Nhà nước và pháp luật
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Nhà nước và pháp luật

on

  • 1,787 views

 

Statistics

Views

Total Views
1,787
Views on SlideShare
1,787
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
19
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft Word

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Nhà nước và pháp luật Nhà nước và pháp luật Document Transcript

  • HUỲNH BÁ HỌCThủ tục đăng ký kết hôn với ngƣời nƣớc ngoài Nếu công dân Việt Nam đang phục vụ trong các lực"Cơ quan có thẩm quyền đăng ký kết hôn gồm: UBND lƣợng vũ trang hoặc đang làm việc có liên quan trực tiếpcấp tỉnh nơi thƣờng trú của công dân VN; cơ quan đại đến bí mật Nhà nƣớc thì phải nộp giấy xác nhận của cơdiện ngoại giao (đại sứ quán, lãnh sứ quán VN) ở nƣớc quan, tổ chức quản lý ngành cấp Trung ƣơng hoặc cấpngoài; UBND cấp xã khu vực vùng biên giới...", luật sƣ tỉnh, xác nhận việc ngƣời đó kết hôn với ngƣời nƣớcVũ Thị Hiên trả lời bạn Hoài Thu về thủ tục kết hôn với ngoài không ảnh hƣởng đến việc bảo vệ bí mật Nhàngƣời nƣớc ngoài. nƣớc hoặc không trái với quy định của ngành đóKết hôn với ngƣời nƣớc ngoài cần thủ tục gì? Các Giấy tờ trên đƣợc lập thành 2 bộ hồ sơ và nộp tạiTại điều 103 Luật Hôn nhân gia đình quy định: Trong Sở Tƣ pháp.việc kết hôn giữa công dân Việt Nam với ngƣời nƣớc - Thứ hai về thủ tục nộp hồ sơ: Theo quy định tại khoảnngoài, mỗi bên phải tuân theo pháp luật của nƣớc mình 3 điều 13 và điều 14 Nghị định số 68 đối với trƣờng hợpvề điều kiện kết hôn; nếu việc kết hôn đƣợc tiến hành kết hôn tại của chị hồ sơ đăng ký kết hôn sẽ đƣợc nộptại cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền của Việt Nam thì tại Sở tƣ pháp, "khi nộp hồ sơ đăng ký kết hôn, cả haingƣời nƣớc ngoài cũng phải tuân theo các quy định của bên đƣơng sự phải có mặt. Trong trƣờng hợp có lý doLuật này về điều kiện kết hôn. khách quan mà một bên không thể có mặt đƣợc thì phảiVề thẩm quyền đăng ký kết hôn có yếu tố nƣớc ngoài: có đơn xin vắng mặt và ủy quyền cho bên kia đến nộpTheo quy định tại điều 102 Luật Hôn nhân gia đình; điều hồ sơ. Không chấp nhận việc nộp hồ sơ đăng ký kết hôn3, điều 12 Nghị định số 68/2002/NĐ-CP, cơ quan có qua ngƣời thứ ba”.thẩm quyền đăng ký kết hôn gồm: UBND cấp tỉnh nơi * Liên quan tới vấn đề xin cấp thẻ tạm trú của Ngƣờithƣờng trú của công dân Việt Nam; cơ quan đại diện nƣớc ngoài vào Việt Nam chúng tôi tƣ vấn nhƣ sau:ngoại giao (đại sứ quán, lãnh sứ quán VN) ở nƣớc ngoài; Căn cứ Thông tƣ liên tịch số 4/2002/TTLT-BCA-BNGUBND cấp xã nơi khu vực vùng biên giới thực hiện đăng ngày 29/1/2002, việc đăng ký tạm trú cho ngƣời nƣớcký kết hôn cho công dân thƣờng trú trong khu vực biên ngoài (bao gồm ngƣời nƣớc ngoài, ngƣời Việt Nam địnhgiới kết hôn với công dân nƣớc láng giềng thƣờng trú ở cƣ tại nƣớc ngoài, ngƣời không quốc tịch) đƣợc thựckhu vực biên giới. hiện nhƣ sau:Nhƣ vậy nếu bạn muốn đăng ký kết hôn tại Việt Nam thì - Chủ nhà nơi ngƣời nƣớc ngoài tạm trú làm thủ tục khaiphải căn cứ vào việc bạn có hộ khẩu thƣờng trú tại tỉnh báo tạm trú tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh thànhnào thì UBND tỉnh đó sẽ có thẩm quyền thực hiện đăng phố Hà Nội. Nội dung khai báo: Xuất trình hộ chiếu, tờký kết hôn cho bạn. khai xuất nhập cảnh, chứng nhận tạm trú và thị thựcVề trình tự thủ tục: (nếu thuộc diện có thị thực); khai vào bản khai tạm trú- Thứ nhất hồ sơ đăng ký kết hôn: theo mẫu. Cụ thể trong trƣờng hợp này, ngƣời nƣớcTheo quy định tại Điều 13 Nghị định 69/2006/NĐ-CP, hồ ngoài phải khai báo tạm trú thông qua chủ khách sạn tạisơ đăng ký kết hôn bao gồm: cơ quan quản lý xuất nhập cảnh tại thành phố Hà Nội.a) Tờ khai đăng ký kết hôn theo mẫu quy định; - Lập danh sách ngƣời nƣớc ngoài khai báo tạm trú vàb) Giấy xác nhận về tình trạng hôn nhân của mỗi bên, nộp tại công an phƣờng xã sở tại và thông báo số lƣợngdo cơ quan có thẩm quyền của nƣớc mà ngƣời xin kết ngƣời nƣớc ngoài tạm trú cho công an phƣờng xã sở tạihôn là công dân cấp chƣa quá 6 tháng, tính đến ngày biết;nhận hồ sơ, xác nhận hiện tại đƣơng sự là ngƣời không - Cán bộ quản lý xuất nhập cảcó vợ hoặc không có chồng. (Đối với đƣơng sự là ngƣời :nƣớc ngoài phải căn cứ vào quy định của nƣớc đó vềthẩm quyền cấp các loại giấy tờ trên) nhậ ầu nộp lệ phí cho cánTrong trƣờng hợp pháp luật của nƣớc mà ngƣời xin kết bộ thu lệ phí. Cán bộ thu lệ phí nhận tiền, viết biên laihôn là công dân không quy định cấp giấy xác nhận về thu tiền và giao giấy biên nhận cùng biên lai thu tiềntình trạng hôn nhân thì có thể thay giấy xác nhận tình cho ngƣời nộp hồ sơ.trạng hôn nhân bằng giấy xác nhận lời tuyên thệ của ộđƣơng sự là hiện tại họ không có vợ hoặc không cóchồng, phù hợp với pháp luật của nƣớc đó; .c) Giấy xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền của - Nhận thẻ tạm trú tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quảViệt Nam hoặc nƣớc ngoài cấp chƣa quá 06 tháng, tính Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an thành phố Hàđến ngày nhận hồ sơ, xác nhận hiện tại ngƣời đó không Nội.mắc bệnh tâm thần hoặc không mắc bệnh khác mà - Ngƣời nhận đƣa giấy biên nhận, biên lai thu tiền để đốikhông thể nhận thức, làm chủ đƣợc hành vi của mình; chiếu. Cán bộ ết quả , trả thẻ tạm ết quả.d) Bản sao có công chứng hoặc chứng thực giấy chứngminh nhân dân (đối với công dân Việt Nam ở trong Theo quy định tại Điều 85 Luật Hôn nhân và Gia đìnhnƣớc), hộ chiếu hoặc giấy tờ thay thế nhƣ giấy thông năm 2000 về quyền yêu cầu tòa án giải quyết việc lyhành hoặc thẻ cƣ trú (đối với ngƣời nƣớc ngoài và công hôn thì: “Vợ, chồng hoặc cả hai ngƣời có quyền yêu cầudân Việt Nam định cƣ ở nƣớc ngoài); tòa án giải quyết việc ly hôn. Trong trƣờng hợp vợ cóđ) Bản sao có công chứng hoặc chứng thực sổ hộ khẩu thai hoặc đang nuôi con dƣới 12 tháng tuổi thì chồnghoặc giấy chứng nhận nhân khẩu tập thể hoặc giấy xác không có quyền yêu cầu xin ly hôn”.nhận đăng ký tạm trú có thời hạn (đối với công dân Việt Nhƣ vậy, với quy định trên thì pháp luật không hạn chếNam ở trong nƣớc), thẻ thƣờng trú hoặc thẻ tạm trú ngƣời vợ xin ly hôn khi họ đang có thai hoặc đang nuôihoặc giấy xác nhận tạm trú (đối với ngƣời nƣớc ngoài ở con dƣới 12 tháng tuổi.Việt Nam). 1
  • HUỲNH BÁ HỌCKhi giải quyết những vụ việc này, tòa án cũng hết sức xúi giục, ép buộc con làm những việc trái pháp luật, tráithận trọng và thƣờng tìm hiểu kỹ nguyên nhân mẫu đạo đức xã hội.thuẫn để hƣớng dẫn, hòa giải, hàn gắn hạnh phúc cho Điều 35. Nghĩa vụ và quyền của conđƣơng sự. Chỉ khi đã hòa giải nhiều lần nhƣng không Con có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảothành và “xét thấy tình trạng trầm trọng, đời sống với cha mẹ, lắng nghe những lời khuyên bảo đúng đắnchung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không của cha mẹ, giữ gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp củađạt đƣợc” (Điều 89 Luật HN&GĐ) thì tòa án mới quyết gia đình. Con có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôiđịnh xử cho ly hôn. dƣỡng cha mẹ. Nghiêm cấm con có hành vi ngƣợc đãi,Theo hƣớng dẫn tại Nghị quyết số 02/2000/NQ-HĐTP hành hạ, xúc phạm cha mẹ.của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thì Điều 36. Nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dƣỡngđƣợc coi là tình trạng trầm trọng, đời sống chung không 1. Cha mẹ có nghĩa vụ và quyền cùng nhau chăm sóc,thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt đƣợc khi: nuôi dƣỡng con chƣa thành niên hoặc con đã thành niên- Vợ, chồng không thƣơng yêu, quý trọng, chăm sóc, bị tàn tật, mất năng lực hành vi dân sự, khônggiúp đỡ nhau nhƣ ngƣời nào chỉ biết bổn phận ngƣời đó, có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôibỏ mặc ngƣời vợ hoặc ngƣời chồng muốn sống ra sao mình.thì sống, đã đƣợc bà con thân thích của họ hoặc cơ 2. Con có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dƣỡng chaquan, tổ chức, nhắc nhở, hòa giải nhiều lần. mẹ, đặc biệt khi cha mẹ ốm đau, già yếu, tàn tật; trong- Vợ hoặc chồng luôn có hành vi ngƣợc đãi, hành hạ trƣờng hợp gia đình có nhiều con thì các con phải cùngnhau, nhƣ thƣờng xuyên đánh đập, hoặc có hành vi nhau chăm sóc, nuôi dƣỡng cha mẹ.khác xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm và uy tín của Điều 37. Nghĩa vụ và quyền giáo dục connhau, đã đƣợc bà con thân thích của họ hoặc cơ quan, 1. Cha mẹ có nghĩa vụ và quyền giáo dục con, chăm lotổ chức, đoàn thể nhắc nhở, hòa giải nhiều lần. và tạo điều kiện cho con học tập.- Vợ chồng không chung thủy với nhau nhƣ có quan hệ Cha mẹ tạo điều kiện cho con đƣợc sống trong môingoại tình, đã đƣợc ngƣời vợ hoặc ngƣời chồng hoặc bà trƣờng gia đình đầm ấm, hòa thuận; làm gƣơng tốt chocon thân thích của họ hoặc cơ quan, tổ chức, nhắc nhở, con về mọi mặt; phối hợp chặt chẽ với nhà trƣờng vàkhuyên bảo nhƣng vẫn tiếp tục có quan hệ ngoại tình. các tổ chức xã hội trong việc giáo dục con.Để có cơ sở nhận định đời sống chung của vợ chồng 2. Cha mẹ hƣớng dẫn con chọn nghề; tôn trọng quyềnkhông thể kéo dài đƣợc, thì phải căn cứ vào tình trạng chọn nghề, quyền tham gia hoạt động xã hội của con.hiện tại của vợ chồng đã đến mức trầm trọng chƣa. Nếu 3. Khi gặp khó khăn không thể tự giải quyết đƣợc, chathực tế cho thấy đã đƣợc nhắc nhở, hòa giải nhiều lần, mẹ có thể đề nghị cơ quan, tổ chức hữu quan giúp đỡ đểnhƣng vẫn tiếp tục có quan hệ ngoại tình hoặc vẫn tiếp thực hiện việc giáo dục con.tục sống ly thân, bỏ mặc nhau hoặc vẫn tiếp tục có Điều 38. Nghĩa vụ và quyền của bố dƣợng, mẹ kế vàhành vi ngƣợc đãi hành hạ, xúc phạm nhau, thì có căn con riêng của vợhoặc của chồngcứ để nhận định rằng đời sống chung của vợ chồng 1. Bố dƣợng, mẹ kế có nghĩa vụ và quyền trông nom,không thể kéo dài đƣợc. nuôi dƣỡng, chăm sóc, giáo dục con riêng cùng sốngMục đích của hôn nhân không đạt đƣợc là không có tình chung với mình theo quy định tại các điều 34, 36 và 37nghĩa vợ chồng; không bình đẳng về nghĩa vụ và quyền của Luật này.giữa vợ, chồng; không tôn trọng danh dự, nhân phẩm, 2. Con riêng có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôiuy tín của vợ, chồng; không tôn trọng quyền tự do tín dƣỡng bố dƣợng, mẹ kếcùng sống chung với mình theongƣỡng, tôn giáo của vợ, chồng; không giúp đỡ, tạo quy định tại Điều 35 và Điều 36 của Luật này.điều kiện cho nhau phát triển mọi mặt... 3. Bố dƣợng, mẹ kế và con riêng của vợ hoặc của chồngVề việc bị chồng đe dọa, bạn cần trình báo với cơ quan không đƣợc ngƣợc đãi, hành hạ, xúc phạm nhau.công an sở tại để có biện pháp bảo vệ thích hợp cũng Điều 39. Đại diện cho connhƣ xử lý hành vi trái pháp luật của anh ấy theo quy Cha mẹ là ngƣời đại diện theo pháp luật của con chƣađịnh của pháp luật. thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dânVề việc bạn không có bản chính giấy chứng nhận đăng sự, trừ trƣờng hợp con có ngƣời khác làm giám hộ hoặcký kết hôn thì bạn cần liên hệ và đề nghị với Ủy ban có ngƣời khác đại diện theo pháp luật.nhân dân xã, phƣờng nơi bạn đã đăng ký để đƣợc cấp Điều 40. Bồi thƣờng thiệt hại do con gây ralại bản chính. Cha mẹ phải bồi thƣờng thiệt hại do con chƣa thànhLUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự(Luật số 22/2000/QH10 ngày 9/6/2000) gây ra theo quy định tại Điều 611 của Bộ luật dân sự.Chƣơng IV Điều 41. Hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chƣaQUAN HỆ GIỮA CHA MẸ VÀ CON thành niênĐiều 34. Nghĩa vụ và quyền của cha mẹ Khi cha, mẹ đã bị kết án về một trong các tội cố ý xâm1. Cha mẹ có nghĩa vụ và quyền thƣơng yêu, trông phạm sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con hoặc cónom, nuôi dƣỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trông nom,pháp của con; tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc chăm sóc, nuôi dƣỡng, giáo dục con; phá tán tài sản củahọc tập và giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể con; có lối sống đồi truỵ, xúi giục, ép buộc con làmchất, trí tuệ và đạo đức, trở thành ngƣời con hiếu thảo những việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội thì tùycủa gia đình, công dân có ích cho xã hội. từng trƣờng hợp cụ thể Tòa án có thể tự mình hoặc theo2. Cha mẹ không đƣợc phân biệt đối xử giữa các con, yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức quy định tại Điềungƣợc đãi, hành hạ, xúc phạm con; không đƣợc lạm 42 của Luật này ra quyết định không cho cha, mẹ trôngdụng sức lao động của con chƣa thành niên; không đƣợc nom, chăm sóc, giáo dục con, quản lý tài sản riêng của con hoặc đại diện theo pháp luật cho con trong thời hạn 2
  • HUỲNH BÁ HỌCtừ một năm đến năm năm. Tòa án có thểxem xét việc Điều 46. Định đoạt tài sản riêng của con chƣa thànhrút ngắn thời hạn này. niênĐiều 42. Ngƣời có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền 1. Trong trƣờng hợp cha mẹ quản lý tài sản riêng củacủa cha, mẹđối với con chƣa thành niên con dƣới mƣời lăm tuổi thì có quyền định đoạt tài sản đó1. Cha, mẹ, ngƣời thân thích của con chƣa thành niên vì lợi ích của con, có tính đến nguyện vọng của con, nếutheo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự có quyền con từ đủ chín tuổi trở lên.tự mình yêu cầu Tòa án hoặc đề nghị Viện kiểm sát yêu 2. Con từ đủ mƣời lăm tuổi đến dƣới mƣời tám tuổi cócầu Tòa án hạn chế một số quyền của cha, mẹ đối với quyền định đoạt tài sản riêng; nếu định đoạt tài sản cócon chƣa thành niên. giá trị lớn hoặc dùng tài sản để kinh doanh thì phải có2. Viện kiểm sát theo quy định của pháp luật về tố tụng sự đồng ý của cha mẹ.dân sự có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế một số quyềncủa cha, mẹ đối với con chƣa thành niên. PHÁP LỆNH3. Cơ quan, tổ chức sau đây theo quy định của pháp XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH 2002luật về tố tụng dân sựcó quyền tự mình yêu cầu Tòa án Chƣơng IIhoặc đề nghị Viện kiểm sát yêu cầu Tòa án hạn chế một Các hình thức xử phạt vi phạm hành chínhsố quyền của cha, mẹ đối với con chƣa thành niên: và biện pháp khắc phục hậu quảa) ủy ban bảo vệ và chăm sóc trẻ em; Điều 12. Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính vàb) Hội liên hiệp phụ nữ. các biện pháp khắc phục hậu quả4. Cá nhân, cơ quan, tổ chức khác có quyền đề nghị 1. Đối với mỗi vi phạm hành chính, cá nhân, tổ chức viViện kiểm sát xem xét, yêu cầu Tòa án hạn chế quyền phạm phải chịu một trong các hình thức xử phạt chínhcủa cha, mẹ đối với con chƣa thành niên. sau đây:Điều 43. Hậu quả pháp lý của việc cha, mẹ bị hạn chế a) Cảnh cáo;quyền đối với con chƣa thành niên b) Phạt tiền.1. Trong trƣờng hợp một trong hai ngƣời là cha hoặc mẹ 2. Tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm, cá nhân, tổ chứcbị Tòa án hạn chếmột số quyền đối với con chƣa thành vi phạm hành chính còn có thể bị áp dụng một hoặc cácniên thì ngƣời kia thực hiện quyền trông nom, nuôi hình thức xử phạt bổ sung sau đây:dƣỡng, chăm sóc, giáo dục con, quản lý tài sản riêng a) Tƣớc quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề;của con và đại diện theo pháp luật cho con. b) Tịch thu tang vật, phƣơng tiện đƣợc sử dụng để vi2. Trong trƣờng hợp cha mẹ đều bị Tòa án hạn chế phạm hành chính.quyền đối với con chƣa thành niên thì việc trông nom, 3. Ngoài các hình thức xử phạt đƣợc quy định tại khoảnchăm sóc, giáo dục con và quản lý tài sản riêng của con 1 và khoản 2 Điều này, cá nhân, tổ chức vi phạm hànhchƣa thành niên đƣợc giao cho ngƣời giám hộ theo quy chính còn có thể bị áp dụng một hoặc nhiều biện phápđịnh của Bộ luật dânsự và Luật này. khắc phục hậu quả sau đây:3. Cha, mẹ đã bị Tòa án hạn chế quyền đối với con chƣa a) Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bị thay đổithành niên vẫn do vi phạm hành chính gây ra hoặc buộc tháo dì côngphải thực hiện nghĩa vụ nuôi dƣỡng con. trình xây dựng trái phép;Điều 44. Quyền có tài sản riêng của con b) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô1. Con có quyền có tài sản riêng. Tài sản riêng của con nhiễm môi trƣờng, lây lan dịch bệnh do vi phạm hànhbao gồm tài sản chính gây ra;đƣợc thừa kế riêng, đƣợc tặng cho riêng, thu nhập do c) Buộc đƣa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc buộc táilao động của con, hoa lợi, lợi xuất hàng hoá, vật phẩm, phƣơng tiện;tức phát sinh từ tài sản riêng của con và các thu nhập d) Buộc tiêu huỷ vật phẩm gây hại cho sức khỏe conhợp pháp khác. ngƣời, vật nuôi và cây trồng, văn hoá phẩm độc hại;2. Con từ đủ mƣời lăm tuổi trở lên còn sống chung với đ) Các biện pháp khác do Chính phủ quy định.cha mẹ có nghĩa vụ 4. Ngƣời nƣớc ngoài vi phạm hành chính còn có thể bịchăm lo đời sống chung của gia đình; nếu có thu nhập xử phạt trục xuất. Trục xuất đƣợc áp dụng là hình thứcthì đóng góp vào các nhu xử phạt chính hoặc xử phạt bổ sung trong từng trƣờngcầu thiết yếu của gia đình. hợp cụ thể.Điều 45. Quản lý tài sản riêng của con Điều 13. Cảnh cáo1. Con từ đủ mƣời lăm tuổi trở lên có thể tự mình quản Cảnh cáo đƣợc áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vilý tài sản riêng hoặc phạm hành chính nhỏ, lần đầu, có tình tiết giảm nhẹnhờ cha mẹ quản lý. hoặc đối với mọi hành vi vi phạm hành chính do ngƣời2. Tài sản riêng của con dƣới mƣời lăm tuổi, con mất chƣa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dƣới 16 tuổi thựcnăng lực hành vi dân hiện. Cảnh cáo đƣợc quyết định bằng văn bản.sự thì do cha mẹ quản lý. Cha mẹ có thể ủy quyền cho Điều 14. Phạt tiềnngƣời khác quản lý tài sản 1. Mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính là từriêng của con. 5.000 đồng đến 500.000.000 đồng.3. Cha mẹ không quản lý tài sản riêng của con trong 2. Căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, mức phạt tiềntrƣờng hợp ngƣời tặng tối đa trong các lĩnh vực quản lý nhà nƣớc đƣợc quycho tài sản hoặc để lại tài sản thừa kế theo di chúc cho định nhƣ sau:ngƣời con đã chỉ định ngƣời khác quản lý tài sản đó a) Phạt tiền tối đa đến 20.000.000 đồng đƣợc áp dụnghoặc những trƣờng hợp khác theo quy định của pháp đối với hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh vực:luật. trật tự, an toàn xã hội; quản lý và bảo vệ các công trình giao thông; quản lý và bảo vệ công trình thuỷ lợi; lao 3
  • HUỲNH BÁ HỌCđộng; đo lƣờng và chất lƣợng hàng hoá; kế toán; thống phạm phải chịu mọi chi phí cho việc áp dụng các biệnkê; tƣ pháp; bảo hiểm xã hội; pháp cƣìng chế.b) Phạt tiền tối đa đến 30.000.000 đồng đƣợc áp dụng Điều 19. Buộc khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trƣờng,đối với hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh vực: lây lan dịch bệnh do vi phạm hành chính gây ratrật tự, an toàn giao thông đƣờng bộ, đƣờng thủy; văn Cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính phải đình chỉ ngayhoá - thông tin; du lịch; phòng, chống tệ nạn xã hội; các hành vi vi phạm gây ô nhiễm môi trƣờng, lây lanđất đai; đê Điều và phòng chống lụt, bão; y tế; giá; dịch bệnh và phải thực hiện các biện pháp để khắcđiện lực; bảo vệ và kiểm dịch thực vật; bảo vệ nguồn lợi phục; nếu cá nhân, tổ chức vi phạm không tự nguyệnthuỷ sản; thú y; quản lý, bảo vệ rõng, lâm sản; quốc thực hiện thì bị áp dụng các biện pháp cƣìng chế. Cáphòng; an ninh; nhân, tổ chức vi phạm phải chịu mọi chi phí cho việc ápc) Phạt tiền tối đa đến 70.000.000 đồng đƣợc áp dụng dụng các biện pháp cƣìng chế.đối với hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh vực: Điều 20. Buộc đƣa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc buộcthƣơng mại; hải quan; bảo vệ môi trƣờng; an toàn và tái xuất hàng hoá, vật phẩm, phƣơng tiệnkiểm soát bức xạ; trật tự, an toàn giao thông đƣờng Hàng hoá, vật phẩm, phƣơng tiện đƣợc đƣa vào lãnhsắt; xây dựng; bƣu chính, viễn thông và tần số vô tuyến thổ Việt Nam, nhập khẩu trái với quy định của pháp luậtđiện; chứng khoán; ngân hàng; chuyển giao công nghệ; hoặc hàng tạm nhập tái xuất nhƣng không tái xuất theod) Phạt tiền tối đa đến 100.000.000 đồng đƣợc áp dụng đóng quy định của pháp luật thì bị buộc đƣa ra khỏi lãnhđối với hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh vực: thổ Việt Nam hoặc buộc tái xuất. Cá nhân, tổ chức vikhoáng sản; sở hữu trí tuệ; hàng hải; hàng không dân phạm phải chịu mọi chi phí để thực hiện biện pháp này.dụng; thuế (trõ trƣờng hợp các luật về thuế có quy định Điều 21. Buộc tiêu huỷ vật phẩm gây hại cho sức khoẻkhác); con ngƣời, vật nuôi và cây trồng, văn hoá phẩm độc hạiđ) Phạt tiền tối đa đến 500.000.000 đồng đƣợc áp dụng Vật phẩm gây hại cho sức khoẻ con ngƣời, vật nuôi vàđối với hành vi xâm phạm vùng lãnh hải, vùng tiếp giáp cây trồng, văn hoá phẩm độc hại là tang vật vi phạmlãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của hành chính phải bị tiêu huỷ. Nếu cá nhân, tổ chức vinƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhằm nghiên phạm không tự nguyện thực hiện thì bị áp dụng các biệncứu, thăm dò, khai thác nguồn lợi hải sản, dầu khí, các pháp cƣìng chế. Cá nhân, tổ chức vi phạm phải chịu mọitài nguyên thiên nhiên khác. chi phí cho việc áp dụng các biện pháp cƣìng chế.3. Đối với hành vi vi phạm hành chính trong những lĩnhvực quản lý nhà nƣớc chƣa đƣợc quy định tại khoản 2 BỘ LUẬT LAO ĐỘNGĐiều này thì Chính phủ quy định mức phạt tiền, nhƣng CHƢƠNG IVtối đa không vƣợt quá 100.000.000 đồng. HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNGĐiều 15. Trục xuất Điều 26Trục xuất là buộc ngƣời nƣớc ngoài có hành vi vi phạm Hợp đồng lao động là sự thoả thuận giữa ngƣời lao độngpháp luật Việt Nam phải rêi khỏi lãnh thổ nƣớc Cộng và ngƣời sử dụng lao động về việc làm có trả công, điềuhoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trongChính phủ quy định thủ tục trục xuất. quan hệ lao động.Điều 16. Tƣớc quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành Điều 27nghề 1- Hợp đồng lao động phải đƣợc giao kết theo một trongTƣớc quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có các loại sau đây:thời hạn hoặc không thời hạn đƣợc áp dụng đối với cá a) Hợp đồng lao động không xác định thời hạn;nhân, tổ chức vi phạm nghiêm trọng quy định sử dụng b) Hợp đồng lao động xác định thời hạn từ một năm đếngiấy phép, chứng chỉ hành nghề. Trong thời gian bị tƣớc ba năm;quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, cá c) Hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một côngnhân, tổ chức không đƣợc tiến hành các hoạt động ghi việc nhất định màtrong giấy phép, chứng chỉ hành nghề. thời hạn dƣới một năm.Điều 17. Tịch thu tang vật, phƣơng tiện đƣợc sử dụng 2- Không đƣợc giao kết hợp đồng lao động theo mùa vụđể vi phạm hành chính hoặc theo một công việc nhất định mà thời hạn dƣới1. Tịch thu tang vật, phƣơng tiện đƣợc sử dụng để vi một năm để làm những công việc có tính chất thƣờngphạm hành chính là việc sung vào quỹ nhà nƣớc vật, xuyên từ một năm trở lên, trừ trƣờng hợp phải tạm thờitiền, hàng hoá, phƣơng tiện có liên quan trực tiếp đến vi thay thế ngƣời lao động đi làm nghĩa vụ quân sự, nghỉphạm hành chính. theo chế độ thai sản hoặc nghỉ việc có tính chất tạm2. Không tịch thu tang vật, phƣơng tiện bị cá nhân, tổ thời khác.chức vi phạm hành chính chiếm đoạt, sử dụng trái phép Điều 28mà trả lại cho chủ sở hữu hoặc ngƣời quản lý, ngƣời sử Hợp đồng lao động đƣợc ký kết bằng văn bản và phảidụng hợp pháp. đƣợc làm thành hai bản, mỗi bên giữ một bản. Đối vớiĐiều 18. Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bị một số công việc có tính chất tạm thời mà thời hạn dƣớithay đổi do vi phạm hành chính gây ra hoặc buộc tháo ba tháng hoặc đối với lao động giúp việc gia đình thì cácdì công trình xây dựng trái phép bên có thể giao kết bằng miệng. Trong trƣờng hợp giaoCá nhân, tổ chức phải khôi phục lại tình trạng ban đầu kết bằng miệng, thì các bên đƣơng nhiên phải tuân theođã bị thay đổi do vi phạm hành chính của mình gây ra các quy định của pháp luật lao động.hoặc phải tháo dì công trình xây dựng trái phép; nếu cá Điều 29nhân, tổ chức vi phạm không tự nguyện thực hiện thì bị 1- Hợp đồng lao động phải có những nội dung chủ yếuáp dụng các biện pháp cƣìng chế. Cá nhân, tổ chức vi sau đây: công việc phải làm, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, tiền lƣơng, địa điểm làm việc, thời hạn hợp 4
  • HUỲNH BÁ HỌCđồng, điều kiện về an toàn lao động, vệ sinh lao động 2- Khi tạm thời chuyển ngƣời lao động làm việc khácvà bảo hiểm xã hội đối với ngƣời lao động. trái nghề, ngƣời sử dụng lao động phải báo cho ngƣời2- Trong trƣờng hợp một phần hoặc toàn bộ nội dung lao động biết trƣớc ít nhất ba ngày, phải báo rõ thời hạncủa hợp đồng lao động quy định quyền lợi của ngƣời lao làm tạm thời và bố trí công việc phù hợp với sức khoẻđộng thấp hơn mức đƣợc quy định trong pháp luật lao và giới tính của ngƣời lao động.động, thoả ƣớc lao động tập thể, nội quy lao động đang 3- Ngƣời lao động tạm thời làm công việc khác theo quyáp dụng trong doanh nghiệp hoặc hạn chế các quyền định tại khoản 1 Điều này, đƣợc trả lƣơng theo côngkhác của ngƣời lao động thì một phần hoặc toàn bộ nội việc mới; nếu tiền lƣơng của công việc mới thấp hơndung đó phải đƣợc sửa đổi, bổ sung. tiền lƣơng cũ thì đƣợc giữ nguyên mức tiền lƣơng cũ3- Trong trƣờng hợp phát hiện hợp đồng lao động có nội trong thời hạn 30 ngày làm việc. Tiền lƣơng theo côngdung nói tại khoản 2 Điều này, thì Thanh tra lao động việc mới ít nhất phải bằng 70% mức tiền lƣơng cũhƣớng dẫn cho các bên sửa đổi, bổ sung cho phù hợp. nhƣng không đƣợc thấp hơn mức lƣơng tối thiểu do NhàNếu các bên không sửa đổi, bổ sung thì Thanh tra lao nƣớc quy định.động có quyền buộc huỷ bỏ các nội dung đó. Điều 35Điều 30 1- Hợp đồng lao động đƣợc tạm hoãn thực hiện trong1- Hợp đồng lao động đƣợc giao kết trực tiếp giữa ngƣời những trƣờng hợp sau đây:lao động với ngƣời sử dụng lao động. a) Ngƣời lao động đi làm nghĩa vụ quân sự hoặc các2- Hợp đồng lao động có thể đƣợc ký kết giữa ngƣời sử nghĩa vụ công dân khác do pháp luật quy định;dụng lao động với ngƣời đƣợc uỷ quyền hợp pháp thay b) Ngƣời lao động bị tạm giữ, tạm giam;mặt cho nhóm ngƣời lao động; trong trƣờng hợp này c) Các trƣờng hợp khác do hai bên thoả thuận.hợp đồng có hiệu lực nhƣ ký kết với từng ngƣời. 2- Hết thời gian tạm hoãn hợp đồng lao động đối với các3- Ngƣời lao động có thể giao kết một hoặc nhiều hợp trƣờng hợp quy định tại điểm a và điểm c khoản 1 Điềuđồng lao động, với một hoặc nhiều ngƣời sử dụng lao này, ngƣời sử dụng lao động phải nhận ngƣời lao độngđộng, nhƣng phải bảo đảm thực hiện đầy đủ các hợp trở lại làm việc.đồng đã giao kết. 3- Việc nhận lại ngƣời lao động bị tạm giữ, tạm giam khi4- Công việc theo hợp đồng lao động phải do ngƣời giao hết thời gian tạm hoãn hợp đồng lao động do Chính phủkết thực hiện, không đƣợc giao cho ngƣời khác, nếu quy định.không có sự đồng ý của ngƣời sử dụng lao động. Điều 36Điều 31 Hợp đồng lao động chấm dứt trong những trƣờng hợpTrong trƣờng hợp sáp nhập, phân chia doanh nghiệp, sau đây:chuyển quyền sở hữu, quyền quản lý hoặc quyền sử 1- Hết hạn hợp đồng;dụng tài sản của doanh nghiệp thì ngƣời sử dụng lao 2- Đã hoàn thành công việc theo hợp đồng;động kế tiếp phải chịu trách nhiệm tiếp tục thực hiện 3- Hai bên thoả thuận chấm dứt hợp đồng;hợp đồng lao động với ngƣời lao động cho tới khi hai 4- Ngƣời lao động bị kết án tù giam hoặc bị cấm làmbên thoả thuận sửa đổi, chấm dứt hợp đồng lao động công việc cũ theo quyết định của Toà án;hoặc giao kết hợp đồng lao động mới. 5- Ngƣời lao động chết; mất tích theo tuyên bố của ToàĐiều 32 án.Ngƣời sử dụng lao động và ngƣời lao động thoả thuận Điều 37về việc làm thử, thời gian thử việc, về quyền, nghĩa vụ 1- Ngƣời lao động làm việc theo hợp đồng lao động xáccủa hai bên. Tiền lƣơng của ngƣời lao động trong thời định thời hạn từ một năm đến ba năm, hợp đồng laogian thử việc ít nhất phải bằng 70% mức lƣơng cấp bậc động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất địnhcủa công việc đó. Thời gian thử việc không đƣợc quá 60 mà thời hạn dƣới một năm có quyền đơn phƣơng chấmngày đối với lao động chuyên môn kỹ thuật cao và dứt hợp đồng trƣớc thời hạn trong những trƣờng hợpkhông đƣợc quá 30 ngày đối với lao động khác. sau đây:Trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền huỷ bỏ thoả a) Không đƣợc bố trí theo đúng công việc, địa điểm làmthuận làm thử mà không cần báo trƣớc và không phải việc hoặc không đƣợc bảo đảm các điều kiện làm việcbồi thƣờng nếu việc làm thử không đạt yêu cầu mà hai đã thoả thuận trong hợp đồng;bên đã thoả thuận. Khi việc làm thử đạt yêu cầu thì b) Không đƣợc trả công đầy đủ hoặc trả công khôngngƣời sử dụng lao động phải nhận ngƣời lao động vào đúng thời hạn theo hợp đồng;làm việc chính thức nhƣ đã thoả thuận. c) Bị ngƣợc đãi; bị cƣỡng bức lao động;Điều 33 d) Bản thân hoặc gia đình thật sự có hoàn cảnh khóHợp đồng lao động có hiệu lực từ ngày giao kết hoặc từ khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng;ngày do hai bên thoả thuận. đ) Đƣợc bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở các cơ quanTrong quá trình thực hiện hợp đồng lao động, nếu bên dân cử hoặc đƣợc bổ nhiệm giữ chức vụ trong bộ máynào có yêu cầu thay đổi nội dung hợp đồng thì phải báo Nhà nƣớc;cho bên kia biết trƣớc ít nhất ba ngày. Việc thay đổi nội e) Ngƣời lao động nữ có thai phải nghỉ việc theo chỉ địnhdung hợp đồng lao động có thể đƣợc tiến hành bằng của thầy thuốc.cách sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động đã giao kết 2- Khi đơn phƣơng chấm dứt hợp đồng lao động theohoặc giao kết hợp đồng lao động mới. quy định tại khoản 1 Điều này, ngƣời lao động phải báoĐiều 34 cho ngƣời sử dụng lao động biết trƣớc:1- Khi gặp khó khăn đột xuất hoặc do nhu cầu sản xuất, a) Đối với các trƣờng hợp quy định tại các điểm a, b vàkinh doanh, ngƣời sử dụng lao động đƣợc quyền tạm c: ít nhất ba ngày;thời chuyển ngƣời lao động làm công việc khác trái b) Đối với các trƣờng hợp quy định tại điểm d và điểmnghề, nhƣng không đƣợc quá 60 ngày trong một năm. đ: ít nhất ba mƣơi ngày nếu là hợp đồng xác định thời 5
  • HUỲNH BÁ HỌChạn từ một năm đến ba năm; ít nhất ba ngày nếu là hợp 3- Ngƣời lao động là nữ trong các trƣờng hợp quy địnhđồng theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định tại khoản 3 Điều 111 của Bộ luật này.mà thời hạn dƣới một năm; Điều 40c) Đối với trƣờng hợp quy định tại điểm e: theo thời hạn Mỗi bên có thể từ bỏ việc đơn phƣơng chấm dứt hợpquy định tại Điều 112 của Bộ luật này. đồng lao động trƣớc khi hết thời hạn báo trƣớc. Khi hết3- Ngƣời lao động làm theo hợp đồng lao động không thời hạn báo trƣớc, mỗi bên đều có quyền chấm dứt hợpxác định thời hạn có quyền đơn phƣơng chấm dứt hợp đồng lao động.đồng lao động, nhƣng phải báo cho ngƣời sử dụng lao Điều 41động biết trƣớc ít nhất 45 ngày. 1- Trong trƣờng hợp ngƣời sử dụng lao động đơnĐiều 38 phƣơng chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật thì1- Ngƣời sử dụng lao động có quyền đơn phƣơng chấm phải nhận ngƣời lao động trở lại làm việc và phải bồidứt hợp đồng lao động trong những trƣờng hợp sau đây: thƣờng một khoản tiền tƣơng ứng với tiền lƣơng tronga) Ngƣời lao động thƣờng xuyên không hoàn thành công những ngày ngƣời lao động không đƣợc làm việc. Trongviệc theo hợp đồng; trƣờng hợp ngƣời lao động không muốn trở lại làm việc,b) Ngƣời lao động bị xử lý kỷ luật sa thải theo quy định thì ngoài khoản tiền đƣợc bồi thƣờng tƣơng ứng với tiềntại Điều 85 của Bộ luật này; lƣơng trong những ngày không đƣợc làm việc, ngƣời laoc) Ngƣời lao động làm theo hợp đồng lao động không động còn đƣợc trợ cấp theo quy định tại khoản 1 Điềuxác định thời hạn ốm đau đã điều trị 12 tháng liền, 42 của Bộ luật này.ngƣời lao động làm theo hợp đồng lao động xác định 2- Trong trƣờng hợp ngƣời lao động đơn phƣơng chấmthời hạn ốm đau đã điều trị sáu tháng liền và ngƣời lao dứt hợp đồng lao động trái pháp luật thì không đƣợc trợđộng làm theo hợp đồng lao động dƣới một năm ốm đau cấp thôi việc.đã điều trị quá nửa thời hạn hợp đồng lao động, mà khả 3- Trong trƣờng hợp ngƣời lao động đơn phƣơng chấmnăng lao động chƣa hồi phục. Khi sức khoẻ của ngƣời dứt hợp đồng lao động thì phải bồi thƣờng phí đào tạolao động bình phục, thì đƣợc xem xét để giao kết tiếp nếu có, theo quy định của Chính phủ.hợp đồng lao động; 4- Trong trƣờng hợp đơn phƣơng chấm dứt hợp đồng laod) Do thiên tai, hoả hoạn hoặc những lý do bất khả động nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trƣớc, bênkháng khác mà ngƣời sử dụng lao động đã tìm mọi biện vi phạm phải bồi thƣờng cho bên kia một khoản tiềnpháp khắc phục nhƣng vẫn buộc phải thu hẹp sản xuất, tƣơng ứng với tiền lƣơng của ngƣời lao động tronggiảm chỗ làm việc; những ngày không báo trƣớc.đ) Doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức chấm dứt hoạt động. Điều 422- Trƣớc khi đơn phƣơng chấm dứt hợp đồng lao động 1- Khi chấm dứt hợp đồng lao động đối với ngƣời laotheo các điểm a, b và c khoản 1 Điều này, ngƣời sử động đã làm việc thƣờng xuyên trong doanh nghiệp, cơdụng lao động phải trao đổi, nhất trí với Ban chấp hành quan, tổ chức từ một năm trở lên, ngƣời sử dụng laocông đoàn cơ sở. Trong trƣờng hợp không nhất trí, hai động có trách nhiệm trợ cấp thôi việc, cứ mỗi năm làmbên phải báo cáo với cơ quan, tổ chức có thẩm quyền. việc là nửa tháng lƣơng, cộng với phụ cấp lƣơng, nếuSau 30 ngày, kể từ ngày báo cho cơ quan lao động biết, có.ngƣời sử dụng lao động mới có quyền quyết định và 2- Khi chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tạiphải chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Trƣờng điểm a và điểm b khoản 1 Điều 85 của Bộ luật này,hợp không nhất trí với quyết định của ngƣời sử dụng lao ngƣời lao động không đƣợc trợ cấp thôi việc.động, Ban chấp hành công đoàn cơ sở và ngƣời lao động Điều 43có quyền yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động theo Trong thời hạn bảy ngày, kể từ ngày chấm dứt hợp đồngtrình tự do pháp luật quy định. lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các3- Khi đơn phƣơng chấm dứt hợp đồng lao động, trừ khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trƣờngtrƣờng hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều này, ngƣời hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhƣng không đƣợc quá 30sử dụng lao động phải báo cho ngƣời lao động biết ngày.trƣớc: Trong trƣờng hợp doanh nghiệp bị phá sản thì các khoảna) ít nhất 45 ngày đối với hợp đồng lao động không xác có liên quan đến quyền lợi của ngƣời lao động đƣợcđịnh thời hạn; thanh toán theo quy định của Luật phá sản doanhb) ít nhất 30 ngày đối với hợp đồng lao động xác định nghiệp.thời hạn từ một năm đến ba năm; Ngƣời sử dụng lao động ghi lý do chấm dứt hợp đồngc) ít nhất ba ngày đối với hợp đồng lao động theo mùa lao động vào sổ lao động và có trách nhiệm trả lại sổvụ, theo một công việc nhất định mà thời hạn dƣới một cho ngƣời lao động. Ngoài các quy định trong sổ laonăm. động, ngƣời sử dụng lao động không đƣợc nhận xétĐiều 39 thêm điều gì trở ngại cho ngƣời lao động tìm việc làmNgƣời sử dụng lao động không đƣợc đơn phƣơng chấm mới.dứt hợp đồng lao động trong những trƣờng hợp sau đây:1- Ngƣời lao động ốm đau hoặc bị tai nạn lao động, CHƢƠNG IIIbệnh nghề nghiệp đang điều trị, điều dƣỡng theo quyết TỘI PHẠMđịnh của thầy thuốc, trừ trƣờng hợp quy định tại điểm c Điều 8. Khái niệm tội phạmvà điểm đ khoản 1 Điều 38 của Bộ luật này; 1. Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội đƣợc quy2- Ngƣời lao động đang nghỉ hàng năm, nghỉ về việc định trong Bộ luật hình sự, do ngƣời có năng lực tráchriêng và những trƣờng hợp nghỉ khác đƣợc ngƣời sử nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâmdụng lao động cho phép; phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, 6
  • HUỲNH BÁ HỌCnền văn hoá, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã Hình phạt bao gồm hình phạt chính và hình phạt bổhội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính sung.mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tự do, tài sản, 1. Hình phạt chính bao gồm:các quyền, lợi ích hợp pháp khác của công dân, xâm a) Cảnh cáo;phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội b) Phạt tiền;chủ nghĩa. c) Cải tạo không giam giữ;2. Căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội d) Trục xuất;của hành vi đƣợc quy định trong Bộ luật này, tội phạm đ) Tù có thời hạn;đƣợc phân thành tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm e) Tù chung thân;nghiêm trọng, tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm g) Tử hình.đặc biệt nghiêm trọng. 2. Hình phạt bổ sung bao gồm:3. Tội phạm ít nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại a) Cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làmkhông lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình công việc nhất định;phạt đối với tội ấy là đến ba năm tù; tội phạm nghiêm b) Cấm cƣ trú;trọng là tội phạm gây nguy hại lớn cho xã hội mà mức c) Quản chế;cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến bảy d) Tƣớc một số quyền công dân;năm tù; tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm gây đ) Tịch thu tài sản;nguy hại rất lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung e) Phạt tiền, khi không áp dụng là hình phạt chính;hình phạt đối với tội ấy là đến mƣời lăm năm tù; tội g) Trục xuất, khi không áp dụng là hình phạt chính.phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại 3. Đối với mỗi tội phạm, ngƣời phạm tội chỉ bị áp dụngđặc biệt lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình một hình phạt chính và có thể bịphạt đối với tội ấy là trên mƣời lăm năm tù, tù chung áp dụng một hoặc một số hình phạt bổ sung.thân hoặc tử hình.4. Những hành vi tuy có dấu hiệu của tội phạm, nhƣng BỘ LUẬT DÂN SỰtính chất nguy hiểm cho xã hộikhông đáng kể, thì không phải là tội phạm và đƣợc xử lý NĂNG LỰC PHÁP LUẬT DÂN SỰ,bằng các biện pháp khác. NĂNG LỰC HÀNH VI DÂN SỰ CỦA CÁ NHÂNSO SÁNH TỘI PHẠM HÌNH SỰ VỚI VI PHẠM PHÁP LUẬTKHÁC Điều 14. Năng lực pháp luật dân sự của cá nhânGiống nhau 1. Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân là khả năng- Đều là những hành vi nguy hiểm cho xã hội đƣợc quy của cá nhân có quyền dân sự và nghĩa vụ dân sự.định trong Bộ luật, luật và các văn bản quy phạm pháp 2. Mọi cá nhân đều có năng lực pháp luật dân sự nhƣluật khác. nhau.- Đều phải chịu trách nhiệm trƣớc pháp luật. 3. Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân có từ khi- Có tính chất cƣỡng chế để đảm bảo thi hành. ngƣời đó sinh ra và chấm dứt khi ngƣời đó chết.* Khác nhau Điều 15. Nội dung năng lực pháp luật dân sự của cá=> Tội phạm: nhân- Mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi cấu thành Cá nhân có các quyền, nghĩa vụ dân sự sau đây:tội phạm cao 1. Quyền nhân thân không gắn với tài sản và quyền- Tội phạm đƣợc quy định trong bộ luật hình sự nhân thân gắn với tài sản;- Tội phạm có tính chịu hình phạt, hình phạt đƣợc quy 2. Quyền sở hữu, quyền thừa kế và các quyền khác đốiđịnh trong Bộ luật hình sự. với tài sản;- Độ tuổi chịu trách nhiệm từ đủ 14 tuổi trở lên có thể 3. Quyền tham gia quan hệ dân sự và có nghĩa vụ phátphải chịu hình phạt. sinh từ quan hệ đó.- Chủ thể xây dựng các hành vi đƣợc coi là tội phạm là Điều 16. Không hạn chế năng lực pháp luật dân sự củacơ quan quyền lực cao nhất đó là Quốc Hội. cá nhân=> Vi phạm pháp luật khác Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân không bị hạn- Mức độ nguy hiểm thấp hơn so với tội phạm. chế, trừ trƣờng hợp do pháp luật quy định.- Hành vi không đƣợc quy định trong Bộ luật hình sự mà Điều 17. Năng lực hành vi dân sự của cá nhânquy định trong các luật, VBPL khác Năng lực hành vi dân sự của cá nhân là khả năng của cá- Không phải chịu hình phạt, (trừ trƣờng hợp vi phạm nhân bằng hành vi của mình xác lập, thực hiện quyền,hành chính bị xử phạt) nghĩa vụ dân sự.- Độ tuổi chịu trách nhiệm cao hơn. Điều 18. Ngƣời thành niên, ngƣời chƣa thành niên- Chủ thể xây dựng các hành vi vi pham pháp luật khác Ngƣời từ đủ mƣời tám tuổi trở lên là ngƣời thành niên.ngoài cơ quan quyền lực cao nhất đó là Quốc Hội còn có Ngƣời chƣa đủ mƣời tám tuổi là ngƣời chƣa thành niên.các cơ quan khác nhƣ UBTV Quốc Hội, Chính phủ... Điều 19. Năng lực hành vi dân sự của ngƣời thành niênĐiều 27. Mục đích của hình phạt Ngƣời thành niên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, trừHình phạt không chỉ nhằm trừng trị ngƣời phạm tội mà trƣờng hợp quy định tại Điều 22 và Điều 23 của Bộ luậtcòn giáo dục họ trở thành ngƣời có ích cho xã hội, có ý này.thức tuân theo pháp luật và các quy tắc của cuộc sống Điều 20. Năng lực hành vi dân sự của ngƣời chƣa thànhxã hội chủ nghĩa, ngăn ngừa họ phạm tội mới. Hình phạt niên từ đủ sáu tuổi đến chƣa đủ mƣời tám tuổicòn nhằm giáo dục ngƣời khác tôn trọng pháp luật, đấu 1. Ngƣời từ đủ sáu tuổi đến chƣa đủ mƣời tám tuổi khitranh phòng ngừa và chống tội phạm. xác lập, thực hiện giao dịch dân sự phải đƣợc ngƣời đạiĐiều 28. Các hình phạt diện theo pháp luật đồng ý, trừ giao dịch nhằm phục vụ 7
  • HUỲNH BÁ HỌCnhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi hoặcpháp luật có quy định khác.2. Trong trƣờng hợp ngƣời từ đủ mƣời lăm tuổi đến chƣađủ mƣời tám tuổi có tài sản riêng bảo đảm thực hiệnnghĩa vụ thì có thể tự mình xác lập, thực hiện giao dịchdân sự mà không cần phải có sự đồng ý của ngƣời đạidiện theo pháp luật, trừ trƣờng hợp pháp luật có quyđịnh khác.Điều 21. Ngƣời không có năng lực hành vi dân sựNgƣời chƣa đủ sáu tuổi không có năng lực hành vi dânsự. Giao dịch dân sự của ngƣời chƣa đủ sáu tuổi phải dongƣời đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện.Điều 22. Mất năng lực hành vi dân sự1. Khi một ngƣời do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnhkhác mà không thể nhận thức, làm chủ đƣợc hành vicủa mình thì theo yêu cầu của ngƣời có quyền, lợi íchliên quan, Toà án ra quyết định tuyên bố mất năng lựchành vi dân sự trên cơ sở kết luận của tổ chức giámđịnh.Khi không còn căn cứ tuyên bố một ngƣời mất năng lựchành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính ngƣời đó hoặccủa ngƣời có quyền, lợi ích liên quan, Toà án ra quyếtđịnh huỷ bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vidân sự.2. Giao dịch dân sự của ngƣời mất năng lực hành vi dânsự phải do ngƣời đại diện theo pháp luật xác lập, thựchiện.Điều 23. Hạn chế năng lực hành vi dân sự1. Ngƣời nghiện ma tuý, nghiện các chất kích thích khácdẫn đến phá tán tài sản của gia đình thì theo yêu cầucủa ngƣời có quyền, lợi ích liên quan, cơ quan, tổ chứchữu quan, Toà án có thể ra quyết định tuyên bố là ngƣờibị hạn chế năng lực hành vi dân sự.2. Ngƣời đại diện theo pháp luật của ngƣời bị hạn chếnăng lực hành vi dân sự và phạm vi đại diện do Toà ánquyết định. Giao dịch dân sự liên quan đến tài sản củangƣời bị hạn chế năng lực hành vi dân sự phải có sựđồng ý của ngƣời đại diện theo pháp luật, trừ giao dịchnhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày.3. Khi không còn căn cứ tuyên bố một ngƣời bị hạn chếnăng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chínhngƣời đó hoặc của ngƣời có quyền, lợi ích liên quan, cơquan, tổ chức hữu quan, Toà án ra quyết định huỷ bỏquyết định tuyên bố hạn chế năng lực hành vi dân sự.Quan hệ tài sản và quan hệ nhân thân.Quan hệ tài sản là quan hệ giữa ngƣời với ngƣời bởi lýdo tài sảnĐặc điểm của quan hệ tài sản do luật dân sự điều chỉnh:-Mang tính hàng hóa tiền tệ.-Tài sản phải mang tính chất đền bù ngang giá.Quan hệ nhân thân là quan hệ giữa ngƣời với ngƣời vềnhững giá trị nhân thân.Đặc điểm của quan hệ nhân thân:-Quan hệ nhân thân gắn liền với 1 chủ thể nhất định vàkhông thể chuyển giao cho ngƣời khác trừ trƣờng hợppháp luật cho phép.-Quan hệ nhân thân không xác định thành tiền. 8