Metodologia badań w nauce o informacjiMetodologia badań w nauce o informacji– brakujący element– brakujący elementArkadius...
Plan wystąpieniaPlan wystąpienia• źródło inspiracji,źródło inspiracji,• metodologia badań w nauce o informacji,metodologia...
Inspiracja - badanie z I konf. Nauka o informacji w okresieInspiracja - badanie z I konf. Nauka o informacji w okresiezmia...
Metodologia badań naukowychMetodologia badań naukowych• metodologia badań naukowych to nie tylko metodymetodologia badań n...
Etapy badań naukowychEtapy badań naukowych• etap I – koncepcyjny, projektowania badaniaetap I – koncepcyjny, projektowania...
Formułowanie problemu badawczegoFormułowanie problemu badawczego• wyznacza kierunek, treść i zakres badań,wyznacza kierune...
Cel rozwiązania problemuCel rozwiązania problemu• najczęściej stawiane pytania:najczęściej stawiane pytania:– po co i dlac...
Brakujący element w metodologii badań NoI (1)Brakujący element w metodologii badań NoI (1)• to zorientowanie badań na bene...
Brakujący element w metodologii badań NoI (2)Brakujący element w metodologii badań NoI (2)• beneficjentami mogą być użytko...
Wybór decydentówWybór decydentów• wybór decydenta jest bardzo ważny,wybór decydenta jest bardzo ważny,• to od nich zależy ...
Przykład negatywnyPrzykład negatywny• Odsyłacze do zasobów internetowych na stronach WWWOdsyłacze do zasobów internetowych...
Przykład pozytywnyPrzykład pozytywny• Widoczność publikacji naukowych w Internecie.Widoczność publikacji naukowych w Inter...
Inne przykłady uogólnioneInne przykłady uogólnione• analiza tematyczna wybranych czasopism z naszejanaliza tematyczna wybr...
WnioskiWnioski• badania z zakresu NoI bardzo często dotyczą instytucji,badania z zakresu NoI bardzo często dotyczą instytu...
BibliografiaBibliografia• Apanowicz J.:Apanowicz J.: Metodologia ogólna.Metodologia ogólna. Gdynia 2002.Gdynia 2002.• Brze...
Dziękuję za uwagęDziękuję za uwagęe-mail: arkadiusz.pulikowski@us.edu.pl
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Metodologia badań w nauce o informacji – brakujący element / Arkadiusz Pulikowski

1,226 views
1,130 views

Published on

II Konferencja Naukowa : Nauka o informacji (informacja naukowa) w okresie zmian, Warszawa, 15-16.04.2013 r. Instytut Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych, Uniwersytet Warszawski

The 2nd Scientific Conference : Information Science in an Age of Change, April 15-16, 2013. Institute of Information and Book Studies, University of Warsaw

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,226
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Metodologia badań w nauce o informacji – brakujący element / Arkadiusz Pulikowski

  1. 1. Metodologia badań w nauce o informacjiMetodologia badań w nauce o informacji– brakujący element– brakujący elementArkadiusz PulikowskiInstytut Bibliotekoznawstwai Informacji NaukowejUniwersytet ŚląskiKatowiceNauka o informacji (informacja naukowa) w okresie zmian IINauka o informacji (informacja naukowa) w okresie zmian II15-16 kwietnia 2013, Warszawa15-16 kwietnia 2013, Warszawa
  2. 2. Plan wystąpieniaPlan wystąpienia• źródło inspiracji,źródło inspiracji,• metodologia badań w nauce o informacji,metodologia badań w nauce o informacji,• brakujący element w metodologii badań naukibrakujący element w metodologii badań naukio informacji,o informacji,• przykłady własne i uogólnione,przykłady własne i uogólnione,• wnioski.wnioski.
  3. 3. Inspiracja - badanie z I konf. Nauka o informacji w okresieInspiracja - badanie z I konf. Nauka o informacji w okresiezmian:zmian: Obecność wdrożeń w publikacjach z zakresu NoIObecność wdrożeń w publikacjach z zakresu NoI• wyniki:wyniki:– na 152 artykuły z:na 152 artykuły z: „Journal„Journal of documentation”, „Onlineof documentation”, „Onlineinformation review” i „Journal of knowledge management”information review” i „Journal of knowledge management”artykuły dotyczące wdrożeń stanowiły zaledwie 6,6%artykuły dotyczące wdrożeń stanowiły zaledwie 6,6%wszystkich badanych,wszystkich badanych,• wnioski:wnioski:– nie można ograniczać się do tworzenia tylko zaleceńnie można ograniczać się do tworzenia tylko zaleceńpotencjalnej użyteczności, trzeba tę użytecznośćpotencjalnej użyteczności, trzeba tę użytecznośćwprowadzać w życie,wprowadzać w życie,– nie możemy poprzestawać na generowaniu „dobrych rad”,nie możemy poprzestawać na generowaniu „dobrych rad”,które często nawet nie trafiają do adresata,które często nawet nie trafiają do adresata,– wyniki badań trzeba przesyłać do potencjalnychwyniki badań trzeba przesyłać do potencjalnychzainteresowanych, szczególnie wówczas, gdy są to grupyzainteresowanych, szczególnie wówczas, gdy są to grupyspoza naszej dyscypliny,spoza naszej dyscypliny,– dotyczy to także prac licencjackich i magisterskich.dotyczy to także prac licencjackich i magisterskich.
  4. 4. Metodologia badań naukowychMetodologia badań naukowych• metodologia badań naukowych to nie tylko metodymetodologia badań naukowych to nie tylko metodybadawcze,badawcze,• Metodologia (Cisek 2011) - sposób poznawania świata,Metodologia (Cisek 2011) - sposób poznawania świata,akceptowany w danej dyscyplinie naukowej, obejmującyakceptowany w danej dyscyplinie naukowej, obejmującym.in.:m.in.:– paradygmat, podstawowe wytyczne, założenia,paradygmat, podstawowe wytyczne, założenia,– metody badawcze,metody badawcze,– techniki gromadzenia danych/materiału empirycznego,techniki gromadzenia danych/materiału empirycznego,– techniki analizy zgromadzonych danychtechniki analizy zgromadzonych danychempirycznych,empirycznych,– formy i standardy prezentacji wyników,formy i standardy prezentacji wyników,– reguły uzasadniania oraz zapewniania rzetelnościreguły uzasadniania oraz zapewniania rzetelnościi intersubiektywnej sprawdzalności badań.i intersubiektywnej sprawdzalności badań.• obejmuje więc wszystkie elementy procesu badawczego.obejmuje więc wszystkie elementy procesu badawczego.
  5. 5. Etapy badań naukowychEtapy badań naukowych• etap I – koncepcyjny, projektowania badaniaetap I – koncepcyjny, projektowania badania– sformułowanie problemu badawczegosformułowanie problemu badawczego,,– sformułowanie tez (problemy-pytania szczegółowe),sformułowanie tez (problemy-pytania szczegółowe),– sformułowanie hipotez (o ile zostały określone),sformułowanie hipotez (o ile zostały określone),– przegląd literatury,przegląd literatury,– wybór metod i technik badawczych.wybór metod i technik badawczych.• etap II – realizacja badaniaetap II – realizacja badania– przeprowadzenie badania,przeprowadzenie badania,– porządkowanie zebranego materiału,porządkowanie zebranego materiału,– analiza i interpretacja wyników badań,analiza i interpretacja wyników badań,– weryfikacja hipotez,weryfikacja hipotez,– wnioski końcowe.wnioski końcowe.• etap III – opis badań i ich ogłoszenie najczęściej w formieetap III – opis badań i ich ogłoszenie najczęściej w formiepublikacji lub prezentacji na konferencji.publikacji lub prezentacji na konferencji.
  6. 6. Formułowanie problemu badawczegoFormułowanie problemu badawczego• wyznacza kierunek, treść i zakres badań,wyznacza kierunek, treść i zakres badań,• błędy popełnione przy określaniu problemu badawczegobłędy popełnione przy określaniu problemu badawczegowpływają na dalsze badania,wpływają na dalsze badania,• formułując problem badawczy należy przemyśleć m.in.:formułując problem badawczy należy przemyśleć m.in.:– wykonalność rozwiązania problemu,wykonalność rozwiązania problemu,– złożoność problemu,złożoność problemu,– związek z własnymi zainteresowaniami,związek z własnymi zainteresowaniami,– koszty badań,koszty badań,– czas, jaki trzeba poświęcić na realizację badań,czas, jaki trzeba poświęcić na realizację badań,– ważność i znaczenie rozwiązania problemu,ważność i znaczenie rozwiązania problemu,– cel rozwiązania problemucel rozwiązania problemu..• „„Sukcesy i sławę w nauce zawdzięcza się nie tyleSukcesy i sławę w nauce zawdzięcza się nie tylezręczności w rozwiązywaniu problemów, co umiejętnościzręczności w rozwiązywaniu problemów, co umiejętnościich wybierania” (Pilchich wybierania” (Pilch 1998, s.1721998, s.172 za E.B.Wilsonem)za E.B.Wilsonem)
  7. 7. Cel rozwiązania problemuCel rozwiązania problemu• najczęściej stawiane pytania:najczęściej stawiane pytania:– po co i dlaczego problem należy rozwiązać?po co i dlaczego problem należy rozwiązać?– co chcemy osiągnąć?co chcemy osiągnąć?– jakie będą korzyści dla uprawianej dyscypliny?jakie będą korzyści dla uprawianej dyscypliny?– dla kogo nasze wyniki mogą być użyteczne? - dla ilu?dla kogo nasze wyniki mogą być użyteczne? - dla ilu?• to w ramach tych rozważań ulokowany jest „brakującyto w ramach tych rozważań ulokowany jest „brakującyelement”,element”,• problemów badawczych jest nieskończenie wiele,problemów badawczych jest nieskończenie wiele,ale nie każdy warto podejmować,ale nie każdy warto podejmować,• określenie celu badań, stanowi kluczowe kryteriumokreślenie celu badań, stanowi kluczowe kryteriumwyboru, pozwalające odrzucić wiele problemów, którychwyboru, pozwalające odrzucić wiele problemów, którychrozwiązanie nic nie wnosi, niczemu tak naprawdę nierozwiązanie nic nie wnosi, niczemu tak naprawdę niesłuży (poza zaspokojeniem własnej ciekawości),służy (poza zaspokojeniem własnej ciekawości),• cel badań jest pierwszym elementem abstraktucel badań jest pierwszym elementem abstraktuustrukturyzowanego.ustrukturyzowanego.
  8. 8. Brakujący element w metodologii badań NoI (1)Brakujący element w metodologii badań NoI (1)• to zorientowanie badań na beneficjentów / decydentów,to zorientowanie badań na beneficjentów / decydentów,• wytypowanie na etapie planowania badania:wytypowanie na etapie planowania badania:– beneficjentów, którym wyniki mogą pomóc,beneficjentów, którym wyniki mogą pomóc,– decydentów mogących zmienić opisywany fragmentdecydentów mogących zmienić opisywany fragmentrzeczywistości,rzeczywistości,• w celu skontaktowania się z nimi:w celu skontaktowania się z nimi:– przed badaniem właściwym, w celu jego ulepszeniaprzed badaniem właściwym, w celu jego ulepszeniana podstawie zebranych sugestii (opcjonalne),na podstawie zebranych sugestii (opcjonalne),– po zakończonym badaniu, w celu przekazaniapo zakończonym badaniu, w celu przekazaniawyników.wyników.• takie postępowanietakie postępowanie– pozwala zoptymalizować projekt badania pod kątempozwala zoptymalizować projekt badania pod kątemokreślonych grup beneficjentów / decydentów,określonych grup beneficjentów / decydentów,– ułatwia precyzyjnie wyznaczyć cel badań,ułatwia precyzyjnie wyznaczyć cel badań,– zwiększa wartość badań.zwiększa wartość badań.
  9. 9. Brakujący element w metodologii badań NoI (2)Brakujący element w metodologii badań NoI (2)• beneficjentami mogą być użytkownicy, pracownicybeneficjentami mogą być użytkownicy, pracownicynaukowi, instytucje,naukowi, instytucje,• uwzględnienie „brakującego elementu” ma zastosowanieuwzględnienie „brakującego elementu” ma zastosowanienie tylko do badańnie tylko do badań praktyczno-wdrożeniowych, ale równieżpraktyczno-wdrożeniowych, ale równieżteoretyczno-poznawczych (tu najczęściej sprowadzateoretyczno-poznawczych (tu najczęściej sprowadzasię do promocji wyników i dyscypliny),się do promocji wyników i dyscypliny),• projektując badanie trzeba odpowiedzieć na pytania:projektując badanie trzeba odpowiedzieć na pytania:– komu mogą przydać się wyniki naszych badań?komu mogą przydać się wyniki naszych badań?– kto, poza czytelnikami konkretnego czasopisma, czykto, poza czytelnikami konkretnego czasopisma, czyuczestnikami konkretnej konferencji, powinienuczestnikami konkretnej konferencji, powinienprzeczytać o naszych badaniach?przeczytać o naszych badaniach?– na którym etapie warto skontaktować się zna którym etapie warto skontaktować się zbeneficjentami / decydentami?beneficjentami / decydentami?– kim są decydenci? jak do nich dotrzeć?kim są decydenci? jak do nich dotrzeć?co mogą zmienić? jak ich do tego przekonać?co mogą zmienić? jak ich do tego przekonać?
  10. 10. Wybór decydentówWybór decydentów• wybór decydenta jest bardzo ważny,wybór decydenta jest bardzo ważny,• to od nich zależy to, czy beneficjenci skorzystająto od nich zależy to, czy beneficjenci skorzystająz wyników naszych badań, oni o tym decydują,z wyników naszych badań, oni o tym decydują,• dlatego trzeba próbować do nich dotrzeć,dlatego trzeba próbować do nich dotrzeć,• nie zawsze wiemy kto jest decydentem, od któregonie zawsze wiemy kto jest decydentem, od któregozależy wprowadzenie zaproponowanych przez nas zmianzależy wprowadzenie zaproponowanych przez nas zmian- wtedy trzeba dzwonić i pytać, aż do skutku,- wtedy trzeba dzwonić i pytać, aż do skutku,• gdy decydent zostanie namierzony, trzeba skontaktowaćgdy decydent zostanie namierzony, trzeba skontaktowaćsię z nim, najlepiej telefonicznie ewentualnie mailowo,się z nim, najlepiej telefonicznie ewentualnie mailowo,• pisanie na ogólny e-mail instytucji jest mało skuteczne,pisanie na ogólny e-mail instytucji jest mało skuteczne,• decydenci to kierownicy, dyrektorzy instytucji, którejdecydenci to kierownicy, dyrektorzy instytucji, którejdotyczą nasze badania,dotyczą nasze badania,• najtrudniej przebić się do instytucji centralnych –najtrudniej przebić się do instytucji centralnych –ministerialnych.ministerialnych.
  11. 11. Przykład negatywnyPrzykład negatywny• Odsyłacze do zasobów internetowych na stronach WWWOdsyłacze do zasobów internetowych na stronach WWWpolskich bibliotek publicznych. Funkcje, rodzaje ipolskich bibliotek publicznych. Funkcje, rodzaje idopasowanie do potrzeb użytkowników.dopasowanie do potrzeb użytkowników. (2008)(2008)– celem badania nie może być tylko pokazanie, że coś źlecelem badania nie może być tylko pokazanie, że coś źlefunkcjonuje, to za mało,funkcjonuje, to za mało,– po diagnozie trzeba zaproponować środki zaradczepo diagnozie trzeba zaproponować środki zaradczei, co najważniejsze, przekazać te informacje doi, co najważniejsze, przekazać te informacje dozainteresowanych,zainteresowanych,– mogłem zebrać adresy email dyrektorów bibliotekmogłem zebrać adresy email dyrektorów biblioteki przesłać im wyniki, by mogli coś zmienić,i przesłać im wyniki, by mogli coś zmienić,– mogłem zbierać zmienione adresy stron WWW bibliotekmogłem zbierać zmienione adresy stron WWW biblioteki przesłać je do opiekuna bazy biblioteki przesłać je do opiekuna bazy bibliotekw EBIBie,w EBIBie,– mogłem to przewidzieć, gdybym na etapie planowaniamogłem to przewidzieć, gdybym na etapie planowaniabadania pomyślał o beneficjentach / decydentachbadania pomyślał o beneficjentach / decydentachii zorientował badania na nich, a nie na ustalanie faktówzorientował badania na nich, a nie na ustalanie faktów..
  12. 12. Przykład pozytywnyPrzykład pozytywny• Widoczność publikacji naukowych w Internecie.Widoczność publikacji naukowych w Internecie. (2012)(2012)– przesłanie wyników do Marcina Werli - Lidera Zespołuprzesłanie wyników do Marcina Werli - Lidera ZespołuBibliotek Cyfrowych,Bibliotek Cyfrowych,– przesłanie wyników do Anny Komperdy - Kierownikaprzesłanie wyników do Anny Komperdy - Kierownikaredakcji serwisów EBIB,redakcji serwisów EBIB,– przesłanie wyników do Emilii Karwasińskiej,przesłanie wyników do Emilii Karwasińskiej,Małgorzaty Rychlik – Redakcji repozytorium AMUR,Małgorzaty Rychlik – Redakcji repozytorium AMUR,– przesłanie wyników na forum Biblioteki 2.0,przesłanie wyników na forum Biblioteki 2.0,– zaproszenie od Remigiusza Lisa na spotkanie zzaproszenie od Remigiusza Lisa na spotkanie zpracownikami Działu Mediów Cyfrowych „Digitarium”pracownikami Działu Mediów Cyfrowych „Digitarium”Biblioteki Śląskiej.Biblioteki Śląskiej.
  13. 13. Inne przykłady uogólnioneInne przykłady uogólnione• analiza tematyczna wybranych czasopism z naszejanaliza tematyczna wybranych czasopism z naszejdziedzinydziedziny– wyniki zainteresują również redakcje, szczególniewyniki zainteresują również redakcje, szczególnieczasopism zagranicznych, które inaczej nie dowiedzączasopism zagranicznych, które inaczej nie dowiedząsię o badaniu,się o badaniu,• wykorzystanie przez użytkowników źródeł informacjiwykorzystanie przez użytkowników źródeł informacjiw danej instytucjiw danej instytucji– propozycje wykorzystania tej wiedzy, w celupropozycje wykorzystania tej wiedzy, w celuoptymalizacji posiadanych zasobów, skierowane dooptymalizacji posiadanych zasobów, skierowane dodecydenta i reakcja,decydenta i reakcja,• charakterystyka nowej technologii / usługi podpatrzonejcharakterystyka nowej technologii / usługi podpatrzonejza granicąza granicą– znalezienie polskiej placówki, w której można jąznalezienie polskiej placówki, w której można jąwdrożyć, choćby pilotażowo,wdrożyć, choćby pilotażowo,• wszelkie badania użytkowników.wszelkie badania użytkowników.
  14. 14. WnioskiWnioski• badania z zakresu NoI bardzo często dotyczą instytucji,badania z zakresu NoI bardzo często dotyczą instytucji,firm, organizacji, których przedstawiciele nie mająfirm, organizacji, których przedstawiciele nie majążadnego kontaktu z naszą dyscypliną,żadnego kontaktu z naszą dyscypliną,• trzeba informować ich o wynikach naszych badań, gdyżtrzeba informować ich o wynikach naszych badań, gdyżoni sami do nich nie dotrą,oni sami do nich nie dotrą,• nawet w obrębie naszej dyscypliny nie można zakładać,nawet w obrębie naszej dyscypliny nie można zakładać,że potencjalni beneficjenci śledzą wszystkie ukazująceże potencjalni beneficjenci śledzą wszystkie ukazującesię publikacje i przeczytają gdzieś o naszych badaniach,się publikacje i przeczytają gdzieś o naszych badaniach,• nawiązywanie kontaktu z beneficjentami / decydentaminawiązywanie kontaktu z beneficjentami / decydentamiotwiera drogę do dalszej współpracy, gdzie inicjatoremotwiera drogę do dalszej współpracy, gdzie inicjatoremmoże już być druga strona,może już być druga strona,• dotarcie do decydentów to szansa na realną zmianędotarcie do decydentów to szansa na realną zmianęrzeczywistości,rzeczywistości,• o beneficjentach / decydentach trzeba myśleć już nao beneficjentach / decydentach trzeba myśleć już naetapie formułowania celu badańetapie formułowania celu badań..
  15. 15. BibliografiaBibliografia• Apanowicz J.:Apanowicz J.: Metodologia ogólna.Metodologia ogólna. Gdynia 2002.Gdynia 2002.• Brzeziński J.:Brzeziński J.: Metodologia badań psychologicznych.Metodologia badań psychologicznych.Warszawa 2004.Warszawa 2004.• Cisek S.:Cisek S.: Metodologia jakościowa w badaniachMetodologia jakościowa w badaniachwspółczesnej nauki o informacjiwspółczesnej nauki o informacji. Prezentacja z konferencji. Prezentacja z konferencji"Nauka o informacji (informacja naukowa) w okresie zmian"."Nauka o informacji (informacja naukowa) w okresie zmian".Warszawa 2011. Dostępny w Internecie:Warszawa 2011. Dostępny w Internecie:http://www.slideshare.net/sabinacisek/metodologia-jakosciowa-w-http://www.slideshare.net/sabinacisek/metodologia-jakosciowa-w-badaniach-wspolczesnej-nauki-o-informacji-7570815badaniach-wspolczesnej-nauki-o-informacji-7570815• Nowak S.:Nowak S.: Metodologia badań społecznych.Metodologia badań społecznych. WarszawaWarszawa2007.2007.• Pilch T.:Pilch T.: Zasady badań pedagogicznych.Zasady badań pedagogicznych. Warszawa 1998.Warszawa 1998.• Sapa R.:Sapa R.: Metodologia badań obszaru pośredniczenia wMetodologia badań obszaru pośredniczenia wkomunikacji naukowej z perspektywy nauki o informacji.komunikacji naukowej z perspektywy nauki o informacji.Kraków 2009.Kraków 2009.
  16. 16. Dziękuję za uwagęDziękuję za uwagęe-mail: arkadiusz.pulikowski@us.edu.pl

×