• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
 

Naukowe systemy informacyjno-wyszukiwawcze – ogólne lub specjalistyczne – problematyka projektowania i efektywności / Małgorzata Janiak

on

  • 307 views

II Konferencja Naukowa : Nauka o informacji (informacja naukowa) w okresie zmian, Warszawa, 15-16.04.2013 r. Instytut Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych, Uniwersytet Warszawski ...

II Konferencja Naukowa : Nauka o informacji (informacja naukowa) w okresie zmian, Warszawa, 15-16.04.2013 r. Instytut Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych, Uniwersytet Warszawski

The 2nd Scientific Conference : Information Science in an Age of Change, April 15-16, 2013. Institute of Information and Book Studies, University of Warsaw

Statistics

Views

Total Views
307
Views on SlideShare
307
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Naukowe systemy informacyjno-wyszukiwawcze – ogólne lub specjalistyczne – problematyka projektowania i efektywności / Małgorzata Janiak Naukowe systemy informacyjno-wyszukiwawcze – ogólne lub specjalistyczne – problematyka projektowania i efektywności / Małgorzata Janiak Presentation Transcript

    • Naukowe systemyinformacyjno-wyszukiwawcze:ogólne, czy specjalistyczne –problematyka projektowaniai efektywnościMałgorzata JaniakInstytut Informacji Naukowej i BibliotekoznawstwaUniwersytet Jagiellońskimalgorzata.janiak@uj.edu.pl
    •  Współczesny model naukowego systemuinformacyjnego: duży, ogólny, zbierający dane zwielu źródeł informacji, „konglomerat danych”,repozytorium, hurtownia danych, harvestingdanych, integracja systemów i danych jetworzących, Otwarta Nauka, Otwarta Edukacja Naukowe systemy informacyjne ogólne to:wyszukiwarki naukowe połączone z platformaminaukowymi, repozytoria tekstów naukowych ibiblioteki cyfrowe, biblioteki wirtualne orazsystemy typu subject gateways, scalone katalogibiblioteczne, bazy danych i hurtownie danych,naukowe portale społecznościowe Cel: tworzenie infrastruktur wiedzy oraz możliwośćzarządzania informacją, gdyż każdy systembazodanowy jest metodą strukturalizacjizarządzania informacją
    • Connect Communicate CollaborateMarek Niezgódka, KRASP 25.05.2012
    •  Ważne pytanie: czy i w jaki sposóbsystemy specjalistyczne o mniejszychzakresach i zasięgach danych, skierowanedo mniejszej grupy użytkowników mogązaistnieć i funkcjonować samodzielnie;czy ich przyszłością jest jedynieprzynależność do „konglomeratówdanych” Wprowadzanie danych: przeniesione natwórców danych Pojawiające się w systemach ogólnychproblemy ze: spójnością danych,„podtrzymywaniem” jednego modeludanych (jeden fakt niekoniecznie jestreprezentowany na jeden sposób),kontrolą redundancji
    • 4. Forum DELOS: ogólne kryteria jakości z zakresempodstawowych analiz: co czyli zasób, kto czyliużytkownik, jak czyli technologia + dlaczego używa czylicel (połączenie z relacją jaka zachodzi między wszystkimielementami). Te podstawowe wymiary zostały podzielonena segmenty: użytkowników: pod względem demografii, domen ichzainteresowań i metod, które zostały zastosowane wtrakcie docierania do informacji; dane / kolekcje: pod względem opisu, sposobów selekcji igromadzenia, charakteru zarządzania; technologie: pod względem stosowanych technologii(użytkownika, systemów, dokumentów) oraz narzędziinformatycznych; wykorzystanie (cel) – w naturalny sposóbprzyporządkowany do użytkownika: podziały odnoszą siędo charakteru działań informacyjnych. Czy informacje sąjedynie wykorzystane, czy też użyte do analizy lubsyntezy?Fourth DELOS Workshop. Evaluation of Digital Libraries: Testbeds, Measurements, andMetrics. Hungarian Academy of Sciences Computer and Automation Research Institute (MTASZTAKI). Budapest, Hungary 6–7 June 2002 [dok. elektr.]. http://www.ercim.eu/publication/ws–proceedings/DelNoe04.pdf
    •  Od 1996 r. PCSS rozpoczął działania w zakresietworzenia bibliotek cyfrowych, co pozwoliło w2002 r. otworzyć Wielkopolską BibliotekęCyfrową, a w 2007 r. publiczne udostępnićserwis Federacji Bibliotek Cyfrowych Użytkownicy: szeroko pojmowani (dostęp dodzieł kultury); dane / kolekcje (w tym: opis,sposób selekcji i gromadzenia): zbioryinstytucjonalne i prywatne, zwłaszczazagrożone; technologie: przeważa system dLibrai DSpace dla bibliotek i dMuseion dla muzeów;wykorzystanie (cel): szersze udostępnianie,przekraczanie barier w dostępie do informacji,zachowanie kopii cyfrowych dzieł
    •  2011 r. - Interdyscyplinarne CentrumModelowania Matematycznego i Komputerowego- ICM UW uruchomiło pierwsze w Polsce naukowerepozytorium otwarte dla naukowców: CentrumOtwartej Nauki – CEON (program DSpace),w którym udostępniane są na wolnej licencjiróżnego rodzaju materiały: artykuły (preprinty,postprinty), książki, materiały konferencyjne,raporty czy rozprawy doktorskie. Użytkownicy: naukowcy i osoby zainteresowanenauką; dane / kolekcje (w tym: opis, sposóbselekcji i gromadzenia): zbiory instytucjonalne iprywatne; technologie: DSpace; wykorzystanie(cel): udostępnianie, przekraczanie barier wdostępie do informacji, zachowanie informacji
    •  W 1998 r. zapoczątkowano w Polsce praceprojektowe nad koncepcją katalogucentralnego, tworzonego głównie przezbiblioteki naukowe, potem także publiczne[2001 r. Centrum Formatów i Kartotek HasełWzorcowych BUW, przekształcone w 2002 r. wCentrum NUKAT]. Użytkownicy: szeroko pojmowani; dane /kolekcje (w tym: opis, sposób selekcji igromadzenia): zbiory instytucjonalne;technologie: Virtua, Aleph, Prolib, Sowa itp.;wykorzystanie (cel): opis danych dostępnychgłównie w świecie rzeczywistym
    •  BWN – od 1996; Wirtualna Biblioteka Nauki –2009 Cel: dostęp do głównych zasobówwydawniczych w każdej instytucji naukowej iszkole wyższej model: dostarczanieinformacji, integracja baz Użytkownicy: naukowcy i osobyzainteresowane nauką; dane / kolekcje (w tym:opis, sposób selekcji i gromadzenia): zbioryinstytucjonalne; technologie: różnorodne -bazodanowe; wykorzystanie (cel):udostępnianie, przekraczanie barier w dostępiedo informacji
    •  Od 2010 r. - projekt finansowany przez NarodoweCentrum Badań i Rozwoju o nazwie Synat(System Nauki i Techniki). Cel: stworzenie uniwersalnej, otwartej,repozytoryjnej platformy hostingoweji komunikacyjnej dla sieciowych zasobów wiedzydla nauki, edukacji i otwartego społeczeństwawiedzy. Zadanie Badawcze realizowane jestprzez 16 instytucji krajowych, dzieląc na dwakomplementarne projekty: INFINITI, któregoliderem jest Uniwersytet Warszawski (ICM), orazPASSIM – Politechnika Warszawska (WydziałElektroniki i Technik Informacyjnych). Użytkownicy: naukowcy i osoby zainteresowanenauką; dane / kolekcje (w tym: opis, sposóbselekcji i gromadzenia): zbiory instytucjonalne iprywatne; technologie: różnorodne –bazodanowe, komunikacyjne; wykorzystanie(cel): udostępnianie danych, przekraczanie barierw dostępie do informacji, komunikacja naukowa,portal społecznościowy
    •  2010 r. - POL-on – system informacji oszkolnictwie wyższym w Polsce, tworzony przez 3instytucje (Ośrodek Przetwarzania Informacji,Interdyscyplinarne Centrum ModelowaniaMatematycznego i Komputerowego UniwersytetuWarszawskiego, Index Copernicus) Cel: stworzenie globalnej bazy danych ojednostkach naukowych i nauce polskiej, któremają wspierać procesy decyzyjne MinisterstwaNauki i Szkolnictwa Wyższego Informacje dostępne dzięki istnieniu systemu POL-on to: rejestry szkół wyższych, informacje okierunkach i profilach kształcenia, zagregowanedane liczbowe dotyczące studentów, absolwentóworaz pracowników naukowych, wskaźniki ewaluacjiszkół wyższych, dane o prowadzonych badaniachnaukowych i wdrożeniach itp.
    •  Częścią systemu POL-on jest Polska BibliografiaNaukowa gromadząca informacje o dorobkupublikacyjnym osób i instytucji. Głównym celembibliografii ma być agregacja rozproszonychdanych, promocja dorobku polskich naukowców ipolskich jednostek naukowych, ograniczeniekonieczności wielokrotnego wprowadzania tychsamych danych oraz publiczna dostępność danychstanowiących podstawę procesu ewaluacjijednostek. Systemy te (POL-on i PBN) mają też współpracowaćz tworzoną od 1996 r. Biblioteką Wirtualną Nauki,która udostępnia zasoby informacyjne dlawszystkich instytucji akademickich w kraju, polskiezasoby wydawnicze i bibliograficzne oraz zasobydostępne wyłącznie dla konsorcjantów.
    •  Użytkownicy: naukowcy i osobyzainteresowane nauką, użytkownicyzainteresowane edukacją na poziomiewyższym; dane / kolekcje (w tym: opis,sposób selekcji i gromadzenia): zbioryinstytucjonalne, w PBN także prywatne;technologie: różnorodne – bazodanowe;wykorzystanie (cel): szerszeudostępnianie danych o edukacji i naucepolskiej, przekraczanie barier w dostępiedo informacji, komunikacja naukowa,
    • Problematyka oceny systemów informacyjnych1. Saracevic, Tefko (2004). Evaluation of digital libraries: an overview,paper presented at DELOS Workshop on the Evaluation of DigitalLibraries [dok. elektr.]. DELOShttp://dlib.ionio.gr/wp7/WS2004_Saracevic.pdf [odczyt: 2.02.2009].2. Saracevic, Tefko (2004). How were digital libraries evaluated. [dok.elektr.] http://comminfo.rutgers.edu/~tefko/DL_evaluation_LIDA.pdf[odczyt: 25.11.2011].3. Zhang, Ying (2010). Developing a holistic model for digital libraryevaluation [dok. elektr.]. Wiley Online Libraryhttp://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/asi.21220/pdf [odczyt:2.02.2011].4. Zhang, Ying; Saracevic, Tefko (2007a). Criteria in evaluation of use &usability in digital libraries [dok. elektr.]http://www.ffos.hr/lida/datoteke/LIDA2007-Zhang_Saracevic.ppt#256,1,criteria in evaluation of use & usability indigital libraries [odczyt: 10.12.2011].5. Zhang, Ying (2007b). Developing A holistic model for digital libraryevaluation. A dissertation submitted to the Graduate School-NewBrunswick Rutgers, The State University of New Jersey in partialfulfillment of the requirements for the degree of Doctor of PhilosophyGraduate Program in Communication, Information, and Library Studieswritten under the direction of Dr. Tefko Saracevic. New Brunswick, NewJersey, 248 s.
    • Cecha Problematyka mierzeniacechy dla systemówogólnychProblematyka mierzeniacechy dla systemówspecjalistycznychinformacyjność (wjakim stopniuinformacja cyfrowaodpowiadazakresowi wiedzy nadany temat, oddajeprzedmiot i treśćzasobu)Szerszy zakres, w związku zodesłaniami do innych baz;brak dokładnej spójnościinformacji;Dobór źródeł scedowany nadostarczycieli informacjiDążenie do jak największejinformacyjności;Dobór źródeł dostosowanydo specyfikidziedziny/tematukompleksowośćkolekcjiZależna od baz„podstawowych”;raczej tendencja: szerszyzakres, różnorodnaszczegółowość wposzczególnych zakresach;Wiele typów danych; wieleformatów prezentacyjnychDążenie dokompleksowości;Różne typy danych takżesurowe dane; hurtowniedanych dziedzinowych
    • Cecha Problematyka mierzeniacechy dla systemówogólnychProblematyka mierzeniacechy dla systemówspecjalistycznychskalowalność(informacji) -stopień, w jakiminformacje cyfrowemogą być łatwoskalowane /analizowane naróżnych szczeblachszczegółowości /jaką charakteryzująsię swoistością, tak,aby zaspokoić różnepotrzebyużytkownikówWiększa skalowalność zewzględu na szerszy zakres inastawienie na liczniejszągrupę użytkowników;Możliwości wyszukiwawczeczęsto rozbudowane, zelementami pomocowymi;możliwości personalizacjisystemówLepsze zaspokajaniepotrzeb węższej grupyużytkowników;Możliwości wyszukiwawczedostosowane dospecyficznej grupyużytkowników; założone zgóry potrzeby (większaznajomość klientów);często możliwościpersonalizacji systemówdokładność (zwykrywalnościąbłędów)Często nie na tym samympoziomie w odniesieniu docałego systemuWiększa w odniesieniu dokonkretnego tematu
    • Cecha Problematyka mierzeniacechy dla systemów ogólnychProblematyka mierzeniacechy dla systemówspecjalistycznychrelewantność,adekwatność dlagrupy docelowejSzeroko pojmowana grupadocelowa -> założone bardziejogólne kryteria wyszukiwawczez opcją wyboru przezużytkownika bardziejzaawansowanych kryteriów,ewentualne podpowiedzi(dziedziny, terminy związaneitp.); elementy komunikacjinaukowej (wraz z dostępem domediów społecznościowych);dodawanie własnych treściWąska grupa użytkowników-> może wydawać się dladecydentów„nieopłacalna”; częstoelementy komunikacjinaukowej (wraz z dostępemdo mediówspołecznościowych);dodawanie własnych treściwiarygodność(authority)Rozłożona na wiele instytucjiWprowadzanie danych: import,integracja + modyfikacja iaktualizacja danych przezbardzo wielu użytkownikówRaczej oparta na jednejinstytucji sprawczej
    • Cecha Problematyka mierzeniacechy dla systemówogólnychProblematyka mierzeniacechy dla systemówspecjalistycznychzwięzłość informacji Raczej szerszy zakres;szczegółowość informacjizależna od baz„podstawowych”Nacisk naszczegółowośćinformacjiłatwość zrozumienia(w jakim zakresiemożna łatwozrozumieć system iinformację cyfrową)Stworzenie modeluzewnętrznego bazy trwa uużytkownika dłużejMniejszy system bywałatwiejszy do „ogarnięcia”
    • Cecha Problematyka mierzeniacechy dla systemówogólnychProblematyka mierzeniacechy dla systemówspecjalistycznychprzydatność dlaużytkownikówdocelowych Dla wielu osób  Dla wybranego kręguterminowość(aktualność) Zależna od wieludostarczycieli informacjiCzęstsze zmiany stanusystemudokładność (fidelity)- w jakim zakresiezasoby cyfroweodpowiadają (lubopisują) jakościąoryginałom zasobówKopie cyfrowe, dokumentydigital bornKopie cyfrowe, dokumentydigital born
    • Podsumowanie Obecny nacisk na tworzenie ogólnychsystemów informacyjnych, na jaknajszerszy dostęp do informacji,wskaźniki projektowe akcentujące zasobyinformacyjne systemów (ilość danych,liczba opisów, skanów, dokumentów itp.),liczbę użytkowników, opłacalność stanowipewne zagrożenie dla mniejszychspecjalistycznych systemów – stądtendencja do tworzenia„konglomeratów”, zasobówdziedzinowych, stowarzyszeń, federacji,projektów wielo-instytucjonalnych
    •  Rozdzielenie odpowiedzialności zawprowadzanie i aktualizację danychpomiędzy wieloma instytucjami iużytkownikami powoduje, iż spadaspójność informacji, a zwiększa się liczbabłędów Naukowe systemy informacyjne powinnybyć współtworzone przez naukowców,którzy dodają treści, „bezpieczniejszą”opcją jest istnienie moderatorów /koordynatorów systemów, a nie tylkomechanizmów informatycznych;przeciwdziałanie „kultowi amatora”
    • Dziękuję za uwagęZestawienie fragmentów obok siebiedaje dopiero wizję świataAndrzej Jakimowski