›
    Innovatie in de praktijk › nr 02 2010

                                            innoveer!
                       ...
Bringing ideas to life
Philips Applied Technologies
Time-to-market versnellen? Process efficiency ver-       en neem een vo...
COLOFON                       Bert Terpstra is autoriteit in vernieuwing ‘van bin-                                        ...
Energie Onderzoeksubsidie
Dé snelle route naar energie-innovatie
voor de MKB-er met een goed idee.
www.agentschapnl.nl/eos...
› innoveer! gebiedende wijs van: innoveren (innoveerde) 1 (overg.; h. geïnnoveerd) als nieuwigheid                        ...
› 6   INNOVATIELAT                   ›                                ›




 Geen hokjes                             RICK ...
›   CV ›   RICK ENGELKES › 1990-1994 Simon Dekker in Goede Tijden Slechte Tijden › 2002 Rick           › 7
           Enge...
Infrarood:
› 8   OUTLOOK                     ›                                                 ›




                     ...
› THERMOGRAFIE                                                                                  ›9
                       ...
› 10   OUTLOOK                                                                                  › OP DE TRIBUNE           ...
›   ›                                                                    p11




        “Dankzij die borgstelling konden
...
› 12            OUTLOOK                                                                                   › KUNSTONDERZOEK...
›                                  › zorg     MIJN TROTS › 13
FOTOGRAFIE IVO VAN DER BENT


                              ...
p14                                                                        ›                                              ...
›   Met onderbroeken een bijdrage ›leveren aan een betere wereld?                                                 p15   SC...
› 16   STELLING                     ›
                                         ‘Als je aan je klanten vraagt
             ...
›                                                                                 ›
                                      ...
› 18   LEERMOMENT                                                           ›                                             ...
›                                                                 ›                                                   › 19...
› 20   AGENDA         › Een aantal workshops en evenementen uitgelicht van de ruim 1000 die Syntens jaarlijks organiseert....
›                                                        ›   ILLUSTRATIE SHOOTMEDIA                                  › 21
...
Vergroot je succes. Kies voor een topper uit het HBO of universiteit!
                                                    ...
innoveer!
                                        SPECIAL




p24 › Mijn visie / De term co-creatie werd in
2000 geïntrodu...
› 24   MIJN VISIE                                  ›                                            ›




 ‘Co-creatie is
   g...
›




CO
  -C
    RE
      AT
        IE
             25
p
› 26




                     hilips Applied Technologies
                     wordt omschreven als het
                ...
CV
› ›   BEN BROERS (49) ís Philips. Hij begon er ruim 25 jaar geleden als vakantiekracht en is er niet
                  ...
› 28   MIJN VISIE                                                                           ›   CO-CREATIE, EEN
          ...
Innovatienieuws, -ontwikkelingen en handige workshops: de redactie van innoveer! zet ze voor u op een rijtje.        UPDAT...
1
› 30   UPDATE                                                                       ›




  Minder
  schaarse
  metalen
...
Innoveer Augustus 2010
Innoveer Augustus 2010
Innoveer Augustus 2010
Innoveer Augustus 2010
Innoveer Augustus 2010
Innoveer Augustus 2010
Innoveer Augustus 2010
Innoveer Augustus 2010
Innoveer Augustus 2010
Innoveer Augustus 2010
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Innoveer Augustus 2010

2,193 views
2,120 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,193
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
4
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Innoveer Augustus 2010

  1. 1. › Innovatie in de praktijk › nr 02 2010 innoveer! › Rick Engelkes aan de innovatielat › Infrarood in de polder › Schoon ondergoed › Frits Barend De redding van de agri › 16 pagina’s CO-CREATIE › Het grote Philips als MKB-denktank › 1 ‹ Exotische koeien in Hollandse grasweide
  2. 2. Bringing ideas to life Philips Applied Technologies Time-to-market versnellen? Process efficiency ver- en neem een voorsprong op de concurrentie op beteren? Moeilijke operationele problemen oplos- elk punt van het innovatie proces, van idee tot sen? Philips Applied Technologies helpt marktleiders, markt introductie. snel groeiende bedrijven en start-ups met integrale oplossingen, consultancy en specialistische services. Ervaar snelle resultaten met onze mix van techno- logieën, specialisten en partners om tot creatieve Doe je voordeel met onze 750 in-house experts, en praktische oplossingen te komen. Dit noemen 60 competenties en ruim 40 jaar innovatie ervaring we innovation by combination. Voor meer informatie: Ga naar www.apptech.philips.com of BEL BEN: +31 40 27 48883
  3. 3. COLOFON Bert Terpstra is autoriteit in vernieuwing ‘van bin- VOORWOORD › 3 innoveer! brengt innovatie nenuit’ (www.thehumanacademy.nl). Wat drijft men- sen vanuit zichzelf en houdt hen in beweging? Wat in de praktijk. innoveer! bezielt ondernemers, bestuurders en management verschijnt één keer duurzaam en geeft hen zin? Hij ontdoet co-creatie en per kwartaal en wordt sociale innovatie van hun franje en jargon. Niet zacht, gratis verspreid onder wel zinnig, is zijn motto. Dagelijks co-creëert hij met ondernemers. zijn klanten, op zoek naar hun ruimte. Uitgever Syntens Concept en realisatie Scripta Media bv Redactie Jan Bakker, René Bastiaans, Bas van den Broek, Ursula van Kooij, Kasper Marinus, Houk Nolten, Herman Poos, Sabine Schlooz-van Wijlick, Jan Henk Verburg, Peter van Vuuren, Robin van Wakeren, Viola Wijnands, Debby van Wijngaarden Art direction Dankzij Marjolein Rams Coverfoto Lars van den Brink Beeld Ivo van der Bent, Arjan van den Berg, Lars van den de crisis FOTOGRAFIE ARJAN VAN DEN BERG Brink, Jan Dirk van der Burg, Martin Dijkstra, Erik Franssen, Shootmedia Traffic M et de huidige crisis kraakt ons maat- schappelijke, economische, politieke en sociale systeem in al zijn voegen. Wij bevinden macht in handen hielden. En eigenlijk werd dat ook wel tijd. Zij die zich autonoom voelen gaan een frisse, nieuwe relatie aan met hun omge- Jacqueline Konermann ons in een enorm transformatieproces, iets wat ving, ze zoeken anderen om samen mee uit te Met medewerking van sinds 1986 niet meer op een dergelijke wijze is breken, ze kiezen voor ongewone partnerships Marleen Bakker, Irma vertoond. Op dit moment hebben we te maken om nieuwe dynamiek te creëren, ze zoeken Dorenstouter, Jacqueline met een politieke aardverschuiving, jongeren vrije creatieve geesten om hun producten een Kuijpers, Willem van zijn niet meer in de hand te houden, klanten nieuwe impuls en dimensie te geven. Wie denkt Leeuwen, Janneke Staats, blijken niet zo trouw als we dachten dat ze wa- het alleen te kunnen rooien, heeft het mis. Paula Vos ren, marktposities staan onder druk, reputaties Niemand kan het alleen! Dát leert de crisis ons. sneuvelen, veel bedrijven gaan over de kop en Aanmeldingen, adreswijzigingen en opzeggingen opnieuw is er een hausse aan echtscheidingen. Mensen die zich afhankelijk maakten van het oude systeem missen nu de boot, verliezen hun W ie niet uitbreekt blijft ontgoocheld achter. Vrienden zoeken nieuwe vrienden, ideeën zoeken nieuwe dragers, winst zoekt www.innoveermagazine.nl markt, hun klanten of hun baan. Megalomane nieuwe winst, concurrentie taant of loopt dood. Lithografie projecten, absurde schaalvergroting, ongebrei- Vernieuwing komt boven drijven. Noem het co- Grafimedia Amsterdam delde markt- en geldhonger, het wordt gaande- creatie, sociale innovatie, ’t zijn maar woorden. Drukwerk Senefelder Misset weg allemaal afgestraft. Waar het echt om gaat is een schone lei, frisse Advertentieverkoop lucht, spannende ruimte en bovenal nieuwe Bureau Van Vliet 023-5714745 G elukkig is er ook een keerzijde: op tal van fronten breken mensen uit het krakende systeem en zoeken hun eigen weg. Mensen die perspectieven. Eén ding mag duidelijk zijn: wat niet moet gebeuren zijn de nieuwe kleren van de keizer, geen nieuwe wijn in oude zakken. Je niet langer afhankelijk willen zijn van hen die gaat er geheel voor en niet een beetje! Je meent voor de crisis de wijsheid in pacht hadden en de het oprecht, of je laat het liggen.
  4. 4. Energie Onderzoeksubsidie Dé snelle route naar energie-innovatie voor de MKB-er met een goed idee. www.agentschapnl.nl/eos T +31 (0) 88 602 92 00
  5. 5. › innoveer! gebiedende wijs van: innoveren (innoveerde) 1 (overg.; h. geïnnoveerd) als nieuwigheid INHOUD › 5 invoeren 2 (onoverg.; is geïnnoveerd) zich vernieuwen • (1512) ‹ Fr. innover 13 24 32 3 VOORWOORD Bert Terpstra, oprichter van The Human Academy 6 INNOVATIELAT De BN’er als ondernemer. Hoe innovatief is Rick Engelkes? 8 OUTLOOK Infrarood: hét nieuwe wapen tegen energieverspilling 13 MIJN TROTS 04 De W van wonen en werken 14 SCHAKELS Eindelijk schoon ondergoed! Cover 16 STELLING ‘Als je aan klanten vraagt wat ze willen, kom je nooit tot innovatie’ Quick Response- codes scant u met een 17 MIJN TROTS 05 Beestjes bestrijden met… beestjes! smartphone of webcam, waarna u terechtkomt 18 LEERMOMENT Volhoudbaarheid, 49 staaltjes duurzaam ondernemen bij aanvullende online toepassingen. Via 20 AGENDA Snel resultaat met de Design Pressure Cooker en andere workshops bovenstaande QR-code kunt u meer lezen over de Kamelka-bonbon. Elders in het magazine SPECIAL: CO-CREATIE staan andere QR-codes. Mocht uw computer of 24 MIJN VISIE Philips-man Ben Broers pleit voor verrassende samenwerkingen mobiel niet standaard zijn uitgerust met een QR- 29 UPDATE Nieuws en inspirerende tips reader: er zijn meerdere gratis QR-readers te 32 DOSSIER 1 + 1 = 3. Co-creatie in de praktijk downloaden via internet. 37 MIJN TROTS 06 Lantaarnpaal als kapstok 38 COLUMN Frits Barend
  6. 6. › 6 INNOVATIELAT › › Geen hokjes RICK ENGELKES, vooral bekend als acteur in GTST, was eerder modeontwerper en fotomodel. Engelkes is wars van hokjesdenken. Tegenwoordig legt hij zich vooral toe op produceren. TEKST MARLEEN BAKKER FOTOGRAFIE JAN DIRK VAN DER BURG
  7. 7. › CV › RICK ENGELKES › 1990-1994 Simon Dekker in Goede Tijden Slechte Tijden › 2002 Rick › 7 Engelkes Producties opgericht (maakt producties vanaf 1996) › 2010 Oranje Boven ontvangt nominatie voor Avro Toneel Publieksprijs › 2010 21 november première van Kruimeltje in Efteling (eerste musical van Rick Engelkes Producties) › 2011 Blind Vertrouwen Puzzel Inspiratie ‘AL HEEL SNEL ontdekte ik dat ‘ALS JE JE OGEN MAAR OPEN mijn producties anders zijn dan die HEBT en je laat verrassen, komen van anderen. Dat zag ik vroeger nieuwe ideeën vaak vanzelf. Als ik nooit in, dat realiseerde ik me heel druk ben dan schieten er vaak pas achteraf. Nu sta ik er bewust meerdere plannen door mijn hoofd. bij stil, zit het zelfs opgesloten in In een rustige periode ga ik daar op onze filosofie. Bij Rick Engelkes broeden. Ik heb een kast vol ideeën Producties denken we namelijk die soms lang blijven liggen. Het vanuit doelgroepen: dat is op toneelstuk Extreem! (2009) lag al zich al vernieuwend. De meeste tien jaar te wachten. Tot uiteindelijk theatermakers maken wat ze zelf alle puzzelstukjes van doelgroep, willen en zien wel wie erop afkomt. thema tot regisseur op zijn plek Bij een doelgroep zoek ik een pas- vielen.’ send stuk, de juiste regisseur en het juiste creatieve team. Zo maak ik de puzzel af.’ Kanalen ‘KRUIMELTJE brengen we via verschillende kanalen op de markt, Samenwerken dat is ook zeker een bepaalde ‘IK GELOOF HEEL ERG in samen- vorm van innovatie. De musical werken. Jonge mensen om mij verschijnt voor november in heen inspireren mij. Bovendien Het Efteling Theater, op tv is de heeft iedereen een eigen talent, zo zoektocht naar de hoofdrolspeler kan ik bijvoorbeeld ideeën beden- te zien geweest in Wie wordt ken, iemand anders kan ze weer Kruimeltje?, en we produceren uitschrijven. Bij een scriptschool de dramaserie De Avonturen van hebben we laatst vier thema’s Kruimeltje.’ neergelegd. Ik ben verrast door de verhaalwendingen, leuke vondsten en verbanden.’ Krampachtig ‘WE MAKEN DRAMA voor theater- stukken, tv-programma’s en filmproducties. Maar we willen ons niet te krampachtig vasthouden aan één genre. Behalve toneel doen we ook musical. Het voordeel is dat als je iets niet volledig vol- gens de regels doet, je vaak nieuwe dingen ontdekt.’
  8. 8. Infrarood: › 8 OUTLOOK › › geen Hollywood, maar polderglorie TEKST JANNEKE STAATS Nog niet zo lang geleden riep infraroodfotografie vooral associaties op met nachtelijke acties van militairen of met rondspiedende beveiligingscamera’s. Tegenwoordig is thermografie, fotograferen met infrarood, hét nieuwe wapen in de strijd tegen warmteverlies in gebouwen.
  9. 9. › THERMOGRAFIE ›9 Met thermografie wordt gekeken waar gebouwen warmte verliezen. De diverse kleuren geven temperatuurverschillen aan. Waar het op de foto wit is, is het het warmst. Daarna volgen geel, oranje, rood, paars en blauw (van warm naar koud). Op de foto is goed te zien, dat de meeste warmte verloren gaat door de ramen en dat het dak goed geïsoleerd is. De motor van de geparkeerde auto rechtsonder loopt waarschijnlijk of heeft net gelopen. m aar liefst 40 procent van het totale energieverbruik in Europa gaat naar ver- warming en koeling van gebouwen. Het verbeteren van de isolatie van gebouwen kan dus een enorme energiebesparing opleveren. Goede warmte-isolatie kan in een woning zelfs tot een vermindering van twee derde van de energiekosten voor verwarming leiden. Een techniek die bij het toetsen van isolatie van gebouwen sterk in opmars is, is infraroodthermografie. Met deze meettechniek kan op afstand de tempe- ratuur van een object worden bepaald. Op een warmtebeeld zijn de verschillen in temperatuur zeer nauwkeurig te zien. Infraroodbeelden van een gevel maken bijvoorbeeld zichtbaar waar warmtever- lies optreedt of waar koudebruggen of luchtlekken aanwezig zijn. De afstand waarop gemeten wordt, kan vrij groot zijn – er kunnen bijvoorbeeld vanuit een vliegtuig scans worden gemaakt van woningdaken – maar het is ook mogelijk thermografie om in dichte rook mensen te kunnen opsporen en brandhaarden te lokaliseren. In 2009 tijdens de grieppan- demie werden op luchthavens infra- roodcamera’s gebruikt om mensen met koorts te detecteren. En bijvoorbeeld in de paardensport wordt thermografie gebruikt om ontstekingen in het lichaam op te sporen. Infrarood in de bouw Op dit moment is er vanuit de bouw grote interesse voor de mogelijkheden van infraroodfotografie. ‘De techniek is bereikbaar geworden voor het midden- en kleinbedrijf’, vertelt Syntens-adviseur Marcel Huismans. ‘Enkele jaren geleden moest je voor een infraroodwarmteca- mera nog honderdduizend euro neerleg- gen. Tegenwoordig kun je een camera aanschaffen voor minder dan vijfduizend euro. Dat biedt kansen.’ Om bedrijven te stimuleren die kansen te benutten riep Syntens in de drie noordelijke provin- SCIENCE PHOTO LIBRARY/ANP om van dichtbij de temperatuurverschil- cies een Infrarood Cluster in het leven len tot in detail te meten. waar twaalf MKB-ondernemers uit de Thermografie is niet nieuw. Het wordt bouwsector deel van uitmaakten. In de al jaren gebruikt, onder andere voor bijeenkomsten van dit cluster deelden militaire toepassing en voor beveiliging TNO en Hanzehogeschool Groningen de en bewaking. De brandweer gebruikt vergaarde kennis op het gebied van ther-
  10. 10. › 10 OUTLOOK › OP DE TRIBUNE › Supportersgedrag is in enige mate voorspel- baar bij voetbalwedstrijden. Dat was de uit- komst van een proef met een infrarood warm- tecamera van TNO bij een voetbalwedstrijd in stadion De Kuip van Feyenoord. In opdracht van de KNVB werd gekeken naar het energieverlies en dat gaf inzichten naar hoe betrokken sup- porters bij de wedstrijd (kunnen) zijn. Dergelijk onderzoek is voor de voetbalbond waardevol om het proces van eventuele escalatie beter in kaart te brengen. MARCEL VAN DEN BERGH/HH PIM RAS/HH mografie en luchtdichtheidsmetingen is, maar dat is niet waar. Vergelijk het met de ondernemers. Jan de Wit, lector met een koortsthermometer. Je kunt bij de Hanzehogeschool en werkzaam vaststellen dat een patiënt koorts heeft, voor TNO, verzorgde het theoretische maar je weet niet of het door griep komt deel. De deelnemende bedrijven orga- of door een infectie. Daarvoor heb je niseerden zelf het praktijkgedeelte door aanvullend onderzoek nodig en vooral gebouwen aan te leveren die gezamen- ook kennis van zaken.’ lijk op locatie met de infraroodcamera konden worden onderzocht. Aanvullende techniek Marcel Huismans organiseerde de Rob Jacobs, Energie Prestatie Adviseur bijeenkomsten samen met zijn collega met ruim achttien jaar ervaring in Nynke Leistra: ‘Het is heel eenvoudig energiebesparing, was een van de geworden om een infraroodcamera aan deelnemers. Hij past thermografie toe in te schaffen, maar daarmee ben je er zijn werk, maar heeft nog geen camera nog niet. Als mij één ding duidelijk is aangeschaft: ‘Ik had zeer hoge verwach- › geworden tijdens de bijeenkomsten is tingen van infraroodthermografie. Ik CANNACHOPPER het wel dat kennis onontbeerlijk is. Op heb bevestigd gekregen dat het een zeer Het nieuwste hightech wapen tegen illegale dit moment heerst bij sommigen het goede techniek is, die ik kan gebruiken marihuanateelt is de cannachopper. Sinds idee dat met infrarood alles mogelijk als ondersteuning. Maar tegelijkertijd april speurt de Nederlandse politie met deze is het me ook duidelijk dat het vooral onbemande minihelikopter naar wietplan- een aanvulling is. Of je gaat eerst zelf tages. Naast een gewone camera, heeft de helikopter ook een zogenaamde cannasniffer kijken wat het probleem is en doet aan boord en een infraroodcamera. De sniffer ‘In de paardensport daarna een controle met infrarood, óf je zuigt lucht uit schoorstenen en afvoerpijpen kijkt eerst met de infraroodcamera en sporen ze er gaat dan zelf controleren wat er precies en herkent eventueel aanwezige wietgeur, de infraroodcamera verraadt hete warmtelampen ontstekingen mee op’ aan de hand is. Het betekent niet dat onder het dak.
  11. 11. › › p11 “Dankzij die borgstelling konden we het merk meteen krachtig in de markt zetten” Ondernemen dankzij een borgstellingskrediet De opvallende opmars van Sapph Dress to impress: met grote, spraakmakende billboards werd in 2007 het lingeriemerk Sapph in de markt gezet. Sindsdien verovert Sapph de Nederlandse en Belgische markt. In drie jaar groeide de omzet naar 10,7 miljoen.En het businessplan gaat uit van 33 miljoen omzet in 2013. Nederland en België worden voor Sapph dan ook te klein; het bedrijf kiest voor internationale expansie. Duitsland en Zwitserland zijn als eerste aan de beurt. Het merk heeft alles in zich om, in navolging van bekende Nederlandse merken als G-Star en Mexx, de wereld te veroveren. Voor de introductie van Sapph was veel geld nodig. Oprichter Cor van Schoonhoven legde samen met enkele investeerders 2,6 miljoen euro op tafel. Dat bedrag werd het eerste jaar met name besteed aan reclame en marketing. Daarnaast werd er in 2009 een kredietfaciliteit verstrekt van 2 miljoen euro door Van Lanschot Bankiers; voor de helft daarvan staat de overheid borg. Van Schoonhoven: ‘Dankzij die borgstelling konden we het merk meteen krachtig in de markt zetten, dat was ons anders niet gelukt.’ Wilt u als ondernemer ook investeren? Raadpleeg www.agentschapnl.nl om te zien hoe het ministerie van Economische Zaken u kan ondersteunen bij ondernemingsfinanciering. www.agentschapnl.nl/ondernemingsfinanciering
  12. 12. › 12 OUTLOOK › KUNSTONDERZOEK Met infraroodcamera’s zijn de tekeningen en schilderingen onder de waarneembare laag van schilderijen te bekijken. Op die manier krijgen kunst- onderzoekers inzicht in het schilderproces. Hoe verhouden de eerste schetsen zich tot het resultaat? Welke aspec- ten hebben het proces niet overleefd? Zo had Vermeer in eerste instantie aan de muur achter het melkmeisje nog een schilderij geschilderd en stond er een naaimand op de grond. De uiteindelijk lege achtergrond maakt de compositie echter sterker. MARCO ANSALONI/HH je bepaalde stappen kunt overslaan of zelf een camera aan, maar voorlopig heb hulpmiddelen, zoals vochtmeters, een opeens veel sneller kunt werken. Ik doe ik ook zonder camera veel meer werk endoscoop, rookstaafjes of een rookge- vaak endoscopisch onderzoek, dan ga dan ik aankan. De vraag naar energiead- nerator om uit te zoeken wat precies het ik met een kijkertje in de spouwmuur. vies is tegenwoordig enorm groot!’ probleem is. Nadat er maatregelen zijn Dan kan ik zien of een muur goed of niet genomen door ons of door de aanne- goed is geïsoleerd. En ik kan zien dat In elk busje een camera mer, maken we een nieuwe meting. De 0 daar waar het 100 procent gevuld moet Een andere deelnemer aan het Infrarood warmtebeelden maken voor onszelf en zijn, nog maar 70 procent vulling is. Met Cluster, Roelof Kok, eigenaar van Kok voor onze klanten aantoonbaar dat de de infraroodcamera zie je sneller dat de Voegwerken in Delfzijl, vertelt dat hij in situatie is verbeterd.’ isolatie niet goed is. Nadeel is alleen wel zijn bedrijf de infraroodcamera inmid- Kok vertelt dat thermografische metin- dat de omstandigheden voor infrarood- dels vrijwel dagelijks gebruikt. ‘We gen in combinatie met luchtdichtheids- thermografie ideaal moeten zijn. De onderzoeken luchtlekken die tocht en meting in landen als Duitsland en België buitentemperatuur moet laag zijn en de warmteverlies veroorzaken, door in een vrijwel standaard worden gedaan bij de buitenmuur mag niet vochtig zijn, want ruimte boven- of onderdruk te creëren oplevering van nieuwbouw. ‘Ik denk dat dat beïnvloedt de temperatuur. Als ik en vervolgens de luchtstroom te filmen. dat bij ons ook snel gebruikelijk zal zijn. bij een klus thermografisch onderzoek Dat kan het hele jaar door. Het gaat Het is een zeer doeltreffende manier om wil toepassen, leen ik een camera of erom dat er een verschil is in tempera- bouwfouten te ontdekken bij de ople- schakel iemand uit mijn netwerk in. tuur. We werken veel in opdracht van vering van een gebouw. Als je met de Waarschijnlijk schaf ik op termijn ook woningcorporaties. De infraroodcamera camera door het gebouw loopt, zie je dat is een zeer praktisch hulpmiddel bij het stopcontacten lucht lekken, dat isolatie onderzoeken van bewonersklachten. niet goed is aangebracht of dat vloerver- Waarom ontstaat schimmel op een warming niet werkt. Ik verwacht dan ook ‘Straks ligt in elke bepaalde plek? Waar komt tocht van- dat het gebruik van infraroodcamera’s daan? Als we langskomen, nemen we de komende jaren sterk zal toenemen. aannemersbus zo’n eerst een kijkje met de camera, dat is de Straks ligt in elke bus van een aanne- apparaat’ nulmeting. Daarna gebruiken we andere mer zo’n apparaat.’
  13. 13. › › zorg MIJN TROTS › 13 FOTOGRAFIE IVO VAN DER BENT De W van wonen en werken De zorg zit te springen om kleinschalige woon- ruimte voor cliënten met dagbesteding. Aan de andere kant houden elke week zes boerenbedrijven op te bestaan. Een en een is twee: tover die bedrijven om tot woon- zorgboerderijen en je lost twee problemen op. De bestaande zorg kan beter worden georga- niseerd zonder extra kosten. Mijn project is daar een voorbeeld van. Het is een samenwer- king van twaalfmaal vijf Woonerijen: zorgboer- derijen waar maximaal 24 cliënten wonen in een kleinschalige woonvorm. Op elk vlak werken de vijf Woonerijen samen, 04 waardoor we kosten besparen. Toch verklaart de bran- che me voor gek. Een zorgboer zei: ik heb al genoeg problemen met één wooninstelling, hoe durf je het voor zestig? Simpel: Syntens advi- JURGEN SCHOLTEN seerde me in de work- oprichter van Adviesbureau BeYondCare voor mens en shop Slimmer Werken omgeving (Arnhem) › product om het concept voor één verbindt ideeën, mensen en instelling uit te werken middelen uit landbouw en en uit te rollen over de zorg met elkaar › innovatie andere instellingen. Een anno 2016:’De Woonerij’ voor schot in de roos! 1320 cliënten, 60 woon-zorg- boerderijen in clusters van vijf › verwachting 1-1-2012 eerste cluster van ‘De Woonerij’
  14. 14. p14 › › TEKST JANNEKE STAATS ILLUSTRATIE SHOOT MEDIA De ondernemer De innovatieadviseur Eugène Randag (St. Basics) ‘Het idee voor St. Basics ontstond Houk Nolten (Syntens) ‘Op het gebied van duurzaamheid heeft St. twee jaar geleden. Ik had jaren gewerkt bij onder andere Vroom & Basics het allerhoogste ambitieniveau. Het spreekt me enorm aan dat Dreesmann, waar ik aan de wieg stond van La Place, en ben lid van de ze hun missie zo centraal stellen. Een ander sterk punt is dat Eugène groepsdirectie van de Hema geweest. Het leek me heel leuk om nog een echte teamplayer is. Hij staat open voor meningen van anderen, eens iets heel anders te doen en om een tastbaar product te maken. heeft een groot netwerk en heeft bijvoorbeeld ook een geweldig Met de opkomst van e-commerce zag ik kansen voor schoon en goed contact met de producenten in India en Bangladesh. ondergoed. Van zeer goede kwaliteit, modieus, stijlvol en tegelijkertijd St. Basics heeft een zeer goed inzicht in de productieketen. Op katoen duurzaam. valt een enorme duurzaamheidswinst te behalen, want nergens in In de eerste plaats heb ik mijn eigen netwerk ingezet voor de ontwik- de landbouw wordt zo veel pesticide gebruikt als in de katoenteelt. keling van St. Basics. De innovatiescan van Syntens bevestigde dat Het verschil tussen een “gewone” boxer of een boxer van St. Basics is we op de goede weg waren. Innovatieadviseur Houk is kritisch, snel dus echt groot als het gaat om het gebruik van bestrijdingsmiddelen, en to the point. Conclusie uit de laatste meeting was dat St. Basics gebruik van water en CO2-uitstoot. En ook wat betreft arbeidsomstan- nu op zoek moet gaan naar mogelijkheden om de afzet te vergroten, digheden, want heel veel gewone onderbroeken worden nog altijd bijvoorbeeld via de groothandel. Houk heeft me in contact gebracht door kinderhanden gemaakt. Ik adviseer Eugène nu over de balans met bedrijven die eerder succesvol dezelfde fase hebben doorlopen. tussen de drie p’s van people, planet en profit. Met de p’s van people en Dat zijn inspirerende en leerzame ontmoetingen.’ planet zit het helemaal goed, nu is het tijd voor de p van profit.’
  15. 15. › Met onderbroeken een bijdrage ›leveren aan een betere wereld? p15 SCHAKELS Eugène Randag van St. Basics gelooft er heilig in. ‘Juist met heel gewone, dagelijkse dingen als boxers en shirts kun je iets veranderen.’ Door co-creatie in Nederland, India en Bangladesh ontwikkelde hij een nieuw, innovatief product: schoon en eerlijk herenondergoed! De kennispartner Het product Koen Schuurmans (communicatiebureau Schuttelaar & Partners) Eind 2009 opende de webwinkel www.saintbasics.nl. St. Basics ‘St. Basics heeft bij Schuttelaar & Partners inmiddels een zeer levert rechtstreeks van internet naar brievenbus. Doordat de tussen- grote groep enthousiaste ambassadeurs rondlopen. Het is een mooi handel is weggelaten is de prijs concurrerend ten opzichte van ander product, met een goed verhaal. Wij hebben voor St. Basics onder merkondergoed. Via de 1%CLUB vloeit een deel van het aankoopbe- andere de katoenketen in kaart gebracht. De boxers en shirts van St. drag terug naar Bangladesh, waar lokale ontwikkelingsprojecten mee Basics zijn gecertificeerd volgens de criteria van de Global Organic worden gesteund. Het productieproces voldoet volledig aan de Global Textile Standard. Per productiefase is een certificering nodig. Ook Organic Textile Standard (GOTS). voor de arbeidsomstandigheden bij het spinnen, het weven en de St. Basics is een initiatief van Eugène Randag en marketingstrateeg fabricage. Nadat we de hele keten in kaart hadden gebracht, kwam Peter van Akkeren, samen met Liesbeth van Berkel (design & styling) de vertaalslag naar de consument, de positionering van het product. en Rob Mooij (artwork). Waar staat St. Basics voor? Wat wil je vertellen? We hebben daarover interessante discussies gevoerd. Het was zoeken naar de balans tussen aan de ene kant het duurzaamheidsverhaal, en aan de andere kant de positionering van het product als stijlvol en modieus. We wil- len natuurlijk ook laten zien dat ze qua uitstraling niet onderdoen voor Meer informatie op: de bekende merken.’ www.saintbasics.nl
  16. 16. › 16 STELLING › ‘Als je aan je klanten vraagt wat ze willen hebben, kom je nooit tot innovatie’ CHRISTOFFEL WIELDERS JOOST DEKKERS DETLEF LA GRAND MAXIM SCHRAM eigenaar Dutch Amfibious directeur en oprichter innovatieadviseur Syntens directeur RedesignMe Transport Vehicles en Battle of Concepts (Utrecht) (Eindhoven) › wat co-creatie- Splashtours (Rotterdam) › wat › wat online platform voor bureau › sinds 2007 › aantal ontwikkeling en exploitatie crowdsourcing › sinds 2007 › medewerkers 10 amfibiebus › sinds 2007 › aantal aantal medewerkers 4 medewerkers 20 ‘A ls je aan mensen vraagt wat ze willen, zal het overgrote deel binnen de ‘O ns concept is geba- seerd op het idee dat bedrijven of organisaties in ‘A ls je rechtstreeks vraagt aan je klant wat hij wil, kom je waarschijnlijk niet zo ‘H enry Ford zou gezegd hebben: ‘If I’d asked people what they wanted, they gebaande paden blijven. de vorm van een “battle” aan ver. Veel belangrijker is de would have asked for a better Je moet daarbuiten durven hun klanten en potentiële vraag waar de consument horse.’ Eerlijk gezegd geloof treden om daadwerkelijk klanten ideeën vragen om tot behoefte aan heeft. Die be- ik niets van deze uitspraak. tot innovatie te komen. innovatie te komen. Dus ik hoefte kan zich vertalen naar Ik denk niet dat mensen dat Maar tegelijkertijd heb je ben het niet met deze stelling een nieuw product waarvan werkelijk geantwoord zouden als ondernemer wel het eens. Cruciaal is wel dat de de consument zelf niet eens hebben. Maar uiteraard is vertrouwen van je klanten opdrachtgever zijn vraag wist dat het bestond. Dat be- het waar dat de gemiddelde nodig. Zonder klanten kom goed formuleert. Wij bege- tekent dus dat je goed moet consument niet innovatief je immers niet verder met je leiden en adviseren hierbij. luisteren. Je moet kijken is en het bovendien moeilijk vernieuwende ideeën, dan Soms zijn meerdere gesprek- waar mensen mee bezig zijn. vindt te formuleren waar hij blijf je een hobbyist. Je kunt ken nodig om de vraag helder Waar ze last van hebben. En behoefte aan heeft. Slechts 0 pas van innovatie spreken als te krijgen. Per vraag komen dat proberen te doorbreken. een klein deel van de klanten, een idee ook werkelijk iets er zo’n vijftig tot honderd- Een mooi voorbeeld is de de “innovators”, staan zonder oplevert. Als mensen er iets vijftig concepten binnen elektrische fiets die nu aan oogkleppen meteen open mee willen doen. We bouwen die variëren van compleet een gigantische opmars voor interessante nieuwe nu een nieuwe varende bus uitgewerkte 3D-modellen bezig is. Het leek alsof ontwikkelingen. Wij helpen voor Lovers in Amsterdam. tot eenvoudige teksten met mensen de auto verkozen bedrijven te innoveren door Het bedrijf wil die amfibiebus uitleg van het idee. Uit de boven de fiets, maar wat ze vragen neer te leggen bij een het liefst zo snel mogelijk inzendingen zijn gemiddeld eigenlijk wilden was een mix van mensen: “gewone” hebben, maar ze weten ook drie à vier trends te destille- fiets waarbij ze sneller van klanten, medewerkers van dat innovatie tijd kost. Mede ren. De opdrachtgever krijgt A naar B gingen en minder het bedrijf zelf en echte dankzij vertrouwen en flexi- zo inzicht in het vraagstuk, in last hadden van tegenwind. innovators. Door de dialoog biliteit van onze klant kunnen de behoeftes van klanten én Het is een innovatie die niet die dan ontstaat, kom je wij een goed, innovatief in de mogelijke oplossingen.’ letterlijk gevraagd is door de tot bruikbare, innovatieve product leveren.’ klant, maar de behoefte was ideeën.’ er wel degelijk.’
  17. 17. › › › landbouw MIJN TROTS › 17 FOTOGRAFIE IVO VAN DER BENT Beestjes bestrijden met... beestjes! Beestjes bestrijden met andere beestjes. Dat is simpel gezegd wat er gebeurt. Vier jaar zijn we met de ontwikkeling van deze roofmijt bezig geweest. Dutchy’s, zoals wij ze noemen, zijn een natuurlijke bestrijder van parasieten bij pluimvee, volièrevogels en rep- tielen. Bloedmijt is zo’n parasiet die onder meer de eierlegproductie van kippen remt en ze soms zelfs doodt. Chemische mogelijkheden zijn er bijna niet: verboden door Europese regelgeving. Voor elke honderd kippen heb je een uitzetpunt nodig dat elke zes tot acht weken ververst moet wor- den. Dat is veel werk. Wij hebben een patroon voor roofmijten ontwikkeld dat biologisch afbreekbaar 05 is. Verwisselen is een kwestie van nieuwe erin duwen, het oude patroon valt eruit. Onze tweede innovatie is een machine die volautomatisch patro- nen vult: wekelijks 10.000 stuks. JOHN EVERS directeur-eigenaar Refona (Westerbork) › product roofmijten, ter Een pluimveehouder bestrijding van parasieten bij pluimvee, volièrevogels en reptielen › innovatie waarschuwde me: “Besef uitzetsysteem Refona Mite Booster › verkoop dit jaar nog 20 tot 30 stallen, 2011: je wel dat als dit werkt, je 150 tot 250 stallen › successen meest innovatieve product van Drenthe 2009, IAD, octrooi aangevraagd een enorme afzetmarkt hebt?” Ik kan me slech- tere waarschuwingen indenken.
  18. 18. › 18 LEERMOMENT › › Volhoudbaarheid › naar online dossier Michel Middendorp, lid van de Vereniging Workshopleider Quirien Verbakel-Veldman Straatmeubilair (organisator van de workshop) ‘Duurzaamheid is in het Zuid-Afrikaans volhoud- ‘Duurzaamheid is iets wat je stap voor stap moet baarheid. Die term vormt een mooie richtlijn voor opbouwen. Je bent er nooit klaar mee, dat heb ik duurzaam ondernemen. Het gaat om de vraag of vandaag weer van dichtbij mogen meemaken. Je en hoe we onze economie kunnen volhouden bij kunt als ondernemer wel zeggen dat je honderd een groeiende wereldbevolking en een afnemen- procent duurzaam werkt, maar morgen is het de beschikbaarheid van energie en grondstoffen. Zie pagina 5 voor weer anders. Daarbij moet je de continuïteit van Er zijn twee soorten bedrijven: duurzame bedrij- informatie over het bedrijf niet uit het oog verliezen. Duurzaam ven en bedrijven die het uiteindelijk niet volhou- deze QR-code ondernemen is noodzakelijk, maar geld verdienen den. Het gaat hier om een echte verandering, het ook. In de workshop leer je hoe je zaken snel en is geen hype. praktisch kunt oppakken en combineren. Iets En voor wie in staat is om kansen te pakken zit waar mijn branchegenoten ook hun voordeel mee er ook goede business in. Niet alleen door te kunnen doen!’ besparen op materiaal- en energiekosten, maar ondernemers kunnen met duurzaamheid ook hun concurrentiepositie verbeteren.’ FOTOGRAFIE ARJAN VAN DEN BERG
  19. 19. › › › 19 In de workshop 49 staaltjes duurzaam ondernemen komen voorbeelden langs van bedrijven die op een duurzame manier succesvol zijn. Ook relevante acties voor in het eigen bedrijf komen aan bod. Franz Friesacher van Falco ‘Wij Ton van Klooster van VelopA: ‘In John van Vilsteren van Samson waren al langer van plan om met de workshop werd een voorbeeld Urban Elements ‘Duurzaamheid ISO 14001 aan de slag te gaan. aangehaald van een meeverend omvat enorm veel aspecten en Deze workshop heeft me laten straatpaaltje. Bij een botsing raakt vandaag heb ik gezien dat we al inzien dat een gestructureerde zowel de paal als de auto minder heel veel doen. Maar ik ben me er duurzaamheidsaanpak noodzake- beschadigd, waardoor er minder bewuster van geworden dat we dat lijk is en heeft voor mij nogmaals vervangen hoeft te worden. Door ook beter aan de markt moeten benadrukt om nu echt met die dit voorbeeld kwam ik op het idee overbrengen: we moeten duur- ISO-norm aan de slag te gaan.’ om een van onze minder goed zaamheid in de etalage zetten.’ lopende producten met een verge- lijkbare redenering te vermarkten als een duurzamer product.’ Meer informatie op: www.syntens.nl/duurzaamondernemen
  20. 20. › 20 AGENDA › Een aantal workshops en evenementen uitgelicht van de ruim 1000 die Syntens jaarlijks organiseert. › › Kijk voor alle workshops en evenementen in uw regio op www.innoveermagazine.nl. Resultaat in één dag MET DE DESIGN PRESSURE COOKER®-aanpak komen MKB’ers samen met ontwerpers snel en tegen geringe kosten tot veelbelovende resultaten. Binnen de thema’s Vrij, Gezond en Groen komen diverse ontwerpvragen aan bod op het gebied van verpakking, productontwikkeling, marketing en communicatie, processen, machines en apparaten. Tijdens de DPC® ligt de focus op korte- termijnresultaten. Voor een goede match met een ontwerpbureau stelt Syntens ondernemers persoonlijk voor aan een aantal ontwerpers met relevante kennis en vaardigheden. Aan het eind van de dag ligt er een concreet voorstel voor een product. Dit kan zijn in de vorm van prototypen of schetsen en tekeningen. BREDA >13 oktober > DPC Vrij Meer informatie op HELMOND > 21 oktober > DPC Gezond www.designpressurecooker.nl BERGEIJK > 23 november > DPC Groen www.mkbdesignbrabant.nl Packaging network event ONTMOET TIEN FAST MOVING CONSUMER GOODS (FMCG)-MERKEN en hun verpakkingsuitdaging voor de nabije toekomst. FMCG-merken opereren in een turbulente wereld die meer dan ooit vraagt om aanpassingen aan omstandig- heden. Het instrument hiervoor is innovatie. Deze innovatie wordt niet altijd alleen bij de grote partijen gevonden, maar meer en meer bij kleine gespecia- Wie baas is, bakt koek liseerde partijen en de praktische en slagvaardige samenwerkingsverbanden In een grensverleggende workshop leert waarin zij opereren. De dag is geslaagd wanneer er nieuwe contacten zijn u om uw eigen mensen zo te sturen dat opgedaan en er clusters van bedrijven zijn ontstaan die gericht aan oplossingen er daadwerkelijk gebeurt wat u wilt dat kunnen gaan werken. er gebeurt. UTRECHT > 10 september BOSCH EN DUIN > 16 september
  21. 21. › › ILLUSTRATIE SHOOTMEDIA › 21 Zelf zoeken in octrooidatabanken Weten wat de concurrent maakt? Technische problemen oplossen? Gebruik daarvoor de octrooien van anderen. Stap voor stap leert u gericht te zoeken in meer dan zestig miljoen octrooipublicaties in een vrij toegankelijke internetdatabank. LELYSTAD > 6 oktober ENSCHEDE > 20 oktober Haal meer uit octrooien Bent u bezig met een nieuw product? Laat een ander er niet mee vandoor gaan! Bescherm uw nieuwe product of productieproces. Een goede bescherming van een goede vinding verdient zichzelf dubbel en dwars terug. AMSTERDAM > 4 november EINDHOVEN > 11 november Creative company conference 2010 Op 14 september wordt de Philharmonie in Haarlem omgetoverd tot een zinderende smeltkroes van creativiteit, innovatie en ondernemerschap met internationale topsprekers en interactieve workshops. HAARLEM > 14 september Sociale netwerken Twitter, blogs, forums, beeld en geluid delen via internet: deze ontwikkelingen kunt u als mkb- ondernemer niet langer negeren. Hoe kunt u deze toepassingen slim laten werken voor uw bedrijf? Ontwikkel uw paarse koe Een van de belangrijkste zaken in marketing is MAASTRICHT > 17 november onderscheidend vermogen. In deze workshop leert u buiten de lijntjes te denken en hoe uw bedrijf zich kan onderscheiden van uw concurrenten. Slimmer financieren Om nieuwe producten, processen of diensten in ROTTERDAM > 24 september de markt zetten, hebt u financiering nodig. In deze workshop stapt u met collega-ondernemers in een virtuele helikopter om het financiële landschap te SIAL Parijs verkennen. Van 17 t/m 19 oktober met Syntens naar SIAL 2010 in Parijs? Meer informatie en aanmelden VENLO > 14 september op www.syntens.nl/sial ROERMOND > 22 november
  22. 22. Vergroot je succes. Kies voor een topper uit het HBO of universiteit! Dit project is mede www.kennisbruggen.nl gefinancierd met steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling van de Europese Commissie
  23. 23. innoveer! SPECIAL p24 › Mijn visie / De term co-creatie werd in 2000 geïntroduceerd door C. K. Prahalad en Venkat Ramaswamy in een artikel in Harvard Business Review / p29 › Update / In 1991 startte Linus Torvalds met het programmeren van besturingssysteem Linux. Via internet werd het al snel getest en verbeterd door programmeurs wereldwijd. Co-creatie avant la lettre / p32 › Dossier / Co-creatie kan leiden tot imagoverbetering, tijdsbesparing en lagere kosten / p37 › Mijn Trots / Crowdsourcing is het gebruikmaken van een grote groep mensen voor consultancy, innovatie, IE AT RE beleidsvorming en onderzoek. Internet met al -C zijn forums en sociale netwerken is hiervoor CO het middel bij uitstek / p38 › Column / De term
  24. 24. › 24 MIJN VISIE › › ‘Co-creatie is grenzeloos’ Philips Applied Technologies levert innovatieservices, ook voor MKB-bedrijven die je niet direct met de Eindhovense multinational zou associëren. Een interview over co-creatie met ‘Philipsman’ in hart en nieren Ben Broers: ‘Via social media kom je erachter wat mensen drijft.’ TEKST WILLEM VAN LEEUWEN FOTOGRAFIE ERIK FRANSSEN
  25. 25. › CO -C RE AT IE 25
  26. 26. p › 26 hilips Applied Technologies wordt omschreven als het contractinnovatiecentrum van Philips. Waar komen jullie vandaan? ‘Philips bouwde zijn eigen fabrieken en ontwikkelde daarvoor veel kennis. Die is het gaan samenbren- gen in Philips Applied Technologies. We bundelden dus niet alleen kennis en ervaring om producten te maken, maar ook om ze te ontwikkelen. Aanvankelijk werkten we alleen voor aan Philips geli- eerde bedrijven, aan specifieke Philips- projecten, maar door onze competenties op het gebied van mechatronica, het inpakken van technologie in steeds klei- nere producten, van standaardisatie van software en architectuur, groeide ook de interesse buiten de onderneming voor onze knowhow. Enkele jaren geleden › hebben. Verder is het essentieel bij co- creatie dat je je bij het invullen van de wensen van die eindgebruiker niet laat beperken tot de technologie die je zelf in huis hebt. Er is veel meer mogelijk met co-creatie als je toestaat om expertise buiten je gebruikelijke Umfeld binnen te brengen. Co-creatie is voor mij dus niet alleen iets wat je samen met de eindgebruiker doet, maar juist ook met verrassende partners, die de kennis hebben die je zelf niet bezit. De eindge- bruiker is een belangrijke schakel in het proces, want je wilt heel nauwkeurig van hem weten wat zijn wensen zijn. Maar er zijn ook momenten in de ontwikkeling van een product waar de eindgebruiker minder of niet bij betrokken is, bijvoor- beeld als het ontwerp technisch wordt vormgegeven.’ › zijn we daarom aan de slag gegaan met Is co-creatie nu wel zo nieuw? ‘Laat ik klanten buiten Philips. Wat wij doen is het bij Philips houden. Vroeger stelde het ondersteunen van een proces dat Philips de technologie centraal. We zijn begint bij een idee en dat eindigt bij een altijd uitgegaan van ons eigen kunnen. markt, waarbij we niet alleen onze ken- Wij hebben iets geweldigs ontwikkeld, nis en ervaring inzetten, maar waarbij zeiden we dan, en dat gaan we aan we in samenwerking met onze klanten de klant verkopen. Een goed product en partners zelf ook nieuwe kennis op- verkoopt zichzelf, was het uitgangspunt. doen om een goed idee zo snel mogelijk Soms werd het een geweldig succes, op de markt te krijgen.’ neem de introductie van de cd. Soms echter zaten we er flink naast, bijvoor- Begrippen als open innovatie, co-cre- beeld bij het Video 2000-systeem in de atie en co-design worden nogal eens jaren zeventig van de vorige eeuw. Het door elkaar gebruikt en de definities was het beste product in de markt, maar zijn ook vrij variabel. Philips Applied het voldeed op dat moment niet aan Technologies combineert open innova- de vraag uit de markt. Nu denken we tie met co-creatie, zo lijkt het. ‘Ik denk eerst: wat wil de klant precies? Neem dat je dat wel zo mag stellen. Open in- het Senseo-apparaat, dat is helemaal novatie betekent voor mij dat je verschil- volgens de klantwens ontwikkeld. De lende organisaties bij elkaar brengt, laatste jaren groeit overal het inzicht dat waarbij je uiteenlopende kwaliteiten aan de klant zoveel mogelijk op zijn per- elkaar toevoegt om een idee te ontwik- soonlijke wensen moet worden bediend. kelen: een plus een is drie. Co-creatie Daarbij komt ook dat we nu de wensen begint bij de eindgebruiker. Hij is ons van de klant optimaal kunnen onderzoe- uitgangspunt. Wat zoekt hij? Waar zit ken. Bijvoorbeeld via panels, onderzoek hij op te wachten? Die wens vertalen op locatie en nu ook via internet en dan we naar een idee dat anderen nog niet specifiek met behulp van de social media
  27. 27. CV › › BEN BROERS (49) ís Philips. Hij begon er ruim 25 jaar geleden als vakantiekracht en is er niet › meer weggegaan. Op dit moment is hij director Customer Relations Management bij Philips MIJN VISIE › 27 Applied Technologies, op de High Tech Campus in Eindhoven. Een divisie waar achthonderd mensen bedrijven helpen innovatieve producten en diensten op de markt te brengen. ‘Laat je niet beperken tot de technologie die je zelf in huis hebt’ kom je er goed achter wat mensen drijft. Vervolgens kun je met behulp van idea- tionsessies de beste ideeën uit je eigen mensen halen om de behoefte van de eindgebruiker te vervullen. Ideeën kun- nen heel goed via Facebook of YouTube worden getest.’ Noem eens een voorbeeld van fabel- achtige co-creatie? ‘Schiphol is zeer gericht op innovatie en altijd bezig met klantenonderzoek. Op de luchthaven is zojuist een test gate geopend, waaraan we hebben meegewerkt. Een gate is doorgaans niet erg spannend. Ben je net die geweldig gezellige Schiphollounges met zijn winkels en restaurants gepas- seerd en dan moet je vervolgens in een saaie wachtruimte plaatsnemen. Zelf had Schiphol al zogenaamde labgates ingericht, maar ze waren daarover nog niet tevreden. De luchthaven kwam bij ons terecht, nadat ze had ontdekt dat ze een nieuw concept nodig had, waarin technologie op het gebied van licht, beeld en geluid een rol moest spelen. We hebben samen met Schiphol en Phi- lips Design een geheel nieuw gatecon- cept ontwikkeld met nieuw meubilair, andere routing, opvallende vluchtinfor- matievoorziening, intrigerende ver- lichting, noem maar op. Een compleet nieuwe experience op basis van wensen IE AT van de reizigers die moeten wachten tot RE -C ze aan boord gaan.’ › CO
  28. 28. › 28 MIJN VISIE › CO-CREATIE, EEN PROCES IN VIER STAPPEN 1 Ben Broers: ‘De eerste stap betreft het verkrijgen van ge- bruikersinzicht: erachter komen Wanneer je bereid bent veel verder ondernemer die in eigen beheer een wat de eindgebruiker wil. Een te gaan in het vervullen van je klant- product had ontwikkeld. Alleen kleefde voorbeeld. Een kantoormeubel- wensen dan gebruikelijk en je bindt je aan dit product een stralingsprobleem fabrikant wil weten hoe de werkplek van de daarvoor aan volstrekt onverwachte waardoor het niet vrijgegeven kon toekomst eruitziet. Ze zoeken contact met partijen, hoe houd je je onderneming worden. Die ondernemer wist niet hoe ons, een partij die uit een heel andere hoek dan nog beheersbaar? Wat zijn de dit probleem op te lossen. Hij had niet komt, maar op het gebied van technologische grenzen? ‘Co-creatie is in principe eens aan ons gedacht, zei hij later, want ontwikkelingen veel expertise in huis heeft. Wij ondervragen de gebruikers van hun producten grenzeloos. Stel dat een modehuis de Philips, dat was toch die grote multinati- heel nauwkeurig: we laten ze op verschillende wensen van zijn klanten onderzoekt en onal? We hebben wat metingen verricht, werkplekken werken, met uiteenlopende ap- daaruit blijkt dat ze elektronica in kle- daarna hebben we hem geadviseerd, hij paratuur, in heel uiteenlopende omgevingen. ding verwerkt willen zien. Of verlichting. maakte wat aanpassingen en vervolgens We laten ze zelfs dagboeken bijhouden.’ Dan is het de vraag of ze die enorme kwam zijn product probleemloos door 2 stap naar een partij die dergelijke alle tests. ’t Was in twee uur verholpen. Al die gegevens leveren een schat elektronica of verlichting levert, willen, Hadden we elkaar niet ontmoet dan aan informatie op, waarmee de tweede stap van conceptcreatie kunnen of durven te maken. Technisch was zijn geweldige vinding op de plank kan worden gezet. Broers: ‘Dit is alles mogelijk. De kunst is om op het blijven liggen. is een brainstormfase, waarin moment dat je de wildste ideeën krijgt We moeten nog meer het vertrouwen mensen meedoen die de gebruikers zeer goed naar aanleiding van je klantenonder- zien te winnen van het MKB, de drem- kennen. Daar kunnen ook eindgebruikers bij zoek, binnen je eigen omgeving en je pel moet lager. Sinds kort hebben we zitten. Hier worden zo veel mogelijk ideeën partneromgeving, alles te combineren op onze Philips Applied Technologies- gegenereerd. De beste ideeën worden dan tot je dat product hebt waar de eind- site een aparte pagina voor het MKB. gevisualiseerd in een schets of een computer- tekening. Daarmee kun je al terug naar de gebruiker op zit te wachten.’ Eenmaal daar wordt men gestimuleerd eindgebruiker met de vraag: zou dit iets voor je om contact op te nemen met mij: “Bel kunnen zijn?’ Jullie richten je juist niet alleen op Ben”. Het is absoluut niet zo dat wij 3 innovatieve grootbedrijven, maar ook kleine bedrijven die een mooi idee heb- ‘In de derde fase wordt een op het mkb. Ik kan me voorstellen dat ben, pushen om dat “wel effe” voor ze werkend prototype gemaakt: een kleinere bedrijven schroom hebben om te ontwikkelen en te vermarkten. De model van iets wat je het begin het grote, logge, vast dure Philips om samenwerking begint met luisteren. van een product zou kunnen noemen. Op dit moment wordt er raad te vragen. ‘Ja, dat is soms zeker Wij helpen ondernemers heel praktisch nog steeds nauwelijks geld uitgegeven. Met dit het geval, terwijl we echt niet log en met de vraag die ze hebben. Is er een prototype gaan we terug naar de eindgebruiker duur zijn. Wij richten ons nadrukkelijk vervolgvraag, dan komt er een vervolg- die het dan kan gaan testen.’ ook op MKB-ondernemers. Vooral daar gesprek.’ 4 zie je dat ze vaak geweldige ideeën op De gebruikerstest. Broers pakt de plank hebben liggen, maar dat ze niet een horloge van grote afmetingen: de knowhow en de middelen hebben ‘Dit is een prototype van een beeldhorloge, bestemd voor om deze om te zetten in een te ver- verstandelijk gehandicapten. Met markten eindproduct. Onlangs kwamen Meer informatie: behulp van icoontjes op het horloge worden we geheel toevallig in contact met een www.apptech.philips.com/mkb ze herinnerd aan de dingen die ze gedurende de dag moeten doen. Gebruikerstesten zijn essentieel, in het geval van dit horloge wees bijvoorbeeld de test uit dat het bandje moest worden aangepast, omdat de doelgroep het anders niet om de pols kreeg.’ ‘Vooral MKB’ers hebben vaak geweldige ideeën op de plank liggen’
  29. 29. Innovatienieuws, -ontwikkelingen en handige workshops: de redactie van innoveer! zet ze voor u op een rijtje. UPDATE › 29 22 september: opening Saxion Fieldlab Vanaf 22 september 2010 kunnen nieuwe technieken voor de zorg getest worden in het volledig uitgeruste Saxion Fieldlab in Enschede. Het Fieldlab is opgericht binnen het Saxion Ken- niscentrum Gezondheid, Welzijn & Technologie. In- novatieve bedrijven krijgen de mogelijkheid om hier hun ontwikkelde technologie te testen om deze vervolgens in real-life omgevingen toe te passen. Ook staat het Fieldlab open voor praktijk- gericht onderzoek, onder- wijsprojecten, trainingen of Dutch Design Week EINDHOVEN > 23 t/m 31 oktober 2010 demonstratietoepassingen. Het lab bestaat uit een aantal ruimtes die virtueel met elkaar in (netwerk) verbinding staan: een gesi- muleerde thuisomgeving, een zorgcentrale en een Zo’n 1500 vormgevers uit binnen- en buitenland laten hun werk zien op het gebied intramurale setting (zoals van industrieel ontwerp, conceptdesign, grafisch ontwerp, textiel & mode, ruimtelijk een ziekenhuis of verzor- ontwerp, fooddesign en designmanagement & trends. Van proces tot product en gingshuis). van industrieel ontwerp tot toegepaste kunst. Tijdens de Dutch Design Week wordt Op 22 september wordt een duurzame verbinding gelegd tussen publiek, bedrijven en ontwerpers door het het Saxion Fieldlab of- uitwisselen van kennis en informatie. Deelnemers zijn zowel gevestigde bureaus en ficieel geopend tijdens de high-profile ontwerpers als talentvolle nieuwkomers en net afgestudeerde desig- themamiddag ‘Technologie dichter bij huis’ in Saxion ners. Enschede. Het programma Op bijna 60 verschillende locaties in en rond Eindhoven zijn honderden evenementen begint om 13.30 uur en er te bezoeken: lezingen, workshops, openingen, productlanceringen, seminars en ex- is een bedrijvenmarkt voor posities. Ook worden de Dutch Design Awards weer uitgereikt. Tenzij anders vermeld innovatieve technologie- zijn de tentoonstellingen gratis toegankelijk. Voor de meeste seminars, workshops, ondernemingen. lezingen en bedrijfsbezoeken is aanmelden verplicht. IE AT RE -C Kijk voor meer informatie op www.dutchdesignweek.nl en www.syntens.nl/ddw CO
  30. 30. 1 › 30 UPDATE › Minder schaarse metalen TNO ZOEKT CONTACT met MKB- ondernemers die zijn betrokken bij de productie van schaarse metaalsoorten Eén loket voor en semiconductoren. Het doel hiervan is te zoeken naar alternatieven, om de kennisvragen afhankelijkheid van deze grondstoffen Dit jaar verenigden de slim- te verminderen. meriken van Limburg zich in ‘United Brains Limburg’. Dit De vraag naar bepaalde schaarse netwerk van kennisinstel- metalen zoals bijvoorbeeld neodymium, lingen helpt ondernemers terbium of dysprosium stijgt snel. Dit een partij te vinden die hun heeft alles te maken met de opkomst van kennisvraagstuk het best kan moderne toepassingen in bijvoorbeeld oplossen. In Eindhoven is al sinds 2005 een United Brains- hybride auto’s, platte tv’s, brandstofcel- netwerk actief, met goede len, led’s, chips, mobieltjes, spaarlam- resultaten. pen en zonnepanelen. Voor de fabricage van dit soort producten is de Europese United Brains adviseert industrie volledig afhankelijk van de MKB’ers welke kennisinstel- invoer van metalen uit China en een ling hun ingediende vraag aantal instabiele regio’s. De verwachting het best kan beantwoorden. Deze partij neemt vervolgens is dat dit kan leiden tot grote tekorten. contact op om een offerte uit De oplossing zoekt TNO in de vervanging te brengen. United Brains van de schaarse metalen door minder bewaakt de voortgang en schaarse soorten, elements of hope zal u ook adviseren over de genoemd. mogelijkheid om innovatie- MKB-ondernemers betrokken bij de vouchers in te zetten voor de productie van schaarse metaalsoorten financiering. In Eindhoven groeide het aantal vragen in en semiconductoren kunnen voor meer vijf jaar tijd van 140 tot 800. In informatie contact opnemen met Boy Limburg ging United Brains Kodde, manager MKB bij TNO. begin dit jaar van start en zijn de eerste projecten opgestart. Claudia van Oppen, initiatief- nemer in Limburg: ‘Er is zo veel kennis beschikbaar maar ondernemers zien vaak door de bomen het bos niet meer. Met United Brains is er nu een loket voor alle kennisvragen. Zo kost het de ondernemer minder tijd om de juiste partij te vinden en het levert een beter resultaat op.’

×