Your SlideShare is downloading. ×
ექსკურსია–გელათი, მოწამეთა, ბაგრატის ტაძარი, სათაფლია
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Introducing the official SlideShare app

Stunning, full-screen experience for iPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

ექსკურსია–გელათი, მოწამეთა, ბაგრატის ტაძარი, სათაფლია

1,025
views

Published on

პროექტის პრეზენტაცია

პროექტის პრეზენტაცია


0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
1,025
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. პრეზენტაცია
  • 2.  გელათის მონასტერი — ქართულიხუროთმოძღვრული ანსამბლი, შუასაუკუნეების საქართველოსუმნიშვნელოვანესი ცენტრი. აგებულია ქ.ქუთაისის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთით 11 კმ-ზე, მდინარე წყალწითელის ხეობაში.დაარსებულია1106 წელს დავითაღმაშენებლის თაოსნობით. შემოზღუდულიაგალავნით შემოზღუდულია გალავნით. ანსამბლშიშედის სხვადასხვა დროინდელი (ძირითადადXII-XIII სს.) ნაგებობები. 1994 წლიდანშეტანილია იუნესკოს მსოფლიოკულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთასიაში.
  • 3.  გელათის სამონასტრო კომპლექსი მოიცავს: მთავარ- ღვთისმშობლის მიძინებისსახელობისცენტრალურ-გუმბათოვან ტაძარს, რომლისკედელ-კამარები ერთიანად დაფარულიასხვადასხვა დროის მხატვრობით, XII საუკუნის წმ.გიორგის სახელობის ეკლესიას XVI საუკუნისმოხატულობით, წმ. ნიკოლოზის სახელობისორსართულიან ეკლესიას, XIII ს. სამრეკლოსა დაგელათის აკადემიას. ქართული სამეცნიერო-პედაგოგიური დაკულტურულ-საგანმანათლებლო კერა გელათისაკადემია 1106 წელს დავით აღმაშენებლისინიციატივითა და ხელშეწყობით გელათისმონასტერთან დაარსდა.
  • 4. გელათის აკადემია — ძველი ქართულისასულიერო სასწავლებელი.დაარსდა 1106 წელს გელათისმონასტერთან დავითაღმაშენებლის ინიციატივითა დახელშეწყობით. დავითმა გელათისაკადემიაში სამოღვაწოდ შეკრიბასწავლული ქართველები, რომელთაშორის იყვნენ იოანე პეტრიწი და არსენიყალთოელი.
  • 5.  თანამედროვენი გელათის აკადემიას „სხუადათინად“, „აღმოსავლეთის მეორეიერუსალიმად“ იხსენიებდნენ. აკადემიისსათავეში იდგა მოძღვართ-მოძღვარი.სასწავლო პროგრამა ძირითადად ტრივიუმის(გეომეტრია - „ქვეყნისსაზომლოჲ“, „არითმეტიკა“ -„რიცხუნი“, მუსიკა - „სამოსოჲ“) დაკვადრიუმის (ფილოსოფია სამი სახის -„საქმეთი, მხედველობითი დაგანმსიტყუელობითი“, რიტორიკა სამი სახის -„თანამზრახველობისა, მეპაექრობისა დადღესასწაულობისა“, გრამატიკა დაასტრონომია - „ვარსკვლავთმრიცხველობაჲ“)ციკლის საგანთა შესწავლას ითვალისწინებდა.
  • 6. მთავარი ტაძრის კონქში დაცულიაცნობილი გელათისმოზაიკა, დასავლეთ სტოაში - XIIსაუკუნის ფრესკები, რომლებზეცგამოსახულია საეკლესიო კრება, ხოლოსამხრეთ ეკვდერში - დავით ნარინისორი, XIII საუკუნეში შესრულებულიპორტრეტი. მოხატულობა არაერთხელგანუახლებიათ. განსაკუთრებითსაყურადღებოა ისტორიულ პირთაპორტრეტები (XVI ს.): ჩრდილოეთკედელზე გამოსახული არიანიმერეთის სამეფო ოჯახის წევრები.აქვეა დავით აღმაშენებლის ფრესკულიგამოსახულება, რომელიც, როგორცჩანს, ადრინდელ მხატვრობასმიეკუთვნება, მაგრამ XVI საუკუნეშიაღუდგენიათ ძველი ნახატისმიხედვით.
  • 7.  ღვთისმშობლისმიძინებისტაძრისსამხრეთ-დასავლეთმხარესმინაშენზე მე-13საუკუნეშიგამოსახეს მზისსაათი, რომლითაც მზისდახრილობისმიხედვითგებულობნენდროს.
  • 8.  სრულიად საქართველოს მეფეებისსამარხთა შორის გელათშიდღესდღეობით ცნობილია დავითაღმაშენებლის საფლავის ადგილი.დავითი დასაფლავებულიაღვთისმშობლის ტაძრის სამხრეთით.სასაფლაო წარმოადგენს ცალკენაგებობას (მცირე ეკლესიას), რომელიცმონასტრის ჭიშკარიცყოფილა, საფლავის ქვას იმგვარიმდებარეობა აქვს, რომ ჭიშკარშიშემსვლელი უთუოდ მასზეგადაივლის. ხალხურიგადმოცემით, ასეთი ადგილი თითქოსგანგებ აირჩია დავითმათავმდაბლობის გამოსახატავად.საფლავის ქვაზე ამოკვეთილიაფსალმუნის სიტყვები: " ქრისტე, ესეარს განსასუენებელი ჩემი უკუნითიუკუნისამდე, (რამეთუ მთნავსესე), ამასა დავემკვიდრო მე.’’
  • 9.  ბაგრატის ტაძარი ქუთაისში, "უქიმერიონისგორაზე", ბაგრატ III-ის (975-1014) მეფობაში, X-XIსაუკუნეების მიჯნაზეა აგებული .. ერთიანი საქართველოს პირველი მეფის-ბაგრატIII-ის სახელის მატარებელი ტაძარის ნანგრვები.ტაძრის მშენებლობა დაიწყო X საუკუნის ბოლომეოთხედში და დამთავრდა 1003 წელს. იგიაკურთხეს ღვთისმშობლის მიძინების სახელზე.მისი კურთხევა ბაგრატ მეფეს განსაკუთრებულიზეიმით აღუნიშნავს. XVII საუკუნის ბოლომდე ტაძარი უცვლელადიდგა. 1692 წელს იგი აფეთქებული იყოთურქების შემოსევის დროს.ბაგრატის ტაძარს თავისი ისტორიული დამხატვრული მნიშვნელობით განსაკუთრებულიადგილი უჭირავს შუა საუკუნეების ქართულხელოვნებაში. 1994 წელს ბაგრატის ტაძარიგელათის მონასტერთან ერთად შეტანილ იქნაიუნესკოს მსოფლიო კულტურულიმემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.
  • 10.  მოწამეთას სამონასტროანსამბლი იმერეთში, გელათის მონასტრისმახლობლად, მდინარე წყალწითელასხეობაში მდებარეობს. იგი აგებულიაწმინდა ძმების დავითისა დაკონსტანტინეს (მხეიძეების)უკვდავსაყოფად. დავითი და კონსტანტინეარგვეთის ერისთავები იყვნენ, რომლებიცVIII საუკუნეში შემოსეულ არაბთა ლაშქარსმცირე რაზმით თავგანწირულადშეებრძოლნენ, დიდი წინააღმდეგობისგაწევის მიუხედავად, ვერ შეაჩერესურიცხვი მტერი და დამარცხდნენ. არაბთასარდალმა მურვან ყრუმ, შეპყრობილერისთავებს ქრისტეს რწმენის უარყოფამოსთხოვა, რაზეც მტკიცე უარი მიიღო.განრისხებულმა მურვანმა დიდი ტანჯვამიაყენა ძმებს, მაგრამ მათ საშინელი წამებავაჟკაცურად აიტანეს და მოწამეთაგვირგვინით შეიმოსნენ. დავითისა დაკონსტანტინეს ნეშტი ამ ეკლესიაშიინახება.
  • 11.  სათაფლიის სახელმწიფო ნაკრძალი არის ძალზედ იშვიათი დამრავაფეროვანი ძეგლი. ის კომპლექსური ხასიათისაა და შეიცავსგეოლოგიურ, პალეპნთოლოგიურ, სპელეოლოგიურ დაბოტანიკურ ძეგლებს. მიმდებარე სოფლების მოსახლეობაოდითგანვე დაკავებული ყოფილა მეფუტკრეობით. თაფლისუხვი მოსავლიანობის გამო მთას ეწოდა “სათაფლია”. კლდისნაპრალებში დაგროვებულ თაფლს ადგილობრივი მოსახლეობასაკვებად იყენებდა. სათაფლიის მთა ცნობილია თავისი უიშვიათესი და ულამაზესიგამოქვაბულებით. ეს გამოქვაბული პირველად აღმოაჩინაქუთაისის მუზეუმის თანამშრომელმა, პედაგოგმაპ.ჭაბუკიანმა, რომელმაც მოგვიანებით დააარსა ორგანიზაცია ამმნიშვნელოვანი ძეგლის დასაცავად. 1933 წელს აქ დინოზავრისნაკვალევი აღმოაჩინეს.
  • 12. სათაფლიის სახელმწიფო ნაკრძალი — მდებარეობს წყალტუბოსმუნიციპალიტეტის სოფლების გუმბრას,ბანოჯასა და ხომულის ტერიტორიაზე, სათაფლიის მთაზე, ზღვის დონიდან 500 მ.დაარსდა 1935 წელს. ფართობი 354 ჰა. ნარკძალი კომპლექსურიხასიათისაა და შეიცავსგეოლოგიურ, პალეონტოლოგიურ, სპელეოლოგიურ, ზოოლოგიურდა და ბოტანიკურ ძეგლებს. რელიეფი მთაგორიანია. ტერიტორიის95% დაფარულია რელიქტური კოლხური ტიპის ტყით, რომელსაცქმნის წიფელი, წაბლი, რცხილა, თელა, ბზა, ძელქვა, მურყანი, ცაცხვი, მუხა,პანტა, მაჟალო და სხვა. ქვეტყე ქმნის გაუვალ რაყას. ბევრიალიანებიც. ძუძუმწოვრებიდან აქგავრცელებულიატურა, კვერნა, მაჩვი, მელა, კურდღელი, ციყვი.იშვიათად შემოდის შველი, ბევრია ფრინველი. ნაკრძალისტერიტორია მდიდარია კარსტრული მღვიმეებით. აქვეაღმოჩენილია მტაცებელი და ბალახიჭამია დინოზავრების 200-მდენაკვალევი, რომლებიც მერგელოვან კირქვებზეა აღბეჭდილი.ნაკრძალში არის ბიოსპელეოლოგიური მუზეუმი.
  • 13.  კვლევებით დადგინდა, რომ ნაკვალევიეკუთვნის 120 მლნ წლის წინ, მეზოზოურიერის ცარცულ პერიოდში ბინადარდინოზავრებს.ნაკვალევი განლაგებულია ორ იარუსადმერგელოვან კირქვებზე, რაც იმასმოწმობს, რომ აქ დინოზავრების ორ ჯოგსგაუვლია. ქვედა შრეზე აღბეჭდილიამტაცებელი ქვეწარმავლების კვალი, ხოლოზედა ბალახისმჭამელ დინოზავრებს ეკუთვნის.300 მ² ფართობზე მტაცებელი ქვეწარმავლის150 სამთითა ნატერფალიააღბეჭდილი, რომელთა დიამეტრი 30 სმ-საღწევს. ისინი შედარებით პატარა ზომისცხოველებს მიეკუთვნება, რომელთა სიგრძედაახლოებით 2 მეტრი იყო. ზედაშრე, რომელიც ქვედაზე ორი მეტრით მაღლამდებარეობს, დაფარულია ბალახისმჭამელიდინოზავრების ნაკვალევით, რომლისდიამეტრი 48 სანტიმეტრს აღწევს. ამუზარმაზარი ცხოველების სიგრძე 6მეტრი, წონა კი 30 ტონა იყო.
  • 14. სათაფლიას I გამოქვაბული აღმოჩენილიიქნა პ. ჭაბუკიანის მიერ 1925 წელსსამგურალის სერზე ზღვის დონიდან 360მ-ის სიმაღლეზე. მღვიმეში მიედინებაპატარა ნაკადული, რომელიც ჩაედინებაქალაქ ქუთაისში მდ. ოღასკურასსახელწოდებით. მეცნიერთა მოსაზრებითსწორედ ეს ნაკადული მილიონობითწლების განმავლობაში რეცხავდამღვიმეს. წყლის ნაკადის რეჟიმი მერყევიადა დამოკიდებულია ატმოსფერულინალექების რაოდენობაზე. გამოქვაბულშიწყლის ტემპერატურა +13º-ია, ჰაერისტემპერატურა კი მუდმივია დადაახლოებით +14º. გამოქვაბულიმდიდარია სტალაგმიტებით დასტალაქტიტებით.
  • 15. შესვლელიდან 210 მეტრშიმდებარეობს გუმბათოვანიდარბაზი, რომლის ცენტრშიგრანდიოზულინაღვენთებია. მათგან ერთ-ერთი სტალაგმიტისაგებულებას ადამიანისანატომიური გულის ფორმასადარებენ, მისი სიმაღლე 3მეტრს აღემატება, ხოლოგარშემოწერილობა 12მეტრია. სტალაგმიტზეჭერიდან მუდმივადეწვეთება კალციტებითმდიდარი წყალი.