ITEM 1- Design thinking (euskera)

  • 418 views
Uploaded on

ITEM separata bildumagarri formatuan berrikuntzaren inguruko azken joerak, tresnak, estrategiak, jardute onak eta kontzeptu aurreratuenak hurbilduko dizkigu. "Design thinking" edo diseinuaren …

ITEM separata bildumagarri formatuan berrikuntzaren inguruko azken joerak, tresnak, estrategiak, jardute onak eta kontzeptu aurreratuenak hurbilduko dizkigu. "Design thinking" edo diseinuaren pentsamendua sakonduz abiatzen gara eta ekintzailetza sozial eta eko-berrikuntzako joera batzuekin jarraitzen dugu.

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
418
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
3
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. iTEM design thinking 1Zenbaki honetan iTEM estreinatzen dugu hiruhileko txostenaren sail berri bat, separata bildumagarri formatuan berrikuntzaren inguruko azken joerak, tresnak,estrategiak, jardute onak eta kontzeptu aurreratuenak hurbilduko dizkizuna. “Design thinking” edo diseinuaren pentsamendua sakonduz abiatzen gara etaekintzailetza sozial eta eko-berrikuntzako joera batzuekin jarraitzen dugu. Tim Brown-i elkarrizketa Ideoren lehendakaria eta kontseilari ordezkaria“Enpresa batek diseinu- pentsamendua aplikatzen du bezeroek adierazi ez dituzten beharrak estaltzen diharduenean” Elkarrizketa honetan, Tim Brownek design “Haurrek eraikin-thinking-aren oinarriez hitz egiten digu etanola aplika dezaketen enpresek eta pertsonek atalak ezartzensortzaileagoak izateko eta beren berrikuntza- dituzte dorreaahaleginetatik emaitza hobeak lortzeko. noraino irits litekeen aurkitzeko IDEO diseinu-enpresa da denen Azal iezaguzu hitz gutxitan design erori baino lehen; diseinatzen ari gainetik, berrikuntza-sinonimoathinking-aren funtsa eta nola laguntzen enpresaren munduan. Gaurkodion berrikuntzari. dira atergabe” munduaren sormen-historiari Diseinu-pentsamendua aukera berriak egindako haren ekarpenak ugari dira,sortzera bideratutako prozesu bat da. Apple-rentzako lehen sagu-Enpresa-zuzendariei erabakiak hartzeko ereduaren diseinutik Accumenmetodo sofistikatuak irakatsi zaizkie etaemaitza onak lortzen dituzte haiekin, baina ez Fundek babesten dituen berrikuntzadira konturatzen aukeren multzo Nola sor daitezke aukera berri horiek? sozialetaraino.aurredeterminatu batean oinarrituta erabaki Berrikuntzan pentsatzen dutenean, Tim Brown, Ideoren lehendakaria etabat hartzeak berritzeko aukera asko mugatzen erakunde gehienek Teknologia I+G-anduela. pentsatzera jotzen dute, baina Peter Drucker- kontseilari ordezkaria, munda guztian ek bere garaian zazpi berrikuntza-iturri liderra da enpresaren diseinua eta Baliteke negozio-aldizkari batean edo finkatzen zituen, eta haietako bakarra da berrikuntzan eta bere karreran zeharInterneten zuk zerbait irakurtzea baliabideak teknologiari buruzkoa. Gainera, I+G-ko Microsoft, Apple, Motorola, Pepsi,era egokiagoan erabiltzeko modu berri batez departamentu korporatibo askok dituzte Procter & Gamble, etab. Enpresenedo munduko beste alderdi batzuetan gauzak mekanismo bereziki efizienteak aukera horiek lankide izan da ideia disruptiboak etaegiteko dauden beste modu batzuez. Ideia baliatzerakoan era jarraituan aukera berriak produktu eta zerbitzu berritzaileakhoriek modu lasterrean inplementatu ere egin sortzeko. Diseinatzaileek bai, horiek badituzte garatzenditzakezu, baina kontua da zure lehiakideek plantamendu batzuk haien gainean eragauza bera egin dezaketela biharamunean, fidagarrian lan egiteko, uzusteko zorionekoeiguztiek informazio bera baitute eta esker haietaraino iritsi direlarik, ez saiakereninformazioa iturri beretatik erdiesten baitute. ondorioz. 1
  • 2. iTEM design thinking Nola ezagutzen zaio erakunde batidesign thinkin-a aplikatzen ari dela? izan beharrik haiek erabiltzeko. Design Haren produktuek eta zerbitzuek bezeroek thinking-a edozein pertsonakadierazi gabeko beharrak estaltzen ari dela eraginkortasunez erabil dezakeen metodoezagutzen zaionean. Diseinuak harremanak horietako bat da soslai sortzailea derrigor izansortzen ditu pertsonen eta teknologiaren gabe.artean; beraz, pertsonen beharrak hobetoezagutzen badira eta behar horiek enpresak Hala ere, beste metodo analitikoago batzukgaratzen dituen ideia-eran adierazten badira “Gaur egun “design ez bezala, design thinking-ak era bereaneta haientzat prototipoak prestatzen baditu, jotzen du intuiziora eta pentsamenduemaitza da aukera kopuru handiagoa eta thinking-a” erasaten arrazionalera. Izatez, metodo zientifikoakinteresgarriagoa izatea da emaitza erronka bera aurkezten du: hipotesira iristeko duten auzietako bat jauzi sortzaile bat egin behar da. Zientzialari Talentu berezi bat behar da edo emaitza handiek intuizioa erabiltzen dute berenhoriek praktikaren edo prozesu baten bitar- kostuen eta hipotesiak ezartzeko eta esperimentzioarentez lortzea posible da? eta analisiaren bitartez haiek frogatzen “Jeinuaren” eta “prozesuaren” artean jasangarritasunaren saiatzen dirá.hautatu beharko banu berrikuntzari etasormenari buruzko debatean, uste dut arteko tentsioa da” Bukatzeko, norantz doala gaur egun de-prozesuaren alde egingo nukeela. Izatez, sign thinking-a uste duzu?denok gara onak horretan haurtzaindegian Gaur egun diseinua erasaten duten auzigaudenean. Gauzak sortzeko gai gara nahiz interesgarrienetako bat kostuetatiketa esku-lanetan ez izan adituak; istorioak eratorritako mugapenen arteko, batez erekontatzeko gai gara, munduari begiratu bat krisi-garai honetan, eta jasangarritasunareneman eta ikusten dugunetik ondorioak arteko tentsioak dira; edo ingurumenarenateratzeko. Horiek guztiak giza gaitasun gaineko inpaktua. Diseinuko irtenbideoinarrizkoak dira. Haur gehienak eroso erakargarrienetako batzuk gaur egun bisentitzen dira eraikin-piezak ezartzen ohartzen gara deiseinatzaile kopuru eskerga mugapen mota horien eraginpean daude.adibidez, dorrea noraino irits daitekeen batek ez zuela bereziki ongi erantzun eskola Kostu gutxiagokoak dira jasangarriagoakaurkitzeko erori baino lehen; deiseinatzen ari konbentzionalean eta Arte Ederretako direlako, eta jasangarriagoak dira kostudira atergabe. eskoletara edo beste ikastetxe mota gutxiagokoak direlako. Hori gertatzen bada batzuetara joateko bertan behera utzi zutela. kasu gehienetan dotorezia gehiagoz Pertsonak galduz doaz sormen hori eskola diseinaturik daudelako da. Adibidez, Tata Nanokonbentzionaleko beren esperientzian zehar. Konta iezaguzu zerbait design thinking- hiru mila euro baino gutxiagoan saltzen da etaLanbide-eskolek egundoko diru-kopuruak aren prozesuari buruz. haren diseinua jasangarriagoa dagastatzen dituzte –irizpide onarekin– Pentsamendua aberasten duten metodo ingurumenari dagokionez familiek Indianpertsonak prestatzen analista onak izan guztiak, bai metodo zientifikoa edo beste erabiltzen dituzten motorrak baino. Hori dadaitezen, baina ez dute inbertitzen gehiegi dozein planteamendu analitiko, bere baitako etorkizunerako design thinking-a hartzen aripentsalari sortzaileak prestatzen. Hala prozesuak dira, eta ez dago analisiaren jeinua den bideetako bat.2
  • 3. Batzuek dagoeneko egiten duteBBVA, Novartis, Steelcase,Sogecable, FECYTeta beste enpresa askokerabiltzen dute ‘designthinking-a’• BBVA ideiak mugetan zehar BBVAko sare globaleko autozerbitzu- partekatzeko eta elikatzekosistemek eta kutxazain automatikoek erabat aukera ematen dienaberritu dira design thinking ekipo batekin departamentu, barruti etalankidetzan. Bezeroen premien analisi lokalizazioen artean.agortzaile batetik abiaturik, ekimen horrekberrikuntza-estrategia bat garatu du kanal • Steelcasehorren inguruan banku-transakzio arruntenak Steelcase gai izan da eskola-altzariensistema malgu, soil eta intuitibo batean merkatuan sartzeko ikasleen premiaintegratzen dituen sistema bat eraikitzeko. berriak behatu ondoren eta haiek asetzeko erabat birdiseinatuz aulki• Accumen Fund eta Bill & Melinda eta mahai tradizionalak designGates Fundazioa thinking prozesu baten Accumen Fund eta Bill & Melinda Gates bitartez. Ideiak etaFundazioak design thinking erabiltzera jo dute kontzeptuak sortzea,Ripple Effect proiektua garatzeko, eta horren prototipoak sortzea etahelburua edateko urerako sarbidea hobetzea ikasleen eta irakasleenda munduko herrialde pobreenetan, tokiko ur- partaidetzahornitzaileengan berrikuntza estimulatzea eta esperimentuetansektorearen etorkizuneko garapena oinarrizkoak izan zirenahalbidetzen duten gaitasunak sortzea. negozio-lerro berri horrenProiektu hori eredu berri bat da erakundeak arrakastarako.konektatu, ideiak eta inspirazioa eman etaeskaintza berriak sortzea bilatzen duten • Sage, Bankinter, FECYTekintzaileei laguntza eskaintzen die diseinuan eta Sogecable, , besteak beste,eta kudeaketan. design thinking aplikatzen ari diren gure inguruneko enpresetako batzuk dira• Novartis beren proiektu berritzaileetan. Design thinking-ari esker, Novartis gaiizan da berrikuntzaren kulturasendo bat ezartzeko bereerakundearen baitan.Proiektu zehatzak on-lineerkidego bat sortzeaekarri du etabazkidetuentzakolankidetza-tresnakgaratzea, enplegatuguztiek, eta ez I+G-ko alorrak bakarrikprozesuarilaguntzen dioneanberrikuntza gertatzendelako sinestetikabiatuz. EmaitzaIdeapharm da, barne-plataforma bat enplegatuei 3
  • 4. iTEM design thinking‘Design thinking’ berrikuntza eta antolaerak kudeatzeko era berri batOrain urte batzuk arte, Berrikuntza diseinu-pentsamenduaren ‘Briefing-a’ bitartez arakatze-prozesu bat da. Garapendiseinatzaileek konponbide errepikari bat da bukaera ireki batekin, Edozein proiekturen abiapuntua da. Gogo-sortzaileak integratzen zituzten, kaotikoa irudituko zaiena lehen aldiz mugen multzo bat da, ekipoari lana hasteko esperimentatzen dutenei. esparrua ematen diona, lortutakoteknologikoki eta ekonomikoki aurrerapenak neurtzeko era eta erdietsi nahibideragarria zenarekin. Hala garatu Hiru gune eta haien mugak: diren helburuak. Briefinga ez da instrukzio desiragarria eta bideragarria sorta bat, ez eta egin aurretik galdera jakindira gaur eguneko produktu asko. batzuei erantzuna emateko ahalegina ere.Diseinu-pentsamendua da Hiru gune gainezarriz gainera (inspiratzea, ideiatzea eta ezartzea), zeinetatik proiektuak Briefing onak ezustekoak ahalbidetuko ditu,hurrengo pausoa. Kontua da garatuz, aurreratuz eta atzera itzuliz baitoaz, ezin aurreikusizkoa denari hegoak emangodiseinu-tresnak inoiz bere burua ekipoa bere ideiak finduz eta bide berriak dizkio eta patuak era apetatsuan jokatzen arakatuz doan neurrian, kontuan izan behar utziko dio, zeren hori guztia baita sortzearendiseinatzaile bezala ikusi ez duten dira, hasieratik, mugak. Mugarik gabe ez dago erresuma, non sortzen batira ideia egiazki diseinurik. Muga horiek bistaratzeko desberdinak eta berritzaileak.pertsonen eskuetan ezartzea eta moduetako bat hiru irizpide ezartzea da,izaera desberdineko erronka ugari horiek ere gainezartzen direnak: Ekipoakonpontzeko haiek ezartzea. 1. Bideragarria al da ikuspuntu teknikotik eta funtzionaltasunetik? Diseinu-pentsalariek gaur egun psikologo, 2. Bideragarria al da negozioaren etnografo, ingeniari, zientzialari, marketing- ikuspuntutik? Txertatu al daiteke negozio ean aditu eta abarrekin lan egiten dute. IDEOn, jasangarri baten ereduan? adibidez, pertsona-ekipoa oro har 3. Desiragarria al da? Ba al du zentzurik adimentsuagoa da edozein kide banaka jendearentzat? hartuta baino. Diziplina-anitzeko ingurune batena lan egiteko, hoberena ezagutza- eta Nintendoren Wii kontsola hiru aspektu esperientzia-alor bat baino gehiago horien arteko orekaren adibide perfektua da. konbinatzea da; adibidez, psikologia ikasi duten arkitektoak,Arte Ederretako lizentziadunak master batekin, marketing-ean Proiektua esperientzia duten ingeniariak, etab. Beharrezkoa da jakintzagai batean baino Ideia kontzeptutik errealitatera igarotzea gehiagotan lankide izateko gaitasuna eta ahalbidetzen duen eroalea da. Beti ditu gogoa duten pertsonak. hasiera bat, tarteko urrats bat eta bukaerako bat. Diseinu-pentsamendua proiektu- testuinguru batean garatzeak, lehen unetik, Jendea da lehena helburu argi bat finkatzen du. Hala data mugak ezartzen dira era naturalean, diziplina bat Duela urteak bulego bateko telefonia- ezartzen da eta aurrerapenak aztertzeko sistemei buruzko proiektu bat garatzeko, aukera eskaintzen da, bidearen erdian IDEOn conference calls deituak saihesteko noranzkoa aldatzeko eta hurrengo jarduerak modua aurkitu zuen bidaia-eragile bati birbideratzekoa. elkarrizketa egin zitzaion. Enpresako sistema4
  • 5. non ez baitira ohartzen egiten duten guztiaz. hurbilpenak, eta merkeak izan behar dute“Diseinu- PINa eskuan idazten dute, txamarra gakotik noski. Kartoia, egurra, poliuretanozko panelak esekitzen dute, bizikleta parkeko aulkiari edo eskura daukagun edozein objektuk aukera pentsamenduaren kateatzen diote…Diseinatzailearen egitekoa ematen dute gauza asko aurkitzeko oso kostu ezagutu ere egiten ez dituzten ezkutuko txikiarekin. bitartezko berrikuntza behar horiek egituratzen pertsonei laguntzea da. Prototipoak ez dira soilik eskuaz har arakatze-prozesu bat da daitezkeen objektu fisikoak; agertokiak, bideoak, role-playak… ere badira. Helburua bukaera ireki batekin, Prototipoak: eskuekin pentsatu beste batzuek ikusi ahal izatea da, egoera berria probatu eta beren iritzia ematea. kaotikoa irudituko Hamar urterekin, Lego piezekin edo Zinemaren sektoretik eta beste sektore era mekanoekin jolasean ordu asko eman dituen berean sortzaile batzuetatik datozen teknikak zaiena lehen aldiz haurrak forma eta tamaina posible guztietako dira fisikoak bakarrik ez diren esperientzia- dinosauro, suziri eta robotez beteriko mundu prototipoak garatzeko. esperimentatzen bat sortzeko, ordurako ezagutzen du prototipoen ahalmen izugarria. Oso litekeena dutenei” da eskuekin pentsatzen ikasi izana, objektu fisikoak erabiliz bere irudimena ernarazteko. Fisikotik abstrakturako pausoa eta joan- etorriko bidea oinarrizko prozesuetako batzuk dira unibertsoa esploratzeko, irudimenariguztiz konplikatuari aurre egin beharrean, hegaz egiten uzteko eta gogoa aukerazenbait telefonorekin pertsona desberdinei berrietara irekitzeko.dei egiten zien, bere mahai gainean ezartzen “Prototipoak garatzea,zituztenekin. Judy, Minneapolisetik, haren Prototipoen garapena, hau da, eraikizezkerretara zegoen; Marvin, Tampatik, zerbait probatzeko gogoa da hau da, zerbait eraikizeskuinean. Hiruren artean, sistema horrekin, esperimentatzeko modurik hoberena. Hala ere,bidaia-ibilbide konplikatu samar bat askoz baliagarriagoa da prototipo oinarrizko, probatzea dakoadratzea lortu zuten. sinpleak garatzea, proiektuaren hasieratik, zeren horrek emaitzak askoz lastertasun esperimentatzeko Arazoa da, egoera ezerosoetara handiagoz sortzen baititu. Hasierakoegokitzerakoan, pertsonak hain dira burutsuak prototipoek bizkorrak, leundu gabeko modurik hoberena” 5
  • 6. iTEM design thinking‘Design thinking’ Badira hiru osagai elkar indartzen dutenak, eta diseinu- pentsamenduko proiektu ororen atal ezinbestekoak direnak:proiektu ororen zolitasuna, oharmena eta enpatia.ezinbesteko hiru 1. Zolitasuna: besteen bizitzatik ikasi: Analisi-paradigman, falta den zenbakia bilatzen da. Diseinu-paradigman, irtenbidea ez dago inon ezkutaturikosagaiak norbaitek aurkitzearen zain, baizik eta ekipoaren sortze-lanean aurkitzen da. Diseinutik pentsamendurako pausoa produktuak sortzetik pertsonen eta produktuen arteko harremanaren analisirainoko bilakaera da. 2. Oharmena: jendeak egiten ez duenaz ohartu eta 3. Enpatia: bestearen larruan sartu: esaten ez duena entzun: Diseinuan munduan lider diren Enpatia gogo-aztura bat da laborategiko arratoia enpresetako edozeinetan sartzean, aurrena galdetzea bururatzen dena edo estandarraren desbideratzeak bezala jendea non dagoen galdetzea da. Jakina ematen direla ordu asko pertsonengan ez pentsatzea eragiten diguna. ereduen tailerrean, proiektu-geletan eta ordenagailuaren aurrean, baina Hasteko aitortzen da itxuraz ezin azalduzkoak denbora asko samar eskaintzen zaio landa-lanari ere, azken finean, diren portaerak pertsonen estrategiak direla bizi azken onuradunak izango diren pertsonekin. Supermerkatu bateko diren munduko anabasari, konplexutasunari eta bezeroak, bulegoko enplegatuak edo eskola-etapa bateko haurrak ez kontraesanei aurre egiteko. Mundu guztiak izan dira proiektuaren amaieran ordainsaria ematen dutenak, baina bai azken du esperientzia mota hori bere bizitzako uneren bezeroak. Haiek ezagutzeko modu bakarra bizi diren, lan egiten duten batean: automobil bat erosten den lehen aldian, edo jolas egiten duten tokira joan eta behatzea da. Beharrezkoa da hiri ezezagun batean aireportutik irteteko behatzea ez bakarrik egiten dutena, baizik eta egiten ez dutena, bai eta unean edo ospitale bateko larrialdi-zerbitzura esaten dutena entzutea eta baita esaten ez dutena ere. iristean. • Diseinuaren pentsamendua estiloaz eta Gako batzuk diseinuaren • Esperientziak diseinatu behar estetikaz askoz harago doa. Berrikuntza gainezartzen diren gune multzo batean dira. Hegazkinez bidaiatzen printzipioak praktikan denean, erosketa egiten denean gertatzen da eta inspirazioa, ideiatzea eta ezarpena ditu bere baitan. edo hotel bateko harrerara iristen garenean, esperientzia bat bizi jartzeko • Prozesuan ematen den lehen pausoa izaten dugu. gizakia behatzea da, pertsona • Gizarte-hitzarmen berriak desberdinen portaera aztertzea. eskatzen du enpresaren munduak • Arazo globalak axola dira eta, guztiaren ikuspuntu bat hartzea gizakian gainetik, oinarrizko beharrak oraindik • Funtsezkoa da prototipo ugari, era zentratua, izan ere haren konpondu ez dituzten pertsonen bizimodua lasterrean eta sofistikazio gutxirekin itxaropenek izugarrizko bilakaera hobetzea. garatzea. Kontua da “eskuekin pentsatzea” eta esperientzia baikorrak izan dute. Enpresaren, • Munduak gero eta diseinu-pentsalari sortzea, produktuak eta zerbitzuak baino ekonomiaren eta planetaren gehiago behar ditu; beraz, beharrezkoa da areago. geroa pertsonen partaidetza, gehiago izatea diziplina horren printzipioak, denean eta denerako, lortzean metodoak eta teknikak bere lanbide-bizitzan datza. eta bizitza pertsonalean txertatuko dituztenak.Apple Apple saguaren lehen prototipoa IDEOk eginsaguaren zuen enpresa zortzi diseinatzailez eraturik zegoenean Palo Altoko estudiotxo bateanprototipoa metaturik. Ekipoak desodorante-flasko baten bola gurinontzi baten oinari finkatu zion. Lehen hurbiltze haren ondoren, denbora luzea igaro baino lehen atera zuen Applek merkatura lehen sagua. Prototipo baten helburua ez da funtzionatuko duen eredu bat sortzea, baizik forma ematea ideia bati haren abantailak eta eragozpenak zein diren jakiteko, eta bide berriak aurkitzea prototipo zehaztuago eta hobeki bukatutako prototipoen hurrengo txanda iristeko.6
  • 7. iTEM joerak “Beren helburuak8 ekintzailetza lortu nahi badituzte, ekintzaile sozialak sozialerako zortzi joera ezin dira fidatu finantzazio-iturri bakarrazMundu hobe eta jasangarriago baten aldeko ekonomia batda ekintzaile sozialen helburua. Berritzaile horiekgizartearen aurrerapenerantz eta pertsonen bizi-baldintzakhobetzera bideratzen dute beren lana. Horiek dira gaur egunekintzailetza sozialaren bilakaera markatzen dituzten joeranagusiak, eta etorkizunean markatuko dutenak. 1 Mugimenduaren demokratizazioa. Aldakuntza soziala hedatzearen erantzukizuna ez da ekintzaile sozialen sorbalda gainean bakarrik erortzen. Ekintzailea bideetako bat besterik ez da aldakuntza hori lortu ahal izateko, eta demokratizazio-aro batean sartu gara, zeinean gizarteko kide guztiak aldakuntza sozialaren2 Ekintzaile sozialen nazioarteko aurrerapenean inplika daitezkeen. erkidego bat eratzea. Azken hamarraldietan ekintzaile sozialek burutu duten lanaren parte handi bat eskala globalean gertatu da, baina herrialde desberdinetako ekintzaile sozialak 3 elkartzeari buruzko debatea berri samarra da. Irabazi-asmorik gabeko ereduen eta enpresa- ekimenen arteko tartea ezabatzea. Ekintzaile sozialen bi aspektu horiek dagoeneko ezarriak dituzte zubiak elkarren artean. Gaur eguneko joerak ez du zerikusirik eredu bat edo besta jarraituz garatuko diren ekimen gehiago izango ote denarekin, baizik eta bi talde4 horiek nola aurkitu ditzaketen lankide izateko eta Irtenbide sortzaile gehiago elkartzeko erak. ekintzaile sozialak finantzatzeko. Arrakasta 5 handieneko enpresa sozialetako batzuk finantzazio-iturri desberdinen Adierazleak eta haien erabilera hobetzea. konbinazio bat erabiltzen ari direnak Aurrekoaren ondorio bezala, gehitu egiten da presioa dira, kapital hazitik eta inpaktu- finantza-errendimenduez harago inbertsioen inpaktua inbertsioetatik hasi eta Estatuaren determinatuko duten adierazleak izateko. Ebaluazio hori bermeetaraino eta emaileen funtsak ahalbidetzen duten tresnak eta metodoak dagoeneko lortzeraino. Beren helburuak lortu nahi garatuta daude eta kontzeptualizazioaren urratsetik badituzte, enpresa sozialek ezin dira neurketa mota hori era orokortuan hartzera igarotzen ari fidatu finantzazio-iturri bakarraz. gara.6 Lanbide baten bilakaera. Ekintzailetza soziala bidea urratzen ari da esparru akademikoan. Gero eta unibertsitate gehiago dira kategoria desberdineko titulazioak eskaintzen ari direnak eremu horretara 7 Belaunaldi berriak. Ez dago esaterik ekintzailetza soziala presenteago dagoenik adin batzuetan beste batzuetan baino, baina kontua da milurtekoaren belaunaldia protagonismoa hartzen ari dela eta Y belaunaldiak prestutasun berezi bat ageri duela ekintzailetza sozialarekiko. Sektorea hazi ahala, arreta gehiago jasoko du belaunaldi gazteagoen aldetik. bideratuak 8 Produktuetatiko ideia gehiago. Ekintzailetza sozialaren eremutik datozen ideia asko aldakuntza azaleratuko duten produktuak lantzera planteatu da. Horrek adierazten du gero eta joera nabariagoa dagoela zerbitzuak baino produktuak areago sortzera bideratutako negozioak eta enpresa sozialak garatzera. 7
  • 8. iTEM joerakGEROKO JOERAKEko-berrikuntzaren bilakaerarakotestuingurua sortzenBaliabideen urritasuna, ekonomiaren “Eko-berrikuntzak • Informazioa eta komunikazioko teknologia.globalizazioa eta ingurunean klima- Teknologia-alor berriak gero eta gehiago ari diraaldaketaren eraginetik eratorritako pentsamendu, jarrera bateratzen ITko azpiegitura tradizionalekin, batez ere energiaren gastua murriztu eta energiaingurumenerako mehatxuak eta politiken aldaketa berriztagarriak lortzearekin zerikusia duenekonomiaren eta gizartearen gaurko guztiarekin, eta horretarako eredu berriakgarapena markatzen duten hiru joera sakona dakar berekin” garatzen ari dira eraikinak jasotzeko edota sare elektrikoen azpiegiturak hobetzeko Hori da smartdira. Egoera honek planteatzen grids-en kasua, zeinek sentsore-teknologiadituen erronkei erantzuteko, erabiltzen baitute energia-kontsumoalaugarren joera bat garatzen da, bioteknologiak paper garrantzitsua du eko- arrazionalizatzeko. berrikuntzaren garapenean, batez eremerkatuak “berdeagoak” izatea lortu elikagaietarakoa ez den laborantzaren Teknologia-berrikuntza erabiltzaileei etanahi duena, eta horrek erabileretan eta beste produktu natural egitura sozialei loturik dagoenez gero, egindakopentsamendua, jarrerak eta politikak batzuetan (plastiko biodegradagarriak, olio analisiak kontuan izan behar du eko-berrikuntzaaldatzea dakar berekin. begetala, bioerregaiak, etab.). soziala eta sistemen berrikuntza, eta horrek ikuspen osoago bat ematen eko-berrikuntzarena • Ingurumenaren teknologia (teknologia berarena. “garbia” edo “berdea”). Ingurumen-zientzia • Berrikuntza soziala defini daiteke aplikatzean datza ingurune naturala kontsumitzailearen Lau joera horiekin itxuratzen da eko- kontserbatzeko eta giza ekintzaren eraginberrikuntza garatzeko oinarria ezartzen duen ezkorra gutxitzeko garapen jasangarri bat • Berrikuntza soziala defini daitekeplataforma. Eco-Innovation Observatory-k babesteko asmoz. Teknologia horiek, adibidez, kontsumitzailearen bizi-estiloko eta portaerakoadierazten duenez bere “Future Trens Creating birziklatzean, ura arazten, airea garbitzen, alterazioak bezala Eko-berrikuntzan, aspektuthe environment for eco-innovation evolution” hondakin solidoak kudeatzen eta energia soziala bereziki garrantzitsua da, izan ere2010eko abenduan argitaratuan1, bost dira kontserbatzen erabiltzen dira eta konponbideak ingurumen-politiken eraginkortasuna ez baitagoberrikuntza eta teknologia berriak agertzea eskuratzen dituzte gizakiaren ekintzak soilik teknologien baitan baizik eta bizi-estilokobultzatuko duten eremu handiak: ingurumenean eragindako arazoak gutxitzeko. aldakuntza dinamikoaren baitan ere bai.• Material berriak. Alor zabala da: fosforoaren • Nanoteknologia. Ingurumen-teknologiaren • Sistematako berrikuntza. Ingurumen-arazozikloa berrorekatzea ahalbidetuko duten barruan sarturik zientzia honek aukera ematen guztiak konplexuak dira eta konponbideberrikuntzetatik ingurumena zaintzen laguntzen du produktuak nano-eskalan manipulatzeko, sistemikoa eskatzen dute, hau da, beharrezkoaduten eraikuntza-material “berdeetarainokoa” produktu berriak funtzionaltasun berriarekin dela gizarteko talde guztien interakzioabere baitan hartzen duena. Adibidez, porlana CO2 garatzea erraztuz. Nanoteknologia (hornitzaileak, unibertsitateak, interes publikokoigorpenen %5aren arduraduna da, eta horrek erabakigarritzat jotzen da mende honetako taldeak, agintari publikoak, erabiltzaileak) eta ezproduktu berriak sortu ditu, porlan “berdea” ekonomian zeren garraioa, energia, materialak, haietako bakoitza era banakoan. Berrikuntzaesaterako, nabarmen murrizten duena industria osasuna eta informazioa eta komunikazioaren horren adibide argiak dira etorkizuneko eko-hiriakhorretako karbonoaren aztarna. teknologia barrutietan eragina baitu. Gainera eta eko-eraikuntza. ingurumena hobetzeko aukera ematen du• Bioteknologia. Biologia aplikatuko eremu bat energiaren kontsumoa, materialak alferrik 1. http://www.ecoinnovation.eu/media/EIO_ Horizon _Dec 10.pdfda organismo bizi eta prozesu biologikoak galtzea, material ez-berriztagarriarekiko gureerabiltzea dakarrena ingeniaritzan, teknologian, mendekotasuna eta satsudura murriztuz.medikuntzan eta biomaterialak eskatzen Kalkulatzen dute nanoteknologiak milaka milioidituzten beste eremu batzuetan. Besteak beste, euroko aurrezkia ekarriko duela munduan zehar8