Onvergetelijk
Interactieve rondleidingen voor mensen
met Alzheimer en hun mantelzorgers
Stefanie Metsemakers
Coördinator Onvergetelijk
Van Abbe/
Onvergetelijk Stedelijk
Piet Van Hecke
Coördinator Meet Me @ M HKA
INHOUD
• Programma
• Doelgroep
• Training
• Reacties
• Onderzoek
• Toekomst
ONVERGETELIJK
PROGRAMMA
• Interactieve rondleidingen &
workshops voor individuen
met de ziekte van Alzheimer
en hun mantel...
PROGRAMMA
Access Programs: Create Ability, Interpreting MoMA, Touch Tours,
ArtInsight, Teleconference courses for homeboun...
MEET ME AT MOMA
PROGRAMMA
Sinds 2006 Meet Me at MoMA, een maandelijks programma voor mensen
met de ziekte van Alzheimer en...
• Activiteit voor persoon met Alzheimer én de mantelzorger
• Voorbij de ziekte kijken; focus op wat iemand nog wel kan
• N...
DOELGROEP
DOELGROEP
GEDRAGS- EN
STEMMINGSPROBLEMEN
• Agitatie/ agressie
• Depressie/ Dysphorie
• Angst
• Apathie
• Euforisch gedrag
• Wanen
• ...
DOELGROEP
DOELGROEP
“Dementie heb je niet alleen.”
DOELGROEP
DOELGROEP
“Dementie heb je niet alleen.”
• Maandelijks; vaste dag en tijd
• 1,5 uur
• 4 à 5 kunstwerken per rondleiding
• Thema
• Naast rondleider ook vrijwilliger...
Wat is dit voor een vrouw?
(Zonder dat we nog kijken WIE
het is.)
Observeren
Beschrijven
Interpreteren
Verbinden
Samenvatt...
DO’S EN DON’TS
• Geef structuur aan
• Stel open vragen, zowel aan de
persoon met Alzheimer als
mantelzorger
• Betrek ook n...
TRAINING RONDLEIDERS
TRAINING
• Informatie over de ziekte
• Gesprekken met personen met Alzheimer en hun mantelzorgers
• G...
Laatst zei een van de deelnemers aan het einde van de rondleiding:
'Ik vond het geweldig, maar wel jammer dat ik dit weer ...
KICK-OFF
TRAINING
REACTIES
‘Het was prachtig om
mijn man zo te zien
genieten. Ik ben weer
allemaal nieuwe dingen
over hem te weten
gekomen!’...
‘Dag lieve mensen,
Afgelopen maandag hebben Guus en ik aan het
programma mee gedaan. Het was heel goed en leuk, fijn
dat d...
ONDERZOEK- EFFECTEN ONDERZOCHT
ONDERZOEK
Mantelzorger
• Minder emotionele problemen
Beiden
• Opgewektere stemming
• Toenam...
• De rondleider
• Intellectuele stimulatie
• Delen van ervaringen
• Positieve sociale interactie
• Veilige omgeving en eve...
ONDERZOEK
Onderzoek in België door
Universitair Ziekenhuis
Antwerpen
• vergelijkbaar met
onderzoek MoMA
ONDERZOEK
Onderzoe...
• Onderzoek
• Workshops in
samenwerking met
kunstenaars
• Programma als vliegwiel
• Uitbreiding naar 10
andere musea in
Ne...
• Stefanie Metsemakers
s.metsemakers@stedelijk.nl
• Piet van Hecke
Piet.VanHecke@mukha.be
DANK VOOR UW AANDACHT
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Dag van de Cultuureducatie 04/02/2014 - sessie 15

1,219 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,219
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
892
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • In 2013:
    Wereldwijd 35.600.000
    NL 260.000
    In 2050
    Wereldwijd 115.000.000
    NL ruim 500.000
    Redenen: vergrijzing en toename van oudste ouderen
  • Definitie: Wat is dementie eigenlijk? Dementie is een verzamelnaam voor een reeks van symptomen die voortkomen uit aftakeling van de hersenen.
    U moet dan denken aan stoornissen in het geheugen, de taal, het handelen en het herkennen van de betekenis van voorwerpen. Er zijn een heleboel verschillende oorzaken van die aftakeling. Een daarvan is de ziekte van Alzheimer. U ziet op dit plaatje wat er gebeurt met de hersenen bij deze patienten: er vindt een zekere verschrompeling plaats. In de bovenste plaatsjes ziet u de hersenen van een gezonde oudere en daaronder die van een Alzheimerpatient. Er zitten diepe groeven in.
  • Naast de stoornissen in de intellectuele functies zie je ook vaak gedrags- en stemmingveranderingen optreden bij dementie. De oorzaak hiervan ligt niet alleen in de hersenschade, maar heeft te maken met de persoonlijkheid van iemand, hoe gaat iemand on met de gevolgen van dementie, en ook hoe gaat de omgeving met die persoon om.
  • U kunt zich voorstellen dat die veranderingen een grote invloed hebben op het dagelijkse functioneren van iemand. Iets eenvoudigs zoals boodschappen doen, omgaan met geld of koken zijn handelingen die voor mensen met Alzheimer en andere vormen van dementie steeds moeilijker worden en op een gegeven moment niet meer mogelijk zijn.
    En dat betekent dat de ziekte ook een grote invloed heeft op de directe omgeving: zij krijgen te maken met gedragsveranderingen die optreden bij hun geliefde met Alzheimer, moeten rekening houden met gevaarlijke situaties die kunnen ontstaan, soms is er miscommunicatie met hulpverleners, zij kunnen er erg tegen opzien om iemand op te laten nemen in een verpleeghuis en ze krijgen ook te maken met de negatieve beeldvorming die heerst rond dementie, waardoor ze misschien ook schaamtegevoelens zullen ervaren.
    Vandaar ook de uitspraak: Dementie heb je niet alleen!
  • deze quote vat precies samen waarom wij deze rondleidingen organiseren voor deze doelgroep; dwz de persoon met Alzheimer én de mantelzorger (partner, kind, buurvrouw). Een van de moeilijkste aspecten van Alzheimer is om familieleden en partners betrokken te houden bij de persoon met Alzheimer. Het programma biedt ze de mogelijkheid om samen deel te nemen aan een activiteit waaraan ze allebei plezier beleven. Naast een reden om de deur uit te gaan geeft deze gedeelde ervaring hen ook iets om over te praten- ook nadat de activiteit is afgelopen- met elkaar, maar ook met familie en vrienden.
    Door de band tussen het individu met Alzheimer/dementie en zijn mantelzorgers te versterken, is de mantelzorger langer in staat de verzorging van zijn geliefde op zich te nemen. Ook wanneer moeilijkere tijden aanbreken.
  • Dag van de Cultuureducatie 04/02/2014 - sessie 15

    1. 1. Onvergetelijk Interactieve rondleidingen voor mensen met Alzheimer en hun mantelzorgers
    2. 2. Stefanie Metsemakers Coördinator Onvergetelijk Van Abbe/ Onvergetelijk Stedelijk Piet Van Hecke Coördinator Meet Me @ M HKA
    3. 3. INHOUD • Programma • Doelgroep • Training • Reacties • Onderzoek • Toekomst
    4. 4. ONVERGETELIJK PROGRAMMA • Interactieve rondleidingen & workshops voor individuen met de ziekte van Alzheimer en hun mantelzorgers. • Gebaseerd op het Meet Me at MoMA- programma van het Museum of Modern Art (MoMA), New York
    5. 5. PROGRAMMA Access Programs: Create Ability, Interpreting MoMA, Touch Tours, ArtInsight, Teleconference courses for homebound individuals, …
    6. 6. MEET ME AT MOMA PROGRAMMA Sinds 2006 Meet Me at MoMA, een maandelijks programma voor mensen met de ziekte van Alzheimer en hun mantelzorgers
    7. 7. • Activiteit voor persoon met Alzheimer én de mantelzorger • Voorbij de ziekte kijken; focus op wat iemand nog wel kan • Nadruk ligt op plezier hebben • Sociale aspect; er ontstaan vriendschappen PROGRAMMA WAT SPRAK ONS AAN?
    8. 8. DOELGROEP
    9. 9. DOELGROEP
    10. 10. GEDRAGS- EN STEMMINGSPROBLEMEN • Agitatie/ agressie • Depressie/ Dysphorie • Angst • Apathie • Euforisch gedrag • Wanen • Hallucinaties • Ontremming • Irritability • Motorische onrust/ Onrustig • Slaapstoornissen • Eetstoornissen Biologische factoren Psychologische factoren Sociale factoren DOELGROEP
    11. 11. DOELGROEP DOELGROEP “Dementie heb je niet alleen.”
    12. 12. DOELGROEP DOELGROEP “Dementie heb je niet alleen.”
    13. 13. • Maandelijks; vaste dag en tijd • 1,5 uur • 4 à 5 kunstwerken per rondleiding • Thema • Naast rondleider ook vrijwilliger • Naamstickers • Stoeltjes voor op zaal • Ansichtkaart met werk uit de rondleiding voor thuis RONDLEIDING
    14. 14. Wat is dit voor een vrouw? (Zonder dat we nog kijken WIE het is.) Observeren Beschrijven Interpreteren Verbinden Samenvatten Met welke woorden zou je deze persoon of afbeelding omschrijving? Wat zeggen de kleuren ons? Waar zou zij aan denken? Wat drukt zij uit met haar handen? Wanneer er een portret van u zou worden gemaakt, waar en hoe zou u dan geportretteerd willen worden? Zou u haar willen zijn?
    15. 15. DO’S EN DON’TS • Geef structuur aan • Stel open vragen, zowel aan de persoon met Alzheimer als mantelzorger • Betrek ook non- verbale reacties • Zet muziek, geur of tast in voor een bredere interpretatie • Let op tempo, volume en articulatie • Humor, humor, humor! • Kies geen kunstwerken die naast een drukke doorgang hangen; heel klein zijn; of op een muur hangen met veel andere werken. • Foute antwoorden bestaan niet • Geroezemoes en onderonsjes tussen duo’s mag
    16. 16. TRAINING RONDLEIDERS TRAINING • Informatie over de ziekte • Gesprekken met personen met Alzheimer en hun mantelzorgers • Gesprekstechnieken op zaal • Workshop brainstorm
    17. 17. Laatst zei een van de deelnemers aan het einde van de rondleiding: 'Ik vond het geweldig, maar wel jammer dat ik dit weer ga vergeten'. Waarop haar man (mantelzorger) stellig zei 'maar ik niet en ik ga het je elke dag opnieuw vertellen'. Het geduld en de liefde die de mantelzorgers geven maakt de rondleiding extra bijzonder. Geen opmerking is verkeerd en iedereen wordt erbij betrokken. Rondleider Noor TRAINING Als dochter van een moeder die aan dementie heeft geleden, zou ik in mijn handen geknepen hebben als ik een dergelijke middag had kunnen beleven met haar. Het is een reden waarom ik het een werkelijke verdieping van mijn werkzaamheden als vrijwilliger bij het museum vind. Vrijwilliger Stance
    18. 18. KICK-OFF TRAINING
    19. 19. REACTIES ‘Het was prachtig om mijn man zo te zien genieten. Ik ben weer allemaal nieuwe dingen over hem te weten gekomen!’ Mantelzorger ‘Is het programma nu al afgelopen? Kunnen we niet nog langer door? Of is er nog iemand die zijn kinderen van de crèche moet afhalen?’ Deelnemer REACTIES
    20. 20. ‘Dag lieve mensen, Afgelopen maandag hebben Guus en ik aan het programma mee gedaan. Het was heel goed en leuk, fijn dat de mensen om wie het ging er echt bij betrokken werden op een volwassen respectvolle manier. Ik heb er in ieder geval erg van genoten. De ontvangst en begeleiding was heel prettig, we doen het zeker nog een keer ! Heel hartelijk dank aan allen die er waren. Mail van twee deelnemers REACTIES
    21. 21. ONDERZOEK- EFFECTEN ONDERZOCHT ONDERZOEK Mantelzorger • Minder emotionele problemen Beiden • Opgewektere stemming • Toename van sociale steun • Verhoogd zelfvertrouwen Door museumbezoek raakt men geïnspireerd om ook andere activiteiten samen te doen. (37 mensen met dementie en 37 mantelzorgers)
    22. 22. • De rondleider • Intellectuele stimulatie • Delen van ervaringen • Positieve sociale interactie • Veilige omgeving en even geen stigma ervaren ONDERZOEK ONDERZOEK- WAT DRAAGT BIJ AAN SUCCES?
    23. 23. ONDERZOEK Onderzoek in België door Universitair Ziekenhuis Antwerpen • vergelijkbaar met onderzoek MoMA ONDERZOEK Onderzoek in Nederland door Vumc Afdeling Psychiatrie Deelnemers • Effecten en voorkeuren Implementatie- aspecten • Knelpunten • Succesfactoren Handleiding
    24. 24. • Onderzoek • Workshops in samenwerking met kunstenaars • Programma als vliegwiel • Uitbreiding naar 10 andere musea in Nederland TOEKOMST TOEKOMST
    25. 25. • Stefanie Metsemakers s.metsemakers@stedelijk.nl • Piet van Hecke Piet.VanHecke@mukha.be DANK VOOR UW AANDACHT

    ×