақтары: 1. Сыма Цянь кім? (Шығ. Тарих. Атасы) 2. Әлемде қанша этнос бар, соның қаншасы өз мемлекетін құрған? (3 мың, 200-дейі) 3. Дүниежүзілік чемипон атағын алған, алғашқы қазақтан шыққан балуан кім?(Қажымұқан М.) ------- 30 --------
  • 31. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы 4. Тұтқынға түскен адам қаалй аталады? (құл) 5. ҚР, БҰҰ қашан мше болды? (1992) 3 – топ сұрақтары: 1. Спитамен кім? (Тәуелсізідк үшін күрескен даңқты қолбасшы) 2. «Авеста» қай елдің шығармасы? (парсы елі) 3. Ең биік пирамида қалай аталады? (хепос) 4. «Алакөл», «Бұланты», шайқастарында найман жасағын басқарып, «Дарабоз»атанған батыр? (Қарекей Қабанбай). 3 – Тұлғаны таны: Оқылған үзінді кім туралы? 1-топ: Ол ежелгі Шығыстың көптеген мемлекеттерін жаулап алып, бас игізгенұлы қолбасшы. Бала күннен-ақ әкесі Филиптің және оның нөкерлерінің көзіншеасау Буцефал атты жылқыны ауыздықтайды. Жұрттың бәрі оның ептілігі менержүректігіне таң қалады. Әкесі баласын құшақтап тұрып «ұлым-ай, өзіңе шақпатшалық ізде, Македония саған олқылық етер» деген екен. Оның әкесінің інісіалғыр, тапқыр. Батыл, Леонид төзімді, ержүрек, бап талғамайтын жауынгер етіптәрбиелейді. (Александр Македонский). 2 – топ: Әкесі қыпшақ ұлысының атақты әскер басшысы болған. Жастайынанталапты, оқу білімге жетік болған. Тәрбиешілер мен ұстаздарының алдындазеерктігімен көзге түскен. Ол оқу-білім іздеп шет елдерге сапар шегеді. Бұхара,Самарқан, Шам, Мысыр, Александрия т.б. шахарларды, араб-парсы елдерін түгеларалаған. Ол бүкіл ғұмырын оқу-білімге, ғылымға арнайды. Түрлі ғылымсалаларынан 150-ге тарта іргелі еңбектер жазып қалдырды. Философия, математика,физика, логика, этика, тіл білімі, жаартылыстану, география, астрономия, медицина,музыка салаларынан ғылымға қосқан жаңалықтары әлемге әйгілі. (Әл-Фараби) 3 – топ: (5 кл., 115-116 бет) Әкесінен 7 жасынан жетім қалады. Оның атыерлігімен 13 жасынан шыққан. Қырғыздармен, өзбектермен, жоңғарлармен болғанбарлық шайқастарға дерлік қатысқан. Ірі-ірі ұрыстарда қазақ қолын басқарып, бассардарлық міндет атқарған. Ол өз өмірінде 100-ден астам шайқасқа қатысып,ондаған жекпе-жекет қарсыластарына дес бермеген. 1750 жылдары қазақ жерінжоңғарлардан бостау үшін болған бір ірі соғыста асқан ерлік көрсетеді. (Қабанбайбатыр) 4 – Адасқан әріптер: Әр топ сол жақтағы әріптерді дұрыс орналастырса, тарихитұлғаның есімі шығады, әр жолда бір артық әріп бар. Сол әріпті оң жақ бағанғаорналастрыамыз. Артық әріптерден де тарихи тұлғаның есімі шығады. Сол тұлғағасипаттама беріңдер. 5 – Даналар сөзі – ақылдың көзі: Әр топтың дайындаған үзінділерінтамашалаймыз: 6. Соңғы кезеңімізде сайысқа қатысушылар өздерінің дайындаған тсоынсыйларын ұсынсын. 7. Әділ қазылар алқасының қорытындысы. 8. Қыздарымыз саналы сұлу болсын, Ұлдарымыз намысты болсын – деп бүгінгі сайысымызды аяқтаймыз. ------- 31 --------
  • 32. --------------------------------------- «Республикалық 45minut.kz» газетінің сабақтар топтамасы МАЗМҰНЫ • Алғы сөз. Шығыс Қазақстан облысы. Үржар ауданы. Сегізбай ауылы. КММ «Тасбұлақ орта мектебі» директоры Рақымғазы Қыдырмоллаұлы Сапарғазиев • Үлкен ақ жүректі ана. Елеусизова Серікқайша Молдагазықызы • Киімді көркемдік әшекейлеу. (қамзол) Оразаева Галия Кажикеновна • «Әдептілік - әдемілік» Кабиева Гаухар Кажикеновна • Төрлет,құтты Жаңа жыл! Абдирова Жанар Алпысбайқызы • English around us. Сейтбекова Ғалия Қабимолдаевна • В дыбысы мен әрпі. Сауат ашу. Абзолина Айнагуль Анарбекқызы • Ж. Қараевтың деңгейлеп – саралап оқыту технологиясының математика сабағындағы тиімділігі. Калиева Тұрған Жакупқызы • Көңілді тапқырлар. Темешова Күлшарат Жакупқызы • Наречие как часть речи. Ақаева Жамал Заманбековна • Тәуелсіз Қазақстан. Игисинова Альмира Мұратқызы • Ш. Мұртаза: «Бала Тұрар» Ана тілі. 2-сынып. Батырханова Жәния Абылғазықызы • Баяндама. Физика сабағында оқушы білімін практикамен ұштастыру. Джакимбаева Нұргүл Жұмабекқызы • «Тарихи дөңгелек» Жетписова Мейрамгүл Мұхаметханқызы Сабақтар топтамасы № 018 "Республикалық 45minut.kz газеті" редакциясының баспа бөлімінде әзірленіп 07.12.2012 жылы баспаға жарияланды. Баспа редакторы: Нағиев І. Б., Ғылыми жетекшісі: Шығыс Қазақстан облысы, Үржар ауданы, Сегізбай ауылы, КММ «Тасбұлақ орта мектебі» директоры Рақымғазы Қыдырмоллаұлы Сапарғазиев Үйлестіруші: 45minut.kz тілшісі Саябаева Гульгайша Жакеновна Шығыс Қазақстан облысы, Үржар ауданы Таралымы: 50 дана. Алматы қаласы. 2012 жыл ------- 32 --------

×