Bo luat dan su (sua doi)
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Like this? Share it with your network

Share
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
402
On Slideshare
402
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
1
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Quèc héi Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam §éc lËp - Tù do - H¹nh phóc LuËt sè: 33/2005/QH11 Quèc héi níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam Kho¸ XI, kú häp thø 7 (Tõ ngµy 05 th¸ng 5 ®Õn ngµy 14 th¸ng 6 n¨m 2005) Bé luËt d©n sù C¨n cø vµo HiÕn ph¸p níc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam n¨m1992 ®· ®îc söa ®æi, bæ sung theo NghÞ quyÕt sè 51/2001/QH10 ngµy25 th¸ng 12 n¨m 2001 cña Quèc héi kho¸ X, kú häp thø 10; Bé luËt nµy quy ®Þnh vÒ d©n sù. PHÇN THø NHÊt NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG Ch¬ng I nhiÖm vô vµ hiÖu lùc cña Bé luËt d©n sù §iÒu 1. NhiÖm vô vµ ph¹m vi ®iÒu chØnh cña Bé luËt d©n sù Bé luËt d©n sù quy ®Þnh ®Þa vÞ ph¸p lý, chuÈn mùc ph¸p lý choc¸ch øng xö cña c¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c; quyÒn, nghÜa vô cñac¸c chñ thÓ vÒ nh©n th©n vµ tµi s¶n trong c¸c quan hÖ d©n sù, h«n nh©nvµ gia ®×nh, kinh doanh, th¬ng m¹i, lao ®éng (sau ®©y gäi chung lµ quanhÖ d©n sù). Bé luËt d©n sù cã nhiÖm vô b¶o vÖ quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña c¸nh©n, tæ chøc, lîi Ých cña Nhµ níc, lîi Ých c«ng céng; b¶o ®¶m sù b×nh®¼ng vµ an toµn ph¸p lý trong quan hÖ d©n sù, gãp phÇn t¹o ®iÒu kiÖn®¸p øng nhu cÇu vËt chÊt vµ tinh thÇn cña nh©n d©n, thóc ®Èy sù ph¸ttriÓn kinh tÕ - x· héi. §iÒu 2. HiÖu lùc cña Bé luËt d©n sù 1. Bé luËt d©n sù ®îc ¸p dông ®èi víi quan hÖ d©n sù ®îc x¸c lËp tõngµy Bé luËt nµy cã hiÖu lùc, trõ trêng hîp ®îc Bé luËt nµy hoÆc nghÞquyÕt cña Quèc héi cã quy ®Þnh kh¸c.
  • 2. 2 2. Bé luËt d©n sù ®îc ¸p dông trªn l·nh thæ níc Céng hoµ x· héi chñnghÜa ViÖt Nam. 3. Bé luËt d©n sù ®îc ¸p dông ®èi víi quan hÖ d©n sù cã yÕu tè nícngoµi, trõ trêng hîp ®iÒu íc quèc tÕ mµ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖtNam lµ thµnh viªn cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 3. ¸p dông tËp qu¸n, quy ®Þnh t¬ng tù cña ph¸p luËt Trong trêng hîp ph¸p luËt kh«ng quy ®Þnh vµ c¸c bªn kh«ng cã tho¶thuËn th× cã thÓ ¸p dông tËp qu¸n; nÕu kh«ng cã tËp qu¸n th× ¸p dôngquy ®Þnh t¬ng tù cña ph¸p luËt. TËp qu¸n vµ quy ®Þnh t¬ng tù cña ph¸pluËt kh«ng ®îc tr¸i víi nh÷ng nguyªn t¾c quy ®Þnh trong Bé luËt nµy. Ch¬ng II NH÷NG NGUYªN T¾C C¬ B¶N §iÒu 4. Nguyªn t¾c tù do, tù nguyÖn cam kÕt, tho¶ thuËn QuyÒn tù do cam kÕt, tho¶ thuËn trong viÖc x¸c lËp quyÒn, nghÜavô d©n sù ®îc ph¸p luËt b¶o ®¶m, nÕu cam kÕt, tho¶ thuËn ®ã kh«ng viph¹m ®iÒu cÊm cña ph¸p luËt, kh«ng tr¸i ®¹o ®øc x· héi. Trong quan hÖ d©n sù, c¸c bªn hoµn toµn tù nguyÖn, kh«ng bªn nµo®îc ¸p ®Æt, cÊm ®o¸n, cìng Ðp, ®e do¹, ng¨n c¶n bªn nµo. Cam kÕt, tho¶ thuËn hîp ph¸p cã hiÖu lùc b¾t buéc thùc hiÖn ®èi víic¸c bªn vµ ph¶i ®îc c¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c t«n träng. §iÒu 5. Nguyªn t¾c b×nh ®¼ng Trong quan hÖ d©n sù, c¸c bªn ®Òu b×nh ®¼ng, kh«ng ®îc lÊy lý dokh¸c biÖt vÒ d©n téc, giíi tÝnh, thµnh phÇn x· héi, hoµn c¶nh kinh tÕ, tÝnngìng, t«n gi¸o, tr×nh ®é v¨n ho¸, nghÒ nghiÖp ®Ó ®èi xö kh«ng b×nh®¼ng víi nhau. §iÒu 6. Nguyªn t¾c thiÖn chÝ, trung thùc Trong quan hÖ d©n sù, c¸c bªn ph¶i thiÖn chÝ, trung thùc trong viÖcx¸c lËp, thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô d©n sù, kh«ng bªn nµo ®îc lõa dèibªn nµo. §iÒu 7. Nguyªn t¾c chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù C¸c bªn ph¶i nghiªm chØnh thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù cña m×nh vµtù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ viÖc kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng®óng nghÜa vô, nÕu kh«ng tù nguyÖn thùc hiÖn th× cã thÓ bÞ cìng chÕthùc hiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. §iÒu 8. Nguyªn t¾c t«n träng ®¹o ®øc, truyÒn thèng tèt ®Ñp ViÖc x¸c lËp, thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô d©n sù ph¶i b¶o ®¶m gi÷
  • 3. 3g×n b¶n s¾c d©n téc, t«n träng vµ ph¸t huy phong tôc, tËp qu¸n, truyÒnthèng tèt ®Ñp, t×nh ®oµn kÕt, t¬ng th©n, t¬ng ¸i, mçi ngêi v× céng ®ång,céng ®ång v× mçi ngêi vµ c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc cao ®Ñp cña c¸c d©n téccïng sinh sèng trªn ®Êt níc ViÖt Nam. §ång bµo c¸c d©n téc thiÓu sè ®îc t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi trong quanhÖ d©n sù ®Ó tõng bíc n©ng cao ®êi sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn cñam×nh. ViÖc gióp ®ì ngêi giµ, trÎ em, ngêi tµn tËt trong viÖc thùc hiÖn quyÒn,nghÜa vô d©n sù ®îc khuyÕn khÝch. §iÒu 9. Nguyªn t¾c t«n träng, b¶o vÖ quyÒn d©n sù 1. TÊt c¶ c¸c quyÒn d©n sù cña c¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c ®-îc t«n träng vµ ®îc ph¸p luËt b¶o vÖ. 2. Khi quyÒn d©n sù cña mét chñ thÓ bÞ x©m ph¹m th× chñ thÓ ®ãcã quyÒn tù b¶o vÖ theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy hoÆc yªu cÇu c¬quan, tæ chøc cã thÈm quyÒn: a) C«ng nhËn quyÒn d©n sù cña m×nh; b) Buéc chÊm døt hµnh vi vi ph¹m; c) Buéc xin lçi, c¶i chÝnh c«ng khai; d) Buéc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù; ®) Buéc båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 10. Nguyªn t¾c t«n träng lîi Ých cña Nhµ níc, lîi Ých c«ng céng, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ngêi kh¸c ViÖc x¸c lËp, thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô d©n sù kh«ng ®îc x©mph¹m ®Õn lîi Ých cña Nhµ níc, lîi Ých c«ng céng, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸pcña ngêi kh¸c. §iÒu 11. Nguyªn t¾c tu©n thñ ph¸p luËt ViÖc x¸c lËp, thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô d©n sù ph¶i tu©n theo quy®Þnh cña Bé luËt nµy vµ quy ®Þnh kh¸c cña ph¸p luËt. §iÒu 12. Nguyªn t¾c hoµ gi¶i Trong quan hÖ d©n sù, viÖc hoµ gi¶i gi÷a c¸c bªn phï hîp víi quy®Þnh cña ph¸p luËt ®îc khuyÕn khÝch. Kh«ng ai ®îc dïng vò lùc hoÆc ®e däa dïng vò lùc khi tham gia quanhÖ d©n sù, gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp d©n sù. §iÒu 13. C¨n cø x¸c lËp quyÒn, nghÜa vô d©n sù QuyÒn, nghÜa vô d©n sù ®îc x¸c lËp tõ c¸c c¨n cø sau ®©y: 1. Giao dÞch d©n sù hîp ph¸p;
  • 4. 4 2. QuyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n, c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn kh¸c; 3. Sù kiÖn ph¸p lý do ph¸p luËt quy ®Þnh; 4. S¸ng t¹o gi¸ trÞ tinh thÇn lµ ®èi tîng thuéc quyÒn së h÷u trÝ tuÖ; 5. ChiÕm h÷u tµi s¶n cã c¨n cø ph¸p luËt; 6. G©y thiÖt h¹i do hµnh vi tr¸i ph¸p luËt; 7. Thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn; 8. ChiÕm h÷u, sö dông tµi s¶n, ®îc lîi vÒ tµi s¶n kh«ng cã c¨n cø ph¸pluËt; 9. Nh÷ng c¨n cø kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh. Ch¬ng III C¸ NH©N Môc 1 N¨NG LùC PH¸P LUËT D©N Sù, N¨NG LùC HµNH VI D©N Sù CñA C¸ NH©N §iÒu 14. N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña c¸ nh©n 1. N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña c¸ nh©n lµ kh¶ n¨ng cña c¸ nh©n cãquyÒn d©n sù vµ nghÜa vô d©n sù. 2. Mäi c¸ nh©n ®Òu cã n¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù nh nhau. 3. N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña c¸ nh©n cã tõ khi ngêi ®ã sinh ra vµchÊm døt khi ngêi ®ã chÕt. §iÒu 15. Néi dung n¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña c¸ nh©n C¸ nh©n cã c¸c quyÒn, nghÜa vô d©n sù sau ®©y: 1. QuyÒn nh©n th©n kh«ng g¾n víi tµi s¶n vµ quyÒn nh©n th©n g¾nvíi tµi s¶n; 2. QuyÒn së h÷u, quyÒn thõa kÕ vµ c¸c quyÒn kh¸c ®èi víi tµi s¶n; 3. QuyÒn tham gia quan hÖ d©n sù vµ cã nghÜa vô ph¸t sinh tõ quanhÖ ®ã. §iÒu 16. Kh«ng h¹n chÕ n¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña c¸ nh©n N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña c¸ nh©n kh«ng bÞ h¹n chÕ, trõ trênghîp do ph¸p luËt quy ®Þnh. §iÒu 17. N¨ng lùc hµnh vi d©n sù cña c¸ nh©n N¨ng lùc hµnh vi d©n sù cña c¸ nh©n lµ kh¶ n¨ng cña c¸ nh©n b»nghµnh vi cña m×nh x¸c lËp, thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô d©n sù.
  • 5. 5 §iÒu 18. Ngêi thµnh niªn, ngêi cha thµnh niªn Ngêi tõ ®ñ mêi t¸m tuæi trë lªn lµ ngêi thµnh niªn. Ngêi cha ®ñ mêit¸m tuæi lµ ngêi cha thµnh niªn. §iÒu 19. N¨ng lùc hµnh vi d©n sù cña ngêi thµnh niªn Ngêi thµnh niªn cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ®Çy ®ñ, trõ trêng hîp quy®Þnh t¹i §iÒu 22 vµ §iÒu 23 cña Bé luËt nµy. §iÒu 20. N¨ng lùc hµnh vi d©n sù cña ngêi cha thµnh niªn tõ ®ñ s¸u tuæi ®Õn cha ®ñ mêi t¸m tuæi 1. Ngêi tõ ®ñ s¸u tuæi ®Õn cha ®ñ mêi t¸m tuæi khi x¸c lËp, thùchiÖn giao dÞch d©n sù ph¶i ®îc ngêi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt ®ång ý, trõgiao dÞch nh»m phôc vô nhu cÇu sinh ho¹t hµng ngµy phï hîp víi løa tuæihoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 2. Trong trêng hîp ngêi tõ ®ñ mêi l¨m tuæi ®Õn cha ®ñ mêi t¸m tuæicã tµi s¶n riªng b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô th× cã thÓ tù m×nh x¸c lËp,thùc hiÖn giao dÞch d©n sù mµ kh«ng cÇn ph¶i cã sù ®ång ý cña ngêi®¹i diÖn theo ph¸p luËt, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 21. Ngêi kh«ng cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù Ngêi cha ®ñ s¸u tuæi kh«ng cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù. Giao dÞchd©n sù cña ngêi cha ®ñ s¸u tuæi ph¶i do ngêi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt x¸clËp, thùc hiÖn. §iÒu 22. MÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù 1. Khi mét ngêi do bÞ bÖnh t©m thÇn hoÆc m¾c bÖnh kh¸c mµkh«ng thÓ nhËn thøc, lµm chñ ®îc hµnh vi cña m×nh th× theo yªu cÇucña ngêi cã quyÒn, lîi Ých liªn quan, Toµ ¸n ra quyÕt ®Þnh tuyªn bè mÊtn¨ng lùc hµnh vi d©n sù trªn c¬ së kÕt luËn cña tæ chøc gi¸m ®Þnh. Khi kh«ng cßn c¨n cø tuyªn bè mét ngêi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sùth× theo yªu cÇu cña chÝnh ngêi ®ã hoÆc cña ngêi cã quyÒn, lîi Ých liªnquan, Toµ ¸n ra quyÕt ®Þnh huû bá quyÕt ®Þnh tuyªn bè mÊt n¨ng lùchµnh vi d©n sù. 2. Giao dÞch d©n sù cña ngêi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ph¶i dongêi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt x¸c lËp, thùc hiÖn. §iÒu 23. H¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù 1. Ngêi nghiÖn ma tuý, nghiÖn c¸c chÊt kÝch thÝch kh¸c dÉn ®Õnph¸ t¸n tµi s¶n cña gia ®×nh th× theo yªu cÇu cña ngêi cã quyÒn, lîi Ýchliªn quan, c¬ quan, tæ chøc h÷u quan, Toµ ¸n cã thÓ ra quyÕt ®Þnh tuyªnbè lµ ngêi bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù. 2. Ngêi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt cña ngêi bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vid©n sù vµ ph¹m vi ®¹i diÖn do Toµ ¸n quyÕt ®Þnh. Giao dÞch d©n sù liªn
  • 6. 6quan ®Õn tµi s¶n cña ngêi bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ph¶i cã sù®ång ý cña ngêi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt, trõ giao dÞch nh»m phôc vô nhucÇu sinh ho¹t hµng ngµy. 3. Khi kh«ng cßn c¨n cø tuyªn bè mét ngêi bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnhvi d©n sù th× theo yªu cÇu cña chÝnh ngêi ®ã hoÆc cña ngêi cã quyÒn,lîi Ých liªn quan, c¬ quan, tæ chøc h÷u quan, Toµ ¸n ra quyÕt ®Þnh huûbá quyÕt ®Þnh tuyªn bè h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù. Môc 2 QUYÒN NH©N TH©N §iÒu 24. QuyÒn nh©n th©n QuyÒn nh©n th©n ®îc quy ®Þnh trong Bé luËt nµy lµ quyÒn d©n sùg¾n liÒn víi mçi c¸ nh©n, kh«ng thÓ chuyÓn giao cho ngêi kh¸c, trõ trênghîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 25. B¶o vÖ quyÒn nh©n th©n Khi quyÒn nh©n th©n cña c¸ nh©n bÞ x©m ph¹m th× ngêi ®ã cãquyÒn: 1. Tù m×nh c¶i chÝnh; 2. Yªu cÇu ngêi vi ph¹m hoÆc yªu cÇu c¬ quan, tæ chøc cã thÈmquyÒn buéc ngêi vi ph¹m chÊm døt hµnh vi vi ph¹m, xin lçi, c¶i chÝnhc«ng khai; 3. Yªu cÇu ngêi vi ph¹m hoÆc yªu cÇu c¬ quan, tæ chøc cã thÈmquyÒn buéc ngêi vi ph¹m båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 26. QuyÒn ®èi víi hä, tªn 1. C¸ nh©n cã quyÒn cã hä, tªn. Hä, tªn cña mét ngêi ®îc x¸c ®Þnhtheo hä, tªn khai sinh cña ngêi ®ã. 2. C¸ nh©n x¸c lËp, thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô d©n sù theo hä, tªncña m×nh ®· ®îc c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn c«ng nhËn. 3. ViÖc sö dông bÝ danh, bót danh kh«ng ®îc g©y thiÖt h¹i ®ÕnquyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ngêi kh¸c. §iÒu 27. QuyÒn thay ®æi hä, tªn 1. C¸ nh©n cã quyÒn yªu cÇu c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn c«ngnhËn viÖc thay ®æi hä, tªn trong c¸c trêng hîp sau ®©y: a) Theo yªu cÇu cña ngêi cã hä, tªn mµ viÖc sö dông hä, tªn ®ã g©ynhÇm lÉn, ¶nh hëng ®Õn t×nh c¶m gia ®×nh, ®Õn danh dù, quyÒn, lîiÝch hîp ph¸p cña ngêi ®ã; b) Theo yªu cÇu cña cha nu«i, mÑ nu«i vÒ viÖc thay ®æi hä, tªn chocon nu«i hoÆc khi ngêi con nu«i th«i kh«ng lµm con nu«i vµ ngêi nµy
  • 7. 7hoÆc cha ®Î, mÑ ®Î yªu cÇu lÊy l¹i hä, tªn mµ cha ®Î, mÑ ®Î ®· ®Æt; c) Theo yªu cÇu cña cha ®Î, mÑ ®Î hoÆc ngêi con khi x¸c ®Þnh cha,mÑ cho con; d) Thay ®æi hä cho con tõ hä cña cha sang hä cña mÑ hoÆc ngîc l¹i; ®) Thay ®æi hä, tªn cña ngêi bÞ lu l¹c ®· t×m ra nguån gèc huyÕtthèng cña m×nh; e) Thay ®æi hä, tªn cña ngêi ®îc x¸c ®Þnh l¹i giíi tÝnh; g) C¸c trêng hîp kh¸c do ph¸p luËt vÒ hé tÞch quy ®Þnh. 2. ViÖc thay ®æi hä, tªn cho ngêi tõ ®ñ chÝn tuæi trë lªn ph¶i cã sù®ång ý cña ngêi ®ã. 3. ViÖc thay ®æi hä, tªn cña c¸ nh©n kh«ng lµm thay ®æi, chÊm døtquyÒn, nghÜa vô d©n sù ®îc x¸c lËp theo hä, tªn cò. §iÒu 28. QuyÒn x¸c ®Þnh d©n téc 1. C¸ nh©n khi sinh ra ®îc x¸c ®Þnh d©n téc theo d©n téc cña cha ®Î,mÑ ®Î. Trong trêng hîp cha ®Î vµ mÑ ®Î thuéc hai d©n téc kh¸c nhau th×d©n téc cña ngêi con ®îc x¸c ®Þnh lµ d©n téc cña cha ®Î hoÆc d©n téccña mÑ ®Î theo tËp qu¸n hoÆc theo tho¶ thuËn cña cha ®Î, mÑ ®Î. 2. Ngêi ®· thµnh niªn, cha ®Î vµ mÑ ®Î hoÆc ngêi gi¸m hé cña ngêicha thµnh niªn cã quyÒn yªu cÇu c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn x¸c®Þnh l¹i d©n téc trong c¸c trêng hîp sau ®©y: a) X¸c ®Þnh l¹i theo d©n téc cña cha ®Î hoÆc mÑ ®Î, nÕu cha ®Î,mÑ ®Î thuéc hai d©n téc kh¸c nhau; b) X¸c ®Þnh l¹i theo d©n téc cña cha ®Î, mÑ ®Î trong trêng hîp lµmcon nu«i cña ngêi thuéc d©n téc kh¸c mµ ®îc x¸c ®Þnh theo d©n téc cñacha nu«i, mÑ nu«i do kh«ng biÕt cha ®Î, mÑ ®Î lµ ai. 3. Trong trêng hîp cha ®Î, mÑ ®Î hoÆc ngêi gi¸m hé cña ngêi chathµnh niªn yªu cÇu x¸c ®Þnh l¹i d©n téc cho ngêi cha thµnh niªn tõ ®ñ mêil¨m tuæi trë lªn theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy th× ph¶i ®îc sù ®ångý cña ngêi cha thµnh niªn ®ã. §iÒu 29. QuyÒn ®îc khai sinh C¸ nh©n khi sinh ra cã quyÒn ®îc khai sinh. §iÒu 30. QuyÒn ®îc khai tö 1. Khi cã ngêi chÕt th× ngêi th©n thÝch, chñ nhµ hoÆc c¬ quan, tæchøc n¬i cã ngêi chÕt ph¶i khai tö cho ngêi ®ã. 2. TrÎ s¬ sinh, nÕu chÕt sau khi sinh th× ph¶i ®îc khai sinh vµ khai tö;nÕu chÕt tríc khi sinh hoÆc sinh ra mµ chÕt ngay th× kh«ng ph¶i khaisinh vµ khai tö.
  • 8. 8 §iÒu 31. QuyÒn cña c¸ nh©n ®èi víi h×nh ¶nh 1. C¸ nh©n cã quyÒn ®èi víi h×nh ¶nh cña m×nh. 2. ViÖc sö dông h×nh ¶nh cña c¸ nh©n ph¶i ®îc ngêi ®ã ®ång ý;trong trêng hîp ngêi ®ã ®· chÕt, mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, cha ®ñ mêil¨m tuæi th× ph¶i ®îc cha, mÑ, vî, chång, con ®· thµnh niªn hoÆc ngêi ®¹idiÖn cña ngêi ®ã ®ång ý, trõ trêng hîp v× lîi Ých cña Nhµ níc, lîi Ých c«ngcéng hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 3. Nghiªm cÊm viÖc sö dông h×nh ¶nh cña ngêi kh¸c mµ x©m ph¹mdanh dù, nh©n phÈm, uy tÝn cña ngêi cã h×nh ¶nh. §iÒu 32. QuyÒn ®îc b¶o ®¶m an toµn vÒ tÝnh m¹ng, søc khoÎ, th©n thÓ 1. C¸ nh©n cã quyÒn ®îc b¶o ®¶m an toµn vÒ tÝnh m¹ng, søc khoÎ,th©n thÓ. 2. Khi ph¸t hiÖn ngêi bÞ tai n¹n, bÖnh tËt mµ tÝnh m¹ng bÞ ®e däath× ngêi ph¸t hiÖn cã tr¸ch nhiÖm ®a ®Õn c¬ së y tÕ; c¬ së y tÕ kh«ng ®-îc tõ chèi viÖc cøu ch÷a mµ ph¶i tËn dông mäi ph¬ng tiÖn, kh¶ n¨ng hiÖncã ®Ó cøu ch÷a. 3. ViÖc thùc hiÖn ph¬ng ph¸p ch÷a bÖnh míi trªn c¬ thÓ mét ngêi,viÖc g©y mª, mæ, c¾t bá, cÊy ghÐp bé phËn cña c¬ thÓ ph¶i ®îc sù®ång ý cña ngêi ®ã; nÕu ngêi ®ã cha thµnh niªn, mÊt n¨ng lùc hµnh vid©n sù hoÆc lµ bÖnh nh©n bÊt tØnh th× ph¶i ®îc cha, mÑ, vî, chång,con ®· thµnh niªn hoÆc ngêi gi¸m hé cña ngêi ®ã ®ång ý; trong trêng hîpcã nguy c¬ ®e däa ®Õn tÝnh m¹ng cña bÖnh nh©n mµ kh«ng chê ®îc ýkiÕn cña nh÷ng ngêi trªn th× ph¶i cã quyÕt ®Þnh cña ngêi ®øng ®Çu c¬së y tÕ. 4. ViÖc mæ tö thi ®îc thùc hiÖn trong c¸c trêng hîp sau ®©y: a) Cã sù ®ång ý cña ngêi qu¸ cè tríc khi ngêi ®ã chÕt; b) Cã sù ®ång ý cña cha, mÑ, vî, chång, con ®· thµnh niªn hoÆc ngêigi¸m hé khi kh«ng cã ý kiÕn cña ngêi qu¸ cè tríc khi ngêi ®ã chÕt; c) Theo quyÕt ®Þnh cña tæ chøc y tÕ, c¬ quan nhµ níc cã thÈmquyÒn trong trêng hîp cÇn thiÕt. §iÒu 33. QuyÒn hiÕn bé phËn c¬ thÓ C¸ nh©n cã quyÒn ®îc hiÕn bé phËn c¬ thÓ cña m×nh v× môc ®Ýchch÷a bÖnh cho ngêi kh¸c hoÆc nghiªn cøu khoa häc. ViÖc hiÕn vµ sö dông bé phËn c¬ thÓ ®îc thùc hiÖn theo quy ®Þnhcña ph¸p luËt. §iÒu 34. QuyÒn hiÕn x¸c, bé phËn c¬ thÓ sau khi chÕt C¸ nh©n cã quyÒn hiÕn x¸c, bé phËn c¬ thÓ cña m×nh sau khi chÕtv× môc ®Ých ch÷a bÖnh cho ngêi kh¸c hoÆc nghiªn cøu khoa häc.
  • 9. 9 ViÖc hiÕn vµ sö dông x¸c, bé phËn c¬ thÓ cña ngêi chÕt ®îc thùchiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. §iÒu 35. QuyÒn nhËn bé phËn c¬ thÓ ngêi C¸ nh©n cã quyÒn nhËn bé phËn c¬ thÓ cña ngêi kh¸c ®Ó ch÷abÖnh cho m×nh. Nghiªm cÊm viÖc nhËn, sö dông bé phËn c¬ thÓ cña ngêi kh¸c v×môc ®Ých th¬ng m¹i. §iÒu 36. QuyÒn x¸c ®Þnh l¹i giíi tÝnh C¸ nh©n cã quyÒn ®îc x¸c ®Þnh l¹i giíi tÝnh. ViÖc x¸c ®Þnh l¹i giíi tÝnh cña mét ngêi ®îc thùc hiÖn trong trêng hîpgiíi tÝnh cña ngêi ®ã bÞ khuyÕt tËt bÈm sinh hoÆc cha ®Þnh h×nhchÝnh x¸c mµ cÇn cã sù can thiÖp cña y häc nh»m x¸c ®Þnh râ vÒ giíitÝnh. ViÖc x¸c ®Þnh l¹i giíi tÝnh ®îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸pluËt. §iÒu 37. QuyÒn ®îc b¶o vÖ danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn Danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn cña c¸ nh©n ®îc t«n träng vµ ®îc ph¸pluËt b¶o vÖ. §iÒu 38. QuyÒn bÝ mËt ®êi t 1. QuyÒn bÝ mËt ®êi t cña c¸ nh©n ®îc t«n träng vµ ®îc ph¸p luËtb¶o vÖ. 2. ViÖc thu thËp, c«ng bè th«ng tin, t liÖu vÒ ®êi t cña c¸ nh©n ph¶i®îc ngêi ®ã ®ång ý; trong trêng hîp ngêi ®ã ®· chÕt, mÊt n¨ng lùc hµnh vid©n sù, cha ®ñ mêi l¨m tuæi th× ph¶i ®îc cha, mÑ, vî, chång, con ®·thµnh niªn hoÆc ngêi ®¹i diÖn cña ngêi ®ã ®ång ý, trõ trêng hîp thu thËp,c«ng bè th«ng tin, t liÖu theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan, tæ chøc cã thÈmquyÒn. 3. Th tÝn, ®iÖn tho¹i, ®iÖn tÝn, c¸c h×nh thøc th«ng tin ®iÖn tö kh¸ccña c¸ nh©n ®îc b¶o ®¶m an toµn vµ bÝ mËt. ViÖc kiÓm so¸t th tÝn, ®iÖn tho¹i, ®iÖn tÝn, c¸c h×nh thøc th«ng tin®iÖn tö kh¸c cña c¸ nh©n ®îc thùc hiÖn trong trêng hîp ph¸p luËt cã quy®Þnh vµ ph¶i cã quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn. §iÒu 39. QuyÒn kÕt h«n Nam, n÷ cã ®ñ ®iÒu kiÖn kÕt h«n theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒh«n nh©n vµ gia ®×nh cã quyÒn tù do kÕt h«n. ViÖc tù do kÕt h«n gi÷a nh÷ng ngêi thuéc c¸c d©n téc, t«n gi¸o kh¸cnhau, gi÷a nh÷ng ngêi theo t«n gi¸o vµ kh«ng theo t«n gi¸o, gi÷a c«ng d©n
  • 10. 10ViÖt Nam víi ngêi níc ngoµi ®îc t«n träng vµ ®îc ph¸p luËt b¶o vÖ. §iÒu 40. QuyÒn b×nh ®¼ng cña vî chång Vî, chång b×nh ®¼ng víi nhau, cã quyÒn, nghÜa vô ngang nhau vÒmäi mÆt trong gia ®×nh vµ trong quan hÖ d©n sù, cïng nhau x©y dùnggia ®×nh no Êm, b×nh ®¼ng, tiÕn bé, h¹nh phóc, bÒn v÷ng. §iÒu 41. QuyÒn ®îc hëng sù ch¨m sãc gi÷a c¸c thµnh viªn trong gia ®×nh C¸c thµnh viªn trong gia ®×nh cã quyÒn ®îc hëng sù ch¨m sãc, gióp®ì nhau phï hîp víi truyÒn thèng ®¹o ®øc tèt ®Ñp cña gia ®×nh ViÖt Nam. Con, ch¸u cha thµnh niªn ®îc hëng sù ch¨m sãc, nu«i dìng cña cha mÑ,«ng bµ; con, ch¸u cã bæn phËn kÝnh träng, ch¨m sãc vµ phông dìng chamÑ, «ng bµ. §iÒu 42. QuyÒn ly h«n Vî, chång hoÆc c¶ hai ngêi cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n gi¶i quyÕt viÖcly h«n. §iÒu 43. QuyÒn nhËn, kh«ng nhËn cha, mÑ, con 1. Ngêi kh«ng ®îc nhËn lµ cha, mÑ hoÆc lµ con cña ngêi kh¸c cãquyÒn yªu cÇu c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn x¸c ®Þnh m×nh lµ cha,mÑ hoÆc lµ con cña ngêi ®ã. 2. Ngêi ®îc nhËn lµ cha, mÑ hoÆc lµ con cña ngêi kh¸c cã quyÒn yªucÇu c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn x¸c ®Þnh m×nh kh«ng ph¶i lµ cha,mÑ hoÆc lµ con cña ngêi ®ã. §iÒu 44. QuyÒn ®îc nu«i con nu«i vµ quyÒn ®îc nhËn lµm con nu«i QuyÒn ®îc nu«i con nu«i vµ quyÒn ®îc nhËn lµm con nu«i cña c¸nh©n ®îc ph¸p luËt c«ng nhËn vµ b¶o hé. ViÖc nhËn con nu«i vµ ®îc nhËn lµm con nu«i ®îc thùc hiÖn theo quy®Þnh cña ph¸p luËt. §iÒu 45. QuyÒn ®èi víi quèc tÞch C¸ nh©n cã quyÒn cã quèc tÞch. ViÖc c«ng nhËn, thay ®æi, nhËp quèc tÞch, th«i quèc tÞch ViÖt Nam®îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ quèc tÞch. §iÒu 46. QuyÒn bÊt kh¶ x©m ph¹m vÒ chç ë C¸ nh©n cã quyÒn bÊt kh¶ x©m ph¹m vÒ chç ë. ViÖc vµo chç ë cña mét ngêi ph¶i ®îc ngêi ®ã ®ång ý. ChØ trong trêng hîp ®îc ph¸p luËt quy ®Þnh vµ ph¶i cã quyÕt ®Þnhcña c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn míi ®îc tiÕn hµnh kh¸m xÐt chç ë
  • 11. 11cña mét ngêi; viÖc kh¸m xÐt ph¶i theo tr×nh tù, thñ tôc do ph¸p luËt quy®Þnh. §iÒu 47. QuyÒn tù do tÝn ngìng, t«n gi¸o 1. C¸ nh©n cã quyÒn tù do tÝn ngìng, t«n gi¸o, theo hoÆc kh«ng theomét t«n gi¸o nµo. 2. Kh«ng ai ®îc x©m ph¹m tù do tÝn ngìng, t«n gi¸o hoÆc lîi dông tÝnngìng, t«n gi¸o ®Ó x©m ph¹m lîi Ých cña Nhµ níc, lîi Ých c«ng céng,quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ngêi kh¸c. §iÒu 48. QuyÒn tù do ®i l¹i, tù do c tró 1. C¸ nh©n cã quyÒn tù do ®i l¹i, tù do c tró. 2. QuyÒn tù do ®i l¹i, tù do c tró cña c¸ nh©n chØ cã thÓ bÞ h¹n chÕtheo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn vµ theo tr×nh tù,thñ tôc do ph¸p luËt quy ®Þnh. §iÒu 49. QuyÒn lao ®éng C¸ nh©n cã quyÒn lao ®éng. Mäi ngêi ®Òu cã quyÒn lµm viÖc, tù do lùa chän viÖc lµm, nghÒnghiÖp, kh«ng bÞ ph©n biÖt ®èi xö vÒ d©n téc, giíi tÝnh, thµnh phÇn x·héi, tÝn ngìng, t«n gi¸o. §iÒu 50. QuyÒn tù do kinh doanh QuyÒn tù do kinh doanh cña c¸ nh©n ®îc t«n träng vµ ®îc ph¸p luËtb¶o vÖ. C¸ nh©n cã quyÒn lùa chän h×nh thøc, lÜnh vùc, ngµnh nghÒ kinhdoanh, lËp doanh nghiÖp, tù do giao kÕt hîp ®ång, thuª lao ®éng vµ c¸cquyÒn kh¸c phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt. §iÒu 51. QuyÒn tù do nghiªn cøu, s¸ng t¹o 1. C¸ nh©n cã quyÒn tù do nghiªn cøu khoa häc - kü thuËt, ph¸t minh,s¸ng chÕ, s¸ng kiÕn c¶i tiÕn kü thuËt, hîp lý ho¸ s¶n xuÊt, s¸ng t¸c, phªb×nh v¨n häc, nghÖ thuËt vµ tham gia c¸c ho¹t ®éng nghiªn cøu, s¸ng t¹okh¸c. 2. QuyÒn tù do nghiªn cøu, s¸ng t¹o ®îc t«n träng vµ ®îc ph¸p luËtb¶o vÖ. Kh«ng ai ®îc c¶n trë, h¹n chÕ quyÒn tù do nghiªn cøu, s¸ng t¹ocña c¸ nh©n. Môc 3 N¬i c tró §iÒu 52. N¬i c tró 1. N¬i c tró cña c¸ nh©n lµ n¬i ngêi ®ã thêng xuyªn sinh sèng.
  • 12. 12 2. Trêng hîp kh«ng x¸c ®Þnh ®îc n¬i c tró cña c¸ nh©n theo quy ®Þnht¹i kho¶n 1 §iÒu nµy th× n¬i c tró lµ n¬i ngêi ®ã ®ang sinh sèng. §iÒu 53. N¬i c tró cña ngêi cha thµnh niªn 1. N¬i c tró cña ngêi cha thµnh niªn lµ n¬i c tró cña cha, mÑ; nÕu cha,mÑ cã n¬i c tró kh¸c nhau th× n¬i c tró cña ngêi cha thµnh niªn lµ n¬i c trócña cha hoÆc mÑ mµ ngêi cha thµnh niªn thêng xuyªn chung sèng. 2. Ngêi cha thµnh niªn cã thÓ cã n¬i c tró kh¸c víi n¬i c tró cña cha,mÑ nÕu ®îc cha, mÑ ®ång ý hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh. §iÒu 54. N¬i c tró cña ngêi ®îc gi¸m hé 1. N¬i c tró cña ngêi ®îc gi¸m hé lµ n¬i c tró cña ngêi gi¸m hé. 2. Ngêi ®îc gi¸m hé cã thÓ cã n¬i c tró kh¸c víi n¬i c tró cña ngêi gi¸mhé nÕu ®îc ngêi gi¸m hé ®ång ý hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh. §iÒu 55. N¬i c tró cña vî, chång 1. N¬i c tró cña vî, chång lµ n¬i vî, chång thêng xuyªn chung sèng. 2. Vî, chång cã thÓ cã n¬i c tró kh¸c nhau nÕu cã tho¶ thuËn. §iÒu 56. N¬i c tró cña qu©n nh©n 1. N¬i c tró cña qu©n nh©n ®ang lµm nghÜa vô qu©n sù lµ n¬i ®¬nvÞ cña qu©n nh©n ®ã ®ãng qu©n. 2. N¬i c tró cña sÜ quan qu©n ®éi, qu©n nh©n chuyªn nghiÖp, c«ngnh©n, viªn chøc quèc phßng lµ n¬i ®¬n vÞ cña nh÷ng ngêi ®ã ®ãngqu©n, trõ trêng hîp hä cã n¬i c tró theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 52 cñaBé luËt nµy. §iÒu 57. N¬i c tró cña ngêi lµm nghÒ lu ®éng N¬i c tró cña ngêi lµm nghÒ lu ®éng trªn tµu, thuyÒn, ph¬ng tiÖnhµnh nghÒ lu ®éng kh¸c lµ n¬i ®¨ng ký tµu, thuyÒn, ph¬ng tiÖn ®ã, trõ tr-êng hîp hä cã n¬i c tró theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 52 cña Bé luËtnµy. Môc 4 GI¸M Hé §iÒu 58. Gi¸m hé 1. Gi¸m hé lµ viÖc c¸ nh©n, tæ chøc (sau ®©y gäi chung lµ ngêi gi¸mhé) ®îc ph¸p luËt quy ®Þnh hoÆc ®îc cö ®Ó thùc hiÖn viÖc ch¨m sãc vµb¶o vÖ quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ngêi cha thµnh niªn, ngêi mÊt n¨ng lùchµnh vi d©n sù (sau ®©y gäi chung lµ ngêi ®îc gi¸m hé). 2. Ngêi ®îc gi¸m hé bao gåm: a) Ngêi cha thµnh niªn kh«ng cßn cha, mÑ, kh«ng x¸c ®Þnh ®îc cha,
  • 13. 13mÑ hoÆc cha, mÑ ®Òu mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ h¹n chÕ n¨nglùc hµnh vi d©n sù, bÞ Toµ ¸n h¹n chÕ quyÒn cña cha, mÑ hoÆc cha,mÑ kh«ng cã ®iÒu kiÖn ch¨m sãc, gi¸o dôc ngêi cha thµnh niªn ®ã vµnÕu cha, mÑ cã yªu cÇu; b) Ngêi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù. 3. Ngêi cha ®ñ mêi l¨m tuæi ®îc quy ®Þnh t¹i ®iÓm a kho¶n 2 §iÒunµy vµ ngêi ®îc quy ®Þnh t¹i ®iÓm b kho¶n 2 §iÒu nµy ph¶i cã ngêi gi¸mhé. 4. Mét ngêi cã thÓ gi¸m hé cho nhiÒu ngêi, nhng mét ngêi chØ cã thÓ®îc mét ngêi gi¸m hé, trõ trêng hîp ngêi gi¸m hé lµ cha, mÑ hoÆc «ng, bµtheo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 61 hoÆc kho¶n 3 §iÒu 62 cña Bé luËtnµy. §iÒu 59. Gi¸m s¸t viÖc gi¸m hé 1. Ngêi th©n thÝch cña ngêi ®îc gi¸m hé cã tr¸ch nhiÖm cö ngêi ®¹idiÖn lµm ngêi gi¸m s¸t viÖc gi¸m hé ®Ó theo dâi, ®«n ®èc, kiÓm tra ngêigi¸m hé trong viÖc thùc hiÖn gi¸m hé, xem xÐt, gi¶i quyÕt kÞp thêi nh÷ng®Ò nghÞ, kiÕn nghÞ cña ngêi gi¸m hé liªn quan ®Õn viÖc gi¸m hé. Ngêi th©n thÝch cña ngêi ®îc gi¸m hé lµ vî, chång, cha, mÑ, con cñangêi ®îc gi¸m hé; nÕu kh«ng cã ai trong sè nh÷ng ngêi nµy th× ngêi th©nthÝch cña ngêi ®îc gi¸m hé lµ «ng, bµ, anh ruét, chÞ ruét, em ruét cña ng-êi ®îc gi¸m hé; nÕu còng kh«ng cã ai trong sè nh÷ng ngêi nµy th× ngêith©n thÝch cña ngêi ®îc gi¸m hé lµ b¸c, chó, cËu, c«, d× cña ngêi ®îc gi¸mhé. 2. Trong trêng hîp kh«ng cã ngêi th©n thÝch cña ngêi ®îc gi¸m héhoÆc nh÷ng ngêi th©n thÝch kh«ng cö ®îc ngêi gi¸m s¸t viÖc gi¸m hétheo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy th× Uû ban nh©n d©n x·, phêng, thÞtrÊn n¬i c tró cña ngêi gi¸m hé cö ngêi gi¸m s¸t viÖc gi¸m hé. 3. Ngêi gi¸m s¸t viÖc gi¸m hé ph¶i lµ ngêi cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù®Çy ®ñ. §iÒu 60. §iÒu kiÖn cña c¸ nh©n lµm ngêi gi¸m hé C¸ nh©n cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn sau ®©y cã thÓ lµm ngêi gi¸m hé: 1. Cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ®Çy ®ñ; 2. Cã t c¸ch ®¹o ®øc tèt; kh«ng ph¶i lµ ngêi ®ang bÞ truy cøu tr¸chnhiÖm h×nh sù hoÆc ngêi bÞ kÕt ¸n nhng cha ®îc xo¸ ¸n tÝch vÒ méttrong c¸c téi cè ý x©m ph¹m tÝnh m¹ng, søc khoÎ, danh dù, nh©n phÈm,tµi s¶n cña ngêi kh¸c; 3. Cã ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt b¶o ®¶m thùc hiÖn viÖc gi¸m hé. §iÒu 61. Ngêi gi¸m hé ®¬ng nhiªn cña ngêi cha thµnh niªn Ngêi gi¸m hé ®¬ng nhiªn cña ngêi cha thµnh niªn mµ kh«ng cßn c¶
  • 14. 14cha vµ mÑ, kh«ng x¸c ®Þnh ®îc cha, mÑ hoÆc c¶ cha vµ mÑ ®Òu mÊtn¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ Toµ ¸nh¹n chÕ quyÒn cña cha, mÑ hoÆc cha, mÑ kh«ng cã ®iÒu kiÖn ch¨msãc, gi¸o dôc ngêi cha thµnh niªn ®ã vµ nÕu cha, mÑ cã yªu cÇu, ®îc x¸c®Þnh nh sau: 1. Trong trêng hîp anh ruét, chÞ ruét kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c th×anh c¶ hoÆc chÞ c¶ lµ ngêi gi¸m hé cña em cha thµnh niªn; nÕu anh c¶hoÆc chÞ c¶ kh«ng cã ®ñ ®iÒu kiÖn lµm ngêi gi¸m hé th× anh, chÞ tiÕptheo lµ ngêi gi¸m hé; 2. Trong trêng hîp kh«ng cã anh ruét, chÞ ruét hoÆc anh ruét, chÞruét kh«ng cã ®ñ ®iÒu kiÖn lµm ngêi gi¸m hé th× «ng néi, bµ néi, «ngngo¹i, bµ ngo¹i lµ ngêi gi¸m hé; nÕu kh«ng cã ai trong sè nh÷ng ngêi th©nthÝch nµy cã ®ñ ®iÒu kiÖn lµm ngêi gi¸m hé th× b¸c, chó, cËu, c«, d× lµngêi gi¸m hé. §iÒu 62. Ngêi gi¸m hé ®¬ng nhiªn cña ngêi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù 1. Trong trêng hîp vî mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù th× chång lµ ngêigi¸m hé; nÕu chång mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù th× vî lµ ngêi gi¸m hé. 2. Trong trêng hîp cha vµ mÑ ®Òu mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sùhoÆc mét ngêi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, cßn ngêi kia kh«ng cã ®ñ®iÒu kiÖn lµm ngêi gi¸m hé th× ngêi con c¶ lµ ngêi gi¸m hé; nÕu ngêi conc¶ kh«ng cã ®ñ ®iÒu kiÖn lµm ngêi gi¸m hé th× ngêi con tiÕp theo lµ ngêigi¸m hé. 3. Trong trêng hîp ngêi thµnh niªn mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù cha cãvî, chång, con hoÆc cã mµ vî, chång, con ®Òu kh«ng cã ®ñ ®iÒu kiÖnlµm ngêi gi¸m hé th× cha, mÑ lµ ngêi gi¸m hé. §iÒu 63. Cö ngêi gi¸m hé Trong trêng hîp ngêi cha thµnh niªn, ngêi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sùkh«ng cã ngêi gi¸m hé ®¬ng nhiªn theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 61 vµ §iÒu 62cña Bé luËt nµy th× Uû ban nh©n d©n x·, phêng, thÞ trÊn n¬i c tró cñangêi ®îc gi¸m hé cã tr¸ch nhiÖm cö ngêi gi¸m hé hoÆc ®Ò nghÞ mét tæchøc ®¶m nhËn viÖc gi¸m hé. §iÒu 64. Thñ tôc cö ngêi gi¸m hé 1. ViÖc cö ngêi gi¸m hé ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n, trong ®ã ghi râ lýdo cö ngêi gi¸m hé, quyÒn, nghÜa vô cô thÓ cña ngêi gi¸m hé, t×nh tr¹ngtµi s¶n cña ngêi ®îc gi¸m hé. 2. ViÖc cö ngêi gi¸m hé ph¶i ®îc sù ®ång ý cña ngêi ®îc cö lµm ngêigi¸m hé.
  • 15. 15 §iÒu 65. NghÜa vô cña ngêi gi¸m hé ®èi víi ngêi ®îc gi¸m hé cha ®ñ mêi l¨m tuæi Ngêi gi¸m hé cña ngêi cha ®ñ mêi l¨m tuæi cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Ch¨m sãc, gi¸o dôc ngêi ®îc gi¸m hé; 2. §¹i diÖn cho ngêi ®îc gi¸m hé trong c¸c giao dÞch d©n sù, trõ trênghîp ph¸p luËt quy ®Þnh ngêi cha ®ñ mêi l¨m tuæi cã thÓ tù m×nh x¸c lËp,thùc hiÖn giao dÞch d©n sù; 3. Qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi ®îc gi¸m hé; 4. B¶o vÖ quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ngêi ®îc gi¸m hé. §iÒu 66. NghÜa vô cña ngêi gi¸m hé ®èi víi ngêi ®îc gi¸m hé tõ ®ñ mêi l¨m tuæi ®Õn cha ®ñ mêi t¸m tuæi Ngêi gi¸m hé cña ngêi tõ ®ñ mêi l¨m tuæi ®Õn cha ®ñ mêi t¸m tuæicã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. §¹i diÖn cho ngêi ®îc gi¸m hé trong c¸c giao dÞch d©n sù, trõ trênghîp ph¸p luËt quy ®Þnh ngêi tõ ®ñ mêi l¨m tuæi ®Õn cha ®ñ mêi t¸m tuæicã thÓ tù m×nh x¸c lËp, thùc hiÖn giao dÞch d©n sù; 2. Qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi ®îc gi¸m hé; 3. B¶o vÖ quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ngêi ®îc gi¸m hé. §iÒu 67. NghÜa vô cña ngêi gi¸m hé ®èi víi ngêi ®îc gi¸m hé mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù Ngêi gi¸m hé cña ngêi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù cã c¸c nghÜa vôsau ®©y: 1. Ch¨m sãc, b¶o ®¶m viÖc ®iÒu trÞ bÖnh cho ngêi ®îc gi¸m hé; 2. §¹i diÖn cho ngêi ®îc gi¸m hé trong c¸c giao dÞch d©n sù; 3. Qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi ®îc gi¸m hé; 4. B¶o vÖ quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ngêi ®îc gi¸m hé. §iÒu 68. QuyÒn cña ngêi gi¸m hé Ngêi gi¸m hé cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Sö dông tµi s¶n cña ngêi ®îc gi¸m hé ®Ó ch¨m sãc, chi dïng chonh÷ng nhu cÇu cÇn thiÕt cña ngêi ®îc gi¸m hé; 2. §îc thanh to¸n c¸c chi phÝ cÇn thiÕt cho viÖc qu¶n lý tµi s¶n cñangêi ®îc gi¸m hé; 3. §¹i diÖn cho ngêi ®îc gi¸m hé trong viÖc x¸c lËp, thùc hiÖn c¸c giaodÞch d©n sù nh»m b¶o vÖ quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ngêi ®îc gi¸m hé.
  • 16. 16 §iÒu 69. Qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi ®îc gi¸m hé 1. Ngêi gi¸m hé cã tr¸ch nhiÖm qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi ®îc gi¸m hénh tµi s¶n cña chÝnh m×nh. 2. Ngêi gi¸m hé ®îc thùc hiÖn c¸c giao dÞch liªn quan ®Õn tµi s¶n cñangêi ®îc gi¸m hé v× lîi Ých cña ngêi ®îc gi¸m hé. ViÖc b¸n, trao ®æi, chothuª, cho mîn, cho vay, cÇm cè, thÕ chÊp, ®Æt cäc vµ c¸c giao dÞch kh¸c®èi víi tµi s¶n cã gi¸ trÞ lín cña ngêi ®îc gi¸m hé ph¶i ®îc sù ®ång ý cñangêi gi¸m s¸t viÖc gi¸m hé. Ngêi gi¸m hé kh«ng ®îc ®em tµi s¶n cña ngêi ®îc gi¸m hé tÆng chongêi kh¸c. 3. C¸c giao dÞch d©n sù gi÷a ngêi gi¸m hé víi ngêi ®îc gi¸m hé cã liªnquan ®Õn tµi s¶n cña ngêi ®îc gi¸m hé ®Òu v« hiÖu, trõ trêng hîp giaodÞch ®îc thùc hiÖn v× lîi Ých cña ngêi ®îc gi¸m hé vµ cã sù ®ång ý cñangêi gi¸m s¸t viÖc gi¸m hé. §iÒu 70. Thay ®æi ngêi gi¸m hé 1. Ngêi gi¸m hé ®îc thay ®æi trong c¸c trêng hîp sau ®©y: a) Ngêi gi¸m hé kh«ng cßn ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn quy ®Þnh t¹i §iÒu 60cña Bé luËt nµy; b) Ngêi gi¸m hé lµ c¸ nh©n chÕt hoÆc bÞ Toµ ¸n tuyªn bè mÊt tÝch,tæ chøc lµm gi¸m hé chÊm døt ho¹t ®éng; c) Ngêi gi¸m hé vi ph¹m nghiªm träng nghÜa vô gi¸m hé; d) Ngêi gi¸m hé ®Ò nghÞ ®îc thay ®æi vµ cã ngêi kh¸c nhËn lµmgi¸m hé. 2. Trong trêng hîp thay ®æi ngêi gi¸m hé ®¬ng nhiªn th× nh÷ng ngêi®îc quy ®Þnh t¹i §iÒu 61 vµ §iÒu 62 cña Bé luËt nµy lµ ngêi gi¸m hé ®-¬ng nhiªn; nÕu kh«ng cã ngêi gi¸m hé ®¬ng nhiªn th× viÖc cö ngêi gi¸mhé ®îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 63 cña Bé luËt nµy. 3. Thñ tôc thay ®æi ngêi gi¸m hé ®îc cö ®îc thùc hiÖn theo quy ®Þnht¹i §iÒu 64 vµ §iÒu 71 cña Bé luËt nµy. §iÒu 71. ChuyÓn giao gi¸m hé cña ngêi gi¸m hé ®îc cö 1. Khi thay ®æi ngêi gi¸m hé th× trong thêi h¹n mêi l¨m ngµy, kÓ tõngµy cã ngêi gi¸m hé míi, ngêi ®· thùc hiÖn viÖc gi¸m hé ph¶i chuyÓngiao gi¸m hé cho ngêi thay thÕ m×nh. 2. ViÖc chuyÓn giao gi¸m hé ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n, trong ®ã ghirâ lý do chuyÓn giao vµ t×nh tr¹ng tµi s¶n cña ngêi ®îc gi¸m hé t¹i thêi®iÓm chuyÓn giao. Ngêi cö ngêi gi¸m hé, ngêi gi¸m s¸t viÖc gi¸m héchøng kiÕn viÖc chuyÓn giao gi¸m hé. 3. Trong trêng hîp thay ®æi ngêi gi¸m hé v× lý do ngêi gi¸m hé lµ c¸
  • 17. 17nh©n chÕt, bÞ Toµ ¸n tuyªn bè h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, mÊt n¨nglùc hµnh vi d©n sù, mÊt tÝch; tæ chøc lµm gi¸m hé chÊm døt ho¹t ®éngth× ngêi cö ngêi gi¸m hé lËp biªn b¶n, ghi râ t×nh tr¹ng tµi s¶n cña ngêi ®-îc gi¸m hé, quyÒn, nghÜa vô ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn viÖc gi¸mhé ®Ó chuyÓn giao cho ngêi gi¸m hé míi víi sù chøng kiÕn cña ngêi gi¸ms¸t viÖc gi¸m hé. 4. ViÖc chuyÓn giao gi¸m hé ph¶i ®îc Uû ban nh©n d©n x·, phêng,thÞ trÊn n¬i c tró cña ngêi gi¸m hé míi c«ng nhËn. §iÒu 72. ChÊm døt viÖc gi¸m hé ViÖc gi¸m hé chÊm døt trong c¸c trêng hîp sau ®©y: 1. Ngêi ®îc gi¸m hé ®· cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ®Çy ®ñ; 2. Ngêi ®îc gi¸m hé chÕt; 3. Cha, mÑ cña ngêi ®îc gi¸m hé ®· cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó thùc hiÖnquyÒn, nghÜa vô cña m×nh; 4. Ngêi ®îc gi¸m hé ®îc nhËn lµm con nu«i. §iÒu 73. HËu qu¶ chÊm døt viÖc gi¸m hé 1. Khi viÖc gi¸m hé chÊm døt th× trong thêi h¹n ba th¸ng, kÓ tõ thêi®iÓm chÊm døt viÖc gi¸m hé, ngêi gi¸m hé thanh to¸n tµi s¶n víi ngêi ®îcgi¸m hé hoÆc víi cha, mÑ cña ngêi ®îc gi¸m hé. Trong trêng hîp ngêi ®îc gi¸m hé chÕt th× trong thêi h¹n ba th¸ng, kÓtõ thêi ®iÓm chÊm døt viÖc gi¸m hé, ngêi gi¸m hé thanh to¸n tµi s¶n víingêi thõa kÕ cña ngêi ®îc gi¸m hé; nÕu hÕt thêi h¹n ®ã mµ cha x¸c ®Þnh®îc ngêi thõa kÕ th× ngêi gi¸m hé tiÕp tôc qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi ®îcgi¸m hé cho ®Õn khi tµi s¶n ®îc gi¶i quyÕt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËtvÒ thõa kÕ vµ th«ng b¸o cho Uû ban nh©n d©n x·, phêng, thÞ trÊn n¬ingêi ®îc gi¸m hé c tró. ViÖc thanh to¸n tµi s¶n ®îc thùc hiÖn víi sù gi¸m s¸t cña ngêi gi¸m s¸tviÖc gi¸m hé. 2. C¸c quyÒn, nghÜa vô ph¸t sinh tõ c¸c giao dÞch d©n sù v× lîi Ýchcña ngêi ®îc gi¸m hé ®îc ngêi gi¸m hé thùc hiÖn nh sau: a) ChuyÓn cho ngêi ®îc gi¸m hé khi ngêi nµy ®· cã n¨ng lùc hµnh vid©n sù ®Çy ®ñ; b) ChuyÓn cho cha, mÑ cña ngêi ®îc gi¸m hé trong trêng hîp quy®Þnh t¹i kho¶n 3 vµ kho¶n 4 §iÒu 72 cña Bé luËt nµy; c) ChuyÓn cho ngêi thõa kÕ cña ngêi ®îc gi¸m hé khi ngêi ®îc gi¸mhé chÕt. Môc 5
  • 18. 18 th«ng b¸o t×m kiÕm ngêi v¾ng mÆt t¹i n¬i c tró, TUYªN Bè MÊT TÝCH, TUYªN Bè CHÕT §iÒu 74. Yªu cÇu th«ng b¸o t×m kiÕm ngêi v¾ng mÆt t¹i n¬i c tró vµ qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi ®ã Khi mét ngêi biÖt tÝch s¸u th¸ng liÒn trë lªn th× nh÷ng ngêi cã quyÒn,lîi Ých liªn quan cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n th«ng b¸o t×m kiÕm ngêi v¾ngmÆt t¹i n¬i c tró theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt tè tông d©n sù vµ cã thÓyªu cÇu Toµ ¸n ¸p dông biÖn ph¸p qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi v¾ng mÆt quy®Þnh t¹i §iÒu 75 cña Bé luËt nµy. §iÒu 75. Qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi v¾ng mÆt t¹i n¬i c tró 1. Theo yªu cÇu cña ngêi cã quyÒn, lîi Ých liªn quan, Toµ ¸n giao tµis¶n cña ngêi v¾ng mÆt t¹i n¬i c tró cho nh÷ng ngêi sau ®©y qu¶n lý: a) §èi víi tµi s¶n ®· ®îc ngêi v¾ng mÆt uû quyÒn qu¶n lý th× ngêi ®-îc uû quyÒn tiÕp tôc qu¶n lý; b) §èi víi tµi s¶n chung th× do chñ së h÷u chung cßn l¹i qu¶n lý; c) Tµi s¶n do vî hoÆc chång ®ang qu¶n lý th× vî hoÆc chång tiÕptôc qu¶n lý; nÕu vî hoÆc chång chÕt hoÆc mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù,bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù th× con ®· thµnh niªn hoÆc cha, mÑcña ngêi v¾ng mÆt qu¶n lý. 2. Trong trêng hîp kh«ng cã nh÷ng ngêi ®îc quy ®Þnh t¹i kho¶n 1§iÒu nµy th× Toµ ¸n chØ ®Þnh mét ngêi trong sè nh÷ng ngêi th©n thÝchcña ngêi v¾ng mÆt t¹i n¬i c tró qu¶n lý tµi s¶n; nÕu kh«ng cã ngêi th©nthÝch th× Toµ ¸n chØ ®Þnh ngêi kh¸c qu¶n lý tµi s¶n. §iÒu 76. NghÜa vô cña ngêi qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi v¾ng mÆt t¹i n¬i c tró Ngêi qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi v¾ng mÆt t¹i n¬i c tró cã c¸c nghÜa vôsau ®©y: 1. Gi÷ g×n, b¶o qu¶n tµi s¶n cña ngêi v¾ng mÆt nh tµi s¶n cñachÝnh m×nh; 2. B¸n ngay tµi s¶n lµ hoa mµu, s¶n phÈm kh¸c cã nguy c¬ bÞ h háng; 3. Thùc hiÖn nghÜa vô cÊp dìng, thanh to¸n nî ®Õn h¹n cña ngêiv¾ng mÆt b»ng tµi s¶n cña ngêi ®ã theo quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n; 4. Giao l¹i tµi s¶n cho ngêi v¾ng mÆt khi ngêi nµy trë vÒ vµ ph¶ith«ng b¸o cho Toµ ¸n biÕt; nÕu cã lçi trong viÖc qu¶n lý tµi s¶n mµ g©ythiÖt h¹i th× ph¶i båi thêng. §iÒu 77. QuyÒn cña ngêi qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi v¾ng mÆt t¹i n¬i c tró Ngêi qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi v¾ng mÆt t¹i n¬i c tró cã c¸c quyÒn sau®©y:
  • 19. 19 1. Qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi v¾ng mÆt; 2. TrÝch mét phÇn tµi s¶n cña ngêi v¾ng mÆt ®Ó thùc hiÖn nghÜavô cÊp dìng, nghÜa vô thanh to¸n nî ®Õn h¹n cña ngêi v¾ng mÆt; 3. §îc thanh to¸n c¸c chi phÝ cÇn thiÕt trong viÖc qu¶n lý tµi s¶n. §iÒu 78. Tuyªn bè mét ngêi mÊt tÝch 1. Khi mét ngêi biÖt tÝch hai n¨m liÒn trë lªn, mÆc dï ®· ¸p dông ®Çy®ñ c¸c biÖn ph¸p th«ng b¸o, t×m kiÕm theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt tètông d©n sù nhng vÉn kh«ng cã tin tøc x¸c thùc vÒ viÖc ngêi ®ã cßn sènghay ®· chÕt th× theo yªu cÇu cña ngêi cã quyÒn, lîi Ých liªn quan, Toµ ¸ncã thÓ tuyªn bè ngêi ®ã mÊt tÝch. Thêi h¹n hai n¨m ®îc tÝnh tõ ngµy biÕt®îc tin tøc cuèi cïng vÒ ngêi ®ã; nÕu kh«ng x¸c ®Þnh ®îc ngµy cã tin tøccuèi cïng th× thêi h¹n nµy ®îc tÝnh tõ ngµy ®Çu tiªn cña th¸ng tiÕp theoth¸ng cã tin tøc cuèi cïng; nÕu kh«ng x¸c ®Þnh ®îc ngµy, th¸ng cã tin tøccuèi cïng th× thêi h¹n nµy ®îc tÝnh tõ ngµy ®Çu tiªn cña n¨m tiÕp theon¨m cã tin tøc cuèi cïng. 2. Trong trêng hîp vî hoÆc chång cña ngêi bÞ tuyªn bè mÊt tÝch xinly h«n th× Toµ ¸n gi¶i quyÕt cho ly h«n. §iÒu 79. Qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi bÞ tuyªn bè mÊt tÝch Ngêi ®ang qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi v¾ng mÆt t¹i n¬i c tró quy ®Þnht¹i kho¶n 1 §iÒu 75 cña Bé luËt nµy tiÕp tôc qu¶n lý tµi s¶n cña ngêi ®ãkhi ngêi ®ã bÞ Toµ ¸n tuyªn bè mÊt tÝch vµ cã c¸c quyÒn, nghÜa vô quy®Þnh t¹i §iÒu 76 vµ §iÒu 77 cña Bé luËt nµy. Trong trêng hîp Toµ ¸n gi¶i quyÕt cho vî hoÆc chång cña ngêi bÞtuyªn bè mÊt tÝch ly h«n th× tµi s¶n cña ngêi mÊt tÝch ®îc giao cho con®· thµnh niªn hoÆc cha, mÑ cña ngêi mÊt tÝch qu¶n lý; nÕu kh«ng cãnh÷ng ngêi nµy th× giao cho ngêi th©n thÝch cña ngêi mÊt tÝch qu¶n lý;nÕu kh«ng cã ngêi th©n thÝch th× Toµ ¸n chØ ®Þnh ngêi kh¸c qu¶n lý tµis¶n. §iÒu 80. Huû bá quyÕt ®Þnh tuyªn bè mét ngêi mÊt tÝch 1. Khi ngêi bÞ tuyªn bè mÊt tÝch trë vÒ hoÆc cã tin tøc x¸c thùc lµngêi ®ã cßn sèng th× theo yªu cÇu cña ngêi ®ã hoÆc cña ngêi cã quyÒn,lîi Ých liªn quan, Toµ ¸n ra quyÕt ®Þnh huû bá quyÕt ®Þnh tuyªn bè métngêi mÊt tÝch. 2. Ngêi bÞ tuyªn bè mÊt tÝch trë vÒ ®îc nhËn l¹i tµi s¶n do ngêi qu¶nlý tµi s¶n chuyÓn giao sau khi ®· thanh to¸n chi phÝ qu¶n lý. 3. Trong trêng hîp vî hoÆc chång cña ngêi bÞ tuyªn bè mÊt tÝch ®·®îc ly h«n th× dï ngêi bÞ tuyªn bè mÊt tÝch trë vÒ hoÆc cã tin tøc x¸cthùc lµ ngêi ®ã cßn sèng, quyÕt ®Þnh cho ly h«n vÉn cã hiÖu lùc ph¸pluËt.
  • 20. 20 §iÒu 81. Tuyªn bè mét ngêi lµ ®· chÕt 1. Ngêi cã quyÒn, lîi Ých liªn quan cã thÓ yªu cÇu Toµ ¸n ra quyÕt®Þnh tuyªn bè mét ngêi lµ ®· chÕt trong c¸c trêng hîp sau ®©y: a) Sau ba n¨m, kÓ tõ ngµy quyÕt ®Þnh tuyªn bè mÊt tÝch cña Toµ ¸ncã hiÖu lùc ph¸p luËt mµ vÉn kh«ng cã tin tøc x¸c thùc lµ cßn sèng; b) BiÖt tÝch trong chiÕn tranh sau n¨m n¨m, kÓ tõ ngµy chiÕn tranhkÕt thóc mµ vÉn kh«ng cã tin tøc x¸c thùc lµ cßn sèng; c) BÞ tai n¹n hoÆc th¶m häa, thiªn tai mµ sau mét n¨m, kÓ tõ ngµy tain¹n hoÆc th¶m ho¹, thiªn tai ®ã chÊm døt vÉn kh«ng cã tin tøc x¸c thùc lµcßn sèng, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c; d) BiÖt tÝch n¨m n¨m liÒn trë lªn vµ kh«ng cã tin tøc x¸c thùc lµ cßnsèng; thêi h¹n nµy ®îc tÝnh theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 78 cña BéluËt nµy. 2. Tuú tõng trêng hîp, Toµ ¸n x¸c ®Þnh ngµy chÕt cña ngêi bÞ tuyªnbè lµ ®· chÕt c¨n cø vµo c¸c trêng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy. §iÒu 82. Quan hÖ nh©n th©n vµ quan hÖ tµi s¶n cña ngêi bÞ Toµ ¸n tuyªn bè lµ ®· chÕt 1. Khi quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n tuyªn bè mét ngêi lµ ®· chÕt cã hiÖulùc ph¸p luËt th× quan hÖ vÒ h«n nh©n, gia ®×nh vµ c¸c quan hÖ nh©nth©n kh¸c cña ngêi ®ã ®îc gi¶i quyÕt nh ®èi víi ngêi ®· chÕt. 2. Quan hÖ tµi s¶n cña ngêi bÞ Toµ ¸n tuyªn bè lµ ®· chÕt ®îc gi¶iquyÕt nh ®èi víi ngêi ®· chÕt; tµi s¶n cña ngêi ®ã ®îc gi¶i quyÕt theo quy®Þnh cña ph¸p luËt vÒ thõa kÕ. §iÒu 83. Huû bá quyÕt ®Þnh tuyªn bè mét ngêi lµ ®· chÕt 1. Khi mét ngêi bÞ tuyªn bè lµ ®· chÕt trë vÒ hoÆc cã tin tøc x¸c thùclµ ngêi ®ã cßn sèng th× theo yªu cÇu cña ngêi ®ã hoÆc cña ngêi cãquyÒn, lîi Ých liªn quan, Toµ ¸n ra quyÕt ®Þnh huû bá quyÕt ®Þnh tuyªnbè ngêi ®ã lµ ®· chÕt. 2. Quan hÖ nh©n th©n cña ngêi bÞ tuyªn bè lµ ®· chÕt ®îc kh«i phôckhi Toµ ¸n ra quyÕt ®Þnh huû bá quyÕt ®Þnh tuyªn bè ngêi ®ã lµ ®·chÕt, trõ c¸c trêng hîp sau ®©y: a) Vî hoÆc chång cña ngêi bÞ tuyªn bè lµ ®· chÕt ®· ®îc Toµ ¸n choly h«n theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 78 cña Bé luËt nµy th× quyÕt®Þnh cho ly h«n vÉn cã hiÖu lùc ph¸p luËt; b) Vî hoÆc chång cña ngêi bÞ tuyªn bè lµ ®· chÕt ®· kÕt h«n víi ngêikh¸c th× viÖc kÕt h«n ®ã vÉn cã hiÖu lùc ph¸p luËt. 3. Ngêi bÞ tuyªn bè lµ ®· chÕt mµ cßn sèng cã quyÒn yªu cÇu nh÷ngngêi ®· nhËn tµi s¶n thõa kÕ tr¶ l¹i tµi s¶n, gi¸ trÞ tµi s¶n hiÖn cßn.
  • 21. 21 Trong trêng hîp ngêi thõa kÕ cña ngêi bÞ tuyªn bè lµ ®· chÕt biÕt ng-êi nµy cßn sèng mµ cè t×nh giÊu giÕm nh»m hëng thõa kÕ th× ngêi ®ãph¶i hoµn tr¶ toµn bé tµi s¶n ®· nhËn, kÓ c¶ hoa lîi, lîi tøc; nÕu g©y thiÖth¹i th× ph¶i båi thêng. Ch¬ng IV PH¸P NH©N Môc 1 NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG VÒ PH¸P NH©N §iÒu 84. Ph¸p nh©n Mét tæ chøc ®îc c«ng nhËn lµ ph¸p nh©n khi cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖnsau ®©y: 1. §îc thµnh lËp hîp ph¸p; 2. Cã c¬ cÊu tæ chøc chÆt chÏ; 3. Cã tµi s¶n ®éc lËp víi c¸ nh©n, tæ chøc kh¸c vµ tù chÞu tr¸chnhiÖm b»ng tµi s¶n ®ã; 4. Nh©n danh m×nh tham gia c¸c quan hÖ ph¸p luËt mét c¸ch ®éclËp. §iÒu 85. Thµnh lËp ph¸p nh©n Ph¸p nh©n ®îc thµnh lËp theo s¸ng kiÕn cña c¸ nh©n, tæ chøc hoÆctheo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn. §iÒu 86. N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña ph¸p nh©n 1. N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña ph¸p nh©n lµ kh¶ n¨ng cña ph¸pnh©n cã c¸c quyÒn, nghÜa vô d©n sù phï hîp víi môc ®Ých ho¹t ®éng cñam×nh. 2. N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña ph¸p nh©n ph¸t sinh tõ thêi ®iÓmph¸p nh©n ®îc thµnh lËp vµ chÊm døt tõ thêi ®iÓm chÊm døt ph¸p nh©n. 3. Ngêi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt hoÆc ngêi ®¹i diÖn theo uû quyÒncña ph¸p nh©n nh©n danh ph¸p nh©n trong quan hÖ d©n sù. §iÒu 87. Tªn gäi cña ph¸p nh©n 1. Ph¸p nh©n ph¶i cã tªn gäi b»ng tiÕng ViÖt, thÓ hiÖn râ lo¹i h×nhtæ chøc cña ph¸p nh©n vµ ph©n biÖt víi c¸c ph¸p nh©n kh¸c trong cïngmét lÜnh vùc ho¹t ®éng. 2. Ph¸p nh©n ph¶i sö dông tªn gäi cña m×nh trong giao dÞch d©n sù. 3. Tªn gäi cña ph¸p nh©n ®îc ph¸p luËt c«ng nhËn vµ b¶o vÖ.
  • 22. 22 §iÒu 88. §iÒu lÖ cña ph¸p nh©n 1. Trong trêng hîp ph¸p luËt quy ®Þnh ph¸p nh©n ph¶i cã ®iÒu lÖ th×®iÒu lÖ cña ph¸p nh©n ph¶i ®îc c¸c s¸ng lËp viªn hoÆc ®¹i héi thµnh viªnth«ng qua; ®iÒu lÖ cña ph¸p nh©n ph¶i ®îc c¬ quan nhµ níc cã thÈmquyÒn c«ng nhËn trong trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh. 2. §iÒu lÖ cña ph¸p nh©n cã nh÷ng néi dung chñ yÕu sau ®©y: a) Tªn gäi cña ph¸p nh©n; b) Môc ®Ých vµ ph¹m vi ho¹t ®éng; c) Trô së; d) Vèn ®iÒu lÖ, nÕu cã; ®) C¬ cÊu tæ chøc; thÓ thøc cö, bÇu, bæ nhiÖm, miÔn nhiÖm, c¸chchøc, nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n cña c¸c chøc danh cña c¬ quan ®iÒu hµnhvµ c¸c c¬ quan kh¸c; e) QuyÒn, nghÜa vô cña c¸c thµnh viªn; g) ThÓ thøc söa ®æi, bæ sung ®iÒu lÖ; h) §iÒu kiÖn hîp nhÊt, s¸p nhËp, chia, t¸ch, gi¶i thÓ ph¸p nh©n. 3. ViÖc söa ®æi, bæ sung ®iÒu lÖ cña ph¸p nh©n ph¶i ®îc c¬ quannhµ níc cã thÈm quyÒn c«ng nhËn trong trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh. §iÒu 89. C¬ quan ®iÒu hµnh cña ph¸p nh©n 1. Ph¸p nh©n ph¶i cã c¬ quan ®iÒu hµnh. 2. Tæ chøc, nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n cña c¬ quan ®iÒu hµnh cñaph¸p nh©n ®îc quy ®Þnh trong ®iÒu lÖ cña ph¸p nh©n hoÆc trong quyÕt®Þnh thµnh lËp ph¸p nh©n. §iÒu 90. Trô së cña ph¸p nh©n Trô së cña ph¸p nh©n lµ n¬i ®Æt c¬ quan ®iÒu hµnh cña ph¸p nh©n. §Þa chØ liªn l¹c cña ph¸p nh©n lµ ®Þa chØ trô së cña ph¸p nh©n.Ph¸p nh©n cã thÓ chän n¬i kh¸c lµm ®Þa chØ liªn l¹c. §iÒu 91. §¹i diÖn cña ph¸p nh©n 1. §¹i diÖn cña ph¸p nh©n cã thÓ lµ ®¹i diÖn theo ph¸p luËt hoÆc ®¹idiÖn theo uû quyÒn. Ngêi ®¹i diÖn cña ph¸p nh©n ph¶i tu©n theo quy®Þnh vÒ ®¹i diÖn t¹i Ch¬ng VII, PhÇn thø nhÊt cña Bé luËt nµy. 2. §¹i diÖn theo ph¸p luËt cña ph¸p nh©n ®îc quy ®Þnh trong ®iÒu lÖcña ph¸p nh©n hoÆc trong quyÕt ®Þnh thµnh lËp ph¸p nh©n. §iÒu 92. V¨n phßng ®¹i diÖn, chi nh¸nh cña ph¸p nh©n 1. Ph¸p nh©n cã thÓ ®Æt v¨n phßng ®¹i diÖn, chi nh¸nh ë n¬i kh¸c víin¬i ®Æt trô së cña ph¸p nh©n.
  • 23. 23 2. V¨n phßng ®¹i diÖn lµ ®¬n vÞ phô thuéc cña ph¸p nh©n, cã nhiÖmvô ®¹i diÖn theo uû quyÒn cho lîi Ých cña ph¸p nh©n vµ thùc hiÖn viÖcb¶o vÖ c¸c lîi Ých ®ã. 3. Chi nh¸nh lµ ®¬n vÞ phô thuéc cña ph¸p nh©n, cã nhiÖm vô thùchiÖn toµn bé hoÆc mét phÇn chøc n¨ng cña ph¸p nh©n, kÓ c¶ chøc n¨ng®¹i diÖn theo uû quyÒn. 4. V¨n phßng ®¹i diÖn, chi nh¸nh kh«ng ph¶i lµ ph¸p nh©n. Ngêi ®øng®Çu v¨n phßng ®¹i diÖn, chi nh¸nh thùc hiÖn nhiÖm vô theo uû quyÒncña ph¸p nh©n trong ph¹m vi vµ thêi h¹n ®îc uû quyÒn. 5. Ph¸p nh©n cã c¸c quyÒn, nghÜa vô d©n sù ph¸t sinh tõ giao dÞchd©n sù do v¨n phßng ®¹i diÖn, chi nh¸nh x¸c lËp, thùc hiÖn. §iÒu 93. Tr¸ch nhiÖm d©n sù cña ph¸p nh©n 1. Ph¸p nh©n ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù vÒ viÖc thùc hiÖnquyÒn, nghÜa vô d©n sù do ngêi ®¹i diÖn x¸c lËp, thùc hiÖn nh©n danhph¸p nh©n. 2. Ph¸p nh©n chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù b»ng tµi s¶n cña m×nh;kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm thay cho thµnh viªn cña ph¸p nh©n ®èi víi nghÜavô d©n sù do thµnh viªn x¸c lËp, thùc hiÖn kh«ng nh©n danh ph¸p nh©n. 3. Thµnh viªn cña ph¸p nh©n kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù thaycho ph¸p nh©n ®èi víi nghÜa vô d©n sù do ph¸p nh©n x¸c lËp, thùc hiÖn. §iÒu 94. Hîp nhÊt ph¸p nh©n 1. C¸c ph¸p nh©n cïng lo¹i cã thÓ hîp nhÊt thµnh mét ph¸p nh©n míitheo quy ®Þnh cña ®iÒu lÖ, theo tho¶ thuËn gi÷a c¸c ph¸p nh©n hoÆctheo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn. 2. Sau khi hîp nhÊt, c¸c ph¸p nh©n cò chÊm døt; c¸c quyÒn, nghÜavô d©n sù cña c¸c ph¸p nh©n cò ®îc chuyÓn giao cho ph¸p nh©n míi. §iÒu 95. S¸p nhËp ph¸p nh©n 1. Mét ph¸p nh©n cã thÓ ®îc s¸p nhËp (sau ®©y gäi lµ ph¸p nh©n ®îcs¸p nhËp) vµo mét ph¸p nh©n kh¸c cïng lo¹i (sau ®©y gäi lµ ph¸p nh©n s¸pnhËp) theo quy ®Þnh cña ®iÒu lÖ, theo tho¶ thuËn gi÷a c¸c ph¸p nh©nhoÆc theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn. 2. Sau khi s¸p nhËp, ph¸p nh©n ®îc s¸p nhËp chÊm døt; c¸c quyÒn,nghÜa vô d©n sù cña ph¸p nh©n ®îc s¸p nhËp ®îc chuyÓn giao cho ph¸pnh©n s¸p nhËp. §iÒu 96. Chia ph¸p nh©n 1. Mét ph¸p nh©n cã thÓ chia thµnh nhiÒu ph¸p nh©n theo quy ®Þnhcña ®iÒu lÖ hoÆc theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cã thÈmquyÒn.
  • 24. 24 2. Sau khi chia, ph¸p nh©n bÞ chia chÊm døt; quyÒn, nghÜa vô d©nsù cña ph¸p nh©n bÞ chia ®îc chuyÓn giao cho c¸c ph¸p nh©n míi. §iÒu 97. T¸ch ph¸p nh©n 1. Mét ph¸p nh©n cã thÓ t¸ch thµnh nhiÒu ph¸p nh©n theo quy ®Þnhcña ®iÒu lÖ hoÆc theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cã thÈmquyÒn. 2. Sau khi t¸ch, ph¸p nh©n bÞ t¸ch vµ ph¸p nh©n ®îc t¸ch thùc hiÖnquyÒn, nghÜa vô cña m×nh phï hîp víi môc ®Ých ho¹t ®éng cña c¸c ph¸pnh©n ®ã. §iÒu 98. Gi¶i thÓ ph¸p nh©n 1. Ph¸p nh©n cã thÓ bÞ gi¶i thÓ trong c¸c trêng hîp sau ®©y: a) Theo quy ®Þnh cña ®iÒu lÖ; b) Theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn; c) HÕt thêi h¹n ho¹t ®éng ®îc ghi trong ®iÒu lÖ hoÆc trong quyÕt®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn. 2. Tríc khi gi¶i thÓ, ph¸p nh©n ph¶i thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c nghÜa vôtµi s¶n. §iÒu 99. ChÊm døt ph¸p nh©n 1. Ph¸p nh©n chÊm døt trong c¸c trêng hîp sau ®©y: a) Hîp nhÊt, s¸p nhËp, chia, gi¶i thÓ ph¸p nh©n theo quy ®Þnh t¹i c¸c®iÒu 94, 95, 96 vµ 98 cña Bé luËt nµy; b) BÞ tuyªn bè ph¸ s¶n theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ph¸ s¶n. 2. Ph¸p nh©n chÊm døt kÓ tõ thêi ®iÓm xo¸ tªn trong sæ ®¨ng kýph¸p nh©n hoÆc tõ thêi ®iÓm ®îc x¸c ®Þnh trong quyÕt ®Þnh cña c¬quan nhµ níc cã thÈm quyÒn. 3. Khi ph¸p nh©n chÊm døt, tµi s¶n cña ph¸p nh©n ®îc gi¶i quyÕttheo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Môc 2 C¸C LO¹I PH¸P NH©N §iÒu 100. C¸c lo¹i ph¸p nh©n 1. C¬ quan nhµ níc, ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n. 2. Tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi. 3. Tæ chøc kinh tÕ. 4. Tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøcx· héi - nghÒ nghiÖp.
  • 25. 25 5. Quü x· héi, quü tõ thiÖn. 6. Tæ chøc kh¸c cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn quy ®Þnh t¹i §iÒu 84 cña BéluËt nµy. §iÒu 101. Ph¸p nh©n lµ c¬ quan nhµ níc, ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n 1. C¬ quan nhµ níc, ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n ®îc Nhµ níc giao tµis¶n ®Ó thùc hiÖn chøc n¨ng qu¶n lý nhµ níc vµ thùc hiÖn c¸c chøc n¨ngkh¸c kh«ng nh»m môc ®Ých kinh doanh lµ ph¸p nh©n khi tham gia quanhÖ d©n sù. 2. C¬ quan nhµ níc, ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n chÞu tr¸ch nhiÖmd©n sù liªn quan ®Õn viÖc thùc hiÖn chøc n¨ng, nhiÖm vô cña m×nhb»ng kinh phÝ ®îc cÊp tõ ng©n s¸ch nhµ níc. 3. Trong trêng hîp c¬ quan nhµ níc, ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n thùchiÖn c¸c ho¹t ®éng cã thu theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt th× ph¶i chÞutr¸ch nhiÖm d©n sù liªn quan ®Õn ho¹t ®éng cã thu b»ng tµi s¶n cã ®îc tõho¹t ®éng nµy. §iÒu 102. Ph¸p nh©n lµ tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi 1. Tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi qu¶n lý, sö dông,®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh nh»m thùc hiÖn môc tiªu chÝnhtrÞ, x· héi theo ®iÒu lÖ lµ ph¸p nh©n khi tham gia quan hÖ d©n sù. 2. Tµi s¶n cña tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi kh«ngthÓ ph©n chia cho c¸c thµnh viªn. 3. Tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi chÞu tr¸ch nhiÖmd©n sù b»ng tµi s¶n cña m×nh, trõ tµi s¶n mµ theo quy ®Þnh cña ph¸pluËt kh«ng ®îc sö dông ®Ó chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù. §iÒu 103. Ph¸p nh©n lµ tæ chøc kinh tÕ 1. Doanh nghiÖp nhµ níc, hîp t¸c x·, c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n,c«ng ty cæ phÇn, doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t níc ngoµi vµ c¸c tæ chøckinh tÕ kh¸c cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn quy ®Þnh t¹i §iÒu 84 cña Bé luËt nµy lµph¸p nh©n. 2. Tæ chøc kinh tÕ ph¶i cã ®iÒu lÖ. 3. Tæ chøc kinh tÕ chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù b»ng tµi s¶n cña m×nh. §iÒu 104. Ph¸p nh©n lµ tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp 1. Tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøcx· héi - nghÒ nghiÖp ®îc c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn cho phÐp thµnhlËp, c«ng nhËn ®iÒu lÖ vµ cã héi viªn lµ c¸ nh©n, tæ chøc tù nguyÖn®ãng gãp tµi s¶n hoÆc héi phÝ nh»m phôc vô môc ®Ých cña héi vµ nhucÇu chung cña héi viªn lµ ph¸p nh©n khi tham gia quan hÖ d©n sù.
  • 26. 26 2. Tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøcx· héi - nghÒ nghiÖp chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù b»ng tµi s¶n cña m×nh. 3. Trong trêng hîp tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x·héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp chÊm døt ho¹t ®éng th× tµi s¶n cña tæchøc ®ã kh«ng ®îc ph©n chia cho c¸c héi viªn mµ ph¶i ®îc gi¶i quyÕt theoquy ®Þnh cña ph¸p luËt. §iÒu 105. Ph¸p nh©n lµ quü x· héi, quü tõ thiÖn 1. Quü x· héi, quü tõ thiÖn ®îc c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn chophÐp thµnh lËp, c«ng nhËn ®iÒu lÖ, ho¹t ®éng v× môc ®Ých khuyÕnkhÝch ph¸t triÓn v¨n ho¸, khoa häc, tõ thiÖn vµ c¸c môc ®Ých x· héi, nh©n®¹o kh¸c kh«ng nh»m môc ®Ých thu lîi nhuËn lµ ph¸p nh©n khi tham giaquan hÖ d©n sù. 2. Tµi s¶n cña quü x· héi, quü tõ thiÖn ®îc qu¶n lý, sö dông vµ ®Þnh®o¹t theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vµ phï hîp víi môc ®Ých ho¹t ®éng cñaquü do ®iÒu lÖ quy ®Þnh. 3. Quü x· héi, quü tõ thiÖn chØ ®îc phÐp tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng quy®Þnh trong ®iÒu lÖ ®îc c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn c«ng nhËn,trong ph¹m vi tµi s¶n cña quü vµ ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù b»ng tµis¶n ®ã. 4. Tæ chøc ®· lËp quü x· héi, quü tõ thiÖn kh«ng ph¶i chÞu tr¸chnhiÖm d©n sù b»ng tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh vÒ c¸c ho¹t ®éng cñaquü vµ kh«ng ®îc ph©n chia tµi s¶n cña quü trong qu¸ tr×nh quü ho¹t®éng. Trong trêng hîp quü x· héi, quü tõ thiÖn chÊm døt ho¹t ®éng th× tµis¶n cña quü kh«ng ®îc ph©n chia cho c¸c s¸ng lËp viªn mµ ph¶i ®îc gi¶iquyÕt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Ch¬ng V Hé gia ®×nh, tæ hîp t¸c Môc 1 hé gia ®×nh §iÒu 106. Hé gia ®×nh Hé gia ®×nh mµ c¸c thµnh viªn cã tµi s¶n chung, cïng ®ãng gãp c«ngsøc ®Ó ho¹t ®éng kinh tÕ chung trong s¶n xuÊt n«ng, l©m, ng nghiÖphoÆc mét sè lÜnh vùc s¶n xuÊt, kinh doanh kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnhlµ chñ thÓ khi tham gia quan hÖ d©n sù thuéc c¸c lÜnh vùc nµy. §iÒu 107. §¹i diÖn cña hé gia ®×nh 1. Chñ hé lµ ®¹i diÖn cña hé gia ®×nh trong c¸c giao dÞch d©n sù v×lîi Ých chung cña hé. Cha, mÑ hoÆc mét thµnh viªn kh¸c ®· thµnh niªn cã
  • 27. 27thÓ lµ chñ hé. Chñ hé cã thÓ uû quyÒn cho thµnh viªn kh¸c ®· thµnh niªn lµm ®¹idiÖn cña hé trong quan hÖ d©n sù. 2. Giao dÞch d©n sù do ngêi ®¹i diÖn cña hé gia ®×nh x¸c lËp, thùchiÖn v× lîi Ých chung cña hé lµm ph¸t sinh quyÒn, nghÜa vô cña c¶ hégia ®×nh. §iÒu 108. Tµi s¶n chung cña hé gia ®×nh Tµi s¶n chung cña hé gia ®×nh gåm quyÒn sö dông ®Êt, quyÒn södông rõng, rõng trång cña hé gia ®×nh, tµi s¶n do c¸c thµnh viªn ®ãnggãp, cïng nhau t¹o lËp nªn hoÆc ®îc tÆng cho chung, ®îc thõa kÕ chungvµ c¸c tµi s¶n kh¸c mµ c¸c thµnh viªn tho¶ thuËn lµ tµi s¶n chung cña hé. §iÒu 109. ChiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n chung cña hé gia ®×nh 1. C¸c thµnh viªn cña hé gia ®×nh chiÕm h÷u vµ sö dông tµi s¶nchung cña hé theo ph¬ng thøc tho¶ thuËn. 2. ViÖc ®Þnh ®o¹t tµi s¶n lµ t liÖu s¶n xuÊt, tµi s¶n chung cã gi¸ trÞlín cña hé gia ®×nh ph¶i ®îc c¸c thµnh viªn tõ ®ñ mêi l¨m tuæi trë lªn ®ångý; ®èi víi c¸c lo¹i tµi s¶n chung kh¸c ph¶i ®îc ®a sè thµnh viªn tõ ®ñ mêil¨m tuæi trë lªn ®ång ý. §iÒu 110. Tr¸ch nhiÖm d©n sù cña hé gia ®×nh 1. Hé gia ®×nh ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù vÒ viÖc thùc hiÖnquyÒn, nghÜa vô d©n sù do ngêi ®¹i diÖn cña hé gia ®×nh x¸c lËp, thùchiÖn nh©n danh hé gia ®×nh. 2. Hé gia ®×nh chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù b»ng tµi s¶n chung cña hé;nÕu tµi s¶n chung kh«ng ®ñ ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô chung cña hé th×c¸c thµnh viªn ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm liªn ®íi b»ng tµi s¶n riªng cña m×nh. Môc 2 tæ hîp t¸c §iÒu 111. Tæ hîp t¸c 1. Tæ hîp t¸c ®îc h×nh thµnh trªn c¬ së hîp ®ång hîp t¸c cã chøngthùc cña Uû ban nh©n d©n x·, phêng, thÞ trÊn cña tõ ba c¸ nh©n trë lªn,cïng ®ãng gãp tµi s¶n, c«ng søc ®Ó thùc hiÖn nh÷ng c«ng viÖc nhÊt®Þnh, cïng hëng lîi vµ cïng chÞu tr¸ch nhiÖm lµ chñ thÓ trong c¸c quanhÖ d©n sù. Tæ hîp t¸c cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó trë thµnh ph¸p nh©n theo quy ®Þnhcña ph¸p luËt th× ®¨ng ký ho¹t ®éng víi t c¸ch ph¸p nh©n t¹i c¬ quan nhµníc cã thÈm quyÒn. 2. Hîp ®ång hîp t¸c cã c¸c néi dung chñ yÕu sau ®©y:
  • 28. 28 a) Môc ®Ých, thêi h¹n hîp ®ång hîp t¸c; b) Hä, tªn, n¬i c tró cña tæ trëng vµ c¸c tæ viªn; c) Møc ®ãng gãp tµi s¶n, nÕu cã; ph¬ng thøc ph©n chia hoa lîi, lîi tøcgi÷a c¸c tæ viªn; d) QuyÒn, nghÜa vô vµ tr¸ch nhiÖm cña tæ trëng, cña c¸c tæ viªn; ®) §iÒu kiÖn nhËn tæ viªn míi vµ ra khái tæ hîp t¸c; e) §iÒu kiÖn chÊm døt tæ hîp t¸c; g) C¸c tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 112. Tæ viªn tæ hîp t¸c Tæ viªn tæ hîp t¸c lµ c¸ nh©n tõ ®ñ mêi t¸m tuæi trë lªn, cã n¨ng lùchµnh vi d©n sù ®Çy ®ñ. Tæ hîp t¸c cã quyÒn giao kÕt hîp ®ång lao ®éng víi ngêi kh«ng ph¶ilµ tæ viªn ®Ó thùc hiÖn nh÷ng c«ng viÖc nhÊt ®Þnh. §iÒu 113. §¹i diÖn cña tæ hîp t¸c 1. §¹i diÖn cña tæ hîp t¸c trong c¸c giao dÞch d©n sù lµ tæ trëng doc¸c tæ viªn cö ra. Tæ trëng tæ hîp t¸c cã thÓ uû quyÒn cho tæ viªn thùc hiÖn mét sèc«ng viÖc nhÊt ®Þnh cÇn thiÕt cho tæ. 2. Giao dÞch d©n sù do ngêi ®¹i diÖn cña tæ hîp t¸c x¸c lËp, thùchiÖn v× môc ®Ých ho¹t ®éng cña tæ hîp t¸c theo quyÕt ®Þnh cña ®a sètæ viªn lµm ph¸t sinh quyÒn, nghÜa vô cña c¶ tæ hîp t¸c. §iÒu 114. Tµi s¶n cña tæ hîp t¸c 1. Tµi s¶n do c¸c tæ viªn ®ãng gãp, cïng t¹o lËp vµ ®îc tÆng chochung lµ tµi s¶n cña tæ hîp t¸c. 2. C¸c tæ viªn qu¶n lý vµ sö dông tµi s¶n cña tæ hîp t¸c theo ph¬ngthøc tho¶ thuËn. 3. ViÖc ®Þnh ®o¹t tµi s¶n lµ t liÖu s¶n xuÊt cña tæ hîp t¸c ph¶i ®îctoµn thÓ tæ viªn ®ång ý; ®èi víi c¸c lo¹i tµi s¶n kh¸c ph¶i ®îc ®a sè tæ viªn®ång ý. §iÒu 115. NghÜa vô cña tæ viªn Tæ viªn cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Thùc hiÖn sù hîp t¸c theo nguyªn t¾c b×nh ®¼ng, cïng cã lîi, gióp®ì lÉn nhau vµ b¶o ®¶m lîi Ých chung cña tæ hîp t¸c; 2. Båi thêng thiÖt h¹i cho tæ hîp t¸c do lçi cña m×nh g©y ra.
  • 29. 29 §iÒu 116. QuyÒn cña tæ viªn Tæ viªn cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. §îc hëng hoa lîi, lîi tøc thu ®îc tõ ho¹t ®éng cña tæ hîp t¸c theo tho¶thuËn; 2. Tham gia quyÕt ®Þnh c¸c vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn ho¹t ®éng cñatæ hîp t¸c, thùc hiÖn viÖc kiÓm tra ho¹t ®éng cña tæ hîp t¸c. §iÒu 117. Tr¸ch nhiÖm d©n sù cña tæ hîp t¸c 1. Tæ hîp t¸c ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù vÒ viÖc thùc hiÖnquyÒn, nghÜa vô d©n sù do ngêi ®¹i diÖn x¸c lËp, thùc hiÖn nh©n danhtæ hîp t¸c. 2. Tæ hîp t¸c chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù b»ng tµi s¶n cña tæ; nÕu tµis¶n kh«ng ®ñ ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô chung cña tæ th× tæ viªn ph¶ichÞu tr¸ch nhiÖm liªn ®íi theo phÇn t¬ng øng víi phÇn ®ãng gãp b»ng tµis¶n riªng cña m×nh. §iÒu 118. NhËn tæ viªn míi Tæ hîp t¸c cã thÓ nhËn thªm tæ viªn míi, nÕu ®îc ®a sè tæ viªn ®ångý, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 119. Ra khái tæ hîp t¸c 1. Tæ viªn cã quyÒn ra khái tæ hîp t¸c theo c¸c ®iÒu kiÖn ®· tho¶thuËn. 2. Tæ viªn ra khái tæ hîp t¸c cã quyÒn yªu cÇu nhËn l¹i tµi s¶n mµm×nh ®· ®ãng gãp vµo tæ hîp t¸c, ®îc chia phÇn tµi s¶n cña m×nh trongkhèi tµi s¶n chung vµ ph¶i thanh to¸n c¸c nghÜa vô cña m×nh ®èi víi tæhîp t¸c theo tho¶ thuËn; nÕu viÖc ph©n chia tµi s¶n b»ng hiÖn vËt mµ¶nh hëng ®Õn viÖc tiÕp tôc ho¹t ®éng cña tæ th× tµi s¶n ®îc trÞ gi¸ b»ngtiÒn ®Ó chia. §iÒu 120. ChÊm døt tæ hîp t¸c 1. Tæ hîp t¸c chÊm døt trong c¸c trêng hîp sau ®©y: a) HÕt thêi h¹n ghi trong hîp ®ång hîp t¸c; b) Môc ®Ých cña viÖc hîp t¸c ®· ®¹t ®îc; c) C¸c tæ viªn tho¶ thuËn chÊm døt tæ hîp t¸c. Trong trêng hîp chÊm døt, tæ hîp t¸c ph¶i b¸o c¸o cho Uû ban nh©nd©n x·, phêng, thÞ trÊn ®· chøng thùc hîp ®ång hîp t¸c. 2. Tæ hîp t¸c chÊm døt theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cãthÈm quyÒn trong nh÷ng trêng hîp do ph¸p luËt quy ®Þnh. 3. Khi chÊm døt, tæ hîp t¸c ph¶i thanh to¸n c¸c kho¶n nî cña tæ; nÕutµi s¶n cña tæ kh«ng ®ñ ®Ó tr¶ nî th× ph¶i lÊy tµi s¶n riªng cña c¸c tæ
  • 30. 30viªn ®Ó thanh to¸n theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 117 cña Bé luËt nµy. Trong trêng hîp c¸c kho¶n nî ®· ®îc thanh to¸n xong mµ tµi s¶n cñatæ vÉn cßn th× ®îc chia cho c¸c tæ viªn theo tû lÖ t¬ng øng víi phÇn®ãng gãp cña mçi ngêi, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. Ch¬ng VI GIAO DÞCH d©n sù §iÒu 121. Giao dÞch d©n sù Giao dÞch d©n sù lµ hîp ®ång hoÆc hµnh vi ph¸p lý ®¬n ph¬ng lµmph¸t sinh, thay ®æi hoÆc chÊm døt quyÒn, nghÜa vô d©n sù. §iÒu 122. §iÒu kiÖn cã hiÖu lùc cña giao dÞch d©n sù 1. Giao dÞch d©n sù cã hiÖu lùc khi cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn sau ®©y: a) Ngêi tham gia giao dÞch cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù; b) Môc ®Ých vµ néi dung cña giao dÞch kh«ng vi ph¹m ®iÒu cÊmcña ph¸p luËt, kh«ng tr¸i ®¹o ®øc x· héi; c) Ngêi tham gia giao dÞch hoµn toµn tù nguyÖn. 2. H×nh thøc giao dÞch d©n sù lµ ®iÒu kiÖn cã hiÖu lùc cña giaodÞch trong trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh. §iÒu 123. Môc ®Ých cña giao dÞch d©n sù Môc ®Ých cña giao dÞch d©n sù lµ lîi Ých hîp ph¸p mµ c¸c bªn mongmuèn ®¹t ®îc khi x¸c lËp giao dÞch ®ã. §iÒu 124. H×nh thøc giao dÞch d©n sù 1. Giao dÞch d©n sù ®îc thÓ hiÖn b»ng lêi nãi, b»ng v¨n b¶n hoÆcb»ng hµnh vi cô thÓ. Giao dÞch d©n sù th«ng qua ph¬ng tiÖn ®iÖn tö díi h×nh thøc th«ng®iÖp d÷ liÖu ®îc coi lµ giao dÞch b»ng v¨n b¶n. 2. Trong trêng hîp ph¸p luËt quy ®Þnh giao dÞch d©n sù ph¶i ®îc thÓhiÖn b»ng v¨n b¶n, ph¶i cã c«ng chøng hoÆc chøng thùc, ph¶i ®¨ng kýhoÆc xin phÐp th× ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh ®ã. §iÒu 125. Giao dÞch d©n sù cã ®iÒu kiÖn 1. Trong trêng hîp c¸c bªn cã tháa thuËn vÒ ®iÒu kiÖn ph¸t sinhhoÆc hñy bá giao dÞch d©n sù th× khi ®iÒu kiÖn ®ã x¶y ra, giao dÞchd©n sù ph¸t sinh hoÆc hñy bá. 2. Trong trêng hîp ®iÒu kiÖn lµm ph¸t sinh hoÆc hñy bá giao dÞchd©n sù kh«ng thÓ x¶y ra ®îc do hµnh vi cè ý c¶n trë cña mét bªn hoÆccña ngêi thø ba th× coi nh ®iÒu kiÖn ®ã ®· x¶y ra; nÕu cã sù t¸c ®éngcña mét bªn hoÆc cña ngêi thø ba cè ý thóc ®Èy cho ®iÒu kiÖn ®Ó lµm
  • 31. 31ph¸t sinh hoÆc huû bá giao dÞch d©n sù x¶y ra th× coi nh ®iÒu kiÖn ®ãkh«ng x¶y ra. §iÒu 126. Gi¶i thÝch giao dÞch d©n sù 1. Trong trêng hîp giao dÞch d©n sù cã thÓ ®îc hiÓu theo nhiÒunghÜa kh¸c nhau th× viÖc gi¶i thÝch giao dÞch d©n sù ®ã ®îc thùc hiÖntheo thø tù sau ®©y: a) Theo ý muèn ®Ých thùc cña c¸c bªn khi x¸c lËp giao dÞch; b) Theo nghÜa phï hîp víi môc ®Ých cña giao dÞch; c) Theo tËp qu¸n n¬i giao dÞch ®îc x¸c lËp. 2. ViÖc gi¶i thÝch hîp ®ång d©n sù ®îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh t¹i§iÒu 409 cña Bé luËt nµy, viÖc gi¶i thÝch néi dung di chóc ®îc thùc hiÖntheo quy ®Þnh t¹i §iÒu 673 cña Bé luËt nµy. §iÒu 127. Giao dÞch d©n sù v« hiÖu Giao dÞch d©n sù kh«ng cã mét trong c¸c ®iÒu kiÖn ®îc quy ®Þnh t¹i§iÒu 122 cña Bé luËt nµy th× v« hiÖu. §iÒu 128. Giao dÞch d©n sù v« hiÖu do vi ph¹m ®iÒu cÊm cña ph¸p luËt, tr¸i ®¹o ®øc x· héi Giao dÞch d©n sù cã môc ®Ých vµ néi dung vi ph¹m ®iÒu cÊm cñaph¸p luËt, tr¸i ®¹o ®øc x· héi th× v« hiÖu. §iÒu cÊm cña ph¸p luËt lµ nh÷ng quy ®Þnh cña ph¸p luËt kh«ng chophÐp chñ thÓ thùc hiÖn nh÷ng hµnh vi nhÊt ®Þnh. §¹o ®øc x· héi lµ nh÷ng chuÈn mùc øng xö chung gi÷a ngêi víi ngêitrong ®êi sèng x· héi, ®îc céng ®ång thõa nhËn vµ t«n träng. §iÒu 129. Giao dÞch d©n sù v« hiÖu do gi¶ t¹o Khi c¸c bªn x¸c lËp giao dÞch d©n sù mét c¸ch gi¶ t¹o nh»m che giÊumét giao dÞch kh¸c th× giao dÞch gi¶ t¹o v« hiÖu, cßn giao dÞch bÞ chegiÊu vÉn cã hiÖu lùc, trõ trêng hîp giao dÞch ®ã còng v« hiÖu theo quy®Þnh cña Bé luËt nµy. Trong trêng hîp x¸c lËp giao dÞch gi¶ t¹o nh»m trèn tr¸nh nghÜa vô víingêi thø ba th× giao dÞch ®ã v« hiÖu. §iÒu 130. Giao dÞch d©n sù v« hiÖu do ngêi cha thµnh niªn, ngêi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, ngêi bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù x¸c lËp, thùc hiÖn Khi giao dÞch d©n sù do ngêi cha thµnh niªn, ngêi mÊt n¨ng lùc hµnhvi d©n sù hoÆc ngêi bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù x¸c lËp, thùchiÖn th× theo yªu cÇu cña ngêi ®¹i diÖn cña ngêi ®ã, Toµ ¸n tuyªn bè giaodÞch ®ã v« hiÖu nÕu theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt giao dÞch nµy ph¶i do
  • 32. 32ngêi ®¹i diÖn cña hä x¸c lËp, thùc hiÖn. §iÒu 131. Giao dÞch d©n sù v« hiÖu do bÞ nhÇm lÉn Khi mét bªn cã lçi v« ý lµm cho bªn kia nhÇm lÉn vÒ néi dung cñagiao dÞch d©n sù mµ x¸c lËp giao dÞch th× bªn bÞ nhÇm lÉn cã quyÒnyªu cÇu bªn kia thay ®æi néi dung cña giao dÞch ®ã, nÕu bªn kia kh«ngchÊp nhËn th× bªn bÞ nhÇm lÉn cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n tuyªn bè giaodÞch v« hiÖu. Trong trêng hîp mét bªn do lçi cè ý lµm cho bªn kia nhÇm lÉn vÒ néidung cña giao dÞch th× ®îc gi¶i quyÕt theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 132 cña BéluËt nµy. §iÒu 132. Giao dÞch d©n sù v« hiÖu do bÞ lõa dèi, ®e däa Khi mét bªn tham gia giao dÞch d©n sù do bÞ lõa dèi hoÆc bÞ ®edäa th× cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n tuyªn bè giao dÞch d©n sù ®ã lµ v«hiÖu. Lõa dèi trong giao dÞch lµ hµnh vi cè ý cña mét bªn hoÆc cña ngêithø ba nh»m lµm cho bªn kia hiÓu sai lÖch vÒ chñ thÓ, tÝnh chÊt cña ®èitîng hoÆc néi dung cña giao dÞch d©n sù nªn ®· x¸c lËp giao dÞch ®ã. §e däa trong giao dÞch lµ hµnh vi cè ý cña mét bªn hoÆc ngêi thø balµm cho bªn kia buéc ph¶i thùc hiÖn giao dÞch nh»m tr¸nh thiÖt h¹i vÒtÝnh m¹ng, søc khoÎ, danh dù, uy tÝn, nh©n phÈm, tµi s¶n cña m×nhhoÆc cña cha, mÑ, vî, chång, con cña m×nh. §iÒu 133. Giao dÞch d©n sù v« hiÖu do ngêi x¸c lËp kh«ng nhËn thøc vµ lµm chñ ®îc hµnh vi cña m×nh Ngêi cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù nhng ®· x¸c lËp giao dÞch vµo ®óngthêi ®iÓm kh«ng nhËn thøc vµ lµm chñ ®îc hµnh vi cña m×nh th× cãquyÒn yªu cÇu Toµ ¸n tuyªn bè giao dÞch d©n sù ®ã lµ v« hiÖu. §iÒu 134. Giao dÞch d©n sù v« hiÖu do kh«ng tu©n thñ quy ®Þnh vÒ h×nh thøc Trong trêng hîp ph¸p luËt quy ®Þnh h×nh thøc giao dÞch d©n sù lµ®iÒu kiÖn cã hiÖu lùc cña giao dÞch mµ c¸c bªn kh«ng tu©n theo th×theo yªu cÇu cña mét hoÆc c¸c bªn, Toµ ¸n, c¬ quan nhµ níc cã thÈmquyÒn kh¸c quyÕt ®Þnh buéc c¸c bªn thùc hiÖn quy ®Þnh vÒ h×nh thøccña giao dÞch trong mét thêi h¹n; qu¸ thêi h¹n ®ã mµ kh«ng thùc hiÖn th×giao dÞch v« hiÖu. §iÒu 135. Giao dÞch d©n sù v« hiÖu tõng phÇn Giao dÞch d©n sù v« hiÖu tõng phÇn khi mét phÇn cña giao dÞch v«hiÖu nhng kh«ng ¶nh hëng ®Õn hiÖu lùc cña phÇn cßn l¹i cña giao dÞch.
  • 33. 33 §iÒu 136. Thêi hiÖu yªu cÇu Toµ ¸n tuyªn bè giao dÞch d©n sù v« hiÖu 1. Thêi hiÖu yªu cÇu Toµ ¸n tuyªn bè giao dÞch d©n sù v« hiÖu ®îcquy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu tõ §iÒu 130 ®Õn §iÒu 134 cña Bé luËt nµy lµ hain¨m, kÓ tõ ngµy giao dÞch d©n sù ®îc x¸c lËp. 2. §èi víi c¸c giao dÞch d©n sù ®îc quy ®Þnh t¹i §iÒu 128 vµ §iÒu129 cña Bé luËt nµy th× thêi hiÖu yªu cÇu Toµ ¸n tuyªn bè giao dÞch d©nsù v« hiÖu kh«ng bÞ h¹n chÕ. §iÒu 137. HËu qu¶ ph¸p lý cña giao dÞch d©n sù v« hiÖu 1. Giao dÞch d©n sù v« hiÖu kh«ng lµm ph¸t sinh, thay ®æi, chÊmdøt quyÒn, nghÜa vô d©n sù cña c¸c bªn kÓ tõ thêi ®iÓm x¸c lËp. 2. Khi giao dÞch d©n sù v« hiÖu th× c¸c bªn kh«i phôc l¹i t×nh tr¹ngban ®Çu, hoµn tr¶ cho nhau nh÷ng g× ®· nhËn; nÕu kh«ng hoµn tr¶ ®îcb»ng hiÖn vËt th× ph¶i hoµn tr¶ b»ng tiÒn, trõ trêng hîp tµi s¶n giao dÞch,hoa lîi, lîi tøc thu ®îc bÞ tÞch thu theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Bªn cã lçig©y thiÖt h¹i ph¶i båi thêng. §iÒu 138. B¶o vÖ quyÒn lîi cña ngêi thø ba ngay t×nh khi giao dÞch d©n sù v« hiÖu 1. Trong trêng hîp giao dÞch d©n sù v« hiÖu nhng tµi s¶n giao dÞchlµ ®éng s¶n kh«ng ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u ®· ®îc chuyÓn giao b»ngmét giao dÞch kh¸c cho ngêi thø ba ngay t×nh th× giao dÞch víi ngêi thøba vÉn cã hiÖu lùc, trõ trêng hîp quy ®Þnh t¹i §iÒu 257 cña Bé luËt nµy. 2. Trong trêng hîp tµi s¶n giao dÞch lµ bÊt ®éng s¶n hoÆc lµ ®éngs¶n ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u ®· ®îc chuyÓn giao b»ng mét giao dÞchkh¸c cho ngêi thø ba ngay t×nh th× giao dÞch víi ngêi thø ba bÞ v« hiÖu,trõ trêng hîp ngêi thø ba ngay t×nh nhËn ®îc tµi s¶n nµy th«ng qua b¸n®Êu gi¸ hoÆc giao dÞch víi ngêi mµ theo b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cña c¬quan nhµ níc cã thÈm quyÒn lµ chñ së h÷u tµi s¶n nhng sau ®ã ngêi nµykh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u tµi s¶n do b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh bÞ huû, söa. Ch¬ng VII §¹I DIÖN §iÒu 139. §¹i diÖn 1. §¹i diÖn lµ viÖc mét ngêi (sau ®©y gäi lµ ngêi ®¹i diÖn) nh©n danhvµ v× lîi Ých cña ngêi kh¸c (sau ®©y gäi lµ ngêi ®îc ®¹i diÖn) x¸c lËp, thùchiÖn giao dÞch d©n sù trong ph¹m vi ®¹i diÖn. 2. C¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c cã thÓ x¸c lËp, thùc hiÖn giaodÞch d©n sù th«ng qua ngêi ®¹i diÖn. C¸ nh©n kh«ng ®îc ®Ó ngêi kh¸c®¹i diÖn cho m×nh nÕu ph¸p luËt quy ®Þnh hä ph¶i tù m×nh x¸c lËp, thùchiÖn giao dÞch ®ã.
  • 34. 34 3. Quan hÖ ®¹i diÖn ®îc x¸c lËp theo ph¸p luËt hoÆc theo uû quyÒn. 4. Ngêi ®îc ®¹i diÖn cã quyÒn, nghÜa vô ph¸t sinh tõ giao dÞch d©nsù do ngêi ®¹i diÖn x¸c lËp. 5. Ngêi ®¹i diÖn ph¶i cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ®Çy ®ñ, trõ trênghîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 143 cña Bé luËt nµy. §iÒu 140. §¹i diÖn theo ph¸p luËt §¹i diÖn theo ph¸p luËt lµ ®¹i diÖn do ph¸p luËt quy ®Þnh hoÆc c¬quan nhµ níc cã thÈm quyÒn quyÕt ®Þnh. §iÒu 141. Ngêi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt Ngêi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt bao gåm: 1. Cha, mÑ ®èi víi con cha thµnh niªn; 2. Ngêi gi¸m hé ®èi víi ngêi ®îc gi¸m hé; 3. Ngêi ®îc Toµ ¸n chØ ®Þnh ®èi víi ngêi bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vid©n sù; 4. Ngêi ®øng ®Çu ph¸p nh©n theo quy ®Þnh cña ®iÒu lÖ ph¸p nh©nhoÆc quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn; 5. Chñ hé gia ®×nh ®èi víi hé gia ®×nh; 6. Tæ trëng tæ hîp t¸c ®èi víi tæ hîp t¸c; 7. Nh÷ng ngêi kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. §iÒu 142. §¹i diÖn theo uû quyÒn 1. §¹i diÖn theo uû quyÒn lµ ®¹i diÖn ®îc x¸c lËp theo sù uû quyÒngi÷a ngêi ®¹i diÖn vµ ngêi ®îc ®¹i diÖn. 2. H×nh thøc uû quyÒn do c¸c bªn tho¶ thuËn, trõ trêng hîp ph¸p luËtquy ®Þnh viÖc uû quyÒn ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n. §iÒu 143. Ngêi ®¹i diÖn theo uû quyÒn 1. C¸ nh©n, ngêi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt cña ph¸p nh©n cã thÓ uûquyÒn cho ngêi kh¸c x¸c lËp, thùc hiÖn giao dÞch d©n sù. 2. Ngêi tõ ®ñ mêi l¨m tuæi ®Õn cha ®ñ mêi t¸m tuæi cã thÓ lµ ngêi®¹i diÖn theo uû quyÒn, trõ trêng hîp ph¸p luËt quy ®Þnh giao dÞch d©nsù ph¶i do ngêi tõ ®ñ mêi t¸m tuæi trë lªn x¸c lËp, thùc hiÖn. §iÒu 144. Ph¹m vi ®¹i diÖn 1. Ngêi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt cã quyÒn x¸c lËp, thùc hiÖn mäi giaodÞch d©n sù v× lîi Ých cña ngêi ®îc ®¹i diÖn, trõ trêng hîp ph¸p luËt cãquy ®Þnh kh¸c. 2. Ph¹m vi ®¹i diÖn theo uû quyÒn ®îc x¸c lËp theo sù uû quyÒn.
  • 35. 35 3. Ngêi ®¹i diÖn chØ ®îc thùc hiÖn giao dÞch d©n sù trong ph¹m vi®¹i diÖn. 4. Ngêi ®¹i diÖn ph¶i th«ng b¸o cho ngêi thø ba trong giao dÞch d©nsù biÕt vÒ ph¹m vi ®¹i diÖn cña m×nh. 5. Ngêi ®¹i diÖn kh«ng ®îc x¸c lËp, thùc hiÖn c¸c giao dÞch d©n sùvíi chÝnh m×nh hoÆc víi ngêi thø ba mµ m×nh còng lµ ngêi ®¹i diÖn cñangêi ®ã, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 145. HËu qu¶ cña giao dÞch d©n sù do ngêi kh«ng cã quyÒn ®¹i diÖn x¸c lËp, thùc hiÖn 1. Giao dÞch d©n sù do ngêi kh«ng cã quyÒn ®¹i diÖn x¸c lËp, thùchiÖn kh«ng lµm ph¸t sinh quyÒn, nghÜa vô ®èi víi ngêi ®îc ®¹i diÖn, trõtrêng hîp ngêi ®¹i diÖn hoÆc ngêi ®îc ®¹i diÖn ®ång ý. Ngêi ®· giao dÞchvíi ngêi kh«ng cã quyÒn ®¹i diÖn ph¶i th«ng b¸o cho ngêi ®îc ®¹i diÖnhoÆc ngêi ®¹i diÖn cña ngêi ®ã ®Ó tr¶ lêi trong thêi h¹n Ên ®Þnh; nÕuhÕt thêi h¹n nµy mµ kh«ng tr¶ lêi th× giao dÞch ®ã kh«ng lµm ph¸t sinhquyÒn, nghÜa vô ®èi víi ngêi ®îc ®¹i diÖn, nhng ngêi kh«ng cã quyÒn ®¹idiÖn vÉn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi ngêi ®· giao dÞch víi m×nh, trõtrêng hîp ngêi ®· giao dÞch biÕt hoÆc ph¶i biÕt vÒ viÖc kh«ng cã quyÒn®¹i diÖn. 2. Ngêi ®· giao dÞch víi ngêi kh«ng cã quyÒn ®¹i diÖn cã quyÒn ®¬nph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hoÆc huû bá giao dÞch d©n sù ®· x¸c lËp vµyªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i, trõ trêng hîp ngêi ®ã biÕt hoÆc ph¶i biÕt vÒviÖc kh«ng cã quyÒn ®¹i diÖn mµ vÉn giao dÞch. §iÒu 146. HËu qu¶ cña giao dÞch d©n sù do ngêi ®¹i diÖn x¸c lËp, thùc hiÖn vît qu¸ ph¹m vi ®¹i diÖn 1. Giao dÞch d©n sù do ngêi ®¹i diÖn x¸c lËp, thùc hiÖn vît qu¸ ph¹mvi ®¹i diÖn kh«ng lµm ph¸t sinh quyÒn, nghÜa vô cña ngêi ®îc ®¹i diÖn®èi víi phÇn giao dÞch ®îc thùc hiÖn vît qu¸ ph¹m vi ®¹i diÖn, trõ trênghîp ngêi ®îc ®¹i diÖn ®ång ý hoÆc biÕt mµ kh«ng ph¶n ®èi; nÕu kh«ng®îc sù ®ång ý th× ngêi ®¹i diÖn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi ngêi ®·giao dÞch víi m×nh vÒ phÇn giao dÞch vît qu¸ ph¹m vi ®¹i diÖn. 2. Ngêi ®· giao dÞch víi ngêi ®¹i diÖn cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døtthùc hiÖn hoÆc huû bá giao dÞch d©n sù ®èi víi phÇn vît qu¸ ph¹m vi ®¹idiÖn hoÆc toµn bé giao dÞch d©n sù vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i, trõtrêng hîp ngêi ®ã biÕt hoÆc ph¶i biÕt vÒ viÖc vît qu¸ ph¹m vi ®¹i diÖnmµ vÉn giao dÞch. 3. Trong trêng hîp ngêi ®¹i diÖn vµ ngêi giao dÞch víi ngêi ®¹i diÖn cèý x¸c lËp, thùc hiÖn giao dÞch d©n sù vît qu¸ ph¹m vi ®¹i diÖn mµ g©ythiÖt h¹i cho ngêi ®îc ®¹i diÖn th× ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm liªn ®íi båi thêngthiÖt h¹i.
  • 36. 36 §iÒu 147. ChÊm døt ®¹i diÖn cña c¸ nh©n 1. §¹i diÖn theo ph¸p luËt cña c¸ nh©n chÊm døt trong c¸c trêng hîpsau ®©y: a) Ngêi ®îc ®¹i diÖn ®· thµnh niªn hoÆc n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ®·®îc kh«i phôc; b) Ngêi ®îc ®¹i diÖn chÕt; c) C¸c trêng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh. 2. §¹i diÖn theo uû quyÒn cña c¸ nh©n chÊm døt trong c¸c trêng hîpsau ®©y: a) Thêi h¹n uû quyÒn ®· hÕt hoÆc c«ng viÖc ®îc uû quyÒn ®· hoµnthµnh; b) Ngêi uû quyÒn huû bá viÖc uû quyÒn hoÆc ngêi ®îc uû quyÒn tõchèi viÖc uû quyÒn; c) Ngêi uû quyÒn hoÆc ngêi ®îc uû quyÒn chÕt, bÞ Toµ ¸n tuyªn bèmÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, mÊttÝch hoÆc lµ ®· chÕt. Khi chÊm døt ®¹i diÖn theo uû quyÒn, ngêi ®¹i diÖn ph¶i thanh to¸nxong c¸c nghÜa vô tµi s¶n víi ngêi ®îc ®¹i diÖn hoÆc víi ngêi thõa kÕ cñangêi ®îc ®¹i diÖn. §iÒu 148. ChÊm døt ®¹i diÖn cña ph¸p nh©n 1. §¹i diÖn theo ph¸p luËt cña ph¸p nh©n chÊm døt khi ph¸p nh©nchÊm døt. 2. §¹i diÖn theo uû quyÒn cña ph¸p nh©n chÊm døt trong c¸c trênghîp sau ®©y: a) Thêi h¹n uû quyÒn ®· hÕt hoÆc c«ng viÖc ®îc uû quyÒn ®· hoµnthµnh; b) Ngêi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt cña ph¸p nh©n huû bá viÖc uû quyÒnhoÆc ngêi ®îc uû quyÒn tõ chèi viÖc uû quyÒn; c) Ph¸p nh©n chÊm døt hoÆc ngêi ®îc uû quyÒn chÕt, bÞ Toµ ¸ntuyªn bè mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©nsù, mÊt tÝch hoÆc lµ ®· chÕt. Khi chÊm døt ®¹i diÖn theo uû quyÒn, ngêi ®¹i diÖn ph¶i thanh to¸nxong c¸c nghÜa vô tµi s¶n víi ph¸p nh©n uû quyÒn hoÆc ph¸p nh©n kÕthõa. Ch¬ng VIII Thêi h¹n
  • 37. 37 §iÒu 149. Thêi h¹n 1. Thêi h¹n lµ mét kho¶ng thêi gian ®îc x¸c ®Þnh tõ thêi ®iÓm nµy®Õn thêi ®iÓm kh¸c. 2. Thêi h¹n cã thÓ ®îc x¸c ®Þnh b»ng phót, giê, ngµy, tuÇn, th¸ng,n¨m hoÆc b»ng mét sù kiÖn cã thÓ sÏ x¶y ra. §iÒu 150. ¸p dông c¸ch tÝnh thêi h¹n 1. C¸ch tÝnh thêi h¹n ®îc ¸p dông theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy, trõtrêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 2. Thêi h¹n ®îc tÝnh theo d¬ng lÞch. §iÒu 151. Quy ®Þnh vÒ thêi h¹n, thêi ®iÓm tÝnh thêi h¹n 1. Trong trêng hîp c¸c bªn cã tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n lµ mét n¨m, nöan¨m, mét th¸ng, nöa th¸ng, mét tuÇn, mét ngµy, mét giê, mét phót mµkho¶ng thêi gian diÔn ra kh«ng liÒn nhau th× thêi h¹n ®ã ®îc tÝnh nh sau: a) Mét n¨m lµ ba tr¨m s¸u m¬i l¨m ngµy; b) Nöa n¨m lµ s¸u th¸ng; c) Mét th¸ng lµ ba m¬i ngµy; d) Nöa th¸ng lµ mêi l¨m ngµy; ®) Mét tuÇn lµ b¶y ngµy; e) Mét ngµy lµ hai m¬i t giê; g) Mét giê lµ s¸u m¬i phót; h) Mét phót lµ s¸u m¬i gi©y. 2. Trong trêng hîp c¸c bªn tho¶ thuËn vÒ thêi ®iÓm ®Çu th¸ng, gi÷ath¸ng, cuèi th¸ng th× thêi ®iÓm ®ã ®îc quy ®Þnh nh sau: a) §Çu th¸ng lµ ngµy ®Çu tiªn cña th¸ng; b) Gi÷a th¸ng lµ ngµy thø mêi l¨m cña th¸ng; c) Cuèi th¸ng lµ ngµy cuèi cïng cña th¸ng. 3. Trong trêng hîp c¸c bªn tho¶ thuËn vÒ thêi ®iÓm ®Çu n¨m, gi÷an¨m, cuèi n¨m th× thêi ®iÓm ®ã ®îc quy ®Þnh nh sau: a) §Çu n¨m lµ ngµy ®Çu tiªn cña th¸ng mét; b) Gi÷a n¨m lµ ngµy cuèi cïng cña th¸ng s¸u; c) Cuèi n¨m lµ ngµy cuèi cïng cña th¸ng mêi hai. §iÒu 152. Thêi ®iÓm b¾t ®Çu thêi h¹n 1. Khi thêi h¹n ®îc x¸c ®Þnh b»ng phót, giê th× thêi h¹n ®îc b¾t ®Çutõ thêi ®iÓm ®· x¸c ®Þnh. 2. Khi thêi h¹n ®îc x¸c ®Þnh b»ng ngµy, tuÇn, th¸ng, n¨m th× ngµy
  • 38. 38®Çu tiªn cña thêi h¹n kh«ng ®îc tÝnh mµ tÝnh tõ ngµy tiÕp theo cña ngµy®îc x¸c ®Þnh. 3. Khi thêi h¹n b¾t ®Çu b»ng mét sù kiÖn th× ngµy x¶y ra sù kiÖnkh«ng ®îc tÝnh mµ tÝnh tõ ngµy tiÕp theo cña ngµy x¶y ra sù kiÖn ®ã. §iÒu 153. KÕt thóc thêi h¹n 1. Khi thêi h¹n tÝnh b»ng ngµy th× thêi h¹n kÕt thóc t¹i thêi ®iÓm kÕtthóc ngµy cuèi cïng cña thêi h¹n. 2. Khi thêi h¹n tÝnh b»ng tuÇn th× thêi h¹n kÕt thóc t¹i thêi ®iÓm kÕtthóc ngµy t¬ng øng cña tuÇn cuèi cïng cña thêi h¹n. 3. Khi thêi h¹n tÝnh b»ng th¸ng th× thêi h¹n kÕt thóc t¹i thêi ®iÓm kÕtthóc ngµy t¬ng øng cña th¸ng cuèi cïng cña thêi h¹n; nÕu th¸ng kÕt thócthêi h¹n kh«ng cã ngµy t¬ng øng th× thêi h¹n kÕt thóc vµo ngµy cuèi cïngcña th¸ng ®ã. 4. Khi thêi h¹n tÝnh b»ng n¨m th× thêi h¹n kÕt thóc t¹i thêi ®iÓm kÕtthóc ngµy, th¸ng t¬ng øng cña n¨m cuèi cïng cña thêi h¹n. 5. Khi ngµy cuèi cïng cña thêi h¹n lµ ngµy nghØ cuèi tuÇn hoÆc ngµynghØ lÔ th× thêi h¹n kÕt thóc t¹i thêi ®iÓm kÕt thóc ngµy lµm viÖc tiÕptheo ngµy nghØ ®ã. 6. Thêi ®iÓm kÕt thóc ngµy cuèi cïng cña thêi h¹n vµo lóc hai m¬i tgiê cña ngµy ®ã. Ch¬ng IX THêI HIÖU §iÒu 154. Thêi hiÖu Thêi hiÖu lµ thêi h¹n do ph¸p luËt quy ®Þnh mµ khi kÕt thóc thêi h¹n®ã th× chñ thÓ ®îc hëng quyÒn d©n sù, ®îc miÔn trõ nghÜa vô d©n sùhoÆc mÊt quyÒn khëi kiÖn vô ¸n d©n sù, quyÒn yªu cÇu gi¶i quyÕt viÖcd©n sù. §iÒu 155. C¸c lo¹i thêi hiÖu 1. Thêi hiÖu hëng quyÒn d©n sù lµ thêi h¹n mµ khi kÕt thóc thêi h¹n®ã th× chñ thÓ ®îc hëng quyÒn d©n sù. 2. Thêi hiÖu miÔn trõ nghÜa vô d©n sù lµ thêi h¹n mµ khi kÕt thócthêi h¹n ®ã th× ngêi cã nghÜa vô d©n sù ®îc miÔn viÖc thùc hiÖn nghÜavô. 3. Thêi hiÖu khëi kiÖn lµ thêi h¹n mµ chñ thÓ ®îc quyÒn khëi kiÖn®Ó yªu cÇu Toµ ¸n gi¶i quyÕt vô ¸n d©n sù b¶o vÖ quyÒn vµ lîi Ých hîpph¸p bÞ x©m ph¹m; nÕu thêi h¹n ®ã kÕt thóc th× mÊt quyÒn khëi kiÖn. 4. Thêi hiÖu yªu cÇu gi¶i quyÕt viÖc d©n sù lµ thêi h¹n mµ chñ thÓ
  • 39. 39®îc quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n gi¶i quyÕt viÖc d©n sù ®Ó b¶o vÖ quyÒn vµlîi Ých hîp ph¸p cña c¸ nh©n, c¬ quan, tæ chøc, lîi Ých c«ng céng, lîi Ýchcña Nhµ níc; nÕu thêi h¹n ®ã kÕt thóc th× mÊt quyÒn yªu cÇu. §iÒu 156. C¸ch tÝnh thêi hiÖu Thêi hiÖu ®îc tÝnh tõ thêi ®iÓm b¾t ®Çu ngµy ®Çu tiªn cña thêihiÖu vµ chÊm døt t¹i thêi ®iÓm kÕt thóc ngµy cuèi cïng cña thêi hiÖu. §iÒu 157. HiÖu lùc cña thêi hiÖu hëng quyÒn d©n sù, miÔn trõ nghÜa vô d©n sù 1. Trong trêng hîp ph¸p luËt quy ®Þnh cho c¸c chñ thÓ ®îc hëngquyÒn d©n sù hoÆc ®îc miÔn trõ nghÜa vô d©n sù theo thêi hiÖu th×chØ sau khi thêi hiÖu ®ã kÕt thóc, viÖc hëng quyÒn d©n sù hoÆc miÔntrõ nghÜa vô d©n sù míi cã hiÖu lùc. 2. Thêi hiÖu hëng quyÒn d©n sù kh«ng ¸p dông trong c¸c trêng hîpsau ®©y: a) ChiÕm h÷u tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc kh«ng cã c¨ncø ph¸p luËt; b) ViÖc hëng quyÒn nh©n th©n kh«ng g¾n víi tµi s¶n. 3. Thêi hiÖu miÔn trõ nghÜa vô d©n sù kh«ng ¸p dông trong viÖcthùc hiÖn nghÜa vô d©n sù ®èi víi Nhµ níc, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy®Þnh kh¸c. §iÒu 158. TÝnh liªn tôc cña thêi hiÖu hëng quyÒn d©n sù, miÔn trõ nghÜa vô d©n sù 1. Thêi hiÖu hëng quyÒn d©n sù, miÔn trõ nghÜa vô d©n sù cã tÝnhliªn tôc tõ khi b¾t ®Çu cho ®Õn khi kÕt thóc; nÕu cã sù kiÖn lµm gi¸n®o¹n th× thêi hiÖu ph¶i ®îc tÝnh l¹i tõ ®Çu, sau khi sù kiÖn lµm gi¸n ®o¹nchÊm døt. 2. Thêi hiÖu hëng quyÒn d©n sù, miÔn trõ nghÜa vô d©n sù bÞ gi¸n®o¹n khi cã mét trong c¸c sù kiÖn sau ®©y: a) Cã sù gi¶i quyÕt cña c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn ®èi víiquyÒn, nghÜa vô d©n sù ®ang ®îc ¸p dông thêi hiÖu; b) QuyÒn, nghÜa vô d©n sù ®ang ®îc ¸p dông thêi hiÖu mµ bÞ ngêicã quyÒn, nghÜa vô liªn quan tranh chÊp. 3. Thêi hiÖu còng ®îc tÝnh liªn tôc trong trêng hîp viÖc hëng quyÒnd©n sù, miÔn trõ nghÜa vô d©n sù ®îc chuyÓn giao hîp ph¸p cho ngêikh¸c. §iÒu 159. B¾t ®Çu thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù, thêi hiÖu yªu cÇu gi¶i quyÕt viÖc d©n sù 1. Thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù ®îc tÝnh tõ ngµy quyÒn, lîi Ých
  • 40. 40hîp ph¸p bÞ x©m ph¹m, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 2. Thêi hiÖu yªu cÇu gi¶i quyÕt viÖc d©n sù ®îc tÝnh tõ ngµy ph¸tsinh quyÒn yªu cÇu, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 160. Kh«ng ¸p dông thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù Thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù kh«ng ¸p dông trong nh÷ng trênghîp sau ®©y: 1. Yªu cÇu hoµn tr¶ tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc; 2. Yªu cÇu b¶o vÖ quyÒn nh©n th©n bÞ x©m ph¹m, trõ trêng hîpph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c; 3. C¸c trêng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh. §iÒu 161. Thêi gian kh«ng tÝnh vµo thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù, thêi hiÖu yªu cÇu gi¶i quyÕt viÖc d©n sù Thêi gian kh«ng tÝnh vµo thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù, thêi hiÖuyªu cÇu gi¶i quyÕt viÖc d©n sù lµ kho¶ng thêi gian x¶y ra mét trong c¸csù kiÖn sau ®©y: 1. Sù kiÖn bÊt kh¶ kh¸ng hoÆc trë ng¹i kh¸ch quan lµm cho chñ thÓcã quyÒn khëi kiÖn, quyÒn yªu cÇu kh«ng thÓ khëi kiÖn, yªu cÇu trongph¹m vi thêi hiÖu. Sù kiÖn bÊt kh¶ kh¸ng lµ sù kiÖn x¶y ra mét c¸ch kh¸ch quan kh«ngthÓ lêng tríc ®îc vµ kh«ng thÓ kh¾c phôc ®îc mÆc dï ®· ¸p dông mäibiÖn ph¸p cÇn thiÕt vµ kh¶ n¨ng cho phÐp. Trë ng¹i kh¸ch quan lµ nh÷ng trë ng¹i do hoµn c¶nh kh¸ch quan t¸c®éng lµm cho ngêi cã quyÒn, nghÜa vô d©n sù kh«ng thÓ biÕt vÒ viÖcquyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña m×nh bÞ x©m ph¹m hoÆc kh«ng thÓ thùchiÖn ®îc quyÒn hoÆc nghÜa vô d©n sù cña m×nh; 2. Cha cã ngêi ®¹i diÖn trong trêng hîp ngêi cã quyÒn khëi kiÖn, ngêicã quyÒn yªu cÇu cha thµnh niªn, mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù hoÆc bÞh¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù; 3. Cha cã ngêi ®¹i diÖn kh¸c thay thÕ hoÆc v× lý do chÝnh ®¸ng kh¸cmµ kh«ng thÓ tiÕp tôc ®¹i diÖn ®îc trong trêng hîp ngêi ®¹i diÖn cña ngêicha thµnh niªn, ngêi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, ngêi bÞ h¹n chÕ n¨nglùc hµnh vi d©n sù chÕt. §iÒu 162. B¾t ®Çu l¹i thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù 1. Thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù b¾t ®Çu l¹i trong trêng hîp sau®©y: a) Bªn cã nghÜa vô ®· thõa nhËn mét phÇn hoÆc toµn bé nghÜa vôcña m×nh ®èi víi ngêi khëi kiÖn; b) Bªn cã nghÜa vô thùc hiÖn xong mét phÇn nghÜa vô cña m×nh
  • 41. 41®èi víi ngêi khëi kiÖn; c) C¸c bªn ®· tù hoµ gi¶i víi nhau. 2. Thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù b¾t ®Çu l¹i kÓ tõ ngµy tiÕp theosau ngµy x¶y ra sù kiÖn quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy. PHÇN THø HAI TµI S¶N Vµ QUYÒN Së H÷U Ch¬ng X NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG §iÒu 163. Tµi s¶n Tµi s¶n bao gåm vËt, tiÒn, giÊy tê cã gi¸ vµ c¸c quyÒn tµi s¶n. §iÒu 164. QuyÒn së h÷u QuyÒn së h÷u bao gåm quyÒn chiÕm h÷u, quyÒn sö dông vµ quyÒn®Þnh ®o¹t tµi s¶n cña chñ së h÷u theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Chñ së h÷u lµ c¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c cã ®ñ ba quyÒn lµquyÒn chiÕm h÷u, quyÒn sö dông, quyÒn ®Þnh ®o¹t tµi s¶n. §iÒu 165. Nguyªn t¾c thùc hiÖn quyÒn së h÷u Chñ së h÷u ®îc thùc hiÖn mäi hµnh vi theo ý chÝ cña m×nh ®èi víi tµis¶n nhng kh«ng ®îc g©y thiÖt h¹i hoÆc lµm ¶nh hëng ®Õn lîi Ých cñaNhµ níc, lîi Ých c«ng céng, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ngêi kh¸c. §iÒu 166. ChÞu rñi ro vÒ tµi s¶n Chñ së h÷u ph¶i chÞu rñi ro khi tµi s¶n bÞ tiªu huû hoÆc bÞ h hángdo sù kiÖn bÊt kh¶ kh¸ng, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËtcã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 167. §¨ng ký quyÒn së h÷u tµi s¶n QuyÒn së h÷u ®èi víi bÊt ®éng s¶n ®îc ®¨ng ký theo quy ®Þnh cñaBé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®¨ng ký bÊt ®éng s¶n. QuyÒn së h÷u ®èi víi®éng s¶n kh«ng ph¶i ®¨ng ký, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 168. Thêi ®iÓm chuyÓn quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n 1. ViÖc chuyÓn quyÒn së h÷u ®èi víi bÊt ®éng s¶n cã hiÖu lùc kÓ tõthêi ®iÓm ®¨ng ký quyÒn së h÷u, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnhkh¸c. 2. ViÖc chuyÓn quyÒn së h÷u ®èi víi ®éng s¶n cã hiÖu lùc kÓ tõ thêi®iÓm ®éng s¶n ®îc chuyÓn giao, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnhkh¸c.
  • 42. 42 §iÒu 169. B¶o vÖ quyÒn së h÷u 1. QuyÒn së h÷u cña c¸ nh©n, ph¸p nh©n vµ chñ thÓ kh¸c ®îc ph¸pluËt c«ng nhËn vµ b¶o vÖ. 2. Kh«ng ai cã thÓ bÞ h¹n chÕ, bÞ tíc ®o¹t tr¸i ph¸p luËt quyÒn sëh÷u ®èi víi tµi s¶n cña m×nh. Chñ së h÷u cã quyÒn tù b¶o vÖ, ng¨n c¶n bÊt kú ngêi nµo cã hµnh vix©m ph¹m quyÒn së h÷u cña m×nh, truy t×m, ®ßi l¹i tµi s¶n bÞ ngêi kh¸cchiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt. 3. Trong trêng hîp thËt cÇn thiÕt v× lý do quèc phßng, an ninh vµ v×lîi Ých quèc gia, Nhµ níc trng mua hoÆc trng dông cã båi thêng tµi s¶ncña c¸ nh©n, ph¸p nh©n hoÆc cña chñ thÓ kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸pluËt. §iÒu 170. C¨n cø x¸c lËp quyÒn së h÷u QuyÒn së h÷u ®îc x¸c lËp ®èi víi tµi s¶n trong c¸c trêng hîp sau ®©y: 1. Do lao ®éng, do ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh hîp ph¸p; 2. §îc chuyÓn quyÒn së h÷u theo tho¶ thuËn hoÆc theo quyÕt ®Þnhcña c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn; 3. Thu hoa lîi, lîi tøc; 4. T¹o thµnh vËt míi do s¸p nhËp, trén lÉn, chÕ biÕn; 5. §îc thõa kÕ tµi s¶n; 6. ChiÕm h÷u trong c¸c ®iÒu kiÖn do ph¸p luËt quy ®Þnh ®èi víi vËtv« chñ, vËt bÞ ®¸nh r¬i, bÞ bá quªn, bÞ ch«n giÊu, gia sóc, gia cÇm bÞthÊt l¹c, vËt nu«i díi níc di chuyÓn tù nhiªn; 7. ChiÕm h÷u tµi s¶n kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt nhng ngay t×nh, liªntôc, c«ng khai phï hîp víi thêi hiÖu quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 247 cña BéluËt nµy; 8. C¸c trêng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh. §iÒu 171. C¨n cø chÊm døt quyÒn së h÷u QuyÒn së h÷u chÊm døt trong c¸c trêng hîp sau ®©y: 1. Chñ së h÷u chuyÓn quyÒn së h÷u cña m×nh cho ngêi kh¸c; 2. Chñ së h÷u tõ bá quyÒn së h÷u cña m×nh; 3. Tµi s¶n bÞ tiªu huû; 4. Tµi s¶n bÞ xö lý ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô cña chñ së h÷u; 5. Tµi s¶n bÞ trng mua; 6. Tµi s¶n bÞ tÞch thu; 7. VËt bÞ ®¸nh r¬i, bÞ bá quªn, gia sóc, gia cÇm bÞ thÊt l¹c, vËt nu«i
  • 43. 43díi níc di chuyÓn tù nhiªn mµ ngêi kh¸c ®· ®îc x¸c lËp quyÒn së h÷u trongc¸c ®iÒu kiÖn do ph¸p luËt quy ®Þnh; tµi s¶n mµ ngêi kh¸c ®· ®îc x¸c lËpquyÒn së h÷u theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 247 cña Bé luËt nµy; 8. C¸c trêng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh. §iÒu 172. H×nh thøc së h÷u Trªn c¬ së chÕ ®é së h÷u toµn d©n, së h÷u tËp thÓ, së h÷u t nh©n,c¸c h×nh thøc së h÷u bao gåm së h÷u nhµ níc, së h÷u tËp thÓ, së h÷u tnh©n, së h÷u chung, së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ -x· héi, së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x·héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp. §iÒu 173. C¸c quyÒn cña ngêi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n 1. Ngêi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u chØ cã quyÒn chiÕm h÷u, sö dông,®Þnh ®o¹t tµi s¶n kh«ng thuéc quyÒn së h÷u cña m×nh theo tho¶ thuËnvíi chñ së h÷u tµi s¶n ®ã hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. 2. C¸c quyÒn cña ngêi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n baogåm: a) QuyÒn sö dông ®Êt; b) QuyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ; c) C¸c quyÒn kh¸c theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸pluËt. 3. ViÖc chñ së h÷u chuyÓn quyÒn së h÷u tµi s¶n cho ngêi kh¸ckh«ng ph¶i lµ c¨n cø ®Ó chÊm døt c¸c quyÒn cña ngêi kh«ng ph¶i lµ chñsë h÷u ®èi víi tµi s¶n ®ã quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy . 4. C¸c quyÒn ®èi víi tµi s¶n cña ngêi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u ®îcb¶o vÖ theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 261 cña Bé luËt nµy. 5. C¸c quyÒn cña ngêi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n ph¶i®¨ng ký bao gåm quyÒn sö dông ®Êt, quyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éngs¶n liÒn kÒ theo tho¶ thuËn vµ c¸c quyÒn kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸pluËt. Ch¬ng XI C¸C LO¹I TµI S¶N §iÒu 174. BÊt ®éng s¶n vµ ®éng s¶n 1. BÊt ®éng s¶n lµ c¸c tµi s¶n bao gåm: a) §Êt ®ai; b) Nhµ, c«ng tr×nh x©y dùng g¾n liÒn víi ®Êt ®ai, kÓ c¶ c¸c tµi s¶ng¾n liÒn víi nhµ, c«ng tr×nh x©y dùng ®ã; c) C¸c tµi s¶n kh¸c g¾n liÒn víi ®Êt ®ai;
  • 44. 44 d) C¸c tµi s¶n kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh. 2. §éng s¶n lµ nh÷ng tµi s¶n kh«ng ph¶i lµ bÊt ®éng s¶n. §iÒu 175. Hoa lîi, lîi tøc 1. Hoa lîi lµ s¶n vËt tù nhiªn mµ tµi s¶n mang l¹i. 2. Lîi tøc lµ c¸c kho¶n lîi thu ®îc tõ viÖc khai th¸c tµi s¶n. §iÒu 176. VËt chÝnh vµ vËt phô 1. VËt chÝnh lµ vËt ®éc lËp, cã thÓ khai th¸c c«ng dông theo tÝnhn¨ng. 2. VËt phô lµ vËt trùc tiÕp phôc vô cho viÖc khai th¸c c«ng dông cñavËt chÝnh, lµ mét bé phËn cña vËt chÝnh, nhng cã thÓ t¸ch rêi vËtchÝnh. Khi thùc hiÖn nghÜa vô chuyÓn giao vËt chÝnh th× ph¶i chuyÓn giaoc¶ vËt phô, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 177. VËt chia ®îc vµ vËt kh«ng chia ®îc 1. VËt chia ®îc lµ vËt khi bÞ ph©n chia vÉn gi÷ nguyªn tÝnh chÊt vµtÝnh n¨ng sö dông ban ®Çu. 2. VËt kh«ng chia ®îc lµ vËt khi bÞ ph©n chia th× kh«ng gi÷ nguyªn®îc tÝnh chÊt vµ tÝnh n¨ng sö dông ban ®Çu. Khi cÇn ph©n chia vËt kh«ng chia ®îc th× ph¶i trÞ gi¸ thµnh tiÒn ®Óchia. §iÒu 178. VËt tiªu hao vµ vËt kh«ng tiªu hao 1. VËt tiªu hao lµ vËt khi ®· qua mét lÇn sö dông th× mÊt ®i hoÆckh«ng gi÷ ®îc tÝnh chÊt, h×nh d¸ng vµ tÝnh n¨ng sö dông ban ®Çu. VËt tiªu hao kh«ng thÓ lµ ®èi tîng cña hîp ®ång cho thuª hoÆc hîp®ång cho mîn. 2. VËt kh«ng tiªu hao lµ vËt khi ®· qua sö dông nhiÒu lÇn mµ c¬ b¶nvÉn gi÷ ®îc tÝnh chÊt, h×nh d¸ng vµ tÝnh n¨ng sö dông ban ®Çu. §iÒu 179. VËt cïng lo¹i vµ vËt ®Æc ®Þnh 1. VËt cïng lo¹i lµ nh÷ng vËt cã cïng h×nh d¸ng, tÝnh chÊt, tÝnh n¨ngsö dông vµ x¸c ®Þnh ®îc b»ng nh÷ng ®¬n vÞ ®o lêng. VËt cïng lo¹i cã cïng chÊt lîng cã thÓ thay thÕ cho nhau. 2. VËt ®Æc ®Þnh lµ vËt ph©n biÖt ®îc víi c¸c vËt kh¸c b»ng nh÷ng®Æc ®iÓm riªng vÒ ký hiÖu, h×nh d¸ng, mµu s¾c, chÊt liÖu, ®Æc tÝnh,vÞ trÝ. Khi thùc hiÖn nghÜa vô chuyÓn giao vËt ®Æc ®Þnh th× ph¶i giao®óng vËt ®ã.
  • 45. 45 §iÒu 180. VËt ®ång bé VËt ®ång bé lµ vËt gåm c¸c phÇn hoÆc c¸c bé phËn ¨n khíp, liªn hÖvíi nhau hîp thµnh chØnh thÓ mµ nÕu thiÕu mét trong c¸c phÇn, c¸c béphËn hoÆc cã phÇn hoÆc bé phËn kh«ng ®óng quy c¸ch, chñng lo¹i th×kh«ng sö dông ®îc hoÆc gi¸ trÞ sö dông cña vËt ®ã bÞ gi¶m sót. Khi thùc hiÖn nghÜa vô chuyÓn giao vËt ®ång bé th× ph¶i chuyÓngiao toµn bé c¸c phÇn hoÆc c¸c bé phËn hîp thµnh, trõ trêng hîp cã tho¶thuËn kh¸c. §iÒu 181. QuyÒn tµi s¶n QuyÒn tµi s¶n lµ quyÒn trÞ gi¸ ®îc b»ng tiÒn vµ cã thÓ chuyÓn giaotrong giao dÞch d©n sù, kÓ c¶ quyÒn së h÷u trÝ tuÖ. Ch¬ng XII NéI DUNG QUYÒN Së H÷U Môc 1 QUYÒN CHIÕM H÷U §iÒu 182. QuyÒn chiÕm h÷u QuyÒn chiÕm h÷u lµ quyÒn n¾m gi÷, qu¶n lý tµi s¶n. §iÒu 183. ChiÕm h÷u cã c¨n cø ph¸p luËt ChiÕm h÷u cã c¨n cø ph¸p luËt lµ viÖc chiÕm h÷u tµi s¶n trong c¸c tr-êng hîp sau ®©y: 1. Chñ së h÷u chiÕm h÷u tµi s¶n; 2. Ngêi ®îc chñ së h÷u uû quyÒn qu¶n lý tµi s¶n; 3. Ngêi ®îc chuyÓn giao quyÒn chiÕm h÷u th«ng qua giao dÞch d©nsù phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt; 4. Ngêi ph¸t hiÖn vµ gi÷ tµi s¶n v« chñ, tµi s¶n kh«ng x¸c ®Þnh ®îc ailµ chñ së h÷u, tµi s¶n bÞ ®¸nh r¬i, bÞ bá quªn, bÞ ch«n giÊu, bÞ ch×m®¾m phï hîp víi c¸c ®iÒu kiÖn do ph¸p luËt quy ®Þnh; 5. Ngêi ph¸t hiÖn vµ gi÷ gia sóc, gia cÇm, vËt nu«i díi níc bÞ thÊt l¹cphï hîp víi c¸c ®iÒu kiÖn do ph¸p luËt quy ®Þnh; 6. C¸c trêng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh. §iÒu 184. QuyÒn chiÕm h÷u cña chñ së h÷u Trong trêng hîp chñ së h÷u chiÕm h÷u tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nhth× chñ së h÷u ®îc thùc hiÖn mäi hµnh vi theo ý chÝ cña m×nh ®Ó n¾mgi÷, qu¶n lý tµi s¶n nhng kh«ng ®îc tr¸i ph¸p luËt, ®¹o ®øc x· héi.
  • 46. 46 ViÖc chiÕm h÷u cña chñ së h÷u kh«ng bÞ h¹n chÕ, gi¸n ®o¹n vÒ thêigian, trõ trêng hîp chñ së h÷u chuyÓn giao viÖc chiÕm h÷u cho ngêi kh¸choÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 185. QuyÒn chiÕm h÷u cña ngêi ®îc chñ së h÷u uû quyÒn qu¶n lý tµi s¶n 1. Khi chñ së h÷u uû quyÒn qu¶n lý tµi s¶n cho ngêi kh¸c th× ngêi ®îcuû quyÒn thùc hiÖn quyÒn chiÕm h÷u tµi s¶n ®ã trong ph¹m vi, theo c¸chthøc, thêi h¹n do chñ së h÷u x¸c ®Þnh. 2. Ngêi ®îc uû quyÒn qu¶n lý tµi s¶n kh«ng thÓ trë thµnh chñ së h÷u®èi víi tµi s¶n ®îc giao theo c¨n cø vÒ thêi hiÖu quy ®Þnh t¹i kho¶n 1§iÒu 247 cña Bé luËt nµy. §iÒu 186. QuyÒn chiÕm h÷u cña ngêi ®îc giao tµi s¶n th«ng qua giao dÞch d©n sù 1. Khi chñ së h÷u giao tµi s¶n cho ngêi kh¸c th«ng qua giao dÞch d©nsù mµ néi dung kh«ng bao gåm viÖc chuyÓn quyÒn së h÷u th× ngêi ®îcgiao tµi s¶n ph¶i thùc hiÖn viÖc chiÕm h÷u tµi s¶n ®ã phï hîp víi môc®Ých, néi dung cña giao dÞch. 2. Ngêi ®îc giao tµi s¶n cã quyÒn sö dông tµi s¶n ®îc giao, ®îcchuyÓn quyÒn chiÕm h÷u, sö dông tµi s¶n ®ã cho ngêi kh¸c, nÕu ®îcchñ së h÷u ®ång ý. 3. Ngêi ®îc giao tµi s¶n kh«ng thÓ trë thµnh chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n®îc giao theo c¨n cø vÒ thêi hiÖu quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 247 cña BéluËt nµy. §iÒu 187. QuyÒn chiÕm h÷u tµi s¶n bÞ ®¸nh r¬i, bÞ bá quªn, bÞ ch«n giÊu, bÞ ch×m ®¾m, tµi s¶n kh«ng x¸c ®Þnh ®îc ai lµ chñ së h÷u 1. Ngêi ph¸t hiÖn tµi s¶n bÞ ®¸nh r¬i, bÞ bá quªn, bÞ ch«n giÊu, bÞch×m ®¾m ph¶i th«ng b¸o hoÆc tr¶ l¹i ngay cho chñ së h÷u; nÕu kh«ngbiÕt ai lµ chñ së h÷u th× ph¶i th«ng b¸o hoÆc giao nép cho Uû ban nh©nd©n x·, phêng, thÞ trÊn hoÆc c«ng an c¬ së gÇn nhÊt hoÆc c¬ quan nhµníc cã thÈm quyÒn kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Ngêi ph¸t hiÖn tµi s¶n kh«ng x¸c ®Þnh ®îc ai lµ chñ së h÷u, tµi s¶nbÞ ®¸nh r¬i, bÞ bá quªn, bÞ ch«n giÊu, bÞ ch×m ®¾m ®îc chiÕm h÷u tµis¶n ®ã tõ thêi ®iÓm ph¸t hiÖn ®Õn thêi ®iÓm tr¶ l¹i cho chñ së h÷u hoÆc®Õn thêi ®iÓm giao nép cho c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn. 2. §èi víi tµi s¶n do ngêi kh¸c tÈu t¸n nh»m che giÊu hµnh vi vi ph¹mph¸p luËt hoÆc trèn tr¸nh viÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù th× ngêi ph¸thiÖn ph¶i th«ng b¸o hoÆc giao nép ngay cho c¬ quan nhµ níc cã thÈmquyÒn quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy.
  • 47. 47 §iÒu 188. QuyÒn chiÕm h÷u gia sóc, gia cÇm, vËt nu«i díi níc bÞ thÊt l¹c Ngêi ph¸t hiÖn vµ gi÷ gia sóc, gia cÇm, vËt nu«i díi níc bÞ thÊt l¹cph¶i th«ng b¸o hoÆc tr¶ l¹i ngay cho chñ së h÷u; nÕu cha x¸c ®Þnh ®îcchñ së h÷u th× ®îc chiÕm h÷u tµi s¶n ®ã tõ thêi ®iÓm ph¸t hiÖn ®Õn thêi®iÓm tr¶ l¹i cho chñ së h÷u. §iÒu 189. ChiÕm h÷u kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt nhng ngay t×nh ViÖc chiÕm h÷u tµi s¶n kh«ng phï hîp víi quy ®Þnh t¹i §iÒu 183 cñaBé luËt nµy lµ chiÕm h÷u kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt. Ngêi chiÕm h÷u tµi s¶n kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt nhng ngay t×nh lµngêi chiÕm h÷u mµ kh«ng biÕt vµ kh«ng thÓ biÕt viÖc chiÕm h÷u tµi s¶n®ã lµ kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt. §iÒu 190. ChiÕm h÷u liªn tôc ViÖc chiÕm h÷u tµi s¶n ®îc thùc hiÖn trong mét kho¶ng thêi gian mµkh«ng cã tranh chÊp vÒ tµi s¶n ®ã lµ chiÕm h÷u liªn tôc, kÓ c¶ khi tµi s¶n®îc giao cho ngêi kh¸c chiÕm h÷u. §iÒu 191. ChiÕm h÷u c«ng khai ViÖc chiÕm h÷u tµi s¶n ®îc coi lµ chiÕm h÷u c«ng khai khi thùc hiÖnmét c¸ch minh b¹ch, kh«ng giÊu giÕm; tµi s¶n ®ang chiÕm h÷u ®îc södông theo tÝnh n¨ng, c«ng dông vµ ®îc ngêi chiÕm h÷u b¶o qu¶n, gi÷ g×nnh tµi s¶n cña chÝnh m×nh. Môc 2 QUYÒN Sö DôNG §iÒu 192. QuyÒn sö dông QuyÒn sö dông lµ quyÒn khai th¸c c«ng dông, hëng hoa lîi, lîi tøc tõtµi s¶n. §iÒu 193. QuyÒn sö dông cña chñ së h÷u Trong trêng hîp chñ së h÷u thùc hiÖn quyÒn sö dông tµi s¶n thuéc sëh÷u cña m×nh th× chñ së h÷u ®îc khai th¸c c«ng dông, hëng hoa lîi, lîi tøctõ tµi s¶n theo ý chÝ cña m×nh nhng kh«ng ®îc g©y thiÖt h¹i hoÆc lµm¶nh hëng ®Õn lîi Ých cña Nhµ níc, lîi Ých c«ng céng, quyÒn, lîi Ých hîpph¸p cña ngêi kh¸c. §iÒu 194. QuyÒn sö dông cña ngêi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u 1. QuyÒn sö dông tµi s¶n cã thÓ ®îc chuyÓn giao cho ngêi kh¸cth«ng qua hîp ®ång hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Ngêi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u cã quyÒn sö dông tµi s¶n ®óng tÝnhn¨ng, c«ng dông, ®óng ph¬ng thøc.
  • 48. 48 2. Ngêi chiÕm h÷u kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt nhng ngay t×nh còng cãquyÒn khai th¸c c«ng dông, hëng hoa lîi, lîi tøc tõ tµi s¶n theo quy ®Þnhcña ph¸p luËt. Môc 3 QUYÒN ®ÞNH ®O¹T §iÒu 195. QuyÒn ®Þnh ®o¹t QuyÒn ®Þnh ®o¹t lµ quyÒn chuyÓn giao quyÒn së h÷u tµi s¶n hoÆctõ bá quyÒn së h÷u ®ã. §iÒu 196. §iÒu kiÖn ®Þnh ®o¹t ViÖc ®Þnh ®o¹t tµi s¶n ph¶i do ngêi cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù thùchiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Trong trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh tr×nh tù, thñ tôc ®Þnh ®o¹t tµis¶n th× ph¶i tu©n theo tr×nh tù, thñ tôc ®ã. §iÒu 197. QuyÒn ®Þnh ®o¹t cña chñ së h÷u Chñ së h÷u cã quyÒn b¸n, trao ®æi, tÆng cho, cho vay, ®Ó thõa kÕ,tõ bá hoÆc thùc hiÖn c¸c h×nh thøc ®Þnh ®o¹t kh¸c phï hîp víi quy ®Þnhcña ph¸p luËt ®èi víi tµi s¶n. §iÒu 198. QuyÒn ®Þnh ®o¹t cña ngêi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u Ngêi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u tµi s¶n chØ cã quyÒn ®Þnh ®o¹t tµis¶n theo uû quyÒn cña chñ së h÷u hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Ngêi ®îc chñ së h÷u uû quyÒn ®Þnh ®o¹t tµi s¶n ph¶i thùc hiÖn viÖc®Þnh ®o¹t phï hîp víi ý chÝ, lîi Ých cña chñ së h÷u. §iÒu 199. H¹n chÕ quyÒn ®Þnh ®o¹t 1. QuyÒn ®Þnh ®o¹t chØ bÞ h¹n chÕ trong trêng hîp do ph¸p luËt quy®Þnh. 2. Khi tµi s¶n ®em b¸n lµ di tÝch lÞch sö, v¨n ho¸ th× Nhµ níc cãquyÒn u tiªn mua. Trong trêng hîp ph¸p nh©n, c¸ nh©n, chñ thÓ kh¸c cã quyÒn u tiªnmua ®èi víi tµi s¶n nhÊt ®Þnh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt th× khi b¸n tµis¶n, chñ së h÷u ph¶i dµnh quyÒn u tiªn mua cho c¸c chñ thÓ ®ã. Ch¬ng XIII C¸C H×NH THøC Së H÷U Môc 1 Së H÷U Nhµ níc
  • 49. 49 §iÒu 200. Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc bao gåm ®Êt ®ai, rõng tùnhiªn, rõng trång cã nguån vèn tõ ng©n s¸ch nhµ níc, nói, s«ng hå, nguånníc, tµi nguyªn trong lßng ®Êt, nguån lîi tù nhiªn ë vïng biÓn, thÒm lôc®Þa vµ vïng trêi, phÇn vèn vµ tµi s¶n do Nhµ níc ®Çu t vµo doanhnghiÖp, c«ng tr×nh thuéc c¸c ngµnh vµ lÜnh vùc kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi,khoa häc, kü thuËt, ngo¹i giao, quèc phßng, an ninh cïng c¸c tµi s¶n kh¸cdo ph¸p luËt quy ®Þnh. §iÒu 201. Thùc hiÖn quyÒn cña chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc 1. Nhµ níc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam thùc hiÖn quyÒncña chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc. 2. ChÝnh phñ thèng nhÊt qu¶n lý vµ b¶o ®¶m sö dông ®óng môc®Ých, hiÖu qu¶ vµ tiÕt kiÖm tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc. §iÒu 202. Qu¶n lý, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc ViÖc qu¶n lý, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµníc ®îc thùc hiÖn trong ph¹m vi vµ theo tr×nh tù do ph¸p luËt quy ®Þnh. §iÒu 203. Thùc hiÖn quyÒn së h÷u nhµ níc ®èi víi tµi s¶n ®îc ®Çu t vµo doanh nghiÖp nhµ níc 1. Khi tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc ®îc ®Çu t vµo doanhnghiÖp nhµ níc th× Nhµ níc thùc hiÖn quyÒn cña chñ së h÷u ®èi víi tµis¶n ®ã theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ doanh nghiÖp. 2. Doanh nghiÖp nhµ níc cã quyÒn qu¶n lý, sö dông vèn, ®Êt ®ai, tµinguyªn vµ c¸c tµi s¶n kh¸c do Nhµ níc ®Çu t theo quy ®Þnh cña ph¸p luËtvÒ doanh nghiÖp. §iÒu 204. Thùc hiÖn quyÒn së h÷u nhµ níc ®èi víi tµi s¶n ®îc giao cho c¬ quan nhµ níc, ®¬n vÞ vò trang 1. Khi tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc ®îc giao cho c¬ quannhµ níc, ®¬n vÞ vò trang th× Nhµ níc thùc hiÖn quyÒn kiÓm tra, gi¸m s¸tviÖc qu¶n lý, sö dông tµi s¶n ®ã. 2. C¬ quan nhµ níc, ®¬n vÞ vò trang cã quyÒn qu¶n lý, sö dông®óng môc ®Ých, theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®èi víi tµi s¶n ®îc Nhµ nícgiao. §iÒu 205. Thùc hiÖn quyÒn së h÷u nhµ níc ®èi víi tµi s¶n ®îc giao cho tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi, tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp 1. Khi tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc ®îc giao cho tæ chøc
  • 50. 50chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi, tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒnghiÖp th× Nhµ níc thùc hiÖn quyÒn kiÓm tra, gi¸m s¸t viÖc qu¶n lý, södông tµi s¶n ®ã. 2. Tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi, tæ chøc chÝnh trÞx· héi - nghÒ nghiÖp cã quyÒn qu¶n lý, sö dông tµi s¶n ®îc Nhµ níc giao®óng môc ®Ých, ph¹m vi, theo c¸ch thøc, tr×nh tù do ph¸p luËt quy ®Þnhphï hîp víi chøc n¨ng, nhiÖm vô ®îc quy ®Þnh trong ®iÒu lÖ. §iÒu 206. QuyÒn cña doanh nghiÖp, hé gia ®×nh, tæ hîp t¸c vµ c¸ nh©n ®èi víi viÖc sö dông, khai th¸c tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc Trong trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh vµ ®îc c¬ quan nhµ níc cãthÈm quyÒn cho phÐp, doanh nghiÖp, hé gia ®×nh, tæ hîp t¸c vµ c¸ nh©n®îc sö dông ®Êt, khai th¸c nguån lîi thuû s¶n vµ tµi nguyªn kh¸c thuéch×nh thøc së h÷u nhµ níc vµ ph¶i sö dông, khai th¸c ®óng môc ®Ých, cãhiÖu qu¶, thùc hiÖn ®Çy ®ñ nghÜa vô ®èi víi Nhµ níc theo quy ®Þnh cñaph¸p luËt. §iÒu 207. Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc cha ®îc giao cho tæ chøc, c¸ nh©n qu¶n lý §èi víi tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc mµ cha ®îc giao cho tæchøc, c¸ nh©n qu¶n lý th× ChÝnh phñ tæ chøc thùc hiÖn viÖc b¶o vÖ,®iÒu tra, kh¶o s¸t vµ lËp quy ho¹ch ®a vµo khai th¸c. Môc 2 Së H÷U tËp thÓ §iÒu 208. Së h÷u tËp thÓ Së h÷u tËp thÓ lµ së h÷u cña hîp t¸c x· hoÆc c¸c h×nh thøc kinh tÕtËp thÓ æn ®Þnh kh¸c do c¸ nh©n, hé gia ®×nh cïng gãp vèn, gãp søchîp t¸c s¶n xuÊt, kinh doanh nh»m thùc hiÖn môc ®Ých chung ®îc quy®Þnh trong ®iÒu lÖ, theo nguyªn t¾c tù nguyÖn, b×nh ®¼ng, d©n chñ,cïng qu¶n lý vµ cïng hëng lîi. §iÒu 209. Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u tËp thÓ Tµi s¶n ®îc h×nh thµnh tõ nguån ®ãng gãp cña c¸c thµnh viªn, thunhËp hîp ph¸p do s¶n xuÊt, kinh doanh, ®îc Nhµ níc hç trî hoÆc tõ c¸cnguån kh¸c phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt lµ tµi s¶n thuéc së h÷u cñatËp thÓ ®ã. §iÒu 210. ChiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u tËp thÓ 1. ViÖc chiÕm h÷u, sö dông vµ ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc h×nh thøc sëh÷u tËp thÓ ph¶i tu©n theo ph¸p luËt, phï hîp víi ®iÒu lÖ cña tËp thÓ ®ã,
  • 51. 51b¶o ®¶m sù ph¸t triÓn æn ®Þnh cña së h÷u tËp thÓ. 2. Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u tËp thÓ ®îc giao cho c¸c thµnh viªnkhai th¸c c«ng dông b»ng søc lao ®éng cña m×nh trong ho¹t ®éng s¶nxuÊt, kinh doanh nh»m phôc vô nhu cÇu më réng s¶n xuÊt, ph¸t triÓn kinhtÕ chung vµ lîi Ých, nhu cÇu cña c¸c thµnh viªn. 3. Thµnh viªn cña tËp thÓ cã quyÒn ®îc u tiªn mua, thuª, thuª kho¸ntµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u tËp thÓ. Môc 3 Së H÷U t nh©n §iÒu 211. Së h÷u t nh©n Së h÷u t nh©n lµ së h÷u cña c¸ nh©n ®èi víi tµi s¶n hîp ph¸p cñam×nh. Së h÷u t nh©n bao gåm së h÷u c¸ thÓ, së h÷u tiÓu chñ, së h÷u t b¶nt nh©n. §iÒu 212. Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u t nh©n 1. Thu nhËp hîp ph¸p, cña c¶i ®Ó dµnh, nhµ ë, t liÖu sinh ho¹t, t liÖus¶n xuÊt, vèn, hoa lîi, lîi tøc vµ c¸c tµi s¶n hîp ph¸p kh¸c cña c¸ nh©n lµ tµis¶n thuéc h×nh thøc së h÷u t nh©n. Tµi s¶n hîp ph¸p thuéc h×nh thøc së h÷u t nh©n kh«ng bÞ h¹n chÕvÒ sè lîng, gi¸ trÞ. 2. C¸ nh©n kh«ng ®îc së h÷u ®èi víi tµi s¶n mµ ph¸p luËt quy ®Þnhkh«ng thÓ thuéc h×nh thøc së h÷u së h÷u t nh©n. §iÒu 213. ChiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u t nh©n 1. C¸ nh©n cã quyÒn chiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuécsë h÷u cña m×nh nh»m phôc vô nhu cÇu sinh ho¹t, tiªu dïng hoÆc s¶nxuÊt, kinh doanh vµ c¸c môc ®Ých kh¸c phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸pluËt. 2. ViÖc chiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc h×nh thøc sëh÷u t nh©n kh«ng ®îc g©y thiÖt h¹i hoÆc lµm ¶nh hëng ®Õn lîi Ých cñaNhµ níc, lîi Ých c«ng céng, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ngêi kh¸c. Môc 4 Së H÷U CHUNG §iÒu 214. Së h÷u chung Së h÷u chung lµ së h÷u cña nhiÒu chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n. Së h÷u chung bao gåm së h÷u chung theo phÇn vµ së h÷u chung hîp
  • 52. 52nhÊt. Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u chung lµ tµi s¶n chung. §iÒu 215. X¸c lËp quyÒn së h÷u chung QuyÒn së h÷u chung ®îc x¸c lËp theo tho¶ thuËn cña c¸c chñ së h÷u,theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt hoÆc theo tËp qu¸n. §iÒu 216. Së h÷u chung theo phÇn 1. Së h÷u chung theo phÇn lµ së h÷u chung mµ trong ®ã phÇnquyÒn së h÷u cña mçi chñ së h÷u ®îc x¸c ®Þnh ®èi víi tµi s¶n chung. 2. Mçi chñ së h÷u chung theo phÇn cã quyÒn, nghÜa vô ®èi víi tµis¶n thuéc së h÷u chung t¬ng øng víi phÇn quyÒn së h÷u cña m×nh, trõ tr-êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 217. Së h÷u chung hîp nhÊt 1. Së h÷u chung hîp nhÊt lµ së h÷u chung mµ trong ®ã phÇn quyÒnsë h÷u cña mçi chñ së h÷u chung kh«ng ®îc x¸c ®Þnh ®èi víi tµi s¶nchung. Së h÷u chung hîp nhÊt bao gåm së h÷u chung hîp nhÊt cã thÓ ph©nchia vµ së h÷u chung hîp nhÊt kh«ng ph©n chia. 2. C¸c chñ së h÷u chung hîp nhÊt cã quyÒn, nghÜa vô ngang nhau®èi víi tµi s¶n thuéc së h÷u chung. §iÒu 218. Së h÷u chung hçn hîp 1. Së h÷u chung hçn hîp lµ së h÷u ®èi víi tµi s¶n do c¸c chñ së h÷uthuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c nhau gãp vèn ®Ó s¶n xuÊt, kinh doanhthu lîi nhuËn. 2. Tµi s¶n ®îc h×nh thµnh tõ nguån vèn gãp cña c¸c chñ së h÷u, lîinhuËn hîp ph¸p thu ®îc tõ ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh hoÆc tõ c¸cnguån kh¸c phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt lµ tµi s¶n thuéc së h÷uchung hçn hîp. 3. ViÖc chiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc së h÷u chunghçn hîp ph¶i tu©n theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 216 cña Bé luËt nµy vµ c¸c quy®Þnh cña ph¸p luËt cã liªn quan ®Õn viÖc gãp vèn, tæ chøc, ho¹t ®éngs¶n xuÊt, kinh doanh, qu¶n lý, ®iÒu hµnh, tr¸ch nhiÖm vÒ tµi s¶n vµph©n chia lîi nhuËn. §iÒu 219. Së h÷u chung cña vî chång 1. Së h÷u chung cña vî chång lµ së h÷u chung hîp nhÊt. 2. Vî chång cïng nhau t¹o lËp, ph¸t triÓn khèi tµi s¶n chung b»ng c«ngsøc cña mçi ngêi; cã quyÒn ngang nhau trong viÖc chiÕm h÷u, sö dông,®Þnh ®o¹t tµi s¶n chung.
  • 53. 53 3. Vî chång cïng bµn b¹c, tho¶ thuËn hoÆc uû quyÒn cho nhauchiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n chung. 4. Tµi s¶n chung cña vî chång cã thÓ ph©n chia theo tho¶ thuËnhoÆc theo quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n. §iÒu 220. Së h÷u chung cña céng ®ång 1. Së h÷u chung cña céng ®ång lµ së h÷u cña dßng hä, th«n, Êp,lµng, b¶n, bu«n, sãc, céng ®ång t«n gi¸o vµ c¸c céng ®ång d©n c kh¸c ®èivíi tµi s¶n ®îc h×nh thµnh theo tËp qu¸n, tµi s¶n do c¸c thµnh viªn cñacéng ®ång cïng nhau ®ãng gãp, quyªn gãp, ®îc tÆng cho chung hoÆc tõc¸c nguån kh¸c phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt nh»m môc ®Ých tho¶m·n lîi Ých chung hîp ph¸p cña c¶ céng ®ång. 2. C¸c thµnh viªn cña céng ®ång cïng qu¶n lý, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµis¶n chung theo tho¶ thuËn hoÆc theo tËp qu¸n, v× lîi Ých cña céng ®ångnhng kh«ng ®îc tr¸i ph¸p luËt, ®¹o ®øc x· héi. 3. Tµi s¶n chung cña céng ®ång lµ tµi s¶n chung hîp nhÊt. §iÒu 221. ChiÕm h÷u tµi s¶n chung C¸c chñ së h÷u chung cïng qu¶n lý tµi s¶n chung theo nguyªn t¾cnhÊt trÝ, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnhkh¸c. §iÒu 222. Sö dông tµi s¶n chung 1. Mçi chñ së h÷u chung theo phÇn cã quyÒn khai th¸c c«ng dông, h-ëng hoa lîi, lîi tøc tõ tµi s¶n chung t¬ng øng víi phÇn quyÒn së h÷u cñam×nh, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 2. C¸c chñ së h÷u chung hîp nhÊt cã quyÒn ngang nhau trong viÖckhai th¸c c«ng dông, hëng hoa lîi, lîi tøc tõ tµi s¶n chung, nÕu kh«ng cãtho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 223. §Þnh ®o¹t tµi s¶n chung 1. Mçi chñ së h÷u chung theo phÇn cã quyÒn ®Þnh ®o¹t phÇnquyÒn së h÷u cña m×nh theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸pluËt. 2. ViÖc ®Þnh ®o¹t tµi s¶n chung hîp nhÊt ®îc thùc hiÖn theo tho¶thuËn cña c¸c chñ së h÷u chung hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. 3. Trong trêng hîp mét chñ së h÷u chung b¸n phÇn quyÒn së h÷u cñam×nh th× chñ së h÷u chung kh¸c ®îc quyÒn u tiªn mua. Trong thêi h¹n bath¸ng ®èi víi tµi s¶n chung lµ bÊt ®éng s¶n, mét th¸ng ®èi víi tµi s¶nchung lµ ®éng s¶n, kÓ tõ ngµy c¸c chñ së h÷u chung kh¸c nhËn ®îc th«ngb¸o vÒ viÖc b¸n vµ c¸c ®iÒu kiÖn b¸n mµ kh«ng cã chñ së h÷u chung nµomua th× chñ së h÷u ®ã ®îc quyÒn b¸n cho ngêi kh¸c.
  • 54. 54 Trong trêng hîp b¸n phÇn quyÒn së h÷u mµ cã sù vi ph¹m vÒ quyÒn -u tiªn mua th× trong thêi h¹n ba th¸ng, kÓ tõ ngµy ph¸t hiÖn cã sù vi ph¹mvÒ quyÒn u tiªn mua, chñ së h÷u chung theo phÇn trong sè c¸c chñ sëh÷u chung cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n chuyÓn sang cho m×nh quyÒn vµnghÜa vô cña ngêi mua; bªn cã lçi g©y thiÖt h¹i ph¶i båi thêng thiÖt h¹i. 4. Trong trêng hîp mét trong c¸c chñ së h÷u chung tõ bá phÇn quyÒnsë h÷u cña m×nh hoÆc khi ngêi nµy chÕt mµ kh«ng cã ngêi thõa kÕ th×phÇn quyÒn së h÷u ®ã thuéc Nhµ níc, trõ trêng hîp së h÷u chung cñacéng ®ång th× thuéc së h÷u chung cña c¸c chñ së h÷u chung cßn l¹i. §iÒu 224. Chia tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u chung 1. Trong trêng hîp së h÷u chung cã thÓ ph©n chia th× mçi chñ së h÷uchung ®Òu cã quyÒn yªu cÇu chia tµi s¶n chung; nÕu c¸c chñ së h÷uchung ®· tho¶ thuËn kh«ng ph©n chia tµi s¶n chung trong mét thêi h¹n th×mçi chñ së h÷u chung chØ cã quyÒn yªu cÇu chia tµi s¶n chung khi hÕtthêi h¹n ®ã; khi tµi s¶n chung kh«ng thÓ chia ®îc b»ng hiÖn vËt th× ®îctrÞ gi¸ thµnh tiÒn ®Ó chia. 2. Trong trêng hîp cã ngêi yªu cÇu mét ngêi trong sè c¸c chñ së h÷uchung thùc hiÖn nghÜa vô thanh to¸n khi ngêi ®ã kh«ng cã tµi s¶n riªnghoÆc tµi s¶n riªng kh«ng ®ñ ®Ó thanh to¸n th× ngêi yªu cÇu cã quyÒnyªu cÇu chia tµi s¶n chung ®Ó nhËn tiÒn thanh to¸n vµ ®îc tham gia vµoviÖc chia tµi s¶n chung, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. NÕu kh«ng thÓ chia phÇn quyÒn së h÷u b»ng hiÖn vËt hoÆc viÖcchia nµy bÞ c¸c chñ së h÷u chung cßn l¹i ph¶n ®èi th× ngêi cã quyÒn cãquyÒn yªu cÇu ngêi cã nghÜa vô b¸n phÇn quyÒn së h÷u cña m×nh ®Óthùc hiÖn nghÜa vô thanh to¸n. §iÒu 225. Së h÷u chung trong nhµ chung c 1. PhÇn diÖn tÝch, trang thiÕt bÞ dïng chung trong nhµ chung c thuécsë h÷u chung cña tÊt c¶ chñ së h÷u c¸c c¨n hé trong nhµ ®ã vµ kh«ng thÓph©n chia, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c hoÆc cã sù tho¶ thuËncña tÊt c¶ c¸c chñ së h÷u. 2. Chñ së h÷u c¸c c¨n hé trong nhµ chung c cã quyÒn vµ nghÜa vôngang nhau trong viÖc qu¶n lý, sö dông phÇn diÖn tÝch vµ thiÕt bÞchung. 3. Trong trêng hîp nhµ chung c bÞ tiªu huû th× chñ së h÷u c¸c c¨n hétrong nhµ chung c cã quyÒn sö dông diÖn tÝch mÆt ®Êt cña nhµ chungc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. §iÒu 226. ChÊm døt së h÷u chung Së h÷u chung chÊm døt trong c¸c trêng hîp sau ®©y: 1. Tµi s¶n chung ®· ®îc chia;
  • 55. 55 2. Mét trong sè c¸c chñ së h÷u chung ®îc hëng toµn bé tµi s¶n chung; 3. Tµi s¶n chung kh«ng cßn; 4. C¸c trêng hîp kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Môc 5 Së H÷U cña tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi §iÒu 227. Së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi Së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi lµ së h÷ucña tæ chøc ®ã nh»m thùc hiÖn môc ®Ých chung quy ®Þnh trong ®iÒulÖ. §iÒu 228. Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi 1. Tµi s¶n ®îc h×nh thµnh tõ nguån ®ãng gãp cña c¸c thµnh viªn, tµis¶n ®îc tÆng cho chung vµ tõ c¸c nguån kh¸c phï hîp víi quy ®Þnh cñaph¸p luËt lµ tµi s¶n thuéc së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnhtrÞ - x· héi. Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc ®· chuyÓn giao quyÒn sëh÷u cho tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi lµ tµi s¶n thuéc sëh÷u cña tæ chøc ®ã. 2. Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc giao cho tæ chøc chÝnhtrÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi ®Ó qu¶n lý vµ sö dông th× kh«ng thuéc sëh÷u cña tæ chøc ®ã. §iÒu 229. ChiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi Tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi thùc hiÖn quyÒnchiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh theo quy®Þnh cña ph¸p luËt vµ phï hîp víi môc ®Ých ho¹t ®éng ®îc quy ®Þnhtrong ®iÒu lÖ. Môc 6 Së H÷U cña tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp §iÒu 230. Së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp Së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi,tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp lµ së h÷u cña c¶ tæ chøc ®ã nh»m thùchiÖn môc ®Ých chung cña c¸c thµnh viªn ®îc quy ®Þnh trong ®iÒu lÖ.
  • 56. 56 §iÒu 231. Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp Tµi s¶n ®îc h×nh thµnh tõ nguån ®ãng gãp cña c¸c thµnh viªn, tµi s¶n®îc tÆng cho chung hoÆc tõ c¸c nguån kh¸c phï hîp víi quy ®Þnh cñaph¸p luËt lµ tµi s¶n thuéc së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒnghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp ®ã. §iÒu 232. ChiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp Tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x·héi - nghÒ nghiÖp thùc hiÖn quyÒn chiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµis¶n thuéc së h÷u cña m×nh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vµ phï hîp víimôc ®Ých ho¹t ®éng ®îc quy ®Þnh trong ®iÒu lÖ. Ch¬ng XIV X¸C LËP, CHÊM DøT QUYÒN Së H÷U Môc 1 X¸C LËP QUYÒN Së H÷U §iÒu 233. X¸c lËp quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n cã ®îc do lao ®éng, do ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh hîp ph¸p Ngêi lao ®éng, ngêi tiÕn hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh hîpph¸p cã quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n do lao ®éng, do ho¹t ®éng s¶n xuÊt,kinh doanh hîp ph¸p, kÓ tõ thêi ®iÓm cã ®îc tµi s¶n ®ã. §iÒu 234. X¸c lËp quyÒn së h÷u theo tho¶ thuËn Ngêi ®îc giao tµi s¶n th«ng qua hîp ®ång mua b¸n, tÆng cho, trao®æi, cho vay cã quyÒn së h÷u tµi s¶n ®ã, kÓ tõ thêi ®iÓm chuyÓn giaotµi s¶n, nÕu c¸c bªn kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt kh«ng cãquy ®Þnh kh¸c. §iÒu 235. X¸c lËp quyÒn së h÷u ®èi víi hoa lîi, lîi tøc Chñ së h÷u, ngêi sö dông tµi s¶n cã quyÒn së h÷u ®èi víi hoa lîi, lîitøc theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt, kÓ tõ thêi ®iÓmthu ®îc hoa lîi, lîi tøc ®ã. §iÒu 236. X¸c lËp quyÒn së h÷u trong trêng hîp s¸p nhËp 1. Trong trêng hîp tµi s¶n cña nhiÒu chñ së h÷u kh¸c nhau ®îc s¸pnhËp víi nhau t¹o thµnh vËt kh«ng chia ®îc vµ kh«ng thÓ x¸c ®Þnh tµi s¶n®em s¸p nhËp lµ vËt chÝnh hoÆc vËt phô th× vËt míi ®îc t¹o thµnh lµ tµi
  • 57. 57s¶n thuéc së h÷u chung cña c¸c chñ së h÷u ®ã; nÕu tµi s¶n ®em s¸pnhËp lµ vËt chÝnh vµ vËt phô th× vËt míi ®îc t¹o thµnh thuéc chñ së h÷uvËt chÝnh, kÓ tõ thêi ®iÓm vËt míi ®îc t¹o thµnh; chñ së h÷u tµi s¶n míiph¶i thanh to¸n cho chñ së h÷u vËt phô phÇn gi¸ trÞ cña vËt phô ®ã, nÕukh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c. 2. Khi mét ngêi s¸p nhËp tµi s¶n lµ ®éng s¶n cña ngêi kh¸c vµo tµis¶n lµ ®éng s¶n cña m×nh, mÆc dï ®· biÕt hoÆc ph¶i biÕt tµi s¶n ®ãkh«ng ph¶i lµ cña m×nh vµ còng kh«ng ®îc sù ®ång ý cña chñ së h÷u tµis¶n bÞ s¸p nhËp th× chñ së h÷u tµi s¶n bÞ s¸p nhËp cã mét trong c¸cquyÒn sau ®©y: a) Yªu cÇu ngêi s¸p nhËp tµi s¶n giao tµi s¶n míi cho m×nh vµ thanhto¸n cho ngêi s¸p nhËp gi¸ trÞ tµi s¶n cña ngêi ®ã; b) Yªu cÇu ngêi s¸p nhËp tµi s¶n thanh to¸n gi¸ trÞ phÇn tµi s¶n cñam×nh vµ båi thêng thiÖt h¹i, nÕu kh«ng nhËn tµi s¶n míi. 3. Khi mét ngêi s¸p nhËp tµi s¶n lµ ®éng s¶n cña ngêi kh¸c vµo tµis¶n lµ bÊt ®éng s¶n cña m×nh, mÆc dï ®· biÕt hoÆc ph¶i biÕt tµi s¶n®ã kh«ng ph¶i lµ cña m×nh vµ còng kh«ng ®îc sù ®ång ý cña chñ së h÷utµi s¶n bÞ s¸p nhËp th× chñ së h÷u tµi s¶n bÞ s¸p nhËp cã quyÒn yªu cÇungêi s¸p nhËp tµi s¶n thanh to¸n gi¸ trÞ phÇn tµi s¶n cña m×nh vµ båi th-êng thiÖt h¹i. §iÒu 237. X¸c lËp quyÒn së h÷u trong trêng hîp trén lÉn 1. Trong trêng hîp tµi s¶n cña nhiÒu chñ së h÷u kh¸c nhau ®îc trénlÉn víi nhau t¹o thµnh vËt míi kh«ng chia ®îc th× vËt míi lµ tµi s¶n thuécsë h÷u chung cña c¸c chñ së h÷u ®ã, kÓ tõ thêi ®iÓm trén lÉn. 2. Khi mét ngêi ®· trén lÉn tµi s¶n cña ngêi kh¸c vµo tµi s¶n cñam×nh, mÆc dï ®· biÕt hoÆc ph¶i biÕt tµi s¶n ®ã kh«ng ph¶i cña m×nhvµ kh«ng ®îc sù ®ång ý cña chñ së h÷u tµi s¶n bÞ trén lÉn th× chñ sëh÷u tµi s¶n bÞ trén lÉn cã mét trong c¸c quyÒn sau ®©y: a) Yªu cÇu ngêi ®· trén lÉn tµi s¶n giao tµi s¶n míi cho m×nh vµ thanhto¸n cho ngêi ®· trén lÉn phÇn gi¸ trÞ tµi s¶n cña ngêi ®ã; b) Yªu cÇu ngêi ®· trén lÉn tµi s¶n thanh to¸n gi¸ trÞ phÇn tµi s¶n cñam×nh vµ båi thêng thiÖt h¹i, nÕu kh«ng nhËn tµi s¶n míi. §iÒu 238. X¸c lËp quyÒn së h÷u trong trêng hîp chÕ biÕn 1. Chñ së h÷u cña nguyªn vËt liÖu ®îc ®em chÕ biÕn t¹o thµnh vËtmíi còng lµ chñ së h÷u cña vËt míi ®îc t¹o thµnh. 2. Ngêi dïng nguyªn vËt liÖu thuéc së h÷u cña ngêi kh¸c ®Ó chÕ biÕnmµ ngay t×nh th× trë thµnh chñ së h÷u cña tµi s¶n míi nhng ph¶i thanhto¸n gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu, båi thêng thiÖt h¹i cho chñ së h÷u nguyªn vËtliÖu ®ã. 3. Trong trêng hîp ngêi chÕ biÕn kh«ng ngay t×nh th× chñ së h÷u
  • 58. 58nguyªn vËt liÖu cã quyÒn yªu cÇu giao l¹i vËt míi; nÕu cã nhiÒu chñ sëh÷u nguyªn vËt liÖu th× nh÷ng ngêi nµy lµ ®ång chñ së h÷u theo phÇn®èi víi vËt míi ®îc t¹o thµnh, t¬ng øng víi gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu cña mçingêi. Chñ së h÷u nguyªn vËt liÖu bÞ chÕ biÕn kh«ng ngay t×nh cã quyÒnyªu cÇu ngêi chÕ biÕn båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 239. X¸c lËp quyÒn së h÷u ®èi víi vËt v« chñ, vËt kh«ng x¸c ®Þnh ®îc chñ së h÷u 1. VËt v« chñ lµ vËt mµ chñ së h÷u ®· tõ bá quyÒn së h÷u ®èi víi vËt®ã. Ngêi ®· ph¸t hiÖn vËt v« chñ lµ ®éng s¶n th× cã quyÒn së h÷u tµi s¶n®ã theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt; nÕu vËt ®îc ph¸t hiÖn lµ bÊt ®éng s¶nth× thuéc Nhµ níc. 2. Ngêi ph¸t hiÖn vËt kh«ng x¸c ®Þnh ®îc ai lµ chñ së h÷u ph¶i th«ngb¸o hoÆc giao nép cho Uû ban nh©n d©n x·, phêng, thÞ trÊn hoÆc c«ngan c¬ së gÇn nhÊt ®Ó th«ng b¸o c«ng khai cho chñ së h÷u biÕt mµ nhËnl¹i. ViÖc giao nép ph¶i ®îc lËp biªn b¶n, trong ®ã ghi râ hä, tªn, ®Þa chØcña ngêi giao nép, ngêi nhËn, t×nh tr¹ng, sè lîng, khèi lîng tµi s¶n giaonép. Uû ban nh©n d©n hoÆc c«ng an c¬ së ®· nhËn vËt ph¶i th«ng b¸ocho ngêi ph¸t hiÖn vÒ kÕt qu¶ x¸c ®Þnh chñ së h÷u. Trong trêng hîp vËt kh«ng x¸c ®Þnh ®îc ai lµ chñ së h÷u lµ ®éng s¶nth× sau mét n¨m, kÓ tõ ngµy th«ng b¸o c«ng khai, mµ vÉn kh«ng x¸c®Þnh ®îc ai lµ chñ së h÷u th× ®éng s¶n ®ã thuéc së h÷u cña ngêi ph¸thiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt; nÕu vËt lµ bÊt ®éng s¶n th× sau n¨mn¨m, kÓ tõ ngµy th«ng b¸o c«ng khai vÉn cha x¸c ®Þnh ®îc ai lµ chñ sëh÷u th× bÊt ®éng s¶n ®ã thuéc Nhµ níc; ngêi ph¸t hiÖn ®îc hëng métkho¶n tiÒn thëng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. §iÒu 240. X¸c lËp quyÒn së h÷u ®èi víi vËt bÞ ch«n giÊu, bÞ ch×m ®¾m ®îc t×m thÊy VËt bÞ ch«n giÊu, bÞ ch×m ®¾m ®îc t×m thÊy mµ kh«ng cã hoÆckh«ng x¸c ®Þnh ®îc ai lµ chñ së h÷u th× sau khi trõ chi phÝ t×m kiÕm,b¶o qu¶n, quyÒn së h÷u ®èi víi vËt ®ã ®îc x¸c ®Þnh nh sau: 1. VËt ®îc t×m thÊy lµ di tÝch lÞch sö, v¨n ho¸ th× thuéc Nhµ níc; ngêit×m thÊy vËt ®ã ®îc hëng mét kho¶n tiÒn thëng theo quy ®Þnh cña ph¸pluËt; 2. VËt ®îc t×m thÊy kh«ng ph¶i lµ di tÝch lÞch sö, v¨n ho¸, mµ cã gi¸trÞ ®Õn mêi th¸ng l¬ng tèi thiÓu do Nhµ níc quy ®Þnh th× thuéc së h÷ucña ngêi t×m thÊy; nÕu vËt t×m thÊy cã gi¸ trÞ lín h¬n mêi th¸ng l¬ng tèithiÓu do Nhµ níc quy ®Þnh th× ngêi t×m thÊy ®îc hëng gi¸ trÞ b»ng mêi
  • 59. 59th¸ng l¬ng tèi thiÓu do Nhµ níc quy ®Þnh vµ 50% gi¸ trÞ cña phÇn vît qu¸mêi th¸ng l¬ng tèi thiÓu do Nhµ níc quy ®Þnh, phÇn gi¸ trÞ cßn l¹i thuécNhµ níc. §iÒu 241. X¸c lËp quyÒn së h÷u ®èi víi vËt do ngêi kh¸c ®¸nh r¬i, bá quªn 1. Ngêi nhÆt ®îc vËt do ngêi kh¸c ®¸nh r¬i hoÆc bá quªn mµ biÕt ®-îc ®Þa chØ cña ngêi ®¸nh r¬i hoÆc bá quªn th× ph¶i th«ng b¸o hoÆc tr¶l¹i vËt cho ngêi ®ã; nÕu kh«ng biÕt ®Þa chØ cña ngêi ®¸nh r¬i hoÆc báquªn th× ph¶i th«ng b¸o hoÆc giao nép cho Uû ban nh©n d©n x·, phêng,thÞ trÊn hoÆc c«ng an c¬ së gÇn nhÊt ®Ó th«ng b¸o c«ng khai cho chñsë h÷u biÕt mµ nhËn l¹i. Uû ban nh©n d©n hoÆc c«ng an c¬ së ®· nhËn vËt ph¶i th«ng b¸ocho ngêi ®· giao nép vÒ kÕt qu¶ x¸c ®Þnh chñ së h÷u. 2. Sau mét n¨m, kÓ tõ ngµy th«ng b¸o c«ng khai vÒ vËt nhÆt ®îc mµkh«ng x¸c ®Þnh ®îc chñ së h÷u hoÆc chñ së h÷u kh«ng ®Õn nhËn, nÕuvËt cã gi¸ trÞ ®Õn mêi th¸ng l¬ng tèi thiÓu do Nhµ níc quy ®Þnh th× vËt®ã thuéc së h÷u cña ngêi nhÆt ®îc; nÕu vËt cã gi¸ trÞ lín h¬n mêi th¸ng l-¬ng tèi thiÓu do Nhµ níc quy ®Þnh th× sau khi trõ chi phÝ b¶o qu¶n ngêinhÆt ®îc ®îc hëng gi¸ trÞ b»ng mêi th¸ng l¬ng tèi thiÓu do Nhµ níc quy®Þnh vµ 50% gi¸ trÞ cña phÇn vît qu¸ mêi th¸ng l¬ng tèi thiÓu do Nhµ nícquy ®Þnh, phÇn gi¸ trÞ cßn l¹i thuéc Nhµ níc. 3. VËt bÞ ®¸nh r¬i, bÞ bá quªn lµ di tÝch lÞch sö, v¨n ho¸ mµ sau métn¨m, kÓ tõ ngµy th«ng b¸o c«ng khai, kh«ng x¸c ®Þnh ®îc chñ së h÷uhoÆc kh«ng cã ngêi ®Õn nhËn th× vËt ®ã thuéc Nhµ níc; ngêi nhÆt ®îcvËt ®ã ®îc hëng mét kho¶n tiÒn thëng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. §iÒu 242. X¸c lËp quyÒn së h÷u ®èi víi gia sóc bÞ thÊt l¹c Ngêi b¾t ®îc gia sóc bÞ thÊt l¹c ph¶i nu«i gi÷ vµ b¸o cho Uû bannh©n d©n x·, phêng, thÞ trÊn n¬i ngêi ®ã c tró ®Ó th«ng b¸o c«ng khaicho chñ së h÷u biÕt mµ nhËn l¹i. Chñ së h÷u nhËn l¹i gia sóc bÞ thÊt l¹cph¶i thanh to¸n tiÒn c«ng nu«i gi÷ vµ c¸c chi phÝ kh¸c cho ngêi b¾t ®îc. Sau s¸u th¸ng, kÓ tõ ngµy th«ng b¸o c«ng khai mµ kh«ng cã ngêi ®ÕnnhËn th× gia sóc ®ã thuéc së h÷u cña ngêi b¾t ®îc; nÕu gia sóc b¾t ®îclµ gia sóc th¶ r«ng theo tËp qu¸n th× thêi h¹n nµy lµ mét n¨m. Trong thêi gian nu«i gi÷ gia sóc bÞ thÊt l¹c, nÕu gia sóc cã sinh conth× ngêi b¾t ®îc gia sóc ®îc hëng mét nöa sè gia sóc sinh ra vµ ph¶i båithêng thiÖt h¹i nÕu cã lçi cè ý lµm chÕt gia sóc. §iÒu 243. X¸c lËp quyÒn së h÷u ®èi víi gia cÇm bÞ thÊt l¹c Trong trêng hîp gia cÇm cña mét ngêi bÞ thÊt l¹c, mµ ngêi kh¸c b¾t®îc th× ngêi b¾t ®îc ph¶i th«ng b¸o c«ng khai ®Ó chñ së h÷u gia cÇmbiÕt mµ nhËn l¹i. Chñ së h÷u nhËn l¹i gia cÇm bÞ thÊt l¹c ph¶i thanh to¸n
  • 60. 60tiÒn c«ng nu«i gi÷ vµ c¸c chi phÝ kh¸c cho ngêi b¾t ®îc. Sau mét th¸ng, kÓ tõ ngµy th«ng b¸o c«ng khai mµ kh«ng cã ngêi®Õn nhËn th× gia cÇm ®ã thuéc së h÷u cña ngêi b¾t ®îc. Trong thêi gian nu«i gi÷ gia cÇm bÞ thÊt l¹c, ngêi b¾t ®îc gia cÇm ®-îc hëng hoa lîi do gia cÇm sinh ra vµ ph¶i båi thêng thiÖt h¹i nÕu cã lçi cèý lµm chÕt gia cÇm. §iÒu 244. X¸c lËp quyÒn së h÷u ®èi víi vËt nu«i díi níc Khi vËt nu«i díi níc cña mét ngêi di chuyÓn tù nhiªn vµo ruéng, ao, håcña ngêi kh¸c th× thuéc së h÷u cña ngêi cã ruéng, ao, hå ®ã. Trong trênghîp vËt nu«i díi níc cã dÊu hiÖu riªng biÖt ®Ó cã thÓ x¸c ®Þnh vËt nu«ikh«ng thuéc së h÷u cña m×nh th× ngêi cã ruéng, ao, hå ®ã ph¶i th«ngb¸o c«ng khai ®Ó chñ së h÷u biÕt mµ nhËn l¹i. Sau mét th¸ng, kÓ tõ ngµyth«ng b¸o c«ng khai mµ kh«ng cã ngêi ®Õn nhËn th× vËt nu«i díi níc ®ãthuéc së h÷u ngêi cã ruéng, ao, hå ®ã. §iÒu 245. X¸c lËp quyÒn së h÷u do ®îc thõa kÕ Ngêi thõa kÕ cã quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n thõa kÕ theo quy ®Þnht¹i PhÇn thø t cña Bé luËt nµy. §iÒu 246. X¸c lËp quyÒn së h÷u theo b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n hoÆc theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn kh¸c QuyÒn së h÷u cã thÓ ®îc x¸c lËp c¨n cø vµo b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cñaToµ ¸n hoÆc quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn kh¸c. §iÒu 247. X¸c lËp quyÒn së h÷u theo thêi hiÖu 1. Ngêi chiÕm h÷u, ngêi ®îc lîi vÒ tµi s¶n kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËtnhng ngay t×nh, liªn tôc, c«ng khai trong thêi h¹n mêi n¨m ®èi víi ®éngs¶n, ba m¬i n¨m ®èi víi bÊt ®éng s¶n th× trë thµnh chñ së h÷u tµi s¶n ®ã,kÓ tõ thêi ®iÓm b¾t ®Çu chiÕm h÷u, trõ trêng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 2§iÒu nµy. 2. Ngêi chiÕm h÷u tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc kh«ng cãc¨n cø ph¸p luËt th× dï ngay t×nh, liªn tôc, c«ng khai, dï thêi gian chiÕmh÷u lµ bao l©u còng kh«ng thÓ trë thµnh chñ së h÷u tµi s¶n ®ã. Môc 2 CHÊM DøT QUYÒN Së H÷U §iÒu 248. Chñ së h÷u chuyÓn giao quyÒn së h÷u cña m×nh cho ngêi kh¸c Khi chñ së h÷u chuyÓn giao quyÒn së h÷u cña m×nh cho ngêi kh¸c
  • 61. 61th«ng qua hîp ®ång mua b¸n, trao ®æi, tÆng cho, cho vay hoÆc th«ngqua viÖc ®Ó thõa kÕ th× quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n cña ngêi ®ã chÊmdøt kÓ tõ thêi ®iÓm ph¸t sinh quyÒn së h÷u cña ngêi ®îc chuyÓn giao. §iÒu 249. Tõ bá quyÒn së h÷u Chñ së h÷u cã thÓ tù chÊm døt quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n cñam×nh b»ng c¸ch tuyªn bè c«ng khai hoÆc thùc hiÖn hµnh vi chøng táviÖc m×nh tõ bá quyÒn chiÕm h÷u, sö dông vµ ®Þnh ®o¹t tµi s¶n ®ã. §èi víi tµi s¶n mµ viÖc tõ bá tµi s¶n ®ã cã thÓ g©y h¹i ®Õn trËt tù, antoµn x· héi, « nhiÔm m«i trêng th× viÖc tõ bá quyÒn së h÷u ph¶i tu©ntheo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. §iÒu 250. Tµi s¶n mµ ngêi kh¸c ®· ®îc x¸c lËp quyÒn së h÷u Khi vËt bÞ ®¸nh r¬i, bÞ bá quªn, gia sóc, gia cÇm bÞ thÊt l¹c, vËt nu«idíi níc di chuyÓn tù nhiªn mµ ngêi kh¸c ®· ®îc x¸c lËp quyÒn së h÷u theoquy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu tõ §iÒu 241 ®Õn §iÒu 244 cña Bé luËt nµy th×quyÒn së h÷u cña nh÷ng ngêi cã tµi s¶n ®ã chÊm døt. Khi quyÒn së h÷u cña ngêi chiÕm h÷u ®· ®îc x¸c lËp theo quy ®Þnht¹i kho¶n 1 §iÒu 247 cña Bé luËt nµy th× chÊm døt quyÒn së h÷u cña ng-êi cã tµi s¶n bÞ chiÕm h÷u. §iÒu 251. Xö lý tµi s¶n ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô cña chñ së h÷u 1. QuyÒn së h÷u ®èi víi mét tµi s¶n chÊm døt khi tµi s¶n ®ã bÞ xö lý®Ó thùc hiÖn nghÜa vô cña chñ së h÷u theo quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸nhoÆc c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn kh¸c, nÕu ph¸p luËt kh«ng cã quy®Þnh kh¸c. 2. ViÖc xö lý tµi s¶n ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô cña chñ së h÷u kh«ng ¸pdông ®èi víi tµi s¶n kh«ng thuéc diÖn kª biªn theo quy ®Þnh cña ph¸pluËt. 3. QuyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n bÞ xö lý ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô cñachñ së h÷u chÊm døt t¹i thêi ®iÓm ph¸t sinh quyÒn së h÷u cña ngêi nhËntµi s¶n ®ã. 4. ViÖc xö lý quyÒn sö dông ®Êt ®îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh cñaph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai. §iÒu 252. Tµi s¶n bÞ tiªu huû Khi tµi s¶n bÞ tiªu huû th× quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n ®ã chÊm døt. §iÒu 253. Tµi s¶n bÞ trng mua Khi tµi s¶n bÞ trng mua theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cãthÈm quyÒn v× lý do quèc phßng, an ninh vµ v× lîi Ých quèc gia th×quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n cña chñ së h÷u ®ã chÊm døt kÓ tõ thêi®iÓm quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn cã hiÖu lùc ph¸p
  • 62. 62luËt. §iÒu 254. Tµi s¶n bÞ tÞch thu Khi tµi s¶n cña chñ së h÷u do ph¹m téi, vi ph¹m hµnh chÝnh mµ bÞtÞch thu, sung quü nhµ níc th× quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n ®ã chÊm døtkÓ tõ thêi ®iÓm b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n, quyÕt ®Þnh cña c¬quan nhµ níc cã thÈm quyÒn kh¸c cã hiÖu lùc ph¸p luËt. Ch¬ng XV B¶O VÖ QUYÒN Së H÷U §iÒu 255. C¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ quyÒn së h÷u Chñ së h÷u, ngêi chiÕm h÷u hîp ph¸p cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n, c¬quan, tæ chøc cã thÈm quyÒn kh¸c buéc ngêi cã hµnh vi x©m ph¹mquyÒn së h÷u, quyÒn chiÕm h÷u ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶n, chÊm døt hµnh vi c¶ntrë tr¸i ph¸p luËt viÖc thùc hiÖn quyÒn së h÷u, quyÒn chiÕm h÷u vµ yªucÇu båi thêng thiÖt h¹i. Chñ së h÷u, ngêi chiÕm h÷u hîp ph¸p cã quyÒn tù b¶o vÖ tµi s¶nthuéc së h÷u cña m×nh, tµi s¶n ®ang chiÕm h÷u hîp ph¸p b»ng nh÷ngbiÖn ph¸p theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. §iÒu 256. QuyÒn ®ßi l¹i tµi s¶n Chñ së h÷u, ngêi chiÕm h÷u hîp ph¸p cã quyÒn yªu cÇu ngêi chiÕmh÷u, ngêi sö dông tµi s¶n, ngêi ®îc lîi vÒ tµi s¶n kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt®èi víi tµi s¶n thuéc quyÒn së h÷u hoÆc quyÒn chiÕm h÷u hîp ph¸p cñam×nh ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶n ®ã, trõ trêng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 247cña Bé luËt nµy. Trong trêng hîp tµi s¶n ®ang thuéc sù chiÕm h÷u cñangêi chiÕm h÷u ngay t×nh th× ¸p dông §iÒu 257 vµ §iÒu 258 cña Bé luËtnµy. §iÒu 257. QuyÒn ®ßi l¹i ®éng s¶n kh«ng ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u tõ ngêi chiÕm h÷u ngay t×nh Chñ së h÷u cã quyÒn ®ßi l¹i ®éng s¶n kh«ng ph¶i ®¨ng ký quyÒn sëh÷u tõ ngêi chiÕm h÷u ngay t×nh trong trêng hîp ngêi chiÕm h÷u ngayt×nh cã ®îc ®éng s¶n nµy th«ng qua hîp ®ång kh«ng cã ®Òn bï víi ngêikh«ng cã quyÒn ®Þnh ®o¹t tµi s¶n; trong trêng hîp hîp ®ång nµy lµ hîp®ång cã ®Òn bï th× chñ së h÷u cã quyÒn ®ßi l¹i ®éng s¶n nÕu ®éng s¶n®ã bÞ lÊy c¾p, bÞ mÊt hoÆc trêng hîp kh¸c bÞ chiÕm h÷u ngoµi ý chÝcña chñ së h÷u. §iÒu 258. QuyÒn ®ßi l¹i ®éng s¶n ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u hoÆc bÊt ®éng s¶n tõ ngêi chiÕm h÷u ngay t×nh Chñ së h÷u ®îc ®ßi l¹i ®éng s¶n ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u vµ bÊt®éng s¶n, trõ trêng hîp ngêi thø ba chiÕm h÷u ngay t×nh nhËn ®îc tµi s¶n
  • 63. 63nµy th«ng qua b¸n ®Êu gi¸ hoÆc giao dÞch víi ngêi mµ theo b¶n ¸n, quyÕt®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn lµ chñ së h÷u tµi s¶n nhng sau®ã ngêi nµy kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u tµi s¶n do b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh bÞhuû, söa. §iÒu 259. QuyÒn yªu cÇu ng¨n chÆn hoÆc chÊm døt hµnh vi c¶n trë tr¸i ph¸p luËt ®èi víi viÖc thùc hiÖn quyÒn së h÷u, quyÒn chiÕm h÷u hîp ph¸p Khi thùc hiÖn quyÒn së h÷u, quyÒn chiÕm h÷u cña m×nh, chñ sëh÷u, ngêi chiÕm h÷u hîp ph¸p cã quyÒn yªu cÇu ngêi cã hµnh vi c¶n trëtr¸i ph¸p luËt ph¶i chÊm døt hµnh vi ®ã; nÕu kh«ng cã sù chÊm døt tùnguyÖn th× cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n, c¬ quan, tæ chøc cã thÈm quyÒnkh¸c buéc ngêi ®ã chÊm døt hµnh vi vi ph¹m. §iÒu 260. QuyÒn yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i Chñ së h÷u, ngêi chiÕm h÷u hîp ph¸p cã quyÒn yªu cÇu ngêi cã hµnhvi x©m ph¹m quyÒn së h÷u, quyÒn chiÕm h÷u cña m×nh båi thêng thiÖth¹i. §iÒu 261. B¶o vÖ quyÒn cña ngêi chiÕm h÷u mµ kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u C¸c quyÒn ®îc quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu tõ §iÒu 255 ®Õn §iÒu 260 cñaBé luËt nµy còng thuéc vÒ ngêi tuy kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u nhng chiÕmh÷u tµi s¶n trªn c¬ së quyÒn sö dông ®Êt, quyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt®éng s¶n liÒn kÒ hoÆc theo c¨n cø kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh hoÆctheo tho¶ thuËn. Ch¬ng XVI NH÷NG QUY ®ÞNH KH¸C VÒ QUYÒN Së H÷U §iÒu 262. NghÜa vô cña chñ së h÷u trong trêng hîp x¶y ra t×nh thÕ cÊp thiÕt 1. T×nh thÕ cÊp thiÕt lµ t×nh thÕ cña ngêi v× muèn tr¸nh mét nguyc¬ ®ang thùc tÕ ®e däa trùc tiÕp lîi Ých cña Nhµ níc, cña tËp thÓ,quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña m×nh hoÆc cña ngêi kh¸c mµ kh«ng cßn c¸chnµo kh¸c lµ ph¶i cã hµnh ®éng g©y mét thiÖt h¹i nhá h¬n thiÖt h¹i cÇnng¨n chÆn. 2. Trong t×nh thÕ cÊp thiÕt, chñ së h÷u tµi s¶n kh«ng ®îc c¶n trë ng-êi kh¸c dïng tµi s¶n cña m×nh hoÆc c¶n trë ngêi kh¸c g©y thiÖt h¹i ®èi víitµi s¶n ®ã ®Ó ng¨n chÆn, lµm gi¶m mèi nguy hiÓm hoÆc thiÖt h¹i lính¬n cã nguy c¬ x¶y ra. 3. G©y thiÖt h¹i trong t×nh thÕ cÊp thiÕt kh«ng ph¶i lµ hµnh vi x©mph¹m quyÒn së h÷u. Chñ së h÷u ®îc båi thêng thiÖt h¹i theo quy ®Þnh t¹i
  • 64. 64kho¶n 3 §iÒu 614 cña Bé luËt nµy. §iÒu 263. NghÜa vô cña chñ së h÷u trong viÖc b¶o vÖ m«i trêng Khi sö dông, b¶o qu¶n, tõ bá tµi s¶n cña m×nh, chñ së h÷u ph¶i tu©ntheo c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ m«i trêng; nÕu lµm « nhiÔmm«i trêng th× ph¶i chÊm døt hµnh vi g©y « nhiÔm, thùc hiÖn c¸c biÖnph¸p ®Ó kh¾c phôc hËu qu¶ vµ båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 264. NghÜa vô cña chñ së h÷u trong viÖc t«n träng, b¶o ®¶m trËt tù, an toµn x· héi Khi thùc hiÖn quyÒn chiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n cñam×nh, chñ së h÷u ph¶i t«n träng, b¶o ®¶m trËt tù, an toµn x· héi, kh«ng®îc l¹m dông quyÒn së h÷u ®Ó g©y mÊt trËt tù, an toµn x· héi, lµm thiÖth¹i ®Õn lîi Ých cña Nhµ níc, lîi Ých c«ng céng, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cñangêi kh¸c. §iÒu 265. NghÜa vô t«n träng ranh giíi gi÷a c¸c bÊt ®éng s¶n 1. Ranh giíi gi÷a c¸c bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ ®îc x¸c ®Þnh theo tho¶thuËn cña c¸c chñ së h÷u hoÆc theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ níc cãthÈm quyÒn. Ranh giíi còng cã thÓ ®îc x¸c ®Þnh theo tËp qu¸n hoÆc theo ranh giíi®· tån t¹i tõ ba m¬i n¨m trë lªn mµ kh«ng cã tranh chÊp. 2. Ngêi cã quyÒn sö dông ®Êt ®îc sö dông kh«ng gian vµ lßng ®Êttheo chiÒu th¼ng ®øng tõ ranh giíi trong khu«n viªn ®Êt phï hîp víi quyho¹ch x©y dùng do c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn quy ®Þnh vµ kh«ng®îc lµm ¶nh hëng ®Õn viÖc sö dông ®Êt liÒn kÒ cña ngêi kh¸c. Ngêi sö dông ®Êt chØ ®îc trång c©y vµ lµm c¸c viÖc kh¸c trongkhu«n viªn ®Êt thuéc quyÒn sö dông cña m×nh vµ theo ranh giíi ®· ®îcx¸c ®Þnh; nÕu rÔ c©y, cµnh c©y vît qu¸ ranh giíi th× ph¶i xÐn rÔ, tØacµnh phÇn vît qu¸, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. 3. Trong trêng hîp ranh giíi lµ kªnh, m¬ng, hµo, r·nh, bê ruéng th× ng-êi sö dông ®Êt cã nghÜa vô t«n träng, duy tr× ranh giíi chung; kh«ng ®îclÊn, chiÕm, thay ®æi mèc giíi ng¨n c¸ch. §iÒu 266. QuyÒn së h÷u ®èi víi mèc giíi ng¨n c¸ch c¸c bÊt ®éng s¶n 1. Chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ chØ ®îc dùng cét mèc, hµngrµo, x©y têng ng¨n trªn phÇn ®Êt thuéc quyÒn sö dông cña m×nh. Nh÷ngngêi sö dông ®Êt liÒn kÒ cã thÓ tho¶ thuËn víi nhau vÒ viÖc dùng cétmèc, hµng rµo, x©y têng ng¨n, trång c©y trªn ranh giíi ®Ó lµm mèc giíing¨n c¸ch gi÷a c¸c bÊt ®éng s¶n; nh÷ng vËt mèc giíi nµy lµ së h÷u chungcña nh÷ng ngêi ®ã. Trong trêng hîp mèc giíi ng¨n c¸ch chØ do mét bªn t¹o nªn trªn ranh giíivµ ®îc chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ ®ång ý th× mèc giíi ng¨n c¸ch ®ã
  • 65. 65lµ së h÷u chung, chi phÝ ®Ó x©y dùng do bªn t¹o nªn chÞu, trõ trêng hîpcã tho¶ thuËn kh¸c; nÕu chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ kh«ng ®ång ýmµ cã lý do chÝnh ®¸ng th× chñ së h÷u ®· dùng cét mèc, hµng rµo, x©y t-êng ng¨n ph¶i dì bá. §èi víi c©y lµ mèc giíi chung, c¸c bªn ®Òu cã nghÜa vô b¶o vÖ; hoa lîithu ®îc tõ c©y ®îc chia ®Òu, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. 2. §èi víi mèc giíi lµ têng nhµ chung, chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒnkÒ kh«ng ®îc træ cöa sæ, lç th«ng khÝ hoÆc ®ôc têng ®Ó ®Æt kÕt cÊux©y dùng, trõ trêng hîp ®îc chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ ®ång ý. Trong trêng hîp nhµ x©y riªng biÖt nhng têng s¸t liÒn nhau th× chñ sëh÷u còng chØ ®îc ®ôc têng, ®Æt kÕt cÊu x©y dùng ®Õn giíi h¹n ng¨nc¸ch têng cña m×nh. §iÒu 267. NghÜa vô t«n träng quy t¾c x©y dùng 1. Khi x©y dùng c«ng tr×nh, chñ së h÷u c«ng tr×nh ph¶i tu©n theoph¸p luËt vÒ x©y dùng, b¶o ®¶m an toµn, kh«ng ®îc x©y vît qu¸ ®é cao,kho¶ng c¸ch mµ ph¸p luËt vÒ x©y dùng quy ®Þnh vµ kh«ng ®îc x©mph¹m ®Õn quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒvµ xung quanh. 2. Khi cã nguy c¬ x¶y ra sù cè ®èi víi c«ng tr×nh x©y dùng, ¶nh hëng®Õn bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ vµ xung quanh th× chñ së h÷u c«ng tr×nh ph¶icho ngõng ngay viÖc x©y dùng, söa ch÷a hoÆc dì bá theo yªu cÇu cñachñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ vµ xung quanh hoÆc theo yªu cÇu cñac¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn; nÕu g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi thêng. 3. Khi x©y dùng c«ng tr×nh vÖ sinh, kho chøa ho¸ chÊt ®éc h¹i vµ c¸cc«ng tr×nh kh¸c mµ viÖc sö dông cã kh¶ n¨ng g©y « nhiÔm m«i trêng, chñsë h÷u ph¶i x©y c¸ch mèc giíi mét kho¶ng c¸ch vµ ë vÞ trÝ hîp lý, ph¶i b¶o®¶m vÖ sinh, an toµn vµ kh«ng lµm ¶nh hëng ®Õn chñ së h÷u bÊt ®éngs¶n liÒn kÒ vµ xung quanh. §iÒu 268. NghÜa vô b¶o ®¶m an toµn ®èi víi c«ng tr×nh x©y dùng liÒnkÒ Khi ®µo giÕng, ®µo ao hoÆc x©y dùng c¸c c«ng tr×nh díi mÆt ®Êt,chñ së h÷u c«ng tr×nh ph¶i ®µo, x©y c¸ch mèc giíi mét kho¶ng c¸ch doph¸p luËt vÒ x©y dùng quy ®Þnh. Trong trêng hîp c«ng tr×nh cã nguy c¬ ®e do¹ sù an toµn bÊt ®éngs¶n liÒn kÒ vµ xung quanh th× chñ c«ng tr×nh ph¶i thùc hiÖn ngay c¸cbiÖn ph¸p kh¾c phôc; nÕu g©y thiÖt h¹i cho chñ së h÷u bÊt ®éng s¶nliÒn kÒ vµ xung quanh th× ph¶i båi thêng. §iÒu 269. NghÜa vô cña chñ së h÷u trong viÖc tho¸t níc ma Chñ së h÷u nhµ ph¶i l¾p ®Æt ®êng dÉn níc sao cho níc ma tõ m¸inhµ cña m×nh kh«ng ®îc ch¶y xuèng bÊt ®éng s¶n cña chñ së h÷u bÊt
  • 66. 66®éng s¶n liÒn kÒ. §iÒu 270. NghÜa vô cña chñ së h÷u trong viÖc tho¸t níc th¶i Chñ së h÷u nhµ ph¶i lµm cèng ngÇm hoÆc r·nh tho¸t níc ®Ó ®a nícth¶i ra n¬i quy ®Þnh, sao cho níc th¶i kh«ng ch¶y trµn sang bÊt ®éng s¶ncña chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ, ra ®êng c«ng céng hoÆc n¬i sinhho¹t c«ng céng lµm « nhiÔm m«i trêng. §iÒu 271. H¹n chÕ quyÒn træ cöa 1. Chñ së h÷u nhµ chØ ®îc træ cöa ra vµo, cöa sæ quay sang nhµbªn c¹nh, nhµ ®èi diÖn vµ ®êng ®i chung theo quy ®Þnh cña ph¸p luËtvÒ x©y dùng. 2. M¸i che trªn cöa ra vµo, cöa sæ quay ra ®êng ®i chung ph¶i c¸chmÆt ®Êt tõ 2,5 mÐt trë lªn. §iÒu 272. QuyÒn yªu cÇu söa ch÷a, ph¸ dì bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ Trong trêng hîp c©y cèi, c«ng tr×nh x©y dùng cã nguy c¬ sËp ®æxuèng bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ hoÆc n¬i sinh ho¹t c«ng céng th× chñ sëh÷u ph¶i chÆt c©y, söa ch÷a hoÆc ph¸ dì c«ng tr×nh x©y dùng ®ã. Chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ cã quyÒn yªu cÇu chñ së h÷u c©ycèi, c«ng tr×nh x©y dùng cã nguy c¬ sËp ®æ ph¶i chÆt c©y, ph¸ dì; nÕungêi ®ã kh«ng chÆt c©y, ph¸ dì th× chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ cãquyÒn yªu cÇu c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn cho chÆt c©y, ph¸ dì.Chi phÝ chÆt c©y, ph¸ dì do chñ së h÷u c©y cèi, c«ng tr×nh x©y dùngchÞu. §iÒu 273. QuyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ Chñ së h÷u nhµ, ngêi sö dông ®Êt cã quyÒn sö dông bÊt ®éng s¶nliÒn kÒ thuéc së h÷u cña ngêi kh¸c ®Ó b¶o ®¶m c¸c nhu cÇu cña m×nhvÒ lèi ®i, cÊp, tho¸t níc, cÊp khÝ ga, ®êng d©y t¶i ®iÖn, th«ng tin liªn l¹cvµ c¸c nhu cÇu cÇn thiÕt kh¸c mét c¸ch hîp lý, nhng ph¶i ®Òn bï, nÕukh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 274. X¸c lËp quyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ 1. QuyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ ®îc x¸c lËp theotho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. 2. Trong trêng hîp quyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ ®·®îc x¸c lËp cho chñ së h÷u nhµ, ngêi sö dông ®Êt th× ngêi ®îc chuyÓngiao nhµ, quyÒn sö dông ®Êt còng ®îc hëng quyÒn ®ã. §iÒu 275. QuyÒn vÒ lèi ®i qua bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ 1. Chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n bÞ v©y bäc bëi c¸c bÊt ®éng s¶n cña c¸cchñ së h÷u kh¸c mµ kh«ng cã lèi ®i ra, cã quyÒn yªu cÇu mét trong nh÷ngchñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ dµnh cho m×nh mét lèi ®i ra ®Õn ®êng
  • 67. 67c«ng céng; ngêi ®îc yªu cÇu cã nghÜa vô ®¸p øng yªu cÇu ®ã. Ngêi ®îcdµnh lèi ®i ph¶i ®Òn bï cho chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ, nÕu kh«ngcã tho¶ thuËn kh¸c. Lèi ®i ®îc më trªn bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ nµo mµ ®îc coi lµ thuËn tiÖnvµ hîp lý nhÊt, cã tÝnh ®Õn ®Æc ®iÓm cô thÓ cña ®Þa ®iÓm, lîi Ýchcña bÊt ®éng s¶n bÞ v©y bäc vµ thiÖt h¹i g©y ra lµ Ýt nhÊt cho bÊt ®éngs¶n cã më lèi ®i. 2. VÞ trÝ, giíi h¹n chiÒu dµi, chiÒu réng, chiÒu cao cña lèi ®i do c¸cbªn tho¶ thuËn, b¶o ®¶m thuËn tiÖn cho viÖc ®i l¹i vµ Ýt g©y phiÒn hµcho c¸c bªn; nÕu cã tranh chÊp vÒ lèi ®i th× cã quyÒn yªu cÇu c¬ quannhµ níc cã thÈm quyÒn x¸c ®Þnh. 3. Trong trêng hîp bÊt ®éng s¶n ®îc chia thµnh nhiÒu phÇn cho c¸cchñ së h÷u, chñ sö dông kh¸c nhau th× khi chia ph¶i dµnh lèi ®i cÇn thiÕtcho ngêi phÝa trong theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy mµ kh«ng cã®Òn bï. §iÒu 276. QuyÒn m¾c ®êng d©y t¶i ®iÖn, th«ng tin liªn l¹c qua bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ Chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n cã quyÒn m¾c ®êng d©y t¶i ®iÖn, th«ngtin liªn l¹c qua bÊt ®éng s¶n cña c¸c chñ së h÷u kh¸c mét c¸ch hîp lý, nhngph¶i b¶o ®¶m an toµn vµ thuËn tiÖn cho c¸c chñ së h÷u ®ã; nÕu g©ythiÖt h¹i th× ph¶i båi thêng. §iÒu 277. QuyÒn vÒ cÊp, tho¸t níc qua bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ Trong trêng hîp do vÞ trÝ tù nhiªn cña bÊt ®éng s¶n mµ viÖc cÊp,tho¸t níc buéc ph¶i qua mét bÊt ®éng s¶n kh¸c th× chñ së h÷u bÊt ®éngs¶n cã níc ch¶y qua ph¶i dµnh mét lèi cÊp, tho¸t níc thÝch hîp, kh«ng ®îcc¶n trë hoÆc ng¨n chÆn dßng níc ch¶y. Ngêi sö dông lèi cÊp, tho¸t nícph¶i h¹n chÕ ®Õn møc thÊp nhÊt thiÖt h¹i cho chñ së h÷u bÊt ®éng s¶ncã níc ch¶y qua khi l¾p ®Æt ®êng dÉn níc; nÕu g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båithêng. Trong trêng hîp níc tù nhiªn ch¶y tõ vÞ trÝ cao xuèng vÞ trÝ thÊpmµ g©y thiÖt h¹i cho chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n cã níc ch¶y qua th× ngêisö dông lèi cÊp, tho¸t níc kh«ng ph¶i båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 278. QuyÒn vÒ tíi níc, tiªu níc trong canh t¸c Ngêi cã quyÒn sö dông ®Êt canh t¸c khi cã nhu cÇu vÒ tíi níc, tiªu n-íc, cã quyÒn yªu cÇu nh÷ng ngêi sö dông ®Êt xung quanh ®Ó cho m×nhmét lèi dÉn níc thÝch hîp, thuËn tiÖn cho viÖc tíi, tiªu; ngêi ®îc yªu cÇu cãnghÜa vô ®¸p øng yªu cÇu ®ã; nÕu ngêi sö dông lèi dÉn níc g©y thiÖt h¹icho ngêi sö dông ®Êt xung quanh th× ph¶i båi thêng. §iÒu 279. ChÊm døt quyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ QuyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ chÊm døt trong c¸c tr-êng hîp sau ®©y:
  • 68. 68 1. BÊt ®éng s¶n liÒn kÒ víi bÊt ®éng s¶n cña chñ së h÷u ®ang thùchiÖn quyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ ®ã nhËp lµm mét; 2. Chñ së h÷u nhµ, ngêi sö dông ®Êt kh«ng cßn nhu cÇu sö dông h¹nchÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ. PHÇN THø BA NGHÜA Vô D©n sù Vµ HîP ®åNG d©n sù Ch¬ng XVII NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG Môc 1 NGHÜA Vô d©n sù §iÒu 280. NghÜa vô d©n sù NghÜa vô d©n sù lµ viÖc mµ theo ®ã, mét hoÆc nhiÒu chñ thÓ (sau®©y gäi chung lµ bªn cã nghÜa vô) ph¶i chuyÓn giao vËt, chuyÓn giaoquyÒn, tr¶ tiÒn hoÆc giÊy tê cã gi¸, thùc hiÖn c«ng viÖc kh¸c hoÆckh«ng ®îc thùc hiÖn c«ng viÖc nhÊt ®Þnh v× lîi Ých cña mét hoÆc nhiÒuchñ thÓ kh¸c (sau ®©y gäi chung lµ bªn cã quyÒn). §iÒu 281. C¨n cø ph¸t sinh nghÜa vô d©n sù NghÜa vô d©n sù ph¸t sinh tõ c¸c c¨n cø sau ®©y: 1. Hîp ®ång d©n sù; 2. Hµnh vi ph¸p lý ®¬n ph¬ng; 3. Thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn; 4. ChiÕm h÷u, sö dông tµi s¶n hoÆc ®îc lîi vÒ tµi s¶n kh«ng cã c¨ncø ph¸p luËt; 5. G©y thiÖt h¹i do hµnh vi tr¸i ph¸p luËt; 6. Nh÷ng c¨n cø kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh. §iÒu 282. §èi tîng cña nghÜa vô d©n sù 1. §èi tîng cña nghÜa vô d©n sù cã thÓ lµ tµi s¶n, c«ng viÖc ph¶ithùc hiÖn hoÆc kh«ng ®îc thùc hiÖn. 2. §èi tîng cña nghÜa vô d©n sù ph¶i ®îc x¸c ®Þnh cô thÓ. 3. ChØ nh÷ng tµi s¶n cã thÓ giao dÞch ®îc, nh÷ng c«ng viÖc cã thÓthùc hiÖn ®îc mµ ph¸p luËt kh«ng cÊm, kh«ng tr¸i ®¹o ®øc x· héi míi lµ®èi tîng cña nghÜa vô d©n sù. Môc 2 THùC HIÖN NGHÜA Vô d©n sù
  • 69. 69 §iÒu 283. Nguyªn t¾c thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù Bªn cã nghÜa vô d©n sù ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô cña m×nh mét c¸chtrung thùc, theo tinh thÇn hîp t¸c, ®óng cam kÕt, kh«ng tr¸i ph¸p luËt, ®¹o®øc x· héi. §iÒu 284. §Þa ®iÓm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù 1. §Þa ®iÓm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù do c¸c bªn tho¶ thuËn. 2. Trong trêng hîp kh«ng cã tho¶ thuËn th× ®Þa ®iÓm thùc hiÖnnghÜa vô d©n sù ®îc x¸c ®Þnh nh sau: a) N¬i cã bÊt ®éng s¶n, nÕu ®èi tîng cña nghÜa vô d©n sù lµ bÊt®éng s¶n; b) N¬i c tró hoÆc trô së cña bªn cã quyÒn, nÕu ®èi tîng cña nghÜavô d©n sù kh«ng ph¶i lµ bÊt ®éng s¶n. Khi bªn cã quyÒn thay ®æi n¬i c tró hoÆc trô së th× ph¶i b¸o cho bªncã nghÜa vô vµ ph¶i chÞu chi phÝ t¨ng lªn do viÖc thay ®æi n¬i c tróhoÆc trô së, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 285. Thêi h¹n thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù 1. Thêi h¹n thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù do c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆctheo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Bªn cã nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù ®óng thêi h¹n; chØ®îc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù tríc thêi h¹n khi cã sù ®ång ý cña bªn cãquyÒn; nÕu bªn cã nghÜa vô ®· tù ý thùc hiÖn nghÜa vô tríc thêi h¹n vµbªn cã quyÒn ®· chÊp nhËn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô th× nghÜa vô ®îccoi lµ ®· hoµn thµnh ®óng thêi h¹n. 2. Trong trêng hîp c¸c bªn kh«ng tho¶ thuËn vµ ph¸p luËt kh«ng quy®Þnh vÒ thêi h¹n thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù th× c¸c bªn cã thÓ thùchiÖn nghÜa vô hoÆc yªu cÇu thùc hiÖn nghÜa vô vµo bÊt cø lóc nµo,nhng ph¶i th«ng b¸o cho nhau biÕt tríc mét thêi gian hîp lý. §iÒu 286. ChËm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù 1. ChËm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù lµ nghÜa vô vÉn cha ®îc thùchiÖn hoÆc chØ ®îc thùc hiÖn mét phÇn khi thêi h¹n thùc hiÖn nghÜa vô®· hÕt. 2. Bªn chËm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù ph¶i th«ng b¸o ngay cho bªncã quyÒn vÒ viÖc kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô ®óng thêi h¹n. §iÒu 287. Ho·n thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù 1. Khi kh«ng thÓ thùc hiÖn ®îc nghÜa vô d©n sù ®óng thêi h¹n th×bªn cã nghÜa vô ph¶i th«ng b¸o ngay cho bªn cã quyÒn biÕt vµ ®Ò nghÞ®îc ho·n viÖc thùc hiÖn nghÜa vô.
  • 70. 70 Trêng hîp kh«ng th«ng b¸o cho bªn cã quyÒn th× bªn cã nghÜa vôph¶i båi thêng thiÖt h¹i ph¸t sinh, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc donguyªn nh©n kh¸ch quan kh«ng thÓ th«ng b¸o. 2. Bªn cã nghÜa vô ®îc ho·n viÖc thùc hiÖn nghÜa vô, nÕu ®îc bªncã quyÒn ®ång ý. ViÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù khi ®îc ho·n vÉn ®îccoi lµ thùc hiÖn ®óng thêi h¹n. §iÒu 288. ChËm tiÕp nhËn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù 1. ChËm tiÕp nhËn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù lµ khi ®Õn thêih¹n thùc hiÖn nghÜa vô mµ bªn cã nghÜa vô ®· thùc hiÖn theo tho¶thuËn nhng bªn cã quyÒn kh«ng tiÕp nhËn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô ®ã. 2. Trong trêng hîp chËm tiÕp nhËn ®èi tîng cña nghÜa vô lµ tµi s¶nth× bªn cã nghÜa vô ph¶i ¸p dông c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt ®Ó b¶o qu¶ntµi s¶n vµ cã quyÒn yªu cÇu thanh to¸n chi phÝ hîp lý. 3. §èi víi tµi s¶n cã nguy c¬ bÞ h háng th× bªn cã nghÜa vô cã quyÒnb¸n tµi s¶n ®ã vµ tr¶ cho bªn cã quyÒn kho¶n tiÒn thu ®îc tõ viÖc b¸n tµis¶n sau khi trõ ®i chi phÝ hîp lý ®Ó b¶o qu¶n vµ b¸n tµi s¶n ®ã. §iÒu 289. Thùc hiÖn nghÜa vô giao vËt 1. Bªn cã nghÜa vô giao vËt ph¶i b¶o qu¶n, gi÷ g×n vËt cho ®Õn khigiao. 2. Khi vËt ph¶i giao lµ vËt ®Æc ®Þnh th× bªn cã nghÜa vô ph¶i giao®óng vËt ®ã vµ ®óng t×nh tr¹ng nh ®· cam kÕt; nÕu lµ vËt cïng lo¹i th×ph¶i giao ®óng sè lîng vµ chÊt lîng nh ®· tho¶ thuËn vµ nÕu kh«ng cãtho¶ thuËn vÒ chÊt lîng th× ph¶i giao vËt ®ã víi chÊt lîng trung b×nh; nÕulµ vËt ®ång bé th× ph¶i giao ®ång bé. 3. Bªn cã nghÜa vô ph¶i chÞu mäi chi phÝ vÒ viÖc giao vËt, trõ trêng hîpcã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 290. Thùc hiÖn nghÜa vô tr¶ tiÒn 1. NghÜa vô tr¶ tiÒn ph¶i ®îc thùc hiÖn ®Çy ®ñ, ®óng thêi h¹n, ®óng®Þa ®iÓm vµ ph¬ng thøc ®· tho¶ thuËn. 2. NghÜa vô tr¶ tiÒn bao gåm c¶ tiÒn l·i trªn nî gèc, trõ trêng hîp cãtho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 291. NghÜa vô ph¶i thùc hiÖn hoÆc kh«ng ®îc thùc hiÖn mét c«ngviÖc 1. NghÜa vô ph¶i thùc hiÖn mét c«ng viÖc lµ nghÜa vô mµ theo ®ãbªn cã nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn ®óng c«ng viÖc ®ã. 2. NghÜa vô kh«ng ®îc thùc hiÖn mét c«ng viÖc lµ nghÜa vô mµtheo ®ã bªn cã nghÜa vô kh«ng ®îc thùc hiÖn c«ng viÖc ®ã.
  • 71. 71 §iÒu 292. Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù theo ®Þnh kú NghÜa vô d©n sù ®îc thùc hiÖn theo ®Þnh kú nÕu cã tho¶ thuËnhoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh. ViÖc chËm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù theo tõng kú còng bÞ coi lµchËm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù. §iÒu 293. Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù th«ng qua ngêi thø ba Khi ®îc bªn cã quyÒn ®ång ý, bªn cã nghÜa vô cã thÓ uû quyÒn chongêi thø ba thay m×nh thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù nhng vÉn ph¶i chÞutr¸ch nhiÖm víi bªn cã quyÒn, nÕu ngêi thø ba kh«ng thùc hiÖn hoÆcthùc hiÖn kh«ng ®óng nghÜa vô d©n sù. §iÒu 294. Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù cã ®iÒu kiÖn Trong trêng hîp c¸c bªn cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®ÞnhvÒ ®iÒu kiÖn thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù th× khi ®iÒu kiÖn ph¸t sinh,bªn cã nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn. §iÒu 295. Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù cã ®èi tîng tuú ý lùa chän 1. NghÜa vô d©n sù cã ®èi tîng tuú ý lùa chän lµ nghÜa vô mµ ®èi t-îng lµ mét trong nhiÒu tµi s¶n hoÆc c«ng viÖc kh¸c nhau vµ bªn cãnghÜa vô cã thÓ tuú ý lùa chän, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸pluËt cã quy ®Þnh dµnh quyÒn lùa chän cho bªn cã quyÒn. 2. Bªn cã nghÜa vô ph¶i th«ng b¸o cho bªn cã quyÒn biÕt vÒ viÖc tµis¶n hoÆc c«ng viÖc ®îc lùa chän ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô. Trêng hîp bªncã quyÒn ®· x¸c ®Þnh thêi h¹n thùc hiÖn nghÜa vô ®îc lùa chän th× bªncã nghÜa vô ph¶i hoµn thµnh ®óng thêi h¹n. 3. Trong trêng hîp chØ cßn mét tµi s¶n hoÆc mét c«ng viÖc th× bªncã nghÜa vô ph¶i giao tµi s¶n ®ã hoÆc thùc hiÖn c«ng viÖc ®ã. §iÒu 296. Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù thay thÕ ®îc NghÜa vô d©n sù thay thÕ ®îc lµ nghÜa vô mµ bªn cã nghÜa vôkh«ng thùc hiÖn ®îc nghÜa vô ban ®Çu th× cã thÓ thùc hiÖn mét nghÜavô kh¸c ®· ®îc bªn cã quyÒn chÊp nhËn ®Ó thay thÕ nghÜa vô d©n sù®ã. §iÒu 297. Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù riªng rÏ Khi nhiÒu ngêi cïng thùc hiÖn mét nghÜa vô d©n sù, nhng mçi ngêicã mét phÇn nghÜa vô nhÊt ®Þnh vµ riªng rÏ víi nhau th× mçi ngêi chØph¶i thùc hiÖn phÇn nghÜa vô cña m×nh. §iÒu 298. Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù liªn ®íi 1. NghÜa vô d©n sù liªn ®íi lµ nghÜa vô do nhiÒu ngêi cïng ph¶i thùchiÖn vµ bªn cã quyÒn cã thÓ yªu cÇu bÊt cø ai trong sè nh÷ng ngêi cã
  • 72. 72nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn toµn bé nghÜa vô. 2. Trong trêng hîp mét ngêi ®· thùc hiÖn toµn bé nghÜa vô th× cãquyÒn yªu cÇu nh÷ng ngêi cã nghÜa vô liªn ®íi kh¸c ph¶i thùc hiÖn phÇnnghÜa vô liªn ®íi cña hä ®èi víi m×nh. 3. Trong trêng hîp bªn cã quyÒn ®· chØ ®Þnh mét trong sè nh÷ng ng-êi cã nghÜa vô liªn ®íi thùc hiÖn toµn bé nghÜa vô, nhng sau ®ã l¹i miÔncho ngêi ®ã th× nh÷ng ngêi cßn l¹i còng ®îc miÔn thùc hiÖn nghÜa vô. 4. Trong trêng hîp bªn cã quyÒn chØ miÔn viÖc thùc hiÖn nghÜa vôcho mét trong sè nh÷ng ngêi cã nghÜa vô liªn ®íi kh«ng ph¶i thùc hiÖnphÇn nghÜa vô cña m×nh th× nh÷ng ngêi cßn l¹i vÉn ph¶i liªn ®íi thùchiÖn phÇn nghÜa vô cña hä. §iÒu 299. Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù ®èi víi nhiÒu ngêi cã quyÒn liªn®íi 1. NghÜa vô d©n sù ®èi víi nhiÒu ngêi cã quyÒn liªn ®íi lµ nghÜa vômµ theo ®ã mçi ngêi trong sè nh÷ng ngêi cã quyÒn ®Òu cã thÓ yªu cÇubªn cã nghÜa vô thùc hiÖn toµn bé nghÜa vô. 2. Bªn cã nghÜa vô cã thÓ thùc hiÖn nghÜa vô cña m×nh ®èi víi bÊtcø ai trong sè nh÷ng ngêi cã quyÒn liªn ®íi. 3. Trong trêng hîp mét trong sè nh÷ng ngêi cã quyÒn liªn ®íi miÔncho bªn cã nghÜa vô kh«ng ph¶i thùc hiÖn phÇn nghÜa vô ®èi víi m×nhth× bªn cã nghÜa vô vÉn ph¶i thùc hiÖn phÇn nghÜa vô cßn l¹i ®èi víinh÷ng ngêi cã quyÒn liªn ®íi kh¸c. §iÒu 300. Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù ph©n chia ®îc theo phÇn 1. NghÜa vô d©n sù ph©n chia ®îc theo phÇn lµ nghÜa vô mµ ®èi t-îng cña nghÜa vô lµ vËt chia ®îc hoÆc c«ng viÖc cã thÓ chia thµnhnhiÒu phÇn ®Ó thùc hiÖn. 2. Bªn cã nghÜa vô cã thÓ thùc hiÖn tõng phÇn nghÜa vô, trõ trênghîp cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 301. Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù kh«ng ph©n chia ®îc theo phÇn 1. NghÜa vô d©n sù kh«ng ph©n chia ®îc theo phÇn lµ nghÜa vô mµ®èi tîng cña nghÜa vô lµ vËt kh«ng chia ®îc hoÆc lµ c«ng viÖc ph¶i ®îcthùc hiÖn cïng mét lóc. 2. Trong trêng hîp nhiÒu ngêi cïng ph¶i thùc hiÖn mét nghÜa vôkh«ng ph©n chia ®îc th× hä ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô cïng mét lóc. Môc 3 Tr¸ch nhiÖm d©n sù
  • 73. 73 §iÒu 302. Tr¸ch nhiÖm d©n sù do vi ph¹m nghÜa vô d©n sù 1. Bªn cã nghÜa vô mµ kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óngnghÜa vô th× ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù ®èi víi bªn cã quyÒn. 2. Trong trêng hîp bªn cã nghÜa vô kh«ng thÓ thùc hiÖn ®îc nghÜavô d©n sù do sù kiÖn bÊt kh¶ kh¸ng th× kh«ng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖmd©n sù, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnhkh¸c. 3. Bªn cã nghÜa vô kh«ng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù nÕu chøngminh ®îc nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn ®îc lµ hoµn toµn do lçi cña bªn cãquyÒn. §iÒu 303. Tr¸ch nhiÖm d©n sù do kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô giao vËt 1. Khi bªn cã nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô giao vËt ®Æc®Þnh th× ngêi cã quyÒn ®îc quyÒn yªu cÇu bªn cã nghÜa vô ph¶i giao®óng vËt ®ã; nÕu vËt kh«ng cßn hoÆc bÞ h háng th× ph¶i thanh to¸n gi¸trÞ cña vËt. 2. Khi bªn cã nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn ®îc nghÜa vô giao vËt cïnglo¹i th× ph¶i thanh to¸n gi¸ trÞ cña vËt. 3. Trong trêng hîp bªn cã nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn ®îc nghÜa vôtheo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 vµ kho¶n 2 §iÒu nµy mµ g©y thiÖt h¹i cho bªncã quyÒn th× ngoµi viÖc thanh to¸n gi¸ trÞ cña vËt cßn ph¶i båi thêngthiÖt h¹i cho bªn cã quyÒn. §iÒu 304. Tr¸ch nhiÖm d©n sù do kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn hoÆc kh«ng ®îc thùc hiÖn mét c«ng viÖc 1. Trong trêng hîp bªn cã nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn mét c«ng viÖcmµ m×nh ph¶i thùc hiÖn th× bªn cã quyÒn cã thÓ yªu cÇu bªn cã nghÜavô tiÕp tôc thùc hiÖn hoÆc tù m×nh thùc hiÖn hoÆc giao cho ngêi kh¸cthùc hiÖn c«ng viÖc ®ã vµ yªu cÇu bªn cã nghÜa vô thanh to¸n chi phÝhîp lý vµ båi thêng thiÖt h¹i. 2. Khi bªn cã nghÜa vô kh«ng ®îc thùc hiÖn mét c«ng viÖc mµ l¹ithùc hiÖn c«ng viÖc ®ã th× bªn cã quyÒn ®îc quyÒn yªu cÇu bªn cãnghÜa vô ph¶i chÊm døt viÖc thùc hiÖn, kh«i phôc t×nh tr¹ng ban ®Çu vµbåi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 305. Tr¸ch nhiÖm d©n sù do chËm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù 1. Khi nghÜa vô d©n sù chËm ®îc thùc hiÖn th× bªn cã quyÒn cã thÓgia h¹n ®Ó bªn cã nghÜa vô hoµn thµnh nghÜa vô; nÕu qu¸ thêi h¹n nµymµ nghÜa vô vÉn cha ®îc hoµn thµnh th× theo yªu cÇu cña bªn cãquyÒn, bªn cã nghÜa vô vÉn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô vµ båi thêng thiÖth¹i; nÕu viÖc thùc hiÖn nghÜa vô kh«ng cßn cÇn thiÕt ®èi víi bªn cãquyÒn th× bªn nµy cã quyÒn tõ chèi tiÕp nhËn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô
  • 74. 74vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i. 2. Trong trêng hîp bªn cã nghÜa vô chËm tr¶ tiÒn th× bªn ®ã ph¶i tr¶l·i ®èi víi sè tiÒn chËm tr¶ theo l·i suÊt c¬ b¶n do Ng©n hµng Nhµ nícc«ng bè t¬ng øng víi thêi gian chËm tr¶ t¹i thêi ®iÓm thanh to¸n, trõ trênghîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 306. Tr¸ch nhiÖm d©n sù do chËm tiÕp nhËn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù Bªn cã quyÒn chËm tiÕp nhËn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù lµmph¸t sinh thiÖt h¹i cho bªn cã nghÜa vô th× ph¶i båi thêng thiÖt h¹i cho ng-êi ®ã vµ ph¶i chÞu mäi rñi ro x¶y ra kÓ tõ thêi ®iÓm chËm tiÕp nhËn, trõtrêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 307. Tr¸ch nhiÖm båi thêng thiÖt h¹i 1. Tr¸ch nhiÖm båi thêng thiÖt h¹i bao gåm tr¸ch nhiÖm båi thêngthiÖt h¹i vÒ vËt chÊt, tr¸ch nhiÖm båi thêng bï ®¾p tæn thÊt vÒ tinh thÇn. 2. Tr¸ch nhiÖm båi thêng thiÖt h¹i vÒ vËt chÊt lµ tr¸ch nhiÖm bï ®¾ptæn thÊt vËt chÊt thùc tÕ, tÝnh ®îc thµnh tiÒn do bªn vi ph¹m g©y ra, baogåm tæn thÊt vÒ tµi s¶n, chi phÝ hîp lý ®Ó ng¨n chÆn, h¹n chÕ, kh¾cphôc thiÖt h¹i, thu nhËp thùc tÕ bÞ mÊt hoÆc bÞ gi¶m sót. 3. Ngêi g©y thiÖt h¹i vÒ tinh thÇn cho ngêi kh¸c do x©m ph¹m ®ÕntÝnh m¹ng, søc khoÎ, danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn cña ngêi ®ã th× ngoµiviÖc chÊm døt hµnh vi vi ph¹m, xin lçi, c¶i chÝnh c«ng khai cßn ph¶i båithêng mét kho¶n tiÒn ®Ó bï ®¾p tæn thÊt vÒ tinh thÇn cho ngêi bÞ thiÖth¹i. §iÒu 308. Lçi trong tr¸ch nhiÖm d©n sù 1. Ngêi kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óng nghÜa vô d©nsù th× ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù khi cã lçi cè ý hoÆc lçi v« ý, trõ tr-êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 2. Cè ý g©y thiÖt h¹i lµ trêng hîp mét ngêi nhËn thøc râ hµnh vi cñam×nh sÏ g©y thiÖt h¹i cho ngêi kh¸c mµ vÉn thùc hiÖn vµ mong muènhoÆc tuy kh«ng mong muèn nhng ®Ó mÆc cho thiÖt h¹i x¶y ra. V« ý g©y thiÖt h¹i lµ trêng hîp mét ngêi kh«ng thÊy tríc hµnh vi cñam×nh cã kh¶ n¨ng g©y thiÖt h¹i, mÆc dï ph¶i biÕt hoÆc cã thÓ biÕt trícthiÖt h¹i sÏ x¶y ra hoÆc thÊy tríc hµnh vi cña m×nh cã kh¶ n¨ng g©y thiÖth¹i, nhng cho r»ng thiÖt h¹i sÏ kh«ng x¶y ra hoÆc cã thÓ ng¨n chÆn ®îc. Môc 4 CHUYÓN GIAO QUYÒN YªU CÇU Vµ CHUYÓN GIAO NGHÜA Vô d©n sù §iÒu 309. ChuyÓn giao quyÒn yªu cÇu 1. Bªn cã quyÒn yªu cÇu thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù cã thÓ chuyÓn
  • 75. 75giao quyÒn yªu cÇu ®ã cho ngêi thÕ quyÒn theo tho¶ thuËn, trõ nh÷ng tr-êng hîp sau ®©y: a) QuyÒn yªu cÇu cÊp dìng, yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i do x©m ph¹m®Õn tÝnh m¹ng, søc khoÎ, danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn; b) Bªn cã quyÒn vµ bªn cã nghÜa vô cã tho¶ thuËn kh«ng ®îcchuyÓn giao quyÒn yªu cÇu; c) C¸c trêng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh. 2. Khi bªn cã quyÒn yªu cÇu chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu cho ngêithÕ quyÒn th× ngêi thÕ quyÒn trë thµnh bªn cã quyÒn yªu cÇu. Ngêi chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu ph¶i b¸o cho bªn cã nghÜa vô biÕtb»ng v¨n b¶n vÒ viÖc chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu. ViÖc chuyÓn giaoquyÒn yªu cÇu kh«ng cÇn cã sù ®ång ý cña bªn cã nghÜa vô, trõ trênghîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 310. H×nh thøc chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu 1. ViÖc chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu ®îc thÓ hiÖn b»ng v¨n b¶nhoÆc b»ng lêi nãi. 2. Trong trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh viÖc chuyÓn giao quyÒnyªu cÇu ph¶i ®îc thÓ hiÖn b»ng v¨n b¶n, ph¶i cã c«ng chøng hoÆc chøngthùc, ®¨ng ký hoÆc ph¶i xin phÐp th× ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh ®ã. §iÒu 311. NghÜa vô cung cÊp th«ng tin vµ chuyÓn giao giÊy tê 1. Ngêi chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu ph¶i cung cÊp th«ng tin cÇnthiÕt, chuyÓn giao giÊy tê cã liªn quan cho ngêi thÕ quyÒn. 2. Ngêi chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu vi ph¹m nghÜa vô quy ®Þnh t¹ikho¶n 1 §iÒu nµy mµ g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 312. Kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm sau khi chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu Ngêi chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu kh«ng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒkh¶ n¨ng thùc hiÖn nghÜa vô cña bªn cã nghÜa vô, trõ trêng hîp cã tho¶thuËn kh¸c. §iÒu 313. ChuyÓn giao quyÒn yªu cÇu cã biÖn ph¸p b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù Trong trêng hîp quyÒn yªu cÇu thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù cã biÖnph¸p b¶o ®¶m th× viÖc chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu bao gåm c¶ biÖnph¸p b¶o ®¶m ®ã. §iÒu 314. QuyÒn tõ chèi cña bªn cã nghÜa vô 1. Trong trêng hîp bªn cã nghÜa vô kh«ng ®îc th«ng b¸o vÒ viÖcchuyÓn giao quyÒn yªu cÇu hoÆc ngêi thÕ quyÒn kh«ng chøng minh vÒtÝnh x¸c thùc cña viÖc chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu th× bªn cã nghÜa vô
  • 76. 76cã quyÒn tõ chèi viÖc thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi ngêi thÕ quyÒn. 2. Trong trêng hîp bªn cã nghÜa vô do kh«ng ®îc th«ng b¸o vÒ viÖcchuyÓn giao quyÒn yªu cÇu mµ ®· thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi ngêichuyÓn giao quyÒn yªu cÇu th× ngêi thÕ quyÒn kh«ng ®îc yªu cÇu bªncã nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi m×nh. §iÒu 315. ChuyÓn giao nghÜa vô d©n sù 1. Bªn cã nghÜa vô cã thÓ chuyÓn giao nghÜa vô d©n sù cho ngêithÕ nghÜa vô nÕu ®îc bªn cã quyÒn ®ång ý, trõ trêng hîp nghÜa vô g¾nliÒn víi nh©n th©n cña bªn cã nghÜa vô hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnhkh«ng ®îc chuyÓn giao nghÜa vô. 2. Khi ®îc chuyÓn giao nghÜa vô th× ngêi thÕ nghÜa vô trë thµnhbªn cã nghÜa vô. §iÒu 316. H×nh thøc chuyÓn giao nghÜa vô d©n sù 1. ViÖc chuyÓn giao nghÜa vô d©n sù ®îc thÓ hiÖn b»ng v¨n b¶nhoÆc b»ng lêi nãi. 2. Trong trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh viÖc chuyÓn giao nghÜa vôph¶i ®îc thÓ hiÖn b»ng v¨n b¶n, ph¶i cã c«ng chøng hoÆc chøng thùc,®¨ng ký hoÆc ph¶i xin phÐp th× ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh ®ã. §iÒu 317. ChuyÓn giao nghÜa vô d©n sù cã biÖn ph¸p b¶o ®¶m Trong trêng hîp nghÜa vô d©n sù cã biÖn ph¸p b¶o ®¶m ®îc chuyÓngiao th× biÖn ph¸p b¶o ®¶m ®ã chÊm døt, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËnkh¸c. Môc 5 B¶O ®¶M THùC HIÖN NGHÜA Vô d©n sù I- NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG §iÒu 318. BiÖn ph¸p b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù 1. C¸c biÖn ph¸p b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù bao gåm: a) CÇm cè tµi s¶n; b) ThÕ chÊp tµi s¶n; c) §Æt cäc; d) Ký cîc; ®) Ký quü; e) B¶o l·nh; g) TÝn chÊp. 2. Trong trêng hîp c¸c bªn cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh
  • 77. 77vÒ biÖn ph¸p b¶o ®¶m th× ngêi cã nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn biÖn ph¸pb¶o ®¶m ®ã. §iÒu 319. Ph¹m vi b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù 1. NghÜa vô d©n sù cã thÓ ®îc b¶o ®¶m mét phÇn hoÆc toµn bétheo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt; nÕu kh«ng cã tho¶thuËn vµ ph¸p luËt kh«ng quy ®Þnh ph¹m vi b¶o ®¶m th× nghÜa vô coinh ®îc b¶o ®¶m toµn bé, kÓ c¶ nghÜa vô tr¶ l·i vµ båi thêng thiÖt h¹i. 2. C¸c bªn ®îc tho¶ thuËn vÒ c¸c biÖn ph¸p b¶o ®¶m thùc hiÖnnghÜa vô d©n sù ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn c¸c lo¹i nghÜa vô, kÓ c¶ nghÜavô hiÖn t¹i, nghÜa vô trong t¬ng lai hoÆc nghÜa vô cã ®iÒu kiÖn. §iÒu 320. VËt b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù 1. VËt b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù ph¶i thuéc quyÒn së h÷ucña bªn b¶o ®¶m vµ ®îc phÐp giao dÞch. 2. VËt dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù lµ vËt hiÖn cãhoÆc ®îc h×nh thµnh trong t¬ng lai. VËt h×nh thµnh trong t¬ng lai lµ®éng s¶n, bÊt ®éng s¶n thuéc së h÷u cña bªn b¶o ®¶m sau thêi ®iÓmnghÜa vô ®îc x¸c lËp hoÆc giao dÞch b¶o ®¶m ®îc giao kÕt. §iÒu 321. TiÒn, giÊy tê cã gi¸ dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù TiÒn, tr¸i phiÕu, cæ phiÕu, kú phiÕu vµ giÊy tê cã gi¸ kh¸c ®îc dïng®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù. §iÒu 322. QuyÒn tµi s¶n dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù 1. C¸c quyÒn tµi s¶n thuéc së h÷u cña bªn b¶o ®¶m bao gåm quyÒntµi s¶n ph¸t sinh tõ quyÒn t¸c gi¶, quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp, quyÒn ®èivíi gièng c©y trång, quyÒn ®ßi nî, quyÒn ®îc nhËn sè tiÒn b¶o hiÓm ®èivíi vËt b¶o ®¶m, quyÒn tµi s¶n ®èi víi phÇn vèn gãp trong doanh nghiÖp,quyÒn tµi s¶n ph¸t sinh tõ hîp ®ång vµ c¸c quyÒn tµi s¶n kh¸c thuéc sëh÷u cña bªn b¶o ®¶m ®Òu ®îc dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vôd©n sù. 2. QuyÒn sö dông ®Êt ®îc dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vôd©n sù theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai. 3. QuyÒn khai th¸c tµi nguyªn thiªn nhiªn ®îc dïng ®Ó b¶o ®¶m thùchiÖn nghÜa vô d©n sù theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ tµinguyªn. §iÒu 323. §¨ng ký giao dÞch b¶o ®¶m 1. Giao dÞch b¶o ®¶m lµ giao dÞch d©n sù do c¸c bªn tho¶ thuËnhoÆc ph¸p luËt quy ®Þnh vÒ viÖc thùc hiÖn biÖn ph¸p b¶o ®¶m ®îc quy®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 318 cña Bé luËt nµy.
  • 78. 78 2. ViÖc ®¨ng ký giao dÞch b¶o ®¶m ®îc thùc hiÖn theo quy ®Þnhcña ph¸p luËt vÒ ®¨ng ký giao dÞch b¶o ®¶m. ViÖc ®¨ng ký lµ ®iÒu kiÖn®Ó giao dÞch b¶o ®¶m cã hiÖu lùc chØ trong trêng hîp ph¸p luËt cã quy®Þnh. 3. Trêng hîp giao dÞch b¶o ®¶m ®îc ®¨ng ký theo quy ®Þnh cñaph¸p luËt th× giao dÞch b¶o ®¶m ®ã cã gi¸ trÞ ph¸p lý ®èi víi ngêi thø ba,kÓ tõ thêi ®iÓm ®¨ng ký. §iÒu 324. Mét tµi s¶n dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nhiÒu nghÜa vô d©nsù 1. Mét tµi s¶n cã thÓ ®îc dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nhiÒu nghÜavô d©n sù, nÕu cã gi¸ trÞ t¹i thêi ®iÓm x¸c lËp giao dÞch b¶o ®¶m lín h¬ntæng gi¸ trÞ c¸c nghÜa vô ®îc b¶o ®¶m, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸choÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 2. Trong trêng hîp mét tµi s¶n ®îc b¶o ®¶m thùc hiÖn nhiÒu nghÜavô th× bªn b¶o ®¶m ph¶i th«ng b¸o cho bªn nhËn b¶o ®¶m sau biÕt vÒviÖc tµi s¶n b¶o ®¶m ®ang ®îc dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vôkh¸c. Mçi lÇn b¶o ®¶m ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n. 3. Trong trêng hîp ph¶i xö lý tµi s¶n ®Ó thùc hiÖn mét nghÜa vô ®Õnh¹n th× c¸c nghÜa vô kh¸c tuy cha ®Õn h¹n ®Òu ®îc coi lµ ®Õn h¹n vµ tÊtc¶ c¸c bªn cïng nhËn b¶o ®¶m ®Òu ®îc tham gia xö lý tµi s¶n. Bªn nhËnb¶o ®¶m ®· th«ng b¸o vÒ viÖc xö lý tµi s¶n cã tr¸ch nhiÖm xö lý tµi s¶n,nÕu c¸c bªn cïng nhËn b¶o ®¶m kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c. Trong trêng hîp c¸c bªn muèn tiÕp tôc thùc hiÖn c¸c nghÜa vô cha®Õn h¹n th× cã thÓ tho¶ thuËn vÒ viÖc bªn b¶o ®¶m dïng tµi s¶n kh¸c®Ó b¶o ®¶m viÖc thùc hiÖn c¸c nghÜa vô cha ®Õn h¹n. §iÒu 325. Thø tù u tiªn thanh to¸n Thø tù u tiªn th¸nh to¸n khi xö lý tµi s¶n b¶o ®¶m ®îc x¸c ®Þnh nhsau: 1. Trong trêng hîp giao dÞch b¶o ®¶m ®îc ®¨ng ký th× viÖc x¸c ®Þnhthø tù u tiªn thanh to¸n khi xö lý tµi s¶n b¶o ®¶m ®îc x¸c ®Þnh theo thø tù®¨ng ký; 2. Trong trêng hîp mét tµi s¶n ®îc dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nhiÒunghÜa vô d©n sù mµ cã giao dÞch b¶o ®¶m cã ®¨ng ký, cã giao dÞchb¶o ®¶m kh«ng ®¨ng ký th× giao dÞch b¶o ®¶m cã ®¨ng ký ®îc u tiªnthanh to¸n; 3. Trong trêng hîp mét tµi s¶n dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nhiÒunghÜa vô d©n sù mµ c¸c giao dÞch b¶o ®¶m ®Òu kh«ng cã ®¨ng ký th×thø tù u tiªn thanh to¸n ®îc x¸c ®Þnh theo thø tù x¸c lËp giao dÞch b¶o®¶m. II- CÇM Cè TµI S¶N
  • 79. 79 §iÒu 326. CÇm cè tµi s¶n CÇm cè tµi s¶n lµ viÖc mét bªn (sau ®©y gäi lµ bªn cÇm cè) giao tµis¶n thuéc quyÒn së h÷u cña m×nh cho bªn kia (sau ®©y gäi lµ bªn nhËncÇm cè) ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù. §iÒu 327. H×nh thøc cÇm cè tµi s¶n ViÖc cÇm cè tµi s¶n ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n, cã thÓ lËp thµnh v¨nb¶n riªng hoÆc ghi trong hîp ®ång chÝnh. §iÒu 328. HiÖu lùc cña cÇm cè tµi s¶n CÇm cè tµi s¶n cã hiÖu lùc kÓ tõ thêi ®iÓm chuyÓn giao tµi s¶n chobªn nhËn cÇm cè. §iÒu 329. Thêi h¹n cÇm cè tµi s¶n Thêi h¹n cÇm cè tµi s¶n do c¸c bªn tho¶ thuËn. Trong trêng hîp kh«ngcã tho¶ thuËn th× thêi h¹n cÇm cè ®îc tÝnh cho ®Õn khi chÊm døt nghÜavô ®îc b¶o ®¶m b»ng cÇm cè. §iÒu 330. NghÜa vô cña bªn cÇm cè tµi s¶n Bªn cÇm cè tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Giao tµi s¶n cÇm cè cho bªn nhËn cÇm cè theo ®óng tho¶ thuËn; 2. B¸o cho bªn nhËn cÇm cè vÒ quyÒn cña ngêi thø ba ®èi víi tµi s¶ncÇm cè, nÕu cã; trong trêng hîp kh«ng th«ng b¸o th× bªn nhËn cÇm cè cãquyÒn huû hîp ®ång cÇm cè tµi s¶n vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i hoÆcduy tr× hîp ®ång vµ chÊp nhËn quyÒn cña ngêi thø ba ®èi víi tµi s¶n cÇmcè; 3. Thanh to¸n cho bªn nhËn cÇm cè chi phÝ hîp lý ®Ó b¶o qu¶n, gi÷g×n tµi s¶n cÇm cè, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 331. QuyÒn cña bªn cÇm cè tµi s¶n Bªn cÇm cè tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu bªn nhËn cÇm cè ®×nh chØ viÖc sö dông tµi s¶n cÇm cètrong trêng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 3 §iÒu 333 cña Bé luËt nµy, nÕu do södông mµ tµi s¶n cÇm cè cã nguy c¬ bÞ mÊt gi¸ trÞ hoÆc gi¶m sót gi¸ trÞ; 2. §îc b¸n tµi s¶n cÇm cè, nÕu ®îc bªn nhËn cÇm cè ®ång ý; 3. §îc thay thÕ tµi s¶n cÇm cè b»ng mét tµi s¶n kh¸c nÕu cã tháathuËn; 4. Yªu cÇu bªn nhËn cÇm cè gi÷ tµi s¶n cÇm cè tr¶ l¹i tµi s¶n cÇm cèkhi nghÜa vô ®îc b¶o ®¶m b»ng cÇm cè chÊm døt; 5. Yªu cÇu bªn nhËn cÇm cè båi thêng thiÖt h¹i x¶y ra ®èi víi tµi s¶ncÇm cè.
  • 80. 80 §iÒu 332. NghÜa vô cña bªn nhËn cÇm cè tµi s¶n Bªn nhËn cÇm cè tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. B¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi s¶n cÇm cè; nÕu lµm mÊt hoÆc h háng tµis¶n cÇm cè th× ph¶i båi thêng thiÖt h¹i cho bªn cÇm cè; 2. Kh«ng ®îc b¸n, trao ®æi, tÆng cho, cho thuª, cho mîn tµi s¶n cÇmcè; kh«ng ®îc ®em tµi s¶n cÇm cè ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vôkh¸c; 3. Kh«ng ®îc khai th¸c c«ng dông, hëng hoa lîi, lîi tøc tõ tµi s¶n cÇmcè, nÕu kh«ng ®îc bªn cÇm cè ®ång ý; 4. Tr¶ l¹i tµi s¶n cÇm cè khi nghÜa vô ®îc b¶o ®¶m b»ng cÇm cèchÊm døt hoÆc ®îc thay thÕ b»ng biÖn ph¸p b¶o ®¶m kh¸c. §iÒu 333. QuyÒn cña bªn nhËn cÇm cè tµi s¶n Bªn nhËn cÇm cè tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu ngêi chiÕm h÷u, sö dông tr¸i ph¸p luËt tµi s¶n cÇm cè tr¶l¹i tµi s¶n ®ã; 2. Yªu cÇu xö lý tµi s¶n cÇm cè theo ph¬ng thøc ®· tho¶ thuËn hoÆctheo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô; 3. §îc khai th¸c c«ng dông tµi s¶n cÇm cè vµ hëng hoa lîi, lîi tøc tõ tµis¶n cÇm cè, nÕu cã tho¶ thuËn; 4. §îc thanh to¸n chi phÝ hîp lý b¶o qu¶n tµi s¶n cÇm cè khi tr¶ l¹i tµis¶n cho bªn cÇm cè. §iÒu 334. CÇm cè nhiÒu tµi s¶n Trong trêng hîp cÇm cè nhiÒu tµi s¶n ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn métnghÜa vô d©n sù th× mçi tµi s¶n ®îc x¸c ®Þnh b¶o ®¶m thùc hiÖn toµnbé nghÜa vô. C¸c bªn còng cã thÓ tho¶ thuËn mçi tµi s¶n b¶o ®¶m thùchiÖn mét phÇn nghÜa vô. §iÒu 335. Huû bá viÖc cÇm cè tµi s¶n ViÖc cÇm cè tµi s¶n cã thÓ bÞ huû bá, nÕu ®îc bªn nhËn cÇm cè®ång ý. §iÒu 336. Xö lý tµi s¶n cÇm cè Trêng hîp ®· ®Õn h¹n thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù mµ bªn cã nghÜavô kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn nghÜa vô kh«ng ®óng tho¶ thuËnth× tµi s¶n cÇm cè ®îc xö lý theo ph¬ng thøc do c¸c bªn ®· tho¶ thuËnhoÆc ®îc b¸n ®Êu gi¸ theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®Ó thùc hiÖn nghÜavô. Bªn nhËn cÇm cè ®îc u tiªn thanh to¸n tõ sè tiÒn b¸n tµi s¶n cÇm cè.
  • 81. 81 §iÒu 337. Xö lý tµi s¶n cÇm cè trong trêng hîp cã nhiÒu tµi s¶n cÇm cè Trong trêng hîp tµi s¶n ®îc dïng ®Ó cÇm cè cã nhiÒu vËt th× bªnnhËn cÇm cè ®îc chän tµi s¶n cô thÓ ®Ó xö lý, trõ trêng hîp cã tho¶thuËn kh¸c. Bªn nhËn cÇm cè chØ ®îc xö lý sè tµi s¶n cÇn thiÕt t¬ng øngvíi gi¸ trÞ cña nghÜa vô ®îc b¶o ®¶m; nÕu xö lý qu¸ sè tµi s¶n cÇn thiÕtvµ g©y ra thiÖt h¹i cho bªn cÇm cè th× ph¶i båi thêng thiÖt h¹i cho bªncÇm cè. §iÒu 338. Thanh to¸n tiÒn b¸n tµi s¶n cÇm cè TiÒn b¸n tµi s¶n cÇm cè ®îc sö dông ®Ó thanh to¸n nghÜa vô chobªn nhËn cÇm cè sau khi trõ chi phÝ b¶o qu¶n, b¸n tµi s¶n vµ c¸c chi phÝcÇn thiÕt kh¸c cã liªn quan ®Ó xö lý tµi s¶n cÇm cè; trong trêng hîpnghÜa vô ®îc b¶o ®¶m lµ kho¶n vay th× thanh to¸n cho bªn nhËn cÇm cètheo thø tù nî gèc, l·i, tiÒn ph¹t, tiÒn båi thêng thiÖt h¹i nÕu cã; nÕu tiÒnb¸n cßn thõa th× ph¶i tr¶ l¹i cho bªn cÇm cè; nÕu tiÒn b¸n cßn thiÕu th×bªn cÇm cè ph¶i tr¶ tiÕp phÇn cßn thiÕu ®ã. §iÒu 339. ChÊm døt cÇm cè tµi s¶n ViÖc cÇm cè tµi s¶n chÊm døt trong c¸c trêng hîp sau ®©y: 1. NghÜa vô ®îc b¶o ®¶m b»ng cÇm cè chÊm døt; 2. ViÖc cÇm cè tµi s¶n ®îc huû bá hoÆc ®îc thay thÕ b»ng biÖnph¸p b¶o ®¶m kh¸c; 3. Tµi s¶n cÇm cè ®· ®îc xö lý; 4. Theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn. §iÒu 340. Tr¶ l¹i tµi s¶n cÇm cè Khi viÖc cÇm cè tµi s¶n chÊm døt theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 vµkho¶n 2 §iÒu 339 cña Bé luËt nµy th× tµi s¶n cÇm cè, giÊy tê chøngnhËn quyÒn së h÷u ®îc tr¶ l¹i cho bªn cÇm cè. Hoa lîi, lîi tøc thu ®îc tõ tµis¶n cÇm cè còng ®îc tr¶ l¹i cho bªn cÇm cè, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËnkh¸c. §iÒu 341. CÇm cè tµi s¶n t¹i cöa hµng cÇm ®å ViÖc cÇm cè tµi s¶n t¹i cöa hµng cÇm ®å ®îc thùc hiÖn theo quy®Þnh t¹i c¸c ®iÒu tõ §iÒu 326 ®Õn §iÒu 340 cña Bé luËt nµy vµ c¸c v¨nb¶n ph¸p luËt kh¸c vÒ ho¹t ®éng cña cöa hµng cÇm ®å. III- THÕ CHÊP TµI S¶N §iÒu 342. ThÕ chÊp tµi s¶n 1. ThÕ chÊp tµi s¶n lµ viÖc mét bªn (sau ®©y gäi lµ bªn thÕ chÊp)dïng tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vôd©n sù ®èi víi bªn kia (sau ®©y gäi lµ bªn nhËn thÕ chÊp) vµ kh«ng
  • 82. 82chuyÓn giao tµi s¶n ®ã cho bªn nhËn thÕ chÊp. Trong trêng hîp thÕ chÊp toµn bé bÊt ®éng s¶n, ®éng s¶n cã vËtphô th× vËt phô cña bÊt ®éng s¶n, ®éng s¶n ®ã còng thuéc tµi s¶n thÕchÊp. Trong trêng hîp thÕ chÊp mét phÇn bÊt ®éng s¶n, ®éng s¶n cã vËtphô th× vËt phô thuéc tµi s¶n thÕ chÊp, trõ trêng hîp c¸c bªn cã tho¶thuËn kh¸c. Tµi s¶n thÕ chÊp còng cã thÓ lµ tµi s¶n ®îc h×nh thµnh trong t¬nglai. 2. Tµi s¶n thÕ chÊp do bªn thÕ chÊp gi÷. C¸c bªn cã thÓ tháa thuËngiao cho ngêi thø ba gi÷ tµi s¶n thÕ chÊp. 3. ViÖc thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt ®îc thùc hiÖn theo quy ®Þnht¹i c¸c ®iÒu tõ §iÒu 715 ®Õn §iÒu 721 cña Bé luËt nµy vµ c¸c quy ®Þnhkh¸c cña ph¸p luËt cã liªn quan. §iÒu 343. H×nh thøc thÕ chÊp tµi s¶n ViÖc thÕ chÊp tµi s¶n ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n, cã thÓ lËp thµnhv¨n b¶n riªng hoÆc ghi trong hîp ®ång chÝnh. Trong trêng hîp ph¸p luËtcã quy ®Þnh th× v¨n b¶n thÕ chÊp ph¶i ®îc c«ng chøng, chøng thùchoÆc ®¨ng ký. §iÒu 344. Thêi h¹n thÕ chÊp C¸c bªn tháa thuËn vÒ thêi h¹n thÕ chÊp tµi s¶n; nÕu kh«ng cã tháathuËn th× viÖc thÕ chÊp cã thêi h¹n cho ®Õn khi chÊm døt nghÜa vô ®îcb¶o ®¶m b»ng thÕ chÊp. §iÒu 345. ThÕ chÊp tµi s¶n ®ang cho thuª Tµi s¶n ®ang cho thuª còng cã thÓ ®îc dïng ®Ó thÕ chÊp. Hoa lîi, lîitøc thu ®îc tõ viÖc cho thuª tµi s¶n thuéc tµi s¶n thÕ chÊp, nÕu cã tho¶thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh. §iÒu 346. ThÕ chÊp tµi s¶n ®îc b¶o hiÓm 1. Trong trêng hîp tµi s¶n thÕ chÊp ®îc b¶o hiÓm th× kho¶n tiÒn b¶ohiÓm còng thuéc tµi s¶n thÕ chÊp. 2. Bªn nhËn thÕ chÊp ph¶i th«ng b¸o cho tæ chøc b¶o hiÓm biÕt vÒviÖc tµi s¶n b¶o hiÓm ®ang ®îc dïng ®Ó thÕ chÊp. Tæ chøc b¶o hiÓmchi tr¶ sè tiÒn b¶o hiÓm trùc tiÕp cho bªn nhËn thÕ chÊp khi x¶y ra sùkiÖn b¶o hiÓm. Trêng hîp bªn nhËn thÕ chÊp kh«ng th«ng b¸o cho tæchøc b¶o hiÓm biÕt vÒ viÖc tµi s¶n b¶o hiÓm ®ang ®îc dïng ®Ó thÕchÊp th× tæ chøc b¶o hiÓm chi tr¶ b¶o hiÓm theo hîp ®ång b¶o hiÓm vµbªn thÕ chÊp cã nghÜa vô thanh to¸n víi bªn nhËn thÕ chÊp.
  • 83. 83 §iÒu 347. ThÕ chÊp nhiÒu tµi s¶n ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn mét nghÜa vôd©n sù Trong trêng hîp thÕ chÊp nhiÒu tµi s¶n ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn métnghÜa vô d©n sù th× mçi tµi s¶n ®îc x¸c ®Þnh b¶o ®¶m thùc hiÖn toµnbé nghÜa vô. C¸c bªn còng cã thÓ tho¶ thuËn mçi tµi s¶n b¶o ®¶m thùchiÖn mét phÇn nghÜa vô. §iÒu 348. NghÜa vô cña bªn thÕ chÊp tµi s¶n Bªn thÕ chÊp tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. B¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi s¶n thÕ chÊp; 2. ¸p dông c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt ®Ó kh¾c phôc, kÓ c¶ ph¶i ngõngviÖc khai th¸c c«ng dông tµi s¶n thÕ chÊp nÕu do viÖc khai th¸c ®ã mµtµi s¶n thÕ chÊp cã nguy c¬ mÊt gi¸ trÞ hoÆc gi¶m sót gi¸ trÞ; 3. Th«ng b¸o cho bªn nhËn thÕ chÊp vÒ c¸c quyÒn cña ngêi thø ba®èi víi tµi s¶n thÕ chÊp, nÕu cã; trong trêng hîp kh«ng th«ng b¸o th× bªnnhËn thÕ chÊp cã quyÒn huû hîp ®ång thÕ chÊp tµi s¶n vµ yªu cÇu båithêng thiÖt h¹i hoÆc duy tr× hîp ®ång vµ chÊp nhËn quyÒn cña ngêi thøba ®èi víi tµi s¶n thÕ chÊp; 4. Kh«ng ®îc b¸n, trao ®æi, tÆng cho tµi s¶n thÕ chÊp, trõ trêng hîpquy ®Þnh t¹i kho¶n 3 vµ kho¶n 4 §iÒu 349 cña Bé luËt nµy. §iÒu 349. QuyÒn cña bªn thÕ chÊp tµi s¶n Bªn thÕ chÊp tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. §îc khai th¸c c«ng dông, hëng hoa lîi, lîi tøc tõ tµi s¶n, trõ trêng hîphoa lîi, lîi tøc còng thuéc tµi s¶n thÕ chÊp theo tho¶ thuËn; 2. §îc ®Çu t ®Ó lµm t¨ng gi¸ trÞ cña tµi s¶n thÕ chÊp; 3. §îc b¸n, thay thÕ tµi s¶n thÕ chÊp, nÕu tµi s¶n ®ã lµ hµng ho¸lu©n chuyÓn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, kinh doanh. Trong trêng hîp b¸n tµi s¶n thÕ chÊp lµ hµng ho¸ lu©n chuyÓn trongqu¸ tr×nh s¶n xuÊt, kinh doanh th× quyÒn yªu cÇu bªn mua thanh to¸ntiÒn, sè tiÒn thu ®îc hoÆc tµi s¶n h×nh thµnh tõ sè tiÒn thu ®îc trë thµnhtµi s¶n thÕ chÊp thay thÕ cho sè tµi s¶n ®· b¸n. 4. §îc b¸n, trao ®æi, tÆng cho tµi s¶n thÕ chÊp kh«ng ph¶i lµ hµnghãa lu©n chuyÓn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, kinh doanh, nÕu ®îc bªn nhËnthÕ chÊp ®ång ý. 5. §îc cho thuª, cho mîn tµi s¶n thÕ chÊp nhng ph¶i th«ng b¸o cho bªnthuª, bªn mîn biÕt vÒ viÖc tµi s¶n cho thuª, cho mîn ®ang ®îc dïng ®ÓthÕ chÊp vµ ph¶i th«ng b¸o cho bªn nhËn thÕ chÊp biÕt; 6. NhËn l¹i tµi s¶n thÕ chÊp do ngêi thø ba gi÷, khi nghÜa vô ®îc b¶o®¶m b»ng thÕ chÊp chÊm døt hoÆc ®îc thay thÕ b»ng biÖn ph¸p b¶o
  • 84. 84®¶m kh¸c. §iÒu 350. NghÜa vô cña bªn nhËn thÕ chÊp tµi s¶n Bªn nhËn thÕ chÊp tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Trong trêng hîp c¸c bªn tháa thuËn bªn nhËn thÕ chÊp gi÷ giÊy têvÒ tµi s¶n thÕ chÊp th× khi chÊm døt thÕ chÊp ph¶i hoµn tr¶ cho bªn thÕchÊp giÊy tê vÒ tµi s¶n thÕ chÊp; 2. Yªu cÇu c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn ®¨ng ký giao dÞch b¶o®¶m xo¸ ®¨ng ký trong c¸c trêng hîp quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu 355, 356 vµ357 cña Bé luËt nµy. §iÒu 351. QuyÒn cña bªn nhËn thÕ chÊp tµi s¶n Bªn nhËn thÕ chÊp tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu bªn thuª, bªn mîn tµi s¶n thÕ chÊp trong trêng hîp quy®Þnh t¹i kho¶n 5 §iÒu 349 cña Bé luËt nµy ph¶i chÊm døt viÖc sö dôngtµi s¶n thÕ chÊp, nÕu viÖc sö dông lµm mÊt gi¸ trÞ hoÆc gi¶m sót gi¸ trÞcña tµi s¶n ®ã; 2. §îc xem xÐt, kiÓm tra trùc tiÕp tµi s¶n thÕ chÊp, nhng kh«ng ®îcc¶n trë hoÆc g©y khã kh¨n cho viÖc sö dông, khai th¸c tµi s¶n thÕ chÊp; 3. Yªu cÇu bªn thÕ chÊp ph¶i cung cÊp th«ng tin vÒ thùc tr¹ng tµi s¶nthÕ chÊp; 4. Yªu cÇu bªn thÕ chÊp ¸p dông c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt ®Ó b¶otoµn tµi s¶n, gi¸ trÞ tµi s¶n trong trêng hîp cã nguy c¬ lµm mÊt gi¸ trÞhoÆc gi¶m sót gi¸ trÞ cña tµi s¶n do viÖc khai th¸c, sö dông; 5. Yªu cÇu bªn thÕ chÊp hoÆc ngêi thø ba gi÷ tµi s¶n thÕ chÊp giaotµi s¶n ®ã cho m×nh ®Ó xö lý trong trêng hîp ®Õn h¹n thùc hiÖn nghÜavô mµ bªn cã nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óngnghÜa vô; 6. Gi¸m s¸t, kiÓm tra qu¸ tr×nh h×nh thµnh tµi s¶n trong trêng hîpnhËn thÕ chÊp b»ng tµi s¶n h×nh thµnh trong t¬ng lai; 7. Yªu cÇu xö lý tµi s¶n thÕ chÊp theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 355 hoÆckho¶n 3 §iÒu 324 cña Bé luËt nµy vµ ®îc u tiªn thanh to¸n. §iÒu 352. NghÜa vô cña ngêi thø ba gi÷ tµi s¶n thÕ chÊp Ngêi thø ba gi÷ tµi s¶n thÕ chÊp cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. B¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi s¶n thÕ chÊp; nÕu lµm mÊt tµi s¶n thÕchÊp, lµm mÊt gi¸ trÞ hoÆc gi¶m sót gi¸ trÞ cña tµi s¶n thÕ chÊp th× ph¶ibåi thêng; 2. Kh«ng ®îc tiÕp tôc khai th¸c c«ng dông tµi s¶n thÕ chÊp, trong tr-êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 353 cña Bé luËt nµy, nÕu viÖc tiÕptôc khai th¸c cã nguy c¬ lµm mÊt gi¸ trÞ hoÆc gi¶m sót gi¸ trÞ cña tµi s¶n
  • 85. 85thÕ chÊp; 3. Giao l¹i tµi s¶n thÕ chÊp cho bªn nhËn thÕ chÊp hoÆc bªn thÕchÊp theo tho¶ thuËn. §iÒu 353. QuyÒn cña ngêi thø ba gi÷ tµi s¶n thÕ chÊp Ngêi thø ba gi÷ tµi s¶n thÕ chÊp cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. §îc khai th¸c c«ng dông tµi s¶n thÕ chÊp, hëng hoa lîi, lîi tøc tõ tµis¶n thÕ chÊp, nÕu cã tho¶ thuËn; 2. §îc tr¶ thï lao vµ ®îc thanh to¸n chi phÝ b¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi s¶nthÕ chÊp, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 354. Thay thÕ vµ söa ch÷a tµi s¶n thÕ chÊp 1. Bªn thÕ chÊp chØ ®îc thay thÕ tµi s¶n thÕ chÊp khi cã sù ®ång ýcña bªn nhËn thÕ chÊp, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c, trõ trêng hîp quy®Þnh t¹i kho¶n 3 §iÒu 349 cña Bé luËt nµy. 2. Trong trêng hîp thÕ chÊp kho hµng th× bªn thÕ chÊp cã thÓ thaythÕ hµng hãa trong kho, nhng ph¶i b¶o ®¶m gi¸ trÞ cña hµng hãa trongkho ®óng nh tháa thuËn. 3. Khi tµi s¶n thÕ chÊp bÞ h háng th× bªn thÕ chÊp trong mét thêigian hîp lý ph¶i söa ch÷a tµi s¶n thÕ chÊp hoÆc thay thÕ b»ng tµi s¶nkh¸c cã gi¸ trÞ t¬ng ®¬ng, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 355. Xö lý tµi s¶n thÕ chÊp Trong trêng hîp ®· ®Õn h¹n thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù mµ bªn cãnghÜa vô kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óng nghÜa vô th×viÖc xö lý tµi s¶n thÕ chÊp ®îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 336 vµ§iÒu 338 cña Bé luËt nµy. §iÒu 356. Huû bá viÖc thÕ chÊp tµi s¶n ViÖc thÕ chÊp tµi s¶n cã thÓ bÞ huû bá nÕu ®îc bªn nhËn thÕ chÊp®ång ý, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 357. ChÊm døt thÕ chÊp tµi s¶n ViÖc thÕ chÊp tµi s¶n chÊm døt trong c¸c trêng hîp sau ®©y: 1. NghÜa vô ®îc b¶o ®¶m b»ng thÕ chÊp chÊm døt; 2. ViÖc thÕ chÊp tµi s¶n ®îc huû bá hoÆc ®îc thay thÕ b»ng biÖnph¸p b¶o ®¶m kh¸c; 3. Tµi s¶n thÕ chÊp ®· ®îc xö lý; 4. Theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn. IV- §ÆT CäC
  • 86. 86 §iÒu 358. §Æt cäc 1. §Æt cäc lµ viÖc mét bªn giao cho bªn kia mét kho¶n tiÒn hoÆc kimkhÝ quÝ, ®¸ quý hoÆc vËt cã gi¸ trÞ kh¸c (sau ®©y gäi lµ tµi s¶n ®Ætcäc) trong mét thêi h¹n ®Ó b¶o ®¶m giao kÕt hoÆc thùc hiÖn hîp ®ångd©n sù. ViÖc ®Æt cäc ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n. 2. Trong trêng hîp hîp ®ång d©n sù ®îc giao kÕt, thùc hiÖn th× tµis¶n ®Æt cäc ®îc tr¶ l¹i cho bªn ®Æt cäc hoÆc ®îc trõ ®Ó thùc hiÖnnghÜa vô tr¶ tiÒn; nÕu bªn ®Æt cäc tõ chèi viÖc giao kÕt, thùc hiÖn hîp®ång d©n sù th× tµi s¶n ®Æt cäc thuéc vÒ bªn nhËn ®Æt cäc; nÕu bªnnhËn ®Æt cäc tõ chèi viÖc giao kÕt, thùc hiÖn hîp ®ång d©n sù th× ph¶itr¶ cho bªn ®Æt cäc tµi s¶n ®Æt cäc vµ mét kho¶n tiÒn t¬ng ®¬ng gi¸ trÞtµi s¶n ®Æt cäc, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. V- Ký CîC §iÒu 359. Ký cîc 1. Ký cîc lµ viÖc bªn thuª tµi s¶n lµ ®éng s¶n giao cho bªn cho thuªmét kho¶n tiÒn hoÆc kim khÝ quÝ, ®¸ quÝ hoÆc vËt cã gi¸ trÞ kh¸c (sau®©y gäi lµ tµi s¶n ký cîc) trong mét thêi h¹n ®Ó b¶o ®¶m viÖc tr¶ l¹i tµis¶n thuª. 2. Trong trêng hîp tµi s¶n thuª ®îc tr¶ l¹i th× bªn thuª ®îc nhËn l¹i tµis¶n ký cîc sau khi trõ tiÒn thuª; nÕu bªn thuª kh«ng tr¶ l¹i tµi s¶n thuª th×bªn cho thuª cã quyÒn ®ßi l¹i tµi s¶n thuª; nÕu tµi s¶n thuª kh«ng cßn ®Ótr¶ l¹i th× tµi s¶n ký cîc thuéc vÒ bªn cho thuª. VI- Ký QUü §iÒu 360. Ký quü 1. Ký quü lµ viÖc bªn cã nghÜa vô göi mét kho¶n tiÒn hoÆc kim khÝquÝ, ®¸ quÝ hoÆc giÊy tê cã gi¸ kh¸c vµo tµi kho¶n phong to¶ t¹i métng©n hµng ®Ó b¶o ®¶m viÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù. 2. Trong trêng hîp bªn cã nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖnkh«ng ®óng nghÜa vô th× bªn cã quyÒn ®îc ng©n hµng n¬i ký quü thanhto¸n, båi thêng thiÖt h¹i do bªn cã nghÜa vô g©y ra, sau khi trõ chi phÝdÞch vô ng©n hµng. 3. Thñ tôc göi vµ thanh to¸n do ph¸p luËt vÒ ng©n hµng quy ®Þnh. VII- B¶O L·NH
  • 87. 87 §iÒu 361. B¶o l·nh B¶o l·nh lµ viÖc ngêi thø ba (say ®©y gäi lµ bªn b¶o l·nh) cam kÕt víibªn cã quyÒn (sau ®©y gäi lµ bªn nhËn b¶o l·nh) sÏ thùc hiÖn nghÜa vôthay cho bªn cã nghÜa vô (sau ®©y gäi lµ bªn ®îc b¶o l·nh), nÕu khi ®Õnthêi h¹n mµ bªn ®îc b¶o l·nh kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng®óng nghÜa vô. C¸c bªn còng cã thÓ tho¶ thuËn vÒ viÖc bªn b¶o l·nhchØ ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô khi bªn ®îc b¶o l·nh kh«ng cã kh¶ n¨ng thùchiÖn nghÜa vô cña m×nh. §iÒu 362. H×nh thøc b¶o l·nh ViÖc b¶o l·nh ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n, cã thÓ lËp thµnh v¨n b¶nriªng hoÆc ghi trong hîp ®ång chÝnh. Trong trêng hîp ph¸p luËt cã quy®Þnh th× v¨n b¶n b¶o l·nh ph¶i ®îc c«ng chøng hoÆc chøng thùc. §iÒu 363. Ph¹m vi b¶o l·nh Bªn b¶o l·nh cã thÓ cam kÕt b¶o l·nh mét phÇn hoÆc toµn bé nghÜavô cho bªn ®îc b¶o l·nh. NghÜa vô b¶o l·nh bao gåm c¶ tiÒn l·i trªn nî gèc, tiÒn ph¹t, tiÒn båithêng thiÖt h¹i, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 364. Thï lao Bªn b¶o l·nh ®îc hëng thï lao nÕu bªn b¶o l·nh vµ bªn ®îc b¶o l·nh cãtho¶ thuËn. §iÒu 365. NhiÒu ngêi cïng b¶o l·nh Khi nhiÒu ngêi cïng b¶o l·nh mét nghÜa vô th× hä ph¶i liªn ®íi thùchiÖn viÖc b¶o l·nh, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy®Þnh b¶o l·nh theo c¸c phÇn ®éc lËp; bªn cã quyÒn cã thÓ yªu cÇu bÊtcø ai trong sè nh÷ng ngêi b¶o l·nh liªn ®íi ph¶i thùc hiÖn toµn bé nghÜavô. Khi mét ngêi trong sè nh÷ng ngêi b¶o l·nh liªn ®íi ®· thùc hiÖn toµnbé nghÜa vô thay cho bªn ®îc b¶o l·nh th× cã quyÒn yªu cÇu nh÷ng ngêib¶o l·nh cßn l¹i ph¶i thùc hiÖn phÇn nghÜa vô cña hä ®èi víi m×nh. §iÒu 366. Quan hÖ gi÷a bªn b¶o l·nh víi bªn nhËn b¶o l·nh 1. Bªn nhËn b¶o l·nh kh«ng ®îc yªu cÇu bªn b¶o l·nh thùc hiÖn nghÜavô thay cho bªn ®îc b¶o l·nh khi nghÜa vô cha ®Õn h¹n. 2. Bªn b¶o l·nh kh«ng ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô b¶o l·nh trong trênghîp bªn nhËn b¶o l·nh cã thÓ bï trõ nghÜa vô víi bªn ®îc b¶o l·nh. §iÒu 367. QuyÒn yªu cÇu cña bªn b¶o l·nh Khi bªn b¶o l·nh ®· hoµn thµnh nghÜa vô th× cã quyÒn yªu cÇu bªn®îc b¶o l·nh thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi m×nh trong ph¹m vi b¶o l·nh, nÕu
  • 88. 88kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 368. MiÔn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô b¶o l·nh 1. Trong trêng hîp bªn nhËn b¶o l·nh miÔn viÖc thùc hiÖn nghÜa vôcho bªn b¶o l·nh th× bªn ®îc b¶o l·nh vÉn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víibªn nhËn b¶o l·nh, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy®Þnh ph¶i liªn ®íi thùc hiÖn nghÜa vô b¶o l·nh. 2. Trong trêng hîp chØ mét ngêi trong sè nhiÒu ngêi cïng nhËn b¶ol·nh liªn ®íi ®îc miÔn viÖc thùc hiÖn phÇn nghÜa vô b¶o l·nh cña m×nhth× nh÷ng ngêi kh¸c vÉn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô b¶o l·nh cña hä. §iÒu 369. Xö lý tµi s¶n cña bªn b¶o l·nh Trong trêng hîp ®· ®Õn h¹n thùc hiÖn nghÜa vô thay cho bªn ®îc b¶ol·nh, mµ bªn b¶o l·nh kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óngnghÜa vô th× bªn b¶o l·nh ph¶i ®a tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh ®Óthanh to¸n cho bªn nhËn b¶o l·nh. §iÒu 370. Huû bá viÖc b¶o l·nh ViÖc b¶o l·nh cã thÓ ®îc huû bá nÕu ®îc bªn nhËn b¶o l·nh ®ång ý,trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 371. ChÊm døt viÖc b¶o l·nh ViÖc b¶o l·nh chÊm døt trong c¸c trêng hîp sau ®©y: 1. NghÜa vô ®îc b¶o ®¶m b»ng b¶o l·nh chÊm døt; 2. ViÖc b¶o l·nh ®îc huû bá hoÆc ®îc thay thÕ b»ng biÖn ph¸p b¶o®¶m kh¸c; 3. Bªn b¶o l·nh ®· thùc hiÖn nghÜa vô b¶o l·nh; 4. Theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn. VIII- TÝn chÊp §iÒu 372. B¶o ®¶m b»ng tÝn chÊp cña tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi Tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi t¹i c¬ së cã thÓ b¶o ®¶m b»ng tÝn chÊpcho c¸ nh©n, hé gia ®×nh nghÌo vay mét kho¶n tiÒn t¹i ng©n hµng hoÆctæ chøc tÝn dông kh¸c ®Ó s¶n xuÊt, kinh doanh, lµm dÞch vô theo quy®Þnh cña ChÝnh phñ. §iÒu 373. H×nh thøc b¶o ®¶m b»ng tÝn chÊp ViÖc cho vay cã b¶o ®¶m b»ng tÝn chÊp ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶ncã ghi râ sè tiÒn vay, môc ®Ých vay, thêi h¹n vay, l·i suÊt, quyÒn, nghÜavô vµ tr¸ch nhiÖm cña ngêi vay, ng©n hµng, tæ chøc tÝn dông cho vay vµtæ chøc b¶o ®¶m.
  • 89. 89 Môc 6 CHÊM DøT NGHÜA Vô d©n sù §iÒu 374. C¨n cø chÊm døt nghÜa vô d©n sù NghÜa vô d©n sù chÊm døt trong c¸c trêng hîp sau ®©y: 1. NghÜa vô ®îc hoµn thµnh; 2. Theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn; 3. Bªn cã quyÒn miÔn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô; 4. NghÜa vô ®îc thay thÕ b»ng nghÜa vô d©n sù kh¸c; 5. NghÜa vô ®îc bï trõ; 6. Bªn cã quyÒn vµ bªn cã nghÜa vô hoµ nhËp lµm mét; 7. Thêi hiÖu miÔn trõ nghÜa vô d©n sù ®· hÕt; 8. Bªn cã nghÜa vô lµ c¸ nh©n chÕt hoÆc lµ ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸cchÊm døt mµ nghÜa vô ph¶i do chÝnh c¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ ®ãthùc hiÖn; 9. Bªn cã quyÒn lµ c¸ nh©n chÕt mµ quyÒn yªu cÇu kh«ng thuéc dis¶n thõa kÕ hoÆc lµ ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c chÊm døt mµ quyÒn yªucÇu kh«ng ®îc chuyÓn giao cho ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c; 10. VËt ®Æc ®Þnh lµ ®èi tîng cña nghÜa vô d©n sù kh«ng cßn vµ ®-îc thay thÕ b»ng nghÜa vô kh¸c; 11. C¸c trêng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh. §iÒu 375. Hoµn thµnh nghÜa vô d©n sù NghÜa vô d©n sù ®îc hoµn thµnh khi bªn cã nghÜa vô ®· thùc hiÖntoµn bé hoÆc mét phÇn nghÜa vô nhng phÇn cßn l¹i ®îc bªn cã quyÒnmiÔn cho viÖc thùc hiÖn tiÕp. §iÒu 376. Hoµn thµnh nghÜa vô d©n sù trong trêng hîp bªn cã quyÒn chËm tiÕp nhËn ®èi tîng cña nghÜa vô 1. Khi bªn cã quyÒn chËm tiÕp nhËn ®èi tîng cña nghÜa vô lµ vËtth× bªn cã nghÜa vô ph¶i b¶o qu¶n, gi÷ g×n vËt hoÆc cã thÓ göi t¹i n¬inhËn göi gi÷ vµ ph¶i b¸o ngay cho bªn cã quyÒn. Bªn chËm tiÕp nhËnph¶i chÞu rñi ro vµ mäi chi phÝ vÒ göi gi÷. NghÜa vô giao vËt hoµn thµnh t¹i thêi ®iÓm vËt ®· ®îc göi gi÷ b¶o®¶m sè lîng, chÊt lîng vµ c¸c ®iÒu kiÖn kh¸c mµ c¸c bªn ®· tho¶ thuËn. 2. Trong trêng hîp ®èi tîng cña nghÜa vô lµ tiÒn hoÆc giÊy tê cã gi¸th× khi bªn cã quyÒn chËm tiÕp nhËn ®èi tîng cña nghÜa vô, ngêi cãnghÜa vô còng cã thÓ göi t¹i n¬i nhËn göi gi÷ vµ ph¶i b¸o ngay cho bªn cãquyÒn; nghÜa vô ®îc xem lµ ®· hoµn thµnh kÓ tõ thêi ®iÓm göi gi÷.
  • 90. 90 §iÒu 377. ChÊm døt nghÜa vô d©n sù theo tho¶ thuËn C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn chÊm døt nghÜa vô d©n sù bÊt cø lócnµo, nhng kh«ng ®îc g©y thiÖt h¹i ®Õn lîi Ých cña Nhµ níc, lîi Ých c«ngcéng, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ngêi kh¸c. §iÒu 378. ChÊm døt nghÜa vô d©n sù do ®îc miÔn thùc hiÖn nghÜa vô 1. NghÜa vô d©n sù chÊm døt khi bªn cã quyÒn miÔn viÖc thùc hiÖnnghÜa vô cho bªn cã nghÜa vô, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 2. Khi nghÜa vô d©n sù cã biÖn ph¸p b¶o ®¶m ®îc miÔn th× viÖcb¶o ®¶m còng chÊm døt. §iÒu 379. ChÊm døt nghÜa vô d©n sù do ®îc thay thÕ b»ng nghÜa vô d©n sù kh¸c 1. Trong trêng hîp c¸c bªn tho¶ thuËn thay thÕ nghÜa vô d©n sù ban®Çu b»ng nghÜa vô d©n sù kh¸c th× nghÜa vô ban ®Çu chÊm døt. 2. NghÜa vô d©n sù còng chÊm døt, nÕu bªn cã quyÒn ®· tiÕp nhËntµi s¶n hoÆc c«ng viÖc kh¸c thay thÕ cho tµi s¶n hoÆc c«ng viÖc ®·tho¶ thuËn tríc. 3. Trong trêng hîp nghÜa vô d©n sù lµ nghÜa vô cÊp dìng, båi thêngthiÖt h¹i do x©m ph¹m tÝnh m¹ng, søc khoÎ, danh dù, nh©n phÈm, uy tÝnvµ c¸c nghÜa vô kh¸c g¾n liÒn víi nh©n th©n kh«ng thÓ chuyÓn cho ngêikh¸c ®îc th× kh«ng ®îc thay thÕ b»ng nghÜa vô kh¸c. §iÒu 380. ChÊm døt nghÜa vô d©n sù do bï trõ nghÜa vô 1. Trong trêng hîp c¸c bªn cïng cã nghÜa vô vÒ tµi s¶n cïng lo¹i ®èi víinhau th× khi cïng ®Õn h¹n hä kh«ng ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi nhauvµ nghÜa vô ®îc xem lµ chÊm døt, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnhkh¸c. 2. Trong trêng hîp gi¸ trÞ cña tµi s¶n hoÆc c«ng viÖc kh«ng t¬ng ®-¬ng víi nhau th× c¸c bªn thanh to¸n cho nhau phÇn gi¸ trÞ chªnh lÖch. 3. Nh÷ng vËt ®îc ®Þnh gi¸ thµnh tiÒn còng cã thÓ bï trõ víi nghÜa vôtr¶ tiÒn. §iÒu 381. Nh÷ng trêng hîp kh«ng ®îc bï trõ nghÜa vô d©n sù NghÜa vô d©n sù kh«ng ®îc bï trõ trong c¸c trêng hîp sau ®©y: 1. NghÜa vô ®ang cã tranh chÊp; 2. NghÜa vô båi thêng thiÖt h¹i do x©m ph¹m tÝnh m¹ng, søc khoÎ,danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn; 3. NghÜa vô cÊp dìng; 4. C¸c nghÜa vô kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh.
  • 91. 91 §iÒu 382. ChÊm døt nghÜa vô d©n sù do hoµ nhËp bªn cã nghÜa vô vµ bªn cã quyÒn Khi bªn cã nghÜa vô l¹i trë thµnh bªn cã quyÒn ®èi víi chÝnh nghÜavô ®ã th× nghÜa vô d©n sù chÊm døt. §iÒu 383. ChÊm døt nghÜa vô d©n sù do hÕt thêi hiÖu miÔn trõ nghÜa vô d©n sù Khi thêi hiÖu miÔn trõ nghÜa vô d©n sù ®· hÕt th× nghÜa vô chÊmdøt. §iÒu 384. ChÊm døt nghÜa vô d©n sù khi bªn cã nghÜa vô lµ c¸ nh©n chÕt hoÆc lµ ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c chÊm døt Khi c¸c bªn cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh vÒ viÖcnghÜa vô ph¶i do chÝnh bªn cã nghÜa vô thùc hiÖn mµ c¸ nh©n chÕthoÆc ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c chÊm døt th× nghÜa vô còng chÊm døt. §iÒu 385. ChÊm døt nghÜa vô d©n sù khi bªn cã quyÒn lµ c¸ nh©n chÕt hoÆc lµ ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c chÊm døt Khi c¸c bªn cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh vÒ viÖcnghÜa vô ®îc thùc hiÖn chØ dµnh cho c¸ nh©n hoÆc ph¸p nh©n, chñ thÓkh¸c lµ bªn cã quyÒn mµ c¸ nh©n chÕt hoÆc ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸cchÊm døt th× nghÜa vô còng chÊm døt. §iÒu 386. ChÊm døt nghÜa vô d©n sù khi vËt ®Æc ®Þnh kh«ng cßn NghÜa vô giao vËt chÊm døt trong trêng hîp vËt ph¶i giao lµ vËt ®Æc®Þnh kh«ng cßn. C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn thay thÕ vËt kh¸c hoÆc båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 387. ChÊm døt nghÜa vô d©n sù trong trêng hîp ph¸ s¶n Trong trêng hîp ph¸ s¶n th× nghÜa vô d©n sù chÊm døt theo quy®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ph¸ s¶n. Môc 7 HîP ®åNG d©n sù I- GIAO KÕT HîP ®åNG d©n sù §iÒu 388. Kh¸i niÖm hîp ®ång d©n sù Hîp ®ång d©n sù lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn vÒ viÖc x¸c lËp, thay®æi hoÆc chÊm døt quyÒn, nghÜa vô d©n sù. §iÒu 389. Nguyªn t¾c giao kÕt hîp ®ång d©n sù ViÖc giao kÕt hîp ®ång d©n sù ph¶i tu©n theo c¸c nguyªn t¾c sau®©y:
  • 92. 92 1. Tù do giao kÕt hîp ®ång nhng kh«ng ®îc tr¸i ph¸p luËt, ®¹o ®øc x·héi; 2. Tù nguyÖn, b×nh ®¼ng, thiÖn chÝ, hîp t¸c, trung thùc vµ ngayth¼ng. §iÒu 390. §Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång 1. §Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång lµ viÖc thÓ hiÖn râ ý ®Þnh giao kÕthîp ®ång vµ chÞu sù rµng buéc vÒ ®Ò nghÞ nµy cña bªn ®Ò nghÞ ®èivíi bªn ®· ®îc x¸c ®Þnh cô thÓ. 2. Trong trêng hîp ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång cã nªu râ thêi h¹n tr¶lêi, nÕu bªn ®Ò nghÞ l¹i giao kÕt hîp ®ång víi ngêi thø ba trong thêi h¹nchê bªn ®îc ®Ò nghÞ tr¶ lêi th× ph¶i båi thêng thiÖt h¹i cho bªn ®îc ®ÒnghÞ mµ kh«ng ®îc giao kÕt hîp ®ång nÕu cã thiÖt h¹i ph¸t sinh. §iÒu 391. Thêi ®iÓm ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång cã hiÖu lùc 1. Thêi ®iÓm ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång cã hiÖu lùc ®îc x¸c ®Þnhnh sau: a) Do bªn ®Ò nghÞ Ên ®Þnh; b) NÕu bªn ®Ò nghÞ kh«ng Ên ®Þnh th× ®Ò nghÞ giao kÕt hîp®ång cã hiÖu lùc kÓ tõ khi bªn ®îc ®Ò nghÞ nhËn ®îc ®Ò nghÞ ®ã. 2. C¸c trêng hîp sau ®©y ®îc coi lµ ®· nhËn ®îc ®Ò nghÞ giao kÕthîp ®ång: a) §Ò nghÞ ®îc chuyÓn ®Õn n¬i c tró, nÕu bªn ®îc ®Ò nghÞ lµ c¸nh©n; ®îc chuyÓn ®Õn trô së, nÕu bªn ®îc ®Ò nghÞ lµ ph¸p nh©n; b) §Ò nghÞ ®îc ®a vµo hÖ thèng th«ng tin chÝnh thøc cña bªn ®îc®Ò nghÞ; c) Khi bªn ®îc ®Ò nghÞ biÕt ®îc ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång th«ngqua c¸c ph¬ng thøc kh¸c. §iÒu 392. Thay ®æi, rót l¹i ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång 1. Bªn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång cã thÓ thay ®æi, rót l¹i ®Ò nghÞgiao kÕt hîp ®ång trong c¸c trêng hîp sau ®©y: a) NÕu bªn ®îc ®Ò nghÞ nhËn ®îc th«ng b¸o vÒ viÖc thay ®æihoÆc rót l¹i ®Ò nghÞ tríc hoÆc cïng víi thêi ®iÓm nhËn ®îc ®Ò nghÞ; b) §iÒu kiÖn thay ®æi hoÆc rót l¹i ®Ò nghÞ ph¸t sinh trong trêng hîpbªn ®Ò nghÞ cã nªu râ vÒ viÖc ®îc thay ®æi hoÆc rót l¹i ®Ò nghÞ khi®iÒu kiÖn ®ã ph¸t sinh. 2. Khi bªn ®Ò nghÞ thay ®æi néi dung cña ®Ò nghÞ th× ®Ò nghÞ ®ã ®îccoi lµ ®Ò nghÞ míi.
  • 93. 93 §iÒu 393. Huû bá ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång Trong trêng hîp bªn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång thùc hiÖn quyÒnhuû bá ®Ò nghÞ do ®· nªu râ quyÒn nµy trong ®Ò nghÞ th× ph¶i th«ngb¸o cho bªn ®îc ®Ò nghÞ vµ th«ng b¸o nµy chØ cã hiÖu lùc khi bªn ®îc®Ò nghÞ nhËn ®îc th«ng b¸o tríc khi bªn ®îc ®Ò nghÞ tr¶ lêi chÊp nhËn®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång. §iÒu 394. ChÊm døt ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång §Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång chÊm døt trong c¸c trêng hîp sau ®©y: 1. Bªn nhËn ®îc ®Ò nghÞ tr¶ lêi kh«ng chÊp nhËn; 2. HÕt thêi h¹n tr¶ lêi chÊp nhËn; 3. Khi th«ng b¸o vÒ viÖc thay ®æi hoÆc rót l¹i ®Ò nghÞ cã hiÖu lùc; 4. Khi th«ng b¸o vÒ viÖc huû bá ®Ò nghÞ cã hiÖu lùc; 5. Theo tho¶ thuËn cña bªn ®Ò nghÞ vµ bªn nhËn ®îc ®Ò nghÞ trongthêi h¹n chê bªn ®îc ®Ò nghÞ tr¶ lêi. §iÒu 395. Söa ®æi ®Ò nghÞ do bªn ®îc ®Ò nghÞ ®Ò xuÊt Khi bªn ®îc ®Ò nghÞ ®· chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång, nhng cã nªu®iÒu kiÖn hoÆc söa ®æi ®Ò nghÞ th× coi nh ngêi nµy ®· ®a ra ®ÒnghÞ míi. §iÒu 396. ChÊp nhËn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång ChÊp nhËn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång lµ sù tr¶ lêi cña bªn ®îc ®ÒnghÞ ®èi víi bªn ®Ò nghÞ vÒ viÖc chÊp nhËn toµn bé néi dung cña ®ÒnghÞ. §iÒu 397. Thêi h¹n tr¶ lêi chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång 1. Khi bªn ®Ò nghÞ cã Ên ®Þnh thêi h¹n tr¶ lêi th× viÖc tr¶ lêi chÊpnhËn chØ cã hiÖu lùc khi ®îc thùc hiÖn trong thêi h¹n ®ã; nÕu bªn ®ÒnghÞ giao kÕt hîp ®ång nhËn ®îc tr¶ lêi khi ®· hÕt thêi h¹n tr¶ lêi th×chÊp nhËn nµy ®îc coi lµ ®Ò nghÞ míi cña bªn chËm tr¶ lêi. Trong trêng hîp th«ng b¸o chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång ®Õn chËmv× lý do kh¸ch quan mµ bªn ®Ò nghÞ biÕt hoÆc ph¶i biÕt vÒ lý do kh¸chquan nµy th× th«ng b¸o chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång vÉn cã hiÖu lùc, trõtrêng hîp bªn ®Ò nghÞ tr¶ lêi ngay kh«ng ®ång ý víi chÊp nhËn ®ã cñabªn ®îc ®Ò nghÞ. 2. Khi c¸c bªn trùc tiÕp giao tiÕp víi nhau, kÓ c¶ trong trêng hîp qua®iÖn tho¹i hoÆc qua c¸c ph¬ng tiÖn kh¸c th× bªn ®îc ®Ò nghÞ ph¶i tr¶ lêingay cã chÊp nhËn hoÆc kh«ng chÊp nhËn, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËnvÒ thêi h¹n tr¶ lêi.
  • 94. 94 §iÒu 398. Trêng hîp bªn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång chÕt hoÆc mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù Trong trêng hîp bªn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång chÕt hoÆc mÊt n¨nglùc hµnh vi d©n sù sau khi bªn ®îc ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång tr¶ lêichÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång th× ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång vÉn cã gi¸trÞ. §iÒu 399. Trêng hîp bªn ®îc ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång chÕt hoÆc mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù Trong trêng hîp bªn ®îc ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång chÕt hoÆc mÊtn¨ng lùc hµnh vi d©n sù sau khi tr¶ lêi chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång th×viÖc tr¶ lêi chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång vÉn cã gi¸ trÞ. §iÒu 400. Rót l¹i th«ng b¸o chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång Bªn ®îc ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång cã thÓ rót l¹i th«ng b¸o chÊpnhËn giao kÕt hîp ®ång, nÕu th«ng b¸o nµy ®Õn tríc hoÆc cïng víi thêi®iÓm bªn ®Ò nghÞ nhËn ®îc tr¶ lêi chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång. §iÒu 401. H×nh thøc hîp ®ång d©n sù 1. Hîp ®ång d©n sù cã thÓ ®îc giao kÕt b»ng lêi nãi, b»ng v¨n b¶nhoÆc b»ng hµnh vi cô thÓ, khi ph¸p luËt kh«ng quy ®Þnh lo¹i hîp ®ång®ã ph¶i ®îc giao kÕt b»ng mét h×nh thøc nhÊt ®Þnh. 2. Trong trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh hîp ®ång ph¶i ®îc thÓ hiÖnb»ng v¨n b¶n cã c«ng chøng hoÆc chøng thùc, ph¶i ®¨ng ký hoÆc xinphÐp th× ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh ®ã. Hîp ®ång kh«ng bÞ v« hiÖu trong trêng hîp cã vi ph¹m vÒ h×nh thøc,trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 402. Néi dung cña hîp ®ång d©n sù Tuú theo tõng lo¹i hîp ®ång, c¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn vÒ nh÷ng néidung sau ®©y: 1. §èi tîng cña hîp ®ång lµ tµi s¶n ph¶i giao, c«ng viÖc ph¶i lµmhoÆc kh«ng ®îc lµm; 2. Sè lîng, chÊt lîng; 3. Gi¸, ph¬ng thøc thanh to¸n; 4. Thêi h¹n, ®Þa ®iÓm, ph¬ng thøc thùc hiÖn hîp ®ång; 5. QuyÒn, nghÜa vô cña c¸c bªn; 6. Tr¸ch nhiÖm do vi ph¹m hîp ®ång; 7. Ph¹t vi ph¹m hîp ®ång; 8. C¸c néi dung kh¸c.
  • 95. 95 §iÒu 403. §Þa ®iÓm giao kÕt hîp ®ång d©n sù §Þa ®iÓm giao kÕt hîp ®ång d©n sù do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕukh«ng cã tho¶ thuËn th× ®Þa ®iÓm giao kÕt hîp ®ång d©n sù lµ n¬i c trócña c¸ nh©n hoÆc trô së cña ph¸p nh©n ®· ®a ra ®Ò nghÞ giao kÕt hîp®ång. §iÒu 404. Thêi ®iÓm giao kÕt hîp ®ång d©n sù 1. Hîp ®ång d©n sù ®îc giao kÕt vµo thêi ®iÓm bªn ®Ò nghÞ nhËn®îc tr¶ lêi chÊp nhËn giao kÕt. 2. Hîp ®ång d©n sù còng xem nh ®îc giao kÕt khi hÕt thêi h¹n tr¶ lêimµ bªn nhËn ®îc ®Ò nghÞ vÉn im lÆng, nÕu cã tho¶ thuËn im lÆng lµsù tr¶ lêi chÊp nhËn giao kÕt. 3. Thêi ®iÓm giao kÕt hîp ®ång b»ng lêi nãi lµ thêi ®iÓm c¸c bªn ®·tháa thuËn vÒ néi dung cña hîp ®ång. 4. Thêi ®iÓm giao kÕt hîp ®ång b»ng v¨n b¶n lµ thêi ®iÓm bªn saucïng ký vµo v¨n b¶n. §iÒu 405. HiÖu lùc cña hîp ®ång d©n sù Hîp ®ång ®îc giao kÕt hîp ph¸p cã hiÖu lùc tõ thêi ®iÓm giao kÕt, trõtrêng hîp cã tháa thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 406. C¸c lo¹i hîp ®ång d©n sù chñ yÕu Hîp ®ång gåm c¸c lo¹i chñ yÕu sau ®©y: 1. Hîp ®ång song vô lµ hîp ®ång mµ mçi bªn ®Òu cã nghÜa vô ®èivíi nhau; 2. Hîp ®ång ®¬n vô lµ hîp ®ång mµ chØ mét bªn cã nghÜa vô; 3. Hîp ®ång chÝnh lµ hîp ®ång mµ hiÖu lùc kh«ng phô thuéc vµo hîp®ång phô; 4. Hîp ®ång phô lµ hîp ®ång mµ hiÖu lùc phô thuéc vµo hîp ®ångchÝnh; 5. Hîp ®ång v× lîi Ých cña ngêi thø ba lµ hîp ®ång mµ c¸c bªn giaokÕt hîp ®ång ®Òu ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô vµ ngêi thø ba ®îc hëng lîiÝch tõ viÖc thùc hiÖn nghÜa vô ®ã; 6. Hîp ®ång cã ®iÒu kiÖn lµ hîp ®ång mµ viÖc thùc hiÖn phô thuécvµo viÖc ph¸t sinh, thay ®æi hoÆc chÊm døt mét sù kiÖn nhÊt ®Þnh. §iÒu 407. Hîp ®ång d©n sù theo mÉu 1. Hîp ®ång theo mÉu lµ hîp ®ång gåm nh÷ng ®iÒu kho¶n do métbªn ®a ra theo mÉu ®Ó bªn kia tr¶ lêi trong mét thêi gian hîp lý; nÕu bªn®îc ®Ò nghÞ tr¶ lêi chÊp nhËn th× coi nh chÊp nhËn toµn bé néi dunghîp ®ång theo mÉu mµ bªn ®Ò nghÞ ®· ®a ra.
  • 96. 96 2. Trong trêng hîp hîp ®ång theo mÉu cã ®iÒu kho¶n kh«ng râ rµngth× bªn ®a ra hîp ®ång theo mÉu ph¶i chÞu bÊt lîi khi gi¶i thÝch ®iÒukho¶n ®ã. 3. Trong trêng hîp hîp ®ång theo mÉu cã ®iÒu kho¶n miÔn tr¸chnhiÖm cña bªn ®a ra hîp ®ång theo mÉu, t¨ng tr¸ch nhiÖm hoÆc lo¹i báquyÒn lîi chÝnh ®¸ng cña bªn kia th× ®iÒu kho¶n nµy kh«ng cã hiÖu lùc,trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 408. Phô lôc hîp ®ång 1. KÌm theo hîp ®ång cã thÓ cã phô lôc ®Ó quy ®Þnh chi tiÕt mét sè®iÒu kho¶n cña hîp ®ång. Phô lôc hîp ®ång cã hiÖu lùc nh hîp ®ång. Néidung cña phô lôc hîp ®ång kh«ng ®îc tr¸i víi néi dung cña hîp ®ång. 2. Trong trêng hîp phô lôc hîp ®ång cã ®iÒu kho¶n tr¸i víi néi dungcña ®iÒu kho¶n trong hîp ®ång th× ®iÒu kho¶n nµy kh«ng cã hiÖu lùc,trõ trêng hîp cã tháa thuËn kh¸c. Trong trêng hîp c¸c bªn chÊp nhËn phôlôc hîp ®ång cã ®iÒu kho¶n tr¸i víi ®iÒu kho¶n trong hîp ®ång th× coi nh®iÒu kho¶n ®ã trong hîp ®ång ®· ®îc söa ®æi. §iÒu 409. Gi¶i thÝch hîp ®ång d©n sù 1. Khi hîp ®ång cã ®iÒu kho¶n kh«ng râ rµng th× kh«ng chØ dùa vµong«n tõ cña hîp ®ång mµ cßn ph¶i c¨n cø vµo ý chÝ chung cña c¸c bªn®Ó gi¶i thÝch ®iÒu kho¶n ®ã. 2. Khi mét ®iÒu kho¶n cña hîp ®ång cã thÓ ®îc hiÓu theo nhiÒunghÜa th× ph¶i chän nghÜa nµo lµm cho ®iÒu kho¶n ®ã khi thùc hiÖn cãlîi nhÊt cho c¸c bªn. 3. Khi hîp ®ång cã ng«n tõ cã thÓ hiÓu theo nhiÒu nghÜa kh¸c nhauth× ph¶i gi¶i thÝch theo nghÜa phï hîp nhÊt víi tÝnh chÊt cña hîp ®ång. 4. Khi hîp ®ång cã ®iÒu kho¶n hoÆc ng«n tõ khã hiÓu th× ph¶i ®îcgi¶i thÝch theo tËp qu¸n t¹i ®Þa ®iÓm giao kÕt hîp ®ång. 5. Khi hîp ®ång thiÕu mét sè ®iÒu kho¶n th× cã thÓ bæ sung theotËp qu¸n ®èi víi lo¹i hîp ®ång ®ã t¹i ®Þa ®iÓm giao kÕt hîp ®ång. 6. C¸c ®iÒu kho¶n trong hîp ®ång ph¶i ®îc gi¶i thÝch trong mèi liªnhÖ víi nhau, sao cho ý nghÜa cña c¸c ®iÒu kho¶n ®ã phï hîp víi toµn bénéi dung hîp ®ång. 7. Trong trêng hîp cã sù m©u thuÉn gi÷a ý chÝ chung cña c¸c bªn víing«n tõ sö dông trong hîp ®ång th× ý chÝ chung cña c¸c bªn ®îc dïng ®Ógi¶i thÝch hîp ®ång. 8. Trong trêng hîp bªn m¹nh thÕ ®a vµo hîp ®ång néi dung bÊt lîi chobªn yÕu thÕ th× khi gi¶i thÝch hîp ®ång ph¶i theo híng cã lîi cho bªn yÕuthÕ.
  • 97. 97 §iÒu 410. Hîp ®ång d©n sù v« hiÖu 1. C¸c quy ®Þnh vÒ giao dÞch d©n sù v« hiÖu tõ §iÒu 127 ®Õn §iÒu138 cña Bé luËt nµy còng ®îc ¸p dông ®èi víi hîp ®ång v« hiÖu. 2. Sù v« hiÖu cña hîp ®ång chÝnh lµm chÊm døt hîp ®ång phô, trõtrêng hîp c¸c bªn cã tho¶ thuËn hîp ®ång phô ®îc thay thÕ hîp ®ångchÝnh. Quy ®Þnh nµy kh«ng ¸p dông ®èi víi c¸c biÖn ph¸p b¶o ®¶m thùchiÖn nghÜa vô d©n sù. 3. Sù v« hiÖu cña hîp ®ång phô kh«ng lµm chÊm døt hîp ®ångchÝnh, trõ trêng hîp c¸c bªn tho¶ thuËn hîp ®ång phô lµ mét phÇn kh«ngthÓ t¸ch rêi cña hîp ®ång chÝnh. §iÒu 411. Hîp ®ång d©n sù v« hiÖu do cã ®èi tîng kh«ng thÓ thùc hiÖn ®îc 1. Trong trêng hîp ngay tõ khi ký kÕt, hîp ®ång cã ®èi tîng kh«ng thÓthùc hiÖn ®îc v× lý do kh¸ch quan th× hîp ®ång nµy bÞ v« hiÖu. 2. Trong trêng hîp khi giao kÕt hîp ®ång mµ mét bªn biÕt hoÆc ph¶ibiÕt vÒ viÖc hîp ®ång cã ®èi tîng kh«ng thÓ thùc hiÖn ®îc, nhng kh«ngth«ng b¸o cho bªn kia biÕt nªn bªn kia ®· giao kÕt hîp ®ång th× ph¶i båithêng thiÖt h¹i cho bªn kia, trõ trêng hîp bªn kia biÕt hoÆc ph¶i biÕt vÒviÖc hîp ®ång cã ®èi tîng kh«ng thÓ thùc hiÖn ®îc. 3. Quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy còng ®îc ¸p dông ®èi víi trêng hîphîp ®ång cã mét hoÆc nhiÒu phÇn ®èi tîng kh«ng thÓ thùc hiÖn ®îc, nh-ng phÇn cßn l¹i cña hîp ®ång vÉn cã gi¸ trÞ ph¸p lý. II- THùC HIÖN HîP ®åNG d©n sù §iÒu 412. Nguyªn t¾c thùc hiÖn hîp ®ång d©n sù ViÖc thùc hiÖn hîp ®ång ph¶i tu©n theo c¸c nguyªn t¾c sau ®©y: 1. Thùc hiÖn ®óng hîp ®ång, ®óng ®èi tîng, chÊt lîng, sè lîng, chñnglo¹i, thêi h¹n, ph¬ng thøc vµ c¸c tho¶ thuËn kh¸c; 2. Thùc hiÖn mét c¸ch trung thùc, theo tinh thÇn hîp t¸c vµ cã lîi nhÊtcho c¸c bªn, b¶o ®¶m tin cËy lÉn nhau; 3. Kh«ng ®îc x©m ph¹m ®Õn lîi Ých cña Nhµ níc, lîi Ých c«ng céng,quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ngêi kh¸c. §iÒu 413. Thùc hiÖn hîp ®ång ®¬n vô §èi víi hîp ®ång ®¬n vô, bªn cã nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô®óng nh ®· tho¶ thuËn; chØ ®îc thùc hiÖn tríc hoÆc sau thêi h¹n nÕu ®îcbªn cã quyÒn ®ång ý. §iÒu 414. Thùc hiÖn hîp ®ång song vô 1. Trong hîp ®ång song vô, khi c¸c bªn ®· tho¶ thuËn thêi h¹n thùchiÖn nghÜa vô th× mçi bªn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô cña m×nh khi ®Õn
  • 98. 98h¹n; kh«ng ®îc ho·n thùc hiÖn víi lý do bªn kia cha thùc hiÖn nghÜa vô®èi víi m×nh, trõ trêng hîp quy ®Þnh t¹i §iÒu 415 vµ §iÒu 417 cña Bé luËtnµy. 2. Trong trêng hîp c¸c bªn kh«ng tho¶ thuËn bªn nµo thùc hiÖn nghÜavô tríc th× c¸c bªn ph¶i ®ång thêi thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi nhau; nÕunghÜa vô kh«ng thÓ thùc hiÖn ®ång thêi th× nghÜa vô nµo khi thùc hiÖnmÊt nhiÒu thêi gian h¬n th× nghÜa vô ®ã ph¶i ®îc thùc hiÖn tríc. §iÒu 415. QuyÒn ho·n thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù trong hîp ®ång songvô 1. Bªn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô tríc cã quyÒn ho·n thùc hiÖn nghÜavô, nÕu tµi s¶n cña bªn kia ®· bÞ gi¶m sót nghiªm träng ®Õn møc kh«ngthÓ thùc hiÖn ®îc nghÜa vô nh ®· cam kÕt cho ®Õn khi bªn kia cã kh¶n¨ng thùc hiÖn ®îc nghÜa vô hoÆc cã ngêi b¶o l·nh. 2. Bªn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô sau cã quyÒn ho·n thùc hiÖn nghÜavô ®Õn h¹n nÕu bªn thùc hiÖn nghÜa vô tríc cha thùc hiÖn nghÜa vô cñam×nh khi ®Õn h¹n. §iÒu 416. CÇm gi÷ tµi s¶n trong hîp ®ång song vô 1. CÇm gi÷ tµi s¶n lµ viÖc bªn cã quyÒn (sau ®©y gäi lµ bªn cÇmgi÷) ®ang chiÕm gi÷ hîp ph¸p tµi s¶n lµ ®èi tîng cña hîp ®ång song vô ®îccÇm gi÷ tµi s¶n khi bªn cã nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô hoÆcthùc hiÖn nghÜa vô kh«ng ®óng theo tháa thuËn. 2. Bªn cÇm gi÷ cã quyÒn vµ nghÜa vô sau ®©y: a) CÇm gi÷ toµn bé hoÆc mét phÇn tµi s¶n trong trêng hîp quy ®Þnht¹i kho¶n 1 §iÒu nµy; b) Thu hoa lîi tõ tµi s¶n cÇm gi÷ vµ ®îc dïng ®Ó bï trõ nghÜa vô; c) B¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi s¶n cÇm gi÷; d) Yªu cÇu bªn cã tµi s¶n bÞ cÇm gi÷ thanh to¸n c¸c chi phÝ cÇn thiÕtcho viÖc b¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi s¶n ®ã. 3. QuyÒn cÇm gi÷ chÊm døt trong c¸c trêng hîp sau ®©y: a) Theo tháa thuËn cña c¸c bªn; b) Bªn cÇm gi÷ vi ph¹m nghÜa vô b¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi s¶n cÇm gi÷; c) Bªn cã tµi s¶n bÞ cÇm gi÷ hoµn thµnh nghÜa vô. §iÒu 417. NghÜa vô kh«ng thÓ thùc hiÖn ®îc do lçi cña bªn cã quyÒn Trong hîp ®ång song vô, khi mét bªn kh«ng thùc hiÖn ®îc nghÜa vôcña m×nh do lçi cña bªn kia th× cã quyÒn yªu cÇu bªn kia vÉn ph¶i thùchiÖn nghÜa vô ®èi víi m×nh hoÆc huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi thêngthiÖt h¹i.
  • 99. 99 §iÒu 418. Kh«ng thùc hiÖn ®îc nghÜa vô nhng kh«ng do lçi cña c¸c bªn Trong hîp ®ång song vô, nÕu mét bªn kh«ng thùc hiÖn ®îc nghÜa vômµ c¸c bªn ®Òu kh«ng cã lçi th× bªn kh«ng thùc hiÖn ®îc nghÜa vôkh«ng cã quyÒn yªu cÇu bªn kia thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi m×nh. Trênghîp mét bªn ®· thùc hiÖn ®îc mét phÇn nghÜa vô th× cã quyÒn yªu cÇubªn kia thùc hiÖn phÇn nghÜa vô t¬ng øng ®èi víi m×nh. §iÒu 419. Thùc hiÖn hîp ®ång v× lîi Ých cña ngêi thø ba Khi thùc hiÖn hîp ®ång v× lîi Ých cña ngêi thø ba th× ngêi thø ba cãquyÒn trùc tiÕp yªu cÇu bªn cã nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víim×nh; nÕu c¸c bªn cã tranh chÊp vÒ viÖc thùc hiÖn hîp ®ång th× ngêithø ba kh«ng cã quyÒn yªu cÇu thùc hiÖn nghÜa vô cho ®Õn khi tranhchÊp ®îc gi¶i quyÕt. Bªn cã quyÒn còng cã thÓ yªu cÇu bªn cã nghÜa vô thùc hiÖn hîp®ång v× lîi Ých cña ngêi thø ba. §iÒu 420. QuyÒn tõ chèi cña ngêi thø ba Trong trêng hîp ngêi thø ba tõ chèi lîi Ých cña m×nh tríc khi bªn cãnghÜa vô thùc hiÖn nghÜa vô th× bªn cã nghÜa vô kh«ng ph¶i thùc hiÖnnghÜa vô, nhng ph¶i b¸o cho bªn cã quyÒn vµ hîp ®ång ®îc coi lµ bÞ huûbá, c¸c bªn ph¶i hoµn tr¶ cho nhau nh÷ng g× ®· nhËn; nÕu ngêi thø ba tõchèi lîi Ých cña m×nh sau khi bªn cã nghÜa vô ®· thùc hiÖn nghÜa vô th×nghÜa vô ®îc xem lµ ®· hoµn thµnh vµ bªn cã quyÒn vÉn ph¶i thùc hiÖncam kÕt ®èi víi bªn cã nghÜa vô. §iÒu 421. Kh«ng ®îc söa ®æi hoÆc huû bá hîp ®ång v× lîi Ých cña ngêi thø ba Khi ngêi thø ba ®· ®ång ý hëng lîi Ých th× dï hîp ®ång cha ®îc thùchiÖn, c¸c bªn giao kÕt hîp ®ång còng kh«ng ®îc söa ®æi hoÆc huû báhîp ®ång, trõ trêng hîp ®îc ngêi thø ba ®ång ý. §iÒu 422. Thùc hiÖn hîp ®ång cã tho¶ thuËn ph¹t vi ph¹m 1. Ph¹t vi ph¹m lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn trong hîp ®ång, theo ®ãbªn vi ph¹m nghÜa vô ph¶i nép mét kho¶n tiÒn cho bªn bÞ vi ph¹m. 2. Møc ph¹t vi ph¹m do c¸c bªn tho¶ thuËn. 3. C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn vÒ viÖc bªn vi ph¹m nghÜa vô chØ ph¶inép tiÒn ph¹t vi ph¹m mµ kh«ng ph¶i båi thêng thiÖt h¹i hoÆc võa ph¶inép ph¹t vi ph¹m vµ võa ph¶i båi thêng thiÖt h¹i; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËntríc vÒ møc båi thêng thiÖt h¹i th× ph¶i båi thêng toµn bé thiÖt h¹i. Trong trêng hîp c¸c bªn kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ båi thêng thiÖt h¹ith× bªn vi ph¹m nghÜa vô chØ ph¶i nép tiÒn ph¹t vi ph¹m. III- SöA ®æI, CHÊM DøT HîP ®åNG d©n sù
  • 100. 100 §iÒu 423. Söa ®æi hîp ®ång d©n sù 1. C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn söa ®æi hîp ®ång vµ gi¶i quyÕt hËuqu¶ cña viÖc söa ®æi, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 2. Trong trêng hîp hîp ®ång ®îc lËp thµnh v¨n b¶n, ®îc c«ng chøng,chøng thùc, ®¨ng ký hoÆc cho phÐp th× viÖc söa ®æi hîp ®ång còngph¶i tu©n theo h×nh thøc ®ã. §iÒu 424. ChÊm døt hîp ®ång d©n sù Hîp ®ång chÊm døt trong c¸c trêng hîp sau ®©y: 1. Hîp ®ång ®· ®îc hoµn thµnh; 2. Theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn; 3. C¸ nh©n giao kÕt hîp ®ång chÕt, ph¸p nh©n hoÆc chñ thÓ kh¸cchÊm døt mµ hîp ®ång ph¶i do chÝnh c¸ nh©n, ph¸p nh©n hoÆc chñ thÓ®ã thùc hiÖn; 4. Hîp ®ång bÞ huû bá, bÞ ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn; 5. Hîp ®ång kh«ng thÓ thùc hiÖn ®îc do ®èi tîng cña hîp ®ång kh«ngcßn vµ c¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn thay thÕ ®èi tîng kh¸c hoÆc båi thêngthiÖt h¹i; 6. C¸c trêng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh. §iÒu 425. Huû bá hîp ®ång d©n sù 1. Mét bªn cã quyÒn huû bá hîp ®ång vµ kh«ng ph¶i båi thêng thiÖth¹i khi bªn kia vi ph¹m hîp ®ång lµ ®iÒu kiÖn huû bá mµ c¸c bªn ®· tho¶thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh. 2. Bªn huû bá hîp ®ång ph¶i th«ng b¸o ngay cho bªn kia biÕt vÒ viÖchuû bá, nÕu kh«ng th«ng b¸o mµ g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi thêng. 3. Khi hîp ®ång bÞ huû bá th× hîp ®ång kh«ng cã hiÖu lùc tõ thêi®iÓm giao kÕt vµ c¸c bªn ph¶i hoµn tr¶ cho nhau tµi s¶n ®· nhËn; nÕukh«ng hoµn tr¶ ®îc b»ng hiÖn vËt th× ph¶i tr¶ b»ng tiÒn. 4. Bªn cã lçi trong viÖc hîp ®ång bÞ huû bá ph¶i båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 426. §¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång d©n sù 1. Mét bªn cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång nÕuc¸c bªn cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh. 2. Bªn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång ph¶i th«ng b¸o ngaycho bªn kia biÕt vÒ viÖc chÊm døt hîp ®ång, nÕu kh«ng th«ng b¸o mµg©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi thêng. 3. Khi hîp ®ång bÞ ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn th× hîp ®ångchÊm døt tõ thêi ®iÓm bªn kia nhËn ®îc th«ng b¸o chÊm døt. C¸c bªnkh«ng ph¶i tiÕp tôc thùc hiÖn nghÜa vô. Bªn ®· thùc hiÖn nghÜa vô cã
  • 101. 101quyÒn yªu cÇu bªn kia thanh to¸n. 4. Bªn cã lçi trong viÖc hîp ®ång bÞ ®¬n ph¬ng chÊm døt ph¶i båi th-êng thiÖt h¹i. §iÒu 427. Thêi hiÖu khëi kiÖn vÒ hîp ®ång d©n sù Thêi hiÖu khëi kiÖn ®Ó yªu cÇu Toµ ¸n gi¶i quyÕt tranh chÊp hîp®ång d©n sù lµ hai n¨m, kÓ tõ ngµy quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña c¸nh©n, ph¸p nh©n, c¸c chñ thÓ kh¸c bÞ x©m ph¹m. Ch¬ng XVIII HîP ®åNG d©n sù TH«NG DôNG Môc 1 HîP ®åNG MUA B¸N TµI S¶N I- QUY ®ÞNH CHUNG VÒ HîP ®åNG MUA B¸N TµI S¶N §iÒu 428. Hîp ®ång mua b¸n tµi s¶n Hîp ®ång mua b¸n tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªnb¸n cã nghÜa vô giao tµi s¶n cho bªn mua vµ nhËn tiÒn, cßn bªn mua cãnghÜa vô nhËn tµi s¶n vµ tr¶ tiÒn cho bªn b¸n. §iÒu 429. §èi tîng cña hîp ®ång mua b¸n 1. §èi tîng cña hîp ®ång mua b¸n lµ tµi s¶n ®îc phÐp giao dÞch. 2. Trong trêng hîp ®èi tîng cña hîp ®ång mua b¸n lµ vËt th× vËt ph¶i ®îcx¸c ®Þnh râ. 3. Trong trêng hîp ®èi tîng cña hîp ®ång mua b¸n lµ quyÒn tµi s¶nth× ph¶i cã giÊy tê hoÆc c¸c b»ng chøng kh¸c chøng minh quyÒn ®ãthuéc së h÷u cña bªn b¸n. §iÒu 430. ChÊt lîng cña vËt mua b¸n 1. ChÊt lîng cña vËt mua b¸n do c¸c bªn tho¶ thuËn. 2. Trong trêng hîp chÊt lîng cña vËt ®· ®îc c«ng bè hoÆc ®îc c¬quan nhµ níc cã thÈm quyÒn quy ®Þnh th× chÊt lîng cña vËt ®îc x¸c®Þnh theo c¸c tiªu chuÈn ®· c«ng bè hoÆc theo quy ®Þnh cña c¬ quannhµ níc cã thÈm quyÒn. 3. Khi c¸c bªn kh«ng cã tho¶ thuËn vµ ph¸p luËt kh«ng cã quy ®ÞnhvÒ chÊt lîng th× chÊt lîng cña vËt mua b¸n ®îc x¸c ®Þnh theo môc ®Ýchsö dông vµ chÊt lîng trung b×nh cña vËt cïng lo¹i. §iÒu 431. Gi¸ vµ ph¬ng thøc thanh to¸n 1. Gi¸ do c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆc do ngêi thø ba x¸c ®Þnh theo yªucÇu cña c¸c bªn.
  • 102. 102 Trong trêng hîp c¸c bªn tho¶ thuËn thanh to¸n theo gi¸ thÞ trêng th×gi¸ ®îc x¸c ®Þnh t¹i ®Þa ®iÓm vµ thêi ®iÓm thanh to¸n. §èi víi tµi s¶n trong giao dÞch d©n sù mµ Nhµ níc cã quy ®Þnh khunggi¸ th× c¸c bªn tho¶ thuËn theo quy ®Þnh ®ã. 2. C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn ¸p dông hÖ sè trît gi¸ khi cã biÕn ®éngvÒ gi¸. 3. Tho¶ thuËn vÒ gi¸ cã thÓ lµ møc gi¸ cô thÓ hoÆc mét ph¬ng ph¸px¸c ®Þnh gi¸. Trong trêng hîp tho¶ thuËn møc gi¸ hoÆc ph¬ng ph¸p x¸c®Þnh gi¸ kh«ng râ rµng th× gi¸ cña tµi s¶n ®îc x¸c ®Þnh c¨n cø vµo gi¸ thÞtrêng t¹i ®Þa ®iÓm vµ thêi ®iÓm giao kÕt hîp ®ång. 4. Ph¬ng thøc thanh to¸n do c¸c bªn tho¶ thuËn. §iÒu 432. Thêi h¹n thùc hiÖn hîp ®ång mua b¸n 1. Thêi h¹n thùc hiÖn hîp ®ång mua b¸n do c¸c bªn tho¶ thuËn. Bªnb¸n ph¶i giao tµi s¶n cho bªn mua ®óng thêi h¹n ®· tho¶ thuËn; bªn b¸nchØ ®îc giao tµi s¶n tríc hoÆc sau thêi h¹n nÕu ®îc bªn mua ®ång ý. 2. Khi c¸c bªn kh«ng tho¶ thuËn thêi h¹n giao tµi s¶n th× bªn mua cãquyÒn yªu cÇu bªn b¸n giao tµi s¶n vµ bªn b¸n còng cã quyÒn yªu cÇu bªnmua nhËn tµi s¶n bÊt cø lóc nµo, nhng ph¶i b¸o tríc cho nhau mét thêigian hîp lý. 3. Khi c¸c bªn kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n thanh to¸n th× bªn muaph¶i thanh to¸n ngay khi nhËn tµi s¶n. §iÒu 433. §Þa ®iÓm giao tµi s¶n §Þa ®iÓm giao tµi s¶n do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu kh«ng cã tho¶thuËn th× ¸p dông quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 284 cña Bé luËt nµy. §iÒu 434. Ph¬ng thøc giao tµi s¶n Tµi s¶n ®îc giao theo ph¬ng thøc do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu kh«ngcã tho¶ thuËn vÒ ph¬ng thøc giao tµi s¶n th× tµi s¶n do bªn b¸n giao métlÇn, giao trùc tiÕp cho bªn mua. §iÒu 435. Tr¸ch nhiÖm do giao vËt kh«ng ®óng sè lîng 1. Trong trêng hîp bªn b¸n giao vËt víi sè lîng nhiÒu h¬n sè lîng ®·tho¶ thuËn th× bªn mua cã quyÒn nhËn hoÆc kh«ng nhËn phÇn d«i ra;nÕu nhËn th× viÖc thanh to¸n ®îc thùc hiÖn theo tho¶ thuËn ®èi víi phÇnd«i ra. 2. Trong trêng hîp bªn b¸n giao Ýt h¬n sè lîng ®· tho¶ thuËn th× bªnmua cã mét trong c¸c quyÒn sau ®©y: a) NhËn phÇn ®· giao vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i; b) NhËn phÇn ®· giao vµ ®Þnh thêi h¹n ®Ó bªn b¸n giao tiÕp phÇncßn thiÕu;
  • 103. 103 c) Huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 436. Tr¸ch nhiÖm do giao vËt kh«ng ®ång bé 1. Trong trêng hîp vËt ®îc giao kh«ng ®ång bé lµm cho môc ®Ých södông cña vËt kh«ng ®¹t ®îc th× bªn mua cã mét trong c¸c quyÒn sau ®©y: a) NhËn vµ yªu cÇu bªn b¸n giao tiÕp phÇn hoÆc bé phËn cßn thiÕu,yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i vµ ho·n thanh to¸n phÇn hoÆc bé phËn ®·nhËn cho ®Õn khi vËt ®îc giao ®ång bé; b) Huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i. 2. Trong trêng hîp bªn mua ®· tr¶ tiÒn nhng cha nhËn vËt do giaokh«ng ®ång bé th× ®îc tr¶ l·i ®èi víi sè tiÒn ®· tr¶ theo l·i suÊt c¬ b¶n doNg©n hµng Nhµ níc quy ®Þnh vµ yªu cÇu bªn b¸n båi thêng thiÖt h¹i dogiao vËt kh«ng ®ång bé, kÓ tõ thêi ®iÓm ph¶i thùc hiÖn hîp ®ång cho®Õn khi vËt ®îc giao ®ång bé. §iÒu 437. Tr¸ch nhiÖm giao vËt kh«ng ®óng chñng lo¹i Trong trêng hîp vËt ®îc giao kh«ng ®óng chñng lo¹i th× bªn mua cãmét trong c¸c quyÒn sau ®©y: 1. NhËn vµ thanh to¸n theo gi¸ do c¸c bªn tho¶ thuËn; 2. Yªu cÇu giao ®óng chñng lo¹i vµ båi thêng thiÖt h¹i; 3. Huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 438. NghÜa vô tr¶ tiÒn 1. Bªn mua ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn vµo thêi ®iÓm vµ t¹i ®Þa ®iÓm ®· tho¶thuËn; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn th× ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn vµo thêi ®iÓm vµ t¹i®Þa ®iÓm giao tµi s¶n. 2. Bªn mua ph¶i tr¶ l·i, kÓ tõ ngµy chËm tr¶ theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2§iÒu 305 cña Bé luËt nµy, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸pluËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 439. Thêi ®iÓm chuyÓn quyÒn së h÷u 1. QuyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n mua b¸n ®îc chuyÓn cho bªn mua kÓtõ thêi ®iÓm tµi s¶n ®îc chuyÓn giao, trõ trêng hîp c¸c bªn cã tho¶ thuËnkh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 2. §èi víi tµi s¶n mua b¸n mµ ph¸p luËt quy ®Þnh ph¶i ®¨ng ký quyÒnsë h÷u th× quyÒn së h÷u ®îc chuyÓn cho bªn mua kÓ tõ thêi ®iÓm hoµnthµnh thñ tôc ®¨ng ký quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n ®ã. 3. Trong trêng hîp tµi s¶n mua b¸n cha ®îc chuyÓn giao mµ ph¸t sinhhoa lîi, lîi tøc th× hoa lîi, lîi tøc thuéc vÒ bªn b¸n. §iÒu 440. Thêi ®iÓm chÞu rñi ro 1. Bªn b¸n chÞu rñi ro ®èi víi tµi s¶n mua b¸n cho ®Õn khi tµi s¶n ®îc
  • 104. 104giao cho bªn mua, cßn bªn mua chÞu rñi ro ®èi víi tµi s¶n mua b¸n kÓ tõkhi nhËn tµi s¶n, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c. 2. §èi víi hîp ®ång mua b¸n tµi s¶n mµ ph¸p luËt quy ®Þnh tµi s¶n ®ãph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u th× bªn b¸n chÞu rñi ro cho ®Õn khi hoµnthµnh thñ tôc ®¨ng ký, bªn mua chÞu rñi ro kÓ tõ thêi ®iÓm hoµn thµnhthñ tôc ®¨ng ký, kÓ c¶ khi bªn mua cha nhËn tµi s¶n, nÕu kh«ng cã tho¶thuËn kh¸c. §iÒu 441. Chi phÝ vËn chuyÓn vµ chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc chuyÓn quyÒn së h÷u Trong trêng hîp c¸c bªn kh«ng cã tho¶ thuËn vµ ph¸p luËt kh«ng quy®Þnh vÒ chi phÝ vËn chuyÓn vµ chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc chuyÓnquyÒn së h÷u th× bªn b¸n ph¶i chÞu chi phÝ vËn chuyÓn ®Õn ®Þa ®iÓmgiao tµi s¶n vµ chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc chuyÓn quyÒn së h÷u. §iÒu 442. NghÜa vô cung cÊp th«ng tin vµ híng dÉn c¸ch sö dông Bªn b¸n cã nghÜa vô cung cÊp cho bªn mua th«ng tin cÇn thiÕt vÒ tµis¶n mua b¸n vµ híng dÉn c¸ch sö dông tµi s¶n ®ã; nÕu bªn b¸n kh«ngthùc hiÖn nghÜa vô nµy th× bªn mua cã quyÒn yªu cÇu bªn b¸n ph¶i thùchiÖn; nÕu bªn b¸n vÉn kh«ng thùc hiÖn th× bªn mua cã quyÒn huû bá hîp®ång vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 443. B¶o ®¶m quyÒn së h÷u cña bªn mua ®èi víi tµi s¶n mua b¸n 1. Bªn b¸n cã nghÜa vô b¶o ®¶m quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n ®· b¸ncho bªn mua kh«ng bÞ ngêi thø ba tranh chÊp. 2. Trong trêng hîp tµi s¶n bÞ ngêi thø ba tranh chÊp th× bªn b¸n ph¶i®øng vÒ phÝa bªn mua ®Ó b¶o vÖ quyÒn lîi cña bªn mua; nÕu ngêi thøba cã quyÒn së h÷u mét phÇn hoÆc toµn bé tµi s¶n mua b¸n th× bªn muacã quyÒn huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu bªn b¸n båi thêng thiÖt h¹i. 3. Trong trêng hîp bªn mua biÕt hoÆc ph¶i biÕt tµi s¶n mua b¸nthuéc së h÷u cña ngêi thø ba mµ vÉn mua th× ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶n cho chñsë h÷u vµ kh«ng cã quyÒn yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 444. B¶o ®¶m chÊt lîng vËt mua b¸n 1. Bªn b¸n ph¶i b¶o ®¶m gi¸ trÞ sö dông hoÆc c¸c ®Æc tÝnh cña vËtmua b¸n; nÕu sau khi mua mµ bªn mua ph¸t hiÖn khuyÕt tËt lµm mÊt gi¸trÞ hoÆc gi¶m sót gi¸ trÞ sö dông cña vËt ®· mua th× ph¶i b¸o ngay khiph¸t hiÖn ra khuyÕt tËt vµ cã quyÒn yªu cÇu bªn b¸n söa ch÷a, ®æi vËtcã khuyÕt tËt, gi¶m gi¸ vµ båi thêng thiÖt h¹i, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËnkh¸c. 2. Bªn b¸n ph¶i b¶o ®¶m vËt b¸n phï hîp víi sù m« t¶ trªn bao b×, nh·nhiÖu hµng ho¸ hoÆc phï hîp víi mÉu mµ bªn mua ®· lùa chän. 3. Bªn b¸n kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ khuyÕt tËt cña vËt trong c¸c tr-
  • 105. 105êng hîp sau ®©y: a) KhuyÕt tËt mµ bªn mua ®· biÕt hoÆc ph¶i biÕt khi mua; b) VËt b¸n ®Êu gi¸, vËt b¸n ë cöa hµng ®å cò; c) Bªn mua cã lçi g©y ra khuyÕt tËt cña vËt. §iÒu 445. NghÜa vô b¶o hµnh Bªn b¸n cã nghÜa vô b¶o hµnh ®èi víi vËt mua b¸n trong mét thêi h¹n,gäi lµ thêi h¹n b¶o hµnh, nÕu viÖc b¶o hµnh do c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆcph¸p luËt cã quy ®Þnh. Thêi h¹n b¶o hµnh ®îc tÝnh kÓ tõ thêi ®iÓm bªn mua cã nghÜa vô ph¶inhËn vËt. §iÒu 446. QuyÒn yªu cÇu b¶o hµnh Trong thêi h¹n b¶o hµnh nÕu bªn mua ph¸t hiÖn ®îc khuyÕt tËt cñavËt mua b¸n th× cã quyÒn yªu cÇu bªn b¸n söa ch÷a kh«ng ph¶i tr¶ tiÒn,gi¶m gi¸, ®æi vËt cã khuyÕt tËt lÊy vËt kh¸c hoÆc tr¶ l¹i vËt vµ lÊy l¹itiÒn. §iÒu 447. Söa ch÷a vËt trong thêi h¹n b¶o hµnh 1. Bªn b¸n ph¶i söa ch÷a vËt vµ b¶o ®¶m vËt cã ®ñ c¸c tiªu chuÈnchÊt lîng hoÆc cã ®ñ c¸c ®Æc tÝnh ®· cam kÕt. 2. Bªn b¸n chÞu chi phÝ vÒ söa ch÷a vµ vËn chuyÓn vËt ®Õn n¬isöa ch÷a vµ tõ n¬i söa ch÷a ®Õn n¬i c tró hoÆc trô së cña bªn mua. 3. Bªn mua cã quyÒn yªu cÇu bªn b¸n hoµn thµnh viÖc söa ch÷atrong thêi h¹n do c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆc trong mét thêi gian hîp lý; nÕubªn b¸n kh«ng thÓ söa ch÷a ®îc hoÆc kh«ng thÓ hoµn thµnh viÖc söach÷a trong thêi h¹n ®ã th× bªn mua cã quyÒn yªu cÇu gi¶m gi¸, ®æi vËtcã khuyÕt tËt lÊy vËt kh¸c hoÆc tr¶ l¹i vËt vµ lÊy l¹i tiÒn. §iÒu 448. Båi thêng thiÖt h¹i trong thêi h¹n b¶o hµnh 1. Ngoµi viÖc yªu cÇu thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p b¶o hµnh, bªn mua cãquyÒn yªu cÇu bªn b¸n båi thêng thiÖt h¹i do khuyÕt tËt vÒ kü thuËt cñavËt g©y ra trong thêi h¹n b¶o hµnh. 2. Bªn b¸n kh«ng ph¶i båi thêng thiÖt h¹i nÕu chøng minh ®îc thiÖt h¹ix¶y ra do lçi cña bªn mua. Bªn b¸n ®îc gi¶m møc båi thêng thiÖt h¹i nÕubªn mua kh«ng ¸p dông c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt mµ kh¶ n¨ng cho phÐpnh»m ng¨n chÆn, h¹n chÕ thiÖt h¹i. §iÒu 449. Mua b¸n quyÒn tµi s¶n 1. Trong trêng hîp mua b¸n quyÒn tµi s¶n th× bªn b¸n ph¶i chuyÓngiÊy tê vµ lµm thñ tôc chuyÓn quyÒn së h÷u cho bªn mua, cßn bªn muaph¶i tr¶ tiÒn cho bªn b¸n.
  • 106. 106 2. Trong trêng hîp quyÒn tµi s¶n lµ quyÒn ®ßi nî vµ bªn b¸n cam kÕtb¶o ®¶m kh¶ n¨ng thanh to¸n cña ngêi m¾c nî th× bªn b¸n ph¶i liªn ®íichÞu tr¸ch nhiÖm thanh to¸n, nÕu khi ®Õn h¹n mµ ngêi m¾c nî kh«ng tr¶. 3. Thêi ®iÓm chuyÓn quyÒn së h÷u ®èi víi quyÒn tµi s¶n lµ thêi®iÓm bªn mua nhËn ®îc giÊy tê x¸c nhËn vÒ quyÒn së h÷u ®èi víi quyÒnvÒ tµi s¶n ®ã hoÆc tõ thêi ®iÓm ®¨ng ký viÖc chuyÓn quyÒn së h÷u,nÕu ph¸p luËt cã quy ®Þnh. II- HîP ®åNG MUA B¸N NHµ §iÒu 450. H×nh thøc hîp ®ång mua b¸n nhµ ë Hîp ®ång mua b¸n nhµ ë ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n, cã c«ng chønghoÆc chøng thùc, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 451. NghÜa vô cña bªn b¸n nhµ ë Bªn b¸n nhµ ë cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Th«ng b¸o cho bªn mua vÒ c¸c h¹n chÕ quyÒn së h÷u ®èi víi nhµmua b¸n, nÕu cã; 2. B¶o qu¶n nhµ ë ®· b¸n trong thêi gian cha giao nhµ ë cho bªn mua; 3. Giao nhµ ë ®óng t×nh tr¹ng ®· ghi trong hîp ®ång kÌm theo hå s¬vÒ nhµ cho bªn mua; 4. Thùc hiÖn ®óng c¸c thñ tôc mua b¸n nhµ ë theo quy ®Þnh cña ph¸pluËt. §iÒu 452. QuyÒn cña bªn b¸n nhµ ë Bªn b¸n nhµ ë cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu bªn mua nhËn nhµ ®óng thêi h¹n ®· tho¶ thuËn; 2. Yªu cÇu bªn mua tr¶ tiÒn ®óng thêi h¹n, theo ph¬ng thøc ®· tho¶thuËn; 3. Yªu cÇu bªn mua hoµn thµnh c¸c thñ tôc mua b¸n nhµ ë trong thêih¹n ®· tho¶ thuËn; 4. Kh«ng giao nhµ khi cha nhËn ®ñ tiÒn nhµ nh ®· tho¶ thuËn. §iÒu 453. NghÜa vô cña bªn mua nhµ ë Bªn mua nhµ ë cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Tr¶ ®ñ tiÒn mua nhµ ®óng thêi h¹n, theo ph¬ng thøc ®· tho¶thuËn; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n vµ ®Þa ®iÓm tr¶ tiÒn th×bªn mua ph¶i tr¶ vµo thêi ®iÓm bªn b¸n giao nhµ vµ t¹i n¬i cã nhµ; 2. NhËn nhµ vµ hå s¬ vÒ nhµ ®óng thêi h¹n ®· tho¶ thuËn; 3. Trong trêng hîp mua nhµ ®ang cho thuª, ph¶i b¶o ®¶m quyÒn, lîiÝch cña ngêi thuª nh tho¶ thuËn trong hîp ®ång thuª khi thêi h¹n thuª cßn
  • 107. 107hiÖu lùc. §iÒu 454. QuyÒn cña bªn mua nhµ ë Bªn mua nhµ ë cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. §îc nhËn nhµ kÌm theo hå s¬ vÒ nhµ theo ®óng t×nh tr¹ng ®· tho¶thuËn; 2. Yªu cÇu bªn b¸n hoµn thµnh c¸c thñ tôc mua b¸n nhµ ë trong thêih¹n ®· tho¶ thuËn; 3. Yªu cÇu bªn b¸n giao nhµ ®óng thêi h¹n; nÕu kh«ng giao hoÆcchËm giao nhµ th× ph¶i båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 455. Mua nhµ ®Ó sö dông vµo môc ®Ých kh¸c Trong trêng hîp ph¸p luËt kh«ng cã quy ®Þnh kh¸c th× c¸c quy ®Þnht¹i c¸c ®iÒu tõ §iÒu 450 ®Õn §iÒu 454 cña Bé luËt nµy còng ®îc ¸p dông®èi víi viÖc mua nhµ sö dông vµo môc ®Ých kh¸c kh«ng ph¶i lµ mua nhµë. III- MéT Sè QUY ®ÞNH RIªNG VÒ MUA B¸N TµI S¶N §iÒu 456. B¸n ®Êu gi¸ Tµi s¶n cã thÓ ®îc ®em b¸n ®Êu gi¸ theo ý muèn cña chñ së h÷uhoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh. Tµi s¶n chung ®em b¸n ®Êu gi¸ ph¶i cã sù ®ång ý cña c¸c chñ së h÷uchung, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 457. Th«ng b¸o b¸n ®Êu gi¸ 1. Ngêi b¸n ®Êu gi¸ ph¶i th«ng b¸o c«ng khai t¹i n¬i b¸n ®Êu gi¸ vµ trªnph¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng vÒ thêi gian, ®Þa ®iÓm, sè lîng, chÊt lîngvµ danh môc c¸c tµi s¶n b¸n ®Êu gi¸ chËm nhÊt lµ b¶y ngµy ®èi víi ®éngs¶n, ba m¬i ngµy ®èi víi bÊt ®éng s¶n tríc ngµy b¸n ®Êu gi¸. 2. Nh÷ng ngêi cã liªn quan ®Õn tµi s¶n b¸n ®Êu gi¸ ph¶i ®îc th«ng b¸ovÒ viÖc b¸n ®Êu gi¸ ®Ó tham gia ®Þnh gi¸ khëi ®iÓm, trõ trêng hîp cãtho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 458. Thùc hiÖn b¸n ®Êu gi¸ 1. Khi b¸n ®Êu gi¸, ngêi b¸n ®Êu gi¸ c«ng bè gi¸ b¸n khëi ®iÓm. 2. Ngêi tr¶ gi¸ cao nhÊt vµ Ýt nhÊt b»ng gi¸ khëi ®iÓm lµ ngêi ®îcmua tµi s¶n b¸n ®Êu gi¸ vµ ®îc coi lµ ®· chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång. 3. ViÖc b¸n ®Êu gi¸ ®îc lËp thµnh v¨n b¶n vµ cã ch÷ ký cña ngêi mua,ngêi b¸n vµ hai ngêi chøng kiÕn. 4. Thêi h¹n giao tµi s¶n b¸n ®Êu gi¸, thêi h¹n vµ ph¬ng thøc thanh to¸n®îc thùc hiÖn theo quy chÕ b¸n ®Êu gi¸.
  • 108. 108 5. Ngêi b¸n ®Êu gi¸ kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ gi¸ trÞ, chÊt lîng cñatµi s¶n b¸n ®Êu gi¸. 6. Trong trêng hîp gi¸ mua cao nhÊt ®îc c«ng bè thÊp h¬n so víi gi¸khëi ®iÓm th× cuéc b¸n ®Êu gi¸ xem nh kh«ng thµnh. ChÝnh phñ quy ®Þnh chi tiÕt vÒ tæ chøc vµ thñ tôc b¸n ®Êu gi¸ tµis¶n. §iÒu 459. B¸n ®Êu gi¸ bÊt ®éng s¶n 1. ViÖc b¸n ®Êu gi¸ bÊt ®éng s¶n ®îc thùc hiÖn t¹i n¬i cã bÊt ®éngs¶n hoÆc n¬i do ngêi b¸n ®Êu gi¸ x¸c ®Þnh. 2. Sau khi cã th«ng b¸o vÒ viÖc b¸n ®Êu gi¸ bÊt ®éng s¶n, nh÷ng ng-êi muèn mua ph¶i ®¨ng ký mua vµ ph¶i nép mét kho¶n tiÒn ®Æt tríc.Danh s¸ch nh÷ng ngêi ®¨ng ký mua ®îc c«ng bè c«ng khai t¹i n¬i b¸n ®Êugi¸. 3. Trong trêng hîp mua ®îc tµi s¶n b¸n ®Êu gi¸ th× kho¶n tiÒn ®Æt tr-íc ®îc trõ vµo gi¸ mua; nÕu ngêi mua tõ chèi mua th× kh«ng ®îc hoµn tr¶kho¶n tiÒn ®ã. 4. Ngêi b¸n ®Êu gi¸ ph¶i hoµn tr¶ kho¶n tiÒn ®Æt tríc cho nh÷ng ngêikh¸c ®· ®¨ng ký mµ kh«ng mua ®îc tµi s¶n b¸n ®Êu gi¸. 5. ViÖc mua b¸n bÊt ®éng s¶n b¸n ®Êu gi¸ ®îc lËp thµnh v¨n b¶n cãc«ng chøng, chøng thùc hoÆc ph¶i ®îc ®¨ng ký, nÕu ph¸p luËt cã quy®Þnh. §iÒu 460. Mua sau khi sö dông thö 1. C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn vÒ viÖc bªn mua ®îc dïng thö vËt muatrong mét thêi h¹n gäi lµ thêi h¹n dïng thö. Trong thêi h¹n dïng thö, bªn muacã thÓ tr¶ lêi mua hoÆc kh«ng mua; nÕu hÕt thêi h¹n dïng thö mµ bªnmua kh«ng tr¶ lêi th× coi nh ®· chÊp nhËn mua theo c¸c ®iÒu kiÖn ®·tho¶ thuËn tríc khi nhËn vËt dïng thö. 2. Trong thêi h¹n dïng thö, vËt vÉn thuéc së h÷u cña bªn b¸n. Bªn b¸nph¶i chÞu mäi rñi ro x¶y ra ®èi víi vËt, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.Trong thêi h¹n dïng thö, bªn b¸n kh«ng ®îc b¸n, tÆng cho, cho thuª, trao®æi, thÕ chÊp, cÇm cè tµi s¶n khi bªn mua cha tr¶ lêi. 3. Trong trêng hîp bªn dïng thö tr¶ lêi kh«ng mua th× ph¶i tr¶ l¹i vËtcho bªn b¸n vµ ph¶i båi thêng thiÖt h¹i cho bªn b¸n, nÕu lµm mÊt m¸t, hháng vËt dïng thö. Bªn dïng thö kh«ng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ nh÷nghao mßn th«ng thêng do viÖc dïng thö g©y ra vµ kh«ng ph¶i hoµn tr¶ hoalîi do viÖc dïng thö mang l¹i. §iÒu 461. Mua tr¶ chËm, tr¶ dÇn 1. C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn vÒ viÖc bªn mua tr¶ chËm hoÆc tr¶dÇn tiÒn mua trong mét thêi h¹n sau khi nhËn vËt mua; bªn b¸n ®îc b¶o lu
  • 109. 109quyÒn së h÷u cña m×nh ®èi víi vËt b¸n cho ®Õn khi bªn mua tr¶ ®ñ tiÒn,trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. 2. Hîp ®ång mua tr¶ chËm hoÆc tr¶ dÇn ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n.Bªn mua cã quyÒn sö dông vËt mua tr¶ chËm, tr¶ dÇn vµ ph¶i chÞu rñi rotrong thêi gian sö dông, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 462. Chuéc l¹i tµi s¶n ®· b¸n 1. Bªn b¸n cã thÓ tho¶ thuËn víi bªn mua vÒ quyÒn chuéc l¹i tµi s¶n®· b¸n sau mét thêi h¹n gäi lµ thêi h¹n chuéc l¹i. Thêi h¹n chuéc l¹i tµi s¶n do c¸c bªn tho¶ thuËn nhng kh«ng qu¸ métn¨m ®èi víi ®éng s¶n vµ n¨m n¨m ®èi víi bÊt ®éng s¶n, kÓ tõ thêi ®iÓmgiao tµi s¶n. Trong thêi h¹n nµy bªn b¸n cã quyÒn chuéc l¹i bÊt cø lóc nµo,nhng ph¶i b¸o tríc cho bªn mua trong mét thêi gian hîp lý. Gi¸ chuéc l¹i lµgi¸ thÞ trêng t¹i thêi ®iÓm vµ ®Þa ®iÓm chuéc l¹i, nÕu kh«ng cã tho¶thuËn kh¸c. 2. Trong thêi h¹n chuéc l¹i, bªn mua kh«ng ®îc b¸n, trao ®æi, tÆngcho, cho thuª, thÕ chÊp, cÇm cè tµi s¶n, ph¶i chÞu rñi ro ®èi víi tµi s¶n. Môc 2 HîP ®åNG TRAO ®æI TµI S¶N §iÒu 463. Hîp ®ång trao ®æi tµi s¶n 1. Hîp ®ång trao ®æi tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ãc¸c bªn giao tµi s¶n vµ chuyÓn quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n cho nhau. 2. Hîp ®ång trao ®æi tµi s¶n ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n, cã c«ngchøng, chøng thùc hoÆc ®¨ng ký, nÕu ph¸p luËt cã quy ®Þnh. 3. Trong trêng hîp mét bªn trao ®æi cho bªn kia tµi s¶n kh«ng thuécquyÒn së h÷u cña m×nh hoÆc kh«ng ®îc chñ së h÷u uû quyÒn th× bªnkia cã quyÒn huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i. 4. Mçi bªn ®Òu ®îc coi lµ ngêi b¸n ®èi víi tµi s¶n giao cho bªn kia vµlµ ngêi mua ®èi víi tµi s¶n nhËn vÒ. C¸c quy ®Þnh vÒ hîp ®ång mua b¸ntõ §iÒu 428 ®Õn §iÒu 437 vµ tõ §iÒu 439 ®Õn §iÒu 448 cña Bé luËt nµycòng ®îc ¸p dông ®èi víi hîp ®ång trao ®æi tµi s¶n. §iÒu 464. Thanh to¸n gi¸ trÞ chªnh lÖch Trong trêng hîp tµi s¶n trao ®æi chªnh lÖch vÒ gi¸ trÞ th× c¸c bªn ph¶ithanh to¸n cho nhau phÇn chªnh lÖch ®ã, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸choÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. Môc 3 HîP ®åNG TÆNG CHO TµI S¶N
  • 110. 110 §iÒu 465. Hîp ®ång tÆng cho tµi s¶n Hîp ®ång tÆng cho tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªntÆng cho giao tµi s¶n cña m×nh vµ chuyÓn quyÒn së h÷u cho bªn ®îctÆng cho mµ kh«ng yªu cÇu ®Òn bï, cßn bªn ®îc tÆng cho ®ång ý nhËn. §iÒu 466. TÆng cho ®éng s¶n Hîp ®ång tÆng cho ®éng s¶n cã hiÖu lùc khi bªn ®îc tÆng cho nhËntµi s¶n; ®èi víi ®éng s¶n mµ ph¸p luËt cã quy ®Þnh ®¨ng ký quyÒn sëh÷u th× hîp ®ång tÆng cho cã hiÖu lùc kÓ tõ thêi ®iÓm ®¨ng ký. §iÒu 467. TÆng cho bÊt ®éng s¶n 1. TÆng cho bÊt ®éng s¶n ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n cã c«ngchøng, chøng thùc hoÆc ph¶i ®¨ng ký, nÕu theo quy ®Þnh cña ph¸p luËtbÊt ®éng s¶n ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u. 2. Hîp ®ång tÆng cho bÊt ®éng s¶n cã hiÖu lùc kÓ tõ thêi ®iÓm®¨ng ký; nÕu bÊt ®éng s¶n kh«ng ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u th× hîp®ång tÆng cho cã hiÖu lùc kÓ tõ thêi ®iÓm chuyÓn giao tµi s¶n. §iÒu 468. Tr¸ch nhiÖm do cè ý tÆng cho tµi s¶n kh«ng thuéc së h÷u cña m×nh Trong trêng hîp bªn tÆng cho cè ý tÆng cho tµi s¶n kh«ng thuéc sëh÷u cña m×nh mµ bªn ®îc tÆng cho kh«ng biÕt hoÆc kh«ng thÓ biÕt vÒviÖc ®ã th× bªn tÆng cho ph¶i thanh to¸n chi phÝ ®Ó lµm t¨ng gi¸ trÞ cñatµi s¶n cho bªn ®îc tÆng cho khi chñ së h÷u lÊy l¹i tµi s¶n. §iÒu 469. Th«ng b¸o khuyÕt tËt cña tµi s¶n tÆng cho Bªn tÆng cho cã nghÜa vô th«ng b¸o cho bªn ®îc tÆng cho khuyÕttËt cña tµi s¶n tÆng cho. Trong trêng hîp bªn tÆng cho biÕt tµi s¶n cãkhuyÕt tËt mµ kh«ng th«ng b¸o th× ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm båi thêng thiÖth¹i x¶y ra cho ngêi ®îc tÆng cho; nÕu bªn tÆng cho kh«ng biÕt vÒkhuyÕt tËt cña tµi s¶n tÆng cho th× kh«ng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm båi th-êng thiÖt h¹i. §iÒu 470. TÆng cho tµi s¶n cã ®iÒu kiÖn 1. Bªn tÆng cho cã thÓ yªu cÇu bªn ®îc tÆng cho thùc hiÖn méthoÆc nhiÒu nghÜa vô d©n sù tríc hoÆc sau khi tÆng cho. §iÒu kiÖntÆng cho kh«ng ®îc tr¸i ph¸p luËt, ®¹o ®øc x· héi. 2. Trong trêng hîp ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô tríc khi tÆng cho, nÕubªn ®îc tÆng cho ®· hoµn thµnh nghÜa vô mµ bªn tÆng cho kh«ng giaotµi s¶n th× bªn tÆng cho ph¶i thanh to¸n nghÜa vô mµ bªn ®îc tÆng cho®· thùc hiÖn. 3. Trong trêng hîp ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô sau khi tÆng cho mµ bªn®îc tÆng cho kh«ng thùc hiÖn th× bªn tÆng cho cã quyÒn ®ßi l¹i tµi s¶n
  • 111. 111vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i. Môc 4 HîP ®åNG VAY TµI S¶N §iÒu 471. Hîp ®ång vay tµi s¶n Hîp ®ång vay tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn chovay giao tµi s¶n cho bªn vay; khi ®Õn h¹n tr¶, bªn vay ph¶i hoµn tr¶ chobªn cho vay tµi s¶n cïng lo¹i theo ®óng sè lîng, chÊt lîng vµ chØ ph¶i tr¶ l·inÕu cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh. §iÒu 472. QuyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n vay Bªn vay trë thµnh chñ së h÷u tµi s¶n vay kÓ tõ thêi ®iÓm nhËn tµis¶n ®ã. §iÒu 473. NghÜa vô cña bªn cho vay Bªn cho vay cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Giao tµi s¶n cho bªn vay ®Çy ®ñ, ®óng chÊt lîng, sè lîng vµo thêi®iÓm vµ ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn; 2. Båi thêng thiÖt h¹i cho bªn vay, nÕu bªn cho vay biÕt tµi s¶n kh«ngb¶o ®¶m chÊt lîng mµ kh«ng b¸o cho bªn vay biÕt, trõ trêng hîp bªn vaybiÕt mµ vÉn nhËn tµi s¶n ®ã; 3. Kh«ng ®îc yªu cÇu bªn vay tr¶ l¹i tµi s¶n tríc thêi h¹n, trõ trêng hîpquy ®Þnh t¹i §iÒu 478 cña Bé luËt nµy. §iÒu 474. NghÜa vô tr¶ nî cña bªn vay 1. Bªn vay tµi s¶n lµ tiÒn th× ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn khi ®Õn h¹n; nÕu tµis¶n lµ vËt th× ph¶i tr¶ vËt cïng lo¹i ®óng sè lîng, chÊt lîng, trõ trêng hîp cãtho¶ thuËn kh¸c. 2. Trong trêng hîp bªn vay kh«ng thÓ tr¶ vËt th× cã thÓ tr¶ b»ng tiÒntheo trÞ gi¸ cña vËt ®· vay t¹i ®Þa ®iÓm vµ thêi ®iÓm tr¶ nî, nÕu ®îc bªncho vay ®ång ý. 3. §Þa ®iÓm tr¶ nî lµ n¬i c tró hoÆc n¬i ®Æt trô së cña bªn cho vay,trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. 4. Trong trêng hîp vay kh«ng cã l·i mµ khi ®Õn h¹n bªn vay kh«ng tr¶nî hoÆc tr¶ kh«ng ®Çy ®ñ th× bªn vay ph¶i tr¶ l·i ®èi víi kho¶n nî chËmtr¶ theo l·i suÊt c¬ b¶n do Ng©n hµng Nhµ níc c«ng bè t¬ng øng víi thêih¹n chËm tr¶ t¹i thêi ®iÓm tr¶ nî, nÕu cã tho¶ thuËn. 5. Trong trêng hîp vay cã l·i mµ khi ®Õn h¹n bªn vay kh«ng tr¶ hoÆctr¶ kh«ng ®Çy ®ñ th× bªn vay ph¶i tr¶ l·i trªn nî gèc vµ l·i nî qu¸ h¹n theo l·isuÊt c¬ b¶n do Ng©n hµng Nhµ níc c«ng bè t¬ng øng víi thêi h¹n vay t¹ithêi ®iÓm tr¶ nî.
  • 112. 112 §iÒu 475. Sö dông tµi s¶n vay C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn vÒ viÖc tµi s¶n vay ph¶i ®îc sö dông ®óngmôc ®Ých vay; bªn cho vay cã quyÒn kiÓm tra viÖc sö dông tµi s¶n vµ cãquyÒn ®ßi l¹i tµi s¶n vay tríc thêi h¹n, nÕu ®· nh¾c nhë mµ bªn vay vÉnsö dông tµi s¶n tr¸i môc ®Ých. §iÒu 476. L·i suÊt 1. L·i suÊt vay do c¸c bªn tho¶ thuËn nhng kh«ng ®îc vît qu¸ 150%cña l·i suÊt c¬ b¶n do Ng©n hµng Nhµ níc c«ng bè ®èi víi lo¹i cho vay t-¬ng øng. 2. Trong trêng hîp c¸c bªn cã tho¶ thuËn vÒ viÖc tr¶ l·i, nhng kh«ngx¸c ®Þnh râ l·i suÊt hoÆc cã tranh chÊp vÒ l·i suÊt th× ¸p dông l·i suÊt c¬b¶n do Ng©n hµng Nhµ níc c«ng bè t¬ng øng víi thêi h¹n vay t¹i thêi ®iÓmtr¶ nî. §iÒu 477. Thùc hiÖn hîp ®ång vay kh«ng kú h¹n 1. §èi víi hîp ®ång vay kh«ng kú h¹n vµ kh«ng cã l·i th× bªn cho vaycã quyÒn ®ßi l¹i tµi s¶n vµ bªn vay còng cã quyÒn tr¶ nî vµo bÊt cø lócnµo, nhng ph¶i b¸o cho nhau biÕt tríc mét thêi gian hîp lý, nÕu kh«ng cãtho¶ thuËn kh¸c. 2. §èi víi hîp ®ång vay kh«ng kú h¹n vµ cã l·i th× bªn cho vay cãquyÒn ®ßi l¹i tµi s¶n bÊt cø lóc nµo nhng ph¶i b¸o tríc cho bªn vay métthêi gian hîp lý vµ ®îc tr¶ l·i ®Õn thêi ®iÓm nhËn l¹i tµi s¶n, cßn bªn vaycòng cã quyÒn tr¶ l¹i tµi s¶n bÊt cø lóc nµo vµ chØ ph¶i tr¶ l·i cho ®Õnthêi ®iÓm tr¶ nî, nhng còng ph¶i b¸o tríc cho bªn cho vay mét thêi gian hîplý. §iÒu 478. Thùc hiÖn hîp ®ång vay cã kú h¹n 1. §èi víi hîp ®ång vay cã kú h¹n vµ kh«ng cã l·i th× bªn vay cã quyÒntr¶ l¹i tµi s¶n bÊt cø lóc nµo, nhng ph¶i b¸o tríc cho bªn cho vay mét thêigian hîp lý, cßn bªn cho vay chØ ®îc ®ßi l¹i tµi s¶n tríc kú h¹n, nÕu ®îcbªn vay ®ång ý. 2. §èi víi hîp ®ång vay cã kú h¹n vµ cã l·i th× bªn vay cã quyÒn tr¶ l¹itµi s¶n tríc kú h¹n, nhng ph¶i tr¶ toµn bé l·i theo kú h¹n, nÕu kh«ng cã tho¶thuËn kh¸c. §iÒu 479. Hä, hôi, biªu, phêng 1. Hä, hôi, biªu, phêng (sau ®©y gäi chung lµ hä) lµ mét h×nh thøcgiao dÞch vÒ tµi s¶n theo tËp qu¸n trªn c¬ së tho¶ thuËn cña mét nhãmngêi tËp hîp nhau l¹i cïng ®Þnh ra sè ngêi, thêi gian, sè tiÒn hoÆc tµi s¶nkh¸c, thÓ thøc gãp, lÜnh hä vµ quyÒn, nghÜa vô cña c¸c thµnh viªn. 2. H×nh thøc hä nh»m môc ®Ých t¬ng trî trong nh©n d©n ®îc thùchiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
  • 113. 113 3. Nghiªm cÊm viÖc tæ chøc hä díi h×nh thøc cho vay nÆng l·i. Môc 5 HîP ®åNG THUª TµI S¶N I- QUY ®ÞNH CHUNG VÒ HîP ®åNG THUª TµI S¶N §iÒu 480. Hîp ®ång thuª tµi s¶n Hîp ®ång thuª tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn chothuª giao tµi s¶n cho bªn thuª ®Ó sö dông trong mét thêi h¹n, cßn bªn thuªph¶i tr¶ tiÒn thuª. §iÒu 481. Gi¸ thuª Gi¸ thuª tµi s¶n do c¸c bªn tho¶ thuËn. Trong trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh vÒ khung gi¸ thuª th× c¸c bªnchØ ®îc tho¶ thuËn vÒ gi¸ thuª trong ph¹m vi khung gi¸ ®ã. §iÒu 482. Thêi h¹n thuª 1. Thêi h¹n thuª do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn th×®îc x¸c ®Þnh theo môc ®Ých thuª. 2. Trong trêng hîp c¸c bªn kh«ng tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n thuª hoÆcthêi h¹n thuª kh«ng thÓ x¸c ®Þnh ®îc theo môc ®Ých thuª th× hîp ®ångthuª hÕt thêi h¹n khi bªn thuª ®· ®¹t ®îc môc ®Ých thuª. §iÒu 483. Cho thuª l¹i Bªn thuª cã quyÒn cho thuª l¹i tµi s¶n mµ m×nh ®· thuª, nÕu ®îc bªncho thuª ®ång ý. §iÒu 484. Giao tµi s¶n thuª 1. Bªn cho thuª ph¶i giao tµi s¶n cho bªn thuª ®óng sè lîng, chÊt lîng,chñng lo¹i, t×nh tr¹ng vµ ®óng thêi ®iÓm, ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn vµcung cÊp nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt vÒ viÖc sö dông tµi s¶n ®ã. 2. Trong trêng hîp bªn cho thuª chËm giao tµi s¶n th× bªn thuª cã thÓgia h¹n giao tµi s¶n hoÆc huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i;nÕu tµi s¶n thuª kh«ng ®óng chÊt lîng nh tho¶ thuËn th× bªn thuª cãquyÒn yªu cÇu bªn cho thuª söa ch÷a, gi¶m gi¸ thuª hoÆc huû bá hîp ®ångvµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 485. NghÜa vô b¶o ®¶m gi¸ trÞ sö dông cña tµi s¶n thuª 1. Bªn cho thuª ph¶i b¶o ®¶m tµi s¶n thuª trong t×nh tr¹ng nh ®· tho¶thuËn, phï hîp víi môc ®Ých thuª trong suèt thêi gian cho thuª; ph¶i söach÷a nh÷ng h háng, khuyÕt tËt cña tµi s¶n thuª, trõ h háng nhá mµ theotËp qu¸n bªn thuª ph¶i tù söa ch÷a. 2. Trong trêng hîp tµi s¶n thuª bÞ gi¶m sót gi¸ trÞ sö dông mµ kh«ng
  • 114. 114do lçi cña bªn thuª th× bªn thuª cã quyÒn yªu cÇu bªn cho thuª: a) Söa ch÷a tµi s¶n; b) Gi¶m gi¸ thuª; c) §æi tµi s¶n kh¸c hoÆc ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ångvµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i, nÕu tµi s¶n thuª kh«ng thÓ söa ch÷a ®îcmµ do ®ã môc ®Ých thuª kh«ng ®¹t ®îc hoÆc tµi s¶n thuª cã khuyÕt tËtmµ bªn thuª kh«ng biÕt. 3. Trong trêng hîp bªn cho thuª ®· ®îc th«ng b¸o mµ kh«ng söa ch÷ahoÆc söa ch÷a kh«ng kÞp thêi th× bªn thuª cã quyÒn tù söa ch÷a tµi s¶nthuª, nhng ph¶i b¸o cho bªn cho thuª vµ cã quyÒn yªu cÇu bªn cho thuªthanh to¸n chi phÝ söa ch÷a. §iÒu 486. NghÜa vô b¶o ®¶m quyÒn sö dông tµi s¶n cho bªn thuª 1. Bªn cho thuª ph¶i b¶o ®¶m quyÒn sö dông tµi s¶n æn ®Þnh chobªn thuª. 2. Trong trêng hîp cã tranh chÊp vÒ quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n thuªmµ bªn thuª kh«ng ®îc sö dông tµi s¶n æn ®Þnh th× bªn thuª cã quyÒn®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 487. NghÜa vô b¶o qu¶n tµi s¶n thuª 1. Bªn thuª ph¶i b¶o qu¶n tµi s¶n thuª nh tµi s¶n cña chÝnh m×nh,ph¶i b¶o dìng vµ söa ch÷a nhá; nÕu lµm mÊt m¸t, h háng th× ph¶i båi th-êng. Bªn thuª kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ nh÷ng hao mßn tù nhiªn do södông tµi s¶n thuª. 2. Bªn thuª cã thÓ tu söa vµ lµm t¨ng gi¸ trÞ tµi s¶n thuª, nÕu ®îc bªncho thuª ®ång ý vµ cã quyÒn yªu cÇu bªn cho thuª thanh to¸n chi phÝ hîplý. §iÒu 488. NghÜa vô sö dông tµi s¶n thuª ®óng c«ng dông, môc ®Ých 1. Bªn thuª ph¶i sö dông tµi s¶n thuª theo ®óng c«ng dông cña tµi s¶nvµ ®óng môc ®Ých ®· tho¶ thuËn. 2. Trong trêng hîp bªn thuª sö dông tµi s¶n kh«ng ®óng môc ®Ých,kh«ng ®óng c«ng dông th× bªn cho thuª cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døtthùc hiÖn hîp ®ång vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 489. Tr¶ tiÒn thuª 1. Bªn thuª ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn thuª ®óng thêi h¹n ®· tho¶ thuËn; nÕukh«ng cã tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n tr¶ tiÒn thuª th× thêi h¹n tr¶ tiÒn thuª ®îcx¸c ®Þnh theo tËp qu¸n n¬i tr¶ tiÒn; nÕu kh«ng thÓ x¸c ®Þnh ®îc thêi h¹ntheo tËp qu¸n th× bªn thuª ph¶i tr¶ tiÒn khi tr¶ l¹i tµi s¶n thuª. 2. Trong trêng hîp c¸c bªn tho¶ thuËn viÖc tr¶ tiÒn thuª theo kú h¹n
  • 115. 115th× bªn cho thuª cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång, nÕubªn thuª kh«ng tr¶ tiÒn trong ba kú liªn tiÕp, trõ trêng hîp cã tháa thuËnkh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 490. Tr¶ l¹i tµi s¶n thuª 1. Bªn thuª ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶n thuª trong t×nh tr¹ng nh khi nhËn, trõ haomßn tù nhiªn hoÆc theo ®óng nh t×nh tr¹ng ®· tho¶ thuËn; nÕu gi¸ trÞcña tµi s¶n thuª bÞ gi¶m sót so víi t×nh tr¹ng khi nhËn th× bªn cho thuª cãquyÒn yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i, trõ hao mßn tù nhiªn. 2. Trong trêng hîp tµi s¶n thuª lµ ®éng s¶n th× ®Þa ®iÓm tr¶ l¹i tµis¶n thuª lµ n¬i c tró hoÆc trô së cña bªn cho thuª, trõ trêng hîp cã tho¶thuËn kh¸c. 3. Trong trêng hîp tµi s¶n thuª lµ gia sóc, bªn thuª ph¶i tr¶ l¹i gia sóc ®·thuª vµ c¶ gia sóc ®îc sinh ra trong thêi gian thuª, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËnkh¸c. Bªn cho thuª ph¶i thanh to¸n chi phÝ ch¨m sãc gia sóc ®îc sinh ra chobªn thuª. 4. Khi bªn thuª chËm tr¶ tµi s¶n thuª th× bªn cho thuª cã quyÒn yªucÇu bªn thuª tr¶ l¹i tµi s¶n thuª vµ tr¶ tiÒn thuª trong thêi gian chËm tr¶ vµph¶i båi thêng thiÖt h¹i; bªn thuª ph¶i tr¶ tiÒn ph¹t vi ph¹m do chËm tr¶ tµis¶n thuª, nÕu cã tho¶ thuËn. 5. Bªn thuª ph¶i chÞu rñi ro x¶y ra ®èi víi tµi s¶n thuª trong thêi gianchËm tr¶. §iÒu 491. ChÊm døt hîp ®ång thuª tµi s¶n Hîp ®ång thuª tµi s¶n chÊm døt trong c¸c trêng hîp sau ®©y: 1. Thêi h¹n thuª ®· hÕt; 2. Theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn vÒ viÖc chÊm døt tríc thêi h¹n; ®èi víihîp ®ång thuª kh«ng x¸c ®Þnh thêi h¹n, khi bªn cho thuª muèn chÊm døthîp ®ång th× ph¶i b¸o cho bªn thuª biÕt tríc mét thêi gian hîp lý, nÕukh«ng cã tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n b¸o tríc; 3. Hîp ®ång bÞ huû bá hoÆc bÞ ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn; 4. Tµi s¶n thuª kh«ng cßn. II- HîP ®åNG THUª NHµ §iÒu 492. H×nh thøc hîp ®ång thuª nhµ ë Hîp ®ång thuª nhµ ë ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n, nÕu thêi h¹n thuª tõs¸u th¸ng trë lªn th× ph¶i cã c«ng chøng hoÆc chøng thùc vµ ph¶i ®¨ngký, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 493. NghÜa vô cña bªn cho thuª nhµ ë Bªn cho thuª nhµ ë cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
  • 116. 116 1. Giao nhµ cho bªn thuª theo ®óng hîp ®ång; 2. B¶o ®¶m cho bªn thuª sö dông æn ®Þnh nhµ trong thêi h¹n thuª; 3. B¶o dìng, söa ch÷a nhµ theo ®Þnh kú hoÆc theo tho¶ thuËn; nÕubªn cho thuª kh«ng b¶o dìng, söa ch÷a nhµ mµ g©y thiÖt h¹i cho bªn thuªth× ph¶i båi thêng. §iÒu 494. QuyÒn cña bªn cho thuª nhµ ë Bªn cho thuª nhµ ë cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. NhËn ®ñ tiÒn thuª nhµ ®óng kú h¹n ®· tho¶ thuËn; 2. §¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång thuª nhµ theo quy ®Þnht¹i kho¶n 1 vµ kho¶n 3 §iÒu 498 cña Bé luËt nµy; 3. C¶i t¹o, n©ng cÊp nhµ cho thuª khi ®îc bªn thuª ®ång ý, nhngkh«ng ®îc g©y phiÒn hµ cho bªn thuª sö dông chç ë; 4. §îc lÊy l¹i nhµ cho thuª khi thêi h¹n thuª ®· hÕt; nÕu hîp ®ångkh«ng quy ®Þnh thêi h¹n thuª th× bªn cho thuª muèn lÊy l¹i nhµ ph¶i b¸ocho bªn thuª biÕt tríc s¸u th¸ng. §iÒu 495. NghÜa vô cña bªn thuª nhµ ë Bªn thuª nhµ cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Sö dông nhµ ®óng môc ®Ých ®· tho¶ thuËn; 2. Tr¶ ®ñ tiÒn thuª nhµ ®óng kú h¹n ®· tho¶ thuËn; 3. Gi÷ g×n nhµ, söa ch÷a nh÷ng h háng do m×nh g©y ra; 4. T«n träng quy t¾c sinh ho¹t c«ng céng; 5. Tr¶ nhµ cho bªn cho thuª theo ®óng tho¶ thuËn. §iÒu 496. QuyÒn cña bªn thuª nhµ ë Bªn thuª nhµ cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. NhËn nhµ thuª theo ®óng tho¶ thuËn; 2. §îc ®æi nhµ ®ang thuª víi ngêi thuª kh¸c, nÕu ®îc bªn cho thuª®ång ý b»ng v¨n b¶n; 3. §îc cho thuª l¹i nhµ ®ang thuª, nÕu ®îc bªn cho thuª ®ång ý b»ngv¨n b¶n; 4. §îc tiÕp tôc thuª theo c¸c ®iÒu kiÖn ®· tho¶ thuËn víi bªn cho thuª,trong trêng hîp thay ®æi chñ së h÷u nhµ; 5. Yªu cÇu bªn cho thuª söa ch÷a nhµ ®ang cho thuª trong trêng hîpnhµ bÞ h háng nÆng. 6. §¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång thuª nhµ theo quy ®Þnht¹i kho¶n 2 vµ kho¶n 3 §iÒu 498 cña Bé luËt nµy.
  • 117. 117 §iÒu 497. QuyÒn, nghÜa vô cña nh÷ng ngêi thuéc bªn thuª cã tªn trong hîp ®ång thuª nhµ ë Nh÷ng ngêi thuéc bªn thuª cã tªn trong hîp ®ång thuª nhµ cã quyÒn,nghÜa vô ngang nhau ®èi víi bªn cho thuª vµ ph¶i liªn ®íi thùc hiÖn c¸cnghÜa vô cña bªn thuª ®èi víi bªn cho thuª. §iÒu 498. §¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång thuª nhµ ë 1. Bªn cho thuª nhµ cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp®ång thuª nhµ khi bªn thuª cã mét trong c¸c hµnh vi sau ®©y: a) Kh«ng tr¶ tiÒn thuª nhµ liªn tiÕp trong ba th¸ng trë lªn mµ kh«ng cãlý do chÝnh ®¸ng; b) Sö dông nhµ kh«ng ®óng môc ®Ých thuª; c) Cè ý lµm nhµ h háng nghiªm träng; d) Söa ch÷a, ®æi hoÆc cho ngêi kh¸c thuª l¹i toµn bé hoÆc métphÇn nhµ ®ang thuª mµ kh«ng cã sù ®ång ý b»ng v¨n b¶n cña bªn chothuª; ®) Lµm mÊt trËt tù c«ng céng nhiÒu lÇn vµ ¶nh hëng nghiªm träng®Õn sinh ho¹t b×nh thêng cña nh÷ng ngêi xung quanh; e) Lµm ¶nh hëng nghiªm träng ®Õn vÖ sinh m«i trêng. 2. Bªn thuª nhµ cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ångthuª nhµ khi bªn cho thuª cã mét trong c¸c hµnh vi sau ®©y: a) Kh«ng söa ch÷a nhµ khi chÊt lîng nhµ gi¶m sót nghiªm träng; b) T¨ng gi¸ thuª nhµ bÊt hîp lý. c) QuyÒn sö dông nhµ ë bÞ h¹n chÕ do lîi Ých cña ngêi thø ba. 3. Bªn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång thuª nhµ ph¶i b¸ocho bªn kia biÕt tríc mét th¸ng, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 499. ChÊm døt hîp ®ång thuª nhµ ë Hîp ®ång thuª nhµ ë chÊm døt trong c¸c trêng hîp sau ®©y: 1. Thêi h¹n thuª ®· hÕt; nÕu hîp ®ång kh«ng x¸c ®Þnh thêi h¹n thuªth× hîp ®ång chÊm døt sau s¸u th¸ng, kÓ tõ ngµy bªn cho thuª b¸o cho bªnthuª biÕt vÒ viÖc ®ßi nhµ; 2. Nhµ cho thuª kh«ng cßn; 3. Bªn thuª nhµ chÕt vµ kh«ng cã ai cïng chung sèng; 4. Nhµ cho thuª ph¶i ph¸ dì do bÞ h háng nÆng cã nguy c¬ sËp ®æhoÆc do thùc hiÖn quy ho¹ch x©y dùng cña Nhµ níc. §iÒu 500. Thuª nhµ ®Ó sö dông vµo môc ®Ých kh¸c Trong trêng hîp ph¸p luËt kh«ng cã quy ®Þnh kh¸c th× quy ®Þnh t¹i
  • 118. 118c¸c ®iÒu tõ §iÒu 492 ®Õn §iÒu 499 cña Bé luËt nµy còng ®îc ¸p dông®èi víi viÖc thuª nhµ sö dông vµo môc ®Ých kh¸c kh«ng ph¶i lµ thuª nhµë. III- HîP ®åNG THUª KHO¸N TµI S¶N §iÒu 501. Hîp ®ång thuª kho¸n tµi s¶n Hîp ®ång thuª kho¸n tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ãbªn cho thuª kho¸n giao tµi s¶n cho bªn thuª ®Ó khai th¸c c«ng dông, hënghoa lîi, lîi tøc thu ®îc tõ tµi s¶n ®ã vµ cã nghÜa vô tr¶ tiÒn thuª. §iÒu 502. §èi tîng cña hîp ®ång thuª kho¸n §èi tîng cña hîp ®ång thuª kho¸n cã thÓ lµ ®Êt ®ai, rõng, mÆt níc ch-a khai th¸c, sóc vËt, c¬ së s¶n xuÊt, kinh doanh, t liÖu s¶n xuÊt kh¸c cïngtrang thiÕt bÞ cÇn thiÕt ®Ó khai th¸c c«ng dông, hëng hoa lîi, lîi tøc, trõtrêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 503. Thêi h¹n thuª kho¸n Thêi h¹n thuª kho¸n do c¸c bªn tho¶ thuËn theo chu kú s¶n xuÊt, kinhdoanh phï hîp víi tÝnh chÊt cña ®èi tîng thuª kho¸n. §iÒu 504. Gi¸ thuª kho¸n Gi¸ thuª kho¸n do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu thuª kho¸n th«ng qua ®ÊuthÇu th× gi¸ thuª kho¸n lµ gi¸ ®îc x¸c ®Þnh khi ®Êu thÇu. §iÒu 505. Giao tµi s¶n thuª kho¸n Khi giao tµi s¶n thuª kho¸n, c¸c bªn ph¶i lËp biªn b¶n ®¸nh gi¸ t×nhtr¹ng cña tµi s¶n thuª kho¸n vµ x¸c ®Þnh gi¸ trÞ tµi s¶n thuª kho¸n. Trong trêng hîp c¸c bªn kh«ng x¸c ®Þnh ®îc gi¸ trÞ th× mêi ngêi thøba x¸c ®Þnh gi¸ trÞ vµ ph¶i lËp thµnh v¨n b¶n. §iÒu 506. Tr¶ tiÒn thuª kho¸n vµ ph¬ng thøc tr¶ 1. TiÒn thuª kho¸n cã thÓ b»ng hiÖn vËt, b»ng tiÒn hoÆc b»ng viÖcthùc hiÖn mét c«ng viÖc. 2. Bªn thuª kho¸n ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn thuª kho¸n cho dï kh«ng khai th¸cc«ng dông tµi s¶n thuª kho¸n. 3. Khi giao kÕt hîp ®ång thuª kho¸n c¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn ®iÒukiÖn vÒ viÖc gi¶m tiÒn thuª kho¸n; nÕu hoa lîi, lîi tøc bÞ mÊt Ýt nhÊt lµmét phÇn ba do sù kiÖn bÊt kh¶ kh¸ng th× bªn thuª kho¸n cã quyÒn yªucÇu gi¶m hoÆc miÔn tiÒn thuª kho¸n, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. 4. Trong trêng hîp bªn thuª kho¸n ph¶i tr¶ hiÖn vËt theo thêi vô hoÆctheo chu kú khai th¸c c«ng dông cña tµi s¶n thuª kho¸n th× ph¶i tr¶ vµothêi ®iÓm kÕt thóc thêi vô hoÆc kÕt thóc chu kú khai th¸c, trõ trêng hîp
  • 119. 119cã tho¶ thuËn kh¸c. 5. Trong trêng hîp bªn thuª kho¸n ph¶i thùc hiÖn mét c«ng viÖc th×ph¶i thùc hiÖn ®óng c«ng viÖc ®ã. §iÒu 507. Khai th¸c tµi s¶n thuª kho¸n Bªn thuª kho¸n ph¶i khai th¸c tµi s¶n thuª kho¸n ®óng môc ®Ých ®·tho¶ thuËn vµ b¸o cho bªn thuª kho¸n theo ®Þnh kú vÒ t×nh tr¹ng tµi s¶nvµ t×nh h×nh khai th¸c tµi s¶n; nÕu bªn cho thuª kho¸n cã yªu cÇu hoÆccÇn b¸o ®ét xuÊt th× bªn thuª kho¸n ph¶i b¸o kÞp thêi. Khi bªn thuª kho¸nkhai th¸c c«ng dông tµi s¶n thuª kho¸n kh«ng ®óng môc ®Ých th× bªn chothuª kho¸n cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vµ yªu cÇubåi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 508. B¶o qu¶n, b¶o dìng, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuª kho¸n 1. Trong thêi h¹n khai th¸c tµi s¶n thuª kho¸n, bªn thuª kho¸n ph¶i b¶oqu¶n, b¶o dìng tµi s¶n thuª kho¸n vµ trang thiÕt bÞ kÌm theo b»ng chi phÝcña m×nh, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c; nÕu bªn thuª kho¸n lµm mÊtm¸t, h háng hoÆc lµm mÊt gi¸ trÞ, gi¶m sót gi¸ trÞ tµi s¶n thuª kho¸n th×ph¶i båi thêng thiÖt h¹i. Bªn thuª kho¸n kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ nh÷nghao mßn tù nhiªn do sö dông tµi s¶n thuª kho¸n. 2. Bªn thuª kho¸n cã thÓ tù m×nh thay thÕ, c¶i t¹o tµi s¶n thuª kho¸n,nÕu cã tho¶ thuËn vµ ph¶i b¶o toµn gi¸ trÞ tµi s¶n thuª kho¸n. Bªn cho thuª kho¸n ph¶i thanh to¸n cho bªn thuª kho¸n chi phÝ hîp lý®Ó thay thÕ, c¶i t¹o tµi s¶n thuª kho¸n theo tho¶ thuËn. 3. Bªn thuª kho¸n kh«ng ®îc cho thuª kho¸n l¹i, trõ trêng hîp ®îc bªncho thuª kho¸n ®ång ý. §iÒu 509. Hëng hoa lîi, chÞu thiÖt h¹i vÒ sóc vËt thuª kho¸n Trong thêi h¹n thuª kho¸n sóc vËt, bªn thuª kho¸n ®îc hëng mét nöa sèsóc vËt sinh ra vµ ph¶i chÞu mét nöa nh÷ng thiÖt h¹i vÒ sóc vËt thuªkho¸n do sù kiÖn bÊt kh¶ kh¸ng, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 510. §¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång thuª kho¸n 1. Trong trêng hîp mét bªn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ångth× ph¶i b¸o cho bªn kia biÕt tríc mét thêi gian hîp lý; nÕu thuª kho¸n theothêi vô hoÆc theo chu kú khai th¸c th× thêi h¹n b¸o tríc ph¶i phï hîp víi thêivô hoÆc chu kú khai th¸c. 2. Trong trêng hîp bªn thuª kho¸n vi ph¹m nghÜa vô, mµ viÖc khai th¸c®èi tîng thuª kho¸n lµ nguån sèng duy nhÊt cña bªn thuª kho¸n vµ viÖc tiÕptôc thuª kho¸n kh«ng lµm ¶nh hëng nghiªm träng ®Õn lîi Ých cña bªn chothuª kho¸n th× bªn cho thuª kho¸n kh«ng ®îc ®¬n ph¬ng chÊm døt thùchiÖn hîp ®ång; bªn thuª kho¸n ph¶i cam kÕt víi bªn cho thuª kho¸n kh«ng®îc tiÕp tôc vi ph¹m hîp ®ång.
  • 120. 120 §iÒu 511. Tr¶ l¹i tµi s¶n thuª kho¸n Khi chÊm døt hîp ®ång thuª kho¸n, bªn thuª kho¸n ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶nthuª kho¸n ë t×nh tr¹ng phï hîp víi møc ®é khÊu hao ®· tho¶ thuËn; nÕulµm mÊt gi¸ trÞ hoÆc gi¶m sót gi¸ trÞ cña tµi s¶n thuª kho¸n th× ph¶i båithêng thiÖt h¹i. Môc 6 HîP ®åNG MîN TµI S¶N §iÒu 512. Hîp ®ång mîn tµi s¶n Hîp ®ång mîn tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn chomîn giao tµi s¶n cho bªn mîn ®Ó sö dông trong mét thêi h¹n mµ kh«ngph¶i tr¶ tiÒn, cßn bªn mîn ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶n ®ã khi hÕt thêi h¹n mîn hoÆcmôc ®Ých mîn ®· ®¹t ®îc. §iÒu 513. §èi tîng cña hîp ®ång mîn tµi s¶n TÊt c¶ nh÷ng vËt kh«ng tiªu hao ®Òu cã thÓ lµ ®èi tîng cña hîp ®ångmîn tµi s¶n. §iÒu 514. NghÜa vô cña bªn mîn tµi s¶n Bªn mîn tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Gi÷ g×n, b¶o qu¶n tµi s¶n mîn nh tµi s¶n cña chÝnh m×nh, kh«ng ®îctù ý thay ®æi t×nh tr¹ng cña tµi s¶n; nÕu tµi s¶n bÞ h háng th«ng thêng th×ph¶i söa ch÷a; 2. Kh«ng ®îc cho ngêi kh¸c mîn l¹i, nÕu kh«ng cã sù ®ång ý cña bªncho mîn; 3. Tr¶ l¹i tµi s¶n mîn ®óng thêi h¹n; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ thêih¹n tr¶ l¹i tµi s¶n th× bªn mîn ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶n ngay sau khi môc ®Ých mîn®· ®¹t ®îc; 4. Båi thêng thiÖt h¹i, nÕu lµm h háng, mÊt m¸t tµi s¶n mîn. §iÒu 515. QuyÒn cña bªn mîn tµi s¶n Bªn mîn tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. §îc sö dông tµi s¶n mîn theo ®óng c«ng dông cña tµi s¶n vµ ®óngmôc ®Ých ®· tho¶ thuËn; 2. Yªu cÇu bªn cho mîn ph¶i thanh to¸n chi phÝ hîp lý vÒ viÖc söach÷a hoÆc lµm t¨ng gi¸ trÞ tµi s¶n mîn, nÕu cã tho¶ thuËn. 3. Kh«ng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ nh÷ng hao mßn tù nhiªn cña tµis¶n mîn. §iÒu 516. NghÜa vô cña bªn cho mîn tµi s¶n Bªn cho mîn tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
  • 121. 121 1. Cung cÊp th«ng tin cÇn thiÕt vÒ viÖc sö dông tµi s¶n vµ khuyÕttËt cña tµi s¶n, nÕu cã; 2. Thanh to¸n cho bªn mîn chi phÝ söa ch÷a, chi phÝ lµm t¨ng gi¸ trÞtµi s¶n, nÕu cã tho¶ thuËn; 3. Båi thêng thiÖt h¹i cho bªn mîn, nÕu biÕt tµi s¶n cã khuyÕt tËt mµkh«ng b¸o cho bªn mîn biÕt dÉn ®Õn g©y thiÖt h¹i cho bªn mîn, trõ nh÷ngkhuyÕt tËt mµ bªn mîn biÕt hoÆc ph¶i biÕt. §iÒu 517. QuyÒn cña bªn cho mîn tµi s¶n Bªn cho mîn tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. §ßi l¹i tµi s¶n ngay sau khi bªn mîn ®¹t ®îc môc ®Ých nÕu kh«ngcã tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n mîn; nÕu bªn cho mîn cã nhu cÇu ®ét xuÊt vµcÊp b¸ch cÇn sö dông tµi s¶n cho mîn th× ®îc ®ßi l¹i tµi s¶n ®ã mÆc dïbªn mîn cha ®¹t ®îc môc ®Ých, nhng ph¶i b¸o tríc mét thêi gian hîp lý; 2. §ßi l¹i tµi s¶n khi bªn mîn sö dông kh«ng ®óng môc ®Ých, c«ngdông, kh«ng ®óng c¸ch thøc ®· tho¶ thuËn hoÆc cho ngêi kh¸c mîn l¹i mµkh«ng cã sù ®ång ý cña bªn cho mîn; 3. Yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i ®èi víi tµi s¶n do ngêi mîn g©y ra. Môc 7 HîP ®åNG DÞCH Vô §iÒu 518. Hîp ®ång dÞch vô Hîp ®ång dÞch vô lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn cungøng dÞch vô thùc hiÖn c«ng viÖc cho bªn thuª dÞch vô, cßn bªn thuªdÞch vô ph¶i tr¶ tiÒn dÞch vô cho bªn cung øng dÞch vô. §iÒu 519. §èi tîng cña hîp ®ång dÞch vô §èi tîng cña hîp ®ång dÞch vô ph¶i lµ c«ng viÖc cã thÓ thùc hiÖn ®-îc, kh«ng bÞ ph¸p luËt cÊm, kh«ng tr¸i ®¹o ®øc x· héi. §iÒu 520. NghÜa vô cña bªn thuª dÞch vô Bªn thuª dÞch vô cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Cung cÊp cho bªn cung øng dÞch vô th«ng tin, tµi liÖu vµ c¸c ph-¬ng tiÖn cÇn thiÕt ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc, nÕu cã tho¶ thuËn hoÆcviÖc thùc hiÖn c«ng viÖc ®ßi hái; 2. Tr¶ tiÒn dÞch vô cho bªn cung øng dÞch vô theo tho¶ thuËn. §iÒu 521. QuyÒn cña bªn thuª dÞch vô Bªn thuª dÞch vô cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu bªn cung øng dÞch vô thùc hiÖn c«ng viÖc theo ®óngchÊt lîng, sè lîng, thêi h¹n, ®Þa ®iÓm vµ c¸c tho¶ thuËn kh¸c;
  • 122. 122 2. Trong trêng hîp bªn cung øng dÞch vô vi ph¹m nghiªm träng nghÜavô th× bªn thuª dÞch vô cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp®ång vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 522. NghÜa vô cña bªn cung øng dÞch vô Bªn cung øng dÞch vô cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Thùc hiÖn c«ng viÖc ®óng chÊt lîng, sè lîng, thêi h¹n, ®Þa ®iÓmvµ c¸c tho¶ thuËn kh¸c; 2. Kh«ng ®îc giao cho ngêi kh¸c thùc hiÖn thay c«ng viÖc, nÕukh«ng cã sù ®ång ý cña bªn thuª dÞch vô; 3. B¶o qu¶n vµ ph¶i giao l¹i cho bªn thuª dÞch vô tµi liÖu vµ ph¬ngtiÖn ®îc giao sau khi hoµn thµnh c«ng viÖc; 4. B¸o ngay cho bªn thuª dÞch vô vÒ viÖc th«ng tin, tµi liÖu kh«ng®Çy ®ñ, ph¬ng tiÖn kh«ng b¶o ®¶m chÊt lîng ®Ó hoµn thµnh c«ng viÖc; 5. Gi÷ bÝ mËt th«ng tin mµ m×nh biÕt ®îc trong thêi gian thùc hiÖnc«ng viÖc, nÕu cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh; 6. Båi thêng thiÖt h¹i cho bªn thuª dÞch vô, nÕu lµm mÊt m¸t, h hángtµi liÖu, ph¬ng tiÖn ®îc giao hoÆc tiÕt lé bÝ mËt th«ng tin. §iÒu 523. QuyÒn cña bªn cung øng dÞch vô Bªn cung øng dÞch vô cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu bªn thuª dÞch vô cung cÊp th«ng tin, tµi liÖu vµ ph¬ngtiÖn; 2. §îc thay ®æi ®iÒu kiÖn dÞch vô v× lîi Ých cña bªn thuª dÞch vô,mµ kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i chê ý kiÕn cña bªn thuª dÞch vô, nÕu viÖc chêý kiÕn sÏ g©y thiÖt h¹i cho bªn thuª dÞch vô, nhng ph¶i b¸o ngay cho bªnthuª dÞch vô; 3. Yªu cÇu bªn thuª dÞch vô tr¶ tiÒn dÞch vô. §iÒu 524. Tr¶ tiÒn dÞch vô 1. Bªn thuª dÞch vô ph¶i tr¶ tiÒn dÞch vô theo tho¶ thuËn. 2. Khi giao kÕt hîp ®ång nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ gi¸ dÞch vô,ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh gi¸ dÞch vô vµ kh«ng cã bÊt kú chØ dÉn nµo kh¸cvÒ gi¸ dÞch vô th× gi¸ dÞch vô ®îc x¸c ®Þnh c¨n cø vµo gi¸ thÞ trêng cñadÞch vô cïng lo¹i t¹i thêi ®iÓm vµ ®Þa ®iÓm giao kÕt hîp ®ång. 3. Bªn thuª dÞch vô ph¶i tr¶ tiÒn dÞch vô t¹i ®Þa ®iÓm thùc hiÖnc«ng viÖc khi hoµn thµnh dÞch vô, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c. 4. Trong trêng hîp dÞch vô ®îc cung øng kh«ng ®¹t ®îc nh tho¶ thuËnhoÆc c«ng viÖc kh«ng ®îc hoµn thµnh ®óng thêi h¹n th× bªn thuª dÞchvô cã quyÒn gi¶m tiÒn dÞch vô vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i.
  • 123. 123 §iÒu 525. §¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång dÞch vô 1. Trong trêng hîp viÖc tiÕp tôc thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã lîi chobªn thuª dÞch vô th× bªn thuª dÞch vô cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døtthùc hiÖn hîp ®ång, nhng ph¶i b¸o cho bªn cung øng dÞch vô biÕt tríc métthêi gian hîp lý; bªn thuª dÞch vô ph¶i tr¶ tiÒn c«ng theo phÇn dÞch vômµ bªn cung øng dÞch vô ®· thùc hiÖn vµ båi thêng thiÖt h¹i. 2. Trong trêng hîp bªn thuª dÞch vô kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô cñam×nh hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óng theo tho¶ thuËn th× bªn cung øngdÞch vô cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vµ yªu cÇubåi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 526. TiÕp tôc hîp ®ång dÞch vô Sau khi ®· kÕt thóc thêi h¹n dÞch vô mµ c«ng viÖc cha hoµn thµnhvµ bªn cung øng dÞch vô vÉn tiÕp tôc thùc hiÖn c«ng viÖc, cßn bªn thuªdÞch vô biÕt nhng kh«ng ph¶n ®èi th× hîp ®ång dÞch vô ®¬ng nhiªn ®îctiÕp tôc thùc hiÖn theo néi dung ®· tho¶ thuËn cho ®Õn khi c«ng viÖc ®-îc hoµn thµnh. Môc 8 HîP ®åNG VËN CHUYÓN I- HîP ®åNG VËN CHUYÓN HµNH KH¸CH §iÒu 527. Hîp ®ång vËn chuyÓn hµnh kh¸ch Hîp ®ång vËn chuyÓn hµnh kh¸ch lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo®ã bªn vËn chuyÓn chuyªn chë hµnh kh¸ch, hµnh lý ®Õn ®Þa ®iÓm ®·®Þnh theo tho¶ thuËn, cßn hµnh kh¸ch ph¶i thanh to¸n cíc phÝ vËnchuyÓn. §iÒu 528. H×nh thøc hîp ®ång vËn chuyÓn hµnh kh¸ch 1. Hîp ®ång vËn chuyÓn hµnh kh¸ch cã thÓ ®îc lËp thµnh v¨n b¶nhoÆc b»ng lêi nãi. 2. VÐ lµ b»ng chøng cña viÖc giao kÕt hîp ®ång vËn chuyÓn hµnhkh¸ch gi÷a c¸c bªn. §iÒu 529. NghÜa vô cña bªn vËn chuyÓn Bªn vËn chuyÓn cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Chuyªn chë hµnh kh¸ch tõ ®Þa ®iÓm xuÊt ph¸t ®Õn ®óng ®Þa®iÓm, ®Õn ®óng giê, v¨n minh, lÞch sù vµ b»ng ph¬ng tiÖn ®· tho¶thuËn mét c¸ch an toµn, theo lé tr×nh; b¶o ®¶m ®ñ chç cho kh¸ch vµkh«ng chuyªn chë vît qu¸ träng t¶i; 2. Mua b¶o hiÓm tr¸ch nhiÖm d©n sù ®èi víi hµnh kh¸ch theo quy®Þnh cña ph¸p luËt;
  • 124. 124 3. B¶o ®¶m thêi gian xuÊt ph¸t ®· ®îc th«ng b¸o hoÆc theo tho¶thuËn; 4. Chuyªn chë hµnh lý vµ tr¶ l¹i cho hµnh kh¸ch hoÆc ngêi cã quyÒnnhËn hµnh lý t¹i ®Þa ®iÓm tho¶ thuËn theo ®óng thêi gian, lé tr×nh; 5. Hoµn tr¶ cho hµnh kh¸ch cíc phÝ vËn chuyÓn theo tho¶ thuËn.Trong trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh th× theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. §iÒu 530. QuyÒn cña bªn vËn chuyÓn Bªn vËn chuyÓn cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu hµnh kh¸ch tr¶ ®ñ cíc phÝ vËn chuyÓn hµnh kh¸ch, cícphÝ vËn chuyÓn hµnh lý mang theo ngêi vît qu¸ møc quy ®Þnh; 2. Tõ chèi chuyªn chë hµnh kh¸ch trong c¸c trêng hîp sau ®©y: a) Hµnh kh¸ch kh«ng chÊp hµnh quy ®Þnh cña bªn vËn chuyÓnhoÆc cã hµnh vi lµm mÊt trËt tù c«ng céng, c¶n trë c«ng viÖc cña bªnvËn chuyÓn, ®e däa ®Õn tÝnh m¹ng, søc khoÎ, tµi s¶n cña ngêi kh¸choÆc cã nh÷ng hµnh vi kh¸c kh«ng b¶o ®¶m an toµn trong hµnh tr×nh;trong trêng hîp nµy, hµnh kh¸ch kh«ng ®îc tr¶ l¹i cíc phÝ vËn chuyÓn vµph¶i chÞu ph¹t vi ph¹m, nÕu ®iÒu lÖ vËn chuyÓn cã quy ®Þnh; b) Do t×nh tr¹ng søc khoÎ cña hµnh kh¸ch mµ bªn vËn chuyÓn thÊy râr»ng viÖc vËn chuyÓn sÏ g©y nguy hiÓm cho chÝnh hµnh kh¸ch ®ã hoÆcnh÷ng ngêi kh¸c trong hµnh tr×nh; c) §Ó ng¨n ngõa dÞch bÖnh l©y lan. §iÒu 531. NghÜa vô cña hµnh kh¸ch Hµnh kh¸ch cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Tr¶ ®ñ cíc phÝ vËn chuyÓn hµnh kh¸ch, cíc phÝ vËn chuyÓn hµnhlý vît qu¸ møc quy ®Þnh vµ tù b¶o qu¶n hµnh lý mang theo ngêi; 2. Cã mÆt t¹i ®iÓm xuÊt ph¸t ®óng thêi gian ®· tho¶ thuËn; 3. T«n träng, chÊp hµnh ®óng c¸c quy ®Þnh cña bªn vËn chuyÓn vµc¸c quy ®Þnh kh¸c vÒ b¶o ®¶m an toµn giao th«ng. §iÒu 532. QuyÒn cña hµnh kh¸ch Hµnh kh¸ch cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu ®îc chuyªn chë ®óng b»ng ph¬ng tiÖn vËn chuyÓn vµ gi¸trÞ lo¹i vÐ víi lé tr×nh ®· tho¶ thuËn; 2. §îc miÔn cíc phÝ vËn chuyÓn ®èi víi hµnh lý ký göi vµ hµnh lý x¸chtay trong h¹n møc theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt; 3. Yªu cÇu thanh to¸n chi phÝ ph¸t sinh hoÆc båi thêng thiÖt h¹i, nÕubªn vËn chuyÓn cã lçi trong viÖc kh«ng chuyªn chë ®óng thêi h¹n, ®Þa®iÓm ®· tho¶ thuËn;
  • 125. 125 4. §îc nhËn l¹i toµn bé hoÆc mét phÇn cíc phÝ vËn chuyÓn trong tr-êng hîp quy ®Þnh t¹i ®iÓm b vµ ®iÓm c kho¶n 2 §iÒu 530 cña Bé luËtnµy vµ nh÷ng trêng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh hoÆc theo tho¶thuËn; 5. NhËn hµnh lý t¹i ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn theo ®óng thêi gian, létr×nh; 6. Yªu cÇu t¹m dõng hµnh tr×nh trong thêi h¹n vµ theo thñ tôc do ph¸pluËt quy ®Þnh. §iÒu 533. Tr¸ch nhiÖm båi thêng thiÖt h¹i 1. Trong trêng hîp tÝnh m¹ng, søc khoÎ vµ hµnh lý cña hµnh kh¸ch bÞthiÖt h¹i th× bªn vËn chuyÓn ph¶i båi thêng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. 2. Bªn vËn chuyÓn kh«ng ph¶i båi thêng thiÖt h¹i vÒ tÝnh m¹ng, søckhoÎ vµ hµnh lý cña hµnh kh¸ch nÕu thiÖt h¹i x¶y ra hoµn toµn do lçi cñahµnh kh¸ch, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 3. Trong trêng hîp hµnh kh¸ch vi ph¹m ®iÒu kiÖn vËn chuyÓn ®· tho¶thuËn, c¸c quy ®Þnh cña ®iÒu lÖ vËn chuyÓn mµ g©y thiÖt h¹i cho bªnvËn chuyÓn hoÆc ngêi thø ba th× ph¶i båi thêng. §iÒu 534. §¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vËn chuyÓn hµnh kh¸ch 1. Bªn vËn chuyÓn cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp®ång trong c¸c trêng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 530 cña Bé luËt nµy. 2. Hµnh kh¸ch cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ångtrong trêng hîp bªn vËn chuyÓn vi ph¹m nghÜa vô quy ®Þnh t¹i c¸c kho¶n1, 3 vµ 4 §iÒu 529 cña Bé luËt nµy. II- HîP ®åNG VËN CHUYÓN TµI S¶N §iÒu 535. Hîp ®ång vËn chuyÓn tµi s¶n Hîp ®ång vËn chuyÓn tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ãbªn vËn chuyÓn cã nghÜa vô chuyÓn tµi s¶n ®Õn ®Þa ®iÓm ®· ®Þnhtheo tho¶ thuËn vµ giao tµi s¶n ®ã cho ngêi cã quyÒn nhËn, cßn bªn thuªvËn chuyÓn cã nghÜa vô tr¶ cíc phÝ vËn chuyÓn. §iÒu 536. H×nh thøc hîp ®ång vËn chuyÓn tµi s¶n 1. Hîp ®ång vËn chuyÓn tµi s¶n ®îc giao kÕt b»ng lêi nãi hoÆc b»ngv¨n b¶n. 2. VËn ®¬n hoÆc chøng tõ vËn chuyÓn t¬ng ®¬ng kh¸c lµ b»ngchøng cña viÖc giao kÕt hîp ®ång gi÷a c¸c bªn. §iÒu 537. Giao tµi s¶n cho bªn vËn chuyÓn 1. Bªn thuª vËn chuyÓn cã nghÜa vô giao tµi s¶n cho bªn vËn
  • 126. 126chuyÓn ®óng thêi h¹n, ®Þa ®iÓm vµ ®ãng gãi theo ®óng quy c¸ch ®·tho¶ thuËn; ph¶i chÞu chi phÝ xÕp, dì tµi s¶n lªn ph¬ng tiÖn vËn chuyÓn,trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. 2. Trong trêng hîp bªn thuª vËn chuyÓn giao tµi s¶n kh«ng ®óng thêih¹n, ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn th× ph¶i thanh to¸n chi phÝ chê ®îi vµ tiÒnvËn chuyÓn tµi s¶n ®Õn ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn trong hîp ®ång chobªn vËn chuyÓn hoÆc ph¶i nép ph¹t vi ph¹m theo tho¶ thuËn; nÕu bªnvËn chuyÓn chËm nhËn tµi s¶n t¹i ®Þa ®iÓm ®· tháa thuËn th× ph¶ichÞu chi phÝ ph¸t sinh do viÖc chËm tiÕp nhËn. §iÒu 538. Cíc phÝ vËn chuyÓn 1. Møc cíc phÝ vËn chuyÓn do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu ph¸p luËt cãquy ®Þnh vÒ møc cíc phÝ vËn chuyÓn th× ¸p dông møc cíc phÝ ®ã. 2. Bªn thuª vËn chuyÓn ph¶i thanh to¸n ®ñ cíc phÝ vËn chuyÓn saukhi tµi s¶n ®îc chuyÓn lªn ph¬ng tiÖn vËn chuyÓn, trõ trêng hîp cã tho¶thuËn kh¸c. §iÒu 539. NghÜa vô cña bªn vËn chuyÓn Bªn vËn chuyÓn cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. B¶o ®¶m vËn chuyÓn tµi s¶n ®Çy ®ñ, an toµn ®Õn ®Þa ®iÓm ®·®Þnh, theo ®óng thêi h¹n; 2. Tr¶ tµi s¶n cho ngêi cã quyÒn nhËn; 3. ChÞu chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc chuyªn chë tµi s¶n, trõ trêng hîpcã tho¶ thuËn kh¸c; 4. Mua b¶o hiÓm tr¸ch nhiÖm d©n sù theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt; 5. Båi thêng thiÖt h¹i cho bªn thuª vËn chuyÓn trong trêng hîp bªn vËnchuyÓn ®Ó mÊt m¸t, h háng tµi s¶n do lçi cña m×nh, trõ trêng hîp cã tho¶thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 540. QuyÒn cña bªn vËn chuyÓn Bªn vËn chuyÓn cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. KiÓm tra sù x¸c thùc cña tµi s¶n, cña vËn ®¬n hoÆc chøng tõ vËnchuyÓn t¬ng ®¬ng kh¸c; 2. Tõ chèi vËn chuyÓn tµi s¶n kh«ng ®óng víi lo¹i tµi s¶n ®· tho¶thuËn trong hîp ®ång; 3. Yªu cÇu bªn thuª vËn chuyÓn thanh to¸n ®ñ cíc phÝ vËn chuyÓn®óng thêi h¹n; 4. Tõ chèi vËn chuyÓn tµi s¶n cÊm giao dÞch, tµi s¶n cã tÝnh chÊtnguy hiÓm, ®éc h¹i, nÕu bªn vËn chuyÓn biÕt hoÆc ph¶i biÕt; 5. Yªu cÇu bªn thuª vËn chuyÓn båi thêng thiÖt h¹i.
  • 127. 127 §iÒu 541. NghÜa vô cña bªn thuª vËn chuyÓn Bªn thuª vËn chuyÓn cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Tr¶ ®ñ tiÒn cíc phÝ vËn chuyÓn cho bªn vËn chuyÓn theo ®óngthêi h¹n, ph¬ng thøc ®· tho¶ thuËn; 2. Tr«ng coi tµi s¶n trªn ®êng vËn chuyÓn, nÕu cã tho¶ thuËn. Trongtrêng hîp bªn thuª vËn chuyÓn tr«ng coi tµi s¶n mµ tµi s¶n bÞ mÊt m¸t, hháng th× kh«ng ®îc båi thêng. §iÒu 542. QuyÒn cña bªn thuª vËn chuyÓn Bªn thuª vËn chuyÓn cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu bªn vËn chuyÓn chuyªn chë tµi s¶n ®Õn ®óng ®Þa ®iÓm,thêi ®iÓm ®· tho¶ thuËn; 2. Trùc tiÕp hoÆc chØ ®Þnh ngêi thø ba nhËn l¹i tµi s¶n ®· thuª vËnchuyÓn; 3. Yªu cÇu bªn vËn chuyÓn båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 543. Tr¶ tµi s¶n cho bªn nhËn tµi s¶n 1. Bªn nhËn tµi s¶n cã thÓ lµ bªn thuª vËn chuyÓn tµi s¶n hoÆc lµngêi thø ba ®îc bªn thuª vËn chuyÓn chØ ®Þnh nhËn tµi s¶n. 2. Bªn vËn chuyÓn ph¶i tr¶ tµi s¶n ®Çy ®ñ, ®óng thêi h¹n vµ ®Þa®iÓm cho bªn nhËn theo ph¬ng thøc ®· tho¶ thuËn. 3. Trong trêng hîp tµi s¶n ®· ®îc chuyÓn ®Õn ®Þa ®iÓm tr¶ tµi s¶n®óng thêi h¹n nhng kh«ng cã bªn nhËn th× bªn vËn chuyÓn cã thÓ göi sètµi s¶n ®ã t¹i n¬i nhËn göi gi÷ vµ ph¶i b¸o ngay cho bªn thuª vËn chuyÓnhoÆc bªn nhËn tµi s¶n. Bªn thuª vËn chuyÓn hoÆc bªn nhËn tµi s¶n ph¶ichÞu chi phÝ hîp lý ph¸t sinh tõ viÖc göi gi÷ tµi s¶n. NghÜa vô tr¶ tµi s¶n hoµn thµnh khi tµi s¶n ®· ®îc göi gi÷ ®¸p øng c¸c®iÒu kiÖn ®· tho¶ thuËn vµ bªn thuª vËn chuyÓn hoÆc bªn nhËn tµi s¶n®· ®îc th«ng b¸o vÒ viÖc göi gi÷. §iÒu 544. NghÜa vô cña bªn nhËn tµi s¶n Bªn nhËn tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. XuÊt tr×nh cho bªn vËn chuyÓn vËn ®¬n hoÆc chøng tõ vËnchuyÓn t¬ng ®¬ng kh¸c vµ nhËn tµi s¶n ®óng thêi h¹n, ®Þa ®iÓm ®· tho¶thuËn; 2. ChÞu chi phÝ xÕp, dì tµi s¶n vËn chuyÓn, nÕu kh«ng cã tho¶thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt kh«ng cã quy ®Þnh kh¸c; 3. Thanh to¸n chi phÝ hîp lý ph¸t sinh do viÖc chËm tiÕp nhËn tµi s¶n; 4. B¸o cho bªn thuª vËn chuyÓn vÒ viÖc nhËn tµi s¶n vµ c¸c th«ng tincÇn thiÕt kh¸c theo yªu cÇu cña bªn ®ã; nÕu kh«ng th«ng b¸o th× kh«ng
  • 128. 128cã quyÒn yªu cÇu bªn thuª vËn chuyÓn b¶o vÖ quyÒn, lîi Ých liªn quan®Õn tµi s¶n vËn chuyÓn cña m×nh. §iÒu 545. QuyÒn cña bªn nhËn tµi s¶n Bªn nhËn tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. KiÓm tra sè lîng, chÊt lîng tµi s¶n ®îc vËn chuyÓn ®Õn; 2. NhËn tµi s¶n ®îc vËn chuyÓn ®Õn; 3. Yªu cÇu bªn vËn chuyÓn thanh to¸n chi phÝ hîp lý ph¸t sinh do ph¶ichê nhËn tµi s¶n, nÕu bªn vËn chuyÓn chËm giao; 4. Trùc tiÕp yªu cÇu hoÆc b¸o ®Ó bªn thuª vËn chuyÓn yªu cÇu bªnvËn chuyÓn båi thêng thiÖt h¹i do tµi s¶n bÞ mÊt m¸t, h háng. §iÒu 546. Tr¸ch nhiÖm båi thêng thiÖt h¹i 1. Bªn vËn chuyÓn ph¶i båi thêng thiÖt h¹i cho bªn thuª vËn chuyÓn,nÕu ®Ó tµi s¶n bÞ mÊt m¸t hoÆc h háng, trõ trêng hîp quy ®Þnh t¹ikho¶n 2 §iÒu 541 cña Bé luËt nµy. 2. Bªn thuª vËn chuyÓn ph¶i båi thêng thiÖt h¹i cho bªn vËn chuyÓnvµ ngêi thø ba vÒ thiÖt h¹i do tµi s¶n vËn chuyÓn cã tÝnh chÊt nguyhiÓm, ®éc h¹i mµ kh«ng cã biÖn ph¸p ®ãng gãi, b¶o ®¶m an toµn trongqu¸ tr×nh vËn chuyÓn. 3. Trong trêng hîp bÊt kh¶ kh¸ng dÉn ®Õn tµi s¶n vËn chuyÓn bÞmÊt m¸t, h háng hoÆc bÞ huû ho¹i trong qu¸ tr×nh vËn chuyÓn th× bªnvËn chuyÓn kh«ng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm båi thêng thiÖt h¹i, trõ trêng hîpcã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. Môc 9 HîP ®åNG GIA C«NG §iÒu 547. Hîp ®ång gia c«ng Hîp ®ång gia c«ng lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn nhËngia c«ng thùc hiÖn c«ng viÖc ®Ó t¹o ra s¶n phÈm theo yªu cÇu cña bªn®Æt gia c«ng, cßn bªn ®Æt gia c«ng nhËn s¶n phÈm vµ tr¶ tiÒn c«ng. §iÒu 548. §èi tîng cña hîp ®ång gia c«ng §èi tîng cña hîp ®ång gia c«ng lµ vËt ®îc x¸c ®Þnh tríc theo mÉu,theo tiªu chuÈn mµ c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh. §iÒu 549. NghÜa vô cña bªn ®Æt gia c«ng Bªn ®Æt gia c«ng cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Cung cÊp nguyªn vËt liÖu theo ®óng sè lîng, chÊt lîng, thêi h¹n vµ®Þa ®iÓm cho bªn nhËn gia c«ng, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c; cungcÊp c¸c giÊy tê cÇn thiÕt liªn quan ®Õn viÖc gia c«ng;
  • 129. 129 2. ChØ dÉn cho bªn nhËn gia c«ng thùc hiÖn hîp ®ång; 3. Tr¶ tiÒn c«ng theo ®óng tho¶ thuËn. §iÒu 550. QuyÒn cña bªn ®Æt gia c«ng Bªn ®Æt gia c«ng cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. NhËn s¶n phÈm gia c«ng theo ®óng sè lîng, chÊt lîng, ph¬ng thøc,thêi h¹n vµ ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn; 2. §¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vµ yªu cÇu båi thêngthiÖt h¹i khi bªn nhËn gia c«ng vi ph¹m nghiªm träng hîp ®ång; 3. Trong trêng hîp s¶n phÈm kh«ng b¶o ®¶m chÊt lîng mµ bªn ®Ætgia c«ng ®ång ý nhËn s¶n phÈm vµ yªu cÇu söa ch÷a nhng bªn nhËn giac«ng kh«ng thÓ söa ch÷a ®îc trong thêi h¹n ®· tho¶ thuËn th× bªn ®Ætgia c«ng cã quyÒn huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 551. NghÜa vô cña bªn nhËn gia c«ng Bªn nhËn gia c«ng cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. B¶o qu¶n nguyªn vËt liÖu do bªn ®Æt gia c«ng cung cÊp; 2. B¸o cho bªn ®Æt gia c«ng biÕt ®Ó ®æi nguyªn vËt liÖu kh¸c, nÕunguyªn vËt liÖu kh«ng b¶o ®¶m chÊt lîng; tõ chèi thùc hiÖn gia c«ng, nÕuviÖc sö dông nguyªn vËt liÖu cã thÓ t¹o ra s¶n phÈm nguy h¹i cho x· héi;trêng hîp kh«ng b¸o hoÆc kh«ng tõ chèi th× ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒs¶n phÈm t¹o ra; 3. Giao s¶n phÈm cho bªn ®Æt gia c«ng ®óng sè lîng, chÊt lîng, ph-¬ng thøc, thêi h¹n vµ ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn; 4. Gi÷ bÝ mËt c¸c th«ng tin vÒ quy tr×nh gia c«ng vµ s¶n phÈm t¹o ra; 5. ChÞu tr¸ch nhiÖm vÒ chÊt lîng s¶n phÈm, trõ trêng hîp s¶n phÈmkh«ng b¶o ®¶m chÊt lîng do nguyªn vËt liÖu mµ bªn ®Æt gia c«ng cungcÊp hoÆc do sù chØ dÉn kh«ng hîp lý cña bªn ®Æt gia c«ng. 6. Hoµn tr¶ nguyªn vËt liÖu cßn l¹i cho bªn ®Æt gia c«ng sau khi hoµnthµnh hîp ®ång. §iÒu 552. QuyÒn cña bªn nhËn gia c«ng Bªn nhËn gia c«ng cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu bªn ®Æt gia c«ng giao nguyªn vËt liÖu ®óng chÊt lîng, sèlîng, thêi h¹n vµ ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn; 2. Tõ chèi sù chØ dÉn kh«ng hîp lý cña bªn ®Æt gia c«ng, nÕu thÊychØ dÉn ®ã cã thÓ lµm gi¶m chÊt lîng s¶n phÈm, nhng ph¶i b¸o ngay chobªn ®Æt gia c«ng; 3. Yªu cÇu bªn ®Æt gia c«ng tr¶ ®ñ tiÒn c«ng theo ®óng thêi h¹n vµph¬ng thøc ®· tho¶ thuËn.
  • 130. 130 §iÒu 553. Tr¸ch nhiÖm chÞu rñi ro Cho ®Õn khi giao s¶n phÈm cho bªn ®Æt gia c«ng, bªn nµo lµ chñ sëh÷u cña nguyªn vËt liÖu th× ph¶i chÞu rñi ro ®èi víi nguyªn vËt liÖu hoÆcs¶n phÈm ®îc t¹o ra tõ nguyªn vËt liÖu ®ã, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËnkh¸c. Khi bªn ®Æt gia c«ng chËm nhËn s¶n phÈm th× ph¶i chÞu rñi rotrong thêi gian chËm nhËn, kÓ c¶ trong trêng hîp s¶n phÈm ®îc t¹o ra tõnguyªn vËt liÖu cña bªn nhËn gia c«ng, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. Khi bªn nhËn gia c«ng chËm giao s¶n phÈm mµ cã rñi ro ®èi víi s¶nphÈm gia c«ng th× ph¶i båi thêng thiÖt h¹i x¶y ra cho bªn ®Æt gia c«ng. §iÒu 554. Giao, nhËn s¶n phÈm gia c«ng Bªn nhËn gia c«ng ph¶i giao s¶n phÈm vµ bªn ®Æt gia c«ng ph¶inhËn s¶n phÈm theo ®óng thêi h¹n vµ t¹i ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn. §iÒu 555. ChËm giao, chËm nhËn s¶n phÈm gia c«ng 1. Trong trêng hîp bªn nhËn gia c«ng chËm giao s¶n phÈm th× bªn®Æt gia c«ng cã thÓ gia h¹n; nÕu hÕt thêi h¹n ®ã mµ bªn nhËn gia c«ngvÉn cha hoµn thµnh c«ng viÖc th× bªn ®Æt gia c«ng cã quyÒn ®¬n ph-¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i. 2. Trong trêng hîp bªn ®Æt gia c«ng chËm nhËn s¶n phÈm th× bªnnhËn gia c«ng cã thÓ göi s¶n phÈm ®ã t¹i n¬i nhËn göi gi÷ vµ ph¶i b¸ongay cho bªn ®Æt gia c«ng. NghÜa vô giao s¶n phÈm hoµn thµnh khi ®¸pøng ®îc c¸c ®iÒu kiÖn ®· tho¶ thuËn vµ bªn ®Æt gia c«ng ®· ®îc th«ngb¸o. Bªn ®Æt gia c«ng ph¶i chÞu mäi chi phÝ ph¸t sinh tõ viÖc göi gi÷. §iÒu 556. §¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång gia c«ng 1. Mçi bªn ®Òu cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ånggia c«ng, nÕu viÖc tiÕp tôc thùc hiÖn hîp ®ång kh«ng mang l¹i lîi Ých chom×nh, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c,nhng ph¶i b¸o cho bªn kia biÕt tríc mét thêi gian hîp lý; nÕu bªn ®Æt giac«ng ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång th× ph¶i tr¶ tiÒn c«ng t¬ngøng víi c«ng viÖc ®· lµm; nÕu bªn nhËn gia c«ng ®¬n ph¬ng chÊm døtthùc hiÖn hîp ®ång th× kh«ng ®îc tr¶ tiÒn c«ng, trõ trêng hîp cã tho¶thuËn kh¸c. 2. Bªn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång mµ g©y thiÖt h¹i chobªn kia th× ph¶i båi thêng. §iÒu 557. Tr¶ tiÒn c«ng 1. Bªn ®Æt gia c«ng ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn c«ng vµo thêi ®iÓm nhËn s¶nphÈm, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c. 2. Trong trêng hîp kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ møc tiÒn c«ng th× ¸p dông
  • 131. 131møc tiÒn c«ng trung b×nh ®èi víi viÖc t¹o ra s¶n phÈm cïng lo¹i t¹i ®Þa ®iÓmgia c«ng vµ vµo thêi ®iÓm tr¶ tiÒn. 3. Bªn ®Æt gia c«ng kh«ng cã quyÒn gi¶m tiÒn c«ng, nÕu s¶n phÈmkh«ng b¶o ®¶m chÊt lîng do nguyªn vËt liÖu mµ m×nh ®· cung cÊp hoÆcdo sù chØ dÉn kh«ng hîp lý cña m×nh. §iÒu 558. Thanh lý nguyªn vËt liÖu Khi hîp ®ång gia c«ng chÊm døt, bªn nhËn gia c«ng ph¶i hoµn tr¶nguyªn vËt liÖu cßn l¹i cho bªn ®Æt gia c«ng, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËnkh¸c. Môc 10 HîP ®åNG GöI GI÷ TµI S¶N §iÒu 559. Hîp ®ång göi gi÷ tµi s¶n Hîp ®ång göi gi÷ tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªngi÷ nhËn tµi s¶n cña bªn göi ®Ó b¶o qu¶n vµ tr¶ l¹i chÝnh tµi s¶n ®ã chobªn göi khi hÕt thêi h¹n hîp ®ång, cßn bªn göi ph¶i tr¶ tiÒn c«ng cho bªngi÷, trõ trêng hîp göi gi÷ kh«ng ph¶i tr¶ tiÒn c«ng. §iÒu 560. NghÜa vô cña bªn göi tµi s¶n Bªn göi tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Khi giao tµi s¶n ph¶i b¸o ngay cho bªn gi÷ biÕt t×nh tr¹ng tµi s¶n vµbiÖn ph¸p b¶o qu¶n thÝch hîp ®èi víi tµi s¶n göi gi÷; nÕu kh«ng b¸o mµtµi s¶n göi gi÷ bÞ tiªu huû hoÆc h háng do kh«ng ®îc b¶o qu¶n thÝch hîpth× bªn göi ph¶i tù chÞu; nÕu g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi thêng; 2. Ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn c«ng, ®óng thêi h¹n vµ ®óng ph¬ng thøc ®· tho¶thuËn. §iÒu 561. QuyÒn cña bªn göi tµi s¶n Bªn göi tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu lÊy l¹i tµi s¶n bÊt cø lóc nµo, nÕu hîp ®ång göi gi÷ kh«ngx¸c ®Þnh thêi h¹n, nhng ph¶i b¸o tríc cho bªn gi÷ mét thêi gian hîp lý; 2. Yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i, nÕu bªn gi÷ lµm mÊt m¸t, h háng tµis¶n göi gi÷, trõ trêng hîp bÊt kh¶ kh¸ng. §iÒu 562. NghÜa vô cña bªn gi÷ tµi s¶n Bªn gi÷ tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. B¶o qu¶n tµi s¶n nh ®· tho¶ thuËn, tr¶ l¹i tµi s¶n cho bªn göi theo®óng t×nh tr¹ng nh khi nhËn gi÷; 2. ChØ ®îc thay ®æi c¸ch b¶o qu¶n tµi s¶n, nÕu viÖc thay ®æi lµcÇn thiÕt nh»m b¶o qu¶n tèt h¬n tµi s¶n ®ã nhng ph¶i b¸o ngay cho bªn
  • 132. 132göi biÕt vÒ viÖc thay ®æi; 3. B¸o kÞp thêi b»ng v¨n b¶n cho bªn göi biÕt vÒ nguy c¬ h háng, tiªuhuû tµi s¶n do tÝnh chÊt cña tµi s¶n ®ã vµ yªu cÇu bªn göi cho biÕt c¸chgi¶i quyÕt trong mét thêi h¹n; nÕu hÕt thêi h¹n ®ã mµ bªn göi kh«ng tr¶ lêith× bªn gi÷ cã quyÒn thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt ®Ó b¶o qu¶n vµyªu cÇu bªn göi thanh to¸n chi phÝ; 4. Ph¶i båi thêng thiÖt h¹i, nÕu lµm mÊt m¸t, h háng tµi s¶n göi gi÷,trõ trêng hîp bÊt kh¶ kh¸ng. §iÒu 563. QuyÒn cña bªn gi÷ tµi s¶n Bªn gi÷ tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu bªn göi tr¶ tiÒn c«ng theo tho¶ thuËn; 2. Yªu cÇu bªn göi tr¶ chi phÝ hîp lý ®Ó b¶o qu¶n tµi s¶n trong trênghîp göi kh«ng tr¶ tiÒn c«ng; 3. Yªu cÇu bªn göi nhËn l¹i tµi s¶n bÊt cø lóc nµo, nhng ph¶i b¸o tríccho bªn göi mét thêi gian hîp lý trong trêng hîp göi gi÷ kh«ng x¸c ®Þnh thêih¹n; 4. B¸n tµi s¶n göi gi÷ cã nguy c¬ bÞ h háng hoÆc tiªu huû nh»m b¶o®¶m lîi Ých cho bªn göi, b¸o viÖc ®ã cho bªn göi vµ tr¶ cho bªn göi kho¶ntiÒn thu ®îc do b¸n tµi s¶n, sau khi trõ chi phÝ hîp lý ®Ó b¸n tµi s¶n. §iÒu 564. Tr¶ l¹i tµi s¶n göi gi÷ 1. Bªn gi÷ ph¶i tr¶ l¹i chÝnh tµi s¶n ®· nhËn vµ c¶ hoa lîi nÕu cã, trõtrêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. §Þa ®iÓm tr¶ tµi s¶n göi gi÷ lµ n¬i göi; nÕu bªn göi yªu cÇu tr¶ tµi s¶në ®Þa ®iÓm kh¸c th× ph¶i chÞu chi phÝ vËn chuyÓn ®Õn n¬i ®ã, trõ tr-êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. 2. Bªn gi÷ ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶n ®óng thêi h¹n vµ chØ cã quyÒn yªu cÇubªn göi lÊy l¹i tµi s¶n tríc thêi h¹n, nÕu cã lý do chÝnh ®¸ng. §iÒu 565. ChËm giao, chËm nhËn tµi s¶n göi gi÷ Trong trêng hîp bªn gi÷ chËm giao tµi s¶n th× kh«ng ®îc yªu cÇu bªngöi tr¶ tiÒn c«ng vµ thanh to¸n c¸c chi phÝ vÒ b¶o qu¶n, kÓ tõ thêi ®iÓmchËm giao vµ ph¶i chÞu rñi ro ®èi víi tµi s¶n trong thêi gian chËm giao tµis¶n. Trong trêng hîp bªn göi chËm nhËn tµi s¶n th× ph¶i thanh to¸n c¸c chiphÝ vÒ b¶o qu¶n vµ tiÒn c«ng cho bªn nhËn gi÷ tµi s¶n trong thêi gianchËm nhËn. §iÒu 566. Tr¶ tiÒn c«ng 1. Bªn göi ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn c«ng khi lÊy l¹i tµi s¶n göi gi÷, nÕu kh«ngcã tho¶ thuËn kh¸c.
  • 133. 133 2. Trong trêng hîp c¸c bªn kh«ng tho¶ thuËn vÒ møc tiÒn c«ng th× ¸pdông møc tiÒn c«ng trung b×nh t¹i ®Þa ®iÓm vµ thêi ®iÓm tr¶ tiÒn c«ng. 3. Khi bªn göi lÊy l¹i tµi s¶n tríc thêi h¹n th× vÉn ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn c«ngvµ thanh to¸n chi phÝ cÇn thiÕt ph¸t sinh tõ viÖc bªn gi÷ ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶ntríc thêi h¹n, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. 4. Khi bªn gi÷ yªu cÇu bªn göi lÊy l¹i tµi s¶n tríc thêi h¹n th× bªn gi÷kh«ng ®îc nhËn tiÒn c«ng vµ ph¶i båi thêng thiÖt h¹i cho bªn göi, trõ trênghîp cã tho¶ thuËn kh¸c. Môc 11 HîP ®åNG B¶O HIÓM §iÒu 567. Hîp ®ång b¶o hiÓm Hîp ®ång b¶o hiÓm lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn muab¶o hiÓm ph¶i ®ãng phÝ b¶o hiÓm, cßn bªn b¶o hiÓm ph¶i tr¶ mét kho¶ntiÒn b¶o hiÓm cho bªn ®îc b¶o hiÓm khi x¶y ra sù kiÖn b¶o hiÓm. §iÒu 568. C¸c lo¹i hîp ®ång b¶o hiÓm Hîp ®ång b¶o hiÓm bao gåm hîp ®ång b¶o hiÓm con ngêi, hîp ®ångb¶o hiÓm tµi s¶n vµ hîp ®ång b¶o hiÓm tr¸ch nhiÖm d©n sù. §iÒu 569. §èi tîng b¶o hiÓm §èi tîng b¶o hiÓm bao gåm con ngêi, tµi s¶n, tr¸ch nhiÖm d©n sù vµc¸c ®èi tîng kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. §iÒu 570. H×nh thøc hîp ®ång b¶o hiÓm Hîp ®ång b¶o hiÓm ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n. GiÊy yªu cÇu b¶ohiÓm cã ch÷ ký cña bªn mua b¶o hiÓm lµ bé phËn kh«ng t¸ch rêi cña hîp®ång b¶o hiÓm. GiÊy chøng nhËn b¶o hiÓm hoÆc ®¬n b¶o hiÓm lµb»ng chøng cña viÖc giao kÕt hîp ®ång b¶o hiÓm. §iÒu 571. Sù kiÖn b¶o hiÓm Sù kiÖn b¶o hiÓm lµ sù kiÖn kh¸ch quan do c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆcph¸p luËt quy ®Þnh mµ khi sù kiÖn ®ã x¶y ra th× bªn b¶o hiÓm ph¶i tr¶tiÒn b¶o hiÓm cho bªn ®îc b¶o hiÓm, trõ trêng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 2§iÒu 346 cña Bé luËt nµy. §iÒu 572. PhÝ b¶o hiÓm 1. PhÝ b¶o hiÓm lµ kho¶n tiÒn mµ bªn mua b¶o hiÓm ph¶i ®ãng chobªn b¶o hiÓm. Thêi h¹n ®ãng phÝ b¶o hiÓm theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnhcña ph¸p luËt. PhÝ b¶o hiÓm cã thÓ ®ãng mét lÇn hoÆc theo ®Þnh kú. 2. Trong trêng hîp bªn mua b¶o hiÓm chËm ®ãng phÝ b¶o hiÓm theo
  • 134. 134®Þnh kú th× bªn b¶o hiÓm Ên ®Þnh mét thêi h¹n ®Ó bªn mua b¶o hiÓm®ãng phÝ b¶o hiÓm; nÕu hÕt thêi h¹n ®ã mµ bªn mua b¶o hiÓm kh«ng®ãng phÝ b¶o hiÓm th× hîp ®ång chÊm døt. §iÒu 573. NghÜa vô th«ng tin cña bªn mua b¶o hiÓm 1. Khi giao kÕt hîp ®ång b¶o hiÓm, theo yªu cÇu cña bªn b¶o hiÓm,bªn mua b¶o hiÓm ph¶i cung cÊp cho bªn b¶o hiÓm ®Çy ®ñ th«ng tin cãliªn quan ®Õn ®èi tîng b¶o hiÓm, trõ th«ng tin mµ bªn b¶o hiÓm ®· biÕthoÆc ph¶i biÕt. 2. Trong trêng hîp bªn mua b¶o hiÓm cè ý cung cÊp th«ng tin sainh»m giao kÕt hîp ®ång ®Ó hëng tiÒn b¶o hiÓm th× bªn b¶o hiÓm cãquyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vµ thu phÝ b¶o hiÓm®Õn thêi ®iÓm chÊt døt hîp ®ång. §iÒu 574. NghÜa vô phßng ngõa thiÖt h¹i 1. Bªn ®îc b¶o hiÓm cã nghÜa vô tu©n thñ c¸c ®iÒu kiÖn ghi tronghîp ®ång, c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt cã liªn quan vµ thùc hiÖn c¸c biÖnph¸p phßng ngõa thiÖt h¹i. 2. Trong trêng hîp bªn ®îc b¶o hiÓm cã lçi kh«ng thùc hiÖn c¸c biÖnph¸p phßng ngõa thiÖt h¹i ®· ghi trong hîp ®ång th× bªn b¶o hiÓm cãquyÒn Ên ®Þnh mét thêi h¹n ®Ó bªn ®îc b¶o hiÓm thùc hiÖn c¸c biÖnph¸p ®ã; nÕu hÕt thêi h¹n mµ c¸c biÖn ph¸p phßng ngõa vÉn kh«ng ®îcthùc hiÖn th× bªn b¶o hiÓm cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp®ång hoÆc kh«ng tr¶ tiÒn b¶o hiÓm khi thiÖt h¹i x¶y ra do c¸c biÖn ph¸pphßng ngõa ®· kh«ng ®îc thùc hiÖn. §iÒu 575. NghÜa vô cña bªn mua b¶o hiÓm, bªn ®îc b¶o hiÓm vµ cña bªn b¶o hiÓm khi x¶y ra sù kiÖn b¶o hiÓm 1. Khi x¶y ra sù kiÖn b¶o hiÓm, bªn mua b¶o hiÓm hoÆc bªn ®îc b¶ohiÓm ph¶i b¸o ngay cho bªn b¶o hiÓm vµ ph¶i thùc hiÖn mäi biÖn ph¸pcÇn thiÕt mµ kh¶ n¨ng cho phÐp ®Ó ng¨n chÆn, h¹n chÕ thiÖt h¹i. 2. Bªn b¶o hiÓm ph¶i thanh to¸n chi phÝ cÇn thiÕt vµ hîp lý mµ ngêithø ba ®· bá ra ®Ó ng¨n chÆn, h¹n chÕ thiÖt h¹i. §iÒu 576. Tr¶ tiÒn b¶o hiÓm 1. Bªn b¶o hiÓm ph¶i tr¶ tiÒn b¶o hiÓm cho bªn ®îc b¶o hiÓm trongthêi h¹n ®· tho¶ thuËn; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n th× bªn b¶ohiÓm ph¶i tr¶ tiÒn b¶o hiÓm trong thêi h¹n mêi l¨m ngµy, kÓ tõ ngµy nhËn®îc ®Çy ®ñ hå s¬ hîp lÖ vÒ yªu cÇu tr¶ tiÒn b¶o hiÓm. 2. Trong trêng hîp bªn b¶o hiÓm chËm tr¶ tiÒn b¶o hiÓm th× ph¶i tr¶c¶ l·i ®èi víi sè tiÒn chËm tr¶ theo l·i suÊt c¬ b¶n do Ng©n hµng Nhµ nícquy ®Þnh t¹i thêi ®iÓm tr¶ tiÒn b¶o hiÓm t¬ng øng víi thêi gian chËm tr¶. 3. Trong trêng hîp bªn ®îc b¶o hiÓm cè ý ®Ó x¶y ra thiÖt h¹i th× bªn
  • 135. 135b¶o hiÓm kh«ng ph¶i tr¶ tiÒn b¶o hiÓm; nÕu do lçi v« ý cña ngêi ®îc b¶ohiÓm th× bªn b¶o hiÓm kh«ng ph¶i tr¶ mét phÇn tiÒn b¶o hiÓm t¬ng øngvíi møc ®é lçi cña bªn ®îc b¶o hiÓm. §iÒu 577. ChuyÓn yªu cÇu hoµn tr¶ 1. Trong trêng hîp ngêi thø ba cã lçi mµ g©y thiÖt h¹i cho bªn ®îc b¶ohiÓm vµ bªn b¶o hiÓm ®· tr¶ tiÒn b¶o hiÓm cho bªn ®îc b¶o hiÓm th×bªn b¶o hiÓm cã quyÒn yªu cÇu ngêi thø ba hoµn tr¶ kho¶n tiÒn mµm×nh ®· tr¶. Bªn ®îc b¶o hiÓm cã nghÜa vô ph¶i cung cÊp cho bªn b¶ohiÓm mäi tin tøc, tµi liÖu, b»ng chøng cÇn thiÕt mµ m×nh biÕt ®Ó bªnb¶o hiÓm thùc hiÖn quyÒn yªu cÇu ®èi víi ngêi thø ba. 2. Trong trêng hîp bªn ®îc b¶o hiÓm ®· nhËn sè tiÒn båi thêng thiÖth¹i do ngêi thø ba tr¶, nhng vÉn Ýt h¬n sè tiÒn mµ bªn b¶o hiÓm ph¶i tr¶th× bªn b¶o hiÓm chØ ph¶i tr¶ phÇn chÖnh lÖch gi÷a sè tiÒn b¶o hiÓmvµ sè tiÒn mµ ngêi thø ba ®· tr¶, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c; nÕu bªn®îc b¶o hiÓm ®· nhËn tiÒn b¶o hiÓm nhng Ýt h¬n so víi thiÖt h¹i do ngêithø ba g©y ra th× bªn ®îc b¶o hiÓm vÉn cã quyÒn yªu cÇu ngêi thø babåi thêng phÇn chªnh lÖch gi÷a sè tiÒn b¶o hiÓm vµ tiÒn båi thêng thiÖth¹i. Bªn b¶o hiÓm cã quyÒn yªu cÇu ngêi thø ba hoµn tr¶ kho¶n tiÒn mµm×nh ®· tr¶ cho bªn ®îc b¶o hiÓm. §iÒu 578. B¶o hiÓm tÝnh m¹ng Trong trêng hîp b¶o hiÓm tÝnh m¹ng th× khi x¶y ra sù kiÖn b¶ohiÓm, bªn b¶o hiÓm ph¶i tr¶ tiÒn b¶o hiÓm cho bªn ®îc b¶o hiÓm hoÆcngêi ®¹i diÖn theo uû quyÒn cña hä; nÕu bªn ®îc b¶o hiÓm chÕt th× tiÒnb¶o hiÓm ®îc tr¶ cho ngêi thõa kÕ cña bªn ®îc b¶o hiÓm. §iÒu 579. B¶o hiÓm tµi s¶n 1. Bªn b¶o hiÓm ph¶i båi thêng thiÖt h¹i ®èi víi tµi s¶n ®îc b¶o hiÓmtheo c¸c ®iÒu kiÖn ®· tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh. 2. Trong trêng hîp quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n b¶o hiÓm ®îc chuyÓncho ngêi kh¸c th× chñ së h÷u míi ®¬ng nhiªn thay thÕ chñ së h÷u cò tronghîp ®ång b¶o hiÓm, kÓ tõ thêi ®iÓm chuyÓn quyÒn së h÷u tµi s¶n. Chñsë h÷u cò lµ bªn mua b¶o hiÓm ph¶i b¸o cho chñ së h÷u míi biÕt vÒ viÖctµi s¶n ®· ®îc b¶o hiÓm, b¸o kÞp thêi cho bªn b¶o hiÓm vÒ viÖc chuyÓnquyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n. §iÒu 580. B¶o hiÓm tr¸ch nhiÖm d©n sù 1. Trong trêng hîp b¶o hiÓm tr¸ch nhiÖm d©n sù ®èi víi ngêi thø batheo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt th× bªn b¶o hiÓmph¶i tr¶ tiÒn b¶o hiÓm cho bªn mua b¶o hiÓm hoÆc cho ngêi thø ba theoyªu cÇu cña bªn mua b¶o hiÓm ®èi víi thiÖt h¹i mµ bªn mua b¶o hiÓm ®·g©y ra cho ngêi thø ba theo møc b¶o hiÓm ®· tho¶ thuËn hoÆc theo quy
  • 136. 136®Þnh cña ph¸p luËt. 2. Trong trêng hîp bªn mua b¶o hiÓm ®· båi thêng thiÖt h¹i cho ngêithø ba th× cã quyÒn yªu cÇu bªn b¶o hiÓm ph¶i hoµn tr¶ kho¶n tiÒn mµm×nh ®· tr¶ cho ngêi thø ba, nhng kh«ng vît qu¸ møc tr¶ b¶o hiÓm mµ c¸cbªn ®· tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt ®· quy ®Þnh. Môc 12 HîP ®åNG Uû QUYÒN §iÒu 581. Hîp ®ång uû quyÒn Hîp ®ång uû quyÒn lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn ®îc uûquyÒn cã nghÜa vô thùc hiÖn c«ng viÖc nh©n danh bªn uû quyÒn, cßnbªn uû quyÒn chØ ph¶i tr¶ thï lao, nÕu cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cãquy ®Þnh. §iÒu 582. Thêi h¹n uû quyÒn Thêi h¹n uû quyÒn do c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆc do ph¸p luËt quy®Þnh; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn vµ ph¸p luËt kh«ng cã quy ®Þnh th× hîp®ång uû quyÒn cã hiÖu lùc mét n¨m, kÓ tõ ngµy x¸c lËp viÖc uû quyÒn. §iÒu 583. Uû quyÒn l¹i Bªn ®îc uû quyÒn chØ ®îc uû quyÒn l¹i cho ngêi thø ba, nÕu ®îc bªnuû quyÒn ®ång ý hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh. H×nh thøc hîp ®ång uû quyÒn l¹i còng ph¶i phï hîp víi h×nh thøc hîp®ång uû quyÒn ban ®Çu. ViÖc uû quyÒn l¹i kh«ng ®îc vît qu¸ ph¹m vi uû quyÒn ban ®Çu. §iÒu 584. NghÜa vô cña bªn ®îc uû quyÒn Bªn ®îc uû quyÒn cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Thùc hiÖn c«ng viÖc theo uû quyÒn vµ b¸o cho bªn uû quyÒn vÒviÖc thùc hiÖn c«ng viÖc ®ã; 2. B¸o cho ngêi thø ba trong quan hÖ thùc hiÖn uû quyÒn vÒ thêih¹n, ph¹m vi uû quyÒn vµ viÖc söa ®æi, bæ sung ph¹m vi uû quyÒn; 3. B¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi liÖu vµ ph¬ng tiÖn ®îc giao ®Ó thùc hiÖnviÖc uû quyÒn; 4. Gi÷ bÝ mËt th«ng tin mµ m×nh biÕt ®îc trong khi thùc hiÖn viÖc uûquyÒn; 5. Giao l¹i cho bªn uû quyÒn tµi s¶n ®· nhËn vµ nh÷ng lîi Ých thu ®îctrong khi thùc hiÖn viÖc uû quyÒn theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnhcña ph¸p luËt; 6. Båi thêng thiÖt h¹i do vi ph¹m nghÜa vô quy ®Þnh t¹i c¸c kho¶n 1,2, 3, 4 vµ 5 §iÒu nµy.
  • 137. 137 §iÒu 585. QuyÒn cña bªn ®îc uû quyÒn Bªn ®îc uû quyÒn cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu bªn uû quyÒn cung cÊp th«ng tin, tµi liÖu vµ ph¬ng tiÖncÇn thiÕt ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc uû quyÒn; 2. Hëng thï lao, ®îc thanh to¸n chi phÝ hîp lý mµ m×nh ®· bá ra ®Óthùc hiÖn c«ng viÖc uû quyÒn. §iÒu 586. NghÜa vô cña bªn uû quyÒn Bªn uû quyÒn cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Cung cÊp th«ng tin, tµi liÖu vµ ph¬ng tiÖn cÇn thiÕt ®Ó bªn ®îc uûquyÒn thùc hiÖn c«ng viÖc; 2. ChÞu tr¸ch nhiÖm vÒ cam kÕt do bªn ®îc uû quyÒn thùc hiÖntrong ph¹m vi uû quyÒn; 3. Thanh to¸n chi phÝ hîp lý mµ bªn ®îc uû quyÒn ®· bá ra ®Ó thùchiÖn c«ng viÖc ®îc uû quyÒn vµ tr¶ thï lao cho bªn ®îc uû quyÒn, nÕu cãtho¶ thuËn vÒ viÖc tr¶ thï lao. §iÒu 587. QuyÒn cña bªn uû quyÒn Bªn uû quyÒn cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu bªn ®îc uû quyÒn th«ng b¸o ®Çy ®ñ vÒ viÖc thùc hiÖnc«ng viÖc uû quyÒn; 2. Yªu cÇu bªn ®îc uû quyÒn giao l¹i tµi s¶n, lîi Ých thu ®îc tõ viÖcthùc hiÖn c«ng viÖc uû quyÒn, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c; 3. §îc båi thêng thiÖt h¹i, nÕu bªn ®îc uû quyÒn vi ph¹m nghÜa vôquy ®Þnh t¹i §iÒu 584 cña Bé luËt nµy. §iÒu 588. §¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång uû quyÒn 1. Trong trêng hîp uû quyÒn cã thï lao, bªn uû quyÒn cã quyÒn ®¬nph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång bÊt cø lóc nµo, nhng ph¶i tr¶ thï laocho bªn ®îc uû quyÒn t¬ng øng víi c«ng viÖc mµ bªn ®îc uû quyÒn ®·thùc hiÖn vµ båi thêng thiÖt h¹i; nÕu uû quyÒn kh«ng cã thï lao th× bªnuû quyÒn cã thÓ chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång bÊt cø lóc nµo, nhng ph¶ib¸o tríc cho bªn ®îc uû quyÒn mét thêi gian hîp lý. Bªn uû quyÒn ph¶i b¸o b»ng v¨n b¶n cho ngêi thø ba biÕt vÒ viÖc bªnuû quyÒn chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång; nÕu kh«ng b¸o th× hîp ®ång víingêi thø ba vÉn cã hiÖu lùc, trõ trêng hîp ngêi thø ba biÕt hoÆc ph¶i biÕtvÒ viÖc hîp ®ång uû quyÒn ®· bÞ chÊm døt. 2. Trong trêng hîp uû quyÒn kh«ng cã thï lao, bªn ®îc uû quyÒn cãquyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång bÊt cø lóc nµo, nhngph¶i b¸o tríc cho bªn uû quyÒn biÕt mét thêi gian hîp lý; nÕu uû quyÒn cãthï lao th× bªn ®îc uû quyÒn cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn
  • 138. 138hîp ®ång bÊt cø lóc nµo vµ ph¶i båi thêng thiÖt h¹i cho bªn uû quyÒn. §iÒu 589. ChÊm døt hîp ®ång uû quyÒn Hîp ®ång uû quyÒn chÊm døt trong c¸c trêng hîp sau ®©y: 1. Hîp ®ång uû quyÒn hÕt h¹n; 2. C«ng viÖc ®îc uû quyÒn ®· hoµn thµnh; 3. Bªn uû quyÒn, bªn ®îc uû quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖnhîp ®ång theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 588 cña Bé luËt nµy; 4. Bªn uû quyÒn hoÆc bªn ®îc uû quyÒn chÕt, bÞ Toµ ¸n tuyªn bèmÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, mÊttÝch hoÆc lµ ®· chÕt. Môc 13 HøA THëNG Vµ THI Cã GI¶I §iÒu 590. Høa thëng 1. Ngêi ®· c«ng khai høa thëng ph¶i tr¶ thëng cho ngêi ®· thùc hiÖnc«ng viÖc theo yªu cÇu cña ngêi høa thëng. 2. C«ng viÖc ®îc høa thëng ph¶i cô thÓ, cã thÓ thùc hiÖn ®îc, kh«ngbÞ ph¸p luËt cÊm, kh«ng tr¸i ®¹o ®øc x· héi. §iÒu 591. Rót l¹i tuyªn bè høa thëng Khi cha ®Õn h¹n b¾t ®Çu thùc hiÖn c«ng viÖc th× ngêi høa thëng cãquyÒn rót l¹i tuyªn bè høa thëng cña m×nh. ViÖc rót l¹i tuyªn bè høa thëngph¶i ®îc thùc hiÖn theo c¸ch thøc vµ trªn ph¬ng tiÖn mµ viÖc høa thëng®· ®îc c«ng bè. §iÒu 592. Tr¶ thëng 1. Trong trêng hîp mét c«ng viÖc ®îc høa thëng do mét ngêi thùchiÖn th× khi c«ng viÖc hoµn thµnh, ngêi thùc hiÖn c«ng viÖc ®ã ®îcnhËn thëng. 2. Khi mét c«ng viÖc ®îc høa thëng do nhiÒu ngêi cïng thùc hiÖn nh-ng mçi ngêi thùc hiÖn ®éc lËp víi nhau th× ngêi hoµn thµnh ®Çu tiªn ®îcnhËn thëng. 3. Trong trêng hîp nhiÒu ngêi cïng hoµn thµnh c«ng viÖc ®îc høa th-ëng vµo cïng mét thêi ®iÓm th× phÇn thëng ®îc chia ®Òu cho nh÷ng ngêi®ã. 4. Trong trêng hîp nhiÒu ngêi cïng céng t¸c ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc®îc høa thëng do ngêi høa thëng yªu cÇu th× mçi ngêi ®îc nhËn métphÇn cña phÇn thëng, t¬ng øng víi phÇn ®ãng gãp cña m×nh.
  • 139. 139 §iÒu 593. Thi cã gi¶i 1. Ngêi tæ chøc c¸c cuéc thi v¨n ho¸, nghÖ thuËt, thÓ thao, khoa häc,kü thuËt vµ c¸c cuéc thi kh¸c kh«ng tr¸i ph¸p luËt, ®¹o ®øc x· héi ph¶i c«ngbè ®iÒu kiÖn dù thi, thang ®iÓm, c¸c gi¶i thëng vµ møc thëng cña mçigi¶i. 2. ViÖc thay ®æi ®iÒu kiÖn dù thi ph¶i ®îc thùc hiÖn theo c¸ch thøc®· c«ng bè trong mét thêi gian hîp lý tríc khi diÔn ra cuéc thi. 3. Ngêi ®o¹t gi¶i cã quyÒn yªu cÇu ngêi tæ chøc thi trao gi¶i thëng®óng møc ®· c«ng bè. Ch¬ng XIX THùC HIÖN C«NG VIÖC KH«NG Cã Uû QUYÒN §iÒu 594. Thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn Thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn lµ viÖc mét ngêi kh«ng cãnghÜa vô thùc hiÖn c«ng viÖc nhng ®· tù nguyÖn thùc hiÖn c«ng viÖc®ã, hoµn toµn v× lîi Ých cña ngêi cã c«ng viÖc ®îc thùc hiÖn khi ngêi nµykh«ng biÕt hoÆc biÕt mµ kh«ng ph¶n ®èi. §iÒu 595. NghÜa vô thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn 1. Ngêi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn cã nghÜa vô thùchiÖn c«ng viÖc phï hîp víi kh¶ n¨ng, ®iÒu kiÖn cña m×nh. 2. Ngêi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn ph¶i thùc hiÖn c«ngviÖc nh c«ng viÖc cña chÝnh m×nh; nÕu biÕt hoÆc ®o¸n biÕt ®îc ý®Þnh cña ngêi cã c«ng viÖc th× ph¶i thùc hiÖn c«ng viÖc phï hîp víi ý®Þnh ®ã. 3. Ngêi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn ph¶i b¸o cho ngêi cãc«ng viÖc ®îc thùc hiÖn vÒ qu¸ tr×nh, kÕt qu¶ thùc hiÖn c«ng viÖc nÕucã yªu cÇu, trõ trêng hîp ngêi cã c«ng viÖc ®· biÕt hoÆc ngêi thùc hiÖnc«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn kh«ng biÕt n¬i c tró cña ngêi ®ã. 4. Trong trêng hîp ngêi cã c«ng viÖc ®îc thùc hiÖn chÕt th× ngêi thùchiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn ph¶i tiÕp tôc thùc hiÖn c«ng viÖc cho®Õn khi ngêi thõa kÕ hoÆc ngêi ®¹i diÖn cña ngêi cã c«ng viÖc ®îc thùchiÖn ®· tiÕp nhËn. 5. Trong trêng hîp cã lý do chÝnh ®¸ng mµ ngêi thùc hiÖn c«ng viÖckh«ng cã uû quyÒn kh«ng thÓ tiÕp tôc ®¶m nhËn c«ng viÖc th× ph¶i b¸ocho ngêi cã c«ng viÖc ®îc thùc hiÖn, ngêi ®¹i diÖn hoÆc ngêi th©n thÝchcña ngêi nµy hoÆc cã thÓ nhê ngêi kh¸c thay m×nh ®¶m nhËn viÖc thùchiÖn c«ng viÖc. §iÒu 596. NghÜa vô thanh to¸n cña ngêi cã c«ng viÖc ®îc thùc hiÖn 1. Ngêi cã c«ng viÖc ®îc thùc hiÖn ph¶i tiÕp nhËn c«ng viÖc khi ngêi
  • 140. 140thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn bµn giao c«ng viÖc vµ thanh to¸nc¸c chi phÝ hîp lý mµ ngêi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn ®· bára ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc, kÓ c¶ trong trêng hîp c«ng viÖc kh«ng ®¹t ®-îc kÕt qu¶ theo ý muèn cña m×nh. 2. Ngêi cã c«ng viÖc ®îc thùc hiÖn ph¶i tr¶ cho ngêi thùc hiÖn c«ngviÖc kh«ng cã uû quyÒn mét kho¶n thï lao khi ngêi nµy thùc hiÖn c«ng viÖcchu ®¸o, cã lîi cho m×nh, trõ trêng hîp ngêi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uûquyÒn tõ chèi. §iÒu 597. NghÜa vô båi thêng thiÖt h¹i 1. Khi ngêi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn cè ý g©y thiÖt h¹itrong khi thùc hiÖn c«ng viÖc th× ph¶i båi thêng thiÖt h¹i cho ngêi cã c«ngviÖc ®îc thùc hiÖn. 2. NÕu ngêi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn do v« ý mµ g©ythiÖt h¹i trong khi thùc hiÖn c«ng viÖc th× c¨n cø vµo hoµn c¶nh ®¶mnhËn c«ng viÖc, ngêi ®ã cã thÓ ®îc gi¶m møc båi thêng. §iÒu 598. ChÊm døt thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn ViÖc thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn chÊm døt trong c¸c tr-êng hîp sau ®©y: 1. Theo yªu cÇu cña ngêi cã c«ng viÖc ®îc thùc hiÖn; 2. Ngêi cã c«ng viÖc ®îc thùc hiÖn, ngêi thõa kÕ hoÆc ngêi ®¹i diÖncña ngêi cã c«ng viÖc ®îc thùc hiÖn tiÕp nhËn c«ng viÖc; 3. Ngêi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn kh«ng thÓ tiÕp tôcthùc hiÖn c«ng viÖc theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 5 §iÒu 595 cña Bé luËt nµy; 4. Ngêi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn chÕt. Ch¬ng XX NGHÜA Vô HOµN TR¶ DO CHIÕM H÷U, Sö DôNG TµI S¶N, ®îC LîI VÒ TµI S¶N KH«NG Cã C¨N Cø PH¸P LUËT §iÒu 599. NghÜa vô hoµn tr¶ 1. Ngêi chiÕm h÷u, ngêi sö dông tµi s¶n cña ngêi kh¸c mµ kh«ng cãc¨n cø ph¸p luËt th× ph¶i hoµn tr¶ cho chñ së h÷u, ngêi chiÕm h÷u hîpph¸p tµi s¶n ®ã; nÕu kh«ng t×m ®îc chñ së h÷u, ngêi chiÕm h÷u hîp ph¸ptµi s¶n ®ã th× ph¶i giao cho c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn, trõ trêng hîpquy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 247 cña Bé luËt nµy. 2. Ngêi ®îc lîi vÒ tµi s¶n mµ kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt lµm cho ngêikh¸c bÞ thiÖt h¹i th× ph¶i hoµn tr¶ kho¶n lîi ®ã cho ngêi bÞ thiÖt h¹i, trõ tr-êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 247 cña Bé luËt nµy.
  • 141. 141 §iÒu 600. Tµi s¶n hoµn tr¶ 1. Ngêi chiÕm h÷u, ngêi sö dông tµi s¶n mµ kh«ng cã c¨n cø ph¸pluËt ph¶i hoµn tr¶ toµn bé tµi s¶n ®· thu ®îc. 2. Trong trêng hîp tµi s¶n hoµn tr¶ lµ vËt ®Æc ®Þnh th× ph¶i hoµn tr¶®óng vËt ®ã; nÕu vËt ®Æc ®Þnh ®ã bÞ mÊt hoÆc h háng th× ph¶i ®Ònbï b»ng tiÒn, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. 3. Trong trêng hîp tµi s¶n hoµn tr¶ lµ vËt cïng lo¹i, nhng bÞ mÊt hoÆch háng th× ph¶i tr¶ vËt cïng lo¹i hoÆc ®Òn bï b»ng tiÒn, trõ trêng hîp cãtho¶ thuËn kh¸c. 4. Ngêi ®îc lîi vÒ tµi s¶n mµ kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt ph¶i hoµn tr¶cho ngêi bÞ thiÖt kho¶n lîi vÒ tµi s¶n ®ã b»ng hiÖn vËt hoÆc b»ng tiÒn. §iÒu 601. NghÜa vô hoµn tr¶ hoa lîi, lîi tøc 1. Ngêi chiÕm h÷u, ngêi sö dông tµi s¶n, ngêi ®îc lîi vÒ tµi s¶n mµkh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt vµ kh«ng ngay t×nh th× ph¶i hoµn tr¶ hoa lîi, lîitøc thu ®îc tõ thêi ®iÓm chiÕm h÷u, sö dông tµi s¶n, ®îc lîi vÒ tµi s¶nkh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt. 2. Ngêi chiÕm h÷u, ngêi sö dông tµi s¶n, ngêi ®îc lîi vÒ tµi s¶n mµkh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt nhng ngay t×nh th× ph¶i hoµn tr¶ hoa lîi, lîi tøcthu ®îc tõ thêi ®iÓm ngêi ®ã biÕt hoÆc ph¶i biÕt viÖc chiÕm h÷u, södông tµi s¶n, ®îc lîi vÒ tµi s¶n kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt, trõ trêng hîp quy®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 247 cña Bé luËt nµy. §iÒu 602. QuyÒn yªu cÇu ngêi thø ba hoµn tr¶ Trong trêng hîp ngêi chiÕm h÷u, ngêi sö dông tµi s¶n mµ kh«ng cãc¨n cø ph¸p luËt ®· giao tµi s¶n cho ngêi thø ba th× khi bÞ chñ së h÷u, ng-êi chiÕm h÷u hîp ph¸p tµi s¶n yªu cÇu hoµn tr¶, ngêi thø ba cã nghÜa vôhoµn tr¶ tµi s¶n ®ã, trõ trêng hîp Bé luËt nµy cã quy ®Þnh kh¸c; nÕu tµis¶n ®ã ®· ®îc tr¶ b»ng tiÒn hoÆc cã ®Òn bï th× ngêi thø ba cã quyÒnyªu cÇu ngêi ®· giao tµi s¶n cho m×nh båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 603. NghÜa vô thanh to¸n Chñ së h÷u, ngêi chiÕm h÷u hîp ph¸p, ngêi bÞ thiÖt h¹i ®îc hoµn tr¶tµi s¶n th× ph¶i thanh to¸n nh÷ng chi phÝ cÇn thiÕt mµ ngêi chiÕm h÷u,ngêi sö dông tµi s¶n, ngêi ®îc lîi vÒ tµi s¶n mµ kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËtnhng ngay t×nh ®· bá ra ®Ó b¶o qu¶n, lµm t¨ng gi¸ trÞ cña tµi s¶n. Ch¬ng XXI TR¸CH NHIÖM BåI THêNG THIÖT H¹I NGOµI HîP ®åNG Môc 1 NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG
  • 142. 142 §iÒu 604. C¨n cø ph¸t sinh tr¸ch nhiÖm båi thêng thiÖt h¹i 1. Ngêi nµo do lçi cè ý hoÆc lçi v« ý x©m ph¹m tÝnh m¹ng, søc khoÎ,danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn, tµi s¶n, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p kh¸c cña c¸nh©n, x©m ph¹m danh dù, uy tÝn, tµi s¶n cña ph¸p nh©n hoÆc chñ thÓkh¸c mµ g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi thêng. 2. Trong trêng hîp ph¸p luËt quy ®Þnh ngêi g©y thiÖt h¹i ph¶i båi th-êng c¶ trong trêng hîp kh«ng cã lçi th× ¸p dông quy ®Þnh ®ã. §iÒu 605. Nguyªn t¾c båi thêng thiÖt h¹i 1. ThiÖt h¹i ph¶i ®îc båi thêng toµn bé vµ kÞp thêi. C¸c bªn cã thÓtho¶ thuËn vÒ møc båi thêng, h×nh thøc båi thêng b»ng tiÒn, b»ng hiÖnvËt hoÆc thùc hiÖn mét c«ng viÖc, ph¬ng thøc båi thêng mét lÇn hoÆcnhiÒu lÇn, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 2. Ngêi g©y thiÖt h¹i cã thÓ ®îc gi¶m møc båi thêng, nÕu do lçi v« ýmµ g©y thiÖt h¹i qu¸ lín so víi kh¶ n¨ng kinh tÕ tríc m¾t vµ l©u dµi cñam×nh. 3. Khi møc båi thêng kh«ng cßn phï hîp víi thùc tÕ th× ngêi bÞ thiÖth¹i hoÆc ngêi g©y thiÖt h¹i cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n hoÆc c¬ quan nhµníc cã thÈm quyÒn kh¸c thay ®æi møc båi thêng. §iÒu 606. N¨ng lùc chÞu tr¸ch nhiÖm båi thêng thiÖt h¹i cña c¸ nh©n 1. Ngêi tõ ®ñ mêi t¸m tuæi trë lªn g©y thiÖt h¹i th× ph¶i tù båi thêng. 2. Ngêi cha thµnh niªn díi mêi l¨m tuæi g©y thiÖt h¹i mµ cßn cha, mÑth× cha, mÑ ph¶i båi thêng toµn bé thiÖt h¹i; nÕu tµi s¶n cña cha, mÑkh«ng ®ñ ®Ó båi thêng mµ con cha thµnh niªn g©y thiÖt h¹i cã tµi s¶nriªng th× lÊy tµi s¶n ®ã ®Ó båi thêng phÇn cßn thiÕu, trõ trêng hîp quy®Þnh t¹i §iÒu 621 cña Bé luËt nµy. Ngêi tõ ®ñ mêi l¨m tuæi ®Õn cha ®ñ mêi t¸m tuæi g©y thiÖt h¹i th×ph¶i båi thêng b»ng tµi s¶n cña m×nh; nÕu kh«ng ®ñ tµi s¶n ®Ó båi th-êng th× cha, mÑ ph¶i båi thêng phÇn cßn thiÕu b»ng tµi s¶n cña m×nh. 3. Ngêi cha thµnh niªn, ngêi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù g©y thiÖt h¹imµ cã ngêi gi¸m hé th× ngêi gi¸m hé ®ã ®îc dïng tµi s¶n cña ngêi ®îc gi¸mhé ®Ó båi thêng; nÕu ngêi ®îc gi¸m hé kh«ng cã tµi s¶n hoÆc kh«ng ®ñtµi s¶n ®Ó båi thêng th× ngêi gi¸m hé ph¶i båi thêng b»ng tµi s¶n cñam×nh; nÕu ngêi gi¸m hé chøng minh ®îc m×nh kh«ng cã lçi trong viÖcgi¸m hé th× kh«ng ph¶i lÊy tµi s¶n cña m×nh ®Ó båi thêng. §iÒu 607. Thêi hiÖu khëi kiÖn yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i Thêi hiÖu khëi kiÖn yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i lµ hai n¨m, kÓ tõ ngµyquyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña c¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c bÞ x©mph¹m. Môc 2
  • 143. 143 X¸C ®ÞNH THIÖT H¹I §iÒu 608. ThiÖt h¹i do tµi s¶n bÞ x©m ph¹m Trong trêng hîp tµi s¶n bÞ x©m ph¹m th× thiÖt h¹i ®îc båi thêng baogåm: 1. Tµi s¶n bÞ mÊt; 2. Tµi s¶n bÞ huû ho¹i hoÆc bÞ h háng; 3. Lîi Ých g¾n liÒn víi viÖc sö dông, khai th¸c tµi s¶n; 4. Chi phÝ hîp lý ®Ó ng¨n chÆn, h¹n chÕ vµ kh¾c phôc thiÖt h¹i. §iÒu 609. ThiÖt h¹i do søc khoÎ bÞ x©m ph¹m 1. ThiÖt h¹i do søc khoÎ bÞ x©m ph¹m bao gåm: a) Chi phÝ hîp lý cho viÖc cøu ch÷a, båi dìng, phôc håi søc khoÎ vµchøc n¨ng bÞ mÊt, bÞ gi¶m sót cña ngêi bÞ thiÖt h¹i; b) Thu nhËp thùc tÕ bÞ mÊt hoÆc bÞ gi¶m sót cña ngêi bÞ thiÖt h¹i;nÕu thu nhËp thùc tÕ cña ngêi bÞ thiÖt h¹i kh«ng æn ®Þnh vµ kh«ng thÓx¸c ®Þnh ®îc th× ¸p dông møc thu nhËp trung b×nh cña lao ®éng cïnglo¹i; c) Chi phÝ hîp lý vµ phÇn thu nhËp thùc tÕ bÞ mÊt cña ngêi ch¨msãc ngêi bÞ thiÖt h¹i trong thêi gian ®iÒu trÞ; nÕu ngêi bÞ thiÖt h¹i mÊtkh¶ n¨ng lao ®éng vµ cÇn cã ngêi thêng xuyªn ch¨m sãc th× thiÖt h¹i baogåm c¶ chi phÝ hîp lý cho viÖc ch¨m sãc ngêi bÞ thiÖt h¹i. 2. Ngêi x©m ph¹m søc khoÎ cña ngêi kh¸c ph¶i båi thêng thiÖt h¹i theoquy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy vµ mét kho¶n tiÒn kh¸c ®Ó bï ®¾p tænthÊt vÒ tinh thÇn mµ ngêi ®ã g¸nh chÞu. Møc båi thêng bï ®¾p tæn thÊtvÒ tinh thÇn do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu kh«ng tho¶ thuËn ®îc th× møc tèi®a kh«ng qu¸ ba m¬i th¸ng l¬ng tèi thiÓu do Nhµ níc quy ®Þnh. §iÒu 610. ThiÖt h¹i do tÝnh m¹ng bÞ x©m ph¹m 1. ThiÖt h¹i do tÝnh m¹ng bÞ x©m ph¹m bao gåm: a) Chi phÝ hîp lý cho viÖc cøu ch÷a, båi dìng, ch¨m sãc ngêi bÞ thiÖth¹i tríc khi chÕt; b) Chi phÝ hîp lý cho viÖc mai t¸ng; c) TiÒn cÊp dìng cho nh÷ng ngêi mµ ngêi bÞ thiÖt h¹i cã nghÜa vôcÊp dìng. 2. Ngêi x©m ph¹m tÝnh m¹ng cña ngêi kh¸c ph¶i båi thêng thiÖt h¹itheo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy vµ mét kho¶n tiÒn kh¸c ®Ó bï ®¾ptæn thÊt vÒ tinh thÇn cho nh÷ng ngêi th©n thÝch thuéc hµng thõa kÕ thønhÊt cña ngêi bÞ thiÖt h¹i, nÕu kh«ng cã nh÷ng ngêi nµy th× ngêi mµ ng-êi bÞ thiÖt h¹i ®· trùc tiÕp nu«i dìng, ngêi ®· trùc tiÕp nu«i dìng ngêi bÞ
  • 144. 144thiÖt h¹i ®îc hëng kho¶n tiÒn nµy. Møc båi thêng bï ®¾p tæn thÊt vÒ tinhthÇn do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu kh«ng tho¶ thuËn ®îc th× møc tèi ®akh«ng qu¸ s¸u m¬i th¸ng l¬ng tèi thiÓu do Nhµ níc quy ®Þnh. §iÒu 611. ThiÖt h¹i do danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn bÞ x©m ph¹m 1. ThiÖt h¹i do danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn cña c¸ nh©n bÞ x©mph¹m, thiÖt h¹i do danh dù, uy tÝn cña ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c bÞ x©mph¹m bao gåm: a) Chi phÝ hîp lý ®Ó h¹n chÕ, kh¾c phôc thiÖt h¹i; b) Thu nhËp thùc tÕ bÞ mÊt hoÆc bÞ gi¶m sót. 2. Ngêi x©m ph¹m danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn cña ngêi kh¸c ph¶ibåi thêng thiÖt h¹i theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy vµ mét kho¶n tiÒnkh¸c ®Ó bï ®¾p tæn thÊt vÒ tinh thÇn mµ ngêi ®ã g¸nh chÞu. Møc båi th-êng bï ®¾p tæn thÊt vÒ tinh thÇn do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu kh«ng tho¶thuËn ®îc th× møc tèi ®a kh«ng qu¸ mêi th¸ng l¬ng tèi thiÓu do Nhµ nícquy ®Þnh. §iÒu 612. Thêi h¹n hëng båi thêng thiÖt h¹i do tÝnh m¹ng, søc khoÎ bÞ x©m ph¹m 1. Trong trêng hîp ngêi bÞ thiÖt h¹i mÊt hoµn toµn kh¶ n¨ng lao ®éngth× ngêi bÞ thiÖt h¹i ®îc hëng båi thêng cho ®Õn khi chÕt. 2. Trong trêng hîp ngêi bÞ thiÖt h¹i chÕt th× nh÷ng ngêi mµ ngêi nµycã nghÜa vô cÊp dìng khi cßn sèng ®îc hëng tiÒn cÊp dìng trong thêi h¹nsau ®©y: a) Ngêi cha thµnh niªn hoÆc ngêi ®· thµnh thai lµ con cña ngêi chÕtvµ cßn sèng sau khi sinh ra ®îc hëng tiÒn cÊp dìng cho ®Õn khi ®ñ mêit¸m tuæi, trõ trêng hîp ngêi tõ ®ñ mêi l¨m tuæi ®Õn cha ®ñ mêi t¸m tuæi®· tham gia lao ®éng vµ cã thu nhËp ®ñ nu«i sèng b¶n th©n; b) Ngêi ®· thµnh niªn nhng kh«ng cã kh¶ n¨ng lao ®éng ®îc hëng tiÒncÊp dìng cho ®Õn khi chÕt. Môc 3 BåI THêNG THIÖT H¹I TRONG MéT Sè TRêNG HîP Cô THÓ §iÒu 613. Båi thêng thiÖt h¹i trong trêng hîp vît qu¸ giíi h¹n phßng vÖ chÝnh ®¸ng 1. Ngêi g©y thiÖt h¹i trong trêng hîp phßng vÖ chÝnh ®¸ng kh«ngph¶i båi thêng cho ngêi bÞ thiÖt h¹i. 2. Ngêi g©y thiÖt h¹i do vît qu¸ giíi h¹n phßng vÖ chÝnh ®¸ng ph¶i båithêng cho ngêi bÞ thiÖt h¹i.
  • 145. 145 §iÒu 614. Båi thêng thiÖt h¹i trong trêng hîp vît qu¸ yªu cÇu cña t×nh thÕ cÊp thiÕt 1. Ngêi g©y thiÖt h¹i trong t×nh thÕ cÊp thiÕt kh«ng ph¶i båi thêngcho ngêi bÞ thiÖt h¹i. 2. Trong trêng hîp thiÖt h¹i x¶y ra do vît qu¸ yªu cÇu cña t×nh thÕ cÊpthiÕt th× ngêi g©y thiÖt h¹i ph¶i båi thêng phÇn thiÖt h¹i x¶y ra do vît qu¸yªu cÇu cña t×nh thÕ cÊp thiÕt cho ngêi bÞ thiÖt h¹i. 3. Ngêi ®· g©y ra t×nh thÕ cÊp thiÕt dÉn ®Õn thiÖt h¹i x¶y ra th×ph¶i båi thêng cho ngêi bÞ thiÖt h¹i. §iÒu 615. Båi thêng thiÖt h¹i do ngêi dïng chÊt kÝch thÝch g©y ra 1. Ngêi do uèng rîu hoÆc do dïng chÊt kÝch thÝch kh¸c mµ l©m vµot×nh tr¹ng mÊt kh¶ n¨ng nhËn thøc vµ lµm chñ ®îc hµnh vi cña m×nh, g©ythiÖt h¹i cho ngêi kh¸c th× ph¶i båi thêng. 2. Khi mét ngêi cè ý dïng rîu hoÆc chÊt kÝch thÝch kh¸c lµm cho ng-êi kh¸c l©m vµo t×nh tr¹ng mÊt kh¶ n¨ng nhËn thøc vµ lµm chñ ®îc hµnhvi cña hä mµ g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi thêng cho ngêi bÞ thiÖt h¹i. §iÒu 616. Båi thêng thiÖt h¹i do nhiÒu ngêi cïng g©y ra Trong trêng hîp nhiÒu ngêi cïng g©y thiÖt h¹i th× nh÷ng ngêi ®ã ph¶iliªn ®íi båi thêng cho ngêi bÞ thiÖt h¹i. Tr¸ch nhiÖm båi thêng cña tõng ng-êi cïng g©y thiÖt h¹i ®îc x¸c ®Þnh t¬ng øng víi møc ®é lçi cña mçi ngêi;nÕu kh«ng x¸c ®Þnh ®îc møc ®é lçi th× hä ph¶i båi thêng thiÖt h¹i theophÇn b»ng nhau. §iÒu 617. Båi thêng thiÖt h¹i trong trêng hîp ngêi bÞ thiÖt h¹i cã lçi Khi ngêi bÞ thiÖt h¹i còng cã lçi trong viÖc g©y thiÖt h¹i th× ngêi g©ythiÖt h¹i chØ ph¶i båi thêng phÇn thiÖt h¹i t¬ng øng víi møc ®é lçi cñam×nh; nÕu thiÖt h¹i x¶y ra hoµn toµn do lçi cña ngêi bÞ thiÖt h¹i th× ngêig©y thiÖt h¹i kh«ng ph¶i båi thêng. §iÒu 618. Båi thêng thiÖt h¹i do ngêi cña ph¸p nh©n g©y ra Ph¸p nh©n ph¶i båi thêng thiÖt h¹i do ngêi cña m×nh g©y ra trong khithùc hiÖn nhiÖm vô ®îc ph¸p nh©n giao; nÕu ph¸p nh©n ®· båi thêngthiÖt h¹i th× cã quyÒn yªu cÇu ngêi cã lçi trong viÖc g©y thiÖt h¹i ph¶ihoµn tr¶ mét kho¶n tiÒn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. §iÒu 619. Båi thêng thiÖt h¹i do c¸n bé, c«ng chøc g©y ra C¬ quan, tæ chøc qu¶n lý c¸n bé, c«ng chøc ph¶i båi thêng thiÖt h¹ido c¸n bé, c«ng chøc cña m×nh g©y ra trong khi thi hµnh c«ng vô. C¬ quan, tæ chøc qu¶n lý c¸n bé, c«ng chøc cã tr¸ch nhiÖm yªu cÇuc¸n bé, c«ng chøc ph¶i hoµn tr¶ mét kho¶n tiÒn theo quy ®Þnh cña ph¸pluËt, nÕu c¸n bé, c«ng chøc cã lçi trong khi thi hµnh c«ng vô.
  • 146. 146 §iÒu 620. Båi thêng thiÖt h¹i do ngêi cã thÈm quyÒn cña c¬ quan tiÕn hµnh tè tông g©y ra C¬ quan tiÕn hµnh tè tông ph¶i båi thêng thiÖt h¹i do ngêi cã thÈmquyÒn cña m×nh g©y ra khi thùc hiÖn nhiÖm vô trong qu¸ tr×nh tiÕnhµnh tè tông. C¬ quan tiÕn hµnh tè tông cã tr¸ch nhiÖm yªu cÇu ngêi cã thÈmquyÒn ®· g©y thiÖt h¹i ph¶i hoµn tr¶ mét kho¶n tiÒn theo quy ®Þnh cñaph¸p luËt, nÕu ngêi cã thÈm quyÒn cã lçi trong khi thi hµnh nhiÖm vô. §iÒu 621. Båi thêng thiÖt h¹i do ngêi díi mêi l¨m tuæi, ngêi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù g©y ra trong thêi gian trêng häc, bÖnh viÖn, tæ chøc kh¸c trùc tiÕp qu¶n lý 1. Ngêi díi mêi l¨m tuæi trong thêi gian häc t¹i trêng mµ g©y thiÖt h¹ith× trêng häc ph¶i båi thêng thiÖt h¹i x¶y ra. 2. Ngêi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù g©y thiÖt h¹i cho ngêi kh¸c trongthêi gian bÖnh viÖn, tæ chøc kh¸c trùc tiÕp qu¶n lý th× bÖnh viÖn, tæchøc kh¸c ph¶i båi thêng thiÖt h¹i x¶y ra. 3. Trong c¸c trêng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 vµ kho¶n 2 §iÒu nµy,nÕu trêng häc, bÖnh viÖn, tæ chøc kh¸c chøng minh ®îc m×nh kh«ng cãlçi trong qu¶n lý th× cha, mÑ, ngêi gi¸m hé cña ngêi díi mêi l¨m tuæi, ngêimÊt n¨ng lùc h×nh vi d©n sù ph¶i båi thêng. §iÒu 622. Båi thêng thiÖt h¹i do ngêi lµm c«ng, ngêi häc nghÒ g©y ra C¸ nh©n, ph¸p nh©n vµ c¸c chñ thÓ kh¸c ph¶i båi thêng thiÖt h¹i dongêi lµm c«ng, ngêi häc nghÒ g©y ra trong khi thùc hiÖn c«ng viÖc ®îcgiao vµ cã quyÒn yªu cÇu ngêi lµm c«ng, ngêi häc nghÒ cã lçi trong viÖcg©y thiÖt h¹i ph¶i hoµn tr¶ mét kho¶n tiÒn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. §iÒu 623. Båi thêng thiÖt h¹i do nguån nguy hiÓm cao ®é g©y ra 1. Nguån nguy hiÓm cao ®é bao gåm ph¬ng tiÖn giao th«ng vËn t¶ic¬ giíi, hÖ thèng t¶i ®iÖn, nhµ m¸y c«ng nghiÖp ®ang ho¹t ®éng, vò khÝ,chÊt næ, chÊt ch¸y, chÊt ®éc, chÊt phãng x¹, thó d÷ vµ c¸c nguån nguyhiÓm cao ®é kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh. Chñ së h÷u nguån nguy hiÓm cao ®é ph¶i tu©n thñ c¸c quy ®Þnhb¶o qu¶n, tr«ng gi÷, vËn chuyÓn, sö dông nguån nguy hiÓm cao ®é theo®óng c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt. 2. Chñ së h÷u nguån nguy hiÓm cao ®é ph¶i båi thêng thiÖt h¹i donguån nguy hiÓm cao ®é g©y ra; nÕu chñ së h÷u ®· giao cho ngêi kh¸cchiÕm h÷u, sö dông th× nh÷ng ngêi nµy ph¶i båi thêng, trõ trêng hîp cãtho¶ thuËn kh¸c. 3. Chñ së h÷u, ngêi ®îc chñ së h÷u giao chiÕm h÷u, sö dông nguånnguy hiÓm cao ®é ph¶i båi thêng thiÖt h¹i c¶ khi kh«ng cã lçi, trõ c¸c trêng
  • 147. 147hîp sau ®©y: a) ThiÖt h¹i x¶y ra hoµn toµn do lçi cè ý cña ngêi bÞ thiÖt h¹i; b) ThiÖt h¹i x¶y ra trong trêng hîp bÊt kh¶ kh¸ng hoÆc t×nh thÕ cÊpthiÕt, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 4. Trong trêng hîp nguån nguy hiÓm cao ®é bÞ chiÕm h÷u, sö dôngtr¸i ph¸p luËt th× ngêi ®ang chiÕm h÷u, sö dông nguån nguy hiÓm cao ®étr¸i ph¸p luËt ph¶i båi thêng thiÖt h¹i. Khi chñ së h÷u, ngêi ®îc chñ së h÷u giao chiÕm h÷u, sö dông nguånnguy hiÓm cao ®é còng cã lçi trong viÖc ®Ó nguån nguy hiÓm cao ®ébÞ chiÕm h÷u, sö dông tr¸i ph¸p luËt th× ph¶i liªn ®íi båi thêng thiÖt h¹i. §iÒu 624. Båi thêng thiÖt h¹i do lµm « nhiÔm m«i trêng C¸ nh©n, ph¸p nh©n vµ c¸c chñ thÓ kh¸c lµm « nhiÔm m«i trêng g©ythiÖt h¹i th× ph¶i båi thêng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt, kÓ c¶ trêng hîpngêi g©y « nhiÔm m«i trêng kh«ng cã lçi. §iÒu 625. Båi thêng thiÖt h¹i do sóc vËt g©y ra 1. Chñ së h÷u sóc vËt ph¶i båi thêng thiÖt h¹i do sóc vËt g©y ra chongêi kh¸c; nÕu ngêi bÞ thiÖt h¹i hoµn toµn cã lçi trong viÖc lµm sóc vËtg©y thiÖt h¹i cho m×nh th× chñ së h÷u kh«ng ph¶i båi thêng. 2. Trong trêng hîp ngêi thø ba hoµn toµn cã lçi lµm cho sóc vËt g©ythiÖt h¹i cho ngêi kh¸c th× ngêi thø ba ph¶i båi thêng thiÖt h¹i; nÕu ngêithø ba vµ chñ së h÷u cïng cã lçi th× ph¶i liªn ®íi båi thêng thiÖt h¹i. 3. Trong trêng hîp sóc vËt bÞ chiÕm h÷u, sö dông tr¸i ph¸p luËt g©ythiÖt h¹i th× ngêi chiÕm h÷u, sö dông tr¸i ph¸p luËt ph¶i båi thêng; 4. Trong trêng hîp sóc vËt th¶ r«ng theo tËp qu¸n mµ g©y thiÖt h¹i th×chñ së h÷u sóc vËt ®ã ph¶i båi thêng theo tËp qu¸n nhng kh«ng ®îc tr¸iph¸p luËt, ®¹o ®øc x· héi. §iÒu 626. Båi thêng thiÖt h¹i do c©y cèi g©y ra Chñ së h÷u ph¶i båi thêng thiÖt h¹i do c©y cèi ®æ, gÉy g©y ra, trõ tr-êng hîp thiÖt h¹i x¶y ra hoµn toµn do lçi cña ngêi bÞ thiÖt h¹i hoÆc do sùkiÖn bÊt kh¶ kh¸ng. §iÒu 627. Båi thêng thiÖt h¹i do nhµ cöa, c«ng tr×nh x©y dùng kh¸c g©yra Chñ së h÷u, ngêi ®îc chñ së h÷u giao qu¶n lý, sö dông nhµ cöa, c«ngtr×nh x©y dùng kh¸c ph¶i båi thêng thiÖt h¹i, nÕu ®Ó nhµ cöa, c«ng tr×nhx©y dùng kh¸c ®ã bÞ sôp ®æ, h háng, sôt lë g©y thiÖt h¹i cho ngêi kh¸c,trõ trêng hîp thiÖt h¹i x¶y ra hoµn toµn do lçi cña ngêi bÞ thiÖt h¹i hoÆcdo sù kiÖn bÊt kh¶ kh¸ng.
  • 148. 148 §iÒu 628. Båi thêng thiÖt h¹i do x©m ph¹m thi thÓ 1. C¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c x©m ph¹m thi thÓ ph¶i båi thêngthiÖt h¹i. 2. ThiÖt h¹i do x©m ph¹m thi thÓ gåm chi phÝ hîp lý ®Ó h¹n chÕ,kh¾c phôc thiÖt h¹i. 3. Ngêi x©m ph¹m thi thÓ ph¶i båi thêng mét kho¶n tiÒn theo quy®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy vµ mét kho¶n tiÒn kh¸c ®Ó bï ®¾p tæn thÊtvÒ tinh thÇn cho nh÷ng ngêi th©n thÝch thuéc hµng thõa kÕ thø nhÊt cñangêi chÕt, nÕu kh«ng cã nh÷ng ngêi nµy th× ngêi trùc tiÕp nu«i dìng ngêichÕt ®îc hëng kho¶n tiÒn nµy. Møc båi thêng bï ®¾p tæn thÊt vÒ tinhthÇn do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu kh«ng tho¶ thuËn ®îc th× møc tèi ®akh«ng qu¸ ba m¬i th¸ng l¬ng tèi thiÓu do Nhµ níc quy ®Þnh. §iÒu 629. Båi thêng thiÖt h¹i do x©m ph¹m må m¶ C¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c g©y thiÖt h¹i ®Õn må m¶ cña ngêikh¸c ph¶i båi thêng thiÖt h¹i. ThiÖt h¹i do x©m ph¹m må m¶ gåm chi phÝhîp lý ®Ó h¹n chÕ, kh¾c phôc thiÖt h¹i. §iÒu 630. Båi thêng thiÖt h¹i do vi ph¹m quyÒn lîi cña ngêi tiªu dïng C¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c s¶n xuÊt, kinh doanh kh«ng b¶o®¶m chÊt lîng hµng ho¸ mµ g©y thiÖt h¹i cho ngêi tiªu dïng th× ph¶i båi th-êng. PHÇN THø T THõA KÕ Ch¬ng XXII NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG §iÒu 631. QuyÒn thõa kÕ cña c¸ nh©n C¸ nh©n cã quyÒn lËp di chóc ®Ó ®Þnh ®o¹t tµi s¶n cña m×nh; ®Ól¹i tµi s¶n cña m×nh cho ngêi thõa kÕ theo ph¸p luËt; hëng di s¶n theo dichóc hoÆc theo ph¸p luËt. §iÒu 632. QuyÒn b×nh ®¼ng vÒ thõa kÕ cña c¸ nh©n Mäi c¸ nh©n ®Òu b×nh ®¼ng vÒ quyÒn ®Ó l¹i tµi s¶n cña m×nh chongêi kh¸c vµ quyÒn hëng di s¶n theo di chóc hoÆc theo ph¸p luËt. §iÒu 633. Thêi ®iÓm, ®Þa ®iÓm më thõa kÕ 1. Thêi ®iÓm më thõa kÕ lµ thêi ®iÓm ngêi cã tµi s¶n chÕt. Trong tr-êng hîp Toµ ¸n tuyªn bè mét ngêi lµ ®· chÕt th× thêi ®iÓm më thõa kÕ lµ
  • 149. 149ngµy ®îc x¸c ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 81 cña Bé luËt nµy. 2. §Þa ®iÓm më thõa kÕ lµ n¬i c tró cuèi cïng cña ngêi ®Ó l¹i di s¶n;nÕu kh«ng x¸c ®Þnh ®îc n¬i c tró cuèi cïng th× ®Þa ®iÓm më thõa kÕ lµn¬i cã toµn bé hoÆc phÇn lín di s¶n. §iÒu 634. Di s¶n Di s¶n bao gåm tµi s¶n riªng cña ngêi chÕt, phÇn tµi s¶n cña ngêichÕt trong tµi s¶n chung víi ngêi kh¸c. §iÒu 635. Ngêi thõa kÕ Ngêi thõa kÕ lµ c¸ nh©n ph¶i lµ ngêi cßn sèng vµo thêi ®iÓm më thõakÕ hoÆc sinh ra vµ cßn sèng sau thêi ®iÓm më thõa kÕ nhng ®· thµnhthai tríc khi ngêi ®Ó l¹i di s¶n chÕt. Trong trêng hîp ngêi thõa kÕ theo dichóc lµ c¬ quan, tæ chøc th× ph¶i lµ c¬ quan, tæ chøc tån t¹i vµo thêi®iÓm më thõa kÕ. §iÒu 636. Thêi ®iÓm ph¸t sinh quyÒn vµ nghÜa vô cña ngêi thõa kÕ KÓ tõ thêi ®iÓm më thõa kÕ, nh÷ng ngêi thõa kÕ cã c¸c quyÒn,nghÜa vô tµi s¶n do ngêi chÕt ®Ó l¹i. §iÒu 637. Thùc hiÖn nghÜa vô tµi s¶n do ngêi chÕt ®Ó l¹i 1. Nh÷ng ngêi hëng thõa kÕ cã tr¸ch nhiÖm thùc hiÖn nghÜa vô tµis¶n trong ph¹m vi di s¶n do ngêi chÕt ®Ó l¹i, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËnkh¸c. 2. Trong trêng hîp di s¶n cha ®îc chia th× nghÜa vô tµi s¶n do ngêichÕt ®Ó l¹i ®îc ngêi qu¶n lý di s¶n thùc hiÖn theo tho¶ thuËn cña nh÷ngngêi thõa kÕ. 3. Trong trêng hîp di s¶n ®· ®îc chia th× mçi ngêi thõa kÕ thùc hiÖnnghÜa vô tµi s¶n do ngêi chÕt ®Ó l¹i t¬ng øng nhng kh«ng vît qu¸ phÇntµi s¶n mµ m×nh ®· nhËn, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. 4. Trong trêng hîp Nhµ níc, c¬ quan, tæ chøc hëng di s¶n theo dichóc th× còng ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô tµi s¶n do ngêi chÕt ®Ó l¹i nh ng-êi thõa kÕ lµ c¸ nh©n. §iÒu 638. Ngêi qu¶n lý di s¶n 1. Ngêi qu¶n lý di s¶n lµ ngêi ®îc chØ ®Þnh trong di chóc hoÆc donh÷ng ngêi thõa kÕ tho¶ thuËn cö ra. 2. Trong trêng hîp di chóc kh«ng chØ ®Þnh ngêi qu¶n lý di s¶n vµnh÷ng ngêi thõa kÕ cha cö ®îc ngêi qu¶n lý di s¶n th× ngêi ®ang chiÕmh÷u, sö dông, qu¶n lý di s¶n tiÕp tôc qu¶n lý di s¶n ®ã cho ®Õn khinh÷ng ngêi thõa kÕ cö ®îc ngêi qu¶n lý di s¶n. 3. Trong trêng hîp cha x¸c ®Þnh ®îc ngêi thõa kÕ vµ di s¶n cha cãngêi qu¶n lý th× di s¶n do c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn qu¶n lý.
  • 150. 150 §iÒu 639. NghÜa vô cña ngêi qu¶n lý di s¶n 1. Ngêi qu¶n lý di s¶n quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 vµ kho¶n 3 §iÒu 638 cñaBé luËt nµy cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: a) LËp danh môc di s¶n; thu håi tµi s¶n thuéc di s¶n cña ngêi chÕtmµ ngêi kh¸c ®ang chiÕm h÷u, trõ trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c; b) B¶o qu¶n di s¶n; kh«ng ®îc b¸n, trao ®æi, tÆng cho, cÇm cè, thÕchÊp vµ ®Þnh ®o¹t tµi s¶n b»ng c¸c h×nh thøc kh¸c, nÕu kh«ng ®îcnh÷ng ngêi thõa kÕ ®ång ý b»ng v¨n b¶n; c) Th«ng b¸o vÒ di s¶n cho nh÷ng ngêi thõa kÕ; d) Båi thêng thiÖt h¹i, nÕu vi ph¹m nghÜa vô cña m×nh mµ g©y thiÖth¹i; ®) Giao l¹i di s¶n theo yªu cÇu cña ngêi thõa kÕ. 2. Ngêi ®ang chiÕm h÷u, sö dông, qu¶n lý di s¶n quy ®Þnh t¹i kho¶n2 §iÒu 638 cña Bé luËt nµy cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: a) B¶o qu¶n di s¶n; kh«ng ®îc b¸n, trao ®æi, tÆng cho, cÇm cè, thÕchÊp vµ ®Þnh ®o¹t tµi s¶n b»ng c¸c h×nh thøc kh¸c; b) Th«ng b¸o vÒ di s¶n cho nh÷ng ngêi thõa kÕ; c) Båi thêng thiÖt h¹i, nÕu vi ph¹m nghÜa vô cña m×nh mµ g©y thiÖth¹i; d) Giao l¹i di s¶n theo tho¶ thuËn trong hîp ®ång víi ngêi ®Ó l¹i di s¶nhoÆc theo yªu cÇu cña ngêi thõa kÕ. §iÒu 640. QuyÒn cña ngêi qu¶n lý di s¶n 1. Ngêi qu¶n lý di s¶n quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 vµ kho¶n 3 §iÒu 638 cñaBé luËt nµy cã c¸c quyÒn sau ®©y: a) §¹i diÖn cho nh÷ng ngêi thõa kÕ trong quan hÖ víi ngêi thø ba liªnquan ®Õn di s¶n thõa kÕ; b) §îc hëng thï lao theo tho¶ thuËn víi nh÷ng ngêi thõa kÕ. 2. Ngêi ®ang chiÕm h÷u, sö dông, qu¶n lý di s¶n quy ®Þnh t¹i kho¶n2 §iÒu 638 cña Bé luËt nµy cã c¸c quyÒn sau ®©y: a) §îc tiÕp tôc sö dông di s¶n theo tho¶ thuËn trong hîp ®ång víi ngêi®Ó l¹i di s¶n hoÆc ®îc sù ®ång ý cña nh÷ng ngêi thõa kÕ; b) §îc hëng thï lao theo tho¶ thuËn víi nh÷ng ngêi thõa kÕ. §iÒu 641. ViÖc thõa kÕ cña nh÷ng ngêi cã quyÒn thõa kÕ di s¶n cña nhau mµ chÕt cïng thêi ®iÓm Trong trêng hîp nh÷ng ngêi cã quyÒn thõa kÕ di s¶n cña nhau ®ÒuchÕt cïng thêi ®iÓm hoÆc ®îc coi lµ chÕt cïng thêi ®iÓm do kh«ng thÓx¸c ®Þnh ®îc ngêi nµo chÕt tríc (sau ®©y gäi lµ chÕt cïng thêi ®iÓm) th×
  • 151. 151hä kh«ng ®îc thõa kÕ di s¶n cña nhau vµ di s¶n cña mçi ngêi do ngêi thõakÕ cña ngêi ®ã hëng, trõ trêng hîp thõa kÕ thÕ vÞ theo quy ®Þnh t¹i §iÒu677 cña Bé luËt nµy. §iÒu 642. Tõ chèi nhËn di s¶n 1. Ngêi thõa kÕ cã quyÒn tõ chèi nhËn di s¶n, trõ trêng hîp viÖc tõchèi nh»m trèn tr¸nh viÖc thùc hiÖn nghÜa vô tµi s¶n cña m×nh ®èi víingêi kh¸c. 2. ViÖc tõ chèi nhËn di s¶n ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n; ngêi tõ chèiph¶i b¸o cho nh÷ng ngêi thõa kÕ kh¸c, ngêi ®îc giao nhiÖm vô ph©n chiadi s¶n, c¬ quan c«ng chøng hoÆc Uû ban nh©n d©n x·, phêng, thÞ trÊnn¬i cã ®Þa ®iÓm më thõa kÕ vÒ viÖc tõ chèi nhËn di s¶n. 3. Thêi h¹n tõ chèi nhËn di s¶n lµ s¸u th¸ng, kÓ tõ ngµy më thõa kÕ.Sau s¸u th¸ng kÓ tõ ngµy më thõa kÕ nÕu kh«ng cã tõ chèi nhËn di s¶nth× ®îc coi lµ ®ång ý nhËn thõa kÕ. §iÒu 643. Ngêi kh«ng ®îc quyÒn hëng di s¶n 1. Nh÷ng ngêi sau ®©y kh«ng ®îc quyÒn hëng di s¶n: a) Ngêi bÞ kÕt ¸n vÒ hµnh vi cè ý x©m ph¹m tÝnh m¹ng, søc khoÎhoÆc vÒ hµnh vi ngîc ®·i nghiªm träng, hµnh h¹ ngêi ®Ó l¹i di s¶n, x©mph¹m nghiªm träng danh dù, nh©n phÈm cña ngêi ®ã; b) Ngêi vi ph¹m nghiªm träng nghÜa vô nu«i dìng ngêi ®Ó l¹i di s¶n; c) Ngêi bÞ kÕt ¸n vÒ hµnh vi cè ý x©m ph¹m tÝnh m¹ng ngêi thõa kÕkh¸c nh»m hëng mét phÇn hoÆc toµn bé phÇn di s¶n mµ ngêi thõa kÕ®ã cã quyÒn hëng; d) Ngêi cã hµnh vi lõa dèi, cìng Ðp hoÆc ng¨n c¶n ngêi ®Ó l¹i di s¶ntrong viÖc lËp di chóc; gi¶ m¹o di chóc, söa ch÷a di chóc, huû di chócnh»m hëng mét phÇn hoÆc toµn bé di s¶n tr¸i víi ý chÝ cña ngêi ®Ó l¹i dis¶n. 2. Nh÷ng ngêi quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy vÉn ®îc hëng di s¶n,nÕu ngêi ®Ó l¹i di s¶n ®· biÕt hµnh vi cña nh÷ng ngêi ®ã, nhng vÉn chohä hëng di s¶n theo di chóc. §iÒu 644. Tµi s¶n kh«ng cã ngêi nhËn thõa kÕ thuéc Nhµ níc Trong trêng hîp kh«ng cã ngêi thõa kÕ theo di chóc, theo ph¸p luËthoÆc cã nhng kh«ng ®îc quyÒn hëng di s¶n, tõ chèi nhËn di s¶n th× tµis¶n cßn l¹i sau khi ®· thùc hiÖn nghÜa vô vÒ tµi s¶n mµ kh«ng cã ngêinhËn thõa kÕ thuéc Nhµ níc. §iÒu 645. Thêi hiÖu khëi kiÖn vÒ thõa kÕ Thêi hiÖu khëi kiÖn ®Ó ngêi thõa kÕ yªu cÇu chia di s¶n, x¸c nhËnquyÒn thõa kÕ cña m×nh hoÆc b¸c bá quyÒn thõa kÕ cña ngêi kh¸c lµ
  • 152. 152mêi n¨m, kÓ tõ thêi ®iÓm më thõa kÕ. Thêi hiÖu khëi kiÖn ®Ó yªu cÇu ngêi thõa kÕ thùc hiÖn nghÜa vô vÒtµi s¶n cña ngêi chÕt ®Ó l¹i lµ ba n¨m, kÓ tõ thêi ®iÓm më thõa kÕ. Ch¬ng XXIII THõA KÕ THEO DI CHóC §iÒu 646. Di chóc Di chóc lµ sù thÓ hiÖn ý chÝ cña c¸ nh©n nh»m chuyÓn tµi s¶n cñam×nh cho ngêi kh¸c sau khi chÕt. §iÒu 647. Ngêi lËp di chóc 1. Ngêi ®· thµnh niªn cã quyÒn lËp di chóc, trõ trêng hîp ngêi ®ã bÞbÖnh t©m thÇn hoÆc m¾c bÖnh kh¸c mµ kh«ng thÓ nhËn thøc vµ lµmchñ ®îc hµnh vi cña m×nh. 2. Ngêi tõ ®ñ mêi l¨m tuæi ®Õn cha ®ñ mêi t¸m tuæi cã thÓ lËp dichóc, nÕu ®îc cha, mÑ hoÆc ngêi gi¸m hé ®ång ý. §iÒu 648. QuyÒn cña ngêi lËp di chóc Ngêi lËp di chóc cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. ChØ ®Þnh ngêi thõa kÕ; truÊt quyÒn hëng di s¶n cña ngêi thõakÕ; 2. Ph©n ®Þnh phÇn di s¶n cho tõng ngêi thõa kÕ; 3. Dµnh mét phÇn tµi s¶n trong khèi di s¶n ®Ó di tÆng, thê cóng; 4. Giao nghÜa vô cho ngêi thõa kÕ; 5. ChØ ®Þnh ngêi gi÷ di chóc, ngêi qu¶n lý di s¶n, ngêi ph©n chia dis¶n. §iÒu 649. H×nh thøc cña di chóc Di chóc ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n; nÕu kh«ng thÓ lËp ®îc di chócb»ng v¨n b¶n th× cã thÓ di chóc miÖng. Ngêi thuéc d©n téc thiÓu sè cã quyÒn lËp di chóc b»ng ch÷ viÕthoÆc tiÕng nãi cña d©n téc m×nh. §iÒu 650. Di chóc b»ng v¨n b¶n Di chóc b»ng v¨n b¶n bao gåm: 1. Di chóc b»ng v¨n b¶n kh«ng cã ngêi lµm chøng; 2. Di chóc b»ng v¨n b¶n cã ngêi lµm chøng; 3. Di chóc b»ng v¨n b¶n cã c«ng chøng; 4. Di chóc b»ng v¨n b¶n cã chøng thùc.
  • 153. 153 §iÒu 651. Di chóc miÖng 1. Trong trêng hîp tÝnh m¹ng mét ngêi bÞ c¸i chÕt ®e däa do bÖnhtËt hoÆc c¸c nguyªn nh©n kh¸c mµ kh«ng thÓ lËp di chóc b»ng v¨n b¶nth× cã thÓ di chóc miÖng. 2. Sau ba th¸ng, kÓ tõ thêi ®iÓm di chóc miÖng mµ ngêi di chóc cßnsèng, minh mÉn, s¸ng suèt th× di chóc miÖng mÆc nhiªn bÞ huû bá. §iÒu 652. Di chóc hîp ph¸p 1. Di chóc ®îc coi lµ hîp ph¸p ph¶i cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn sau ®©y: a) Ngêi lËp di chóc minh mÉn, s¸ng suèt trong khi lËp di chóc; kh«ngbÞ lõa dèi, ®e do¹ hoÆc cìng Ðp; b) Néi dung di chóc kh«ng tr¸i ph¸p luËt, ®¹o ®øc x· héi; h×nh thøc dichóc kh«ng tr¸i quy ®Þnh cña ph¸p luËt. 2. Di chóc cña ngêi tõ ®ñ mêi l¨m tuæi ®Õn cha ®ñ mêi t¸m tuæi ph¶i®îc lËp thµnh v¨n b¶n vµ ph¶i ®îc cha, mÑ hoÆc ngêi gi¸m hé ®ång ý. 3. Di chóc cña ngêi bÞ h¹n chÕ vÒ thÓ chÊt hoÆc cña ngêi kh«ngbiÕt ch÷ ph¶i ®îc ngêi lµm chøng lËp thµnh v¨n b¶n vµ cã c«ng chønghoÆc chøng thùc. 4. Di chóc b»ng v¨n b¶n kh«ng cã c«ng chøng, chøng thùc chØ ®îccoi lµ hîp ph¸p, nÕu cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn ®îc quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒunµy. 5. Di chóc miÖng ®îc coi lµ hîp ph¸p, nÕu ngêi di chóc miÖng thÓhiÖn ý chÝ cuèi cïng cña m×nh tríc mÆt Ýt nhÊt hai ngêi lµm chøng vµngay sau ®ã nh÷ng ngêi lµm chøng ghi chÐp l¹i, cïng ký tªn hoÆc ®iÓmchØ. Trong thêi h¹n n¨m ngµy, kÓ tõ ngµy ngêi di chóc miÖng thÓ hiÖn ýchÝ cuèi cïng th× di chóc ph¶i ®îc c«ng chøng hoÆc chøng thùc. §iÒu 653. Néi dung cña di chóc b»ng v¨n b¶n 1. Di chóc ph¶i ghi râ: a) Ngµy, th¸ng, n¨m lËp di chóc; b) Hä, tªn vµ n¬i c tró cña ngêi lËp di chóc; c) Hä, tªn ngêi, c¬ quan, tæ chøc ®îc hëng di s¶n hoÆc x¸c ®Þnh râc¸c ®iÒu kiÖn ®Ó c¸ nh©n, c¬ quan, tæ chøc ®îc hëng di s¶n; d) Di s¶n ®Ó l¹i vµ n¬i cã di s¶n; ®) ViÖc chØ ®Þnh ngêi thùc hiÖn nghÜa vô vµ néi dung cña nghÜavô. 2. Di chóc kh«ng ®îc viÕt t¾t hoÆc viÕt b»ng ký hiÖu; nÕu di chócgåm nhiÒu trang th× mçi trang ph¶i ®îc ®¸nh sè thø tù vµ cã ch÷ ký hoÆc®iÓm chØ cña ngêi lËp di chóc.
  • 154. 154 §iÒu 654. Ngêi lµm chøng cho viÖc lËp di chóc Mäi ngêi ®Òu cã thÓ lµm chøng cho viÖc lËp di chóc, trõ nh÷ng ngêisau ®©y: 1. Ngêi thõa kÕ theo di chóc hoÆc theo ph¸p luËt cña ngêi lËp dichóc; 2. Ngêi cã quyÒn, nghÜa vô tµi s¶n liªn quan tíi néi dung di chóc; 3. Ngêi cha ®ñ mêi t¸m tuæi, ngêi kh«ng cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù. §iÒu 655. Di chóc b»ng v¨n b¶n kh«ng cã ngêi lµm chøng Ngêi lËp di chóc ph¶i tù tay viÕt vµ ký vµo b¶n di chóc. ViÖc lËp di chóc b»ng v¨n b¶n kh«ng cã ngêi lµm chøng ph¶i tu©ntheo quy ®Þnh t¹i §iÒu 653 cña Bé luËt nµy. §iÒu 656. Di chóc b»ng v¨n b¶n cã ngêi lµm chøng Trong trêng hîp ngêi lËp di chóc kh«ng thÓ tù m×nh viÕt b¶n di chócth× cã thÓ nhê ngêi kh¸c viÕt, nhng ph¶i cã Ýt nhÊt lµ hai ngêi lµm chøng.Ngêi lËp di chóc ph¶i ký hoÆc ®iÓm chØ vµo b¶n di chóc tríc mÆt nh÷ngngêi lµm chøng; nh÷ng ngêi lµm chøng x¸c nhËn ch÷ ký, ®iÓm chØ cñangêi lËp di chóc vµ ký vµo b¶n di chóc. ViÖc lËp di chóc ph¶i tu©n theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 653 vµ §iÒu 654cña Bé luËt nµy. §iÒu 657. Di chóc cã c«ng chøng hoÆc chøng thùc Ngêi lËp di chóc cã thÓ yªu cÇu c«ng chøng hoÆc chøng thùc b¶n dichóc. §iÒu 658. Thñ tôc lËp di chóc t¹i c¬ quan c«ng chøng hoÆc Uû ban nh©n d©n x·, phêng, thÞ trÊn ViÖc lËp di chóc t¹i c¬ quan c«ng chøng hoÆc Uû ban nh©n d©n x·,phêng, thÞ trÊn ph¶i tu©n theo thñ tôc sau ®©y: 1. Ngêi lËp di chóc tuyªn bè néi dung cña di chóc tríc c«ng chøng viªnhoÆc ngêi cã thÈm quyÒn chøng thùc cña Uû ban nh©n d©n x·, phêng,thÞ trÊn. C«ng chøng viªn hoÆc ngêi cã thÈm quyÒn chøng thùc ph¶i ghichÐp l¹i néi dung mµ ngêi lËp di chóc ®· tuyªn bè. Ngêi lËp di chóc kýhoÆc ®iÓm chØ vµo b¶n di chóc sau khi x¸c nhËn b¶n di chóc ®· ®îc ghichÐp chÝnh x¸c vµ thÓ hiÖn ®óng ý chÝ cña m×nh. C«ng chøng viªnhoÆc ngêi cã thÈm quyÒn chøng thùc cña Uû ban nh©n d©n x·, phêng,thÞ trÊn ký vµo b¶n di chóc; 2. Trong trêng hîp ngêi lËp di chóc kh«ng ®äc ®îc hoÆc kh«ng nghe®îc b¶n di chóc, kh«ng ký hoÆc kh«ng ®iÓm chØ ®îc th× ph¶i nhê ngêilµm chøng vµ ngêi nµy ph¶i ký x¸c nhËn tríc mÆt c«ng chøng viªn hoÆcngêi cã thÈm quyÒn chøng thùc cña Uû ban nh©n d©n x·, phêng, thÞ
  • 155. 155trÊn. C«ng chøng viªn, ngêi cã thÈm quyÒn chøng thùc cña Uû ban nh©nd©n x·, phêng, thÞ trÊn chøng nhËn b¶n di chóc tríc mÆt ngêi lËp di chócvµ ngêi lµm chøng. §iÒu 659. Ngêi kh«ng ®îc c«ng chøng, chøng thùc di chóc C«ng chøng viªn, ngêi cã thÈm quyÒn cña Uû ban nh©n d©n x·, ph-êng, thÞ trÊn kh«ng ®îc c«ng chøng, chøng thùc ®èi víi di chóc, nÕu hälµ: 1. Ngêi thõa kÕ theo di chóc hoÆc theo ph¸p luËt cña ngêi lËp dichóc; 2. Ngêi cã cha, mÑ, vî hoÆc chång, con lµ ngêi thõa kÕ theo di chóchoÆc theo ph¸p luËt; 3. Ngêi cã quyÒn, nghÜa vô vÒ tµi s¶n liªn quan tíi néi dung di chóc. §iÒu 660. Di chóc b»ng v¨n b¶n cã gi¸ trÞ nh di chóc ®îc c«ng chøng, chøng thùc Di chóc b»ng v¨n b¶n cã gi¸ trÞ nh di chóc ®îc c«ng chøng hoÆcchøng thùc bao gåm: 1. Di chóc cña qu©n nh©n t¹i ngò cã x¸c nhËn cña thñ trëng ®¬n vÞtõ cÊp ®¹i ®éi trë lªn, nÕu qu©n nh©n kh«ng thÓ yªu cÇu c«ng chønghoÆc chøng thùc; 2. Di chóc cña ngêi ®ang ®i trªn tµu biÓn, m¸y bay cã x¸c nhËn cñangêi chØ huy ph¬ng tiÖn ®ã; 3. Di chóc cña ngêi ®ang ®iÒu trÞ t¹i bÖnh viÖn, c¬ së ch÷a bÖnh,®iÒu dìng kh¸c cã x¸c nhËn cña ngêi phô tr¸ch bÖnh viÖn, c¬ së ®ã; 4. Di chóc cña ngêi ®ang lµm c«ng viÖc kh¶o s¸t, th¨m dß, nghiªn cøuë vïng rõng nói, h¶i ®¶o cã x¸c nhËn cña ngêi phô tr¸ch ®¬n vÞ; 5. Di chóc cña c«ng d©n ViÖt Nam ®ang ë níc ngoµi cã chøng nhËncña c¬ quan l·nh sù, ®¹i diÖn ngo¹i giao ViÖt Nam ë níc ®ã; 6. Di chóc cña ngêi ®ang bÞ t¹m giam, ®ang chÊp hµnh h×nh ph¹t tï,ngêi ®ang chÊp hµnh biÖn ph¸p xö lý hµnh chÝnh t¹i c¬ së gi¸o dôc, c¬ sëch÷a bÖnh cã x¸c nhËn cña ngêi phô tr¸ch c¬ së ®ã. §iÒu 661. Di chóc do c«ng chøng viªn lËp t¹i chç ë 1. Ngêi lËp di chóc cã thÓ yªu cÇu c«ng chøng viªn tíi chç ë cñam×nh ®Ó lËp di chóc. 2. Thñ tôc lËp di chóc t¹i chç ë ®îc tiÕn hµnh nh thñ tôc lËp di chóc t¹ic¬ quan c«ng chøng theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 658 cña Bé luËt nµy. §iÒu 662. Söa ®æi, bæ sung, thay thÕ, huû bá di chóc 1. Ngêi lËp di chóc cã thÓ söa ®æi, bæ sung, thay thÕ, huû bá di
  • 156. 156chóc vµo bÊt cø lóc nµo. 2. Trong trêng hîp ngêi lËp di chóc bæ sung di chóc th× di chóc ®· lËpvµ phÇn bæ sung cã hiÖu lùc ph¸p luËt nh nhau; nÕu mét phÇn cña dichóc ®· lËp vµ phÇn bæ sung m©u thuÉn nhau th× chØ phÇn bæ sungcã hiÖu lùc ph¸p luËt. 3. Trong trêng hîp ngêi lËp di chóc thay thÕ di chóc b»ng di chóc míith× di chóc tríc bÞ huû bá. §iÒu 663. Di chóc chung cña vî, chång Vî, chång cã thÓ lËp di chóc chung ®Ó ®Þnh ®o¹t tµi s¶n chung. §iÒu 664. Söa ®æi, bæ sung, thay thÕ, huû bá di chóc chung cña vî,chång 1. Vî, chång cã thÓ söa ®æi, bæ sung, thay thÕ, huû bá di chócchung bÊt cø lóc nµo. 2. Khi vî hoÆc chång muèn söa ®æi, bæ sung, thay thÕ, huû bá dichóc chung th× ph¶i ®îc sù ®ång ý cña ngêi kia; nÕu mét ngêi ®· chÕtth× ngêi kia chØ cã thÓ söa ®æi, bæ sung di chóc liªn quan ®Õn phÇn tµis¶n cña m×nh. §iÒu 665. Göi gi÷ di chóc 1. Ngêi lËp di chóc cã thÓ yªu cÇu c¬ quan c«ng chøng lu gi÷ hoÆcgöi ngêi kh¸c gi÷ b¶n di chóc. 2. Trong trêng hîp c¬ quan c«ng chøng lu gi÷ b¶n di chóc th× ph¶ib¶o qu¶n, gi÷ g×n theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ c«ng chøng. 3. C¸ nh©n gi÷ b¶n di chóc cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: a) Gi÷ bÝ mËt néi dung di chóc; b) Gi÷ g×n, b¶o qu¶n b¶n di chóc; nÕu b¶n di chóc bÞ thÊt l¹c, h h¹ith× ph¶i b¸o ngay cho ngêi lËp di chóc; c) Giao l¹i b¶n di chóc cho ngêi thõa kÕ hoÆc ngêi cã thÈm quyÒnc«ng bè di chóc, khi ngêi lËp di chóc chÕt. ViÖc giao l¹i b¶n di chóc ph¶i®îc lËp thµnh v¨n b¶n, cã ch÷ ký cña ngêi giao, ngêi nhËn vµ tríc sù cãmÆt cña hai ngêi lµm chøng. §iÒu 666. Di chóc bÞ thÊt l¹c, h h¹i 1. KÓ tõ thêi ®iÓm më thõa kÕ, nÕu b¶n di chóc bÞ thÊt l¹c hoÆc bÞh h¹i ®Õn møc kh«ng thÓ hiÖn ®îc ®Çy ®ñ ý chÝ cña ngêi lËp di chóc vµcòng kh«ng cã b»ng chøng nµo chøng minh ®îc ý nguyÖn ®Ých thùc cñangêi lËp di chóc th× coi nh kh«ng cã di chóc vµ ¸p dông c¸c quy ®Þnh vÒthõa kÕ theo ph¸p luËt. 2. Trong trêng hîp di s¶n cha chia mµ t×m thÊy di chóc th× di s¶n ®îcchia theo di chóc.
  • 157. 157 §iÒu 667. HiÖu lùc ph¸p luËt cña di chóc 1. Di chóc cã hiÖu lùc ph¸p luËt tõ thêi ®iÓm më thõa kÕ. 2. Di chóc kh«ng cã hiÖu lùc ph¸p luËt toµn bé hoÆc mét phÇn trongc¸c trêng hîp sau ®©y: a) Ngêi thõa kÕ theo di chóc chÕt tríc hoÆc chÕt cïng thêi ®iÓm víingêi lËp di chóc; b) C¬ quan, tæ chøc ®îc chØ ®Þnh lµ ngêi thõa kÕ kh«ng cßn vµothêi ®iÓm më thõa kÕ. Trong trêng hîp cã nhiÒu ngêi thõa kÕ theo di chóc mµ cã ngêi chÕttríc hoÆc chÕt cïng thêi ®iÓm víi ngêi lËp di chóc, mét trong nhiÒu c¬quan, tæ chøc ®îc chØ ®Þnh hëng thõa kÕ theo di chóc kh«ng cßn vµothêi ®iÓm më thõa kÕ th× chØ phÇn di chóc cã liªn quan ®Õn c¸ nh©n,c¬ quan, tæ chøc nµy kh«ng cã hiÖu lùc ph¸p luËt. 3. Di chóc kh«ng cã hiÖu lùc ph¸p luËt, nÕu di s¶n ®Ó l¹i cho ngêithõa kÕ kh«ng cßn vµo thêi ®iÓm më thõa kÕ; nÕu di s¶n ®Ó l¹i cho ngêithõa kÕ chØ cßn mét phÇn th× phÇn di chóc vÒ phÇn di s¶n cßn l¹i vÉncã hiÖu lùc. 4. Khi di chóc cã phÇn kh«ng hîp ph¸p mµ kh«ng ¶nh hëng ®Õn hiÖulùc cña c¸c phÇn cßn l¹i th× chØ phÇn ®ã kh«ng cã hiÖu lùc ph¸p luËt. 5. Khi mét ngêi ®Ó l¹i nhiÒu b¶n di chóc ®èi víi mét tµi s¶n th× chØb¶n di chóc sau cïng cã hiÖu lùc ph¸p luËt. §iÒu 668. HiÖu lùc ph¸p luËt cña di chóc chung cña vî, chång Di chóc chung cña vî, chång cã hiÖu lùc tõ thêi ®iÓm ngêi sau cïngchÕt hoÆc t¹i thêi ®iÓm vî, chång cïng chÕt. §iÒu 669. Ngêi thõa kÕ kh«ng phô thuéc vµo néi dung cña di chóc Nh÷ng ngêi sau ®©y vÉn ®îc hëng phÇn di s¶n b»ng hai phÇn basuÊt cña mét ngêi thõa kÕ theo ph¸p luËt, nÕu di s¶n ®îc chia theo ph¸pluËt, trong trêng hîp hä kh«ng ®îc ngêi lËp di chóc cho hëng di s¶n hoÆcchØ cho hëng phÇn di s¶n Ýt h¬n hai phÇn ba suÊt ®ã, trõ khi hä lµnh÷ng ngêi tõ chèi nhËn di s¶n theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 642 hoÆc hä lµnh÷ng ngêi kh«ng cã quyÒn hëng di s¶n theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu643 cña Bé luËt nµy: 1. Con cha thµnh niªn, cha, mÑ, vî, chång; 2. Con ®· thµnh niªn mµ kh«ng cã kh¶ n¨ng lao ®éng. §iÒu 670. Di s¶n dïng vµo viÖc thê cóng 1. Trong trêng hîp ngêi lËp di chóc cã ®Ó l¹i mét phÇn di s¶n dïngvµo viÖc thê cóng th× phÇn di s¶n ®ã kh«ng ®îc chia thõa kÕ vµ ®îc giaocho mét ngêi ®· ®îc chØ ®Þnh trong di chóc qu¶n lý ®Ó thùc hiÖn viÖc
  • 158. 158thê cóng; nÕu ngêi ®îc chØ ®Þnh kh«ng thùc hiÖn ®óng di chóc hoÆckh«ng theo tho¶ thuËn cña nh÷ng ngêi thõa kÕ th× nh÷ng ngêi thõa kÕ cãquyÒn giao phÇn di s¶n dïng vµo viÖc thê cóng cho ngêi kh¸c qu¶n lý ®Óthê cóng. Trong trêng hîp ngêi ®Ó l¹i di s¶n kh«ng chØ ®Þnh ngêi qu¶n lý dis¶n thê cóng th× nh÷ng ngêi thõa kÕ cö mét ngêi qu¶n lý di s¶n thê cóng. Trong trêng hîp tÊt c¶ nh÷ng ngêi thõa kÕ theo di chóc ®Òu ®· chÕtth× phÇn di s¶n dïng ®Ó thê cóng thuéc vÒ ngêi ®ang qu¶n lý hîp ph¸p dis¶n ®ã trong sè nh÷ng ngêi thuéc diÖn thõa kÕ theo ph¸p luËt. 2. Trong trêng hîp toµn bé di s¶n cña ngêi chÕt kh«ng ®ñ ®Ó thanhto¸n nghÜa vô tµi s¶n cña ngêi ®ã th× kh«ng ®îc dµnh mét phÇn di s¶ndïng vµo viÖc thê cóng. §iÒu 671. Di tÆng 1. Di tÆng lµ viÖc ngêi lËp di chóc dµnh mét phÇn di s¶n ®Ó tÆngcho ngêi kh¸c. ViÖc di tÆng ph¶i ®îc ghi râ trong di chóc. 2. Ngêi ®îc di tÆng kh«ng ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô tµi s¶n ®èi víiphÇn ®îc di tÆng, trõ trêng hîp toµn bé di s¶n kh«ng ®ñ ®Ó thanh to¸nnghÜa vô tµi s¶n cña ngêi lËp di chóc th× phÇn di tÆng còng ®îc dïng®Ó thùc hiÖn phÇn nghÜa vô cßn l¹i cña ngêi nµy. §iÒu 672. C«ng bè di chóc 1. Trong trêng hîp di chóc b»ng v¨n b¶n ®îc lu gi÷ t¹i c¬ quan c«ngchøng th× c«ng chøng viªn lµ ngêi c«ng bè di chóc. 2. Trong trêng hîp ngêi ®Ó l¹i di chóc chØ ®Þnh ngêi c«ng bè di chócth× ngêi nµy cã nghÜa vô c«ng bè di chóc; nÕu ngêi ®Ó l¹i di chóc kh«ngchØ ®Þnh hoÆc cã chØ ®Þnh nhng ngêi ®îc chØ ®Þnh tõ chèi c«ng bèdi chóc th× nh÷ng ngêi thõa kÕ cßn l¹i tho¶ thuËn cö ngêi c«ng bè dichóc. 3. Sau thêi ®iÓm më thõa kÕ, ngêi c«ng bè di chóc ph¶i sao göi dichóc tíi tÊt c¶ nh÷ng ngêi cã liªn quan ®Õn néi dung di chóc. 4. Ngêi nhËn ®îc b¶n sao di chóc cã quyÒn yªu cÇu ®èi chiÕu víi b¶ngèc cña di chóc. 5. Trong trêng hîp di chóc ®îc lËp b»ng tiÕng níc ngoµi th× b¶n dichóc ®ã ph¶i ®îc dÞch ra tiÕng ViÖt vµ ph¶i cã c«ng chøng. §iÒu 673. Gi¶i thÝch néi dung di chóc Trong trêng hîp néi dung di chóc kh«ng râ rµng dÉn ®Õn nhiÒu c¸chhiÓu kh¸c nhau th× ngêi c«ng bè di chóc vµ nh÷ng ngêi thõa kÕ ph¶i cïngnhau gi¶i thÝch néi dung di chóc dùa trªn ý nguyÖn ®Ých thùc tríc ®©ycña ngêi chÕt, cã xem xÐt ®Õn mèi quan hÖ cña ngêi chÕt víi ngêi thõakÕ theo di chóc. Khi nh÷ng ngêi nµy kh«ng nhÊt trÝ vÒ c¸ch hiÓu néi
  • 159. 159dung di chóc th× coi nh kh«ng cã di chóc vµ viÖc chia di s¶n ®îc ¸p dôngtheo quy ®Þnh vÒ thõa kÕ theo ph¸p luËt. Trong trêng hîp cã mét phÇn néi dung di chóc kh«ng gi¶i thÝch ®îcnhng kh«ng ¶nh hëng ®Õn c¸c phÇn cßn l¹i cña di chóc th× chØ phÇnkh«ng gi¶i thÝch ®îc kh«ng cã hiÖu lùc. Ch¬ng XXIV THõA KÕ THEO PH¸P LUËT §iÒu 674. Thõa kÕ theo ph¸p luËt Thõa kÕ theo ph¸p luËt lµ thõa kÕ theo hµng thõa kÕ, ®iÒu kiÖn vµtr×nh tù thõa kÕ do ph¸p luËt quy ®Þnh. §iÒu 675. Nh÷ng trêng hîp thõa kÕ theo ph¸p luËt 1. Thõa kÕ theo ph¸p luËt ®îc ¸p dông trong nh÷ng trêng hîp sau®©y: a) Kh«ng cã di chóc; b) Di chóc kh«ng hîp ph¸p; c) Nh÷ng ngêi thõa kÕ theo di chóc ®Òu chÕt tríc hoÆc chÕt cïngthêi ®iÓm víi ngêi lËp di chóc; c¬ quan, tæ chøc ®îc hëng thõa kÕ theo dichóc kh«ng cßn vµo thêi ®iÓm më thõa kÕ; d) Nh÷ng ngêi ®îc chØ ®Þnh lµm ngêi thõa kÕ theo di chóc mµkh«ng cã quyÒn hëng di s¶n hoÆc tõ chèi quyÒn nhËn di s¶n. 2. Thõa kÕ theo ph¸p luËt còng ®îc ¸p dông ®èi víi c¸c phÇn di s¶nsau ®©y: a) PhÇn di s¶n kh«ng ®îc ®Þnh ®o¹t trong di chóc; b) PhÇn di s¶n cã liªn quan ®Õn phÇn cña di chóc kh«ng cã hiÖu lùcph¸p luËt; c) PhÇn di s¶n cã liªn quan ®Õn ngêi ®îc thõa kÕ theo di chóc nhnghä kh«ng cã quyÒn hëng di s¶n, tõ chèi quyÒn nhËn di s¶n, chÕt tríchoÆc chÕt cïng thêi ®iÓm víi ngêi lËp di chóc; liªn quan ®Õn c¬ quan, tæchøc ®îc hëng di s¶n theo di chóc, nhng kh«ng cßn vµo thêi ®iÓm mëthõa kÕ. §iÒu 676. Ngêi thõa kÕ theo ph¸p luËt 1. Nh÷ng ngêi thõa kÕ theo ph¸p luËt ®îc quy ®Þnh theo thø tù sau®©y: a) Hµng thõa kÕ thø nhÊt gåm: vî, chång, cha ®Î, mÑ ®Î, cha nu«i,mÑ nu«i, con ®Î, con nu«i cña ngêi chÕt; b) Hµng thõa kÕ thø hai gåm: «ng néi, bµ néi, «ng ngo¹i, bµ ngo¹i,anh ruét, chÞ ruét, em ruét cña ngêi chÕt; ch¸u ruét cña ngêi chÕt mµ ng-
  • 160. 160êi chÕt lµ «ng néi, bµ néi, «ng ngo¹i, bµ ngo¹i; c) Hµng thõa kÕ thø ba gåm: cô néi, cô ngo¹i cña ngêi chÕt; b¸c ruét,chó ruét, cËu ruét, c« ruét, d× ruét cña ngêi chÕt; ch¸u ruét cña ngêi chÕtmµ ngêi chÕt lµ b¸c ruét, chó ruét, cËu ruét, c« ruét, d× ruét, ch¾t ruétcña ngêi chÕt mµ ngêi chÕt lµ cô néi, cô ngo¹i. 2. Nh÷ng ngêi thõa kÕ cïng hµng ®îc hëng phÇn di s¶n b»ng nhau. 3. Nh÷ng ngêi ë hµng thõa kÕ sau chØ ®îc hëng thõa kÕ, nÕu kh«ngcßn ai ë hµng thõa kÕ tríc do ®· chÕt, kh«ng cã quyÒn hëng di s¶n, bÞtruÊt quyÒn hëng di s¶n hoÆc tõ chèi nhËn di s¶n. §iÒu 677. Thõa kÕ thÕ vÞ Trong trêng hîp con cña ngêi ®Ó l¹i di s¶n chÕt tríc hoÆc cïng métthêi ®iÓm víi ngêi ®Ó l¹i di s¶n th× ch¸u ®îc hëng phÇn di s¶n mµ chahoÆc mÑ cña ch¸u ®îc hëng nÕu cßn sèng; nÕu ch¸u còng chÕt tríchoÆc cïng mét thêi ®iÓm víi ngêi ®Ó l¹i di s¶n th× ch¾t ®îc hëng phÇn dis¶n mµ cha hoÆc mÑ cña ch¾t ®îc hëng nÕu cßn sèng. §iÒu 678. Quan hÖ thõa kÕ gi÷a con nu«i vµ cha nu«i, mÑ nu«i vµ cha ®Î, mÑ ®Î Con nu«i vµ cha nu«i, mÑ nu«i ®îc thõa kÕ di s¶n cña nhau vµ cßn®îc thõa kÕ di s¶n theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 676 vµ §iÒu 677 cña Bé luËtnµy. §iÒu 679. Quan hÖ thõa kÕ gi÷a con riªng vµ bè dîng, mÑ kÕ Con riªng vµ bè dîng, mÑ kÕ nÕu cã quan hÖ ch¨m sãc, nu«i dìngnhau nh cha con, mÑ con th× ®îc thõa kÕ di s¶n cña nhau vµ cßn ®îcthõa kÕ di s¶n theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 676 vµ §iÒu 677 cña Bé luËt nµy. §iÒu 680. ViÖc thõa kÕ trong trêng hîp vî, chång ®· chia tµi s¶n chung, ®ang xin ly h«n, ®· kÕt h«n víi ngêi kh¸c 1. Trong trêng hîp vî, chång ®· chia tµi s¶n chung khi h«n nh©n cßntån t¹i mµ sau ®ã mét ngêi chÕt th× ngêi cßn sèng vÉn ®îc thõa kÕ dis¶n. 2. Trong trêng hîp vî, chång xin ly h«n mµ cha ®îc hoÆc ®· ®îc Toµ¸n cho ly h«n b»ng b¶n ¸n hoÆc quyÕt ®Þnh cha cã hiÖu lùc ph¸p luËt,nÕu mét ngêi chÕt th× ngêi cßn sèng vÉn ®îc thõa kÕ di s¶n. 3. Ngêi ®ang lµ vî hoÆc chång cña mét ngêi t¹i thêi ®iÓm ngêi ®ãchÕt th× dï sau ®ã ®· kÕt h«n víi ngêi kh¸c vÉn ®îc thõa kÕ di s¶n. Ch¬ng XXV THANH TO¸N Vµ PH©N CHIA DI S¶N
  • 161. 161 §iÒu 681. Häp mÆt nh÷ng ngêi thõa kÕ 1. Sau khi cã th«ng b¸o vÒ viÖc më thõa kÕ hoÆc di chóc ®îc c«ngbè, nh÷ng ngêi thõa kÕ cã thÓ häp mÆt ®Ó tho¶ thuËn nh÷ng viÖc sau®©y: a) Cö ngêi qu¶n lý di s¶n, ngêi ph©n chia di s¶n, x¸c ®Þnh quyÒn,nghÜa vô cña nh÷ng ngêi nµy, nÕu ngêi ®Ó l¹i di s¶n kh«ng chØ ®Þnhtrong di chóc; b) C¸ch thøc ph©n chia di s¶n. 2. Mäi tho¶ thuËn cña nh÷ng ngêi thõa kÕ ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n. §iÒu 682. Ngêi ph©n chia di s¶n 1. Ngêi ph©n chia di s¶n cã thÓ ®ång thêi lµ ngêi qu¶n lý di s¶n ®îcchØ ®Þnh trong di chóc hoÆc ®îc nh÷ng ngêi thõa kÕ tho¶ thuËn cö ra. 2. Ngêi ph©n chia di s¶n ph¶i chia di s¶n theo ®óng di chóc hoÆc®óng tho¶ thuËn cña nh÷ng ngêi thõa kÕ theo ph¸p luËt. 3. Ngêi ph©n chia di s¶n ®îc hëng thï lao, nÕu ngêi ®Ó l¹i di s¶n chophÐp trong di chóc hoÆc nh÷ng ngêi thõa kÕ cã tho¶ thuËn. §iÒu 683. Thø tù u tiªn thanh to¸n C¸c nghÜa vô tµi s¶n vµ c¸c kho¶n chi phÝ liªn quan ®Õn thõa kÕ ®îcthanh to¸n theo thø tù sau ®©y: 1. Chi phÝ hîp lý theo tËp qu¸n cho viÖc mai t¸ng; 2. TiÒn cÊp dìng cßn thiÕu; 3. TiÒn trî cÊp cho ngêi sèng n¬ng nhê; 4. TiÒn c«ng lao ®éng; 5. TiÒn båi thêng thiÖt h¹i; 6. ThuÕ vµ c¸c kho¶n nî kh¸c ®èi víi Nhµ níc; 7. TiÒn ph¹t; 8. C¸c kho¶n nî kh¸c ®èi víi c¸ nh©n, ph¸p nh©n hoÆc chñ thÓ kh¸c; 9. Chi phÝ cho viÖc b¶o qu¶n di s¶n; 10. C¸c chi phÝ kh¸c. §iÒu 684. Ph©n chia di s¶n theo di chóc 1. ViÖc ph©n chia di s¶n ®îc thùc hiÖn theo ý chÝ cña ngêi ®Ó l¹i dichóc; nÕu di chóc kh«ng x¸c ®Þnh râ phÇn cña tõng ngêi thõa kÕ th× dis¶n ®îc chia ®Òu cho nh÷ng ngêi ®îc chØ ®Þnh trong di chóc, trõ trênghîp cã tho¶ thuËn kh¸c. 2. Trong trêng hîp di chóc x¸c ®Þnh ph©n chia di s¶n theo hiÖn vËtth× ngêi thõa kÕ ®îc nhËn hiÖn vËt kÌm theo hoa lîi, lîi tøc thu ®îc tõ hiÖn
  • 162. 162vËt ®ã hoÆc ph¶i chÞu phÇn gi¸ trÞ cña hiÖn vËt bÞ gi¶m sót tÝnh ®Õnthêi ®iÓm ph©n chia di s¶n; nÕu hiÖn vËt bÞ tiªu huû do lçi cña ngêi kh¸cth× ngêi thõa kÕ cã quyÒn yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i. 3. Trong trêng hîp di chóc chØ x¸c ®Þnh ph©n chia di s¶n theo tû lÖ®èi víi tæng gi¸ trÞ khèi di s¶n th× tû lÖ nµy ®îc tÝnh trªn gi¸ trÞ khèi dis¶n ®ang cßn vµo thêi ®iÓm ph©n chia di s¶n. §iÒu 685. Ph©n chia di s¶n theo ph¸p luËt 1. Khi ph©n chia di s¶n nÕu cã ngêi thõa kÕ cïng hµng ®· thµnh thainhng cha sinh ra th× ph¶i dµnh l¹i mét phÇn di s¶n b»ng phÇn mµ ngêithõa kÕ kh¸c ®îc hëng, ®Ó nÕu ngêi thõa kÕ ®ã cßn sèng khi sinh ra, ®-îc hëng; nÕu chÕt tríc khi sinh ra th× nh÷ng ngêi thõa kÕ kh¸c ®îc hëng. 2. Nh÷ng ngêi thõa kÕ cã quyÒn yªu cÇu ph©n chia di s¶n b»ng hiÖnvËt; nÕu kh«ng thÓ chia ®Òu b»ng hiÖn vËt th× nh÷ng ngêi thõa kÕ cãthÓ tho¶ thuËn vÒ viÖc ®Þnh gi¸ hiÖn vËt vµ tho¶ thuËn vÒ ngêi nhËnhiÖn vËt; nÕu kh«ng tho¶ thuËn ®îc th× hiÖn vËt ®îc b¸n ®Ó chia. §iÒu 686. H¹n chÕ ph©n chia di s¶n Trong trêng hîp theo ý chÝ cña ngêi lËp di chóc hoÆc theo tho¶thuËn cña tÊt c¶ nh÷ng ngêi thõa kÕ, di s¶n chØ ®îc ph©n chia sau métthêi h¹n nhÊt ®Þnh th× chØ khi ®· hÕt thêi h¹n ®ã di s¶n míi ®îc ®emchia. Trong trêng hîp yªu cÇu chia di s¶n thõa kÕ mµ viÖc chia di s¶n ¶nhhëng nghiªm träng ®Õn ®êi sèng cña bªn vî hoÆc chång cßn sèng vµ gia®×nh th× bªn cßn sèng cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n x¸c ®Þnh phÇn di s¶nmµ nh÷ng ngêi thõa kÕ ®îc hëng nhng cha cho chia di s¶n trong mét thêih¹n nhÊt ®Þnh, nhng kh«ng qu¸ ba n¨m, kÓ tõ thêi ®iÓm më thõa kÕ;nÕu hÕt thêi h¹n do Toµ ¸n x¸c ®Þnh hoÆc bªn cßn sèng ®· kÕt h«n víingêi kh¸c th× nh÷ng ngêi thõa kÕ kh¸c cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n cho chiadi s¶n thõa kÕ. §iÒu 687. Ph©n chia di s¶n trong trêng hîp cã ngêi thõa kÕ míi hoÆc cã ngêi thõa kÕ bÞ b¸c bá quyÒn thõa kÕ 1. Trong trêng hîp ®· ph©n chia di s¶n mµ xuÊt hiÖn ngêi thõa kÕ míith× kh«ng thùc hiÖn viÖc ph©n chia l¹i di s¶n b»ng hiÖn vËt, nhng nh÷ngngêi thõa kÕ ®· nhËn di s¶n ph¶i thanh to¸n cho ngêi thõa kÕ míi métkho¶n tiÒn t¬ng øng víi phÇn di s¶n cña ngêi ®ã t¹i thêi ®iÓm chia thõakÕ theo tû lÖ t¬ng øng víi phÇn di s¶n ®· nhËn, trõ trêng hîp cã tho¶thuËn kh¸c. 2. Trong trêng hîp ®· ph©n chia di s¶n mµ cã ngêi thõa kÕ bÞ b¸c báquyÒn thõa kÕ th× ngêi ®ã ph¶i tr¶ l¹i di s¶n hoÆc thanh to¸n mét kho¶ntiÒn t¬ng ®¬ng víi gi¸ trÞ di s¶n ®îc hëng t¹i thêi ®iÓm chia thõa kÕ chonh÷ng ngêi thõa kÕ, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
  • 163. 163 PHÇN THø N¨M QUY ®ÞNH VÒ ChuyÓn QUYÒN Sö DôNG ®ÊT Ch¬ng XXVI NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG §iÒu 688. C¨n cø x¸c lËp quyÒn sö dông ®Êt 1. §Êt ®ai thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ níc, do ChÝnh phñ thèng nhÊtqu¶n lý. 2. QuyÒn sö dông ®Êt cña c¸ nh©n, ph¸p nh©n, hé gia ®×nh, chñ thÓkh¸c ®îc x¸c lËp do Nhµ níc giao ®Êt, cho thuª ®Êt hoÆc c«ng nhËnquyÒn sö dông ®Êt. 3. QuyÒn sö dông ®Êt cña c¸ nh©n, ph¸p nh©n, hé gia ®×nh, chñ thÓkh¸c còng ®îc x¸c lËp do ®îc ngêi kh¸c chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt phïhîp víi quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai. §iÒu 689. H×nh thøc chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt 1. ViÖc chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt ®îc thùc hiÖn th«ng qua hîp®ång, trõ trêng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 3 §iÒu nµy. 2. Hîp ®ång chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n,cã c«ng chøng, chøng thùc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. 3. ViÖc thõa kÕ quyÒn sö dông ®Êt ®îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh t¹ic¸c ®iÒu tõ §iÒu 733 ®Õn §iÒu 735 cña Bé luËt nµy. §iÒu 690. Gi¸ chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt Gi¸ chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt do c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆc do ph¸pluËt quy ®Þnh. §iÒu 691. Nguyªn t¾c chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt 1. C¸ nh©n, ph¸p nh©n, hé gia ®×nh, chñ thÓ kh¸c sö dông ®Êt ®îcph¸p luËt cho phÐp chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt míi cã quyÒn chuyÓnquyÒn sö dông ®Êt. 2. Khi chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt, c¸c bªn cã quyÒn tho¶ thuËn vÒnéi dung cña hîp ®ång chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt nhng ph¶i phï hîp víiquy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai. 3. Bªn nhËn chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt ph¶i sö dông ®Êt ®óng môc®Ých, ®óng thêi h¹n ghi trong giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt vµphï hîp víi quy ho¹ch, kÕ ho¹ch sö dông ®Êt ë ®Þa ph¬ng t¹i thêi ®iÓmchuyÓn quyÒn sö dông ®Êt. §iÒu 692. HiÖu lùc cña viÖc chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt ViÖc chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt cã hiÖu lùc kÓ tõ thêi ®iÓm ®¨ng
  • 164. 164ký quyÒn sö dông ®Êt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai. Ch¬ng XXVII HîP ®åNG CHUYÓN ®æI QUYÒN Sö DôNG ®ÊT §iÒu 693. Hîp ®ång chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt Hîp ®ång chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸cbªn, theo ®ã c¸c bªn chuyÓn giao ®Êt vµ chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt chonhau theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai. §iÒu 694. Néi dung cña hîp ®ång chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt Hîp ®ång chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt bao gåm c¸c néi dung sau®©y: 1. Tªn, ®Þa chØ cña c¸c bªn; 2. QuyÒn, nghÜa vô cña c¸c bªn; 3. Lo¹i ®Êt, h¹ng ®Êt, diÖn tÝch, vÞ trÝ, sè hiÖu, ranh giíi vµ t×nhtr¹ng ®Êt; 4. Thêi ®iÓm chuyÓn giao ®Êt; 5. Thêi h¹n sö dông ®Êt cña bªn chuyÓn ®æi; thêi h¹n sö dông ®Êtcßn l¹i cña bªn ®îc chuyÓn ®æi; 6. Chªnh lÖch vÒ gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt, nÕu cã; 7. QuyÒn cña ngêi thø ba ®èi víi ®Êt chuyÓn ®æi; 8. Tr¸ch nhiÖm cña c¸c bªn khi vi ph¹m hîp ®ång. §iÒu 695. NghÜa vô cña c¸c bªn chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt C¸c bªn chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. ChuyÓn giao ®Êt cho nhau ®ñ diÖn tÝch, ®óng h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt,vÞ trÝ, sè hiÖu vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh ®· tho¶ thuËn; 2. Sö dông ®Êt ®óng môc ®Ých, ®óng thêi h¹n; 3. ChÞu lÖ phÝ vÒ viÖc chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt ®èi víidiÖn tÝch ®Êt mµ m×nh ®îc chuyÓn ®æi vµ thùc hiÖn c¸c nghÜa vô cñangêi sö dông ®Êt theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt®ai; 4. Thanh to¸n tiÒn chªnh lÖch, nÕu gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®ÊtchuyÓn ®æi cña mét bªn cao h¬n, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 696. QuyÒn cña c¸c bªn chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt C¸c bªn chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu bªn kia giao ®Êt ®ñ diÖn tÝch, ®óng h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt,vÞ trÝ, sè hiÖu vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh ®· tho¶ thuËn;
  • 165. 165 2. Yªu cÇu bªn kia giao cho m×nh toµn bé giÊy tê hîp ph¸p vÒ quyÒnsö dông ®Êt; 3. §îc cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt ®èi víi ®Êt ®·chuyÓn ®æi; 4. §îc sö dông ®Êt theo ®óng môc ®Ých, ®óng thêi h¹n. Ch¬ng XXVIII HîP ®åNG CHUYÓN NHîNG QUYÒN Sö DôNG ®ÊT §iÒu 697. Hîp ®ång chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt Hîp ®ång chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸cbªn, theo ®ã bªn chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt chuyÓn giao ®Êt vµquyÒn sö dông ®Êt cho bªn nhËn chuyÓn nhîng, cßn bªn nhËn chuyÓnnhîng tr¶ tiÒn cho bªn chuyÓn nhîng theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai. §iÒu 698. Néi dung cña hîp ®ång chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt Hîp ®ång chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt bao gåm c¸c néi dungsau ®©y: 1. Tªn, ®Þa chØ cña c¸c bªn; 2. QuyÒn, nghÜa vô cña c¸c bªn; 3. Lo¹i ®Êt, h¹ng ®Êt, diÖn tÝch, vÞ trÝ, sè hiÖu, ranh giíi vµ t×nhtr¹ng ®Êt; 4. Thêi h¹n sö dông ®Êt cña bªn chuyÓn nhîng; thêi h¹n sö dông ®Êtcßn l¹i cña bªn nhËn chuyÓn nhîng; 5. Gi¸ chuyÓn nhîng; 6. Ph¬ng thøc, thêi h¹n thanh to¸n; 7. QuyÒn cña ngêi thø ba ®èi víi ®Êt chuyÓn nhîng; 8. C¸c th«ng tin kh¸c liªn quan ®Õn quyÒn sö dông ®Êt; 9. Tr¸ch nhiÖm cña c¸c bªn khi vi ph¹m hîp ®ång. §iÒu 699. NghÜa vô cña bªn chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt Bªn chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. ChuyÓn giao ®Êt cho bªn nhËn chuyÓn nhîng ®ñ diÖn tÝch, ®óngh¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt, vÞ trÝ, sè hiÖu vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh ®· tho¶ thuËn; 2. Giao giÊy tê cã liªn quan ®Õn quyÒn sö dông ®Êt cho bªn nhËnchuyÓn nhîng.
  • 166. 166 §iÒu 700. QuyÒn cña bªn chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt Bªn chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt cã quyÒn ®îc nhËn tiÒnchuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt; trêng hîp bªn nhËn chuyÓn nhîngchËm tr¶ tiÒn th× ¸p dông theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 305 cña Bé luËt nµy. §iÒu 701. NghÜa vô cña bªn nhËn chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt Bªn nhËn chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau®©y: 1. Tr¶ ®ñ tiÒn, ®óng thêi h¹n vµ ®óng ph¬ng thøc ®· tho¶ thuËn chobªn chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt; 2. §¨ng ký quyÒn sö dông ®Êt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt®ai; 3. B¶o ®¶m quyÒn cña ngêi thø ba ®èi víi ®Êt chuyÓn nhîng; 4. Thùc hiÖn c¸c nghÜa vô kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt®ai. §iÒu 702. QuyÒn cña bªn nhËn chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt Bªn nhËn chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu bªn chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt giao cho m×nhgiÊy tê cã liªn quan ®Õn quyÒn sö dông ®Êt; 2. Yªu cÇu bªn chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt giao ®Êt ®ñ diÖntÝch, ®óng h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt, vÞ trÝ, sè hiÖu vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh ®·tho¶ thuËn; 3. §îc cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt ®èi víi ®Êt ®îcchuyÓn nhîng; 4. §îc sö dông ®Êt theo ®óng môc ®Ých, ®óng thêi h¹n. Ch¬ng XXIX HîP ®åNG THUª, thuª l¹i QUYÒN Sö DôNG ®ÊT Môc 1 Hîp ®ång thuª quyÒn sö dông §Êt §iÒu 703. Hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt Hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo®ã bªn cho thuª chuyÓn giao ®Êt cho bªn thuª ®Ó sö dông trong mét thêih¹n, cßn bªn thuª ph¶i sö dông ®Êt ®óng môc ®Ých, tr¶ tiÒn thuª vµ tr¶ l¹i®Êt khi hÕt thêi h¹n thuª theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ®Êt ®ai.
  • 167. 167 §iÒu 704. Néi dung cña hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt Hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt bao gåm c¸c néi dung sau ®©y: 1. Tªn, ®Þa chØ cña c¸c bªn; 2. QuyÒn, nghÜa vô cña c¸c bªn; 3. Lo¹i ®Êt, h¹ng ®Êt, diÖn tÝch, vÞ trÝ, sè hiÖu, ranh giíi vµ t×nhtr¹ng ®Êt; 4. Thêi h¹n thuª; 5. Gi¸ thuª; 6. Ph¬ng thøc, thêi h¹n thanh to¸n; 7. QuyÒn cña ngêi thø ba ®èi víi ®Êt thuª; 8. Tr¸ch nhiÖm cña c¸c bªn khi vi ph¹m hîp ®ång; 9. Gi¶i quyÕt hËu qu¶ khi hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt hÕt h¹n. §iÒu 705. NghÜa vô cña bªn cho thuª quyÒn sö dông ®Êt Bªn cho thuª quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. §¨ng ký viÖc cho thuª quyÒn sö dông ®Êt; 2. ChuyÓn giao ®Êt cho bªn thuª ®ñ diÖn tÝch, ®óng vÞ trÝ, sè hiÖu,h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh ®· tho¶ thuËn; 3. Cho thuª quyÒn sö dông ®Êt trong thêi h¹n ®îc giao, ®îc thuª; 4. KiÓm tra, nh¾c nhë bªn thuª b¶o vÖ, gi÷ g×n ®Êt vµ sö dông ®Êt®óng môc ®Ých; 5. Nép thuÕ sö dông ®Êt, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c; 6. B¸o cho bªn thuª vÒ quyÒn cña ngêi thø ba ®èi víi ®Êt thuª. §iÒu 706. QuyÒn cña bªn cho thuª quyÒn sö dông ®Êt Bªn cho thuª quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu bªn thuª quyÒn sö dông ®Êt tr¶ ®ñ tiÒn thuª; 2. Yªu cÇu bªn thuª quyÒn sö dông ®Êt chÊm døt ngay viÖc sö dông®Êt kh«ng ®óng môc ®Ých, huû ho¹i ®Êt hoÆc lµm gi¶m sót gi¸ trÞ södông cña ®Êt; nÕu bªn thuª kh«ng chÊm døt ngay hµnh vi vi ph¹m th× bªncho thuª cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång, yªu cÇu bªnthuª tr¶ l¹i ®Êt ®ang thuª vµ båi thêng thiÖt h¹i; 3. Yªu cÇu bªn thuª tr¶ l¹i ®Êt khi thêi h¹n cho thuª ®· hÕt. §iÒu 707. NghÜa vô cña bªn thuª quyÒn sö dông ®Êt Bªn thuª quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Sö dông ®Êt ®óng môc ®Ých, ®óng ranh giíi, ®óng thêi h¹n chothuª;
  • 168. 168 2. Kh«ng ®îc huû ho¹i, lµm gi¶m sót gi¸ trÞ sö dông cña ®Êt vµ ph¶ithùc hiÖn c¸c yªu cÇu kh¸c nh ®· tho¶ thuËn trong hîp ®ång thuª quyÒnsö dông ®Êt; 3. Tr¶ ®ñ tiÒn thuª quyÒn sö dông ®Êt ®óng thêi h¹n, ®óng ®Þa®iÓm vµ theo ph¬ng thøc ®· tho¶ thuËn; nÕu viÖc sö dông ®Êt kh«ngsinh lîi th× bªn thuª vÉn ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn thuª, trõ trêng hîp cã tho¶ thuËnkh¸c; 4. Tu©n theo c¸c quy ®Þnh vÒ b¶o vÖ m«i trêng; kh«ng ®îc lµm tænh¹i ®Õn quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ngêi sö dông ®Êt xung quanh; 5. Tr¶ l¹i ®Êt ®óng t×nh tr¹ng nh khi nhËn sau khi hÕt thêi h¹n thuª,trõ trêng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 708. QuyÒn cña bªn thuª quyÒn sö dông ®Êt Bªn thuª quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu bªn cho thuª chuyÓn giao ®Êt ®ñ diÖn tÝch, ®óng vÞ trÝ,sè hiÖu, h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh ®· tho¶ thuËn; 2. §îc sö dông ®Êt thuª æn ®Þnh theo thêi h¹n nh ®· tho¶ thuËn; 3. §îc hëng hoa lîi, lîi tøc tõ viÖc sö dông ®Êt; 4. §¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång theo quy ®Þnh t¹i §iÒu426 cña Bé luËt nµy; 5. Yªu cÇu bªn cho thuª gi¶m, miÔn tiÒn thuª trong trêng hîp do bÊtkh¶ kh¸ng mµ hoa lîi, lîi tøc bÞ mÊt hoÆc bÞ gi¶m sót. §iÒu 709. ChËm tr¶ tiÒn thuª quyÒn sö dông ®Êt Khi bªn thuª chËm tr¶ tiÒn thuª quyÒn sö dông ®Êt theo tho¶ thuËnth× bªn cho thuª cã thÓ gia h¹n; nÕu hÕt thêi h¹n ®ã mµ bªn thuª kh«ngthùc hiÖn nghÜa vô th× bªn cho thuª cã quyÒn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùchiÖn hîp ®ång, yªu cÇu bªn thuª tr¶ l¹i ®Êt. Bªn cho thuª cã quyÒn yªucÇu bªn thuª tr¶ ®ñ tiÒn trong thêi gian ®· thuª kÓ c¶ l·i ®èi víi kho¶n tiÒnchËm tr¶ theo l·i suÊt c¬ b¶n do Ng©n hµng Nhµ níc quy ®Þnh t¬ng øngvíi thêi gian chËm tr¶ t¹i thêi ®iÓm thanh to¸n. §iÒu 710. Båi thêng thiÖt h¹i do ®Êt bÞ thu håi 1. Khi bªn cho thuª hoÆc bªn thuª cè ý vi ph¹m nghÜa vô cña ngêi södông ®Êt dÉn ®Õn viÖc Nhµ níc thu håi ®Êt th× bªn vi ph¹m ph¶i båi th-êng thiÖt h¹i cho bªn kia. 2. Trong trêng hîp hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt ®ang cã hiÖulùc nhng do nhu cÇu vÒ quèc phßng, an ninh, lîi Ých quèc gia, lîi Ýchc«ng céng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ mµ Nhµ níc thu håi ®Êt th× hîp ®ång thuªquyÒn sö dông ®Êt chÊm døt tríc thêi h¹n. Trong trêng hîp bªn thuª ®· tr¶ tiÒn tríc th× bªn cho thuª ph¶i tr¶ l¹i cho
  • 169. 169bªn thuª kho¶n tiÒn cßn l¹i t¬ng øng víi thêi gian cha sö dông ®Êt; nÕubªn thuª cha tr¶ tiÒn th× chØ ph¶i tr¶ tiÒn t¬ng øng víi thêi gian ®· södông ®Êt. Bªn cho thuª ®îc Nhµ níc båi thêng thiÖt h¹i do thu håi ®Êt theo quy®Þnh cña ph¸p luËt, cßn bªn thuª ®îc Nhµ níc båi thêng thiÖt h¹i vÒ hoa lîicã trªn ®Êt. §iÒu 711. QuyÒn tiÕp tôc thuª quyÒn sö dông ®Êt khi mét bªn chÕt 1. Trong trêng hîp bªn cho thuª quyÒn sö dông ®Êt lµ c¸ nh©n chÕtth× bªn thuª vÉn ®îc tiÕp tôc thuª quyÒn sö dông ®Êt cho ®Õn hÕt thêih¹n thuª. 2. Trong trêng hîp bªn thuª quyÒn sö dông ®Êt lµ c¸ nh©n chÕt th×thµnh viªn trong hé gia ®×nh cña ngêi ®ã ®îc tiÕp tôc thuª quyÒn sö dông®Êt cho ®Õn hÕt thêi h¹n thuª nhng ph¶i b¸o víi c¬ quan nhµ níc cã thÈmquyÒn. §iÒu 712. ChuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt trong thêi h¹n cho thuª quyÒn sö dông ®Êt Khi thêi h¹n cho thuª quyÒn sö dông ®Êt ®ang cßn, bªn cho thuª vÉncã quyÒn chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt cho ngêi kh¸c nÕu ®îc c¬quan nhµ níc cã thÈm quyÒn cho phÐp, nhng ph¶i b¸o cho bªn thuª biÕt®Ó bªn thuª thùc hiÖn nghÜa vô víi bªn nhËn chuyÓn nhîng quyÒn södông ®Êt. Bªn thuª vÉn ®îc tiÕp tôc thuª cho ®Õn hÕt thêi h¹n thuª quyÒn södông ®Êt theo hîp ®ång. §iÒu 713. ChÊm døt hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt 1. Hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt chÊm døt trong c¸c trêng hîpsau ®©y: a) HÕt thêi h¹n thuª vµ kh«ng ®îc gia h¹n thuª; b) Theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn; c) Nhµ níc thu håi ®Êt; d) Mét trong c¸c bªn ®¬n ph¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång hoÆchuû bá hîp ®ång theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt; ®) Bªn thuª quyÒn sö dông ®Êt lµ c¸ nh©n chÕt mµ trong hé gia®×nh cña ngêi ®ã kh«ng cßn thµnh viªn nµo kh¸c hoÆc cã nhng kh«ng cãnhu cÇu tiÕp tôc thuª; e) DiÖn tÝch ®Êt thuª kh«ng cßn do thiªn tai; g) C¸c trêng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh. 2. Khi hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt chÊm døt, ngêi thuª quyÒnsö dông ®Êt ph¶i kh«i phôc t×nh tr¹ng ®Êt nh khi nhËn ®Êt, trõ trêng hîp
  • 170. 170cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. Tµi s¶n g¾n liÒnvíi ®Êt ®îc gi¶i quyÕt theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn. Môc 2 Hîp ®ång thuª l¹i quyÒn sö dông ®Êt §iÒu 714. Hîp ®ång thuª l¹i quyÒn sö dông ®Êt Trong trêng hîp ph¸p luËt kh«ng cã quy ®Þnh kh¸c th× quy ®Þnh t¹ic¸c ®iÒu tõ §iÒu 703 ®Õn §iÒu 713 cña Bé luËt nµy còng ®îc ¸p dông®èi víi hîp ®ång thuª l¹i quyÒn sö dông ®Êt. Ch¬ng XXX Hîp ®ång thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt §iÒu 715. Hîp ®ång thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt Hîp ®ång thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn,theo ®ã bªn sö dông ®Êt (sau ®©y gäi lµ bªn thÕ chÊp) dïng quyÒn södông ®Êt cña m×nh ®Ó b¶o ®¶m viÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù víi bªnkia (sau ®©y gäi lµ bªn nhËn thÕ chÊp). Bªn thÕ chÊp ®îc tiÕp tôc södông ®Êt trong thêi h¹n thÕ chÊp. §iÒu 716. Ph¹m vi thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt 1. QuyÒn sö dông ®Êt cã thÓ ®îc thÕ chÊp mét phÇn hoÆc toµn bé. 2. Trêng hîp ngêi sö dông ®Êt thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt th× nhµ,c«ng tr×nh x©y dùng kh¸c, rõng trång, vên c©y vµ c¸c tµi s¶n kh¸c cña ng-êi thÕ chÊp g¾n liÒn víi ®Êt chØ thuéc tµi s¶n thÕ chÊp, nÕu cã tho¶thuËn. §iÒu 717. NghÜa vô cña bªn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt Bªn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Giao giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt cho bªn nhËn thÕchÊp; 2. Lµm thñ tôc ®¨ng ký viÖc thÕ chÊp; xo¸ viÖc ®¨ng ký thÕ chÊp khihîp ®ång thÕ chÊp chÊm døt; 3. Sö dông ®Êt ®óng môc ®Ých, kh«ng lµm huû ho¹i, lµm gi¶m gi¸ trÞcña ®Êt ®· thÕ chÊp; 4. Thanh to¸n tiÒn vay ®óng h¹n, ®óng ph¬ng thøc theo tho¶ thuËntrong hîp ®ång. §iÒu 718. QuyÒn cña bªn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt Bªn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. §îc sö dông ®Êt trong thêi h¹n thÕ chÊp;
  • 171. 171 2. §îc nhËn tiÒn vay do thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt theo ph¬ngthøc ®· tho¶ thuËn; 3. Hëng hoa lîi, lîi tøc thu ®îc, trõ trêng hîp hoa lîi, lîi tøc còng thuéctµi s¶n thÕ chÊp; 4. §îc chuyÓn ®æi, chuyÓn nhîng, cho thuª, cho thuª l¹i quyÒn södông ®Êt ®· thÕ chÊp nÕu ®îc bªn nhËn thÕ chÊp ®ång ý; 5. NhËn l¹i giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt sau khi ®· thùc hiÖnxong nghÜa vô thÕ chÊp. §iÒu 719. NghÜa vô cña bªn nhËn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt Bªn nhËn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Cïng víi bªn thÕ chÊp ®¨ng ký viÖc thÕ chÊp; 2. Tr¶ l¹i giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt khi bªn thÕ chÊp ®·thùc hiÖn nghÜa vô ®îc b¶o ®¶m b»ng thÕ chÊp. §iÒu 720. QuyÒn cña bªn nhËn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt Bªn nhËn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. KiÓm tra, nh¾c nhë bªn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt b¶o vÖ, gi÷g×n ®Êt vµ sö dông ®Êt ®óng môc ®Ých; 2. §îc u tiªn thanh to¸n nî trong trêng hîp xö lý quyÒn sö dông ®Êt ®·thÕ chÊp. §iÒu 721. Xö lý quyÒn sö dông ®Êt ®· thÕ chÊp Khi ®· ®Õn h¹n thùc hiÖn nghÜa vô ®îc b¶o ®¶m b»ng thÕ chÊpquyÒn sö dông ®Êt mµ bªn thÕ chÊp kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖnkh«ng ®óng nghÜa vô th× quyÒn sö dông ®Êt ®· thÕ chÊp ®îc xö lý theotho¶ thuËn; nÕu kh«ng cã tháa thuËn hoÆc kh«ng xö lý ®îc theo tho¶thuËn th× bªn nhËn thÕ chÊp cã quyÒn khëi kiÖn t¹i Toµ ¸n. Ch¬ng XXXI Hîp ®ång TÆng cho quyÒn sö dông ®Êt §iÒu 722. Hîp ®ång tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt Hîp ®ång tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸cbªn, theo ®ã bªn tÆng cho giao quyÒn sö dông ®Êt cho bªn ®îc tÆngcho mµ kh«ng yªu cÇu ®Òn bï, cßn bªn ®îc tÆng cho ®ång ý nhËn theoquy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai. §iÒu 723. Néi dung cña hîp ®ång tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt Hîp ®ång tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt bao gåm c¸c néi dung sau®©y: 1. Tªn, ®Þa chØ cña c¸c bªn;
  • 172. 172 2. Lý do tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt; 3. QuyÒn, nghÜa vô cña c¸c bªn; 4. Lo¹i ®Êt, h¹ng ®Êt, diÖn tÝch, vÞ trÝ, sè hiÖu, ranh giíi vµ t×nhtr¹ng ®Êt; 5. Thêi h¹n sö dông ®Êt cßn l¹i cña bªn tÆng cho; 6. QuyÒn cña ngêi thø ba ®èi víi ®Êt ®îc tÆng cho; 7. Tr¸ch nhiÖm cña c¸c bªn khi vi ph¹m hîp ®ång. §iÒu 724. NghÜa vô cña bªn tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt Bªn tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. Giao ®Êt ®ñ diÖn tÝch, ®óng h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt, vÞ trÝ, sè hiÖuvµ t×nh tr¹ng ®Êt nh ®· tho¶ thuËn; 2. Giao giÊy tê cã liªn quan ®Õn quyÒn sö dông ®Êt cho bªn ®îctÆng cho ®Ó lµm thñ tôc ®¨ng ký quyÒn sö dông ®Êt. §iÒu 725. NghÜa vô cña bªn ®îc tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt Bªn ®îc tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y: 1. §¨ng ký quyÒn sö dông ®Êt t¹i c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒntheo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai; 2. B¶o ®¶m quyÒn cña ngêi thø ba ®èi víi ®Êt ®îc tÆng cho; 3. Thùc hiÖn c¸c nghÜa vô kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt®ai. §iÒu 726. QuyÒn cña bªn ®îc tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt Bªn ®îc tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. Yªu cÇu bªn tÆng cho giao ®ñ diÖn tÝch, ®óng h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt,vÞ trÝ, sè hiÖu vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh ®· tho¶ thuËn; 2. §îc sö dông ®Êt theo ®óng môc ®Ých, ®óng thêi h¹n; 3. §îc cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt. Ch¬ng XXXII hîp ®ång Gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt §iÒu 727. Hîp ®ång gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt Hîp ®ång gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt lµ sù tho¶ thuËngi÷a c¸c bªn, theo ®ã ngêi sö dông ®Êt (sau ®©y gäi lµ bªn gãp vèn) gãpphÇn vèn cña m×nh b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt ®Ó hîp t¸c s¶n xuÊt,kinh doanh víi c¸ nh©n, ph¸p nh©n, hé gia ®×nh, chñ thÓ kh¸c theo quy®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.
  • 173. 173 §iÒu 728. Néi dung cña hîp ®ång gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông®Êt Hîp ®ång gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt bao gåm c¸c néidung sau ®©y: 1. Tªn, ®Þa chØ cña c¸c bªn; 2. QuyÒn, nghÜa vô cña c¸c bªn; 3. Lo¹i ®Êt, h¹ng ®Êt, diÖn tÝch, vÞ trÝ, sè hiÖu, ranh giíi vµ t×nhtr¹ng ®Êt; 4. Thêi h¹n sö dông ®Êt cßn l¹i cña bªn gãp vèn; 5. Thêi h¹n gãp vèn; 6. Gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt gãp vèn; 7. QuyÒn cña ngêi thø ba ®èi víi ®Êt ®îc gãp vèn; 8. Tr¸ch nhiÖm cña c¸c bªn khi vi ph¹m hîp ®ång. §iÒu 729. NghÜa vô cña bªn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt Bªn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau®©y: 1. Giao ®Êt ®óng thêi h¹n, ®ñ diÖn tÝch, ®óng h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt, vÞtrÝ, sè hiÖu vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh ®· tho¶ thuËn trong hîp ®ång; 2. §¨ng ký quyÒn sö dông ®Êt t¹i c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒntheo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai. §iÒu 730. QuyÒn cña bªn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt Bªn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y: 1. §îc hëng lîi nhuËn theo tû lÖ gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông®Êt; 2. §îc chuyÓn nhîng, ®Ó thõa kÕ phÇn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒnsö dông ®Êt, trõ trêng hîp cã tháa thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy®Þnh kh¸c; 3. §îc nhËn l¹i quyÒn sö dông ®Êt ®· gãp vèn theo tháa thuËn hoÆckhi thêi h¹n gãp vèn ®· hÕt; 4. Huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi thêng thiÖt h¹i nÕu bªn nhËn gãpvèn kh«ng thùc hiÖn viÖc thanh to¸n phÇn lîi nhuËn ®óng thêi h¹n hoÆcthanh to¸n kh«ng ®Çy ®ñ. §iÒu 731. NghÜa vô cña bªn nhËn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông®Êt Bªn nhËn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vôsau ®©y:
  • 174. 174 1. Thanh to¸n phÇn lîi nhuËn cho bªn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn södông ®Êt ®óng thêi h¹n, ®óng ph¬ng thøc ®· tho¶ thuËn trong hîp ®ång; 2. B¶o ®¶m quyÒn cña ngêi thø ba ®èi víi ®Êt ®îc gãp vèn; 3. Thùc hiÖn c¸c nghÜa vô kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt®ai. §iÒu 732. QuyÒn cña bªn nhËn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt Bªn nhËn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau®©y: 1. Yªu cÇu bªn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt giao ®Êt ®ñdiÖn tÝch, ®óng thêi h¹n, h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt, vÞ trÝ, sè hiÖu vµ t×nh tr¹ng®Êt nh ®· tho¶ thuËn trong hîp ®ång; 2. §îc sö dông ®Êt theo ®óng môc ®Ých, ®óng thêi h¹n; 3. §îc cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt trong trêng hîp bªnnhËn gãp vèn lµ ph¸p nh©n, trõ trêng hîp gãp vèn trong hîp ®ång hîp t¸ckinh doanh. Ch¬ng XXXIII THõA KÕ QUYÒN Sö DôNG ®ÊT §iÒu 733. Thõa kÕ quyÒn sö dông ®Êt Thõa kÕ quyÒn sö dông ®Êt lµ viÖc chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt cñangêi chÕt sang cho ngêi thõa kÕ theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸pluËt vÒ ®Êt ®ai. §iÒu 734. C¸ nh©n ®Ó thõa kÕ quyÒn sö dông ®Êt C¸ nh©n ®îc Nhµ níc giao ®Êt, cho thuª ®Êt, nhËn chuyÓn quyÒn södông ®Êt cã quyÒn ®Ó thõa kÕ quyÒn sö dông ®Êt theo quy ®Þnh t¹iPhÇn thø t cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai. §iÒu 735. Thõa kÕ quyÒn sö dông ®Êt ®îc Nhµ níc giao cho hé gia ®×nh Hé gia ®×nh ®îc Nhµ níc giao ®Êt nÕu trong hé cã thµnh viªn chÕtth× quyÒn sö dông ®Êt cña thµnh viªn ®ã ®îc ®Ó l¹i cho nh÷ng ngêi thõakÕ theo quy ®Þnh t¹i PhÇn thø t cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai. PhÇn thø s¸u QuyÒn së h÷u trÝ tuÖ vµ chuyÓn giao c«ng nghÖ Ch¬ng XXXIV QuyÒn t¸c gi¶ vµ quyÒn liªn quan Môc 1 QuyÒn t¸c gi¶
  • 175. 175 §iÒu 736. T¸c gi¶ 1. Ngêi s¸ng t¹o t¸c phÈm v¨n häc, nghÖ thuËt, khoa häc (sau ®©y gäichung lµ t¸c phÈm) lµ t¸c gi¶ cña t¸c phÈm ®ã. Trong trêng hîp cã hai ngêi hoÆc nhiÒu ngêi cïng s¸ng t¹o ra t¸cphÈm th× nh÷ng ngêi ®ã lµ c¸c ®ång t¸c gi¶. 2. Ngêi s¸ng t¹o ra t¸c phÈm ph¸i sinh tõ t¸c phÈm cña ngêi kh¸c, bao gåmt¸c phÈm ®îc dÞch tõ ng«n ng÷ nµy sang ng«n ng÷ kh¸c, t¸c phÈm phãng t¸c,c¶i biªn, chuyÓn thÓ, biªn so¹n, chó gi¶i, tuyÓn chän lµ t¸c gi¶ cña t¸c phÈmph¸i sinh ®ã. §iÒu 737. §èi tîng quyÒn t¸c gi¶ §èi tîng quyÒn t¸c gi¶ bao gåm mäi s¶n phÈm s¸ng t¹o trong c¸c lÜnhvùc v¨n häc, nghÖ thuËt, khoa häc ®îc thÓ hiÖn díi bÊt kú h×nh thøc vµb»ng bÊt kú ph¬ng tiÖn nµo, kh«ng ph©n biÖt néi dung, gi¸ trÞ vµ kh«ngphô thuéc vµo bÊt kú thñ tôc nµo. §iÒu 738. Néi dung quyÒn t¸c gi¶ 1. QuyÒn t¸c gi¶ bao gåm quyÒn nh©n th©n vµ quyÒn tµi s¶n ®èi víit¸c phÈm. 2. QuyÒn nh©n th©n thuéc quyÒn t¸c gi¶ bao gåm: a) §Æt tªn cho t¸c phÈm; b) §øng tªn thËt hoÆc bót danh trªn t¸c phÈm; ®îc nªu tªn thËt hoÆcbót danh khi t¸c phÈm ®îc c«ng bè, sö dông; c) C«ng bè hoÆc cho phÐp ngêi kh¸c c«ng bè t¸c phÈm; d) B¶o vÖ sù toµn vÑn cña t¸c phÈm, kh«ng cho ngêi kh¸c söa ch÷a,c¾t xÐn, xuyªn t¹c t¸c phÈm. 3. QuyÒn tµi s¶n thuéc quyÒn t¸c gi¶ bao gåm: a) Sao chÐp t¸c phÈm; b) Cho phÐp t¹o t¸c phÈm ph¸i sinh; c) Ph©n phèi, nhËp khÈu b¶n gèc vµ b¶n sao t¸c phÈm; d) TruyÒn ®¹t t¸c phÈm ®Õn c«ng chóng; ®) Cho thuª b¶n gèc hoÆc b¶n sao ch¬ng tr×nh m¸y tÝnh. §iÒu 739. Thêi ®iÓm ph¸t sinh vµ hiÖu lùc quyÒn t¸c gi¶ 1. QuyÒn t¸c gi¶ ph¸t sinh kÓ tõ ngµy t¸c phÈm ®îc s¸ng t¹o vµ ®îcthÓ hiÖn díi mét h×nh thøc vËt chÊt nhÊt ®Þnh. 2. QuyÒn nh©n th©n thuéc quyÒn t¸c gi¶ tån t¹i v« thêi h¹n, trõ quyÒnc«ng bè hoÆc cho phÐp ngêi kh¸c c«ng bè t¸c phÈm do ph¸p luËt vÒ sëh÷u trÝ tuÖ quy ®Þnh.
  • 176. 176 3. QuyÒn tµi s¶n thuéc quyÒn t¸c gi¶ tån t¹i trong thêi h¹n do ph¸p luËtvÒ së h÷u trÝ tuÖ quy ®Þnh. §iÒu 740. Chñ së h÷u quyÒn t¸c gi¶ 1. QuyÒn nh©n th©n thuéc vÒ t¸c gi¶. 2. Trong trêng hîp t¸c phÈm ®îc s¸ng t¹o kh«ng ph¶i trªn c¬ së thùchiÖn nhiÖm vô hoÆc hîp ®ång giao viÖc th× quyÒn tµi s¶n thuéc vÒ t¸cgi¶. 3. Trong trêng hîp t¸c phÈm ®îc s¸ng t¹o trªn c¬ së thùc hiÖn nhiÖmvô hoÆc hîp ®ång giao viÖc th× quyÒn tµi s¶n thuéc vÒ c¬ quan, tæchøc giao nhiÖm vô hoÆc bªn giao viÖc theo hîp ®ång, trõ trêng hîp cãtho¶ thuËn kh¸c. Trong trêng hîp quyÒn tµi s¶n kh«ng thuéc vÒ t¸c gi¶ th× t¸c gi¶ cãquyÒn nhËn thï lao, nhuËn bót do chñ së h÷u quyÒn tµi s¶n chi tr¶ theoquy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ së h÷u trÝ tuÖ. §iÒu 741. Ph©n chia quyÒn cña ®ång t¸c gi¶ Trêng hîp t¸c phÈm ®îc c¸c ®ång t¸c gi¶ s¸ng t¹o, trong ®ã mçi phÇndo tõng ®ång t¸c gi¶ s¸ng t¹o cã thÓ t¸ch rêi ®Ó sö dông ®éc lËp th× quy®Þnh t¹i §iÒu 740 cña Bé luËt nµy ®îc ¸p dông cho tõng phÇn t¸c phÈm®îc sö dông ®éc lËp ®ã, nÕu c¸c ®ång t¸c gi¶ kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c. §iÒu 742. ChuyÓn giao quyÒn t¸c gi¶ 1. QuyÒn nh©n th©n quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÓm a, b vµ d kho¶n 2 §iÒu738 cña Bé luËt nµy kh«ng ®îc chuyÓn giao. QuyÒn nh©n th©n quy ®Þnh t¹i ®iÓm c kho¶n 2 §iÒu 738 cña BéluËt nµy cã thÓ ®îc chuyÓn giao víi c¸c ®iÒu kiÖn do ph¸p luËt vÒ së h÷utrÝ tuÖ quy ®Þnh. 2. QuyÒn tµi s¶n cã thÓ ®îc chuyÓn giao toµn bé hoÆc tõng phÇntheo hîp ®ång hoÆc ®Ó thõa kÕ, kÕ thõa. §iÒu 743. Hîp ®ång chuyÓn giao quyÒn tµi s¶n thuéc quyÒn t¸c gi¶ ViÖc chuyÓn giao mét phÇn hoÆc toµn bé quyÒn tµi s¶n thuécquyÒn t¸c gi¶ ®îc thùc hiÖn trªn c¬ së hîp ®ång. Hîp ®ång chuyÓn giaoquyÒn t¸c gi¶ ph¶i ®îc lËp thµnh v¨n b¶n. Môc 2 QuyÒn liªn quan ®Õn quyÒn t¸c gi¶ §iÒu 744. §èi tîng quyÒn liªn quan ®Õn quyÒn t¸c gi¶ §èi tîng quyÒn liªn quan ®Õn quyÒn t¸c gi¶ (sau ®©y gäi lµ quyÒnliªn quan) bao gåm cuéc biÓu diÔn cña ngêi biÓu diÔn; b¶n ghi ©m, ghih×nh; cuéc ph¸t sãng cña c¸c tæ chøc ph¸t sãng vµ tÝn hiÖu vÖ tinh mang
  • 177. 177ch¬ng tr×nh ®îc m· ho¸. §iÒu 745. Chñ së h÷u vµ néi dung quyÒn ®èi víi cuéc biÓu diÔn 1. QuyÒn ®èi víi cuéc biÓu diÔn bao gåm quyÒn nh©n th©n cña ngêibiÓu diÔn vµ quyÒn tµi s¶n cña ngêi ®Çu t ®Ó thùc hiÖn cuéc biÓudiÔn. 2. QuyÒn nh©n th©n cña ngêi biÓu diÔn bao gåm quyÒn ®îc nªu tªnkhi biÓu diÔn hoÆc khi ph¸t hµnh c¸c b¶n ghi ©m, ghi h×nh cuéc biÓudiÔn vµ quyÒn ®îc b¶o vÖ sù toµn vÑn h×nh tîng biÓu diÔn. 3. QuyÒn tµi s¶n cña ngêi ®Çu t ®Ó thùc hiÖn cuéc biÓu diÔn baogåm quyÒn thùc hiÖn vµ cÊm ngêi kh¸c thùc hiÖn c¸c hµnh vi sau ®©y: a) Ghi ©m, ghi h×nh cuéc biÓu diÔn; b) Sao chÐp, ph©n phèi b¶n gèc hoÆc b¶n sao b¶n ghi ©m, ghi h×nhcuéc biÓu diÔn; c) Ph¸t sãng hoÆc truyÒn theo c¸ch kh¸c cuéc biÓu diÔn ®Õn c«ngchóng. §iÒu 746. Chñ së h÷u vµ néi dung quyÒn ®èi víi b¶n ghi ©m, ghi h×nh 1. QuyÒn ®èi víi b¶n ghi ©m, ghi h×nh thuéc vÒ ngêi ®Çu t ®Ó t¹o rab¶n ghi ©m, ghi h×nh ®ã. 2. QuyÒn ®èi víi b¶n ghi ©m, ghi h×nh bao gåm quyÒn thùc hiÖn vµcÊm ngêi kh¸c thùc hiÖn c¸c hµnh vi sau ®©y: a) Sao chÐp toµn bé hoÆc mét phÇn b¶n ghi ©m, ghi h×nh; b) Ph©n phèi, nhËp khÈu b¶n gèc hoÆc b¶n sao b¶n ghi ©m, ghih×nh; c) Cho thuª b¶n gèc hoÆc b¶n sao b¶n ghi ©m, ghi h×nh nh»m môc®Ých th¬ng m¹i. §iÒu 747. Chñ së h÷u vµ néi dung quyÒn ®èi víi cuéc ph¸t sãng 1. QuyÒn ®èi víi cuéc ph¸t sãng thuéc vÒ tæ chøc ph¸t sãng. 2. QuyÒn ®èi víi cuéc ph¸t sãng bao gåm quyÒn thùc hiÖn hoÆccÊm ngêi kh¸c thùc hiÖn c¸c hµnh vi sau ®©y: a) Ghi, sao chÐp b¶n ghi; ph¸t sãng, ph¸t l¹i mét phÇn hoÆc toµn bécuéc ph¸t sãng; b) Ph©n phèi b¶n ghi hoÆc b¶n sao b¶n ghi cuéc ph¸t sãng. §iÒu 748. Chñ së h÷u vµ néi dung quyÒn ®èi víi tÝn hiÖu vÖ tinh mang ch¬ng tr×nh ®îc m· ho¸ 1. QuyÒn ®èi víi tÝn hiÖu vÖ tinh mang ch¬ng tr×nh ®îc m· ho¸ thuécvÒ ngêi ®Çu tiªn ph¸t tÝn hiÖu vÖ tinh mang ch¬ng tr×nh ®îc m· ho¸ ®ã.
  • 178. 178 2. QuyÒn ®èi víi tÝn hiÖu vÖ tinh mang ch¬ng tr×nh ®îc m· ho¸ gåmquyÒn thùc hiÖn, cho phÐp hoÆc cÊm ngêi kh¸c thùc hiÖn c¸c hµnh visau: a) S¶n xuÊt, l¾p r¸p, biÕn ®æi, nhËp khÈu, b¸n, cho thuª thiÕt bÞhoÆc hÖ thèng nh»m môc ®Ých gi¶i m· tÝn hiÖu vÖ tinh ®îc m· ho¸; b) Thu, ph©n phèi l¹i tÝn hiÖu ®· ®îc gi¶i m· khi kh«ng ®îc ngêi n¾mgi÷ quyÒn ®èi víi tÝn hiÖu vÖ tinh ®îc m· ho¸ cho phÐp. §iÒu 749. ChuyÓn giao quyÒn liªn quan 1. C¸c quyÒn tµi s¶n thuéc quyÒn liªn quan quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu745, 746, 747 vµ 748 cña Bé luËt nµy cã thÓ ®îc chuyÓn giao. 2. ViÖc chuyÓn giao c¸c quyÒn liªn quan ®îc thùc hiÖn trªn c¬ së hîp®ång b»ng v¨n b¶n. Ch¬ng XXXV QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp vµ quyÒn ®èi víi gièng c©y trång §iÒu 750. §èi tîng quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp vµ quyÒn ®èi víi gièng c©y trång 1. §èi tîng quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp bao gåm s¸ng chÕ, kiÓu d¸ngc«ng nghiÖp, thiÕt kÕ bè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸n dÉn, bÝ mËt kinh doanh,nh·n hiÖu, tªn th¬ng m¹i, chØ dÉn ®Þa lý. 2. §èi tîng quyÒn ®èi víi gièng c©y trång lµ vËt liÖu nh©n gièng vµgièng c©y trång. §iÒu 751. Néi dung quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp vµ quyÒn ®èi víi gièng c©y trång 1. QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp ®èi víi s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ngnghiÖp, thiÕt kÕ bè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸n dÉn, quyÒn ®èi víi gièng c©ytrång, bao gåm quyÒn nh©n th©n vµ quyÒn tµi s¶n ®îc quy ®Þnh nh sau: a) QuyÒn nh©n th©n ®èi víi s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ng nghiÖp, thiÕtkÕ bè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸n dÉn, gièng c©y trång thuéc vÒ ngêi ®· trùctiÕp t¹o ra s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ng nghiÖp, thiÕt kÕ bè trÝ m¹ch tÝchhîp b¸n dÉn, gièng c©y trång b»ng lao ®éng s¸ng t¹o cña m×nh, bao gåmquyÒn ®îc ®øng tªn t¸c gi¶ trong v¨n b»ng b¶o hé do Nhµ níc cÊp, trongc¸c tµi liÖu c«ng bè, giíi thiÖu vÒ s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ng nghiÖp, thiÕtkÕ bè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸n dÉn, gièng c©y trång ®ã; b) QuyÒn tµi s¶n ®èi víi s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ng nghiÖp, thiÕt kÕbè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸n dÉn, gièng c©y trång thuéc vÒ chñ së h÷u c¸c®èi tîng ®ã, bao gåm quyÒn sö dông, cho phÐp hoÆc cÊm ngêi kh¸c södông s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ng nghiÖp, thiÕt kÕ bè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸ndÉn, gièng c©y trång ®ã.
  • 179. 179 2. QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp ®èi víi bÝ mËt kinh doanh thuéc vÒ tæchøc, c¸ nh©n cã ®îc th«ng tin t¹o thµnh bÝ mËt kinh doanh mét c¸ch hîpph¸p vµ thùc hiÖn viÖc b¶o mËt th«ng tin ®ã, bao gåm: a) Khai th¸c, sö dông bÝ mËt kinh doanh; b) Cho phÐp hoÆc cÊm ngêi kh¸c tiÕp cËn, sö dông, tiÕt lé bÝ mËtkinh doanh. 3. QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp ®èi víi nh·n hiÖu, tªn th¬ng m¹i thuécvÒ chñ së h÷u nh·n hiÖu, tªn th¬ng m¹i ®ã, bao gåm: a) Sö dông nh·n hiÖu, tªn th¬ng m¹i trong kinh doanh; b) Cho phÐp hoÆc cÊm ngêi kh¸c sö dông nh·n hiÖu trïng hoÆc t¬ngtù ®Õn møc g©y nhÇm lÉn víi nh·n hiÖu cña m×nh; cÊm ngêi kh¸c södông tªn th¬ng m¹i g©y nhÇm lÉn víi ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh. 4. QuyÒn së h÷u chØ dÉn ®Þa lý thuéc vÒ Nhµ níc. QuyÒn sö dôngchØ dÉn ®Þa lý nh»m chØ dÉn xuÊt xø, nguån gèc cña s¶n phÈm thuécvÒ tæ chøc, c¸ nh©n ®¸p øng c¸c ®iÒu kiÖn do ph¸p luËt vÒ së h÷u trÝtuÖ quy ®Þnh. 5. QuyÒn chèng c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh thuéc vÒ tæ chøc, c¸nh©n ho¹t ®éng kinh doanh trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh. §iÒu 752. C¨n cø x¸c lËp quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp vµ quyÒn ®èi víi gièng c©y trång 1. QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp ®èi víi s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ngnghiÖp, thiÕt kÕ bè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸n dÉn, nh·n hiÖu, chØ dÉn ®Þalý, quyÒn ®èi víi gièng c©y trång ®îc x¸c lËp trªn c¬ së quyÕt ®Þnh cñac¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn khi thùc hiÖn viÖc ®¨ng ký c¸c ®èi tîng®ã theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ së h÷u trÝ tuÖ. 2. QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp ®èi víi tªn th¬ng m¹i ®îc x¸c lËp trªn c¬së sö dông hîp ph¸p tªn th¬ng m¹i ®ã. 3. QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp ®èi víi bÝ mËt kinh doanh ®îc x¸c lËptrªn c¬ së cã ®îc th«ng tin t¹o thµnh bÝ mËt kinh doanh mét c¸ch hîp ph¸pvµ sù b¶o mËt th«ng tin ®ã. 4. QuyÒn chèng c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh ®îc x¸c lËp trªn c¬ sëho¹t ®éng c¹nh tranh trong kinh doanh. §iÒu 753. ChuyÓn giao quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp vµ quyÒn ®èi víi gièng c©y trång 1. QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp ®èi víi s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ngnghiÖp, thiÕt kÕ bè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸n dÉn, bÝ mËt kinh doanh, nh·nhiÖu, quyÒn ®èi víi gièng c©y trång cã thÓ ®îc chuyÓn giao toµn béhoÆc mét phÇn theo hîp ®ång hoÆc ®Ó thõa kÕ, kÕ thõa. 2. QuyÒn ®èi víi tªn th¬ng m¹i chØ ®îc phÐp chuyÓn giao cïng víi
  • 180. 180viÖc chuyÓn giao toµn bé c¬ së kinh doanh vµ ho¹t ®éng kinh doanh díitªn th¬ng m¹i ®ã. 3. QuyÒn ®èi víi chØ dÉn ®Þa lý kh«ng ®îc chuyÓn giao. 4. §èi víi hîp ®ång chuyÓn giao quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp ph¸t sinhtrªn c¬ së ®¨ng ký th× chØ khi hîp ®ång ®ã ®îc ®¨ng ký míi cã gi¸ trÞ ph¸plý ®èi víi ngêi thø ba. Ch¬ng XXXVI ChuyÓn giao c«ng nghÖ §iÒu 754. QuyÒn chuyÓn giao c«ng nghÖ Tæ chøc, c¸ nh©n sau ®©y cã quyÒn chuyÓn giao quyÒn sö dông,quyÒn së h÷u c«ng nghÖ: 1. Chñ së h÷u c«ng nghÖ; 2. Tæ chøc, c¸ nh©n ®îc chñ së h÷u c«ng nghÖ cho phÐp chuyÓngiao quyÒn sö dông, quyÒn së h÷u c«ng nghÖ. §iÒu 755. §èi tîng chuyÓn giao c«ng nghÖ 1. §èi tîng chuyÓn giao c«ng nghÖ bao gåm bÝ quyÕt kü thuËt; kiÕnthøc kü thuËt vÒ c«ng nghÖ díi d¹ng ph¬ng ¸n c«ng nghÖ, c¸c gi¶i ph¸p küthuËt, c«ng thøc, th«ng sè kü thuËt, b¶n vÏ, s¬ ®å kü thuËt, ch¬ng tr×nhm¸y tÝnh, th«ng tin d÷ liÖu vÒ c«ng nghÖ chuyÓn giao; gi¶i ph¸p hîp lýho¸ s¶n xuÊt, ®æi míi c«ng nghÖ, cÊp phÐp ®Æc quyÒn kinh doanh vµc¸c ®èi tîng kh¸c do ph¸p luËt vÒ chuyÓn giao c«ng nghÖ quy ®Þnh. 2. Trêng hîp c«ng nghÖ lµ ®èi tîng ®îc b¶o hé quyÒn së h÷u trÝ tuÖth× viÖc chuyÓn giao c«ng nghÖ ph¶i ®îc thùc hiÖn cïng víi viÖc chuyÓngiao quyÒn së h÷u trÝ tuÖ theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ së h÷u trÝtuÖ. §iÒu 756. Nh÷ng c«ng nghÖ kh«ng ®îc chuyÓn giao 1. C«ng nghÖ kh«ng ®¸p øng c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ an toµnlao ®éng, vÖ sinh lao ®éng, b¶o ®¶m søc khoÎ con ngêi, b¶o vÖ m«i tr-êng. 2. Nh÷ng trêng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh. §iÒu 757. Hîp ®ång chuyÓn giao c«ng nghÖ 1. ViÖc chuyÓn giao c«ng nghÖ ®îc thùc hiÖn trªn c¬ së hîp ®ångb»ng v¨n b¶n. 2. Hîp ®ång chuyÓn giao c«ng nghÖ ph¶i ®îc ®¨ng ký t¹i c¬ quan nhµníc cã thÈm quyÒn trong trêng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh. 3. ViÖc söa ®æi, bæ sung, gia h¹n, huû bá hîp ®ång chuyÓn giaoc«ng nghÖ ph¶i ®îc lËp thµnh hîp ®ång b»ng v¨n b¶n; ®èi víi hîp ®ång
  • 181. 181chuyÓn giao c«ng nghÖ quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy, viÖc söa ®æi,bæ sung, gia h¹n, huû bá hîp ®ång còng ph¶i ®îc ®¨ng ký t¹i c¬ quan nhµníc cã thÈm quyÒn. PHÇN THø B¶Y QUAN HÖ D©N Sù Cã YÕU Tè NíC NGOµI §iÒu 758. Quan hÖ d©n sù cã yÕu tè níc ngoµi Quan hÖ d©n sù cã yÕu tè níc ngoµi lµ quan hÖ d©n sù cã Ýt nhÊtmét trong c¸c bªn tham gia lµ c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n níc ngoµi, ngêiViÖt Nam ®Þnh c ë níc ngoµi hoÆc lµ c¸c quan hÖ d©n sù gi÷a c¸c bªntham gia lµ c«ng d©n, tæ chøc ViÖt Nam nhng c¨n cø ®Ó x¸c lËp, thay®æi, chÊm døt quan hÖ ®ã theo ph¸p luËt níc ngoµi, ph¸t sinh t¹i nícngoµi hoÆc tµi s¶n liªn quan ®Õn quan hÖ ®ã ë níc ngoµi. §iÒu 759. ¸p dông ph¸p luËt d©n sù Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam, ®iÒu íc quèc tÕ, ph¸p luËt níc ngoµi vµ tËp qu¸n quèc tÕ 1. C¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt d©n sù Céng hoµ x· héi chñ nghÜaViÖt Nam ®îc ¸p dông ®èi víi quan hÖ d©n sù cã yÕu tè níc ngoµi, trõ tr-êng hîp Bé luËt nµy cã quy ®Þnh kh¸c. 2. Trong trêng hîp ®iÒu íc quèc tÕ mµ Céng hoµ x· héi chñ nghÜaViÖt Nam lµ thµnh viªn cã quy ®Þnh kh¸c víi quy ®Þnh cña Bé luËt nµyth× ¸p dông quy ®Þnh cña ®iÒu íc quèc tÕ ®ã. 3. Trong trêng hîp Bé luËt nµy, c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c cña Cénghoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam hoÆc ®iÒu íc quèc tÕ mµ Céng hoµ x·héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ thµnh viªn dÉn chiÕu ®Õn viÖc ¸p dông ph¸pluËt níc ngoµi th× ph¸p luËt cña níc ®ã ®îc ¸p dông, nÕu viÖc ¸p dônghoÆc hËu qu¶ cña viÖc ¸p dông kh«ng tr¸i víi c¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cñaph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam; trêng hîp ph¸p luËt níc ®ãdÉn chiÕu trë l¹i ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam th× ¸pdông ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam. Ph¸p luËt níc ngoµi còng ®îc ¸p dông trong trêng hîp c¸c bªn cã tho¶thuËn trong hîp ®ång, nÕu sù tho¶ thuËn ®ã kh«ng tr¸i víi quy ®Þnh cñaBé luËt nµy vµ c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c cña Céng hoµ x· héi chñ nghÜaViÖt Nam. 4. Trong trêng hîp quan hÖ d©n sù cã yÕu tè níc ngoµi kh«ng ®îc BéluËt nµy, c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c cña Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖtNam, ®iÒu íc quèc tÕ mµ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ thµnhviªn hoÆc hîp ®ång d©n sù gi÷a c¸c bªn ®iÒu chØnh th× ¸p dông tËpqu¸n quèc tÕ, nÕu viÖc ¸p dông hoÆc hËu qu¶ cña viÖc ¸p dông kh«ngtr¸i víi c¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜaViÖt Nam.
  • 182. 182 §iÒu 760. C¨n cø ¸p dông ph¸p luËt ®èi víi ngêi kh«ng quèc tÞch, ngêi n- íc ngoµi cã hai hay nhiÒu quèc tÞch níc ngoµi 1. Trong trêng hîp Bé luËt nµy hoÆc c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c cñaCéng hoµ x· hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam dÉn chiÕu ®Õn viÖc ¸pdông ph¸p luËt cña níc mµ ngêi níc ngoµi lµ c«ng d©n th× ph¸p luËt ¸pdông ®èi víi ngêi kh«ng quèc tÞch lµ ph¸p luËt cña níc n¬i ngêi ®ã c tró;nÕu ngêi ®ã kh«ng cã n¬i c tró th× ¸p dông ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñnghÜa ViÖt Nam. 2. Trong trêng hîp Bé luËt nµy hoÆc c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c cñaCéng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam dÉn chiÕu ®Õn viÖc ¸p dông ph¸pluËt cña níc mµ ngêi níc ngoµi lµ c«ng d©n th× ph¸p luËt ¸p dông ®èi víingêi níc ngoµi cã hai hay nhiÒu quèc tÞch níc ngoµi lµ ph¸p luËt cña nícmµ ngêi ®ã cã quèc tÞch vµ c tró vµo thêi ®iÓm ph¸t sinh quan hÖ d©nsù; nÕu ngêi ®ã kh«ng c tró t¹i mét trong c¸c níc mµ ngêi ®ã cã quèc tÞchth× ¸p dông ph¸p luËt cña níc mµ ngêi ®ã cã quèc tÞch vµ cã quan hÖg¾n bã nhÊt vÒ quyÒn vµ nghÜa vô c«ng d©n. §iÒu 761. N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña c¸ nh©n lµ ngêi níc ngoµi 1. N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña c¸ nh©n lµ ngêi níc ngoµi ®îc x¸c®Þnh theo ph¸p luËt cña níc mµ ngêi ®ã cã quèc tÞch. 2. Ngêi níc ngoµi cã n¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù t¹i ViÖt Nam nh c«ngd©n ViÖt Nam, trõ trêng hîp ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖtNam cã quy ®Þnh kh¸c. §iÒu 762. N¨ng lùc hµnh vi d©n sù cña c¸ nh©n lµ ngêi níc ngoµi 1. N¨ng lùc hµnh vi d©n sù cña c¸ nh©n lµ ngêi níc ngoµi ®îc x¸c®Þnh theo ph¸p luËt cña níc mµ ngêi ®ã lµ c«ng d©n, trõ trêng hîp ph¸pluËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam cã quy ®Þnh kh¸c. 2. Trong trêng hîp ngêi níc ngoµi x¸c lËp, thùc hiÖn c¸c giao dÞchd©n sù t¹i ViÖt Nam th× n¨ng lùc hµnh vi d©n sù cña ngêi níc ngoµi ®îcx¸c ®Þnh theo ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam. §iÒu 763. X¸c ®Þnh ngêi kh«ng cã, mÊt hoÆc bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù 1. ViÖc x¸c ®Þnh ngêi kh«ng cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, mÊt n¨nglùc hµnh vi d©n sù hoÆc bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ph¶i tu©ntheo ph¸p luËt cña níc mµ ngêi ®ã cã quèc tÞch. 2. Trong trêng hîp ngêi níc ngoµi c tró t¹i ViÖt Nam th× viÖc x¸c ®Þnhngêi ®ã kh«ng cã, mÊt hoÆc bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ph¶itu©n theo ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam. §iÒu 764. X¸c ®Þnh ngêi mÊt tÝch hoÆc chÕt 1. ViÖc x¸c ®Þnh mét ngêi mÊt tÝch hoÆc chÕt ph¶i tu©n theo ph¸p
  • 183. 183luËt cña níc mµ ngêi ®ã cã quèc tÞch vµo thêi ®iÓm tríc khi cã tin tøccuèi cïng vÒ viÖc mÊt tÝch hoÆc chÕt. 2. Trong trêng hîp ngêi níc ngoµi c tró t¹i ViÖt Nam th× viÖc x¸c ®Þnhngêi ®ã mÊt tÝch hoÆc chÕt ph¶i tu©n theo ph¸p luËt Céng hoµ x· héichñ nghÜa ViÖt Nam. §iÒu 765. N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña ph¸p nh©n níc ngoµi 1. N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña ph¸p nh©n níc ngoµi ®îc x¸c ®Þnhtheo ph¸p luËt cña níc n¬i ph¸p nh©n ®ã ®îc thµnh lËp, trõ trêng hîp quy®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy. 2. Trong trêng hîp ph¸p nh©n níc ngoµi x¸c lËp, thùc hiÖn c¸c giaodÞch d©n sù t¹i ViÖt Nam th× n¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña ph¸p nh©n ®-îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam. §iÒu 766. QuyÒn së h÷u tµi s¶n 1. ViÖc x¸c lËp, thùc hiÖn, thay ®æi, chÊm døt quyÒn së h÷u tµi s¶n,néi dung quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n ®îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt cña nícn¬i cã tµi s¶n ®ã, trõ trêng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 vµ kho¶n 4 §iÒu nµy. 2. QuyÒn së h÷u ®èi víi ®éng s¶n trªn ®êng vËn chuyÓn ®îc x¸c®Þnh theo ph¸p luËt cña níc n¬i ®éng s¶n ®îc chuyÓn ®Õn, nÕu kh«ngcã tho¶ thuËn kh¸c. 3. ViÖc ph©n biÖt tµi s¶n lµ ®éng s¶n hoÆc bÊt ®éng s¶n ®îc x¸c®Þnh theo ph¸p luËt cña níc n¬i cã tµi s¶n. 4. ViÖc x¸c ®Þnh quyÒn së h÷u ®èi víi tµu bay d©n dông vµ tµu biÓnt¹i ViÖt Nam ph¶i tu©n theo ph¸p luËt vÒ hµng kh«ng d©n dông vµ ph¸pluËt vÒ hµng h¶i cña Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam. §iÒu 767. Thõa kÕ theo ph¸p luËt cã yÕu tè níc ngoµi 1. Thõa kÕ theo ph¸p luËt ph¶i tu©n theo ph¸p luËt cña níc mµ ngêi®Ó l¹i di s¶n thõa kÕ cã quèc tÞch tríc khi chÕt. 2. QuyÒn thõa kÕ ®èi víi bÊt ®éng s¶n ph¶i tu©n theo ph¸p luËt cñaníc n¬i cã bÊt ®éng s¶n ®ã. 3. Di s¶n kh«ng cã ngêi thõa kÕ lµ bÊt ®éng s¶n thuéc vÒ Nhµ nícn¬i cã bÊt ®éng s¶n ®ã. 4. Di s¶n kh«ng cã ngêi thõa kÕ lµ ®éng s¶n thuéc vÒ Nhµ níc mµngêi ®Ó l¹i di s¶n thõa kÕ cã quèc tÞch tríc khi chÕt. §iÒu 768. Thõa kÕ theo di chóc 1. N¨ng lùc lËp di chóc, thay ®æi vµ huû bá di chóc ph¶i tu©n theoph¸p luËt cña níc mµ ngêi lËp di chóc lµ c«ng d©n. 2. H×nh thøc cña di chóc ph¶i tu©n theo ph¸p luËt cña níc n¬i lËp dichóc.
  • 184. 184 §iÒu 769. Hîp ®ång d©n sù 1. QuyÒn vµ nghÜa vô cña c¸c bªn theo hîp ®ång ®îc x¸c ®Þnh theoph¸p luËt cña níc n¬i thùc hiÖn hîp ®ång, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c. Hîp ®ång ®îc giao kÕt t¹i ViÖt Nam vµ thùc hiÖn hoµn toµn t¹i ViÖtNam th× ph¶i tu©n theo ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam. Trong trêng hîp hîp ®ång kh«ng ghi n¬i thùc hiÖn th× viÖc x¸c ®Þnhn¬i thùc hiÖn hîp ®ång ph¶i tu©n theo ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñnghÜa ViÖt Nam. 2. Hîp ®ång liªn quan ®Õn bÊt ®éng s¶n ë ViÖt Nam ph¶i tu©n theoph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam. §iÒu 770. H×nh thøc cña hîp ®ång d©n sù 1. H×nh thøc cña hîp ®ång ph¶i tu©n theo ph¸p luËt cña níc n¬i giaokÕt hîp ®ång. Trong trêng hîp hîp ®ång ®îc giao kÕt ë níc ngoµi mµ viph¹m quy ®Þnh vÒ h×nh thøc hîp ®ång theo ph¸p luËt cña níc ®ã, nhngkh«ng tr¸i víi quy ®Þnh vÒ h×nh thøc hîp ®ång theo ph¸p luËt Céng hoµ x·héi chñ nghÜa ViÖt Nam th× h×nh thøc hîp ®ång ®îc giao kÕt ë níc ngoµi®ã vÉn ®îc c«ng nhËn t¹i ViÖt Nam. 2. H×nh thøc hîp ®ång liªn quan ®Õn viÖc x©y dùng hoÆc chuyÓngiao quyÒn së h÷u c«ng tr×nh, nhµ cöa vµ c¸c bÊt ®éng s¶n kh¸c trªn l·nhthæ ViÖt Nam ph¶i tu©n theo ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖtNam. §iÒu 771. Giao kÕt hîp ®ång d©n sù v¾ng mÆt Trong trêng hîp giao kÕt hîp ®ång v¾ng mÆt th× viÖc x¸c ®Þnh n¬igiao kÕt hîp ®ång ph¶i tu©n theo ph¸p luËt cña níc n¬i c tró cña c¸ nh©nhoÆc n¬i cã trô së chÝnh cña ph¸p nh©n lµ bªn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp®ång. Thêi ®iÓm giao kÕt hîp ®ång v¾ng mÆt ®îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËtcña níc cña bªn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång nÕu bªn nµy nhËn ®îc tr¶ lêichÊp nhËn cña bªn ®îc ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång. §iÒu 772. Giao dÞch d©n sù ®¬n ph¬ng Trong quan hÖ giao dÞch ®¬n ph¬ng, quyÒn vµ nghÜa vô cña bªn tùnguyÖn thùc hiÖn quan hÖ giao dÞch ®¬n ph¬ng ®îc x¸c ®Þnh theo ph¸pluËt cña níc n¬i c tró hoÆc n¬i cã ho¹t ®éng chÝnh cña bªn ®ã. §iÒu 773. Båi thêng thiÖt h¹i ngoµi hîp ®ång 1. ViÖc båi thêng thiÖt h¹i ngoµi hîp ®ång ®îc x¸c ®Þnh theo ph¸pluËt cña níc n¬i x¶y ra hµnh vi g©y thiÖt h¹i hoÆc n¬i ph¸t sinh hËu qu¶thùc tÕ cña hµnh vi g©y thiÖt h¹i. 2. ViÖc båi thêng thiÖt h¹i do tµu bay, tµu biÓn g©y ra ë kh«ng phËn
  • 185. 185quèc tÕ hoÆc biÓn c¶ ®îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt cña níc mµ tµu bay,tµu biÓn mang quèc tÞch, trõ trêng hîp ph¸p luËt vÒ hµng kh«ng d©ndông vµ ph¸p luËt vÒ hµng h¶i cña Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Namcã quy ®Þnh kh¸c. 3. Trong trêng hîp hµnh vi g©y thiÖt h¹i x¶y ra ë ngoµi l·nh thæ nícCéng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam mµ ngêi g©y thiÖt h¹i vµ ngêi bÞthiÖt h¹i ®Òu lµ c«ng d©n hoÆc ph¸p nh©n ViÖt Nam th× ¸p dông ph¸pluËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam. §iÒu 774. QuyÒn t¸c gi¶ cã yÕu tè níc ngoµi QuyÒn t¸c gi¶ cña ngêi níc ngoµi, ph¸p nh©n níc ngoµi ®èi víi t¸cphÈm lÇn ®Çu tiªn ®îc c«ng bè, phæ biÕn t¹i ViÖt Nam hoÆc ®îc s¸ngt¹o vµ thÓ hiÖn díi h×nh thøc nhÊt ®Þnh t¹i ViÖt Nam ®îc b¶o hé theo quy®Þnh cña ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam vµ ®iÒu ícquèc tÕ mµ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ thµnh viªn. §iÒu 775. QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp vµ quyÒn ®èi víi gièng c©y trång cã yÕu tè níc ngoµi QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp, quyÒn ®èi víi gièng c©y trång cña ngêiníc ngoµi, ph¸p nh©n níc ngoµi ®èi víi c¸c ®èi tîng cña quyÒn së h÷u c«ngnghiÖp, ®èi tîng cña quyÒn ®èi víi gièng c©y trång ®· ®îc Nhµ níc ViÖtNam cÊp v¨n b»ng b¶o hé hoÆc c«ng nhËn ®îc b¶o hé theo quy ®Þnhcña ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam vµ ®iÒu íc quèc tÕmµ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ thµnh viªn. §iÒu 776. ChuyÓn giao c«ng nghÖ cã yÕu tè níc ngoµi ViÖc chuyÓn giao c«ng nghÖ gi÷a c¸ nh©n, ph¸p nh©n ViÖt Nam víingêi níc ngoµi, ph¸p nh©n níc ngoµi, viÖc chuyÓn giao c«ng nghÖ tõ nícngoµi vµo ViÖt Nam vµ tõ ViÖt Nam ra níc ngoµi, ph¶i tu©n theo quy®Þnh cña Bé luËt nµy, c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c cña ViÖt Nam vÒchuyÓn giao c«ng nghÖ vµ ®iÒu íc quèc tÕ mµ ViÖt Nam lµ thµnh viªnhoÆc ph¸p luËt cña níc ngoµi, nÕu viÖc ¸p dông hoÆc hËu qu¶ cña viÖc¸p dông ®ã kh«ng tr¸i víi c¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña ph¸p luËt Céng hoµ x·héi chñ nghÜa ViÖt Nam. §iÒu 777. Thêi hiÖu khëi kiÖn Thêi hiÖu khëi kiÖn ®èi víi quan hÖ d©n sù cã yÕu tè níc ngoµi ®îcx¸c ®Þnh theo ph¸p luËt cña níc mµ ph¸p luËt níc ®ã ®îc ¸p dông ®Ó®iÒu chØnh quan hÖ d©n sù cã yÕu tè níc ngoµi t¬ng øng. Bé luËt nµy ®· ®îc Quèc héi níc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖtNam kho¸ XI, kú häp thø 7 th«ng qua ngµy 14 th¸ng 6 n¨m 2005.
  • 186. 186 Chñ tÞch quèc héi NguyÔn V¨n An