Curriculumontwikkeling: 39 jaar               uitdaging                                Jan NedermeijerAfscheidssymposium J...
Curriculumontwikkeling: 39 jaar uitdaging    Wat heeft gemaakt dat ik mij van chemicus    omschoolde naar onderwijskundige...
Leidraad presentatie:    Uitgaan van de resultaten van curriculum-    ontwikkeling:    o Wat heb ik, achteraf bekeken, ged...
Proyek Tata Guna Airo Mijn eerst grote curriculum-project:  Water Users Training project in  Indonesië. (start in 1984, 3 ...
Uiteindelijk resultaatPilot uigevoerd in drie provincies, daarnauitgebreid naar 11 provincies en naar India.Project was du...
Constateringen    Verschil in opvattingen    tussen de ingenieurs                   Ruimte nemen voor de    en onderwijsku...
Hoe ga ik een curriculumproject in het hoger    onderwijs in Nederland aanpakken?    Kan het niet effectiever? In kortere ...
Waarom is het ontwerpen van een curriculum    zo lastig?                                                                  ...
DesignprincipesDesignprincipes helpen je bij het bedenken hoe je aan de slag kangaan om een curriculum te ontwerpen.Ze gev...
Definitie designprincipe (naar van den Akker)     Twee typen designprincipes      Beschrijven van de essentiële kenmerken...
Context HBO “de koninklijke weg van     curriculumontwikkeling” 1. Het opstellen van een beroepsprofiel     2. Opstellen o...
Procedurele designprincipes                 Essentiële kenmerken          1. Het opstellen van een               Inventari...
Master Fysiotherapie                                              Semester 1Thema                  Definiëring            ...
1     2   3   4    5   6   7   8   9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 3...
Nieuwe designprincipes in de koninklijke weg van     curriculumontwikkeling o Vakkennis en toetsing krijgen (in het hbo) w...
Tussenconclusies     o   Steeds beter greep gekregen op         curriculumontwikkeling.     o   Nog niet goed opgelost: he...
De aanpak van curriculumontwikkeling     kristalliseerde steeds verder uit     o Uitwerken competenties in niveaus is     ...
Vereenvoudigd voorbeeld van een leerlijn1. Opzetten en     •   Het opzetten en     •       Onder begeleiding      •     Ze...
Kunnen de designprincipes uit de     Koninklijke weg niet ook in andere     contexten gebruikt worden?     Twee voorbeelde...
Voorbeeld 1 “Zelfstudies en aanvragen     nieuwe opleidingen (NVAO)”     o Zelfstudies en aanvragen nieuwe       opleiding...
Voorbeeld 2 “Formuleren voorstellen voor     verbeteren studiesucces van een bestaande     universitaire opleiding”.     P...
Samenvattend      Ik heb u een schets gegeven van hoe       mijn aanpak van curriculumontwerpen       zich in de loop der...
Maar vragen blijven er ….     Bijvoorbeeld:      Waarom is er niet meer onderzoek naar de designprincipes        bij curr...
Plannen voor de toekomst: Doorgaan met de website Studiesuccesho. Mijn ervaringen met curriculumontwikkeling  verder uit...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

JNJN

396 views
321 views

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
396
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
41
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • 0kt 1973 – 1 juli 2012, 38 jaar en 9 maanden, na een studie van 8 jaar (hoofdvak anorganische chemie en uitgebreid bijvak toegepaste onderwijskunde).
  • Dames en heren Ik voel mij duidelijk vereerd dat u met zoveel bent gekomen. Dat maakt het des te leuker voor mij om in te gaan op vraag die ik in nn presentatie wil proberen te beantwoorden. Wat heeft gemaakt dat …….. Ik wil dit graag proberen uit te leggen aan de hand van één aspect in mijn werk: het ontwerpen en uitwerken van een curriculum. Maar eerst: waarom gekozen voor het werken als onderwijskundige. In de begin 70-jaren veel discussie tussen studenten en docenten. De communicatie met de docenten was in die tijd niet geweldig. O3 gaf de mogelijkheid om een bijvak TO te volgen. de suggestie van O3: Maak dan maar zelf beter onderwijs was Wat diverse scheikunde studenten aansprak. Albert, pierre, ikzelf. Maar waarom ben ik het gebleven?
  • Landelijk project met laboratoriumonderwijs. Nodige ervaring opgedaan.
  • Refereren aan lab.onderwijs Er lag en concept van een syllabus over de werking van de technische kunstwerken, beleid van het ministerie, e.d. Een goede leerbehoefte-inventarisatie ontbrak. Case study was nieuw: boeginese boeren zeer gemotiveerd . Docenten praten liever met een microfoon praten in een kleine zaal voor 35 mensen.!
  • BU modulair SHAO: 12 opleidingen: kbv en opleidingsconcept bespreken in teams! In die periode meegewerkt aan de masteropleiding Larenstein: opzoeken Bij ruimtelijke ordening en planologie kwamen een aantal ideeen over curriculumontwikkeling samen.
  • Waarom is het ontwerpen en ontwikkelen zo lastig? Veel punten waar je op moet letten, deze stellen alle 12 weer andere eisen. Uit IVLOS Utrecht en Nieveen (SLO)
  • Op basis van de ervaringen waarover ik verteld heb: voortschrijdend inzicht resulteerde in de KoWe van CuOn. Achteraf noem ik het designprincipes: designprincipes is een concept uit de educational design research ontwikkeld en onderzocht is.
  • Educational design research hbo-, wo-, discipline-, master- of bacheloronderwijs)
  • Benadrukken belang van veranderprocessen: verschilt per context, kan behoorlijk wat tijd vragen of een nieuwe ontwikkelingen blokkeren (al dan niet terecht) Het ziet er complex uit, een paar activiteiten wilde ik kort toelichten. De andere zijn echter net zo belangrijk. Geen harde voorschriften, hoe je het moet uitvoeren hangt af van de context Maar als je je niet aan een designregel hodt loop je een riosico (gewoon goed in de gaten houden). Competenties niet in detail of nog verder uitwerken. Toetsen wordt er niet makkelijker door. 1,2 en 3 zijn de hoe punten, te toelichting zijn de wat punten. Maar bij de wat-punten kan ook weer aangeven hoe die wat-punten eruit moeten gaan zien.
  • Geel leerlijn onderzoek, bruin toetsweken. Samen met een korte schets per semester. Dit bleek voorlopig voldoende
  • Eerste signalen vanuit het hbo dat de kennis verwaarloosd wordt in projectonderwijs. Vandaar stevig aangezet in het opleidingsconcept. Het blijkt dat een analyse van ontwikkelingen in het beroep en het onderwijs allerlei zaken naar boven haalt die docenten zouden willen veranderen. En geeft hiermee een stevige basis om bepaalde zaken aan te pakken. Hetzelfde geldt voor als je eerst een probleemanalyse moet maken.
  • Conclusie 4: hele andere orde. Veranderkunde is de andere kant van de curriculumontwikkeling medaille. Competenties vaak op basis assessment: klantvirnelijk, doorzetten, e.d. Ik beschouw de als beroepshoudingen. Competenties wat mij betreft: complexe vaardigheden die kenmerkend zijn voor de discipline. In de praktijk zijn deze vaardigheden gekoppeld aan beroepshoudingen, andere vaardigheden en (vak)kennis. Andere woorden ervoor zijn: eindtermen, kwalificaties (deze zijn weer helemaal in). Je hebt ze nodig om duidelijk te maken aan derden wat je wilt bereiken met je opleiding en je moet ze kunnen gebruiken bij het uitwerken van het onderwijsprogramma
  • Met dank aan de lerarenoplediing en de HLO Hog. Leiden. In verschillende projecten
  • TN, resultaat van veel discussie, literatuuronderzoek en van het promotieonderzoek binnen de afdeling Aandacht aan de beroepshouding, niet alleen instrumenteel leren van onderzoeksvaardigheden, maar ook nieuwsgierigheid, e.d. Je moet als student werken aan een dergelijke houding.
  • Dus heel veel werk, in die tijd zou je toch een meer overtuigende zelfstudie kunnen schrijven
  • Maar ook voor “Research intensief onderwijs, blended learning, veranderingen in de discipline of het beroep”
  • Nu veel werk, in die tijd kan je verder komen. Deep learning, threshold concepts. Hoe in tijden van verhoging studiesucces toch goed onderwijs houden. 3. Toetsing: niet zo zeer meer meerkeuzetoetsen e.d. maar combineren van toetsen om tot een betere uitspraak te komen of iemand voldoet aan de eisen. 4. Het inzetten van experts, geen lange gedetailleerde lijsten met toetscriteria. Zorgen dat je de beheersing van de leerdoelen ook werkelijk meet.
  • JNJN

    1. 1. Curriculumontwikkeling: 39 jaar uitdaging Jan NedermeijerAfscheidssymposium Jan Nedermeijer: 29 juni 2012Studiesucces, gewoon doen ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    2. 2. Curriculumontwikkeling: 39 jaar uitdaging Wat heeft gemaakt dat ik mij van chemicus omschoolde naar onderwijskundige en dat bijna 39 jaar volhield?2 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    3. 3. Leidraad presentatie: Uitgaan van de resultaten van curriculum- ontwikkeling: o Wat heb ik, achteraf bekeken, gedaan? o Wat werkte, wat was belangrijk, wat was minder belangrijk? o Kan de aanpak niet effectiever, sneller en consequenter, en dus beter?3 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    4. 4. Proyek Tata Guna Airo Mijn eerst grote curriculum-project: Water Users Training project in Indonesië. (start in 1984, 3 jaar aan gewerkt)o Scholing gericht op het goed runnen van een technisch irrigatiesysteem.o Voor key farmers en ambtenaren Irrigatiedienst.o Opzetten van een modulair curriculum.o 115 modules voor zo’n 2000 uur onderwijs in het Engels en Indonesisch plus de scholing van docenten. 4 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    5. 5. Uiteindelijk resultaatPilot uigevoerd in drie provincies, daarnauitgebreid naar 11 provincies en naar India.Project was dus een succes .5 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    6. 6. Constateringen Verschil in opvattingen tussen de ingenieurs Ruimte nemen voor de en onderwijskundigen. moderne didactiek. Belang van vaardigheden Belang analyse beroepspraktijk: en het oefenen ervan. gebruik van taakanalyse, issue- . analyse Helder kader maken voor individuele modules. Kwaliteiten van de docenten cruciaal voor succes.6 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    7. 7. Hoe ga ik een curriculumproject in het hoger onderwijs in Nederland aanpakken? Kan het niet effectiever? In kortere tijd? Radbouduniversiteit Via projecten voor het HBO stap voor stap toegegroeid naar een slimmere aanpak.  Boekhandel en uitgeverij  Alle Agrarische Hbo-Opleidingen Verpleegkunde SHAO (landelijke organisatie) (Hogeschool Alkmaar)  Ruimtelijke ordening en planologie Master Land – en watermanagement (Hogeschool Larenstein)7 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    8. 8. Waarom is het ontwerpen van een curriculum zo lastig? 7. Afsluiting Nominaal studeren 8. Voortgangsregulatie 9. Motiveren Studieonderdelen jaar 3 10. Persoonlijke ontwikkeling 11. Sociale interactie 12. Opbouw en accumulatie Studieonderdelen jaar 2 2. Consistent1. Aansluiting en 3. Relevantmatching 4. Effectiviteit 5. Praktische uitvoerbaarheid 6. Transparant Studieonderdelen jaar 1 Bachelorprogramma 3 jaar Kwaliteitscriteria voor een HO-curriculum8 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    9. 9. DesignprincipesDesignprincipes helpen je bij het bedenken hoe je aan de slag kangaan om een curriculum te ontwerpen.Ze geven je echter geen garantie op succes.9 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    10. 10. Definitie designprincipe (naar van den Akker) Twee typen designprincipes  Beschrijven van de essentiële kenmerken van het designproduct (of: hoe ziet het eruit?) in een specifieke situatie. (= een curriculum, beroepsbeeld, een didactisch concept, een curriculumblauwdruk, een onderwijsleerstrategie e.d) of  Beschrijven van de essentiële kenmerken van de manier waarop het designproduct is gemaakt in een specifieke situatie. Dit alles onderbouwd vanuit empirisch onderzoek en praktijkervaringen.10 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    11. 11. Context HBO “de koninklijke weg van curriculumontwikkeling” 1. Het opstellen van een beroepsprofiel 2. Opstellen opleidingsconcept 3. Schetsen van de grote lijnen van de opleiding (de blauwdruk) 4. Concreet uitwerken van de studieonderdelen 5. Evaluatie11 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    12. 12. Procedurele designprincipes Essentiële kenmerken 1. Het opstellen van een Inventariseren en beschrijven van: beroepsprofiel •Rollen, (kern)taken en deeltaken •Beroepssituaties en vraagstukken •Producten en diensten van de beroepsgroep •Trends en ontwikkelingen (issues) •Beroepshoudingen (attitudes) 2. Opstellen opleidingsconcept Uitwerken van de: •Korte karakterisering van het beroep •Competenties en beroepshoudingen •Vakinhoud en vakgerichte vaardigheden •Curriculumorganisatie en rooster •Didactisch model inclusief de keuze van onderwijsvormen en uitwerking 3. Schetsen van de grote Aangeven van: lijnen •Plaats competenties in het curriculum van de opleiding (de •Een overzicht van de modules blauwdruk) •De onderwijsvormen •De toetsing en het OER •Inzet docenten •Studiegidsbeschrijvingen •……..12 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    13. 13. Master Fysiotherapie Semester 1Thema Definiëring Het expliciet maken van wat men impliciet al weet en doet en vervolgens nagaan hoe het eigen handelen verbeterd kan worden.Rollen SpecialistBeroepssituaties Klinisch redeneren bij chronisch zieken; ketenzorg; preventie en voorlichting; richtlijnen; case management; voorlichting en educatie;Vraagstukken Verhelderen zorgvraag (‘patiënt values’); onderbouwen diagnostisch methodisch handelenDiensten en Werkplan ‘case report’; Voordrachten; Overdracht; RPS-formulier;producten Voorlichtingsplan en verslag; Samenvatting artikel klinisch redeneren;Competenties 1, 3,5, 6, 8, 11, 12Vakinhoud Modellen / richtlijn verslaglegging; Modellen zorgvraag Gedragsverandering; Pathologie; Voorlichtingskunde leermodellen; Ketenzorg en de rol van FT.Wetenschapslijn Methoden & technieken; Wetenschapsfilosofie; epidemiologie; Kennis modellen; Zoeken, interpreteren literatuur; Klinimetrie; Interpreteren basisliteratuur;Portfolio Invoeren tekst in portfolio. Voortgangsgesprekken13 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    14. 14. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 3w 4w Gedrag in Vrouw, relatie tot 2w to to 4w Verlos- et 3w et verloskun 5w Bouw en 5w Metabole gezondheid Leer 5w Circulatie en 5w Hersenen en 4w Optimale kundige Jaar 1 si Homeost si de en bewegen systemen en maat- onde n volumeregulatie zintuigen zorg n beroepsorien ase maatsch schappij rzoek g g terede stage appij ontwikkeling Doorlopende verloskundige stage 2w t 3w 4w 3w Verlos o 3w Sekse en 2w Capita Genont- kundi 5w Arbeid, e Ontwikke 5w Start van een 5w Van baby tot Toets- seksuali- Leer- 8w Veel voorkomende pathologie selecta Jaar 2 wikkeling ge leefstijl en t ling en mensenleven jong volwassene prak- ing teit en onde (alle domeinen) Of en om- gezondheid si ziekteleer tijk relaties rzoek kennis- geving n stage ikring g to 2w KTC, et MOET/ 7w Verloskunde praktijk 6w Psychisch 6w Stage Monitoring 4w Kinderge- 5w Public health 5w 6w Wetenschappelijk Jaar 3 si POET functioneren foetus en neonaat neeskunde n Project Keuzeonderwijs stage focusonderwijs g 10w Masterstage 1 Verloskunde in 8w Msterstage 2 in de 8w Masterstage 3 in de Jaar 4 de klinische setting verloskundige praktijk Verloskunde klinische setting 7w Keuzestage Master 9w Wetenschappelijke stage Wekelijkse stageterugkomdagen 5w Jaar 4,5 Wetenschappelijk 16w Verloskundige Eindstage e stage (vervolg) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 Plus een korte schets van de opleiding per semester14 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    15. 15. Nieuwe designprincipes in de koninklijke weg van curriculumontwikkeling o Vakkennis en toetsing krijgen (in het hbo) weer expliciet aandacht na de hype van de competenties. o Concrete uitvoering curriculumontwikkeling verschilt per project. o Voorbereidend werk in een curriculumcommissie. Bespreken resultaten. o Gebruik maken van ervaring docenten. o De blauwdruk breekt door. Cruciaal voor de beeldvorming: men ziet de opleiding eindelijk concreet voor zich!15 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    16. 16. Tussenconclusies o Steeds beter greep gekregen op curriculumontwikkeling. o Nog niet goed opgelost: het aangeven van niveaus in de ontwikkeling van de competenties. o Lastig punt: Wat zijn nu eigenlijk competenties (toen nog KBV’s) en wat zijn beroepshoudingen. o Lastig maar cruciaal: Realiseren passende organisatie van het curriculumproject.16 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    17. 17. De aanpak van curriculumontwikkeling kristalliseerde steeds verder uit o Uitwerken competenties in niveaus is gerealiseerd. o Het idee Leerlijnen is o.a. concreet uitgewerkt in de opleiding Geneeskunde (LUMC). o Didactisch concept is scherper en bruikbaarder geworden.  Dit zijn inmiddels onmisbare designprincipes geworden.17 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    18. 18. Vereenvoudigd voorbeeld van een leerlijn1. Opzetten en • Het opzetten en • Onder begeleiding • Zelfstandig uitvoeren van uitvoeren van een opzetten en uitvoeren opzetten en technisch eenvoudig onderzoek van een kwalitatief of uitvoeren natuurkundig naar een praktisch kwantitatief onder- onderzoek vanuit experimenteel probleem. zoek waarbij alle de wetenschap of onderzoek • …. onderzoeksfasen aan vanuit de praktijk. bod komen. • …… • …...18 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    19. 19. Kunnen de designprincipes uit de Koninklijke weg niet ook in andere contexten gebruikt worden? Twee voorbeelden19 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    20. 20. Voorbeeld 1 “Zelfstudies en aanvragen nieuwe opleidingen (NVAO)” o Zelfstudies en aanvragen nieuwe opleiding: werkelijke kwaliteit opleiding komt niet altijd tot zijn recht. o Meegewerkt aan zelfstudies en aanvragen nieuwe opleiding: Geneeskunde, Master Fysiotherapie, Bachelor en Master Verloskunde, Bachelor Stedenbouwkunde en Bachelor Watermanagement. o Toepassen designprincipes uit de Koninklijke weg bleken de documenten aanzienlijk te versterken. Eindkwalificaties, didactisch concept, blauwdruk, studiegidsteksten.20 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    21. 21. Voorbeeld 2 “Formuleren voorstellen voor verbeteren studiesucces van een bestaande universitaire opleiding”. Projecten bij Technische Natuurkunde (TUDelft), Informatica (VU) en Huisartsgeneeskunde (LUMC)  Designprincipes uit de Koninklijke weg van curriculumontwikkeling bleken ook in deze context goede hulpmiddelen, met name: 1. Issue-analyse, eindkwalificaties, didactisch concept, blauwdruk, studiegidsbeschrijvingen. 2. Gebruik maken van ervaring docenten. 3. Bespreken resultaten in curriculumcommissie en met de docenten.21 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    22. 22. Samenvattend  Ik heb u een schets gegeven van hoe mijn aanpak van curriculumontwerpen zich in de loop der jaren stap voor stap heeft ontwikkeld.  Al doende leren, kijken hoe anderen het doen, bedenken van een vernieuwde aanpak, heeft mij geholpen om mijzelf steeds verder te professionaliseren en het werk effectiever uit te voeren.  De aanpak is in verschillende contexten effectief gebleken. Hier geldt de opmerking Studiesucces, gewoon doen.  Het is typisch werk dat door een onderwijskundige gedaan wordt (samen met docenten, management en beleidsmedewerkers).22 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    23. 23. Maar vragen blijven er …. Bijvoorbeeld:  Waarom is er niet meer onderzoek naar de designprincipes bij curriculumontwikkeling in het HO? (Educational design research, van den Akker cs)  Hoe kun je een diepere verwerking van de leerstof realiseren?  Hoe kun je ervoor zorgen dat je op een efficiënte manier het behalen van de leerdoelen toetst? (zie bijvoorbeeld van Vleuten)  Het verder uitwerken van leerlijnen in concrete leeractiviteiten. En hoe kan ICTO daarbij helpen? Kunnen ook hiervoor designprincipes geformuleerd worden?23 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing
    24. 24. Plannen voor de toekomst: Doorgaan met de website Studiesuccesho. Mijn ervaringen met curriculumontwikkeling verder uitwerken in een artikel, in een tweede boek of ‘iets’ op het internet.24 ICLON, Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing

    ×