04 GIzarTea
IGANDEA 2009KO MAIATZAREN 10A
SAREKO LAGUNARIADI
Munduan milioika lagunek osatua dute lagun taldea Interneten. Sare sozialetako kideak nabarmen ugaritu dira azken bi
urteetan. Erabiltzaileen kopurua emendatzearekin batera, ordea, areagotu egin dira askoren kezkak.
Eider Goenaga
Facebookerako aplikazio bat sortu
eta horren bidez hainbat erabil-
tzaileren datuak eskuratu dituzte
BBC News telebista kateko kazeta-
riek. «Joko itxurako aplikazio sin-
ple bat» dela dio BBCren erreporta-
jeak, eta datuen babesari dagokio-
nez Facebooken eta gisako sare so-
zialen —Tuenti, MySpace eta
erabiltzaileak profila sartu be- «Dena ez da arriskua.
har duen beste hainbaten— Gehiegizko alarmismoa
hutsuneak agerian jartzea ze- ari gara bultzatzen
la euren asmo bakarra. BB-
Interneten inguruan»
Cren arabera, eskuratutako
datuak ez lirateke nahikoa HARITZ RODRIGUEZ
KAZETARIA
banketxe batean iruzur
egiteko, baina bai erabil-
tzaile baten nortasun or-
dezkapena egiteko.
«Ez sarean idatzi postal
batean idatziko ez zenuke-
ena». Horixe da sarean
hainbat eta hainbat erabil-
tzailek zabaldutako ahol-
kua, datuen pribatutasuna
gordetzeari dagokionez.
«Sareon sortzaileak
Sare sozialak erabiltzeak ez
du esan nahi halabeharrez
enpresa pribatuak direla
nork bere pribatutasunari uko jakin behar du jendeak, eta,
egitea. Hori uste du, behintzat, agian, askok ez dakite»
Haritz Rodriguez kazetariak. Web
IGOR CALZADA
2.0 teknologietan aditua da Rodri- NEVADAKO UNIBERTSITATEKO IKERLARI KIDETUA
guez, eta aritua ere bai. Facebook ETA PROIEKTU ZUZENDARIA MU-N
eta Twitter erabiltzen ditu, eta ez
du ikusten bere pribatutasuna «be-
reziki» arriskuan. Gakoa, noski, ten ditu. Ezagutza da gakoa; hori da
sare sozial hauek erabiltzeko mo- ondo jokatzeko eta ondo nabigatze-
duan dagoela dio, zentzunez joka- ko egon daitekeen arma indartsue-
tzean. «Erabiltzaileak badaki zein na». Horretarako, ordea, guraso, he-
informazio ematen duen, baita in- zitzaile eta nerabeen inguruan dau-
formazio hori nori uzten dion ikus- den beste helduen «alfabetatzea»
ten ere. Pribatutasunaren mugak landu behar dela uste du.
norberak jartzen ditu», esan du. mertzialen aitzakian gizarte zibila- «Garrantzitsua da erabiltzailea
ren eskubideak bortxatzetik etor
Hainbat trebatzea, baina jendea beldurtu Milioika lagun
Enpresa pribatuak liteke arriskua, eta gakoa neurriak egiten dugula iruditzen zait ba- Gazte edo heldu, milioika lagun
Ezinbestekoa da sare sozial bakoi-
tza nork eta nola kudeatzen duen
hartzean datza. Sareon sortzaileak
enpresak direla jakin behar du jen-
aholku tzuetan», adierazi du Calzadak.
Eta beldurra sartzeari inolako zen-
daude sare sozialetan izena eman-
da. Erabilienak Facebook eta Mys-
jakitea, haietan behar bezala mu-
gitzeko. Izan ere, enpresa priba-
deak, eta, agian, askok ez dakite».
Erabiltzaileek —batik bat, gaz-
erabilerarako tzurik ez dio ikusten, saihestu ezin
den olatu baten moduan ikusten
pace dira, bakoitza 200 milioi era-
biltzaile ingururekin; Twitterrek 3
tuen esku daude gehienak, eta diru teenen artean— informazio osoa baititu teknologia berriak. «Ola- milioi ditu, eta Tuentik, 600.000.
asko irabazten dute. Facebookek, eta trebakuntza izatea behar-beha- Datuak Babesteko Euskal Bule- tua badator, eta ni ez naiz aurka jo- Horrek esan nahi du milioika lagu-
esaterako, 150 milioi dolar irabaz- rrezkotzat jotzen dute Rodrigue- goak kanpaina bat jarri du mar- ango. Olatua hartu egin behar da, nen datuak daudela sarean, eta ho-
ten ditu urtero (112 milioi euro), ba- zek zein Calzadak. Izan ere, hain- txan, Kontuzdatos lelopean, eta eta ahal den azkarren gure idiosin- ri polemika iturri bihurtu da. Ro-
tik bat publizitate eta marketin en- bat gunetan erabilera 18 urtetik be- aholkuz betetako hiru liburuki krasiara egokitu, gure beharreta- driguezen arabera, «polemika ho-
presei erabiltzaileen ezaugarrien herakoentzat mugatuta dagoela atera ditu nerabeentzat. Horie- ra egokitu». Gaztetxoekin zentsu- nek, eztabaida ez ezik, askoren
informazioa salduz. ohartarazi arren, adingabekoek tan, besteak beste, ohartarazten raltzaile lana egitearen kontrakoa kontzientzia piztu du» eta hori, be-
«Merkataritzako informaziora- jaioteguna aldatu eta ez dute sar- du Interneten sartzen diren da Calzada. «Espiritu kritikoa bul- rez, ez da txarra. «Baina, Interne-
ko oso iturri baliagarriak dira hala- tzeko oztoporik. Eta beren artean datuak «bizi osorako» han geldi- tzatu behar da, pertsona autono- ten dena ez da arriskua. Eta gaur
ko sareak, eta multinazional eta in- datu pertsonalak, informazio pri- tzen direla eta ezabatzea «ia ezi- moak trebatu eta balio solidarioak egun gehiegizko alarmismoa ari
teres merkantilista ugari dauzkate batua eta argazkiak partekatzea nezkoa» dela. Bestalde, sarean eman. Ez dira inozoak, eta tresna gara bultzatzen Interneten ingu-
atzean», dio Igor Calzadak da ohikoena. Askorentzat kezka kalean izan ohi dugun «zuhur- horiek emanez gero, nahikoa izan- ruan. Gainera, egia da sare sozia-
(www.igorcalzada.com). Ikertzaile iturri bihurtu da nerabeek sare so- tziaz» jokatzeko aholkua ema- go da sarean behar bezala ibil dai- lak kontrol tresna izan daitezkee-
kidetua da Nevadako Unibertsita- zialez egiten duten erabilera, eta ten du, eta kalean edozeini tezen». la, gure datuak dituztela, baina gu-
tean, AEBetan, eta Gizarte Berri- Datuak Babesteko Euskal Bulego- emango ez genizkiokeen Aro digitalean hezitako belau- re datuak beste leku askotan ere
kuntza eta Web 2.0 gaiaren inguru- ak, esaterako, kanpaina bat abiatu datuak edo emango ez genioke- naldia murgildu da egun buru-bela- ematen ditugu, gure irudiak har-
ko proiektu zuzendaria Mondra- du gazteen artean euren pribatuta- en argazkia Interneten jarri rri sare sozialetan, eta Rodriguezek tzen dituzten kamerak daude kale-
gon Unibertsitatean. Haren arabe- suna gorde beharrari buruzko kon- baino lehen gogoeta egitera bul- ez du gaizki ikusten. «Arriskuak ba- an, eta sakelakoaren bidez erraza
ra, «interes merkantilisten eta ko- tzientzia sustatzeko. tzatzen du. ditu, baina aukerak ere mila ema- da une oro non gauden jakitea».