Delphi 7
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Delphi 7

on

  • 2,394 views

Bu derste; Delphi 7.0 ile veritabanı programlamanın temelleri anlatılmıştır.

Bu derste; Delphi 7.0 ile veritabanı programlamanın temelleri anlatılmıştır.

Statistics

Views

Total Views
2,394
Views on SlideShare
2,394
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
14
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Delphi 7 Delphi 7 Presentation Transcript

  • Delphi 7.0. ile VTProgramlamaHidayet Takçıhtakci@sucati.orghttp://htakci.sucati.org
  • İçerik Veritabanı Programlama Nedir? Neden Delphi? Önce Veritabanını Tanıyalım, Örnek Veritabanı : Kütüphane ODBC : Veritabanı ile Uygulamalar Arası Bağlantı (ara katman) ve Veritabanımız için ODBC ayarı Görsel Programlama ortamı ve Delphi Delphi’de Veritabanı Bileşen ve Nesneleri ◦ Veritabanı Nesnesi ile Veritabanına Bağlantı ◦ Dataset nesnesi ile Veritabanı Nesnesine Bağlantı ◦ Datasource nesnesi ile Dataset nesnesine bağlantı ◦ Datacontrols nesneleri ile veritabanı üzerinde çalışmaya başlama Diğer veritabanı nesneleri (DBEdit, DBMemo, DBCombobox, …) Veritabanı Sorgulama ◦ Query nesnesi, Query.open ve Query.exec metotları ◦ Parametre ile sorgulama ◦ Parametresiz sorgulama
  • Veritabanı Programlama• Temel veritabanı işlemlerinin programlama yetenekleri ile yerine getirilmesi.• Temel veritabanı işlemleri – Kayıt ekleme – Kayıt arama – Kayıt düzeltme – Kayıt silme – Kayıt listeleme (sıralı, şarta bağlı, v.s.) – Sorgulama View slide
  • Neden Delphi?• Delphi, öğrenilmesi en kolay dillerden birisi olan pascal üzerine inşa edilmiştir.• Ticari uygulamalar geliştirmek üzere piyasaya sürülmüştür (cobol’un yerine geçmiştir)• Görsel dillerin ve nesneye dayalı dillerin bütün özelliklerini taşır.• Rakiplerinin bugün bile yapamadığının uzun yıllar öncesinde başarmıştır (tecrübe edince ne demek istediğimi anlayacaksınız) View slide
  • Veritabanları ve KütüphaneVeritabanı• Veritabanları, dosya sistemlerinin yetersizlikleri nedeniyle geliştirilmiştir.• Bugün en sık kullanılan veritabanı sistemleri nesne ilişkisel veritabanı sistemleridir.• En bilinen masaüstü veritabanı MS Access olup, hemen herkesin bilgisayarında bir VT uygulaması bulunmaktadır.• Çalışmamız boyunca MS Access üzerinde oluşturduğumuz Kütüphane Veritabanı kullanılacaktır.• Kütüphane Veritabanı, kütüphane otomasyonu için gerekli olan veri altyapısını sağlamaktadır.
  • Kütüphane Veritabanı Şeması• YAZAR(YAZARNO, YAZARADI, YAZARTIPI, DNO)• KONUBASLIK(KONUBNO, KONUB, DNO)• FIRMA(FIRMANO, FIRMAADI)• DILLER(DILNO, DILADI)• KITAP(DNO, KADI, ORNEKAD, BASIM, YY, YE, YT, ISBN, OZET, BOLUMNO, UYENO, FOZELIK, DZ, TASNIFNO, FIYAT, FIRMANO, GELISTAR, DILNO, ADET)• BOLUM(BOLUMNO, BOLUMADI)• GRUP(GRUPNO, GRUPADI)• UNVAN(UNVANNO, UNVANADI)• UYE(UYENO, ADSOYAD, BOLUM, GRUP, UNVAN, ADRES, MAIL, TEL, GSM)• ODUNC(UYENO, DNO, ALISTAR, IADETAR)• IADE(UYENO, DNO, GELISTAR)
  • ODBC (Open DataBaseConnectivity) ODBC bir ara katman (middleware) yazılımıdır. Fiziksel veritabanı ile uygulamalar arasında bağlantı sağlar. Denetim Masası (control panel), Yönetimsel Araçlar (Administrative Tools) içinde bulunur. Birçok veritabanı için sürücüler içerir. Bütün sistem tarafından bilinen bir veri kaynağı adı için System DSN sekmesi kullanılır.
  • Kütüphane VeritabanınıErişilebilir Yapalım – Öncelikle ODBC açılır. – System DSN sekmesine geçilir. – Driver do Microsoft Access (*.mdb) kısmı seçilir ve Bitir düğmesine tıklanır. – Açılan pencerede Data Source Name yazan yere tercih edeceğimiz bir takma isim yazılır, örn. Kutuphane bir takma isim olabilir. – Description kısmı boş geçilebilir. – Select düğmesi yardımıyla veritabanının konumu verilir. – Veritabanına şifre ile erişilecekse Advanced düğmesi tıklanarak ayarlar yapılır.• Bu işlemlerin ardından artık Delphi dahil her yerden (Excel v.s.) kutuphane takma adı ile veritabanına erişilebilir.
  • Görsel Programlama Ortamı veDelphi• Görsel programlama ortamından anlaşılması gereken resim yapar gibi uygulama geliştirme kolaylığıdır.• Uygulamada kullanılacak nesneler Component Palette isimli sekmelerden alınarak Form üzerine yerleştirilir ve gerekli parametre ayarları Object Inspector adı verilen pencere ile yapılır.• Object Inspector kendi içinde iki sekmeden meydana gelir: Properties ve Events. Properties, nesnelerin rengi, boyutu, fontu gibi dışsal özelliklerini ayarlamada kullanılır. Events ise nesnelere uygulanan olayların kontrolünde kullanılır.
  • BDE Bileşeni NesneleriData Access Bileşeni NesneleriData Controls Bileşeni Nesneleri
  • Bileşenler ve Nesneler Delphi’de her bir bileşen birbiriyle ilişkili nesnelerden oluşur. Bu çalışmada kullanılacak üç temel bileşen; BDE (Borland Database Engine), Data Access (Veri erişim), Data Controls (Veri kontrolleri) bileşenleridir. Bu bileşenleri bütün nesneleri yerine bazıları kullanılacaktır, grup şeklinde vermek gerekirse: ◦ BDE : Database, Table ve Query ◦ Data Access : Datasource ◦ Data Controls : DBGrid, DBNavigator, DBText, DBEdit, DBMemo, DBListbox, DBCombobox, DBCheckbox
  • Database Nesnesi ile Bağlantı ◦ BDE sekmesinden Database nesnesi form üzerine alınır. ◦ Nesne çift tıklanarak database diyalog penceresi açılır. ◦ Alias Name kısmından daha önce ayarladığımız kutuphane seçilir. ◦ Name kutusuna yeni bir isim eklenir örn. Kitap ◦ Defaults butonu tıklanır. ODBC DSN=kutuphane haricindeki diğer kısımlar silinir. ◦ Options kısmında yer alan Login prompt alanındaki check kaldırılır. Artık Delphi için adı Kitap olan bir Veritabanı kullanıma hazırdır.
  • Table Nesnesi ile VT’naBağlantı ◦ BDE sekmesinden Table nesnesi form üzerine alınır ◦ Object Inspector yardımıyla;  DatabaseName değeri Kitap (az önce tanımladığımız ad),  TableName değeri KITAP (tablonun adı)  Active değeri True yapılır Artık Table nesnesi sayesinde veritabanındaki KITAP tablosu kullanılabilir hale gelmiştir.
  • DataSource NesnesininKullanımı Datasource nesnesi; Table nesnesi içinde yer alan verinin Data Controls nesneleri tarafından kullanılabilmesini sağlayan aracıdır. ◦ Data Access sekmesinden DataSource nesnesi form üzerine alınır. ◦ DataSource nesnesinin DataSet özelliği Table1 olarak ayarlanır. ◦ İstenirse DataSource nesnesine isim verilebilir. Bu işlemlerin ardından artık KITAP tablosu değerleri üzerinde çalışabilir hale gelmiştir.
  • Data Controls nesneleri ileçalışma ◦ DataControls sekmesinden bir DBNavigator ve bir DBGrid form üzerine alınır. ◦ Önce DBNavigator nesnesinin, ◦ Daha sonra DBGrid nesnesinin,  DataSource değeri DataSource1 olarak set edilir. Bu işlemin ardından, KITAP tablosu üzerinde; navigasyon işlemleri, veri ekleme, veri silme dahil olmak üzere bütün işlemler yapılabilir. DBNavigator üzerinde yapılan işlemler DBGrid üzerinde izlenebilecektir.
  • DBEdit, DBText, DBCombobox v.s. ileçalışma ◦ Data Controls sekmesinden DBEdit ve DBText kontrolü forma alınır.  Datasource:=Datasource1;  Datafield:=KADI; (nitelik adı) ◦ İki kontrol için de tanımlama aynıdır fakat görünüm ve işlev bakımından farklılık vardır. ◦ Diğer kontrollerde de yöntem aynı olacaktır,
  • Veritabanı Sorgulama Delphi ile veritabanına erişmek ve onu çeşitli şekillerde, esnekçe kullanmak mümkündür. Bu iş için Delphi tarafından sunulan nesne Query nesnesidir. Query nesnesini kullanırken; ◦ Sabit bir SQL ifadesi girebiliriz, ◦ Parametrik bir ifade girebiliriz, ◦ Dinamik olarak oluşturulmuş bir text girebiliriz.
  • Sabit SQL ifadesi ◦ BDE sekmesinden bir Query nesnesi (Query1), ◦ Data Access sekmesinden bir DataSource nesnesi (DataSource1), ◦ Data Controls sekmesinden bir DBGrid nesnesi (DBGrid1) form üzerine alınır.  Query1.DatabaseName:=Kitap;  Query1.SQL.Add(‘Select * From KITAP’);  DataSource1.Dataset:=Query1;  DBGrid1.DataSource:=DataSource1; yapılır. ◦ Bu ayarlamaların ardından Query1.open ile sorgu sonucu alınır ve sonuç DBGrid içinde görülür.
  • Parametrik SQL İfadesi ◦ Öncelikle Query nesnesinin SQL satırı aşağıdaki gibi yazılır;  Select * from KITAP where Kitap_ad like :kitapismi  ‘:’ işareti arkadan bir parametre geldiğini ifade eder  Parametre adı kitapismi ve indisi 0’dır (ilk parametre) ◦ Query1.params[0].Datatype:=ftString; yapılır  Parametrenin veri tipi önemlidir. ◦ Ardından program ara yüzü ile parametrik SQL ifadesine parametre girilir.  Edit1.text:=‘Bilgisayar’ olsun ◦ Bir buton yardımıyla editbox içindeki değeri sorguya girelim ve sonucu alalım. ◦ Kimi zaman, joker karakterleri kullanmak gerekebilir, bunu editbox içerisine doğrudan joker karakterleri girerek yapabiliriz veya program içerisinde bunu yapabiliriz.
  • Parametrik SQL İfadesi Sorgunun işlenebilmesi için gerekli kod satırı şöyledir: ◦ Query1.close; ◦ Query1.prepare; ◦ Query1.params[0].asstring:=edit1.text; ◦ Query1.open; Önce, query kapatılır, arkasından parametre için hazır hale getirilir ve en sonunda parametrenin uygun tipte olması garanti altına alınır.
  • Parametrik Olmayan SQLİfadesi Parametre ayarlamak zor gelebilir bazen, o zaman şunları yapacağız: ◦ Yine bir Query nesnesi, DataSource ve Edit nesnesi alacağız. ◦ Query nesnesi içerisinde hiçbir SQL ifadesi olmayacak varsa bile;  Query1.SQL.Delete; ile sileceğiz. ◦ Arkasından; bir STR stringi içerisinde öncelikle SQL ifadesini meydana getirecek ve bunun Query nesnesi içine yerleştireceğiz.
  • Parametrik Olmayan SQLİfadesi ◦ var  STR:string; ◦ begin  STR:=‘’;  STR:=‘Select * from KITAP where Kitap_ad like’+’ ’’ ’+edit1.text+’ ’’ ’;  Query1.SQL.add(STR);  Query1.open; ◦ end;
  • Dersin SonuBu dersin sonunda sadece Delphi ile VT programlamanın sadece kıyısına gelebildik. Gerisi sizin gayretlerinize bağlı. Hidayet Takçı htakci@gmail.com Başarılar diliyorum…