Lo diari                                                                                                        Lo jornau ...
LA LETRA DEU DIRECTOR.                       « Encara, nei pas lòra deu bilanç ».                                   Lo 31 ...
L’EVENIMENT.                                           CAMINS DE CRABAS Presentacion.                                    L...
Los grops convidats on-                  Concèrt/ bal occitan, animacions       La Raitana                                ...
Bohamians                                                                      Menerbés, Cabardés, LengadòcUna benda de vi...
LAS NÒVAS DE L’IEO.                            LO PROJÈCTE RÒCAGUDA                     DEL CENTRE CULTURAL OCCITAN D’ALBI...
UNA NAVÈRA EMPLEGADA DE L’IEOPerrine Alsina, responsabla de             l’occitan d’un biais mai formal all’espaci de difu...
A Rodés, Lycée Louis Querbes,              collectatge realizat per l’IEO-Arièja   de Mossur Carnaval en occitan(Possibili...
LAS EDICIONS DE L’I.E.O.                  GRAMMAIRE DES PARLERS OCCITANS DE COUSERANS                                 Jòrd...
MISTRAL ABANS MIRÈIO.                                      rodelet de poètas avinhoneses.       Foguèt sòcia del CREO e de...
OPINION. Lo Diari que vòu estar lo jornau de lI.E.O. Regionau sancer. La sua tòca, quèi de dar au hialat e a tot cadun la ...
IMAGINAR DE COLLABORACIONS PEL FESTENAL.Lo festenal OCCITÀNIA es estat         ancora un territòri dins sa cultura     100...
LO SACRAMENT D’ESTRASBORG :                           LA NAISSENÇA DE LA LENGA OCCITANA !« Pro deo amur et pro christ ian ...
IDECO : MOCION VOTADA A LAG DE LIEO 81,                               LO 2 DE JUNH DE 2012Cars amics,                     ...
LENGA. « Lo Diari » que vòu estar lo rebat vertadèr de l’activitat e de las preocupacions deu noste hialat. De segur, la l...
UN ÒM QUE SE PÒT EVITAR         S’ausís   plan     sovent          - m’an pres lo capèl (francés:      subjècte es pas exp...
LO SERVICI DE L’EMPLEC. Ligaira                              -   de 1800 € siá 1411,92€ net    Tipe de contracte : CDD Niv...
Experiéncia       demandada :       Mission                                  (entertiens,         desmarchasdebutant accep...
Salari    mesadèr      :    segon   INSCRIPCION AL CONCORS             Descripcion complementàriaconvencion en cas de cart...
LO LABÈL ÒC PER L’OCCITAN.                                        Atau coma ac sabetz, la tòca                            ...
Lo diari 14-2
Lo diari 14-2
Lo diari 14-2
Lo diari 14-2
Lo diari 14-2
Lo diari 14-2
Lo diari 14-2
Lo diari 14-2
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Lo diari 14-2

276

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
276
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Lo diari 14-2

  1. 1. Lo diari Lo jornau de la diversitat TOLOSA lo 22 de junh de 2012 N°14 “ LO DIARI ” QUE’ VS PREPAUSA UN NAVÈRA RUBRICA LENGA La letra deu director. ................. 2 L’ eveniment : ........................... 3 Las nòvas ................................ 6 Las edicions de l’I.E.O. .............. 9 Opinion 11 Lenga..................................... 15 Lo servici de l’emplec ............... 17 Lo Labèl Òc per l’occitan. ......... 20 L’agenda ................................ 20 Lo Diari que vòu estar lo rebat Alavetz, d’ara enlà, e mercés a la Los contactes de lI.E.O. MP ..... 25 vertadèr de l’activitat e de las participacion d’especialistas Las emissions de ràdio. ............ 26 preocupacions deu noste hialat membres de l’Institut d’Estudis regionau. Occitans de Mieidia-Pirenèus, Lo Los sites internet..................... 26 De segur, la lenga qu’ei la rason Diari que prepausarà ua rubrica d’estar de la nosta associacion e d’explicacion e de divulgacion Ideco. ..................................... 27 la qualitat de la lenga lingüistica per fin de constituïr ua qu’arrepresenta un enjòc aisina vertadèra per l’ensemble vertadèr e comun a totas las deu hialat entà melhorar lo associacions de l’Institut noste nivèu de lenga. d’Estudis Occitans.I Dab lo sostien de : INSTITUT D’ESTUDIS OCCITANS, Seccion Regionau Mieidia-Pirenèus Ostal d’Occitània 09 62 56 09 91 11 carrièra Malcosinat, 06 82 23 44 55 31 000 Tolosa ieom-pireneus@ieo-oc.org LO DIARI n°14 1
  2. 2. LA LETRA DEU DIRECTOR. « Encara, nei pas lòra deu bilanç ». Lo 31 de març, mes de 30 000 en los mèdias e lhèu passar personas que manifestèn en per la television. Tolosa per tan de marcar lo Alavetz, aquera manifestacion lué sostien a la lenga occitana que deu significar quauquar- e demandar ua consideracion Lo 31 de març, mes de ren mes que ua hèsta bi- vertadèra de las collectivitats 30000 personas que mani- annadèra. En efèit, au nivèu e de l’Estat. societau, fauta devolucion en festèn en Tolosa. Ara, lo movement occitan matèria de politica lingüistica, quei entrat en laprès 31 de hèr passejar 30 000 personas Uei, daubuns ques felici- març de 2012. Atau coma ac per Tolosa na pas cap dinte- digom, aquera data quèra un rès. Dara enlà, quavem des tan deu succès que repre- rendetz-vos deus vertadèrs demandar quin hèr fructificar sentaré aquera jornada. La peu movement occitan e per aquera mobilizacion en matè- mobilizacion quèra hòrta lavier de la lenga. ria de politica lingüistica. (mès de relativizar)… e Uei, daubuns ques felicitan Ara, ques pausa donc la ques- deu succès que representaré tion de laprès manifestacion doncas, que s’i aurem es- aquera jornada. La mobiliza- e de la sua espleitacion; cadut. cion quèra hòrta (mès de rela- espleitacion necessària entà tivizar)… e doncas, que s’i au- dar un sens vertadèr a aqueste rem escadut. rassemblament. Dara enlà, quavem des Segur, quemplenèm las car- La permèra causa de conside- demandar quin hèr fructi- rèras de Tolosa, e obtengom rar quei la necessitat dua ficar aquera mobilizacion un impacte au nivèu deus accion comuna. En efèit, la en matèria de politica mèdias regionaus e quauques credibilitat daquera manifes- mòts o segondas deus mèdias tacion que tanh au hèit de lingüistica. nacionaus. quèra multitudinària e pro unitària. Dun punt de vista personau, Quens calerà anar de cap aquera manifestacion quei Nei pas de lIEO sol que vie- a las institucions au nom importanta. Que representa nerà la solucion. Quens calerà lescasença des mobilizar e anar de cap a las institucions de lensemble deu des rassegurar en tot véser au nom de lensemble deu movement culturau occi- que nèm pas solets. Aqueth movement culturau occitan. tan. Quei en las coordina- rendetz-vos quens permet Quei en la coordinacion occi- dens regaudir e de tornar par- tana regionau o departamen- cions occitanas regionaus tir per dus ans. tau que resideish la legitimitat o departamentaus que re- Totun au nivèu collectiu, ne entà anar de cap aus poders sideish la legitimitat … politics locaus entà portar las podem pas e ne devem pas reïvindicacions deu 31 de març estar satisfèit. Senon, que e rebrembar a tot cadun lo podem tornar a casa pendent sostien quacordè a la mani- dus ans, en tot esperar la ma- festacion.. nifestacion que vien entà es- tar un pòc mes numerós, gan- har quauques segondas mes Sebastian Pugin. LO DIARI n°14 2
  3. 3. L’EVENIMENT. CAMINS DE CRABAS Presentacion. Ledicion 2012 del festenal A Carmauç Lo festenal Camins de Crabas es se tendrà los 19, 20, 21 e 22 de julh, De 9h30 fins a 11h30 : passa- nascut en 2001, gràcias a e sacamparà en 4 lòcs : a Carmauç, carrièra e animacions musicalas sul limpulsion de lIEO (Institut Castras, Labruguièra e ST Pèire de mercat amb lo grop Los Sonaires dEstudis Occitans). Trevesi. d’òc. Ongan, lo festenal s’espandis e A Labruguièra serà coorganizat per l’IEO de Tarn A 18h00 : conférencia sul graile e la e dos cercles locals de Tarn : lo craba per Philippe Cals e Claude centre occitan del país castrés e lo Bonnafous. Sala de la Fabrique cercle occitan de Carmauç. (participacion liura). Atal coma de costuma, Camins de Crabas torna metre a l’onor un  Lo dissabte 21 de julhet instrument emblematic de la A Castras Montanha Negra, sonat craba suls De 10h00 fins a 12h00 : passa- dos ponents tarneses e bodega sul carrièra e animacions musicalas sul ponent audenc. Fait duna pèl de mercat amb lo grop La Raitana. craba entièra e tornada, aquel A Labruguièra instrument es un element màger - A 15h00 : Animacions de nòstra cultura. Lo festenal musicalas, repeticions Camins de Crabas a per ambicion publicas dels grops : de botar en valor, de far conéisser Sonaires d’òc, BCBG e La e tornar viure, e, mercés a el, de Raitana al domeni d’En tornar far descobrir la granda Laura. riquesa del patrimòni musical del - De 17h00 fins a 18h30 : Lengadòc Naut. Tanben, dona tota mercat de productors, sa plaça a un instrument tipic de la animacions musicalas amb region, lo graile (hautbois) dels tRaucatèRme e BCBG monts de La Cauna. - A partir de 20h30 : Nuèit de Segon lo principi del la Cornamusa, sala de la festenal : « La craba aculhís las Fabrique, amb los concèrts bodegas dendacòm mai ». Aqueles de BCBG, La Raitana, quatre jorns de fèsta son Sonaires d’Oc lescasença de concèrts a gratuitis - De cap a 23h00: Concèrt/ e dencontras amb de grops mai de bal occitan amb lo grop regions e païses diferents, cadun tRaucatèRme amb lor cornamusa particularia. Es Programa (Participacion liura) atal que lo festenal aculhiguèt al  Lo dijòus 19 de julhet : cors de las darrièras annadas los  Lo dimenge 22 de julhet A Sant Pèire de Trevesi A Carmauç grops : Totarella (Itàlia), La Raitana A 19h00 : Repais/ conferéncia a la De 16h00 fins a 18h00 : Concèrt/ (Astúrias-Espanha), los Bohaires bibliotèca. Animacions musicalas e bal occitan amb Bohamians, sala de Gasconha, lo Bagad de Lorient, conférencia sul graile e la craba per Bérégovoy (participacion liura). lo grop Chèc Valassky Voyvada, Philippe Cals e Claude Bonnafous. Xarabal (Galícia-Espanha), lo grand Tarifa : 20€. espectacle pirotecnic del grop OC, Reservacion conselhada a « la Guillaume Lopez en companhia, lo bibliotèca » al 05 63 50 42 22 jove grop de rock occitan Brick a Drac o lo grop kabile Yennayer.  Lo divendres 20 de julhet LO DIARI n°14 3
  4. 4. Los grops convidats on- Concèrt/ bal occitan, animacions La Raitana musicalas a Labruguièra lo 21 de La Raitana banda de gaitasgan. julh.-tRaucatèRme (còrnamusas d’Astúrias, Espanha) que foguèt creada per d’escolans de las classas de còrnamusa e de Philippe Cals e Claude percussion tradicionalas de las Bonnafous. escòlas municipalas de Musica de « Craba e graile, un voyage musical Nava e de Piloña (Astúrias). entre Sidobre et Montagne Noire » La Craba o bodega, granda còrnamusa del Sidòbre e de la Montanha Negra, daissa pas de fascinar, tant per son aspècte rugós coma per son destin singular. Après aver traversat lostRaucatèRme: "celui qui troue les sègles sens tròp dencombre mas Lo fondator e director de la Bandatertres", grop "trad-rock, tradal- en progressant pas, se fa unaternatif" de Cantal de Gaitas es Flavio R. Benito, que espècia desapareguda al cors delUna benda de fonzaires que jògan la dirigèt fins a 2009. sègle XX per tornar nàisseramb las frontièras e seguisson los La presentacion oficiala de la miraclosament aquelas darrièrascamins de travèrsa ... Raitana se debanèt a la prima deCabreta, guitarra electrica, bassa, annadas e tornar agafar l’aviada. 1998. D’aquela pausa, la formacionbatariá, trompeta : Un assem- Amb son parent pròche, lo graile, èra compausada d’un vintenat deblatge que dona de borradas elec- longtemps se costegèron sens pastricas, de scottishes rockn roll e de musicians de 15 a 35 ans. jamai fraternizar vertadièrament.polkas "ska" … La "Banda de Gaitas La Raitana" es Claude Bonnafous e Philippe Cals,Nascut lo 28 de març de 1994 a Vic vestida amb de costums vabreses dorigina e musicians desus Cèra (Cantal), batejat a Vic lo tradicionals asturians,16 d’abril a lescasença dels 20 ans còr, amoroses d’aqueles reproduccions de gravaduras delde lInstitut dEstudis Occitans de instruments duna autra edat e sègle XIX e realizats amb deCantal, lo grop a coma pairins e d’uèi, prepausan de vos far teissuts naturals.mairinas Massilia Sound System, descobrir aquesta odissèa musicalalos Fabulous Trobadors, Femnouze Lo repertòri es compausat de autant coma patrimoniala.T, Lubat, Minvielle, Glaudi Alranc, musica tradicionala asturiana,Musicote e Fèlix Castan ! embelogit darrengaments deTot primièr grop de granja, bistrot, musicians asturians importantscamin, pel bal trad auvernhat e coma Jesús A. Arévalo, Jorgeacostic, prenon un viratge impor- Méndez, Javier Tejedor o Emiliotant amb l’adjonccion de guitarras Huerta, e de composicions e d’electricas (Mathieu Bru) e batariá(Georges Estève) en 1999. arrengaments de Flavio R. Benito.Lor musica es ancorada dins los Los instruments utilizats per lacollectatges efectuats alprès dels benda fosquèron realizats pelsmusicians tradicionals de la region, artesans los mai famosesmas linterpretacion de cants e de d’Asturias, atal coma, per exemple,danças pendent los concèrts/ bals lo Gironés Alberto Fernándezpassa pel barrejadís de sonoritatsd’instruments tradicionals e elec- Conferéncias a St Pèire de Velasco.trics, las influéncias que fargan las Trevesi lo 19 de julh e a La fusta emplegada es lo boès emusicas actualas e lor volontat de Labruguièra lo 19 de julh l’ebèn.popularizacion d’una cultura occi- Concèrt, animacions musicalas atana rica e universala. Castras e a Labruguièra lo dissabte 21 de julhet.LO DIARI n°14 4
  5. 5. Bohamians Menerbés, Cabardés, LengadòcUna benda de violonistas avosse Bais...corrut las tèrras occitanas e qu’al’escasença d’aquela errança d’Èsten Oèst, i aviá encontres amb losbodegaires de las Lanas, losbohaires ?..Bohamians lo volguèron imaginar: Lo grop es enquadrat per Bernardfusion entre violons e bohas,quèsta duna modalitat perduda. Desblancs, del ConservatòriUna reflexion suls ressons dels Concèrt, bal occitan, animacions Occitan de Tolosa e per Xavier deinstruments en recèrca de musicalas a Carmauç lo divendres la Torre, del Conservatòri desonoritats nòvèlas. 20 de julhet e a Labruguièra lo Musica de Tarn, a l’entorn dun dissabte 21 de julhet. repertòri provenent de collectatge de tota la zòna geografica de la craba. Concèrt, bal occitan, animacions musicalas a Labruguièra lo dissabte 21 de julhet.Un grop amb de musicians e de Sonaires d’Òccantaires de passa-carrièra e de Transmetre e far viure las musicasdanças occitanas « tour de ville » del país.dins lors formas las mai ancianas. Lo grop Sonaires dÒc es unConcèrt/ bal occitan a Carmauç ensemble instrumental tarnés dello dimenge 22 de julhet. Lengadòc Naut aligant lo graile e la bodega amb las percussions. Los Sonaires dÒc difusan unBCBG repertòri generós compausatLo grop BCBG (Banda de Crabas, d’aires de tradicion orala e deBodegas e Grailes) es una còla creacion dinspiracion occitana :informala de musicians aires de danças ancianas,tradicionals que foguèt creada en complanhs e autras cançons …meteis temps que lo festenal Un viatge tot en musica … SonairesCamin de Crabas, amb la tòca de dÒc vos prepausa un viatgefar amassar tots los jogaires de musical pels païses occitans :craba (o bodega) e de graile, sortits Albigés, Roergue, Lauragués,de tots los tipes musicals e de tota Carcin, Pirenèus, Montanha Negra,la region. Monts de la Cauna, Sidòbre,LO DIARI n°14 5
  6. 6. LAS NÒVAS DE L’IEO. LO PROJÈCTE RÒCAGUDA DEL CENTRE CULTURAL OCCITAN D’ALBIGÉSFa un quinzenat d’annadas, Cristian En 1819 publiquèt LE PARNASSE rimas, manuscrich de biaisses deLaus aviá entamenat un trabalh pro OCCITANIEN ou CHOIX DE POÉSIES dire, fascicul de noms de plantas …important sus Enric de Ròcaguda e ORIGINALES DES TROUBADOURS e Tot aquò merita d’èsser maiaviá començat de presentar l’òbra ESSAI D’UN GLOSSAIRE conegut.occitana del sabent. Dins la OCCITANIEN POUR SERVIR Aseguida, lo Conse d’Albi nos L’INTELLIGENCE DES POÉSIES DES Avèm a posita los articles e libres que son estat escriches susprepausèt d’albergar l’associacion TROUBADOURS. Per mancadins l’Hôtel Rochegude ; lo CCOA i d’argent, cada obratge representa Ròcaguda, mas per nòstrees establit, dins l’ala drecha, solament la mitat de çò qu’èra projècte, utilizam sustot losdempuèi mai de dos ans. Avèm previst dins los manuscriches manuscriches de la mediatècabatejat lo luòc : Centre Occitan definitius. Avèm tanben de d’Albi, los documents depausatsRochegude (COR). A l’epòca avèm manuscriches preparatòris, de pels eiretièrs als Archiusdich que fariam una presentacion documents sus l’organizacion de departamentals de Tarn, e unabèla d’Henri PASCHAL de son trabalh. Per poder compausar partida de la bibliotèca personalaROCHEGUDE (aquò’s son nom en lo Glossari, aviá copiat, en mai dels de Ròcaguda ont demòran 12500francés) e de son òbra. I sèm. poèmas dels trobadors, divèrsas volums. Una còla d’una dotzena de òbras de l’Edat Mejana. Ne citi personas pòrta pèira per presentarEnric de Ròcaguda es estat marin, a qualques unas : La Canso de la una mòstra de 27 panèls al mes deacabat Vice Amiral ; foguèt òme crosada en entièr, e pensi qu’es lo genièr de 2013, amb un librepolitic pendent la Revolucion, a un primièr a n’aver entamenat d’acompanhament grand formatmoment ont demorèron gaire de l’estudi ; un Novèl Testament del d’un centenat de paginas ; titrenòbles ; benfaitor d’Albi, balhèt a sègle XIV, divèrses tèxtes de la doble : HENRI PASCHAL DEla vila son Ostal, sa bibliotèca, al ROCHEGUDE : FRAGMENTS Bíblia, lo Roman de Girard detorn de vint mila volums, lo pargue, Rosselhon, Jaufre, La Vida de Sant D’UNIVERSEL – ENRIC PASCAL DEe a l’espital de moneda per Honora, lo Breviari d’amor… S’òm RÒCAGUDA : ÒME D’ÒC Efoncionar. Mas çò pus important ajusta son trabalh sus l’ancian CIUTADAN DEL MONDE. I aurà unaper nautres, aquò’s son trabalh francés, per exemple un Cançonièr tièra de conferéncias (mai que maifilologic de tria, sus l’ancian grand format de 652 paginas que en francés) sus l’òme, lo marin, losfrancés, e sustot sus l’occitan qu’el conten 1453 « chansons de manuscriches, l’òbra occitana, loapelava l’occitanian. Nos demòra trouvères » òm pòt dire que pargue e l’Ostal. La Revista de Tarnmai de cent manuscriches, un tèrç Ròcaguda foguèt lo primièr de la davalada de 2013 seràen francés e ancian francés, un romanista. Ròcaguda a consacrada a Enric de Ròcaguda.gròs terç en lenga d’òc, lo demai D’autras edicions son possiblas mas correspondut amb RAYNOUARD edins divèrsas lengas o tanben de l’a ajudat dins la realizacion de son son tributàrias de nòstra capacitattèxtes escriches per d’autres. òbra. de trabalh e de la moneda, qu’esParlava francés, occitan, castelhan, çò que manca lo mai.italian, anglés, e sabiá legir lo grèc, Ròcaguda a tanben trabalhat sus lalo latin, lo portugués, lo catalan, e lenga occitana de son temps :me pensi l’alemand ! S’interessava manuscrich de cançons, nadalets e Ramon Ginolhaca totas las lengas del monde. tèxtes en pròsa, diccionari deLO DIARI n°14 6
  7. 7. UNA NAVÈRA EMPLEGADA DE L’IEOPerrine Alsina, responsabla de l’occitan d’un biais mai formal all’espaci de difusion culturala de licèu e a l’universitat.l’IEO 31. LD : Quinas seràn las tuas mis- L’IEO-31 qu’acaba d’emplegar a sions a l’IEO 31 ?Perrine Alsina per tan de PA : Serai encargada de l’espaci des’encargar deu foncionament de difusion culturala la Tuta d’Òc (Os-l’espaci de difusion : La Tuta d’Òc. tal d’Occitània a Tolosa). Aquel LD : Quin encontrès a l’aufèrtaQue profitam doncas d’aquel nu- espaci prepausarà a la venda plan d’emplec de la responsabla de lamèro de Lo Diari entà vos pre- libres, CD, DVD… e las modalitats Tuta d’Òc ?sentar a Perrine. de venda que seràn doblas. Per una PA : Encontrèri aquela ofèrta Lo Diari (LD) : Adiu Perrine e ben- part assegurarem una venda fisica gràcias al site internet del servicivenguda a lIEO, tot permèr, et mercés al local, e, per una autra de l’emplec.poderés presentar un pòc ? part prepausarem una venda vir- LD : E coneishèvas l’IEO abansPerrine Alsina (PA) : Soi de Cau- tuala per internet. d’estar emplegada per l’IEO 31 ?debronde dins Aude, dins la Mon- A costat de l’aspècte comerçant de PA : Òc ben, coneissi notadamenttanha Negra entre Carcassona e mon emplec, me caldrà organizar e l’IEO audenc e sa letra quotidiana :Masamet. programar de rescontres regulars lo jornalièr audenc.Faguèri d’estudis d’occitan a entre d’artistas occitans e lo publicl’Universitat Paul Valéry de Mont- a l’Ostal d’Occitània de Tolosa. LD : E entà acabar, quaus son lospelhièr e actualament soi a acabar Atal, organizarem de presenta- tués gostes en matèria de literatu-mon Master 2 d’occitan. cions de libres, de conferéncias, et ra occitana ? de presentacions musicalas per PA : M’agrada fòrça l’escritura de LD : Quin aprenguerès la lenga melhor far conéisser la creacion Florian Vernet, mai que mai sosl’occitan ? occitana contemporanèa. romans policièrs. Tanben, quePA : Ausiguèri la lenga de l’ostal m’agradèt fòrça lo libre «Noma-amb los grands. Puèi, aprenguèri das» d’Anna Regord. LAS AUTAS NÒVAS Lo navèth site deu Label Òc  Jornadas del Patrimòni a Ro- per loccitan. dés.  Estagi de danças e musicasLo Labèl Òc per loccitan quei ua Per las jornadas del Patrimòni, lo tradicionalas, a Rodés.accion de lIEO Federau qua per Centre Cultural Occitan del Lo 16, 17, 18 e 19 d’agost de 2012,objectiu de valorizar l’emplec de Roergue prepausa una animacion lo Centre Cultural Occitan Dell’occitan en la vida economica. amb l’Institut Occitan d’Avairon. Roergue organiza un estagi deEntà comunicar melhor e dar mes L’IOA vendrà presentar l’edicion de danças e musicas tradicionalas.de visibilitat a las associacions, a tres novèls cofrets audiovisuals De talhièrs d’acordeon, cabretas,las entrepresas e a las collectivitats dins lo quadre de la colleccion « danças, fabricacion d’enches… vosquan lo labèl, un navèth site que Memòrias Al Canton ». son prepausats.veng de sortir: www.occitan-oc.org Una conferéncia amb de Animators : Marcel Gléver, BernardPer aqueth site, que tornaratz tro- projeccions son previstas. Andurand, Marius Lutgerink,bar : l’annuari, lo labèl, lo blòg e los A 14h30, lo 15 de setembre, a Antoine Charpentier, Jean Claudecontactes. l’Ostal Del Patrimòni – Plaça Foch Rieu e Michel Lacombe. Rodés. Novèl, aquesta annada : Talhièr de Contacte : vièla animat per «Jean Brice 05 65 68 18 75 Vietry» del grop Castanha e www.ccor.eu Vinovèl e L’Art à Tatouille contact@ccor.euLO DIARI n°14 7
  8. 8. A Rodés, Lycée Louis Querbes, collectatge realizat per l’IEO-Arièja de Mossur Carnaval en occitan(Possibilitat de lòtjament sus meteis en 2010 e qualques peus escolans de Nicolas Reyplaça). exemples de transmission reapro- (collègi) e dab l’animacion musicau Contacte : priacion (sequéncias educativas en de las carrèras de la vila dab los 05 65 68 18 75 escòlas, collègis, licèus...). musicians de "Boha qui pòt”. www.ccor.eu L’IEO-Arièja realizarà tanben pre- Lestagi de 2 dias deu duo contact@ccor.eu sentacions e animacions publicas Corbefin-Marsac que hasoc lo plen sul tèma de la memòria sonòra destagiairis peu gran bonaür deus Lo 26 de junh de 2012 a dins Arièja tota en ligason amb las dançaires. Castras, la Joanada se muda! comunas, comunautats de las Lo gran bal deu dissabte de ser,Per la dotzena annada, lo Centre comunas, establiments escolars e dab ua programacion excepcionau :Occitan del País Castrés organiza universitaris. « Saps, Le Duo Corbefin Marsac, Launa fèsta de las bèlas per Sant Bête noire, Tèrces » natirèc pasJoan, lo dimars 26 de junh, a boca tant de monde coma previst peude nuèit.  Los ressons deu salon deus organizators (çò quentraina unAl menut, de "classic": lo passa- libe dAush sarròt de dificultats percarrièra per las carrièras de Cas- La permèra hèsta de la ròsa e deu lassociacion). Las personastras, puèi lo fuòc e lo balèti occitan libe persisteish dab lo sué succès presentas estón encantadas.gratuit. de cap au public maugrat la sua Que devenguerà lo CarnavalÒc, mas vos cal far mèfi : anèssetz manca de mejans e l’existéncia de Gascon shens lo bal de clausura?pas plaça de lAlbenca, qui fan dus autes salons semblables. Los organizators ques pausan ladòbras ! Rendètz-vos a 20h30, de Enguan lo salon que comptava dab question e vesen lavénguer deulautra part de la vila, plaça Solt : lo quauques editors mes. Lo salon bal dab pessimisme !grop Los Sonaires dòc i vos espèra que coneish ua aumentacion de las Çaquelà, çò segur, ei que i aurà ua: 20 musicians tarneses, equipats entradas duns 40% e una edicion peus mainats los dias deude grailes, crabas, tambors e aumentacion globau de las ventas. divés e deu dissabte.flaütas... Las duas permèras partidas de Ja, despuish quauques annadas ja,Cap a 21h45, vos anatz rescalfar "scrabble” en occitan quencantèn lo passatge per las classas deamb lo fuòc, puèi lo grop tolosan aus participans. Doncas, lIEO 32 mairau e de primària de dusRemenilha vos farà dintrar dins la ques dirigeish de cap a benevòles deu burèu dedança fins a 22h45 : balèti occitan lestructuracion de torneis de l’associacion entà ensenhargratuit. Aicí lo menut : borrèias, "scrabble”en occitan tanlèu 2012. cançons en occitan, pas de dançasbranlons, rondèus, farandolas, (au son de scottish, rondèus,etc... especiats de convivialitat ! cercles…) e la presentacionGrandmercés als partenaris nom-  Lo Carnaval Gascon de 2012. d’instruments tradicionaus quebroses que sostenon nòstra inicia- A lescasença de ledicion 2012, lo sempòrta un succès màger.tiva al servici de nòstra bona vila de carnaval gascon de lIsla de Baish Los organizators que volerénCastras e de la nòstra cultura occi- que tengoc totas las suas desvolopar aqueste apròchi "tana : vos anatz regalar ! promessas tant au nivèu de raditz”, tradicionau, regionau tant Contacte : lorganizacion de las bonas qu’au au nivèu de la lenga coma de la 05 63 72 40 61 nivèu deu programa musicau. musica. Quèm hart de projèctes e azalais@wanadoo.fr Lo divés 16 de març, quasi 1300 dideas, coma per exemple, la mainats e adolescents que desfilèn presentacion de contes bilingües per las carrèras entà dançar e francés/occitan aus mainats, mes « Salvagarda e transmission de cantar en occitan. Lo gran bal d’animacions per las carrèras de la la tradicion orala occitana dins tradicionau deu carnaval de las vila… Mès per fauta de mejans lo departament d’Arièja ». escòlas (deus mes petits dinc aus umans e financèrs necessaris entàLo mercat public de l’operacion « liceans) questoc assegurat per hèr intervénguer professionaus,Salvagarda e transmission de la l’equipa de Jean François Capou « aqueth projècte que sembla tòrt.tradicion orala occitana dins lo Aristol’Auch ». Nesitetz pas a vénguer entà nosdepartament d’Arièja » foguèt Lo dissabte 17 de març, questoc ajudar !atribuït a l’Institut d’Estudis Occi- un succès deus grans dab lo Visca Carnaval!tans d’Arièja al mes de mai passat. carnaval de la vila, los jòcs deuLo trabalh consistirà a produsir un monde, "la majorité en bois”, un Yves Sénécal,DVD multi-usatge recampant una mini bal peus dròlles (animat peu peu Carnaval Gasconseleccion de testimònis tirats del Jean François Capou), lo jutjament carnavalgascon@orange.frLO DIARI n°14 8
  9. 9. LAS EDICIONS DE L’I.E.O. GRAMMAIRE DES PARLERS OCCITANS DE COUSERANS Jòrdi Ensergueix sentacion generala de las autras nacional (AFI) per ofrir un utís gramaticas dels parlars occitans de trabalh mai pròche dels tra- mai recentament paregudas. Lo balhs recents. Atal meteis, « remodelatge » a portat sus avèm mes a jorn la bibliografia qualques punts, d’en primièr sus proposada per l’autor en indi- la forma. Atal, per respondre a cant qualques estudis pareguts las necessitats exprimidas mai dempuèi 1995. naut, nos calguèt reorganizar un pauc las diferentas partidas de Per acabar, voldriam far nòstras la gramatica. Aqueste trabalh, las intencions de Jòrdi Enser- sovent fastidiós, a pogut èsser gueix que voliá qu’aquesta gra- realizat gràcia al soènh aportat matica pòsca rendre servicis als per Camilha Bilhac-Lassale a qui -e esperam que seràn nom- aquesta edicion deu fòrça que broses- que vòlon e voldràn s’es encargada de tot l’aspècte melhor conéisser o utilizar la L’edicion d’aqueste obratge es material e la mesa en coeréncia lenga d’òc. Sabèm, dempuèi bèl postuma. Jòrdi Ensergueix, de- amb los critèris definits. brieu, qu’una reedicion èra es- saparegut en 1996, pauc de perada. Que pòsca satisfar las temps après una primièra edi- Lo trabalh dels editors a doncas espèras de totes... cion, poguèt pas doncas trabal- principalament consistit a pro- har a aquesta reedicion que posar una novèla presentacion, Prètz : 12 € l’Institut d’Estudis Occitans a precisar cèrtes aspèctes dins De crompar a l’Espaci occitan – d’Arièja voliá publicar dempuèi lo tèxte meteis, quand pareissiá 11 car. Enric Fabre temps. D’efièit, pensam que lo necessari, mas subretot a intro- 09100 Pàmias gròs trabalh de J. Ensergueix dusir un cèrt nombre de nòtas s’ameritava d’èsser melhor de bas de pagina. Atal, dins las conegut e melhor mes en valor paginas de la gramatica, las per una novèla edicion. Mentre- nòtas son totas dels editors. S’i tent, nos a semblat que caliá trobaràn comentaris sus de cau- Contacte : que lo contengut foguès reor- sidas graficas o de precisions IEO 09 ganizat per tal d’incorporar las que nos a paregut util de senha- 05.61.69.60.96 preconizacions graficas e lin- lar. ieo09@ieo-oc.org guisticas faitas dempuèi la pri- Avèm tanben fait la causida de mièra parucion mas tanben de passar las transcripcions foneti- se raprochar mai de la pre- cas dins l’alfabet fonetic inter- LO DIARI n°14 9
  10. 10. MISTRAL ABANS MIRÈIO. rodelet de poètas avinhoneses. Foguèt sòcia del CREO e de la Mistral ne foguèt un cepon Talvera. Certificada puèi màger. agregada de filosofia, ensenhèt aquela matèria mai de vint ans Aquel libre s’esperfòrça de faire dins l’acadèmia d’Orleans-Tors. lum sul ròtle que lo poèta, Son memòri de mestresa en qu’aviá pas encara trenta ans, filosofia se titola Le Divin chez joguèt dins la vida literària Hegel et chez Nietzsche : Quel provençala de las annadas 1850. est le sens du mot « Dieu est Mòstra que l’Armana mort ? ». prouvençau foguèt l’aisina que deviá permetre de menar a En occitan, sas recèrcas pòrtan tèrme çò que cal plan nomenar sus la literatura e mai que mai la renaissença felibrenca. sul Felibrige. Sostenguèt un Determina l’espandida e la memòri de Master en literatura natura de la collaboracion occitana. Publiquèt tanben unMistral abans Mirèio mistralenca a la revista article dins la revista LengasCossí Mistral prenguèt part a annadièra, en botar en relèu la editada per l’Universitat Paull’espelison del Felibrige e de diversitat granda de las formas Valery sus l’escritura militantal’Armana prouvençau (1854-1859) d’escritura qu’i desvolopèt : de l’Armana prouvençau.Colleccion Textes et Documents pròsas fonccionalas e militantas, racontes, istorietas1859 es l’annada que vegèt la Contacte : umoristicas, poèmas de totapublicacion de Mirèio e la IEO-IDECO mena... Enfin, assaja de botarconsecracion parisenca de son 05 63 75 22 26 en perspectiva l’òbraautor. www.ideco-dif.com mistralenca de relevament de la lenga e de la literaturaAquel estudi pòrta pas sus la provençalas.genèsi del cap d’òbramistralenc, mas sul trabalh Un periòde pro desconegut dinsd’escritura en lenga nòstra que la carrièra literària de Mistral,lo poèta provençal endralhèt tre mas tanben un moment capitallas annadas 1850, mentre dins l’istòria lingüistica equ’alestissiá son poèma epic. literària de l’Occitània dins unNormalizacion ortografica, estil apassionant e rigorós.sintaxica e semantica,fondacion del Felibrige, Maria-Claudia GASTOUpublicacion del primièr numèro estudièt e militèt per l’occitande l’Armana prouvençau, tot una part importanta de sa vida.aquò foguèt l’òbra comuna d’unLO DIARI n°14 10
  11. 11. OPINION. Lo Diari que vòu estar lo jornau de lI.E.O. Regionau sancer. La sua tòca, quèi de dar au hialat e a tot cadun la possibilitat de conéisher melhor la vita de las nostas associacions. Entà perméter a la gent de participar a la nosta vita associativa, Lo Diari que dedica ua rubrica sancera a articles de reflexions enviat per membres de lIEO Mieidia-Pirenèus. DE L’ANAR DE LA LENGA. Dins lo darrièr numèro del importanta, es pas sola e se Mas benlèu que se poiriá exigir un Diari, Miquèl Taiac, president de la tradusís tanben en precaritat esfòrç dels que l’ensenhan e que la seccion regionala de l’IEO, lingüistica. Per far cort, cresi pas fan ausir publicament (que parlen a explicava, dins la rubrica “Opinion”, que l’occitan siá milhor parlat dins la ràdio o a la television, que que als occitanistas lor fa paur de una forma que creson generala canten, que doblen dessenhs veire la realitat d’una lenga que se mas qu’i sabon pas destriar entre animats e films, qu’anóncien las parla de mens en mens. Per anar « careta » [ka’ɾeto] e « carreta » estacions de tal mètro, etc.). E contra aquò, cal crear, çò ditz, lòcs [ka’reto] (quand son pas après nos planhèm - se planhon - d’usatge per la lenga, cal tornar simplament confondudas dins lo que las gents s’i reconescan pas e conquistar los usatges perduts. que, tot còp, digan « ieu parli tragic [ka’ʁeto], tanplan dins Aquò passa pel desvolopament de patoès pas òksitann » o, mai grèu l’orràs [ka’ʁɛtɔ] e mai [ka’ʁɛtə] centres culturals de proximitat e bensai, « a la television, òc, eles, ont un buòu s’i poiriá pas subretot una accion de proximitat parlan òksitann » coma per indicar reconéisser se caliá que la tirès o cap a la societat tota, dins las vilas que la « bona » parladura es a la participès a un Carnaval), entre « la e los vilatges. Segur qu’a rason e television. Cresètz pas que los que nos cal trobar los biaisses per paret » [lapa’ɾet] e « l’aparèt » enganen sus la qualitat del que l’occitan torne dins la vida [lapa’ɾɛt], ont las assimilacions producte e sus la lenga ela vidanta e siá una lenga d’usatge. consonanticas an desaparegut, ont meteissa? Pr’aquò la lenga encara Mas me demandi se, finalament, las nasalizacions son nombrosas, se parla e los qu’an l’astre de la los “occitanistas” an pro pres al ont se desbremba qu’existís un poder utilizar en defòra del mitan seriós l’anar de la lenga. La pronom neutre d’usatge obligatòri, occitanista sabon plan que, encara, question que val, al mieu sens, es que lo present e l’imperfait del son nombroses los que la parlan plan simpla e a pas cambiat. Se subjontiu son pas intercambiables, plan coma cal e que, tanlèu dubrir volèm vertadièrament salvar la ni dins un sens ni dins l’autre, que la boca nos donan leiçons. Aquel nòstra lenga, la cal transmetre e far los pronoms se plaçan a tal endreit, monde pòt jogar un ròtle, pòt èsser viure, nosautres meteisses, e ne passi que la lista seriá implicat ja que, contràriament a çò primièrs. E aquò, segur, a longassa... E tot aquò, plan sovent, que se cretz (o se vòl créser?) son dimplicacions e demanda amb viraduras plan occitanistas, pas indiferents a lor lenga, a la coeréncia e responsabilitat. tissas lexicalas, tanplan nòstra lenga occitana. E seriá pas a ipercorreccions variadas que l’Institut d’Estudis Occitans Ara, i a un autre punt que caldriá un descodaire per d’ensenhar lo camin? me sembla essencial. L’abséncia comprene... d’estatut legal que ne patís la nòstra lenga explica la sieu La responsabilitat es Patrici Pojada situacion dramatica e condiciona la generala, es de totes. Segur que sieu preséncia gaireben nulla dins podèm pas demandar a qualqu’un la societat e la precaritat extrèma qu’a pas eretat la lenga dins bonas de çò pauc qu’existís, tant val dire condicions de la parlar, pas res. La precaritat institucionala, espontanèament, coma 100 ans a. LO DIARI n°14 11
  12. 12. IMAGINAR DE COLLABORACIONS PEL FESTENAL.Lo festenal OCCITÀNIA es estat ancora un territòri dins sa cultura 100 eveniments amb un milieratcreat en 2000 e n’es doncas a la sia occitana, participa a un equilibri de d’intervenents de tota sòrta.13na edicion que se debanarà del desvolopament territorial, e tote- Mai de dètz ans d’experiéncia, de22 de setembre al 27 d’octobre de miza una region pel ben de totis al practica, de contactes dirèctes2012. Es gerit per l’IEO31 e es fon- sens del sociològ Jean VIARD, cau- amb las realitats sensiblas,dat sus qualques principis que son : sa plan viscuda per tota la societat, d’analisi doncas, véser de filosofia,l’universalisme, lo mutualisme, lo quitament per los que son pas me- nos balha fisança e notadamentpluridisciplinari, lo policentrisme, ridionals d’origina. dins la capacitat d’un desvelopa-l’innovacion, e la dobèrtura sus las L’innovacion : es de fait lo centre ment fòrt del festenal Occitàniaautras culturas. d’interès de tota cultura que pesa dins l’avenidor pròche notadamentL’universalisme perque sèm con- en foncion de sa capacitat de par- mercés al malhum de l’IEOvençuts que la lenga e la cultura lar al mond, de solucionar las pro- Miègjorn-Pirenèus pel profièit deoccitanas son un ben que pòt inte- blematicas de l’epòca, d’estonar, totis los ciutadans de la region. Esressar cadun, una « banca de do- d’esmeravilhar. Occitània pòt que seriá una escomesa de jogarnadas » qu’es pas reservada a quand s’escai dintrar dins de logi- qu’Occitània serà present per totad’unis, una entrada dins la cons- cas de produccions mai que mai la region d’aqui 3 a 5 ans, ambciéncia umana alandada a tota dins de domenis que n’an particu- d’eveniments a Tarba, Aush,piada. larament de besonh coma la Musi- Caors, Montalban, Albi, Rodés,Lo mutualisme, perque garantís ca lirica Contemporanèa, lo teatre Foish, sens desbrumbar tala o talal’ancoratge del festenal dins una o las arts plasticas mas tanben dins comuna, tal o tal vilatge o vilatjòtrealitat territoriala doncas umana de conferéncias que botan en relèu que totis son al centre de l’uman ?que permet de difusar la creacion l’importància de la cultura d’òc. D’alhors es tanben dins aquestaoccitana en tenir compte de las La dobèrtura sus las autras cultu- amira que se creèt l’IDACIO,preocupacions dels partenaris, e de ras, es tostemps organizada a par- l’Institut de Desvelopament Artis-far conéisser aquesta creacion a de tir de la cultura occitana. En efèit, tic e Cultural Interregional Occitan,mond que fins ara ne sabián pas dempuèi mai d’un milenari, la cul- associacion federada a l’IEO, queforçadament gaire, d’alhors la tura occitana es ligada a un fum de pòt èsser una aisina preciosa lomàger part dels partenaris del fes- culturas e las influencèt e ne rece- moment vengut. Atal podèmtenal son pas occitanistas. Sèm bèt d’influéncias a travèrs d’un dobrir l’acuèlh per una pus grandadins una dinamica de difusion al vam d’escambis volguts o subits, difusion de la creacion occitana.delà dels « convençuts ». Lo mu- los evocar es ficar en valor L’experiéncia del festenal nostualisme permet tanplan de far l’universalitat d’aquesta cultura a aprenguèt que çò mai important escréisser los mejans de realizacion. travèrs los sègles. Mas tot parièr, l’enveja de far, puèi camins fasent,Lo pluridisciplinari, perque volèm de ligams mai recents pòdon èsser trobam tostemps los mejans, e locontribuir a far conéisser investits, ligams que son de vega- sistèma mutualista del festenal pòtl’ensemble de la creacion occitana das los de las situacions d’ara. Nos èsser una utís formidable e pode-sens negligir çò fondamental va- arribèt atal de far la comparason ros.lent a dire los « discorses » portat entre la situacion en França deper aquesta cultura dins una logica l’occitan rapòrt al francés e la si- Lo foncionament del festenal Oc-de socializacion de la lenga. Atal, tuacion d’unas lengas de países citània, respectuós de la volontatdempuèi lo començament, lo fes- africans al regard de las lengas dels partenaris, amb sos concèptestenal Occitània fa una part bèla al oficialas que son las de las po- lindes, çai-sus presentats, que bal-teatre, al conte, al cinemà, als téncias colonialas… han ambicion e soplesa, permet« one-man-show », als eveniments d’imaginar ara un desvelopamentont la lenga i es al centre. Tanben Aqueles concèptes son l’èime del de partenariats dins lo malhum IEOdesiram far descobrir l’ensemble festenal Occitània que se debana, MP. Es l’ofèrta que nos prepausamde las produccions : arts plasticas, fa temps, dins un bon vintenat de de far per ne parlar amassa en pen-Istòria, totas las formas musicalas comunas de Garona Nauta, e a sar a l’edicion 2013 del Festenalque pòrtan la paraula d’oc. còps un bocin al delà, dins Arièja, Occitània.Lo policentrisme, nos ajuda a to- Tarn, Gèrs, e pus rarament Tarn e J.P. Becvòrtcar de populacions regde diferen- Garona, amb la realizacion de 70 a per l’IEO 31tas, es cosubtancial al mutualisme,LO DIARI n°14 12
  13. 13. LO SACRAMENT D’ESTRASBORG : LA NAISSENÇA DE LA LENGA OCCITANA !« Pro deo amur et pro christ ian amb malícia Hans Stroh, contestar !poblo et nostro commun professor onorari a lUniversitatsalvament... » : aital comença lo de Munich. Hans Stroh va pus luènh dinsjurament dEstrasborg, en 842, Mas bon, demorem-ne al tèxt. son estudi... De quin « occitan »entre dos felens de Al vocabulari, a la sintaxi, a la sagís ? E aquí se pausa laCarlesmanhe, Loís lo Germanic morfologia. Mot aprèp mot, quest ion : cossí escriure unae Carles lo Calvet. Los dos expression aprèp expression, lenga per lessencial orala,fraires fan un tractat contra lor frasa aprèp frasa. Coma un « vulgara » coma se disiá? Planfraire ainat, Lotari : se universitari ques, Hans Stroh o segur, simpausa la neccessitatprometon de sajudar espepissa tot, va cercar de lintercompreneson. Lipotèsimutualament per cas quaquel exemples e contrexemples dins dHans Stroh es que lo quescriudaquí los ataquèsse... los tèxtes depòca... va anar al pus simple, e doncasLa lenga daqueles dos fraires es La demostracion, la cal seguir, va seguir lo dialècte que coneispas la meteissa. Del costat de punt per punt. Discut ir dels melhor, es a dire lo sieu.Carles lo Calvet : la lenga dicha vèrbs en -ar per exemple, o dels E de tornar espepissar lo tèxt, e« romana » ; del costat de Loís femenins en -a, o dels danar sul terren verificar... Finlo Germanic : la lenga possessius e dautras causas finala Hans Stroh se pensa que,« germanica » o « tudesca »... encara, coma la construccion per una part almens, lo proto-Tot es previst donc per que pseudopronominala : coma lo occitan del sacrament sexplicatotes comprengan çò promés... « m » de « me prendrai » o lo per un dialècte dAuvèrnha del « se » de « lo se ten ». Sud (del costat de Sant Flor oAquí lo niu de la sèrp: dins quina Briude, e de la region que fasiálenga es reportada la part ida E mai se Hans Stroh reconeis part ida de las possessions dedel sacrament en lenga quo explica pas tot narriba a de Carles lo Calvet).« romana »? Tres possibilitats conclusions claras.teoricas : lenga « romana », a Per el, per comprene aquel tèxt, Aquí resumit e benlèu un pauclepòca comuna al Nòrd e al Sud i a pas besonh de far apèl al desformat çò que diguèt a(occitan e francés son pas francés (o proto-francés), çò Rodés Hans Stroh. Mas comaencara desseparats) ; proto- que sembla confirmar una aqueste pensa publicar sonfrancés ; proto-occitan... primièra impression. Lo sol trabalh, cadun se poirà alara farLos sacraments dEstrasborg « francés » quòm pòt trobar una idèa...serián al fondament de la dins aquel tèxt es comun e al La conferéncia se tenguèt lo 14nacion francesa e coma lo critèri « francés » e a l« occitan » de febrièr. Lo jorn aniversari delessencial duna nacion es sa (aquel fons comun, çò que jurament dEstrasborg. Daquellenga, aquel tèxt seriá lacte de dunes apèlan galloroman, jorn, Hans Stroh ne fariánaissença de la lenga francesa... representariá per est imacion volont ièr « la fèsta de la lenga »,Aquí çò que se pensan la 40% del tèxt). Per contra i a de la lenga occitana plan segur,majoritat dels estudis franceces, gaireben tot lo rèsta que puèi quaquel tèxt marca a sonuna mena de pensada unica sexplica pas quamb o per vejaire la naissença de la lengafrancesa. loccitan. occitana !E se la lenga daqueles E se aquò agrada pas ajuraments èra puslèu doccitan o lAcadèmia francesa, ditz Hansde proto-occitan, que devendriá Stroh, amb malícia, aquestala nacion francesa ? demanda deurà aprene loccitan per I.PLO DIARI n°14 13
  14. 14. IDECO : MOCION VOTADA A LAG DE LIEO 81, LO 2 DE JUNH DE 2012Cars amics, trabalhan dins lombra dIdeco, a definir una rega editoriala que siá las bibliotècas, als corses publics la bona, amb de causidas demest Aprenèm amb dòl la per adultes, a las escòlas primàrias, las lecturas dels manuscriches, dedecision ques estada presa pel CA collègis, licèus, universitats, e als reflexions al nivèl de las dralhas dede lIEO nacional de licenciar la escrivans quan tant donat, a tant lançar, una reflexion suls publics epersona encargada de ledicion a de monde quespèran justament lor demanda, lors espers ; unaIDECO. Aquò vòl dire que dins dIdeco mai dample per trabalhar equipa faita pels correctors quequalques temps, IDECO, lo sector e per serguir una linha editoriala legisson tot çò que se publica, e çòEdicion e Difusion de lIEO serà ques a se bastir cada jorn. Que lor ques per publicar, quan de critèristampat. Solide, que se pòdon anam dire ? Lentrepresa es pas de seleccion e un sens critic que totcomprene de rasons economicas rentabla ? Jamai loccitanisme, se pòt pas publicar. Cal compreneque fan la resulta duna decision jamai ledicion occitana, an pas enfin que lo trabalh dedicion es untan brutala. Ça que la, i a benlèu de viscut dins una ideologia trabalh dartesan, un trabalh dartrasons que fan la decision presa a comptabla de rentabilitat. Caldriá e ques pas compatible amb quela lèsta. Uèi, lIEO de Tarn, vos èsser pèc per o creire ! que siá. Aquò demanda una cèrtademanda de soscar a las autonomia.consequéncias daquela decision, Mas ara, ara que la valentisa e la Alara, per las rasons economicasde ne parlar entre vosauts, de competéncia de lIdeco, lo nòstre demandi a saber perque ses pasplaidejar al-prèp del president sector dedicion e de difusion, pensat puslèu a demandar deBrechet per que se salve aquel montat longament, pacientament, subvencions consequentas a totasformidable aplech, aquela es a mand de desaparéisser per çò las regions dOccitània e als CRL ?entrepresa que permet a la lenga que se fan a lIeo de causidas Cossí aver pas pro dèime perde viure. economicas salvatjas, ara, cossí se respectar e ensajar de manténer transmetrà e la lenga e la cultura e laplech doccitanizacion que losI a una crisi del libre, de ledicion, la nòrma ? Cossí los autres autres an montat amb tant demas ques generala e benlèu per las arganhòls de tota mena, tan de trabalh e de pena ?literaturas o ledicion en general en Provença que de Gasconha o De còrlenga minorizada, pus fòrta, Lemosin auràn de plaça per Joan THOMÀSencara plan pus fòrta que per de saquejar encara melhor la lenga President de lIEO de Tarnlengas coma lo francés o langlés. nòstra e per impausar de règlasÇa que la, cada jorn, formam mai novèlas e inconscientas, Mocion votada a l’AG dede lectors, cada jorn i a de libres descabestradas, que son pas las l’IEO 81, lo 2 de junh de 2012que se vendon, que sescrivon nòstras, ni mai las bonas — otanben, pròva dun dinamisme sabètz plan — mas que menaràn Acampat en AG lIEO de Tarnevident de ledicion en occitan. en un res de temps al caòs, òc tot demanda al CA de lIEO nacionalAlara, aquela crisi, la cal benlèu simplament al caòs ! Alara en un de tornar sus sa decision degerir, engolir, suportar, amb los res de temps, tornarem véser florir licenciar la persona encargada demejans adaptats e subretot amb lo las vièlhas garrolhas, daquelas ledicion a IDECO çò que metrecuol necessari. garrolhas que dunes espèran per immediatament en perilh ledicion nos fotre encara a còps de pals. E occitana. Sèm contra la liquidacionSoi susprés que sul plan economic ne serem totes responsables ! del Sector. Que lo libre enrasiga lase siá pensat, en primièr, a suprimir lenga e protegís la nòrma.lo pòste de ledicion es a dire de la Uèi, e deman encara mai, los joves, Demandam que lo CA mete encreacion. Dun autre latz, ai de mal los pichons e los vièlhs, e tanben plaça un comitat de lectura e unaa comprene que lIEO se pòsque totas las institucions politicas an direccion literària per sosténer losaital copar la branca ont es assetat besonh de nosauts, an besonh dun professionals.dempuèi mai de 65 ans ! Cossí IEO drech amb son sectorexplicar que se publicarà pas pus dEdicion e de Difusion. E o sabètz (Votat lo 2/6/12 Per: 160,als legeires que son de milierats, plan, i a dins loccitanisme, dins abstencion : 1)als difuseires de la literatura lIEO, un fum de monde que pòdonnòstra, als correctors que trabalhar per IDECO. Es a dire perLO DIARI n°14 14
  15. 15. LENGA. « Lo Diari » que vòu estar lo rebat vertadèr de l’activitat e de las preocupacions deu noste hialat. De segur, la lenga qu’ei la rason d’estar de la nosta associacion e la qualitat de la lenga qu’arrepresenta un enjòc comun per l’ensemble deu hialat. Alavetz, d’ara enlà, Lo Diari que prepausarà ua rubrica d’explicacion e de divulgacion linguistica que vòu estar ua aisina per l’ensemble deu hialat entà melhorar lo noste nivèu de lenga. Avisatz-vos : Entà vos ajudar, que’ns podetz hèr passar las vòstas questions en matèria de lenga; çò que’ns permeterà de bastir las futuras rubricas lenga de Lo Diari. LO QU’ES ESTAT ELEGIT Parlatz de quicòm que ven de se - Un plan de reinsercion dels pre- Per contra, quand leveniment se passar e que se situa dins aquel sonièrs acusats de terrorisme es situa a un moment precís del pas- periòde de temps que se pòt apelar estat aviat pel ministèri de sat, es a dire dins un periòde qui «lactualitat» : dins aquel cas, lo linterior. (P. 3) sèm pas pus dedins, en bona lenga temps que semplega dins un occi- - Mariano Rajoy, lo primièr mi- doc semplega lo preterit. Sovent, tan blos e natural es lo passat nistre, a insistit sul fait que lo la data es indicada. E doncas es compausat. (Coma en francés. E govèrn cambiarà pas res sus sa clar que lo preterit simpausa : caldriá pas creire que seriá una politica antiterrorista. (P. 3) - Del 23 al 28 dabril de 2012, de melhora lenga demplegar en len- - Dison que los quan fait los tres liceans anèron en Catalonha. ga nòstra lo preterit, per nos alin- quarts de lor pena de preson de- (P. 2) har pas sul francés !). von èstre liberats de tira. (P. 3.) - Diluns i aguèt de comentaris de Dins La Setmana de lonze de mai, - Per la presidenta de la comuni- responsables de lUMP per dire just après leleccion de François tat de Madrid, lEstat espanhòl que sus plaça i aviá subretot de Hollande a la presidéncia de la jos sa formaactuala a fracas- bandièras estrangièras. (P. 6) Republica del dimenge 6 de mai, a sat. (P. 3) un moment ont la novèla èra en- - Destinat a integrar Catalonha e Coma la referéncia explicita del cara tota fresca, se podián legir Euskadi, a pas capitat segon periòde ont se situa laccion es aicestas frasas, totas ambe lo pas- ela. (P. 3) «diluns», e que lo que parla es pas sat compausat : - Lo secretari general del PP pus dins lo «diluns» en question, es - Dunes se son regaudits de la madrilenc, Ignacio Gonzalez, a normal demplegar lo preterit. victòria de François Hollande minimizat lo prepaus de la pre- En occitan, lemplec danèron e di quand dautres se son regau- sidenta. (P. 3) aguèt es pas una elegància estilis- dits de la desfaita de Nicolas tica. Dins aquel contèxte, dire *son Sarkozy. (P. 1) Es un plan bon occitan daver em- anats, *i a agut seriá estat agra- - Occitània a fait un vertadièr plegat lo passat compausat dins matical. triomfe al candidat socialista. totas aquelas frasas. Se pòt remar- (P. 1) car que jamai cap de data es pas Jacme Taupiac precisada. La Piboleta, Dins lo meteis numèro de La Set- dimars 22 de mai de 2012. mana, se parla de lactualitat poli- * tica dins lEstat espanhòl : LO DIARI n°14 15
  16. 16. UN ÒM QUE SE PÒT EVITAR S’ausís plan sovent - m’an pres lo capèl (francés: subjècte es pas exprimit: “se canta,l’indefinit òm ont lo francés on m’a pris le chapeau/on a pris quand fa solelh” (francés: onemplega precisament on. Ex.: “òm mon chapeau); [subjècte] chante quand il faita pas jamai vist aquò” (quitament - a ieu m’an pas dit tot aquò soleil). Atal podèm aver la forma“òm a jamai vist aquò”) (francés: (francés: on ne m’a pas dit tout pronominala unipersonala “se ditzon n’a jamais vu ça); “òm dintra e cela); de causas falsas” o la formaòm se lava las mans” (francés: on acordada “se dison de causasentre et on se lave les mains). Òm - vos o an dit? (francés: vous falsas” ont “de causas falsas” venexistís plan en occitan mas cresi l’a-t-on dit ?); subjècte3.que son utilizacion exagerada es - dison que lo can li a escapatdeguda a l’influéncia del francés. (francés: on dit que son chien s’estEn efièit, se òm es occitan (existís échappé). Los collectius (la(s) gent(s), lotanben en catalan - hom -), la mond(e)) pòdon correspondre alenga d’òc possedís mai d’un biais, l’indefinit francés:que los occitanofòns sabon Se pòt, dins qualques cases, - Lo monde o dison (francés:emplegar, per fargar de frasas ont emplegar la segonda persona del on le dit);lo francés utilizariá solament lo plural, mas aqueste biais pòt menar de confusions: - Lo monde sèm pas depronom on. Podèm distingir salvatges (francés: on est pas desqualques torns. - lo copariatz amb un cotèl sauvages). (francés: on le couperait avec un couteau)2.Primièr, e fòrça usat, l’emplec de la Fin finala, e contràriament a laprimièra persona del plural, plan costuma presa pro recentament,mai requist se lo que parla es R. Teulat ajusta que las viraduras l’occitan emplega plan pauc òm.concernit per l’accion. Atal se dirà: francesas del tipe “Alors, Encara qu’incluga la persona que - jamai avèm pas vist aquò; monsieur, on se promène” parla, lo sens de òm es utilizarián la segonda persona del especificament indefinit e se poirà - poirem pas venir la setmana plural en occitan: “Alara, l’òme, vos far servir per exprimir lasque ven; aqueste enonciat se pòt passejatz”. generalitats del tipe: “çò qu’òm pòtrendre en francés per: on ne pourrapas venir la semaine prochaine La segonda persona del singular es pas far, òm o daissa” (que se poiriácoma per: nous ne pourrons pas plan mai familiara: exprimir d’una autre biais) mentrevenir la semaine prochaine; que direm “çò que poguèrem far - I manjas plan dins aquel ièr, o poirem far un autre còp”- podèm totjorn somiar (francés: restaurant? (francés: est-ce qu’on y (francés: ce qu’on a pu faire hier,on peut toujours rêver). mange bien dans ce restaurant ?). on pourra le faire une autre fois).Un autre biais utilizat Enfin, çò benlèu mai frequent esfrequentament es l’emplec de la l’emplec de la tresena persona deltresena persona del plural (dins singular (forma pronominala Patrici Pojadaaqueste cas, cal sovent ajustar un unipersonala), de còp del plural(pronom): (forma acordada), precedida pel pronom reflexiu se. Dins la frasa - li raubèron los papièrs francesa escrita çai sus (on n’a(francés: on lui a volé les papiers); jamais vu ça), l’indefinit on es lo - nos panan (francés: on nous subjècte e ça complement, mentrevole)1; qu’en occitan amb lo reflexiu se, es aquò que ven subjècte (jamai s’es pas vist aquò = aquò s’es pas jamais vist). Dins d’autres cases, lo1 Exemple trait de R. Teulat, Mémento 2grammatical de l’occitan référentiel, Exemple utilizat per R. Teulat, op. 3Cap e Cap, 1976, p. 60. cit., p. 60. Exemple de R. Teulat, op. cit., p. 60.LO DIARI n°14 16
  17. 17. LO SERVICI DE L’EMPLEC. Ligaira - de 1800 € siá 1411,92€ net Tipe de contracte : CDD Nivèl d’occitan : Se saber pendent los 6 primièrs Debut del contracte : très ara exprimir meses. Durada del contracte fins al cap - 1 900 € brut, siá 1 490,36 € Mission dagost (amb possibilitats de nets après. La Federacion de las perlongament) Tipe de contracte : CDI Calandretas de Miègjorn- Nombre doras per setmana : 20 Nombre doras per setmana : 35 Pireneus recruta son o sa ligaira. començaire acceptat Experiéncia demandada : Lo o la ligaire coordinarà las Vila demplec : Crespin (12) debutant acceptat associacions e las escòlas Vila demplec : Tolosa recampadas per la federacion Contacte : regionala de Miègjorn-Pirenèus. Lilian OLIVIER al Contacte : 05 65 42 16 53 / 06 41 94 00 74 Serà tanben responsable de las Federacion de las Calandretas o Robert Martí al missions administrativas de la de Miègjorn-Pireneus 05 65 69 24 26 / 06 86 49 04 22 federacion en ligam amb las calandretasmp@gmail.com institucions (Conselh Regional, Rectorat, Inspeccion d’Acadèmia, Comunas, Prefecturas…). Encargat (-da) d’acuèlh de Emplegat/ emplegada l’Ostal Joan Bodon polivalent (a) Competéncias requesidas Nivèl d’occitan : Se saber Nivèu d’occitan : nocions de Nivèl de formacion : Bachilierat exprimir basa (compréner) o un brevet de tecnician (nivèl 4) e mai. Mission Mission Soetam qu’aja de capacitats de Se recèrca una persona per far Que seratz cargat (da) de hèr la coordinacion, comunicacion, l’acuèlh dels vistalhaires de neteja deus locaus, d’assegurar sintèsi, redaccion, organizacion, l’Ostal Joan Bodon e s’ocupar la guarderia e d’ajudar a la presa trabalh en còla, autonomia e de la botiga / librariá. deu disnar entre 12h00 e 14h00. mobilitat ; de competéncias en Que devetz aver dret a un CAE - Competéncias requesidas occitan (nivèl escapolaire al CUI. Un bon nivèl au mens en occitan minimum), en gestion parlat Descripcion complementària administrativa, en burotica e en Tipe de contracte : CDD informatica de comunicacion. Descripcion complementària Durada del contracte : 6 mes Salari : SMIC indexat sus la Descripcion complementària Nombre doras per setmana : 20 convencion collectiva de Salari brut mesadièr Remuneracion orària : 9,22 € l’animacion. LO DIARI n°14 17
  18. 18. Experiéncia demandada : Mission (entertiens, desmarchasdebutant acceptat Ràdio País que recèrca, a partir d’autorizacions auprès d’orga- de genèr de 2012, un - ua nismes publics o privats).Contacte : jornalista (si possible dispausant Realiza reportatges. Causeish de la carta de premsa) qui lei, un eveniment, un hèit o unCalandreta del País de Pàmias parla e escriu l’occitan. tèma que deu interessar lo05.61.60.58.08 Devath la responsabilitat deu public de la ràdio. Cèrca,05.61.60.58.08 cap redactor, de la coordinatora arrecapta l’informacion e lalacalandreta09@free.fr delegada e devath la verifica. Hica en fòrma finauregents.pamias@gmail.com responsabilitat de publicacion l’informacion (lectura tornar, de la presidenta de l’estructura, calibratge, mesa en ondas,Ajuda mairau (2 pòstes) assegura en foncion de ritme...) Autes tribalhs (nonNivèu d’occitan : Nocions de l’eveniment, de la linha directo- exaustiu): en l’encastre de la «basa (compréner) ra fixada peu Conselh Federacion », participa au d’Administracion de tribalh de redaccion dab d’autasMission l’associacion e de la soa ràdios o d’autes mèdias. AjudaLa Calandreta del País Murethin personalitat, la difusion dens lo son tribalh lo o losque recèrca un o ua ajuda mai- d’informacions, prioritàriament jornalista(s) responsable(s) deusrau entà ajudar dens las classas, en lenga occitana mes non projèctes de mutualizacion o dela guarderia e la cantina per la exclusivament, per via cooperacion. Participa a las radiofonica. Qu’ei cargat(-ada) divèrsas amassadas ligadas a larentrada de 2012-2013. deu tractament dirècte de soa foncion.Competéncias requesidas l’informacion: reportatges, Pòt estar amiat a iniciar joensExperiéncia dab mainats desira- entervistas, redaccion d’articles, en formacion au mestièr deda. Que devetz aver dret de montatge. jornalista. Participa a har saber CDD 6 mes dens un prumèrsignar un contrat CUI-CAE çò qui ei difusat (ex: infò de la temps, enquadrat per la setmana) au près deus auditors,Descripcion complementària convencion collectiva deus de la premsa e per Internet. SeTipe de contracte : CDD jornalistas e de la radiodifusion n’a pas dejà la soa carta deDurada del contracte : 6 mes privada. Lòc de tribalh: estúdio premsa, velha a obtiéner la soa de Puei (64230). Que poderàNombre doras per setmana : 20 carta professionau de premsa estar amiat(-da) a tribalharRemuneracion orària : 9,22 € au près de la comission de la tanben a l’estúdio de La Lobèra carta, tanlèu qu’a lo nombre deExperiéncia demandada : debu- (65) per fin de cobrir huelhas de paga requist. Velha atant acceptat l’informacion en Mieidia- har renovelar la soa carta Pirenèus. Que serà amiat(-da) a professionau.Cantacte : circular a fins de realizar lo son tribalh (veïcule o mejan de Competéncias requesidasMandar letra e CV a Audrey Da- transpòrt requist). Que recercam quauqu’un deram, dinamic, qui sàpia préner Tribalhs màgers (non exaustiu):Calandreta del País Murethin. Recèrca l’informacion. iniciativas, e qui apreciarà de4 Rue du Maréchal Lyautey Decideish deu mòde de tribalhar en equipa dens ua31600 Muret tractament deu subjècte en estructura associativa. foncion deus programas, deu Que tienetz ua bona cultura public ciblat, de la soa generau. sensibilitat e de las orientacions Descripcion complementària deu mèdia. Aprèsta las soas Tipe de contracte: CDDJornalista occitanofòn/a intervencions e las partatja dab Durada del contracte: 6 mesNivèl d’occitan : Mestresa los collègas. Pren los contactes 30-35 òras per setmanacorrenta exteriors que hèn hrèita au bon debanament deu son tribalhLO DIARI n°14 18
  19. 19. Salari mesadèr : segon INSCRIPCION AL CONCORS Descripcion complementàriaconvencion en cas de carta de DE RECRUTAMENT (CRPE emplegairepremsa. especial lenga regionala) per la Per ne saber mai :Nivèl destudi desirat: Bac + 2 session 2013 : http://pedagogie.ac-Experiéncia demandada : 1 a 3 http://www.education.gouv.fr/ toulouse.fr/lan...ans (Concours, emplois et carrières Demanda d’entresenhas :Vila demplec : La Lobera (65) o > Personnels enseignants > mission lenga e culturaPuei (64) SIAC[1]) occitanas - ipr@ac-toulouse.fr 10 pòstes dubèrts dins Tipe de contracte : CDIContacte: l’Acadèmia de Tolosa Debuta del contracte :Ràdio País, 01/09/2013 Competéncias requesidasPeireta Bordenave, Nombre doras per setmana : 24 Informacions sus las espròvas05 59 77 12 83 oras densenhament e temps de del concors : preparacion http://www.education.gouv.fr/ Nivèl destudi desirat : Bac + 4 o (Concours, emplois et carrières mai > Personnels enseignants > Diplòmes demandats : MastèrProfessor de las Escòlas SIAC[1]) (totas disciplinas)(10 pòstes) Las competéncias en occitan Region demplec : Miègjorn-Nivèl d’occitan : Mestresa son valorizadas amb una Pirenèuscorrenta espròva escrita e una espròvaMission orala (30% dels coeficients).Ensenhar en classa bilingüapublica francés-occitan.LO DIARI n°14 19
  20. 20. LO LABÈL ÒC PER L’OCCITAN. Atau coma ac sabetz, la tòca Ofici per l’occitan : deu labèl quei comunicar per las 11, carrièra Malcosinat, entrepresas que tribalhan o que 31000 Tolosa volèn tribalhar dab la lenga. Ua 05 63 45 10 17 entrepresa que prenguèc lo labèl 06 87 70 42 29 pendent lo darrèr trimestre. ofici@occitan-oc.org Belcour Çubran, Arquitècte Nivèl 3 : aicí l’occitan es pertot 5, Ave Charles de Gaulle 46100 Fijac 05 65 40 95 80L’AGENDA. JUNH Junh de 2012, Vigan fins a la plaça ceselha en - - 12h00 : Aperitiu e repais : 10 € Exposicion de Claudia Cohen- passant per la carrièra Timbal, /adults; 5 € /dròlles (-12 ans) ; Dubrana, a Albi. la carrièra Mariès e la plaça de 5€/repais participants concors Exposicion "tapissarias-tiratges", la Pile, (tèrme de reservacion : 22/06 ; Au Centre Occitan Rochegude, - 22h30 : embrasament del fuòc entrada gratuita. - 23h : lo grop Los d’Endacòm menar lo cobèrt). Organizacion Centre Culturel Occi- animarà la partida bal fins a 1h Organizat per La Lauseta al bene- tan de lAlbigés. del matin fici de lescòla Calandreta de Contacte : Entrada gratuita, au Centre Occi- Pàmias. 05-63-46-21-43 tan Rochegude. - - 14h00: Acuèlh e inscripcions per centre-occitan-rochegude@orange.fr Organizacion Centre Culturel Occi- la Dictada occitana tan de lalbigés. - 14h30: Dictada occitana du- Lo 23 de junh, Contacte : Joanada dAlbi. 05-63-46-21-43 bèrta a totis… Mantunes nivèl Programa en prevision : centre-occitan-rochegude@orange.fr - 15h30: Animacions a l’entorn 17h-18h30 : animacion, musica, de la lenga – presentacion del dança « la ressega » (anciana dan- Lo 23 de junh, libre d’Enric Dupuy « Les mots ça tradicionla d’Albi de ledat me- XIVena Fèsta occitana d’estiu, de du fils, la langue du père » revi- jana) e cants per las carrièras del Pàmias. rat en occitan per Françoès Vièlh Albi « passa carrièra » amb lo Per la tresena annada, un concors dels Alamans ; presentacion de grop "los Sonaires d’OC”, grop de culinari gratuit (amb inscripcion) es dança e talhièr de cant del CCOA las òbras d’Andrieu Dupuy ; organizat. Los participants deuràn Serada : espectacle dels calandrons. - 21h-22h : concèrt del grop realizar un dessèrt a las frutas de - 17h30: Remesa dels prèmis de "Los d’Endacòm” sason. Lo règlament del concors es la dictada e del concors culinari - 22h20 : cortègi dels mainats disponible a l’Espaci occitan de e tombolà de la Calandreta del amb los flambèls davant los Pàmias. País de Pàmias consuls e seguit del grop dels Tèrme d’inscripcion : 22/06. Sonaires d’Òc. De la plaça del A l’Espaci occitan de Pàmias, Contacte : LO DIARI n°14 20

×