Artelan iruzkina

1,166 views
750 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,166
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
35
Actions
Shares
0
Downloads
13
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Artelan iruzkina

  1. 1. ARTELAN BATEN IRUZKINA EGITEKO JARRAIBIDEAK LH BATXILERGOA 2011/2012 IKASTURTEA
  2. 2. AURKIBIDEA 1. 2. 3. 4. 5. Sarrera Iruzkinaren atalak Arkitektura Eskultura Pintura
  3. 3. SARRERA  Artelan baten komentaketa edo iruzkina egiteak zera esan nahi du:     irudi horretan ikusten ditugun elementu eta alderdiak deskribatu eta aztertu. Artelanak transmititzen duena azaldu. Egilearen gaineko datuak eta bere lanaren ezaugarriak ezagutzen badugu. Artelana sortu den testuingurua.
  4. 4. IRUZKINAREN ATALAK IRUZKINA IDENTIFIKAZIOA AZTERKETA FORMALA AZTERKETA ESTETIKOA
  5. 5. ARTELANAREN IDENTIFIKAZIOA Izena edo izenburua  Kokalekua  Egilea edo egileak  Noizkoa den 
  6. 6. AZTERKETA FORMALA Diziplinaren arabera azterketa formalak pauso desberdinak jarraituko ditu: - Arkitektura Eskultura Pintura
  7. 7. AZTERKETA ESTETIKOA     *Autore edo egilearen erreferentzia *Testuingurua: joera estetikoekin eta egoera soziopolitikoarekin lotu. *Lanaren gaia edo eduki ikonografikoa testuinguruarekin loturik. *Artistaren asmoak eta arrazoiak lanean nola gauzatzen diren argiturik, egin zen garaian eta ondoren izan duen eragina, aurrerapena edo haustura ekarri zuen zehaztuz.
  8. 8.  Iruzkin baten garapenak argia izan behar du. Hala ere, askotan, elementu formalen azterketak garai hartako estilo artistikoaz edo gizarte testuinguruaz hitz egitera bultza gaitzake. Horrela, gaiaren garapenak ordenatu eta ongi antolatua izan beharko du, baina ez dira atal hauek modu itsu eta zurrun batean jarraitu behar, ideia eta kontzeptu ezberdinak erlazionatzeko eta harreman hauek ongi antolatzeko eta ordenatzeko gaitasunak emango baitu iruzkinaren maila.
  9. 9. LAN ARKITEKTEKTONIKOEN AZTERKETA FORMALA Aztertu beharreko alderdiak:  oin mota  materiala  elementuen deskripzioa  eraikinaren bultzadak - indarren oreka  Eraikinaren beste berezko osagaiak:      barne espazioaren kontzepzioa Hutsarte kopurua Barne argiaren kontzepzioa Eraikinak: galeriak, triforio, edo eratxitako galeriak dekorazio-elementuak
  10. 10. ESKULTUREN AZTERKETA FORMALA Aztertu beharreko alderdiak:             gaia erabilitako materialak Kokapena mukulu edo erliebe mota aurkezpen mota formaren azterketa materialen ehundura eta akaberak modelatze lanak Konposizioa mugimenduaren irudikapena adierazkortasun edo espresibitatea eskulturaren eta inguruko espazioaren arteko erlazioa.
  11. 11. PINTUREN AZTERKETA FORMALA Aztertu beharreko alderdiak:           gaia mota (olioa, akuarela, akrilikoa, enkaustikoa, pastela edo freskoa) euskarria (ohola, papera, horma, ganga...) artelana pintatu den modua (pintzelkada mota, nola erabili duen,...) Konposizioa kolore mota argi mota espazioaren irudikapen mota (perspektiba, dimentsioa, sakontasuna...) irudien irudikapen mota, beraien adierazkortasuna,... Pertsonaien adierazkortasuna
  12. 12. ARKITEKTURA AZTERKETA FORMALEKO ALDERDIAK
  13. 13. OIN MOTAK Laukizuzena Basilikala Zirkularra
  14. 14. OIN MOTAK (II) Latin gurutzekoa Greziar gurutzekoa
  15. 15. MATERIALAK Zura Adreilua Pezoa edo Adobea
  16. 16. MATERIALAK (II) Harri horma Landugabeko harria
  17. 17. MATERIALAK (III) Harlandua edo harri-silare Harlandu horma Harlanduxka
  18. 18. HARLANDUAK Luzeko estekadura Zeharkako estekadura Luze-zeharkako estekadura
  19. 19. MATERIALAK (IV) hormigoia beira
  20. 20. ELEMENTUEN DESKRIPZIOA   Behetik gora deskribatu behar dira. Bi elementu mota bereiztuko ditugu:   Euskarriak edo elementu eusleak: Elementu eutsiak edo estalkiak:
  21. 21. EUSKARRIAK EDO ELEMENTU EUSLEAK   Hormak (materialak) Zutarriak    Zutarri atxikiak Zutabeak – Ordenak Arkuak
  22. 22. ZUTARRIAK  Ebakidura poligonaleko euskarri edo elementu eusleak. Zutarri atxikia
  23. 23. ZUTABEAK   Ebakidura zirkularreko euskarri edo elementu eusleak. 3 alde edo elementu:    Oinarria edo harroina Enborra edo ardatza Kapitela
  24. 24. ZUTABEAK (II) Joniarra Corintiarra Doriarra
  25. 25. ZUTABEAK (III) Toscanarra Konposatua
  26. 26. ARKUAK – uztai itxurako elementu eutsiak 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Giltzarria Dobela edo ziria Arkugainera/Estradosa Inposta Arkubarnera/Intradosa Gezia Argia, baoa Kontrahorma
  27. 27. ARKUAK (II) - motak Erdi-puntukoak edo zirkulo erdikoak Zorrotzak edo ogiba arkuak Ferra arkuak
  28. 28. ARKUAK (III) Beheratuak Kanopialak Gingildunak
  29. 29. ELEMENTU EUTSIAK EDO ESTALIAK       Dintelduna Arkitrabeduna Zureria Teilatuak Ganga – Moldeak Kupula - Motak
  30. 30. ESTALKI DINTELDUNAK   Lehen estalkiak Arazoa: horma eta zutabeen beharra
  31. 31. ESTALKI ARKITRABEDUNA   Zutabe eta alboetako hormen gainean bermatzen da habe horizontalez itxuraturiko egitura bat, eta haren gainean eraikitzen da estalkia. Entablamendu: arkitrabe sistema osatzen duten elementu multzoa.
  32. 32. TEILATUAK     Ageri dituen isurialdeen arabera Isuri bikoak Hiru / Lau isurikoak. SABAI KASETOIDUNA: eraikin baten barne espazioaren goialdean erazertzen den zurezko edo igeltsuz egindako estruktura horizontala.
  33. 33. GANGAK  Material batzuen eskasiak eta zutaberik gabeko espazio zabalagoak eta gardenagoak sortu nahiak bultzaturik sortu ziren gangak.  Zintra bidezko eraikuntza-lana eskatzen du.
  34. 34. GANGA MOTAK  ZIRKULU ERDIKO GANGA EDO UPEL GANGA – Zirkulu erdiko arkuaren sakoneko luzapena da.
  35. 35. GANGA MOTAK (II)  ERTZ GANGA – Zirkulu erdiko bi gangak perpendikular ebaki ondoko emaitza.
  36. 36. GANGA MOTAK (III)  GANGA ZORROTZA edo OGIBA GANGA – Arku zorrotzaren sakoneko luzapena. • ZEHAR ARKUAK edo GERRIKO ARKUAK: ganga GERRIKODUNAK
  37. 37. GANGA MOTAK (IV)  GURUTZE GANGA – Bi ganga zorrotzek perpendikular ondoko emaitza da.
  38. 38. KUPULAK   Oin karratuko espazio bat estaltzeko, uztai bat beraren ardatz bertikalean birarazi ondona sorturiko egituraren itxurako estalkia. Arazo handiena: prisma karratuaren eta kupularen oinarrian ageri den eraztun zirkularraren arteko igarobidea nola zehaztu.
  39. 39. KUPULAK (II)  ZINBORRIOA edo DOMOA: Gurutzaduraren gainean eraikitako dorru moduko bat. Oin karratukoa edo poligonalekoa izaten da.
  40. 40. KUPULAK (III)  MASKOR GAINEKO KUPULA:  Maskor edo Petxina izeneko elementuez baliatzen da → aldeak barrurantz kurbaturik ageri dituzten triangelu konkaboak dira.
  41. 41. KUPULAK (IV)  TRONPA GAINEKO KUPULAK: Gangatxo irten batzuk erabiltzen ditu bermatzen den perimetroa oktogonal bilakatzearren.
  42. 42. KUPULAK (V)    DANBORRA: Kupula goratu ohi den zilindro itxurako gorputza. KUPULA ATALDUNA: azalera, barne nahiz kanpoaldekoa, laranja baten moduan ataletan banaturik ageri duena da. LINTERNA
  43. 43. ERAIKINEN BULTZADAK Kontrahormak edo ostikoak  Arbotanteak  Exedrak 
  44. 44. KONTRAHORMAK
  45. 45. ARBOTANTEAK
  46. 46. EXEDRAK  Esfera laurdeneko kupula batzuk dira. Maiz kupula batek alboan eragiten dituen bultzadak indargabetzeko erabiltzen dira.
  47. 47. BESTE BEREZKO OSAGAIAK  barne espazioaren kontzepzioa   Egituraketa  Espazio zentralizatua  Bide espazioa neurriak
  48. 48. DEKORAZIO ELEMENTUAK     Hormetan estaldurak Pinturak Eskulturak Ugaritasuna – urritasuna
  49. 49. ESKULTURA AZTERKETA FORMALEKO ALDERDIAK
  50. 50. MATERIALAK eta ESKULTURA PROZEDURAK  Tradizioari jarraituz, materialak gehituz edo kenduz lortu izan da eskultura-irudia.  MATERIALA GEHITUZ BIDERATZEN DIREN PROZEDURAK:  BUZTINA: materiala moldatuz lortzen da irudia, eta material bereko beste kopuru batzuk gehitu dakizkioke sorturiko irudiari.
  51. 51. MATERIALAK eta ESKULTURA PROZEDURAK (II)  MATERIALA KENDUZ BIDERATZEN DIREN PROZEDURAK:  ZIZEL-LANAK: Zizelatu egiten da landu beharreko materialaren blokea.
  52. 52. MATERIALAK eta ESKULTURA PROZEDURAK (III)  ZURA  Gubia, zizel edo trintzen bitartez lantzen da, zurezko edo brontzezko mailuaz joz.
  53. 53. MATERIALAK eta ESKULTURA PROZEDURAK (IV)  BOLIA HEZURRA, ADARRA
  54. 54. MATERIALAK eta ESKULTURA PROZEDURAK (V)  HARRIA  Kareharriak erabilienak Marmolak eta alabastroak estimatuenak
  55. 55. MATERIALAK eta ESKULTURA PROZEDURAK (VI)  BRONTZE-GALDAKETA:  Molde baten beharra - buztina, argizaria
  56. 56. MATERIALAK eta ESKULTURA PROZEDURAK (VII)  Beste materialak: Burnia, plastikoa, etab.
  57. 57. KOKAPENA Eskultura monumentala Eraikin baten aurrealdean dagoen Hiri izaera: idulki baten gainean iturrietan garaipen arkuetan zutabeetan... Hileta eskultura Erretaulak (osagaiak: kaleak, atikoa eta teilatutxoak) Aldareak ...
  58. 58. MUKULU EDO ERLIEBE MOTA ERLIEBEA: Eskultura-lana egina dagoen plano orokorretik kanpoaldera gutxi gora-behera irtenaz nabarmentzen denean. BAXUERLIEBEA: gorputzen bolumena dauden planotik erditik behera irteten direnean. ERDIERLIEBEA: bolumena erdia irteten denean.
  59. 59. MUKULU EDO ERLIEBE MOTA (II) GOIERLIEBEA: bolumena erditik gora irteten denean. BARNE-HUTSA: bolumena planotik irteten ez denean.
  60. 60. AURKEZPEN MOTA – Mukulu biribila MUKULU BIRIBILA: Gorputzen bolumena bere dimentsio guztietan landu denean. BUSTO: Bularretik gora eginiko erretratua. GORPUTZ ENBOR: Gerritik gora eginiko erretratua.
  61. 61. AURKEZPEN MOTA – Mukulu biribila GORPUTZ OSOA ageri denean, posturaren arabera izendatuko ditugu. ESERIA OTOIZLARIA
  62. 62. AURKEZPEN MOTA – Mukulu biribila ETZANA ZALDIZKOA
  63. 63. FORMAREN AZTERKETA NATURALISTA (objetu errealisten irudikapena ingurune naturalean) - ANTINATURALISTA ESTEREOTIPATUA (aldaketarik gabe errepikatua): AURREZ AURREKOTASUNA HIERATISMOA: Espresibitaterik ez. Seriotasuna. HIERARKIZAZIOA
  64. 64. FORMAREN AZTERKETA (II)  IDEALIZATUA
  65. 65. FORMAREN AZTERKETA (III)  IKUSPEGI NAGUSIA  (aurrez aurre edo eskortzoa) HAINBAT IKUSPUNTUKO IKUSPEGIA
  66. 66. MATERIALAREN EHUNDURA ETA AKABERAK Leundua  Zimurtsua - Toles eta zimurren modelatze lana zehaztuz – xehetasunen aurkezpena  Lan gestuala edo espresionista 
  67. 67. MODELATZE LANA Leuna  Argi-iluna  Argiaren eragina 
  68. 68. KONPOSIZIOA  Forma geometriko baten barruan inskribaturik dagoen azaldu.
  69. 69. KONPOSIZIOA (II)  Simetria-ardatza, lerro diagonalak edo kurbatuen arabera antolaturik dagoen azaldu.
  70. 70. KONPOSIZIOA (III)  Kontrapostoaren erabilera
  71. 71. KONPOSIZIOA (IV)  Kanon-en erabilera
  72. 72. MUGIMENDUAREN IRUDIKAPENA  Mugimendu eutsia Mugimendua garapenean
  73. 73. ESKULTURAREN ADIERAZKORTASUNA  Aurpegia eta keinuaren tratamendua.
  74. 74. ESKULTURA ETA INGURUKO ESPAZIOAREN ARTEKO ERLAZIOA  Bolumenen eta hutsuneen arteko erlazioa.
  75. 75. GAIAK Erretratu naturalista  Hileta gaia  Erlijiosoa  Mitologia  Kronika … 
  76. 76. PINTURA
  77. 77. GAIA  Natura hila Paisaia (idealizatua edo erreala)
  78. 78. GAIA (II): ERRETRATUA
  79. 79. GAIA (III)  Kronika-koadroa: gertaeren oroitzapena ospatzeko egina (garaikoa edo iraganekoa: pintura historikoa)
  80. 80. GAIA (IV)  Mitologia Bliblia – erlijioarekin lotua
  81. 81. MOTA olioa akuarela
  82. 82. MOTA (II) akrilikoa
  83. 83. MOTA (III) Enkaustikoa pastela
  84. 84. MOTA (IV) freskoa
  85. 85. EUSKARRIA Mihisea  ohola  papera  horma  ganga 
  86. 86. ARTELANA PINTATU DEN MODUA  Marrazketa kolorearen aurrean nagusi den edo alderantziz.
  87. 87. ARTELANA PINTATU DEN MODUA (II)  Pintzelkada mota eta nola erabili duen    Pintzelkadak doi-doi sumatzen diren Teknika xehe zehatza eta lausodurak bideratuz Pintzelkadak nabarmen sumatzen diren eta pinturaren trinkotasun, lodiera eta kalitateez baliatu den:  Pintzelada trinkoak eta pinturaz beteak  Finak eta gardenak  Izaera gestuala
  88. 88. ARTELANA PINTATU DEN MODUA (III)
  89. 89. KONPOSIZIOA Lerro horizontal, bertikal edo kurbatuak azaltzen diren.  Simetria  Itxia edo irekia  Elementu nagusiak forma geometriko simple baten barruan inskribaturik dauden  Egonkortasuna edo bizitasuna 
  90. 90. KOLORE MOTA Kolore bizia, leuna edo pasteldua den.  Lausodurak  Kolore gamak  Harmonia edo kontrastea 
  91. 91. KOLORE MOTA (II)
  92. 92. KOLORE MOTA (III)
  93. 93. KOLORE MOTA (IV)
  94. 94. ARGI MOTA (I)  Fokala
  95. 95. ARGI MOTA (II)  Argia naturala bizia
  96. 96. ARGI MOTA (III)  Argi naturala zabala eta lasaia
  97. 97. ESPAZIOAREN IRUDIKAPEN MOTA (I)  Sakontasun sentsazioa
  98. 98. ESPAZIOAREN IRUDIKAPEN MOTA (II)  Hiru dimentsioko sakontasunaren sentsazioa (irudibildua, perspektiba konikoa)
  99. 99. ESPAZIOAREN IRUDIKAPEN MOTA (III)  Beste espazio-interpretazio mota (kubista)
  100. 100. ESPAZIOAREN IRUDIKAPEN MOTA (IV)  Irudia laua
  101. 101. IRUDIEN IRUDIKAPEN MOTA (I)  Errealista naturalista
  102. 102. IRUDIEN IRUDIKAPEN MOTA (II)  Idealizatua – estilizazioa
  103. 103. IRUDIEN IRUDIKAPEN MOTA (III)  Deformazio espresionistak
  104. 104. IRUDIEN IRUDIKAPEN MOTA (IV)  Bolumen eta formen aldaketa edo murrizteak.
  105. 105. PERTSONAIEN ADIERAZKORTASUNA Aurpegiera eutsikoak  Aurpegiera aske eta adierazkorra 

×