эрүүл хоол
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

эрүүл хоол

on

  • 5,696 views

tehnologi

tehnologi

Statistics

Views

Total Views
5,696
Views on SlideShare
5,696
Embed Views
0

Actions

Likes
3
Downloads
89
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft Word

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

эрүүл хоол Document Transcript

  • 1. Эрүүл хоол, хүнс гэж юу вэ?Хоол, хүнс нь хүний бие махбодийн хэвийн үйл ажиллагааг хангаж,хөдөлмөрлөх чадвар, эрүүл мэндэд хамгийн идэвхитэй нөлөө үзүүлнэ.Хүний эрүүл мэндийг дэмжихийн зэрэгцээ, хоол тэжээлтэй холбоотой аливааөвчнөөр өвчлөх эрсдэл учруулдаггүй хүнсийг “ЭРҮҮЛ ХҮНС” гэнэ. Жишээ:шинэ хүнсний ногоо, жимс, гурвалжин будаа, хөц будаа, 2-р гурил, арвайнгурил, овъѐос, өөхгүй бараан мах, загас, хальсыг нь хуулсан тахиа, шувуунымах, тослог багатай (тослог нь 2%-аас бага) сүү, сүүн бүтээгдэхүүн гэх мэт.Эрүүл хоол нь байгалийн гаралтай, олон нэр төрлийн хүнснийбүтээгдэхүүний цогц бөгөөд тэдгээр нь нүүрс ус, өөх тос, уураг, эслэг,аминдэм, эрдэс бодисуудын зохистой харьцаатай байна.Өөх тос, чихэр, давсны агууламж өндөртэй хоол, хүнс нь “ЭРҮҮЛ ХҮНС”болж чадахгүй.Хүний бие махбод хоол, хүнсийг юунд хэрэглэдэг вэ?1. Бие махбодийн хэвийн үйл ажиллагааг хангах2. Өсөлт ба хөгжилт3. Ажил, хөдөлмөр эрхлэх Хоол, хүнсний бүтээгдэхүүний бүтэц Бүх төрлийн хоол, хүнс нь хүний биед зайлшгүй шаардлагатай шимт бодисоос бүрдэнэ. Хоол хүнсний найрлага дахь шимт бодисыг үндсэн шимт бодис, аминдэм, эрдэс гэж ангилдаг. - Үндсэн шимт бодис: Уураг, Өөх тос, Нүүрс ус - Аминдэм: Усанд уусдаг аминдэмүүд – С, В-гийн төрөл Усанд уусдаггүй аминдэмүүд – А, Д, Е, К, - Эрдэс бодис: Макро эрдэс бодис – Төмөр, кальци, магни, натри Микро эрдэс бодис – Иод, Цайр, Селен, Зэс, Фтор гэх мэт - Ус Хоол, хүнсний илчлэг чанар
  • 2. Хоол хүнсний илчлэг чанар нь түүнд агуулагдах үндсэн шимтбодисын хэмжээгээр тодорхойлойлогдоно.Үндсэн шимт бодисын задралаар үүсэх энерги буюу илчлэг чанар Үндсэн шимт бодис Илчлэг чанар 1 грамм уураг задрахад үүсэх энерги 4 ккал 1 грамм нүүрс ус задрахад үүсэх энерги 4 ккал 1 грамм өөх тос задрахад үүсэх энерги 9 ккалӨөх тос, чихэр, давсыг хэтрүүлэн хэрэглэх нь хүний эрүүлмэндэд эрсдэл авчирдаг. Хүнсний бүтээгдэхүүнийг эрүүл баэрүүл бус гэж чандлан зааглах нь тохиромжтой бус. Харинхүнсийг хэрхэн яаж боловсруулж, хэр зэрэг их хэмжээгээрхэрэглэснээс хүний эрүүл мэнд шууд хамаарна.Эрүүл хүнсийг эрүүл бус аргаар боловсруулж хэрэглэх ньтүүний эрүүл мэндийг дэмжих мөн чанарыг алдагдуулахынзэрэгцээ таны эрүүл мэндэд эрсдэл авчирна. Хүнсний Эрүүл мэндэд бүтээгдэхүүний Эрүүл хүнс эрсдэлтэй хүнс нэр төрөл Өөхгүй бараан мах Өөхтэй тарган мах Мал, амьтны Чанах, жигнэх Тосонд шарж мах аргаар бэлтгэсэнболгосон Хальстай мах (Хальсан дор өөх Тахиа, шувууны Хальсгүй мах тос их мах Өндөгний цагаан хуримтлагддаг) Өндөг уураг Өндөгны шар – холестерин ихтэй Загас Тосонд нөөшилсөн Загас Жигнэх, чанах эсвэл шарж аргаар бэлтгэсэн бэлтгэсэн загас Хүнсний ногоо Шинэ хүнсний ногоо Давсалсан,
  • 3. даршилсан ногоо Шарж болгосон ногоо Чихэрлэг уусмалд Жимс Шинэ жимс нөөшилсөн жимс Тослог сүүн Сүү, сүүн Тослог багатай сүү, бүтээгдэхүүн – шар, бүтээгдэхүүн цагаан идээ цагаан тос, цөцгийн тос Хэт цэвэршүүлсэн Чанах, жигнэх цагаан гурил аргаар Тослог ихтэй боов, Үр тариан боловсруулсан бүх жигнэмэг бүтээгдэхүүн төрлийн Тосонд шарж бүтээгдэхүүн бэлтгэсэн гурилан бүтээгдэхүүн Тохиолдлоор 1 удаа хэрэглэсэн эрүүл бус хоол, хүнс нь таны өвчлөх шалтгаан болж чадахгүй. Харин байнга, тогтмол хэрэглэдэг “эрүүл бус хүнс” таны эрүүл мэндэд эрсдэл учруулна.Хэрэв та өөх тос, ялангуяа ханасан өөх тосоор баялаг, хэт боловсруулж,цэвэршүүлсэн нүүрс ус бүхий эслэгээр дутмаг, илчлэг ихтэй хоол хүнсийгБАЙНГА, ТОГТМОЛ, ХЭТРҮҮЛЭН хэрэглэх нь таны биед олон тооныөвчин, эмгэг үүсэхэд хүргэнэ. ЦаХоол, хүнсийг зөв тохируулан хэрэглэснээр Та олон өвчнөөс сэргийлж чадна. гаа н- Шимт бодисын дутлын эмгэгүүд: Хэт ядрах, биеийн эсэргүүцэл сулрах, хооиодын дутал, төмөр дутлын цус багадалт, уураг илчлэг дутал, тураал, өсөлт лхоцролт, А аминдэмийн дутал, Чийг бам буюу С аминдэмийн дутал. ба - Шимт бодисын илүүдлийн эмгэгүүд: Цөс чулуужих өвчин, ходоод эрүгэдэсний үрэвсэл, шархлаа, таргалалт, цусны даралт ихсэлт, чихрийн шижин, үлзүрх судасны өвчин, зарим хорт хавда мэ нд
  • 4. АНУ-ын Шим тэжээлийн нийгэмлэг болон Канад улсын хоолзүйчдийнхолбооноос цагаан хоолны эрүүл мэндийн ач тусыг “Зөв зохицуулсан цагаанхоол нь эрүүл, тэжээллиг төдийгүй зарим өвчнөөс урьдчилан сэргийлэхболон эмчилгээний ач тустай” гэж тодорхойлжээ. Махан хоолыгболовсруулахад ургамал болон цагаан идээнээс илүү ажиллагаа шаардагдах бабие махбодийн илүү ажилбар бүр нь хүнийг ядраадаг. Харин жимс, хүнснийногоо нь махнаас 10 дахин, сүү цагаан идээ нь 5 дахин хялбар шингэцтэй, биемахбодид ашигтай олон шимт бодисын эх үүсвэр болдог төдийгүй биемахбодиос хортой бодисыг гадагшлуулах, хоргүйжүүлэх шинж чанартайболохыг шинжлэх ухаан нотолж байна. Цагаан хоол нь ханасан өөх тос,холестеролын хэрэглээг багасгаж, эслэг болон төрөл бүрийн аминдэм, эрдэсбодис, үл исэлдүүлэгч бодисын хэрэглээг нэмэгдүүлэх ач холбогдолтой. Иймучраас цагаан хоол тогтмол хэрэглэх нь эрүүл мэндэд дараах давуу талтайболох нь судалгаагаар батлагджээ. Үүнд: 1. Биеийн илүүдэл жин багасч, биеийн жин тогтворжино: Үүний шалтгаан нь цагаан хоолтон амьтны гаралтай өөх тос, уураг бага хэрэглэдэг, согтууруулах ундаа хэрэглэдэггүй бөгөөд жимс, ногоо, сүү, цагаан идээ их хэрэглэдэгтэй холбоотой гэж эрдэмтэд тайлбарлажээ. Иймээс цагаан хоол хэрэглэснээр таргалалтаас шалтгаалсан олон эмгэгээс урьдчилан сэргийлэх боломжтой. 2. Цусанд өөх хуримтлагдахаас сэргийлж, ,даралт тогтворжуулж, зүрх-судасны эмгэг, цус харвалтын эрсдлийг бууруулна: Үүний шалтгаан нь цагаан хоолтнууд амьтны гаралтай өөх тос, холестерин бага хэрэглэдэг бөгөөд антиоксидант болон изофлавин, эслэгээр баялаг жимс, ногоо, буурцагт ургамал их хэрэглэдэгтэй холбоотой гэж үздэг. 3. Чихрийн шижин өвчний эрсдлийг бууруулна: Чихрийн шижин өвчтэй хүмүүсийн 80% нь “ЧШӨ II” хэлбэрээр оношлогдсон байх ба тэдний 90% нь илүүдэл жинтэй, тарган байдаг. Цагаан хоолтны биеийн жин хэвийн байхаас гадна хоолондоо эслэгээр баялаг ургамлын гаралтай хүнс түлхүү хэрэглэх учир энэ өвчинд өртөх эрсдэл буурдаг. 4. Хорт хавдрын эрсдлийг бууруулна: Учир нь жимс, ногоо, буурцагт ургамал, үр тариа, самар зэрэг нь бие махбодиос хортой бодисыг
  • 5. гадагшлуулах болон хорт хавдрын эсрэг үйлчлэл бүхий олон бодисыг найрлагадаа агуулдаг. 5. Бөөрний өвчний эрсдлийг бууруулж, үйл ажиллагааг хөнгөвчилнө: Уургийн хэт их хэрэглээ нь бөөрний ачааллыг нэмэгдүүлж өвчний эрсдлийг нэмэгдүүлэх төдийгүй өвчилсөн бөөрийг сэдрээж хүндрүүлдэг. Ургамлын уурагтай харьцуулахад амьтны гаралтай уураг нь бөөрөнд илүү их ачаалал өгдөг. Цагаан хоол хэрэглэх нь бөөрний үйл ажиллагааг хөнгөвчилж сайн нөлөө үзүүлнэ. 6. Өтгөн хаталтаас сэргийлж, бүдүүн гэдэсний үрэвсэлт өвчний эрсдлийг бууруулна. Хүнсний эслэг нь бүдүүн гэдэсний гүрвэлзэх хөдөлгөөнийг сайжруулснаар өтгөн хаталтаас сэргийлэх үйлчлэл үзүүлдэг. Хүнсний эслэгийн хамгийн сайн эх үүсвэр нь төрөл бүрийн шош, буурцагт ургамал, овъѐос, эрдэнэ шиш, хивэг, бүтэн үрийн буудайн гурил, хөх тарианы гурил, төрөл бүрийн хүнсний ногоо, жимс, жимсгэнэ юм.Эрүүл хооллолтын 10 алхам Эрүүл мэндийг зөв зохистой хооллолт, идэвхтэй хөдөлгөөн ба тамхинаастатгалзах гэсэн тулгын гурван чулуутай гэж болно. Энэ гурван зарчмыгбаримталж чадсан хүний зүрх судасны өвчин болон хорт хавдраар өвдөхэрсдэл нь 2-3 дахин багасдаг. Гэтэл орчин үеийн хүмүүсийн цаг бус насбаралтын гол шалтгаан нь дээр дурдагдсан хоѐр эмгэг гэдгийг эрдэмтэд олонтооны судалгаагаар тогтоосон байдаг.Дээр дурдагдсан гурвын зарчмыгзөрчиснөөс үүдэн цаг бус үхэлд хүргэх аюултай хамгийн түгээмэл эмгэг ньилүүдэл жин болоод байгаа билээ. Удамшлын гаралтай таргалалт гэж байдаг чихэнх хүмүүсийн илүүдэл жин нь буруу хооллосоны үр дагавар
  • 6. байдаг.Улмаар эрчимжүүлсэн гэддэг хоолны дэглэм баримтлан илүүдэлжингээ жингээ богино хугацаанд хасаг гэдэг. Гэтэл эрчимт хоолны дэглэмүүдтэнцвэржүүлээгүй байдаг болохоор ойр ойрхон барих нь эрүүл мэндэд бүр чхортой гэдгийг хүмүүс тэр бүр мэддэггүй нь харамсалтай.Эрүүл мэнд гэдэг ернь хэр хэмжээгээ мэдэж хэтрүүлэхгүй байхын нэр гэдэг болохоор хооллолтондухаалгаар хандах нь нэн чухал юм. Ийм энэ зарчим дээр тулгуурлан ОХУ-ынХүнс судлалын төв, Зүрх судасны төвийн эрдэмтэд “Эрүүл хооллолтын 10алхам” гэсэн нэртэй дагаж мөрдөхөд хялбар мөрдлөгийг болосвруулжээ.Оросманай улс хоѐрын байгаль цаг уур, хүмүүсийн амьдралын хэв маяг, хооллолтойролцоо болохоор сонгож авсан гэдгийг онцолмоор байна.Нэгдүгээр алхамЭрүүл, зохистой хооллолт нь олон төрлийн хүнсний бүтээгдэхүүн, түүнийдотор ургамлын гаралтай бүтээгдэхүүн давамгайлсан байх ѐстой. Хөхнийгсүүг эс тооцвол хүнийг бүх төрлийн бодисоор хангаж чаддаг хүнснийбүтээгдэхүүн гэж нэг ч байдаггүй. Хөхний сүү ч хүүхдийг зөвхөн эхний 6 сарднь л бүх хэрэгтэй шим тэжээлээр нь хангахад зориулагдсан байдаг. Тиймээс лхоол тэжээл нь олон төрлийн хүнсний бүтээгдэхүүний орцтой байхшаардлагатай юм.Хоёрдугаар алхамТалх, гурил, буудаа болон төмс, гоймонгийн төрлийн хоолыг, хүнсийг хоолидэх бүртээ хэрэглэж байх нь зохистой. Цаашилбал, эдгээр бүтээгдэхүүн ньхоногийн хүсний талаас илүү хувийг эзлэж байх ѐстой.Гэтэл эдгээрбүтээгдэхүүнийг зөвхөн эрч хүч, нүүр усны эх үүсвэр төдий гэсэн яриатүгээмэл байдаг нь бодит байдалтай огтхон таарахгүй гэдгийг эрдэмтэд олонтооны судалгаагаар тогтоосон байдгийг хэлэх хэрэгтэй. Угбүтээгдэхүүнүүдэд эрдэсийн нэгдэл , В ба С витаминууд гээд хүн зайлшгүйхэрэгтэй олон бодис агуулагддаг.Мөн дээрхи хоол хүнс нь өөх тосхуримтлагдахад нөлөөлдөг гэдэг нь эндуурэл гэж эрдэмтэд үздэг.Жишээлэхэд, төмсөнд ихээр агуулагддаг цардуулын илчлэг нь адил хэмжээтэйархи, өөх тосноос хавьгүй бага юм. Илүүдэл илчлэг авахаас санаа зовдогхүмүүс хар талх, хэвэгний талх зэргийг идэх хэрэгтэй.Гуравдугаар алхам
  • 7. Өдөртөө төмснөөс гадна бусад хүнсний ногоо, жимсийг 400гр-аас багагүйхэмжээгээр хэрэглэх шаардлагатай. Хүнсний ногооны хэмжээ нь жимснээсилүү байх ѐстой. Хүсний ногоо, жимс нь фолийн хүчил, төмөр, амин дэм,эрдэс, хөгшрөлтөөс сэргийлэгч гэгддэг антиоксидантууд зэргийг агуулжбайдаг. Иймд даралт ихсэх, судасны хатуурах , зүрх судасны өвчин зэрэгэмгэгээс сэргийлдэг. Улмаар амин дэм, шим тэжээлт бодисуудыг химийнаргаар гаргаж авсан эм бэлдмэлээс бус харин байгалийн эх үүсвэрээс ньавахыг хичээх хэрэгтэй.Дөрөв дэх алхамСүү, сүүн бүтээгдэхүүнийг өдөр тутам хэрэглэх нь зүйтэй. Ялангуяа нярайхүүхэд, өсвөр насныхан, эмэгтэйчүүдэд сүүн бүтээгдэхүүн ихээршаардагддаг. Сүү, сүүн бүтээгдэхүүний олдоц бага, эсвэл харшилтай болзагас, хүрээн ногоон өнгийн навчит хүнсний ногоог зэрэг кальци ихээрагуулдаг бүтэгдэхүүн түлхүү хэрэглэвэл зохино.Тав дахь алхамӨөхтэй мах, өөх тосны орц ихтэй махан бүтээгдэхүүнийг боломжийн хэрээршош, загас, шувууны мах болон өөхгүй махаар орлуулж байх хэрэгтэй. Хиам,зайдас, нухаш зэрэг махан бүтээгдэхүүнүүдийг хязгаарлах хэрэгтэй. Амьтныгаралтай өөх тос нь цусан дахь холестеринийг ихэсгэж, зүрхний цусан хангаждутагдах өвчин үүсэх эрсдлийг нэмэгдүүлж байдаг. ДЭМБ-ийнмэргэжилтнүүдийн гаргасан илтгэлт хорт хавдраар өвдөх эрсдлийг багасгахынтулд өдөрт 80г –аас илүүгүй мах хэрэглэж байхыг зөвлөсөн байдаг.Зургаа дахь алхамӨөх тосны хэрэглээ нь /мах, сүү зэрэгт агуулагдаж байдгийг оролцуулан/хоногийн илчлэгийн 15-30%-ийг эзлэх ѐстой. Хоолыг жигнэх, чанах, эсвэлбичил долгионы зууханд болгож байх нь илүү зохистой. Хоол хийх явцадаатос хийхээ багасгавал зүгээр.Өөх тосны найрлагад багтаж байдаг хүчлүүдийнталаар мэддэг байх хэрэгтэй. Тослог хүчлүүд нь дотроо ханасан, хагасханасан, дангаар ханасан гэсэн төрлийнх байдаг. Эдгээрээс чидун жимснийтосонд агуулагддаг дангаараа ханаагүй тослог хүчил нь хүний биед хамгийнсайн гэж үздэг бөгөөд өдрийн хүнсний 10-15% байхыг зохистой.
  • 8. Долоо дахь алхамСахар нь хоногийн хүнсний 10%-иас дээшгүй байхыг зохистой гэж үздэг.Сахар ихээр агуулагддаг бүтээгдэхүүн нь энергийн эх үүсвэр боловч эрүүлхооллолтонд зайлшгүй шаардлагатай орц биш юм. Эрдэмтэд сахар ихээрагуулсан ундааны орон цэвэр ус уухыг зөвлөдөг.Найм дахь алхамДавсны өдрийн хэрэглээ нь 1 хоолны халбага буюу 6 грамаас хэтрэхгүй ньзохистой. Энд талх болон лаазалсан бүтээгдэхүүн зэрэгт агуулагдах давс орногэдгийг анхаарах хэрэгтэй. Давс -ны хэрэглээ хэтрэх нь даралт ихсэх өвчинтэйшууд холбоотой гэж үздэг. Лаазалсан, давсалсан, утсан бүтээгдэхүүнийг өдөрболгон хэрэглэх нь эрүүл мэндэд сайнаар нөлөөлөхгүй. Хоол хүнсийгтохируулан давсалж амтыг нь сайжруулахын тулд хатаасан ногоо, халуунногоо зэргийг хэрэглэх нь сайн. Йодын дутагдлаас үүссэн эмгэгээссэргийлэхийн тулд йоджуулсан давсыг хэрэглэж сурах хэрэгтэй.Ес дэхь алхамБиеийн жингээ зохистой хэмжээнд барьж, өөрийн биеийн боломжийн хүрээндявган аялах, спорт тоглоом, гимнастик хийх зэргээр хөдөлгөөнийхөө идэвхийгүргэлж хадгалж байх хэрэгтэй. Биеийн жингийн индекс нь 18.5-аас 24.9хооронд хэлбэлзэнхийг зохистой гэж үздэг. Биеийн жингийн индекс буюуКетлегийн индексийг /ИК/ дараахь томъѐогоор тодорхойлж болно: ИК = жин(кг) / өндөр (м ) квадрат зэрэг. Жишээ нь: 80кг жинтэй, 1.65 м өндөртэй болөндөрийн хэмжээг квадрат зэрэгт оруулахаар 2.7225 болно. Жингээ энэ гарсантоондоо хуваагаад 29.38 гарна. 25-29 хүртэл индекс нь илүү жинтэйг илтгэхбол 30-ас дээш байвал таргалалж байгааг харуулна.Гэдэсний хэсэгт өөх ихээрхуримтлагдах нь гуяны хэсэгт хуримтлагдсанаас илүүтэйгээр эрүүл мэндэдаюултай гэж үздэг. Учир нь гэдэсний хэсгээрээ таргалах нь даралт ихсэх,чихрийн шижин, зүрхний цусан хангамж хомсдох өвчинтэй ихээхэнхолбоотой байдаг.Жингээ хасахаар шийдсэн хүмүүс хоолны дэглэмээ өөрчлөнхөдөлгөөнөө нэмэх замаар аажмаар хасах хэрэгтэй. Долоо 7 хоногт 500-800грамм юм хасах нь эрүүл мэндэд хор нөлөөгүй хамгийн зохистой хэмнэл.Ногоо, жимс, талх, төмс зэрэг бүтээгдэхүүний хэрэглээг эрс хязгаарласанхоолны дэглэм барих хэрэггүй.Арав дахь алхам
  • 9. Архийг өдөрт 20 граммаас ихгүй хэрэглэвэл эрүүл мэндэд хоргүй гэж үздэг.Харин их хэмжээгээр ууж байгаа бол долоо хоногт ядаж нэг өдөр уухгүй байжбиеэ цэвэрлэж байх хэрэгтэй. Архи хэтрүүлэн хэрэглэснээс болж тархи, элэг,зүрхний булчин, гэдэс дотор, нойр булчирхай, мэдрэлийн систем зэрэгт сөрөгнөлөө үзүүлдэг.Сонирхолтой мэдээлэлДарс ба эрүүл мэндЕвропын орнуудад улаан дарсыг зохистой хэрэглэх нь зүрхний үйл ажиллагаагдэмжин хамгаалж, хөгшрөлтийг бууруулан, судасны уян хатан чанарыгхадгалахад ашигтай гэж үздэг. Дээд зэргийн виног өдөр бүр тогтмол 100 грамморчим хэрэглэх нь хамгийн тохиромжтой гэж үзжээ. Цэвэр улаан винондхүний биед хэрэгцээтэй 25 зүйлийн шим тэжээл ба аминдэмүүд агуулагддагбайна. АНУ-ын Өмнөд Каролина мужид [...]
  • 10. Хоол, хүнсний тухай түгээмэл төөрөгдлүүдЛондон хотын Гэгээн Жорж эмнэлгийн ерөнхий эмч Кэтрин Коллинзөвчтөнүүдийнхээ хоолны дэглэмийг хэрхэн тааруулдгаа “Daily Mail” сонинднийтлүүлсэн байна. “Хоолны дэглэм хэрхэн зөв барих тал дээр олон янзындомог байдаг. Эмч хүнийхээ хувьд би эдгээрийг үргэлж судалж, дүгнэлтхийдэг. Харамсалтай нь эдгээр ташаа ойлголтын дийлэнх нь зүйд нийцдэггүй,хуучинсаг үзлээс үүссэн байдаг. Тиймээс би орчин [...]Амтат чанамал даршилсан ногооОрц: Гүзээлзгэний чанамал Орц: Гүзээлзгэнэ 1кг Элсэн чихэр Хийх арга:Жимсээ элсэн чихэртэй саванд хутган 6-17 цаг (хоногоос хэтрүүлж болохгүй)байлгана. Энэ үед жимс шүүсээ гарган хатуурдаг тул чанахад хэлбэрээалддаггүй. Савтай жимсэ ойр ойрхон хөдөлгөн маш болгоомжтой модонхалбагаар эргэлдүүлэх маягаар хутгана. Бэлэн болсон чанамалаа хөргөнсавлана. Чанамал болох үед 1кг жимсэнд 1гр нимбэгний [...]Эрүүл мэндэд тустай ундаануудНогоон цай (Green tea) Эрүүл мэндэд тустай уух зүлсийн талаар бодох үедхамгийн түрүүнд ус орж ирж магадгүй. Гэхдээ уснаас илүү ач тустай олон уухзүйлс байдаг. Ногоон цай нь ясны сийрэгжилт, хавдар, зүрх судасны өвчин,шүд хорхойтолтын эрсдлийг бууруулдаг. Ногоон цай нь флавоноид болонполифенолууд хэмээх эсийг хавдар үүсгэгчид (карциногенүүд)-ээс хамгаалах,биед чөлөөт радикалыг [...]
  • 11. “Chicken Cordon Bleu” /Бяслаг, хиамтай тахианы махан ороомог/Орц: 4 арьсгүй, ясгүй тахианы цээж 4 зүсэм бяслаг 4 нимгэн хэрчсэн хиам 1/4аяга гурил 1 хутгасан өндөг 1 аяга талхны үйрмэг 4 хоолны халбага цөцгийнтос Тахианы цээжээ ¼ инчийн зузаантай болтол нь давтана. Дараа нь дээр ньдавч, перецийг хүссэн хэмжээгээрээ хоѐр талд нь цацаж өгнө. Тахианыдавтсан цээж тус бүр дээрЖигнэсэн улаан лооль, фета бяслагтай шарсан талх400 гр – жижиг улаан лооль Оливийн тос Зургаан зүсэм шарсан талхҮйрүүлсэн зөөлөн цагаан бяслаг /Фета/ Нэг атга шинэхэн, угааж цэвэрлэсэнбазилик Хийх аргачлал : Шарах шүүгээ эсвэл гриллийг 180 градус хүртэлурьдчилан халаана. Лист халсны дараа улаан лоолио хийж, багахан хэмжээнийоливийн тос нэмээд давс, хар перецээр амтална. Үүний дараагаар улаанлоолио 5-8Тогтмол хэрэглэхэд ашиггүй хүнс гэж бийХийжүүлсэн ундаа, кола Спрайт зэрэг өнгөгүй хийжүүлсэн ундаа бүр чхортой. Ялангуяа яс сийрэгжих өвчин, шүдэнд тохиромжгүй. Хиам зайдас Ернь сайн хиам гэж байдаггүй Заавал нитрит нитратын найрлага орсон байдагЭлэг цөсний өвчтэй хүмүүст тохиромжгүй. Давс ихтэй тул чихрийн шижинөвчтэй, зүрх судасны асуудалтай хүмүүс хиам зайдсанд дурлах хэрэггүй.Жимстэй тараг буюу йогурт Чанарын
  • 12. Ногооны болон бууцайны салатНогоон салат эсвэл ногоон навчийг сайхан угааж цэвэрлээд идэхэд хялбархэмжээтэй хэрчинэ. Бас алимыг арилгаж цэвэрлээд нимгэн хавтгай зүснэ.Ингээд л тос шар буурцагны цуугаар амтлахад тэр чигтээ витамины комплексболно. Мөн буцалж байгаа усанд бууцайгаа дүрээд 3-6 секунд буцалгаад авна.Удаавал шимт чанар нь алдагдана. Дараа нь тос, сонгино, сармис жижиглэжцацаад хутгахад л [...]Єглєєний цайн дээр єндєг идвэл турнаТаргалалт, илvvдэл жингээс болж шаналж байгаа хvмvvс єглєєний хоолондтахианы єндєг хэрэглэн, бага илчлэгтэй хоолтой хослуулснаар илvvдэл жингээхоѐр дахин хурдан хаяж болох гэнэ. “International Journal of Obesity” сэтгvvлдАНУ-ын хэсэг эрдэмтдийн нийтлvvлсэн нийтлэлд дээрх дvгнэлтийг дурджээ.Америкчуудын хувьд хэвшил болсон жигнэмэг, талхны оронд єглєєний цайндээр хоѐр єндєг идэхэд илчлэгийн хэмжээ адилхан ч турахыг [...]Өндөгтэй цөцгийтэй салатОрц: 300 гр ногоон салатанд нэг шинэхэн өргөст хэмх, нэг өндөг, 1-2 аягацагаан цуутай цөцгийн тосны соус. Хийх арга: Угааж цэвэрлэсэн ногоонсалатны байцааг хэрчээд тавганд хийнэ. Чанасан өндгийг нарийхан хэрчээдцагаан цуу бүхий цөцгийн соустай цуг хутгана. Ширээнд олгохын өмнөөндөгтэй цөцгийн соусаар салатаа амталж тавганд хийгээд шинэхэн өргөстхэмхийн цагирагаар чимэглэж, дээгүүр [...]