Zorg voor goede voeding
10 oktober 2013
Welkom

Gerard Bosman
Dagvoorzitter
Zorg voor goede voeding
10 oktober 2013
Inleiding

Dr. C. Kalisvaart
Kennemer Gasthuis
Gezond ouder worden: de rol van
(onder)voeding
Dr. Kees Kalisvaart
Klinisch Geriater
Kennemer Gasthuis Haarlem
Frailty-paradigma
Veroudering
Ziekte
- somatisch
- psychiatrisch

Levensstijl

F
R
A
I
L
T
Y

Sociale
support

Kwaliteit
v...
Hendrikje van Andel-Schipper
“Oud worden gaat vanzelf. Niet te veel eten,
Niet te veel drinken, veel bewegen
en de moed no...
We leven gemiddeld 20 jaar langer
dan onze voorouders 100 jaar
geleden en 40 jaar langer dan 150
jaar geleden !

Kees Kali...
Gemiddelde levensduur
Waarom verouderen we?
• Lichaam loopt schade op
• Schade kan niet geheel
worden hersteld
• Na verloop van tijd
ontstaan ma...
Ouder worden
• Hoe ouder we worden, hoe meer littekens ons
lichaam opstapelt: we takelen langzaam maar
zeker af!
Endogeen
• Het verliezen van
elasticiteit van de
epidermis (rimpels)
• Ouderdomsverziendheid
• Volumeverlies van de
spierm...
Kunnen we veroudering tegengaan?
•
•
•
•

Schadelijke factoren beperken
Lichaamsbeweging
Voeding
Geneesmiddelen
Voeding
Gebalanceerd, gevarieerd en
voedingrijk dieet is belangrijk voor
gezond ouder worden
Fruit, groenten, vis zijn gez...
Wat is voeding?
Macronutriënten
- Koolhydraten
- Eiwitten
- Vetten

Micronutriënten
- Vitaminen
- Mineralen
- Spoorelement...
Wat is voeding?
– Koolhydraten (energie)
– Eiwit
– Vocht
– Micronutriënten m.n. Vit D
• www.vitamine-info.nl
Definitie
Ondervoeding is een multifactoriële aandoening
en heeft daarmee het karakter van geriatrisch
syndroom
Oorzaken:
...
Kernpunten
 Aandacht voor ondervoeding bij risicogroepen is
van groot belang en samenwerkingsafspraken zijn
nodig
 Onder...
Onbedoeld gewichtsverlies
De eenvoudigste indicator voor
ondervoeding:
onbedoeld gewichtsverlies

Ook patiënten met overge...
Prevalentie ondervoeding in
eerstelijnszorg en thuiszorg

J.Schilp, VU,
Oorzaken ondervoeding

Disbalans
behoefteinname
Verminderde
inname van
voedsel ondanks
adequate
beschikbaarheid

Ondervoed...
Wat zijn de risicofactoren om in de loop
van de tijd ondergewicht te
ontwikkelen?
Determinanten

HR (95% CI)

Demographische factoren
Vrouwelijk geslacht

1.40 (1.01 - 1.92)

Leeftijd ≥ 75 jaar

1.30 (0.9...
Gevolgen ondervoeding in de thuissituatie
Afname gewicht
en
spiermassa

Hogere
mortaliteit

Vertraagd herstel en
verminder...
Ouderen blijken hoogrisicodragers…
Wie zijn die kwetsbare ouderen?
•
•
•
•
•
•
•
•

gebitspathologie;
slikstoornissen;
achteruitgang mobiliteit;
verminderde ...
Wie zijn die kwetsbare ouderen?
hoogbejaard zijn;
lage sociaal-economische status;
sociaal isolement, vereenzaming, verwed...
Redenen onvoldoende
beschikbaarheid?
• Armoede
• Zelfverwaarlozing
• Problemen met boodschappen
doen en koken
• Ontbreken ...
Verandering in energiebehoefte!
Fysiologische aspecten
• Afname spiermassa
• Vetverdeling:
buikvet
• Afname botmassa
• Afname dorstgevoel

• Minder
lichaa...
Factoren die de voedingsstatus bij ouderen beïnvloeden
Fysisch
Minder vetvrije
massa
Verminderde
mobiliteit
Veranderingen
...
Hoe te herkennen?
Wegen! Ongewild gewichtsverlies met:
• > 5% van het lichaamsgewicht in één maand
(of 3 kg/mnd)
• > 10% v...
Weinig eten? Grenswaarde
< 1500 Kcal (6,3 MJ) per dag: inadequate
micronutriëntenvoorziening dreigt
• 20% zelfstandig wone...
Valkuil ongewild gewichtsverlies
• bagatelliserende patiënt (“twee kilo, dokter:
van 75 naar 70”)…anamnese: hoe?
• tevrede...
Voedingsinterventie
• Energie: minimaal 1500 kcal/dag
• Eiwit: 1,2-1,5 g eiwit/kg/dag
• Vitaminen en mineralen:
– Aanbevol...
Voedingsinterventie
75-100%
inname

• Eiwit- en energieverrijkte voeding
en eventueel drinkvoeding

50-75%
inname

• Drink...
Duur
• 3 Maanden voor meetbare effecten
• Combinatie met bewegen wordt aanbevolen

Milne et al, 2009
Als het waar is dat……
• Opname in ziekenhuis:
26% {boven de 80 jaar>
33%}
• Toename in ziekenhuis:
63-85%

• Thuiszorg/hui...
Conclusie
• Voorkomen ondervoeding
– Neem verantwoordelijkheid!
Kortom, krappe voeding bij ouderen:
aan U zal „t niet liggen…… toch?

Ondervoeding bij ouderen
Zorg voor goede voeding
10 oktober 2013
Ontwikkelingen en kansen uit het bedrijfsleven

Rolf Bos
Friesland Campina
De kracht van basisvoedingsmiddelen bij de
bestrijding van ondervoeding
10 Oktober 2013
Our brands
Consumer products

Het beste van ons
land proef je in
Campina

Liebe ist, wenn es
Landliebe ist

Quality milk

...
Worldwide
6,307 Europe
revenue
(in millions
of euros)

12,662
employees

71
locations

324

revenue
(in millions
of euros)...
A young company in name,
but we have a long history

2008
Focuspunten FCI

1

2

3

Rol van zuivel in de
dagelijkse voeding

Belang van zuivel voor
kinderen van 0-12 jaar

Rol van ...
De kracht van
basisvoedingsmiddelen
in ons dieet
Voedingsrichtlijnen

• Op basis van
wetenschap
• Update in 2014

Basisvoedingsmiddelen
Rijk aan voedingsstoffen

Zuivel

10.000
JAAR VOOR
CHRISTUS

8.000 JAAR
VOOR
CHRISTUS

ZUIVEL IS RIJK AAN
VOEDINGSSTOFFEN:...
Diverse functies

Zuivel
Zuivel bij ondervoeding
Prevalentie
Ondervoeding

22% van de patiënten in het
ziekenhuis is ondervoed en 19%
heeft risico op ondervoeding
17% van ...
Gevolgen ondervoeding
Ondervoeding

Verhoogde
mortaliteit

Meer kans op
infecties,
verlaagde
weerstand

Verminderde
wondge...
Behandeling
Ondervoeding

diëtist

Het is optimaal om eerst de normale voeding aan te passen
alvorens met modules of drink...
Aanpassen voeding
Ondervoeding

Aanpassing voeding
Stap 1

Verhogen consumptie van energie en eiwitrijke
voedingsmiddelen
...
Aanpassen voeding
Ondervoeding

•

Met lekkere en herkenbare voeding
eten cliënten gemakkelijker

•

Reguliere voeding is ...
Vergelijking met zuivel

Ondervoeding

•

•

•
•

Zuivelproducten zijn van nature rijk
aan eiwit, calcium, vitamine B2, B1...
Kortom

• Zuivelproducten zijn van nature rijk aan verschillende
essentiële voedingsstoffen, zoals eiwitten, calcium, vita...
Zorg voor goede voeding
10 oktober 2013
Uniek horeca concept

Willy van Egdom
Bartholomeus Gasthuis
600 jaar welzijnszorg in hartje Utrecht
Het ontwikkelen van het horecaconcept: een lange zoektocht
2007: Diakonessenhuis kookte
Het horecaconcept:
een lange zoektocht
• 2007/2008:
voorbereiden
renovatie
• 2007: strategisch plan:
niet alleen verzorgin...
Het horecaconcept: een lange zoektocht

2011: Albron stopt, we koken zelf

2011: HUIS IN DE WIJK
BEHOUDEN EN BEHOEDEN VAN AUTONOMIE

2013:HUIS VAN WIJK
2011:HUIS IN DEDE WIJK

SOCIALE CONTACTEN EN GESTRUCTUREERDE
AFWISS...
BEHOUDEN EN BEHOEDEN VAN AUTONOMIE

- Informatie, bemiddeling en ondersteuning in De
Smederij
- Dagopvang als het thuis (e...
Het horecaconcept: een lange zoektocht
• Omgevingsvergunning en horecavergunning
• Btw-administratie opgezet binnen sticht...
Verrassend, Verfrissend, Verleden
• Vroeger bepaalde de natuur wat er op tafel stond;
koken met het seizoen
• Vergeten ger...
4 cycli: lente, zomer, herfst, winter
+ vegetarisch + Bartholomaeï maandmenu
Samen de maaltijd bereiden
Rondleidingen
Zalen &
banquetting
sociaal

ondernemen
Meer dan 600 jaar geborgenheid
Zorg voor goede voeding
10 oktober 2013
Paneldebat

Marianne van der Horst
GG&GD Utrecht
Rolf Bos
Friesland Campina
Zorg voor goede voeding
10 oktober 2013
Afsluiting en vervolgstappen
Zorg voor goede voeding
10 oktober 2013
Netwerkborrel
2013 10 10 totaal
2013 10 10 totaal
2013 10 10 totaal
2013 10 10 totaal
2013 10 10 totaal
2013 10 10 totaal
2013 10 10 totaal
2013 10 10 totaal
2013 10 10 totaal
2013 10 10 totaal
2013 10 10 totaal
2013 10 10 totaal
2013 10 10 totaal
2013 10 10 totaal
2013 10 10 totaal
2013 10 10 totaal
2013 10 10 totaal
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

2013 10 10 totaal

491 views
397 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
491
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
4
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Met voeding wordt bedoeld alles wat we eten en drinken. Voeding bevat de energie en bouwstoffen die onmisbaar zijn voor het lichaam. Er wordt onderscheid gemaakt tussen Macronutriënten, Micronutriënten en vezels en vochtEr wordt zowel gebruik gemaakt van het woord ‘spoorelementen’ als het woord ‘sporenelementen’’. Beiden zijn goed.
  • In de leidraad wordt aandacht besteed aan de belangrijkste voedingselementen: koolhydraten voor energie, eiwit, vocht en micronutrient Vitamine D. Meer informatie over de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor vitaminen, is te vinden op de website www.vitamine-info.nl.
  • Vraag aan publiek of zij kunnen opnoemen wat oorzaken kunnen zijn voor onvoldoende beschikbaarheid.Vervolgens laten zien wat de oorzaken zijn die geidentificeerd zijn in de leidraad.
  • Referentie?
  • 2013 10 10 totaal

    1. 1. Zorg voor goede voeding 10 oktober 2013
    2. 2. Welkom Gerard Bosman Dagvoorzitter
    3. 3. Zorg voor goede voeding 10 oktober 2013
    4. 4. Inleiding Dr. C. Kalisvaart Kennemer Gasthuis
    5. 5. Gezond ouder worden: de rol van (onder)voeding Dr. Kees Kalisvaart Klinisch Geriater Kennemer Gasthuis Haarlem
    6. 6. Frailty-paradigma Veroudering Ziekte - somatisch - psychiatrisch Levensstijl F R A I L T Y Sociale support Kwaliteit van leven Verpleeghuis Beperkingen Dood
    7. 7. Hendrikje van Andel-Schipper “Oud worden gaat vanzelf. Niet te veel eten, Niet te veel drinken, veel bewegen en de moed nooit opgeven” 1890-2005 Ondervoeding bij ouderen
    8. 8. We leven gemiddeld 20 jaar langer dan onze voorouders 100 jaar geleden en 40 jaar langer dan 150 jaar geleden ! Kees Kalisvaart
    9. 9. Gemiddelde levensduur
    10. 10. Waarom verouderen we? • Lichaam loopt schade op • Schade kan niet geheel worden hersteld • Na verloop van tijd ontstaan mankementen > start veroudering
    11. 11. Ouder worden • Hoe ouder we worden, hoe meer littekens ons lichaam opstapelt: we takelen langzaam maar zeker af!
    12. 12. Endogeen • Het verliezen van elasticiteit van de epidermis (rimpels) • Ouderdomsverziendheid • Volumeverlies van de spiermassa
    13. 13. Kunnen we veroudering tegengaan? • • • • Schadelijke factoren beperken Lichaamsbeweging Voeding Geneesmiddelen
    14. 14. Voeding Gebalanceerd, gevarieerd en voedingrijk dieet is belangrijk voor gezond ouder worden Fruit, groenten, vis zijn gezond (?) Vet, zout, koolhydraten zijn ongezond (?) Eten is belangrijk om in leven te blijven (reserves) Kees Kalisvaart
    15. 15. Wat is voeding? Macronutriënten - Koolhydraten - Eiwitten - Vetten Micronutriënten - Vitaminen - Mineralen - Spoorelementen Vezels Vocht
    16. 16. Wat is voeding? – Koolhydraten (energie) – Eiwit – Vocht – Micronutriënten m.n. Vit D • www.vitamine-info.nl
    17. 17. Definitie Ondervoeding is een multifactoriële aandoening en heeft daarmee het karakter van geriatrisch syndroom Oorzaken: • Somatische domein • Psychisch domein • Functioneel domein • Sociaal domein
    18. 18. Kernpunten  Aandacht voor ondervoeding bij risicogroepen is van groot belang en samenwerkingsafspraken zijn nodig  Ondervoeding komt in de thuiszorg en in de verzorgingshuizen bij meer dan 20% van de cliënten voor, over prevalentie in de huisartspraktijk zijn weinig gegevens bekend (en ze lopen sterk uiteen: 0-15%)  SNAQ65+ en Gewicht- en gewichtsverlies65- zijn geschikte instrumenten (naast definitie ondervoeding)  De LESA werkgroep is van mening dat alle cliënten met ondervoeding naar een diëtist moeten worden verwezen
    19. 19. Onbedoeld gewichtsverlies De eenvoudigste indicator voor ondervoeding: onbedoeld gewichtsverlies Ook patiënten met overgewicht kunnen ondervoed zijn !
    20. 20. Prevalentie ondervoeding in eerstelijnszorg en thuiszorg J.Schilp, VU,
    21. 21. Oorzaken ondervoeding Disbalans behoefteinname Verminderde inname van voedsel ondanks adequate beschikbaarheid Ondervoeding Onvoldoende aanwezigheid, kwaliteit, presentatie van voedsel
    22. 22. Wat zijn de risicofactoren om in de loop van de tijd ondergewicht te ontwikkelen?
    23. 23. Determinanten HR (95% CI) Demographische factoren Vrouwelijk geslacht 1.40 (1.01 - 1.92) Leeftijd ≥ 75 jaar 1.30 (0.95 - 1.79) Sociale en leefstijl factoren Licht alcohol gebruik 0.67 (0.46 - 0.98) Eenzaamheid 1.47 (1.06 - 2.04) Geen partner 1.70 (1.24 - 2.33) Psychologische factors Depressieve symptomen 1.96 (1.32 - 2.93) Angst 1.75 (1.11 - 2.78) Medische factoren ≥ 2 chronicsche ziekten 2.08 (1.31 - 3.28) Gebruik ≥ 3 medicijnen, 2.57 (1.50 - 4.38) Verminderde eetlust 1.99 (1.32 - 3.00) Functionele factoren Beperkingen door gezondheid 1.76 (1.28 - 2.43) Lage score functie test, <75 jaar 0.89 (0.81 - 0.96) Problemen met traplopen, <75 jaar 2.50 (1.59 - 3.91) Cumulatieve incidentie van ondervoeding bij moeite met traplopen en verminderde eetlust
    24. 24. Gevolgen ondervoeding in de thuissituatie Afname gewicht en spiermassa Hogere mortaliteit Vertraagd herstel en verminderde afweer Ondervoeding Afname kwaliteit van leven Algehele fysieke en psychische achteruitgang Verhoogde kans op: -Ziekenhuisopname -Extra thuishulp -Opname in verpleeg-of verzorgingsnhuis -Vallen Kans op sociaal isolement
    25. 25. Ouderen blijken hoogrisicodragers…
    26. 26. Wie zijn die kwetsbare ouderen? • • • • • • • • gebitspathologie; slikstoornissen; achteruitgang mobiliteit; verminderde subjectieve gezondheid; geneesmiddelen gebruik; lage energie-inneming; BMI < 20,0 kg/m2 ongewild gewichtsverlies 3 kg/mnd of 6 kg/half jaar
    27. 27. Wie zijn die kwetsbare ouderen? hoogbejaard zijn; lage sociaal-economische status; sociaal isolement, vereenzaming, verweduwd raken; plotse verandering leefomstandigheden; verblijf in verzorgings-, verpleegtehuizen; ziekenhuisopname; psychogeriatrisch lijden;
    28. 28. Redenen onvoldoende beschikbaarheid? • Armoede • Zelfverwaarlozing • Problemen met boodschappen doen en koken • Ontbreken van of insufficiënte catering • Eenzijdig eetpatroon • Slechte kwaliteit van voedsel
    29. 29. Verandering in energiebehoefte!
    30. 30. Fysiologische aspecten • Afname spiermassa • Vetverdeling: buikvet • Afname botmassa • Afname dorstgevoel • Minder lichaamsbeweging • Kauwfunctie • Reuk en smaak • Maag-, darmmobiliteit
    31. 31. Factoren die de voedingsstatus bij ouderen beïnvloeden Fysisch Minder vetvrije massa Verminderde mobiliteit Veranderingen in spijsvertering * Psychisch Depressie, angst, verdriet Veranderingen in leefsituatie Eenzaamheid Sociaal Zorg voor maaltijden Financiële status Alleen eten Medisch Ziekte Medicijnen Kauw- en slikproblemen * Denk aan:  Afnemende smaak en geur  Ontregeld verzadigingsgevoel  Minder maagzuur  Vertraagde opname Bron: Morley JE. Anorexia of aging: physiologic and pathologic. Am J Clin Nutr 1997;66:760-73.
    32. 32. Hoe te herkennen? Wegen! Ongewild gewichtsverlies met: • > 5% van het lichaamsgewicht in één maand (of 3 kg/mnd) • > 10% van het lichaamsgewicht in een half jaar (of 6 kg/half jaar) Denk aan voedingsdeficiëntie………….. {Oh ja, “even vergeten”: onafhankelijk van het uitgangsgewicht!!} • < 65 jaar: BMI < 18,5 kg/m2 • > 65 jaar: BMI < 20,0 kg/m2 • COPD: BMI < 21,0 kg/m2
    33. 33. Weinig eten? Grenswaarde < 1500 Kcal (6,3 MJ) per dag: inadequate micronutriëntenvoorziening dreigt • 20% zelfstandig wonende 75-plussers • 40% verpleeghuisbewoners • ERGO pilot-studie Hartfalen: 24,6% Niet-hartfalen: 15,5% • pas op voor “een borreltje op z‟n tijd……” Ondervoeding bij ouderen
    34. 34. Valkuil ongewild gewichtsverlies • bagatelliserende patiënt (“twee kilo, dokter: van 75 naar 70”)…anamnese: hoe? • tevreden dokter • diagnostische voortvarendheid • ook nog onafhankelijk uitgangsgewicht • pas op bij oedeem Waar blijft de motivatie om in te grijpen? Ondervoeding bij ouderen
    35. 35. Voedingsinterventie • Energie: minimaal 1500 kcal/dag • Eiwit: 1,2-1,5 g eiwit/kg/dag • Vitaminen en mineralen: – Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid – Vitamine D! • Vocht: minimaal 1700 ml/dag
    36. 36. Voedingsinterventie 75-100% inname • Eiwit- en energieverrijkte voeding en eventueel drinkvoeding 50-75% inname • Drinkvoeding of sondevoeding < 50% inname • Volledige of aanvullende sondevoeding
    37. 37. Duur • 3 Maanden voor meetbare effecten • Combinatie met bewegen wordt aanbevolen Milne et al, 2009
    38. 38. Als het waar is dat…… • Opname in ziekenhuis: 26% {boven de 80 jaar> 33%} • Toename in ziekenhuis: 63-85% • Thuiszorg/huisartsprakti jk: 18% {boven de 80 jaar> 13% [multi-morbiditeit, elders opgenomen]} • Verpleeg- en verzorgingshuizen: 23% {boven de 90 jaar> 36%} Dan ligt het zwaartepunt bij (sec)PREVENTIE Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen 2009, Universiteit Maastricht, Onderzoeksinstituut CAPHRI, Faculteit Gezondheidszorg en Ondervoeding bij ouderen Verplegingswetenschappen.
    39. 39. Conclusie • Voorkomen ondervoeding – Neem verantwoordelijkheid!
    40. 40. Kortom, krappe voeding bij ouderen: aan U zal „t niet liggen…… toch? Ondervoeding bij ouderen
    41. 41. Zorg voor goede voeding 10 oktober 2013
    42. 42. Ontwikkelingen en kansen uit het bedrijfsleven Rolf Bos Friesland Campina
    43. 43. De kracht van basisvoedingsmiddelen bij de bestrijding van ondervoeding 10 Oktober 2013
    44. 44. Our brands Consumer products Het beste van ons land proef je in Campina Liebe ist, wenn es Landliebe ist Quality milk Melk maakt de koffie Napolact. Ca odinioara Unique conditions make unique cheeses De fruitigste drinkyoghurt Membuka Potensi Sebenar Milner gemaakt met halfvolle melk Voor het lekkerste kopje koffie Γάλατα σπάρτοσν πολλά, NΟΥΝΟΥ όμως, ένα. Passie voor fruit It’s in you De enige echte Cea mai buna nutritie special creata pentru tine Voor een natuurlijke weerstand Premium Dutch quality cheese A Pöttyös az igazi!® Als je voor echt lekker gaat Daar word je blij van Milk, shaken up De lekkere zuivel met 0% vet en geen suiker toegevoegd Een lekker stukje zuivel In nutrition and taste, nothing beats Alaska We keep it cool, you get the best Desserts sind unsere Leidenschaft Fruchtiger yoghurtgenuss Vrijheid van smaak Het beste van ons land proef je in Campina Natuurlijk lekker Simply trusted Let’s talk Where great things come to life Professional market Als talenten samensmelten Ingredients Closer to you Everything to help you grow The pursuit of excipient excellence Raih esokmu Iedereen DubbelFrisss Growing up together
    45. 45. Worldwide 6,307 Europe revenue (in millions of euros) 12,662 employees 71 locations 324 revenue (in millions of euros) 140 employees 5 locations North and South America United States of America 999 revenue (in millions of euros) 1,032 employees 4 locations 1,996 Africa and revenue The Middle East (inofmillions euros) Ghana Nigeria Saudi Arabia United Arab Emirates 5,202 employees 26 locations The Netherlands Germany Belgium Hungary Romania Greece Russia United Kingdom France Spain Italy Austria Asia China Hong Kong Indonesia Singapore Malaysia Thailand The Philippines Vietnam India
    46. 46. A young company in name, but we have a long history 2008
    47. 47. Focuspunten FCI 1 2 3 Rol van zuivel in de dagelijkse voeding Belang van zuivel voor kinderen van 0-12 jaar Rol van zuivel bij gezond oud worden
    48. 48. De kracht van basisvoedingsmiddelen in ons dieet
    49. 49. Voedingsrichtlijnen • Op basis van wetenschap • Update in 2014 Basisvoedingsmiddelen
    50. 50. Rijk aan voedingsstoffen Zuivel 10.000 JAAR VOOR CHRISTUS 8.000 JAAR VOOR CHRISTUS ZUIVEL IS RIJK AAN VOEDINGSSTOFFEN: EIWITTEN CALCIUM FOSFOR KALIUM VITAMINE B2 en B12
    51. 51. Diverse functies Zuivel
    52. 52. Zuivel bij ondervoeding
    53. 53. Prevalentie Ondervoeding 22% van de patiënten in het ziekenhuis is ondervoed en 19% heeft risico op ondervoeding 17% van de bewoners in verpleeg- en verzorgingshuizen is ondervoed en 27% heeft risico op ondervoeding. Het risico% stijgt. Jaarlijkse extra kosten voor ondervoeding WZW sector: € 279 miljoen Bron: • Freijer et al. 2012, Meijers et al. 2012 (WZW sector) • Landelijke prevalentiemeting zorgproblemen 2012
    54. 54. Gevolgen ondervoeding Ondervoeding Verhoogde mortaliteit Meer kans op infecties, verlaagde weerstand Verminderde wondgenezing decubitus Afname gewicht Ondervoeding Langzamer herstel Afname spiermassa Afname kwaliteit van leven Bron: Correia & Waitzberg, 2003; Banks et al. 2010, Meijers et al 2012, Shahin et al. 2010 Hogere behandelkosten
    55. 55. Behandeling Ondervoeding diëtist Het is optimaal om eerst de normale voeding aan te passen alvorens met modules of drinkvoeding te gaan werken * Met adequaat bedoelen we voldoende voeding, dus de volledig gedekte energie en ewitbhehoefte, vitamine en mineralenstatus is gedekt
    56. 56. Aanpassen voeding Ondervoeding Aanpassing voeding Stap 1 Verhogen consumptie van energie en eiwitrijke voedingsmiddelen Stap 2 Vergroten volume maaltijden Stap 3 Aanpassen receptuur (eiwit en energierijk) Stap 4 Aanpassen consistentie (fijnmalen bij slikproblemen) Stap 5 Extra eetmomenten (eiwit en energierijk) Stap 6 Verbeteren ambiance Stap 7 Gebruik modules Stap 8 Gebruik dieetvoeding Energie & Eiwitrijke producten
    57. 57. Aanpassen voeding Ondervoeding • Met lekkere en herkenbare voeding eten cliënten gemakkelijker • Reguliere voeding is goedkoper dan drinkvoeding en biedt meer variatie • Cliënten kunnen thuis gemakkelijk het gebruik van de tussentijdse verstrekkingen doorzetten met producten die herkenbaar en volop verkrijgbaar zijn Snaq kar Bron: • www.stuurgroepondervoeding • Food Hospitality, 2010 (Op basis van onderzoek Foodstep 2010) • De Genietende Groene Tafel, oktober 2010. WUR iov LNV en VWS
    58. 58. Vergelijking met zuivel Ondervoeding • • • • Zuivelproducten zijn van nature rijk aan eiwit, calcium, vitamine B2, B12 etc. Uit onderzoek blijkt dat een energieverrijkte maaltijd en twee extra tussendoortjes per dag samen goed zijn voor 600 extra kilocalorieën, waarvan in elk geval twaalf gram eiwit. Dit is het equivalent van twee pakjes drinkvoeding. Herkenbare producten vergroten de kans op daadwerkelijke consumptie Vergelijking producten gram Energie (kcal) Eiwit(g) Vifit drink rode vruchten Slaatje Saucijzenbroodje Chocomel vol Goedemorgen! Fruit Snickers Pinda’s Vlaflip Campina volle melk M&M’s met pinda’s Mona duo pudding Slagroomvla Mona pudding framboos Campina chocoladevla Melkchocolade Chips Slagroomsoesjes Sultana Ontbijtkoek 250 130 70 200 200 60 20 150 150 50 125 150 125 150 45 20 45 15 25 148 130 270 170 150 310 120 128 99 260 163 188 138 152 240 110 130 250 280 8,0 7,0 7,0 7,0 6,0 6,0 6,0 5,4 5,3 5,0 4,6 4,5 4,0 3,0 3,0 2,0 2,0 1,0 1,0
    59. 59. Kortom • Zuivelproducten zijn van nature rijk aan verschillende essentiële voedingsstoffen, zoals eiwitten, calcium, vitamine B2 en B12 • Volle zuivelproducten leveren zowel de benodigde energie, eiwitten en essentiële voedingsstoffen bij ondervoeding
    60. 60. Zorg voor goede voeding 10 oktober 2013
    61. 61. Uniek horeca concept Willy van Egdom Bartholomeus Gasthuis
    62. 62. 600 jaar welzijnszorg in hartje Utrecht
    63. 63. Het ontwikkelen van het horecaconcept: een lange zoektocht 2007: Diakonessenhuis kookte
    64. 64. Het horecaconcept: een lange zoektocht • 2007/2008: voorbereiden renovatie • 2007: strategisch plan: niet alleen verzorgings- en verpleeghuis, maar ook een huis voor de wijk • 2008: start aanvraag horecavergunning • 2008: start Albron • 2009: start renovatie
    65. 65. Het horecaconcept: een lange zoektocht 2011: Albron stopt, we koken zelf 2011: HUIS IN DE WIJK
    66. 66. BEHOUDEN EN BEHOEDEN VAN AUTONOMIE 2013:HUIS VAN WIJK 2011:HUIS IN DEDE WIJK SOCIALE CONTACTEN EN GESTRUCTUREERDE AFWISSELING PASSENDE LEVENSWIJZE EN LEVENSHOUDING REDUCEREN EN ACCEPTEREN ANTICIPEREN BIEDEN VAN VEILIGHEID
    67. 67. BEHOUDEN EN BEHOEDEN VAN AUTONOMIE - Informatie, bemiddeling en ondersteuning in De Smederij - Dagopvang als het thuis (even) niet meer gaat - Flexibel en tijdelijk wonen in een zorghotel - “Verzorgd wonen” in serviceappartementen - “Beschermd wonen” kleinschalige groepswonen - Huiscode naleven die vertrouwd geaccepteerd thuis voelen bevordert  Gastvrijheid  onze kernwaarden uitgewerkt - Delen van ervaring – life events Informatie & advies Geestelijke ondersteuning Praten – lezen – zwijgen – discussie Accepteren Overlijden Rouwverwerking ZELFBESCHIKKING - In&Doe voor kleinschalige groepswoningen - Uit&Doe voor binnenstadbewoners - Vrijwilligerswerk - Ontmoeten, eten en vieren in Brasserie en zalen SOCIALE CONTACTEN EN GESTRUCTUREERDE AFWISSELING - Fitheid – Bewegen - Hulpmiddelen (schoeisel, bril, gebit, gehoor, figuur, etc.) - Aanraken – massages – lichttherapie - Schoonheid en uiterlijke verzorging - Voeding – dieet – gewicht (gezond, gebalanceerd) - Kleding - Tai chi – Yoga – Meditatie PASSENDE LEVENSWIJZE EN LEVENSHOUDING REDUCEREN EN ACCEPTEREN ANTICIPEREN BIEDEN VAN VEILIGHEID
    68. 68. Het horecaconcept: een lange zoektocht • Omgevingsvergunning en horecavergunning • Btw-administratie opgezet binnen stichting MAAR: • Visie op eten ontbrak • Politieke ontwikkeling zet budget ouderenzorg onder druk • Voedingsconcept is te duur; er moet geld bij • Zorg-Ondernemen is moeilijk • Hoe proef ik het ‘Bartholomeus Gasthuis op mijn bord?’
    69. 69. Verrassend, Verfrissend, Verleden • Vroeger bepaalde de natuur wat er op tafel stond; koken met het seizoen • Vergeten gerechten in een hedendaagse jas • Dicht bij huis, zoveel mogelijk vers • Wat de pot schaft; voor (alle soorten) bewoners en bezoekers hetzelfde (weinig derf, meer kwaliteit) • Behouden van smaak, kleur en vitaminen • Beperkt zoutgebruik • Afwisselen van texturen zover kaakspieren en het gebit dat toelaten • 600 jaar historie, ook op het bord Eten is beleven
    70. 70. 4 cycli: lente, zomer, herfst, winter + vegetarisch + Bartholomaeï maandmenu
    71. 71. Samen de maaltijd bereiden
    72. 72. Rondleidingen Zalen & banquetting
    73. 73. sociaal ondernemen
    74. 74. Meer dan 600 jaar geborgenheid
    75. 75. Zorg voor goede voeding 10 oktober 2013
    76. 76. Paneldebat Marianne van der Horst GG&GD Utrecht Rolf Bos Friesland Campina
    77. 77. Zorg voor goede voeding 10 oktober 2013
    78. 78. Afsluiting en vervolgstappen
    79. 79. Zorg voor goede voeding 10 oktober 2013
    80. 80. Netwerkborrel

    ×