Uploaded on

Spraw, by Twoja strona wyglądała profesjonalnie! …

Spraw, by Twoja strona wyglądała profesjonalnie!


* Jaki format wybrać dla plików graficznych?
* Jak tworzyć grafikę użytkową?
* Jak wykorzystać grafikę wektorową?



Wszyscy doskonale wiemy o tym, że o wartości strony internetowej świadczą treści na niej umieszczone. Nie da się jednak zaprzeczyć, że forma, w jakiej są one podane, również ma znaczenie. Osiągnięcie równowagi w tym zakresie nie jest rzeczą łatwą. Jak sprawić, żeby nie doszło do przerostu formy nad treścią? Jak zapewnić optymalny stosunek jakości użytych grafik do ich objętości (w końcu przepustowość łączy nie jest nieskończona)? Przy dużej liczbie odwiedzających różnica kilku kilobajtów może przełożyć się na ogromny wzrost obciążenia łączy, a co za tym idzie, wzrost kosztów utrzymania strony. Wydawałoby się, że te i wiele innych kwestii mogą rozwiązać tylko profesjonaliści. Jednak wcale nie musi tak być! Każdy, kto przeczyta tę książkę, będzie czuł się swobodnie w zagadnieniach związanych z publikacją i wykorzystaniem grafiki w Internecie!

Dzięki książce "Grafika w internecie" poznasz wszystkie aspekty pracy z obrazami umieszczanymi w globalnej sieci. Shelley Powers przedstawi Ci wykorzystywane formaty plików graficznych oraz pokaże, do czego każdy z nich nadaje się najlepiej. Zdobędziesz wiedzę na temat dostępnych narzędzi do obróbki grafiki — zarówno tych płatnych, jak i darmowych. Ponadto nauczysz się tworzyć miniatury zdjęć i układać zdjęcia na stronie. Dowiesz się, jak tworzyć grafikę użytkową, jakie zasady obowiązują przy pracy z grafiką wektorową oraz jakie możliwości drzemią w formacie SVG. Na koniec zapoznasz się z tematami związanymi z projektowaniem stron internetowych — zrozumiesz, jak wykorzystać kaskadowe arkusze stylów (CSS), jak przygotować dobrą i przejrzystą stronę oraz jak dynamicznie zmieniać właściwości grafiki! Jeżeli myślisz, że praktyczne wykorzystanie grafiki na stronach WWW to wiedza tajemna, ta książka z pewnością to zmieni!


* Formaty plików graficznych i ich zastosowanie
* Przygotowanie zdjęć do publikacji w Internecie
* Narzędzia do obróbki grafiki — płatne i darmowe
* Edytory obrazów dostępne online
* Tworzenie miniatur
* Sposoby układania zdjęć na stronie
* Narzędzia do automatycznego generowania galerii oraz pokazów slajdów
* Tworzenie grafiki użytkowej
* Wykorzystanie grafiki wektorowej i formatu SVG
* Zastosowanie kaskadowych arkuszy stylów (CSS)
* Zasady tworzenia dobrych stron WWW
* Narzędzia ułatwiające projektowanie stron WWW
* Dynamiczna modyfikacja grafik
* Automatyzacja obróbki grafiki — narzędzie ImageMagick oraz obróbka za pomocą PHP/GD
* Sposób wykorzystania serwisów Google Maps oraz Yahoo! Maps
* Łączenie danych z grafiką



Poznaj wszystkie aspekty praktycznego wykorzystania grafiki w Internecie!

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
1,026
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
7
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Grafika w Internecie Autor: Shelley Powers ISBN: 978-83-246-1961-0 Tytu³ orygina³u: Painting the Web Format: 168x237, stron: 664 Spraw, by Twoja strona wygl¹da³a profesjonalnie! • Jaki format wybraæ dla plików graficznych? • Jak tworzyæ grafikê u¿ytkow¹? • Jak wykorzystaæ grafikê wektorow¹? Wszyscy doskonale wiemy o tym, ¿e o wartoœci strony internetowej œwiadcz¹ treœci na niej umieszczone. Nie da siê jednak zaprzeczyæ, ¿e forma, w jakiej s¹ one podane, równie¿ ma znaczenie. Osi¹gniêcie równowagi w tym zakresie nie jest rzecz¹ ³atw¹. Jak sprawiæ, ¿eby nie dosz³o do przerostu formy nad treœci¹? Jak zapewniæ optymalny stosunek jakoœci u¿ytych grafik do ich objêtoœci (w koñcu przepustowoœæ ³¹czy nie jest nieskoñczona)? Przy du¿ej liczbie odwiedzaj¹cych ró¿nica kilku kilobajtów mo¿e prze³o¿yæ siê na ogromny wzrost obci¹¿enia ³¹czy, a co za tym idzie, wzrost kosztów utrzymania strony. Wydawa³oby siê, ¿e te i wiele innych kwestii mog¹ rozwi¹zaæ tylko profesjonaliœci. Jednak wcale nie musi tak byæ! Ka¿dy, kto przeczyta tê ksi¹¿kê, bêdzie czu³ siê swobodnie w zagadnieniach zwi¹zanych z publikacj¹ i wykorzystaniem grafiki w Internecie! Dziêki ksi¹¿ce „Grafika w internecie” poznasz wszystkie aspekty pracy z obrazami umieszczanymi w globalnej sieci. Shelley Powers przedstawi Ci wykorzystywane formaty plików graficznych oraz poka¿e, do czego ka¿dy z nich nadaje siê najlepiej. Zdobêdziesz wiedzê na temat dostêpnych narzêdzi do obróbki grafiki — zarówno tych p³atnych, jak i darmowych. Ponadto nauczysz siê tworzyæ miniatury zdjêæ i uk³adaæ zdjêcia na stronie. Dowiesz siê, jak tworzyæ grafikê u¿ytkow¹, jakie zasady obowi¹zuj¹ przy pracy z grafik¹ wektorow¹ oraz jakie mo¿liwoœci drzemi¹ w formacie SVG. Na koniec zapoznasz siê z tematami zwi¹zanymi z projektowaniem stron internetowych — zrozumiesz, jak wykorzystaæ kaskadowe arkusze stylów (CSS), jak przygotowaæ dobr¹ i przejrzyst¹ stronê oraz jak dynamicznie zmieniaæ w³aœciwoœci grafiki! Je¿eli myœlisz, ¿e praktyczne wykorzystanie grafiki na stronach WWW to wiedza tajemna, ta ksi¹¿ka z pewnoœci¹ to zmieni! • Formaty plików graficznych i ich zastosowanie • Przygotowanie zdjêæ do publikacji w Internecie • Narzêdzia do obróbki grafiki — p³atne i darmowe • Edytory obrazów dostêpne online • Tworzenie miniatur • Sposoby uk³adania zdjêæ na stronie • Narzêdzia do automatycznego generowania galerii oraz pokazów slajdów • Tworzenie grafiki u¿ytkowej • Wykorzystanie grafiki wektorowej i formatu SVG • Zastosowanie kaskadowych arkuszy stylów (CSS) • Zasady tworzenia dobrych stron WWW • Narzêdzia u³atwiaj¹ce projektowanie stron WWW • Dynamiczna modyfikacja grafik • Automatyzacja obróbki grafiki — narzêdzie ImageMagick oraz obróbka za pomoc¹ PHP/GD • Sposób wykorzystania serwisów Google Maps oraz Yahoo! Maps • £¹czenie danych z grafik¹ Poznaj wszystkie aspekty praktycznego wykorzystania grafiki w Internecie!
  • 2. Spis tre ci Przedmowa..................................................................................................................... 7 1. Dobra zabawa .............................................................................................................. 15 Co byäo dobre dla dziadka… 16 Narysuj mnie! 18 $$$$$$$$$$$$ 20 Grafika: wspaniaäy smak, zero nadwagi 22 Przestaþ! To boli! 24 Galeria aäosnej Grafiki Internetowej 25 Czas na cudownñ ró norodno è 36 2. Obrazy...........................................................................................................................39 Niezbödne podstawy grafiki rastrowej i modelu RGB 41 JPEG 46 GIF — format bezstratny 54 PNG 57 Opisywanie, zagnie d anie i optymalizacja obrazów 60 Publikacja obrazów w sieci WWW a prawa autorskie. Hotlinking 63 Przechowywanie obrazów 68 3. Z aparatu do internetu ................................................................................................. 75 Warsztat pracy fotografa 76 Praca na plikach w formacie RAW 78 Edytowanie zdjöè: praca ze wiatäem 84 Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa 86 Czerþ i biel zamiast kolorów 101 Tworzenie atrakcyjnego materiaäu ilustracyjnego 105 Wycinanki i wyodröbnienia 110 Przeglñd aplikacji säu ñcych do edycji obrazów 113 Internetowe edytory obrazów: Splashup i Picnik 133 Organizacja i obróbka zbiorów zdjöè 137 Obróbka zdjöè: jeszcze raz o procesie przenoszenia fotografii z aparatu do internetu 142 Spis tre ci 3
  • 3. 4. Internet w obrazkach ................................................................................................. 145 Sztuka tworzenia miniatur o odpowiedniej wielko ci 145 Sztuka kreatywnego tworzenia miniatur 152 Powiökszajñce siö miniatury 161 Umieszczanie zdjöè na stronach: okraszanie tekstu obrazami 163 Sztuka ukäadania zdjöè na stronach 168 Galerie i pokazy slajdów wygenerowane programowo 179 Aplikacje do tworzenia galerii, dziaäajñce po stronie serwera 186 Odrobina kodu 192 5. Grafika u ytkowa....................................................................................................... 195 Skrzynka z narzödziami do obróbki grafiki: ksztaäty, warstwy, gradienty i rozmycie 196 L niñce przyciski: elowe, mokre albo szklane 198 Nie tylko przyciski: plakietki i ikony 209 Refleksje na temat refleksów i kilka dodatkowych säów na temat cieni 218 Analiza istniejñcych projektów 232 W jednej chwili — zrzuty ekranu 234 6. Wektorowo — poczétki i jýzyki znaczników............................................................ 241 WebCGM 242 Formaty trójwymiarowe 242 Jözyk VML 247 Witaj, SVG! 255 7. Obóz szkoleniowy neofitów SVG ..............................................................................265 Ró ne specyfikacje SVG — Full, Basic i Tiny 266 Obsäuga standardu w przeglñdarkach — nieprzystöpno è czy integracja? 266 Struktura przestrzeni SVG 273 Elementy technologii SVG 274 cie ki, wzory i markery 295 Ponowne spotkanie z oknem roboczym i atrybutem viewBox 307 Transformacje 312 Narzödzia technologii SVG 317 Tajniki statycznej grafiki SVG 323 8. CSS — wy szy poziom wtajemniczenia....................................................................329 Magia selektorów 330 Wskazówki i porady dotyczñce CSS 339 Plastyczny znacznik div 341 Narzödzia i programy do obsäugi plików CSS 355 4 _ Spis tre ci
  • 4. 9. Projektowanie stron WWW dla laików.....................................................................365 Zasady projektowania stron WWW 366 Strony WWW sñ jak ogry, a ogry majñ warstwy 378 Projektowanie elastyczne 388 Kolory — jak sprawiè, by strona byäa wesoäa, jak sprawiè, by byäa smutna 394 Typografia na stronie WWW 399 Narzödzia projektanta 404 Dodatkowa lektura 407 10. Grafika dynamiczna ...................................................................................................409 Szybkie wprowadzenie do modelu obiektów dokumentu DOM 410 Wyró nianie kolorem 419 Zmienianie klasy i przezroczysto ci 423 Programowanie obrazów 432 Akordeon — kompresja przestrzeni 436 11. Tworzenie na kanwie.................................................................................................445 Obsäuga obiektu canvas i Microsoft Silverlight w ró nych przeglñdarkach 445 Podstawy pracy z obiektem canvas 448 Zachowywanie stanu rzeczy 463 Warstwy i przycinanie cie ek 465 Mo liwo ci obiektu canvas 470 12. Dynamiczne zastosowania znacznika canvas i jýzyka SVG ..................................... 481 Osadzanie animacji w kodzie 482 Obsäuga SVG za pomocñ skryptu 489 Skrypty osadzone 489 Animowany zegar — „Witaj, wiecie!” animowanego i interaktywnego kodu SVG 494 Oprogramowanie kanwy — powiökszenie 505 13. Magia obrazów — ró ne narzýdzia obróbki grafiki .................................................517 Prezentowanie zdjöè — pokaz slajdów w trzech krokach 518 Obróbka obrazów za pomocñ PHP/GD 521 Kto potrzebuje interfejsu? — Magia ImageMagick 536 Programowanie z ImageMagick i IMagick 551 14. Nieco geografii ...........................................................................................................555 Korzystanie z map w serwisie Google 556 Mapy udostöpniane przez serwis Yahoo! Maps 564 Geografia w internecie 571 Spis tre ci _ 5
  • 5. 15. Cud, miód i orzeszki — éczenie danych z grafiké ...................................................583 Wykresy — w dowolny sposób, byle nie statycznie 584 Katalogowanie zdjöè 601 Wykoþczenie za pomocñ ró owej po wiaty 603 Ostatnie spojrzenie na dane i mo liwo ci ich wizualizacji 606 Identyfikator URI data: 606 Na koþcu töczy 609 Skorowidz ....................................................................................................................611 6 _ Spis tre ci
  • 6. ROZDZIA 3. Z aparatu do internetu Kilka lat temu miaäam okazjö przeczytaè wypowied pewnego fotografa, który stwierdziä, e ustawienia domy lne programu Photoshop w zupeäno ci wystarczñ, by wäa ciwie przygotowaè zdjöcia do publikacji w sieci WWW. Oczywi cie kiedy fotografie kojarzyäy siö przede wszystkim z drukiem na papierze, lecz dzi ju nie mo na twierdziè, e z internetu warto korzystaè tylko i wyäñcznie w celu promowania swoich „papierowych” dzieä. Aktualnie sieè staäa siö jak naj- bardziej odpowiednim miejscem docelowym dla fotografii. Zrozumienie tego faktu prowadzi do diametralnej zmiany poglñdów na temat ustawieþ domy lnych jako „wystarczajñcych” do obróbki zdjöè, które pragnie siö opublikowaè w internecie. Cyfrowe aparaty, a co za tym idzie — i cyfrowe zdjöcia, popularne sñ od lat. Wedäug mnie wpäynöäy na to trzy czynniki: aparaty cyfrowe i komputery staäy siö dostöpne dla przeciötnego czäowieka, dostöp do internetu przestaä byè czym rzadkim (ludzie oswoili siö z sieciñ), znacznie wzrosäa liczba u ytkowników sieci WWW. Za sprawñ tych wäa nie czynników nastñpiä rozkwit fotografii cyfrowej, a w internecie pojawiäo siö mnóstwo stron ze zdjöciami. Kiedy wiökszo è zdjöè robiono za pomocñ celuloidowych filmów i papieru — odbitki co ciekawszych z nich wysyäano rodzinie i znajomym. Dzi ludzie coraz rzadziej korzystajñ z celu- loidu, a fotografie, przenoszone z aparatu cyfrowego wprost do komputera, rozsyäajñ za pomocñ poczty elektronicznej lub udostöpniajñ w internecie. Zmieniä siö wiöc nie tylko sposób ekspo- zycji zdjöè, lecz tak e ich odbiorca. Dawniej fotografie pokazywaäo siö tylko najbli szym, teraz za chwalimy siö nimi dosäownie przed caäym wiatem. Okazuje siö, e mnóstwo jest fotografów- amatorów, którzy robiñ naprawdö wietne zdjöcia. Nawet w serwisach informacyjnych coraz czö ciej pojawiajñ siö amatorskie fotografie, co akurat mo na uznaè za rozwiñzanie do è kon- trowersyjne. Poniewa fotografia cyfrowa staäa siö szalenie popularna, zdjöcia sñ dzi bardzo istotnñ czö ciñ grafiki tworzñcej strony WWW. A trudno uwierzyè, e jeszcze dziesiöè lub nawet piöè lat temu fotografiö cyfrowñ mo na byäo uznaè za zupeänie marginalnñ gaäñ sztuki internetowej. Kiedy mnóstwo czasu spödzaäo siö przy tworzeniu projektów witryn, grafiki przycisków i menu, teraz za caäe godziny po wiöca siö na poprawianie zdjöè, które majñ zostaè opublikowane w sieci. Nawet najwiöksi amatorzy ka dego roku zamieszczajñ w internecie dziesiñtki, a nie- rzadko i setki, swoich cyfrowych dzieä. 75
  • 7. Wspaniale, e sñ w ród nas digerati1. Za sprawñ ich inwencji mo emy poprawiaè wyglñd foto- grafii cyfrowych na wiele ró nych sposobów — od zupeänie zautomatyzowanych po röczne, opierajñce siö na postöpowaniu zgodnie z instrukcjami „krok po kroku”; i nie musimy przy tym znaè siö na edycji zdjöè ani posiadaè drogiego wyposa enia. Do swojej dyspozycji mamy znacznñ liczbö programów, bibliotek i przeró nych konwerterów, za pomocñ których jeste my w stanie skutecznie przeprowadzaè proces przenoszenia zdjöè z aparatu wprost do sieci WWW. I dobrze, bo — prawdö mówiñc — bez u ycia odpowiedniego oprogramowania trudno pikse- lowy baäagan zmieniè w sensownie wyglñdajñce zdjöcie. Niestety, istnieje tak wiele narzödzi do tworzenia i obróbki fotografii, e nie sposób ich opisaè w jednym rozdziale ksiñ ki. Za ich pomocñ mo na osiñgaè niesamowite efekty. Fotografie wbrew pozorom nigdy nie byäy czym nazbyt fizycznym, namacalnym, rzeczywistym. Zdjöcie to nie tylko otwarcie siö i za- mkniöcie przesäony, nie tylko czary, jakich dokonuje siö w ciemni. Dziöki technologii fotografii cyfrowej oraz rozmaitym programom niejedno do è przeciötnej jako ci zdjöcie mo e staè siö dobre, a niekiedy nawet oka e siö dzieäem sztuki — wystarczy nieco poeksperymentowaè ze wiatäem. Co wa ne, nie trzeba byè Anselem Adamsem, Walkerem Evansem ani Annie Leibovitz, by publikowaè swoje prace w sieci. Za pomocñ zdjöè mo na opowiadaè historie, przedstawiaè idee oraz dawaè upust wäasnej pomysäowo ci; na zdjöciach mo na uwieczniaè ciekawe wydarzenia. Nale y pamiötaè, e fotografie, aby dobrze wyglñdaäy w internecie, nie muszñ byè najwy szej jako ci. Prawdö mówiñc, prawdziwa sztuka prezentuje siö w sieci gorzej ni prace amatorskie, jako e nie säu ñ jej: wy wietlanie na przeró nych monitorach o odmiennych mo liwo ciach i parametrach oraz umieszczanie na niewielkich przestrzeniach dyskowych. W tym rozdziale omówiö pierwsze kroki, które musi wykonaè fotograf chcñcy przenie è swoje prace z aparatu wprost do internetu. Opiszö tak e niektóre z ciekawszych i bardziej znanych programów do obróbki zdjöè. Skupiö siö jednak przede wszystkim na sposobach poprawiania wyglñdu fotografii, tak aby jak najlepiej prezentowaäy siö w sieci WWW. Wymagania systemowe dla poszczególnych programów opisanych w tym rozdziale ró niñ siö. Cechñ wspólnñ omawianych przeze mnie aplikacji jest to, e dostöpne sñ ich wersje darmowe, shareware lub próbne (w peäni funkcjonalne przez okres 30 dni). Warsztat pracy fotografa Za pracö fotografa uznaè nale y wszelkie czynno ci przygotowawcze, które umo liwiajñ opu- blikowanie zdjöcia pozyskanego z aparatu. Ludzie prezentujñ odmienne podej cie do kwestii obróbki zdjöè i korzystajñ z ró nego oprogramowania. Niektórzy lubiñ u ywaè aplikacji takich jak Aperture, czyli bödñcych kompletnymi zestawami narzödzi do obróbki zdjöè, inni za siögajñ po rozmaite programy, z których ka dy säu y do wykonywania czynno ci okre lonego typu (konwertowanie plików RAW, edycja zdjöè, program do obsäugi FTP, aplikacja wy wietlajñca fotografie jako pokazy slajdów). 1 Säowa tego u ywa siö do opisu ludzi znajñcych siö na komputerach oraz obeznanych z nowoczesnymi tech- nikami cyfrowymi — przyp. täum. 76 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 8. Derrick Story (guru z wydawnictwa O’Reilly, ekspert w sprawie cyfrowych mediów) umie- ciä w swoim blogu The Digital Story poradnik pod tytuäem „Stwórz swój warsztat pracy” (ang. „Build Your Workflow”). Poradnik ten dostöpny jest w dwóch wersjach: tekstowej i audio. W obydwu autor omawia podane ni ej podstawowe zagadnienia. 1. Robienie zdjöè (za pomocñ aparatu). 2. Kopiowanie zdjöè do komputera. 3. Organizowanie zdjöè (zamieszczanie informacji dodatkowych, ocenianie, sortowanie). 4. Edycja zdjöè. 5. Udostöpnianie (publikowanie) zdjöè. 6. Zapisywanie (archiwizowanie) zdjöè. Proces kopiowania i przetwarzania fotografii, tak by ostatecznie znalazäy siö one w internecie, nie ró ni siö niczym od tego opisanego powy szymi punktami — poza tym, e jedynñ intere- sujñcñ nas formñ ich udostöpniania jest publikacja tylko i wyäñcznie w sieci WWW. To, z ilu narzödzi korzysta dana osoba, aby osiñgnñè cel, zale y w znacznym stopniu od stopnia, w jakim interesuje siö ona oprogramowaniem oraz — ewentualnie — od bud etu, jakim dysponuje. Inne czynniki, wäñcznie z tym, czy owa osoba zarabia robieniem zdjöè, czy te nie, wydajñ siö byè mniej istotne. Poradnik napisany przez Derricka mo na znale è na stronie http://www.thedigitalstory. ´com/blog/2007/08/build_your_workflow.html (strona w jözyku angielskim). Zarówno amatorzy, jak i profesjonalni fotografowie korzystajñ z programów säu ñcych do za- rzñdzania zdjöciami, takich jak Lightroom firmy Adobe, Expression Media firmy Microsoft, Aperture firmy Apple, Camera One albo ciñgle rozwijany w czasie, gdy powstawaäa niniejsza ksiñ ka, blueMarine (aplikacja typu open source). Wspomniane programy uäatwiajñ organizowanie fotografii oraz opatrywanie ich dodatkowymi informacjami. Mo na te za ich pomocñ edytowaè zdjöcia, niemniej wiökszo è programów do zarzñdzania fotografiami nie oferuje bardziej skomplikowanych opcji, które wystöpujñ we wszystkich, nawet najprostszych edytorach plików graficznych. Po poczñtkowym stadium pracy nad zdjöciami, polegajñcym na ich uporzñdkowaniu, przy- chodzi czas, by ka de z nich nieco poprawiè. Niezale nie od tego, jak dobrego programu do zarzñdzania fotografiami siö u ywa, czynno è ta wymaga skorzystania z jakiego edytora plików graficznych. Jednym z najbardziej znanych edytorów jest Photoshop firmy Adobe, który wciñ pozostaje niekwestionowanym liderem na rynku aplikacji do modyfikowania obrazów. Niemniej nie musimy korzystaè z tego wäa nie programu, jako e istniejñ dla niego rozsñdne alterna- tywy. Prawda jest taka, e do dyspozycji mamy dziesiñtki ró nych aplikacji, z których wielu mo emy u ywaè za darmo na platformach Windows, Mac OS X i Linux. Oprócz tego powstaje coraz wiöcej edytorów zdjöè uruchamianych bezpo rednio ze stron WWW, pisanych w jözyku Flash bñd te tworzonych z wykorzystaniem innych narzödzi programistycznych. Pierwszym krokiem na drodze do umieszczenia wäasnych zdjöè w internecie jest pozyskanie ich z aparatu. Producenci aparatów zwykle doäñczajñ do swoich produktów odpowiednie oprogramowanie, a poza tym wiele spo ród edytorów zdjöè, programów do obróbki plików Warsztat pracy fotografa _ 77
  • 9. RAW i innych aplikacji omawianego tu typu równie mo e posäu yè do kopiowania zdjöè na dysk komputera. Ponadto do pamiöci znacznej liczby aparatów mo na dostaè siö bezpo rednio za pomocñ kom- putera — na karcie pamiöci zazwyczaj znajduje siö katalog z fotografiami, który wystarczy skopiowaè na twardy dysk. Do tego celu posäu yè mo e dowolny program do zarzñdzania plikami. Taka metoda kopiowania fotografii niejednokrotnie okazuje siö najszybsza. Skopiowane na dysk komputera zdjöcia mo na nastöpnie zaimportowaè do aplikacji zarzñdzajñcej obrazami lub edytowaè bezpo rednio z katalogu, w którym siö znalazäy. To, którego programu mo na u yè do bezpo redniej obróbki zdjöè znajdujñcych siö na karcie pamiöci, zale y od formatu, w jakim zdjöcia te zostaäy zapisane. W wielu starszych, niedrogich aparatach fotografie przechowywane sñ tylko w postaci plików JPEG, natomiast urzñdzenia dostöpne dzisiaj zazwyczaj pozwalajñ wybraè jednñ z kilku opcji zapisu obrazów: JPEG, TIFF, PNG oraz jaki typ RAW. Na przykäad ja posiadam dwa aparaty firmy Nikon i w przypadku obydwu do wyboru mam formaty: RAW, a w zasadzie jego odmianö zwanñ NEF (Nikon Elec- tronic Format), oraz JPEG. Jednñ z opcji dostöpnych w moich aparatach jest tworzenie pliku NEF, a potem na jego bazie pliku JPEG o jako ci normalnej lub bardzo dobrej. Poniewa JPEG to format stratny (kwestiö tö omówiäam w rozdziale 2.), nigdy nie korzystam z obrazów zapisa- nych do plików w tym wäa nie formacie. To samo doradzam wszystkim, którzy nie sñ naprawdö zmuszeni do korzystania z plików JPEG. Natomiast odpowied na pytanie, czy warto pra- cowaè akurat z plikami w formacie RAW, zale y od tego, na ile korzysta siö z mo liwo ci, jakie daje ten format podczas procesu obróbki zdjöè. Praca na plikach w formacie RAW W przeciwieþstwie do plików JPEG, GIF czy TIFF pliki typu RAW nie sñ niczym innym jak obrazami zapisanymi w stanie zupeänie surowym, bez adnego przetwarzania. Danych zapi- sanych do plików RAW nie poddaje siö adnej kompresji ani nie modyfikuje — pliki RAW stanowiñ zbiór wszelkich informacji, jakie udaje siö zebraè za pomocñ sensorów aparatu. Zaletñ obrazów zapisanych w formacie RAW jest to, e mo na zmieniaè ich parametry, takie jak: ekspozycja, nasycenie kolorów, ostro è, balans bieli. Jedynymi parametrami niezmiennymi w przypadku zdjöè zapisanych do plików RAW sñ: ISO, przysäona i ogniskowa. Parametry te sñ, w gruncie rzeczy, parametrami wäa ciwymi dla kliszy. Wadñ plików RAW sñ ich znaczne rozmiary. Niemniej obecnie, gdy dysponujemy wielogiga- bajtowymi kartami pamiöci, czynnik ten nie jest ju a tak käopotliwy jak kiedy . Na mojej karcie pamiöci o pojemno ci 4 GB mie ci siö ponad 200 fotografii, co zazwyczaj w zupeäno ci mi wystarcza. Je li chcö zrobiè wiöcej zdjöè, ni mie ci siö na jednej karcie pamiöci, wystarczy, e wäo ö do aparatu kolejnñ. Zapisywanie danych w formacie RAW mo e byè do è powolne, ale prawdopodobnie wiökszo è z nas nawet tego nie zauwa y, szczególnie w erze coraz nowo- cze niejszych rozwiñzaþ stosowanych w aparatach cyfrowych. Nasze ycie byäoby du o prostsze, gdyby pliki RAW tworzone we wszystkich aparatach byäy tego samego typu. Niestety, nie sñ. Jak wspomniaäam wcze niej, posiadam dwa aparaty firmy Nikon (D200 oraz D70), w których zaimplementowano obsäugö formatu RAW wäa ciwego dla produktów firmy, czyli NEF. Canon stworzyä swoje formaty RAW zwane CRW i CRW2 (Canon RAW), w aparatach Sony natomiast powstajñ pliki typu SRF (Sony Raw Format). W odpowiedzi 78 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 10. na ciñgle rosnñcñ liczbö formatów firma Adobe zaproponowaäa wprowadzenie jednego stan- dardowego typu plików RAW. Typem tym jest DNG lub inaczej Digital Negative. Istniejñ firmy, które, oprócz Adobe, korzystajñ z tego wäa nie formatu (m.in. Apple, Leica, Hasselblad). Niestety, Nikon na razie z niego nie korzysta. Firma Adobe udostöpniäa program DNG Converter, za pomocñ którego mo na pliki w forma- tach takich jak NEF przeksztaäcaè w pliki DNG. (Aplikacja ta jest dostöpna w dwóch wersjach: dla komputerów z systemem Windows oraz Mac). Wystarczy uruchomiè program i wskazaè mu cie kö do katalogu, w którym znajdujñ siö pliki do przeksztaäcenia, by rozpoczñä siö proces konwersji (rysunek 3.1). Nowe pliki DNG sñ tworzone w tym samym katalogu. Rysunek 3.1. Program DNG Converter i konwersja typu plików NEF do DNG Odejd my jednak nieco od tematu samych formatów RAW. Niektóre programy pozwalajñ na wprowadzanie modyfikacji bezpo rednio w plikach RAW, inne natomiast dziaäajñ w oparciu o dodatkowe aplikacje, które säu ñ do zmieniania parametrów obrazów. Aplikacje konwertujñce pliki RAW do plików typu DNG sñ darmowe. Mo na je pobraè ze strony Adobe DNG http://www.adobe.com/products/dng/. Nie mo na udzieliè jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, które czynno ci majñce na celu poprawö wyglñdu fotografii nale y wykonywaè za pomocñ programów do obróbki plików RAW, a które edytorami zdjöè. Wszystko zale y od osobistych upodobaþ fotografa i jego sposo- bu pracy z obrazami. Ja, na przykäad, korzystam z aplikacji do obróbki plików RAW wtedy, gdy chcö dokonaè zmian parametrów obrazu bödñcych odpowiednikami ustawieþ aparatu (balans bieli, ekspozycja). Sñdzö, e ostro è, balans kolorów, jasno è i kontrast lepiej jest regulo- waè w edytorach zdjöè. Nie znaczy to jednak, e kto , kto w wiökszym stopniu korzysta z narzö- dzi do obróbki RAW, postöpuje niewäa ciwie. Czö è programów säu ñcych do modyfikowania wyglñdu obrazów zapisanych do plików RAW umo liwia skorzystanie z opcji automatycznego ustawiania niektórych parametrów Praca na plikach w formacie RAW _ 79
  • 11. edytowanych zdjöè. Zdarza siö, e fotografie, które zostaäy zmodyfikowane automatycznie przez jaki program, wyglñdajñ zaskakujñco dobrze, niemniej jednak zauwa yäam, e röcznie zmieniajñc ustawienia parametrów obrazu, zawsze uzyskujö lepsze efekty ni podczas korzy- stania z opcji zautomatyzowanego poprawiania wyglñdu fotografii. Uczciwie, choè niechötnie przyznajö, e przekonanie to mo e braè siö nie tyle z rzeczowej oceny wäasnych zdolno ci, ile ze zwykäego zarozumialstwa. Istnieje zaskakujñco wiele konwerterów, edytorów oraz innych narzödzi do pracy z plikami RAW. Przyjrzö siö bli ej kilku programom do obróbki obrazów zapisanych w formacie RAW, aby ci, którzy nigdy z nich nie korzystali, mieli okazjö zapoznaè siö z istotñ ich dziaäania. W ród przykäadów doäñczonych do niniejszej ksiñ ki znalazä siö zbiór plików, których mo na u ywaè w trakcie wypróbowywania programów i metod postöpowania opisa- nych w tym rozdziale. To pliki typu RAW, zapisane w formacie NEF. Posäu yäy one do stworzenia wiökszo ci przykäadów, które zobaczyè mo na na stronach tej ksiñ ki. UFRaw Jednym z edytorów plików typu RAW jest program o nazwie UFRaw, udostöpniany na licencji open source. Mo na go u ywaè jako samodzielnego narzödzia lub w poäñczeniu z innymi na- rzödziami, na przykäad z popularnñ aplikacjñ GIMP. UFRaw wietnie nadaje siö do zmieniania ustawieþ parametrów plików RAW (ekspozycja, balans bieli, balans kolorów), ale nie oferuje wszystkich opcji niezbödnych do caäkowitej i peänej obróbki zdjöè (wyostrzanie, przycinanie). Linuksowe programy do obróbki grafiki na komputerach Mac U ytkownikom komputerów Mac pragnñcym zajmowaè siö grafikñ sugerujö, by po wiöcili nieco czasu na zapoznanie siö z Terminal, X11 (X Windows), systemem pakietów Mac, Mac- ports (informacje na temat Macports znajdujñ siö pod adresem http://macports.com), dawniej nazywanymi Darwinports. Terminal daje u ytkownikowi dostöp do infrastruktury uniksowej, na bazie której stworzo- no system Mac OS X. X11 to system obsäugi okien, z którego korzysta wiele aplikacji do ob- róbki grafiki. System pakietów to struktura, dziöki której aplikacje stworzone na bazie pro- gramów linuksowych instalujñ siö prawidäowo (na przykäad umo liwia sprawdzanie, czy wszystkie skäadniki niezbödne do tego, by daäo siö zainstalowaè danñ aplikacjö, zostaäy uprzednio zainstalowane w systemie). Istnieje wiele linuksowych programów dajñcych siö äatwo zainstalowaè w systemie Mac za pomocñ Macports. Niektóre z nich omawiam w tej ksiñ ce. Aby dowiedzieè siö wiöcej na temat X11 dla komputerów Mac, warto zapoznaè siö z infor- macjami zawartymi na stronie http://developer.apple.com/opensource/tools/runningx11.html. Kilka dobrych instrukcji do oprogramowania Terminal mo na znale è w O’Reilly MacDevCenter (http://www.macdevcenter.com/pub/ct/51). Wiadomo ci na temat instalacji Macports spisano na stronie http://www.macports.org/install.php, a dokumentacja znajduje siö pod adresem http:// ´trac.macosforge.org/projects/macports/wiki/UsingMacPortsQuickStart oraz http://geeklair.net/new_ ´macports_guide/. Wszystkie strony dostöpne sñ w jözyku angielskim. 80 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 12. Omawianñ aplikacjö mo na pobraè ze strony http://ufraw.sourceforge.net/; dostöpne sñ jej wersje dla systemów Linux, Windows i Mac OS X. Aby zainstalowaè UFRaw w systemie innym ni Windows, nale y wybraè typ instalacji „dla poczñtkujñcych”. Ponadto przed instalacjñ programu UFRaw trzeba zainstalowaè GIMP Toolkit (GTK+2), udostöpniany wraz z GIMP (aplikacjö GIMP opiszö w dalszej czö ci tego rozdziaäu). Instalator GIMP w wersji dla Windows mo - na znale è pod adresem http://gimp-win.sourceforge.net/. U ytkownikom komputerów Mac zale- cam, by instalacjö programu UFRaw przeprowadzali, korzystajñc z portów Darwin/Mac. W programie UFRaw znajdziemy kilka przydatnych opcji, na przykäad zaznaczanie prze wie- tlonych lub (oraz) niedo wietlonych obszarów zdjöcia (rysunek 3.2). Aplikacja mo e skory- gowaè parametr ekspozycji w miejscach, które zostaäy zaznaczone. Efekt naniesienia poprawek przez program UFRaw uwidoczniony zostaä na rysunku 3.3. Rysunek 3.2. Program UFRaw — opcje zaznaczania prze wietlonych i niedo wietlonych miejsc na zdjöciu Za pomocñ programu UFRaw mo na równie zmieniaè ustawienia balansu bieli dla fotografii. Opcje ustawieþ odpowiadajñ opcjom, które sñ implementowane w ró nych modelach aparatów fotograficznych. Dla moich aparatów firmy Nikon mam do dyspozycji opcje wypisane poni ej. x Manual WB, x Camera WB, x Auto WB, x Incandescent, x Fluorescent, x Direct Sunlight, Praca na plikach w formacie RAW _ 81
  • 13. Rysunek 3.3. Modyfikacje wyglñdu zdjöcia przeprowadzane w programie UFRaw x Flash, x Cloudy, x Shade. Program UFRaw mo e dziaäaè jako wtyczka do aplikacji GIMP lub zupeänie autonomicznie. Ponadto jest kompatybilny z takimi formatami, jak TIFF czy PNG. Jakie sñ najwiöksze zalety UFRaw? Otó program ten nale y do grupy oprogramowania typu open source, nie trzeba päaciè za jego u ytkowanie i wystöpuje w wersjach dla systemów Linux, Mac OS X oraz Windows. Ponadto mo na znale è w nim opcje, które zadowolñ wiökszo è u ytkowników edytorów plików RAW. Jednak e, mimo znacznego stopnia jego rozbudowania, program UFRaw nie dorównuje supernarzödziu do obróbki plików RAW, jakim niewñtpliwie jest Adobe Camera Raw. Adobe Camera Raw Adobe Camera Raw (ACR) to zawodnik wagi ciö kiej, je li chodzi o obróbkö plików typu RAW. Stwierdzenie to dotyczy w szczególno ci wersji programu od 4.1 wzwy , dodawanych do aplikacji Adobe’s Photoshop CS3 i Adobe Elements. Prawdö mówiñc, w poäñczeniu z aplika- cjami Adobe Bridge (zarzñdzanie zbiorami zdjöè) i Photoshop (edycja obrazów) Adobe Camera Raw tworzy kompletny warsztat pracy fotografa. Jednñ z ciekawych opcji zaimplementowanych w ACR sñ klatki — po otwarciu za pomocñ programu wiöcej ni jednego pliku RAW zawarto è plików przedstawiana jest w postaci ukäadu 82 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 14. klatek. Pracowaè mo na nad wyglñdem zawarto ci wybranych klatek bñd wprowadzaè zmiany ustawieþ dla wszystkich obrazów naraz. Po zaaprobowaniu jakiej zmiany dla wszystkich zdjöè przy ka dym z nich pojawia siö ikona óätego trójkñta z wykrzyknikiem w rodku (rysunek 3.4). Mo liwo è modyfikowania ustawieþ dla wielu fotografii jednocze nie jest szczególnie przydatna w przypadku pracy nad plikami RAW, które wymagajñ dokonywania takich samych poprawek. Rysunek 3.4. Adobe Camera RAW: ciñg klatek i dokonywanie zmian dla wszystkich zdjöè jednocze nie ACR wyró nia siö równie pod wzglödem mo liwo ci, jakie daje u ytkownikowi w zakresie samej pracy nad wyglñdem zdjöè. Mo na za jego pomocñ zmieniaè nie tylko ustawienia wäa ciwe dla aparatów fotograficznych, takie jak ekspozycja, balans kolorów, nasycenie barw, ostro è i balans bieli, ale równie i inne parametry, na przykäad dodawaè wiatäo wypeäniajñce i regu- lowaè przejrzysto è obrazu. wiatäo wypeäniajñce, bödñce wzmocnieniem o wietlenia täa lub bocznego, rozja nia obiekty, które znalazäy siö w cieniu. Korzystanie z tej opcji, w poäñczeniu z regulacjñ czasu ekspozycji, daje osobie edytujñcej zdjöcia znacznñ kontrolö nad o wietleniem uwiecznionym na fotografii oraz mo liwo è skutecznego poprawiania bäödów obrazu zwiñzanych z jego prze wietleniem i niedo wietleniem. Funkcja Przejrzysto è jest funkcjñ nowñ w ACR. Jeff Schewe w swoim wspaniaäym tek cie o ACR dla PhotoshopNews napisaä, e Przejrzysto è to nic innego jak Maska wyostrzajñca u ywana ze specyficznymi ustawieniami, bödñcymi implementacjñ w programie metody Local Con- trast Enhancement (LCE). Sposoby regulowania ostro ci zdjöè opiszö w dalszych czö ciach tego rozdziaäu, ale ju teraz pragnö powiedzieè, e funkcja Przejrzysto è ma szansö staè siö jednym z moich ulubionych narzödzi w pracy nad wyglñdem fotografii cyfrowych. Praca na plikach w formacie RAW _ 83
  • 15. Artykuä o funkcji Przejrzysto è z PhotoshopNews mo na znale è na stronie http://photoshop ´news.com/2007/05/31/about-camera-raw-41. Opis metody Local Contrast Enhancement znajduje siö pod adresem http://luminous-landscape.com/tutorials/contrast-enhancement.shtml. Wymienione tu witryny prowadzone sñ w jözyku angielskim. Program ACR daje u ytkownikowi niemaäe mo liwo ci. Za jego pomocñ mo na nie tylko zmieniaè warto ci parametrów RAW ustawianych w aparacie, dodawaè wiatäo wypeäniajñce i kontrolowaè przejrzysto è obrazu, lecz równie wykonywaè mnóstwo innych czynno ci, od zarzñdzania kolorami po obsäugö metadanych. Nale y sobie jednak zadaè pytanie, czy na pewno warto korzystaè ze wszystkich opcji, które oferuje ACR. A mo e lepiej niektóre czynno ci wyko- nywaè za pomocñ innych programów? Je li korzysta siö z programów takich jak ACR, bödñcych czö ciñ wiökszego zestawu narzödzi stworzonego przez jednñ firmö, mo na zakäadaè, e we wszystkich narzödziach ten sam proces przeprowadzany jest mniej wiöcej tak samo. W takim przypadku to, w której z aplikacji wy- konuje siö okre lonñ czynno è, wydaje siö byè mniej istotne. Sytuacja wyglñda inaczej, je eli korzysta siö z aplikacji do obróbki plików RAW i edytora zdjöè ró nych firm (bñd twórców) — na przykäad z programów UFRaw i GIMP. W takim przypadku nale y sprawdziè dziaäanie poszczególnych funkcji w obu aplikacjach i ustaliè metodö najbar- dziej efektywnej pracy z tworzonym przez owe aplikacje zestawem narzödzi. Wiökszo è producentów aparatów fotograficznych (je li nie wszyscy) udostöpnia klientom oprogramowanie säu ñce do kopiowania zdjöè z aparatu do komputera i doko- nywania ich wstöpnej obróbki. Na przykäad, programem stworzonym do tych celów przez firmö Canon jest Digital Photo Professional, Nikon za udostöpnia aplikacjö o nazwie Nikon Capture. Oczywi cie inni producenci wypuszczajñ wäasne oprogramo- wanie do obsäugi aparatów i zdjöè. Zazwyczaj programy tego typu sñ dobrymi narzö- dziami. Jedynym powodem, dla którego nie zamierzam ich tu opisywaè, jest to, e tworzy siö je z my lñ o aparatach konkretnego rodzaju, ja natomiast pragnö przekazaè Czytelnikowi informacje o aplikacjach wspóäpracujñcych z wiökszo ciñ dostöpnych na rynku urzñdzeþ. Po dokonaniu wstöpnej obróbki pliku RAW (niezale nie od tego, na jakim etapie zostanie ona tak naprawdö zakoþczona) przychodzi czas na poprawienie wyglñdu fotografii w edytorze zdjöè. Edytowanie zdjýë: praca ze wiat em Fotografia to dziedzina polegajñca na manipulowaniu wiatäem. Niezale nie od tematu uwiecz- nianego na zdjöciu i umiejötno ci fotografa, niezale nie od tego, czy robi siö zdjöcia cyfrowe, czy te metodñ na wietlania kliszy, fotografowanie zawsze pozostaje pracñ ze wiatäem. Zdjöcie jest za ciemne? Wra enia tego mo na siö pozbyè, rozja niajñc fotografiö, zwiökszajñc kontrast, a nawet manipulujñc nasyceniem i poziomami kolorów. Wszystkie wymienione czynno ci nie sñ niczym innym jak dokonywaniem zmian w o wietleniu, przy którym robiono zdjöcie. Cienie sñ za gäöbokie albo niektóre miejsca na fotografii wyglñdajñ na zbyt jasne? Wystar- czy inaczej ustawiè czas ekspozycji przed zrobieniem zdjöcia albo po jego wykonaniu. Fotografia wydaje siö byè zbyt „miökka”? Zwiökszanie ostro ci obrazu polega tak naprawdö na znajdowa- niu krawödzi obszarów o ró nym poziomie na wietlenia i akcentowaniu ich w wiökszym 84 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 16. stopniu. Nawet algorytmy wykorzystywane do zmieniania rozmiarów obrazów tworzone sñ w oparciu o metody sprawdzajñce poziomy jasno ci fragmentów danej grafiki i przekäadajñce otrzymany wzór na inny, dajñcy w efekcie grafikö proporcjonalnñ do oryginalnej. Ka dy edytor zdjöè zawiera pewien zestaw funkcji pozwalajñcych na modyfikowanie ustawieþ zwiñzanych ze wiatäem uwiecznionym na zdjöciu. Oczywi cie w zale no ci od tego, jakiego programu u ywamy, korzystaè mo emy z bardziej lub mniej wyszukanych opcji. Wiökszo è programów omawianego tu typu oferuje raczej prymitywne funkcje, niemniej jednak w takiej liczbie, która pozwala — na drodze äñczenia efektów wykorzystania poszczególnych opcji — uzyskaè modyfikacje obrazu bödñce caäkiem dobrymi odpowiednikami zmian standardowo dokonywanych za pomocñ dro szych narzödzi. Warto o tym wiedzieè, szczególnie je li nie ma siö pieniödzy na drogie aplikacje i zarazem pragnie siö umieszczaè w sieci zdjöcia mo liwie jak najlepszej jako ci. Ka dy u ytkownik edytorów zdjöè ma inne oczekiwania wzglödem programów, w których przychodzi mu pracowaè. Wedäug mnie dobry edytor zdjöè powinien speäniaè warunki wy- pisane poni ej (oczywi cie moje zdanie na ten temat nie jest niezmienne i zale y w du ej mierze od dotychczasowego do wiadczenia zdobytego w trakcie pracy nad wyglñdem obrazów). x W dobrym programie do obróbki zdjöè powinny byè dostöpne opcje przeskalowania lub zmieniania wielko ci obrazu, a tak e jego przycinania. x Program taki powinien oferowaè mo liwo è pracy z plikami RAW — bezpo rednio lub z wykorzystaniem odpowiednich wtyczek albo dodatków. x W programie powinna byè zaimplementowana obsäuga profili kolorów oraz przestrzeni barw. x Dobry program do obróbki zdjöè powinien umo liwiè zapisywanie obrazów do plików w wielu ró nych formatach (m.in. TIFF, PNG, JPEG i GIF). Ponadto istotne jest, aby mo na byäo zapisywaè efekty swojej pracy przed jej ukoþczeniem. x Program powinien udostöpniaè funkcjö cofania dowolnej liczby zmian dokonanych podczas obróbki zdjöcia, dziöki temu bowiem zawsze mo na wróciè do etapu pracy, w którym jeszcze wszystko szäo jak nale y. x Dobry program do obróbki zdjöè powinien umo liwiaè usuwanie z nich szumów, skaz albo kurzu. Szczególnie przydatna jest funkcja pozwalajñca pozbyè siö kurzu, stworzona w oparciu o jaki rodzaj klonowania. x Program powinien oferowaè przynajmniej niektóre z efektów i filtrów przydatnych podczas pracy ze zdjöciami. Na pewno nie mo e w nim zabraknñè funkcji rozmywania i wyostrzania obrazu. x Istotne jest, aby za pomocñ programu do obróbki zdjöè mo na byäo zmieniaè ustawienia zwiñzane z kolorami i wiatäem (korekcja krzywych, korekcja poziomów, äñczenie kanaäów). x Dobry program powinien dawaè u ytkownikowi mo liwo è zaznaczenia okre lonego elementu obrazka. x W programie powinna byè zaimplementowana obsäuga warstw. x W programie do obróbki zdjöè powinny znale è siö funkcje umo liwiajñce dokonywanie korekcji sprzötowych znieksztaäceþ i zakäamaþ obrazu, bödñcych na przykäad wynikiem wäa ciwo ci ukäadu optycznego aparatu. x Dobry program powinien mieè zaimplementowanñ obsäugö wtyczek i dodatków. Edytowanie zdjýë: praca ze wiat em _ 85
  • 17. Prawdñ jest, e w drogich aplikacjach mo na znale è wiele bardziej i mniej przydatnych funkcji, ale sñdzö, e oprogramowanie do obróbki grafiki nale y wybieraè ze wiadomo ciñ wäasnych potrzeb, a nie sugerujñc siö liczbñ zawartych w nim opcji. Warto zastanowiè siö nad tym, jakie czynno ci wykonuje siö najczö ciej podczas korzystania z programów do obróbki obrazów, i — bödñc uzbrojonym w niezbödnñ wiedzö — znale è wäa ciwñ aplikacjö. Aplikacja ta powinna zawieraè narzödzia i funkcje niezbödne z punktu widzenia u ytkownika, albo przynajmniej takie, które umo liwiñ mu osiñgniöcie oczekiwanych efektów mniej wygodnñ, lecz nadal skutecznñ metodñ. Je li w programie do obróbki zdjöè zaimplementowano podstawowe funkcje, takie jak korekcja krzywych, wiökszo è bardziej zäo onych funkcji (na przykäad Dopasuj kolor) mo na uzyskaè, bez utraty jako ci ich dziaäania, korzystajñc z najprostszych narzödzi. Aby w przypadku ko- rzystania z funkcji podstawowych osiñgnñè efekt, który zazwyczaj osiñga siö, u ywajñc funkcji bardziej specjalistycznych, wystarczy zrozumieè, jak przebiega zäo ony proces obróbki obrazu i krok po kroku powtórzyè poszczególne skäadajñce siö na niego operacje. Na szczö cie mo na znale è wiele poradników i instrukcji, w których opisane sñ metody realizacji skomplikowanych funkcji narzödzi znanych z programów takich jak Photoshop w taþszych aplikacjach (Paint Shop Pro, Photoshop Elements, GIMP). W dalszej czö ci tego rozdziaäu skoncentrujö siö na omówieniu typowych czynno ci wykony- wanych przede wszystkim podczas edytowania zdjöè, które majñ zostaè opublikowane w sieci WWW. Nastöpnie wypiszö listö aplikacji do obróbki grafiki i przedstawiö wyniki porównania ich funkcjonalno ci podczas przeprowadzania poszczególnych procesów majñcych na celu zmianö wyglñdu fotografii. Korzystajñc z ró nych opcji, pragnö Czytelnikowi pokazaè, e nie bez przyczyny stwierdziäam wcze niej, i program do obróbki grafiki „powinien” umo liwiaè u ytkownikowi dokonywanie korekcji krzywych. Bynajmniej nie chodziäo mi o to, by — po- dñ ajñc za modñ panujñcñ w ród zawodowych fotografów — pochwaliè siö, e wiem o istnieniu funkcji takiej jak korekcja krzywych. To samo dotyczy wszystkich innych funkcji, które zna- lazäy siö na przedstawionej powy ej li cie opcji, które wedäug mnie sñ niezbödnymi elementami dobrej aplikacji omawianego w tym rozdziale typu. Wszystkie przykäady opisane w nastöpnym podrozdziale zostaäy stworzone w progra- mie Photoshop CS3 PL firmy Adobe. Informacje na temat implementowania wyko- rzystanych funkcji w innych edytorach znajdujñ siö w dalszej czö ci rozdziaäu. Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa Przygotowujñc zdjöcie do wydruku, zazwyczaj optymalizujemy jego wyglñd tak, by prezen- towaäo siö po prostu dobrze. Publikowanie fotografii w sieci WWW mo e wymagaè jednak nieco innego podej cia do kwestii ich wyglñdu, jako e nie zawsze pojawiajñ siö one samotnie w obröbie pewnej przestrzeni prezentacji. Zdjöcia o podobnej tematyce czösto äñczy siö w grupy, co wymaga od nas dbania zarówno o indywidualny wyglñd ka dego z nich, jak i o prezencjö caäej galerii. Dobrym przykäadem mo e tu byè seria zdjöè zrobionych przeze mnie na wystawie Apollo/ Saturn V Center, w centrum kosmicznym Kennedy Space Center. Uwieczniäam wiele ró nych obiektów, ale ogólna tematyka fotografii pozostaje taka sama: rakiety, pojazdy ksiö ycowe i wszelkiego rodzaju historyczny sprzöt przeznaczony do badaþ kosmicznych. Wszystkie 86 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 18. zdjöcia zostaäy wykonane w tym samym miejscu (hangar peäen przeró nych urzñdzeþ i ma- szyn zwisajñcych z sufitu bñd spoczywajñcych bezpo rednio na betonowej podäodze), wiöc kiedy siö na nie patrzy, ma siö zbli one odczucia. Mimo to jednak o wietlenie nie byäo jednolite. Niektóre przedmioty zostaäy o wietlone sztucznie, na inne za przez bramy hangaru padaäo jasne, naturalne wiatäo dzienne. W wiökszo ci przypadków korzystanie ze wiatäa wypeäniajñ- cego nie byäo dobrym rozwiñzaniem problemu — z powodu znacznych rozmiarów fotogra- fowanych ekspozycji. Na rysunku 3.5 widniejñ cztery zdjöcia otwarte w edytorze — ka de z nich wyglñda inaczej, poniewa ka de wykonaäam, korzystajñc z innych ustawieþ parametrów o wietlenia i kolorów. Ten zestaw zdjöè wietnie nadaje siö do przedstawiania koncepcji „optymalizacji grupowej”, poniewa adna z fotografii nie jest zbyt dobra jako praca indywidualna (widaè na nich zbyt wiele bäödów). Niemniej jednak z kilku raczej kiepskiej jako ci zdjöè mo na stworzyè, po po- prawieniu ich wyglñdu, naprawdö mocny materiaä ilustracyjny wart zaäñczenia na przykäad do jakiego artykuäu. Rysunek 3.5. Poäñczone w grupö zdjöcia z Kennedy Space Center przed zmianñ ustawieþ jasno ci i kolorów Zdjöcie przedstawiajñce pojazd ksiö ycowy (w lewym górnym rogu) jest zbyt óäte, co wynika z faktu, e zrobiäam je przy sztucznym, arówkowym wietle. Wystarczy spojrzeè na histogram (Okno/Histogram), aby doj è do wniosku, e jest to fotografia low key. Przeciwieþstwem low key sñ zdjöcia high key, czyli zbyt jasne, prze wietlone. Nie ma niczego zäego w robieniu fotografii low key i high key, je li tylko uzyskane niedo wietlenie lub prze wietlenie obrazu jest efektem zamierzonym, podkre lajñcym walory uwiecznianego tematu. Zdjöcia low key zazwyczaj sñ przyciemnione i nastrojowe. Niestety, konwencja taka nijak nie kojarzy siö z pojazdami ksiö- ycowymi. Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa _ 87
  • 19. Zdjöcie widniejñce pod fotografiñ przedstawiajñcñ pojazd ksiö ycowy tak e wyglñda na nie- do wietlone, ale przynajmniej nie ma na nim przebarwieþ. Ustawienia wiatäa i kolorów wi- doczne na dwóch pozostaäych zdjöciach (zdjöcia rakiet) sñ dopuszczalne, daleko im jednak do ideaäu. W przypadku czterech omawianych przeze mnie fotografii najwa niejsze jest to, e nie pasujñ one do siebie nawzajem (ró nice o wietlenia i kolorów sñ zbyt ra ñce), przez co nie tworzñ spójnej, dobrze wyglñdajñcej grupy. Pozostaje zatem jedynie zoptymalizowaè i zsyn- chronizowaè ich poziomy jasno ci oraz barw, nie dopuszczajñc jednak do tego, by którakolwiek z nich straciäa cokolwiek ze swego indywidualnego czaru. Zanim jednak przejdö do sedna, napiszö parö säów na temat histogramów. Histogramy widaè na rysunku 3.5 — znajdujñ siö z prawej strony grupy czterech fotografii. Obrazujñ one luminacjö wybranego zdjöcia (w tym wypadku fotografii przedstawiajñcej pojazd ksiö ycowy). Na hi- stogramie znajdujñcym siö najwy ej przedstawiona jest ogólna luminacja zdjöcia, natomiast poni ej widniejñ trzy histogramy utworzone dla kanaäów poszczególnych kolorów: czerwonego, zielonego i niebieskiego. W dalszych czö ciach tego rozdziaäu bödö niejednokrotnie korzystaäa z histogramów. Mo na z nich odczytaè, ile pikseli o danym poziomie jasno ci (skala przebiega od 0 — czerþ — do 255 — biel) tworzy analizowany obraz. Dziöki nim widaè, jakie jest ogólne na wietlenie zdjöcia. W tym rozdziale bödö posäugiwaè siö histogramami RGB, czyli takimi, które ukazujñ poziomy jasno ci dla barw czerwonej, zielonej i niebieskiej, oraz histogramami powstaäymi w wyniku wyliczania redniej z danych niezbödnych do rysowania histogramów RGB. Ponadto bödö korzystaäa z histogramów tworzonych osobno dla ró nych kolorów. Wszystkim, którzy chcñ siö dowiedzieè czego wiöcej na ten temat, polecam lekturö poradników dostöpnych w ramach Cambridge in Colour, w szczególno ci za czö ci pierwszej i drugiej „Understanding Histo- grams” (http://www.cambridgeincolour.com/tutorials/histograms1.htm, http://www.cambridgeincolour. ´com/tutorials/histograms2.htm; wspomniane witryny prowadzone sñ w jözyku angielskim). Dopasowywanie klasycznych kolorów za pomocé funkcji Dopasuj kolor Jest jedna taka funkcja, którñ mo na znale è w jednym konkretnym programie i która säu y do dopasowywania poziomów luminacji oraz kolorów na dwóch zdjöciach. Wspomnianym programem jest oczywi cie Photoshop firmy Adobe, a funkcjñ opcja Dopasuj kolor (Obraz/Dopa- sowania/Dopasuj kolor). Korzystajñc z owej funkcji, mo na u yè jednego z dwóch otwartych zdjöè jako wzorca kolorów do wprowadzenia zmian w parametrach barw wystöpujñcych na drugim. Je li nie wiemy, jakie procesy zachodzñ wewnñtrz aplikacji Photoshop w trakcie jej u ywania, niewiele mo emy powiedzieè na temat reguä dziaäania funkcji Dopasuj kolor. Niemniej jednak mamy do dyspozycji histogramy, na które przecie wolno nam patrzeè bez ograniczeþ przed skorzystaniem z jakiej opcji modyfikujñcej edytowany obraz, jak i po jej wykorzystaniu. Hi- stogramy zdradzajñ niektóre tajemnice wewnötrznych ustawieþ programu do obróbki grafiki. Wystarczy przyjrzeè siö wykresom kanaäów kolorów dla zdjöcia säu ñcego za wzór oraz zmodyfikowanego funkcjñ Dopasuj kolor, aby stwierdziè, e miejsca na wykresach obrazujñce poziomy kolorów czarnego, biaäego i szarego w przypadku obydwu zdjöè wyglñdajñ do è podobnie — bardziej podobnie ni te same miejsca odszukane na wykresach utworzonych dla fotografii wzorcowej i jeszcze nieprzetworzonej. U ycie funkcji Dopasuj kolor spowodowaäo poja- wienie siö stosunkowo niewielkich zmian ksztaätów krzywych widniejñcych na wykresach, 88 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 20. natomiast doprowadziäo do do è wyra nego przesuniöcia caäych wykresów wzglödem skali na osi X. Rysunek 3.6 przedstawia histogramy wykre lone dla dwóch wersji tego samego zdjöcia: oryginalnej i takiej, dla której przeprowadzono operacjö dopasowywania poziomów barw do zakresu kolorów wäa ciwego dla fotografii wzorcowej. Pierwsza kratka w ka dej z linii to wykres stworzony dla kanaäu danego koloru przed modyfikacjñ poziomów barw. Kratki rodkowe zawierajñ histogramy wäa ciwe dla zdjöcia wzorcowego, natomiast wszyst- kie kratki, które znajdujñ siö najbardziej po prawej stronie, sñ histogramami kanaäów barw pojawiajñcych siö na fotografii bödñcej wynikiem przeprowadzenia procedury dopasowywania kolorów. Rysunek 3.6. Histogramy dla kanaäów barw fotografii wzorcowej oraz dwóch wersji zdjöcia: oryginalnej i zmodyfikowanej przez zastosowanie funkcji dopasowywania kolorów Zachowaäam siö bardzo niegrzecznie, ujawniajñc wyglñd histogramów zdjöè, których Czytel- nik nie miaä jeszcze okazji ujrzeè na wäasne oczy. Pokazywanie komu histogramu mo na porównaè do umieszczania zdjöcia rentgenowskiego w serwisie randkowym. Takie podej cie do omawianego tematu z pewno ciñ jest cisäe i niezwykle pouczajñce, ale zarazem kompletnie nieprzekonujñce. W omawianym tu przykäadzie zdjöciem poddawanym obróbce jest fotografia domu, w którym dorastaäam (stan Waszyngton). Zdjöcie wzorcowe to reprodukcja dzieäa Vin- centa van Gogha La maison blanche au nuit. U ywanie reprodukcji klasycznych obrazów jako wzorców kolorów podczas korzystania z funk- cji Dopasuj kolor w programie Photoshop mo e byè interesujñce i zabawne zarazem. Pomysä ten zrodziä siö w gäowie Jamesa Daleya, który posäugiwaä siö klasycznymi, starymi obrazami w celu nadania charakteru bardzo nowoczesnym fotografiom. Rezultat podobnych dziaäaþ w du ej mierze zale y od tego, na ile tematyka zdjöè i obrazów wzorcowych pasuje do siebie, oraz od tego, czy jasno è grafiki modyfikowanej utrzymana jest na poziomie zbli onym do wzorcowej, niemniej jednak proces dopasowywania kolorów nierzadko pozwala nieciekawej fotografii nadaè zupeänie oryginalny wyglñd. Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa _ 89
  • 21. James Daley opisuje swojñ technikö dopasowywania kolorów na stronie http://www. ´unfocusedbrain.com/projects/match_color/ (strona w jözyku angielskim). Na rysunku 3.7 widaè efekty dopasowywania kolorów przeprowadzonego przeze mnie. Niebo jest nieco za óäte, a caäe zdjöcie staäo siö maäo kontrastowe, ale technika, którñ siö posäu yäam, wydaje siö byè interesujñca. Ponadto z caäñ pewno ciñ jest ona równie dobra jak wszystkie inne, by od skorzystania wäa nie z niej zaczñè zabawö w zmienianie wyglñdu fotografii. Rysunek 3.7. Obraz wzorcowy oraz zdjöcie przed przeprowadzeniem na nim operacji dopasowywania kolorów i po tym procesie Jak funkcja Dopasuj kolor spisaäa siö w przypadku obróbki zdjöè z Kennedy Space Center? Nie najlepiej. Dwie dowolne fotografie sñ do siebie na tyle podobne, e efekt u ycia dla nich wspomnianej funkcji mo na okre liè mianem akceptowalnego, lecz ró nice wystöpujñce miödzy wszystkimi zdjöciami sñ zbyt du e, by którekolwiek z nich uznaè za dobry wzorzec barw dla pozostaäych. 90 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 22. Odkryäam, e funkcja Dopasuj kolor dziaäa lepiej podczas obróbki zdjöè, w których przypadku warto ci parametrów zwiñzanych ze wiatäem sñ zbli one. Nie ma znaczenia tematyka foto- grafii — wa ne jest, aby byäy one utrzymane mniej wiöcej w tej samej tonacji barwnej. Z kolei zdjöè o podobnej tematyce lub zrobionych w tym samym miejscu, dla których warto ci parame- trów zwiñzanych ze wiatäem sñ wyra nie ró ne, nie mo na zadowalajñco przeksztaäcaè za pomocñ opcji Dopasuj kolor. W podobnych przypadkach fotografie warto modyfikowaè röcznie, bez korzystania z automatycznych regulacji ustawieþ. Poza tym dlaczego jaki tam algorytm ma mieè dobrñ zabawö przy przeksztaäcaniu naszych zdjöè? Przygotowywanie wykonanych przez siebie fotografii do publikacji jest najprzyjemniejszñ czö ciñ pracy fotografa. Fotografowanie to nie tylko wciskanie przycisku wyzwalacza migawki. W sieci WWW mo na znale è mnóstwo reprodukcji dzieä starych mistrzów pödzla. Zalecam Czytelnikowi sprawdzienie dziaäania funkcji Dopasuj kolor dla rozmaitych zestawieþ klasycz-nych obrazów z fotografiami.. Rýczne dopasowywanie kolorów — co mo na uzyskaë, korzystajéc z korekcji poziomów i korekcji krzywych? Dopasowywanie kolorów ró nych zdjöè jest czynno ciñ polegajñcñ zarówno na odpowiednim dopasowaniu kanaäów kolorów czerwonego, zielonego i niebieskiego, jak i na ogólnej luminacji parowanych fotografii. Nie trzeba dysponowaè adnymi specjalistycznymi aplikacjami — wy- starczy program, w którym znalazäy siö opcje umo liwiajñce dokonywanie korekcji poziomów oraz korekcji krzywych, rysujñcy tak e podstawowe histogramy. Korekcja poziomów (w pro- gramie Photoshop dostöp do tej funkcji uzyskuje siö nastöpujñco: Obraz/Dopasowania/Poziomy) i korekcja krzywych (w programie Photoshop: Obraz/Dopasowania/Krzywe) to funkcje säu ñce do regulowania parametrów obrazu zwiñzanych z jego jasno ciñ i widniejñcymi na nim kolo- rami. Korekcja poziomów säu y przede wszystkim do korygowania ogólnej jasno ci obrazu, natomiast z korekcji krzywych korzysta siö, gdy chce siö odpowiednio dostroiè ustawienia zwiñzane zarówno z kolorami, jak i z jasno ciñ obrazu. Dobre teksty poglñdowe na temat korekcji krzywych i korekcji poziomów mo na znale è na stronie Luminous Landscape (http://www.luminous-landscape.com/). O tym, jak przej è od korzystania z korekcji poziomów do efektywnego u ywania korekcji krzywych, mo na przeczytaè na stronie http://www.earthboundlight.com/phototips/ ´photoshop-curves.html. Je li tylko pozwala na to u ywany przez nas edytor zdjöè, warto otwieraè w nim caäe grupy zdjöè, dla których chcemy dokonaè dopasowania kolorów. Po otwarciu zestawu fotografii nale y wybraè z niego te wymagajñce wstöpnych zabiegów. Spo ród czterech zdjöè zrobio- nych w Kennedy Space Center trzy wymagaäy obróbki poprzedzajñcej wäa ciwñ procedurö dopasowywania barw — dwa byäy niedo wietlone, a na tym przedstawiajñcym pojazd ksiö- ycowy wystñpiäo najwiöksze przekäamanie kolorów. Wstöpnej obróbki zdjöcia pojazdu ksiö ycowego mo na dokonaè za pomocñ programu Pho- toshop. Aby to zrobiè, nale y stworzyè nowñ warstwö ustawieþ poziomów (Warstwa/Nowa warstwa dopasowania/Poziomy). Najwiökszym problemem w przypadku fotografii pojazdu Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa _ 91
  • 23. ksiö ycowego jest dominanta barwna (zdjöcie jest zbyt óäte). W zwiñzku z tym nale y usta- wiè punkt bieli tak, jak zostaäo to pokazane na rysunku 3.8. W tym celu trzeba posäu yè siö Kroplomierzem do ustawiania punktu bieli. Za pomocñ tego narzödzia mo na pobraè próbkö koloru z miejsca, które powinno byè biaäe (w opisywanym tu przypadku jest to górna, pokryta päótnem czö è oparcia siedzenia pojazdu). Rysunek 3.8. Tak wyglñda zdjöcie pojazdu ksiö ycowego po korekcji punktu bieli dokonanej za pomocñ funkcji Poziomy Domy lnie punkt bieli ustawiany jest na poziomie warto ci 255 dla ka dego z kana- äów kolorów (czerwonego, zielonego i niebieskiego). Ustawienie to sprawdziäo siö w przypadku edycji zdjöcia pojazdu ksiö ycowego, mo na je jednak dowolnie zmieniè, je li tylko zachodzi taka potrzeba. Wykonujñc czynno è opisanñ powy ej, prawie caäkowicie usunöäam ze zdjöcia óätñ dominantö barwnñ, bödñcñ wynikiem fotografowania przedmiotu o wietlonego wiatäem sztucznym, arówkowym. W prawej czö ci okna programu znajduje siö okno Histogram (Okno/Histogram), dla którego ustawiäam opcjö Widok wszystkich kanaäów. ródäo histogramu okre liäam jako Dopasowanie kompozytu. Na otrzymanych w ten sposób histogramach widaè jednocze nie usta- wienia dla zdjöcia przed ustawianiem punktu bieli, jak i po przeprowadzeniu tej operacji. Jak widaè na powy szym rysunku, kanaäy kolorów zielonego i czerwonego nie zostaäy zmodyfi- kowane w du ym stopniu. Najwiöksze modyfikacje ustawieþ wystñpiäy w kanale koloru nie- bieskiego, co zaobserwowaè mo na na wykresie umieszczonym w okienku opisanym jako Niebieski. Mimo podjötych do tej pory dziaäaþ zdjöcie wciñ nie wyglñda dobrze — jest za ciemne, zbyt kontrastowe, widaè na nim wiele cieni. W oknie Poziomy (opcja Kanaä ustawiona na RGB), ko- rzystajñc z funkcji Poziomy wej ciowe, nale y zmieniè ustawienia dla punktu szaro ci, tak aby 92 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 24. zostaäa mu przypisana warto è równa mniej wiöcej 1,21. W tym celu trzeba przesunñè w lewo rodkowy suwak — jeden z trzech znajdujñcych siö pod histogramem. Opisane tu manipulacje pozwalajñ rozja niè fotografiö bez nadmiernego zacierania kontrastu na niej. Na tym etapie zdjöcie przedstawiajñce pojazd ksiö ycowy wyglñda na tyle dobrze, e mo na zajñè siö obróbkñ pozostaäych fotografii. Zdjöcie, na którym widaè rakietö Apollo, jest niedo wietlone. Ponadto widniejñ na nim zbyt jasne plamy — pojawiäy siö one w miejscach, w których wiatäo padajñce na rakietö przez drzwi hangaru wytworzyäo zbyt jasne refleksy na metalicznej powierzchni. Ze zdjöciem tym warto postñpiè tak samo, jak z fotografiñ przedstawiajñcñ pojazd ksiö yco- wy. Nale y stworzyè warstwö ustawieþ poziomów, a nastöpnie przesunñè suwak regulujñcy ustawienie warto ci poziomu wej ciowego dla punktu szaro ci ( rodkowy) w lewo, by zwiök- szyè ogólnñ jasno è obrazu (rysunek 3.9). Rozja niona fotografia wyglñda, jakby byäa sprana, ale stanowi wietnñ bazö do dalszych prac, w wyniku których mamy nadziejö otrzymaè dobrze prezentujñce siö zdjöcie. Rysunek 3.9. Rozja nione zdjöcie rakiety Apollo po korekcji warto ci poziomu wyj ciowego dla punktu szaro ci Po dokonaniu wstöpnej obróbki zdjöè warto zajñè siö dopasowaniem kolorów na poszczegól- nych fotografiach. W tym wypadku przydatna oka e siö funkcja korekcji krzywych, umo li- wiajñca wprowadzanie bardziej zaawansowanych zmian w ustawieniach kolorów ni korekcja poziomów i pozwalajñca modyfikowaè jedynie warto ci poziomów wej ciowych dla punktów bieli, czerni i szaro ci. Korzystajñc z korekcji krzywych, mo emy nie tylko skutecznie usu- waè dominanty barwne (przekäamania), lecz tak e ujednolicaè tonacje barwne kilku zdjöè (dopasowywaè kolory tych zdjöè do kolorów pozostaäych zdjöè wchodzñcych w skäad danego Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa _ 93
  • 25. zestawu). Korekcjö krzywych mo na przeprowadziè bezpo rednio na obrazie (Obraz/Dopasowania/ ´Krzywe) albo za pomocñ warstwy dopasowania (Warstwa/Nowa warstwa dopasowania/Krzywe). Gdy próbujö dopasowaè kolory obrazów wchodzñcych w skäad jednej grupy, szukam na nich podobnych elementów, a potem sprawdzam, w których miejscach elementy te majñ mniej wiöcej taki sam poziom jasno ci. Nastöpnie modyfikujö ustawienia tylko dla kanaäów kolorów czerwo- nego i niebieskiego, kanaäu barwy zielonej u ywam jako kanaäu „kontrolnego”. Na przykäad, przybrudzony zäoty kolor osäon kóä pojazdu ksiö ycowego powinien byè zbli ony do przybrudzonej zäotej barwy, którñ mo na dostrzec na jednym ze zdjöè rakiety. Za pomocñ Kroplomierza (Okno/Narzödzia) pobieram próbkö koloru zäotego z odpowiedniego miejsca na rakiecie i porównujö jñ, obserwujñc tylko i wyäñcznie kanaä koloru zielonego, z kanaäem koloru zielonego próbki barwy zäotej z osäony koäa pojazdu. Czynno è tö powtarzam a do uzyskania dopasowania obydwu próbek na poziomie kanaäu koloru zielonego. Pod pojöciem „dopa- sowania” rozumiem tu zgodno è warto ci odczytanych dla kanaäu koloru zielonego. Po od- szukaniu na zdjöciu odpowiedniego punktu, w którym barwa zielona zgadza siö z barwñ zielonñ wystöpujñcñ w próbce pobranej w jakim punkcie drugiego zdjöcia, zapisujö warto ci dla wszystkich trzech kanaäów kolorów (czerwony, niebieski i zielony) dla obydwu punktów — odszukanego i wzorcowego. Tö samñ procedurö powtarzam, szukajñc punktów zgodno ci dla innych fragmentów ró nych fotografii, takich jak kafle na cianach, elementy szkieletu budynku, metalowe przedmioty pokryte jasnñ, óätñ emaliñ i zielone czö ci niektórych cian. Punkty te stanowiñ wietny dodatek do próbek koloru szarego, które bez wñtpienia najlepiej nadajñ siö do szukania zgodno ci kolorów na osobnych zdjöciach. Na rysunku 3.10 zaznaczone zostaäy niektóre spo ród wspo- mnianych wy ej punktów „dopasowania barw”. Rysunek 3.10. Punkty zgodno ci kolorów odnalezione na dwóch ró nych zdjöciach Kiedy zajmowaäam siö poprawianiem wyglñdu fotografii, odkryäam ciekawñ prawidäowo è. Gdy patrzymy na jakie zdjöcie, mo e siö nam ono wydawaè na przykäad zbyt czerwone, 94 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 26. wystarczy jednak sprawdziè, jakie kolory na nim wystöpujñ, by przekonaè siö, e tak naprawdö mamy do czynienia z przesyceniem w zakresie barw zielonej i niebieskiej. Päynie z tego wniosek, e nie sposób na oko prawidäowo oceniè kolorystyki fotografii, dlatego te zawsze korzystam z Kroplomierza, którym sprawdzam, jakie barwy wystöpujñ na danym obrazie. Ustawieþ kolorów staram siö nie zmieniaè w oparciu o obserwacjö i wra enia wzrokowe. Poni ej wypisane sñ przykäadowe pomiary warto ci ustawieþ kanaäów kolorów dla obrazu wzorcowego i modyfi- kowanego. rgb(0,76,116) -> rgb(0,76,104) rgb(163,150,93) -> rgb(166,153,92) Po zebraniu zadowalajñcej liczby punktów „kontrolnych” wybieram te z punktów, którymi posäu ö siö podczas przeprowadzania procesu dopasowywania kolorów fotografii tworzñcych jednñ grupö. Nastöpnie, korzystajñc z funkcji korekcji krzywych, biorö siö za wäa ciwe mody- fikowanie ustawieþ barw dla poszczególnych zdjöè. Krzywa kanaäu koloru zielonego pozo- staje niezmieniona (kanaä koloru zielonego to kanaä kontrolny dla poziomu jasno ci obrazu); zmiany wprowadzam tylko dla barw czerwonej i niebieskiej. Postöpujñc zgodnie z powy szym zaäo eniem, modyfikujö ustawienia kanaäu koloru niebie- skiego edytowanego obrazu, tak aby odpowiadaäy ustawieniom tego samego kanaäu obrazu wzorcowego (bñd ródäowego). Na przykäad, je li warto è poziomu koloru niebieskiego na obrazie wzorcowym wynosi 114, a na obrazie modyfikowanym 104, wiem, e wynikowa krzywa powinna byè uksztaätowana tak, by ukazywaäa odpowiedniñ zmianö warto ci poziomu, czyli zmianö warto ci ze 104 na 114. Przykäad ten zostaä zobrazowany na rysunku 3.11. Rysunek 3.11. Dopasowywanie poziomu koloru niebieskiego obrazu modyfikowanego do ustawieþ wäa ciwych dla obrazu wzorcowego Zazwyczaj dopasowania barw widniejñcych na dwóch ró nych zdjöciach dokonujö w oparciu o warto ci poziomów kolorów spisane dla trzech par punktów zgodno ci. Pierwszñ parö stano- wiñ punkty do è ciemne, drugñ utrzymane w tonacji rednio jasnej, a trzeciñ jasne (rysunek 3.12). Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa _ 95
  • 27. Rysunek 3.12. Kanaä koloru niebieskiego zdjöcia modyfikowanego — korekcja krzywej wykonana dla trzech par punktów porównawczych (punktów, dla których ustawienia kanaäu koloru niebieskiego byäy takie same dla obydwu fotografii — edytowanej i wzorcowej) Na rysunku 3.13 widaè okno, w którym dokonuje siö korekcji krzywych. Modyfikacje warto- ci poziomów kolorów niebieskiego i czerwonego przeprowadzane sñ na podstawie danych pochodzñcych z trzech par punktów porównawczych. Zwracam uwagö Czytelnika na to, e krzywe poziomów kolorów niebieskiego oraz czerwonego zostaäy zmodyfikowane w nie- znacznym stopniu. Wynika to z faktu, e zmienia siö ustawienia kolorów na zdjöciach przed- stawiajñcych obiekty tego samego bñd podobnego rodzaju, lecz o ró nych parametrach o wietlenia i dominanty barwnej. Nie nale y nadmiernie ingerowaè w kolorystykö fotografii, by nie uzyskaè efektu odwrotnego do oczekiwanego, czyli po prostu rozczarowujñcego. Je li chodzi o mnie, zazwyczaj modyfikacje ustawieþ wprowadzam najpierw dla koloru czer- wonego, a dopiero pó niej dla niebieskiego. Poni ej podajö w punktach kroki, które wykonuje siö podczas przeprowadzania procedury dopasowywania kolorów widniejñcych na ró nych zdjöciach. 1. Je li to mo liwe, nale y otworzyè w edytorze zdjöè wszystkie fotografie wchodzñce w skäad tej samej grupy. 2. Przed przystñpieniem do wäa ciwego dopasowywania kolorów zdjöè powinno siö wykonaè wszystkie czynno ci przygotowawcze, na przykäad rozja niè zdjöcia, które sñ za ciemne. 3. Trzeba wybraè jedno zdjöcie, które bödzie wzorcem kolorów podczas modyfikowania ustawieþ zwiñzanych z barwami na pozostaäych fotografiach. 4. Na zdjöciu wzorcowym nale y wyznaczyè odpowiedniñ liczbö punktów, które zostanñ porównane z odpowiadajñcymi im punktami znalezionymi na innych zdjöciach. 96 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 28. Rysunek 3.13. Odpowiednio zmodyfikowane krzywe poziomów kolorów czerwonego i niebieskiego 5. Ka dy punkt „kontrolny” ze zdjöcia wzorcowego powinien zostaè porównany z odpowied- nimi punktami na innych zdjöciach. Odczytane warto ci poziomów dla kanaäów kolorów RGB nale y zanotowaè tak w przypadku fotografii, które trzeba zmodyfikowaè, jak i dla zdjöcia wzorcowego. 6. Po otwarciu w edytorze obrazów zdjöcia, którego kolorystykö pragnie siö zmieniè, nale y utworzyè nowñ warstwö dopasowania krzywych. 7. Nie zmieniajñc ustawieþ kanaäu koloru zielonego, nale y odpowiednio zmodyfikowaè warto ci poziomów barw czerwonej i niebieskiej, tak aby odpowiadaäy one warto ciom pobranym z punktów „kontrolnych”, czyli znajdujñcych siö na fotografii wzorcowej. 8. Powy szñ procedurö warto powtarzaè a do chwili uzyskania jak najlepszej zgodno ci kolo- rystyki obrazu modyfikowanego z kolorystykñ wzorca. Niekiedy, gdy efekt dopasowania kolorów oka e siö niezadowalajñcy, mo e zaj è potrzeba dokonania röcznych modyfikacji ustawieþ zwiñzanych z kolorami bñd te skorzystania z innego punktu „kontrolnego” ni pierwotnie obrany. Do przykäadów doäñczone zostaäy dwie strony internetowe, na których znalazäy siö cztery omawiane przeze mnie zdjöcia przed obróbkñ i po wprowadzeniu na nich poprawek ustawieþ kolorów. Stronö przedstawiajñcñ oryginalne, niemodyfikowane fotografie mo na zobaczyè na rysunku 3.14, natomiast rysunek 3.15 przedstawia witrynö z fotografiami poprawionymi za pomocñ programu Photoshop. Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa _ 97
  • 29. Rysunek 3.14. Strona WWW z grafikami stworzonymi na bazie oryginalnych, „surowych” plików RAW Rysunek 3.15. Na tej stronie WWW widaè zdjöcia po korekcji krzywych (poprawiono ich kolorystykö) 98 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 30. Opisana przeze mnie metoda wyszukiwania punktów zgodno ci za pomocñ Kroplomierza i korygowania krzywych poziomów barw mo e byè wykorzystywana do usuwania dominant barwnych w obröbie jednej i tej samej fotografii, na przykäad podczas tworzenia zdjöcia pano- ramicznego skäadajñcego siö z wiökszej liczby mniejszych zdjöè albo w trakcie wstawiania elementów jednej fotografii do drugiej. Funkcja modyfikowania ustawieþ technikñ korekcji krzywych bywa przydatna równie wtedy, gdy chce siö zaznaczyè pewne okre lone fragmenty edytowanego zdjöcia. Oczywi cie stwierdzenie to jest prawdziwe w przypadku programów, w których zaimplementowano odpowiedniñ opcjö (w wiökszo ci aplikacji opisywana funkcja jest dostöpna). Metoda obróbki zdjöè, o której do tej pory pisaäam, opiera siö na idei przesuwania dominanty barwnej technikñ rozja niania i przyciemniania kolorów, a nie zastöpowania jednego koloru drugim. Istniejñ oczywi cie inne metody poprawiania wyglñdu fotografii. Mo na do nich za- liczyè koloryzowanie, rozmywanie, mieszanie warstw. Techniki bazujñce na metodzie mieszania warstw, choè ciekawe, nie sñ zbyt skomplikowane, niemniej jednak stanowiñ inne podej cie do tematu modyfikowania obrazów, ni omówione przeze mnie dopasowywanie kolorów, dlatego te opiszö je w kolejnych podrozdziaäach. Dopasowywanie kolorów jako nak adanie warstw Kilka miesiöcy temu wymy liäam alternatywnñ metodö dopasowywania barw ró nych zdjöè. Powinno siö jñ bez problemów zastosowaè przy wykorzystaniu dowolnego edytora obrazów z zaimplementowanñ obsäugñ warstw. Eksperymentowanie z metodñ, o której tu mowa, mo e byè caäkiem przyjemnñ zabawñ, a ponadto nierzadko prowadzi do uzyskania zaskakujñco dobrych efektów. Aby wypróbowaè wspomnianñ technikö, nale y pobraè Kroplomierzem próbkö jakiego koloru ze zdjöcia wzorcowego. Dla fotografii, która wymaga poprawek, trzeba stworzyè nowñ, przezro- czystñ warstwö. Dla nowej warstwy w trybie mieszania nale y ustawiè opcjö Nakäadka, a nastöp- nie u yè Wiadra z farbñ do wypeänienia warstwy pobranym wcze niej kolorem. Poni ej wypisujö trzy kroki, które trzeba wykonaè przy zastosowaniu opisywanej tu metody. 1. Trzeba pobraè próbkö koloru Kroplomierzem. 2. Dla zdjöcia, którego wyglñd pragnie siö zmodyfikowaè, nale y utworzyè przezroczystñ warstwö, w trybie mieszania wybierajñc opcjö Nakäadka. 3. Nowñ warstwö nale y wypeäniè pobranym wcze niej kolorem. W tym celu trzeba posäu yè siö narzödziem Wiadro z farbñ. Opisywanñ tu metodö zastosowaäam do naniesienia zmian na dwóch spo ród czterech zdjöè z Kennedy Space Center. Tym razem posäu yäam siö aplikacjñ GIMP. Najpierw pobraäam próbkö szarej barwy z fotografii o mniejszych ró nicach w jasno ci miejsc najja niejszych i najciemniejszych, a nastöpnie na drugie ze zdjöè naäo yäam warstwö wypeänionñ uzyskanym kolorem (zdjöciem modyfikowanym byäa w tym wypadku fotografia przedstawiajñca pojazd ksiö ycowy). Po naäo eniu warstwy szarej na fotografiö pojazdu naäo yäam jeszcze kilka warstw wypeänionych kolorami, których próbki pobraäam z innych punktów zdjöcia wzorcowego (rysunek 3.16). Po lewej stronie okien z fotografiami znajduje siö panel z warstwami utworzo- nymi dla zdjöcia przedstawiajñcego pojazd ksiö ycowy. Widaè w nim dwie nowe warstwy wypeänione kolorami nakrywajñcymi. Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa _ 99
  • 31. Rysunek 3.16. Metoda dopasowywania kolorów opierajñca siö na wykorzystaniu Nakäadki, zastosowana dla dwóch zdjöè z Kennedy Space Center Opisywanñ technikö mo na równie stosowaè podczas dopasowywania do kolorystyki zdjöè klasycznych zestawów barw. Uzyskiwanie na fotografiach kolorów klasycznych omówione zostaäo przeze mnie nieco wcze niej w tym rozdziale i zobrazowane na rysunku 3.7. W celu od wie enia pamiöci Czytelnika po wielokrotnym pobieraniu próbek kolorów z ró nych frag- mentów rozmaitych fotografii wspomnö tylko, e podczas przeprowadzania procedury dopa- sowywania barw widniejñcych na jednym zdjöciu do kolorystyki drugiego zdjöcia owo drugie zdjöcie mo na zastñpiè reprodukcjñ jakiego obrazu. Posäugujñc siö tñ nowñ metodñ dopasowywania klasycznych kolorów, mogö zmy lonym ruinom nadaè kolor patyny wäa ciwy dla budowli antycznych (rysunek 3.17). Na obydwu rysunkach (3.16 i 3.17) widaè, e w panelu warstw znajdujñ siö okienka kilku warstw wypeänionych rozmaitymi kolorami. Wynika to z faktu, e na efekt ostatecznej modyfikacji kolorystyki zdjöcia wpäyw majñ zmiany dokonane kolejnymi nakäadkami barwnymi. Po wielu próbach przeprowadzonych podczas pracy z ró nymi obrazami doszäam do wniosku, e nakäa- danie najpierw kolorów ja niejszych i bardziej neutralnych, a dopiero potem barw ciemniejszych i zdecydowanych daje lepszy rezultat, ni dziaäanie odwrotne. Oczywi cie najäatwiej byäoby wyrzuciè kolory z fotografii, nad których wyglñdem przychodzi nam pracowaè w pocie czoäa. Rozwiñzanie takie mo e nawet miaäoby sens, gdyby nie fakt, e wyglñd zdjöè czarno-biaäych zale y w najwiökszym stopniu od uwiecznionych na nich barw. 100 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 32. Rysunek 3.17. Metoda dopasowywania kolorów opierajñca siö na korzystaniu z funkcji nakäadania warstw sprawdza siö równie w przypadku zestawu grafik, dla których wzorcem barw jest reprodukcja jakiego obrazu Czer i biel zamiast kolorów Gdy czasem przeglñdam zdjöcia zamieszczane przez ludzi na ró nych stronach internetowych, dochodzö do wniosku, e pierwszym narzödziem, którym poprawiajñ oni wyglñd swoich prac, jest suwak zmieniajñcy nasycenie barw. Pierwszym i ostatnim, niestety. Widziaäam wiele fotografii przedstawiajñcych nieba tak niebieskie, jakby wysypano je szafi- rowym pyäem, rubinowoczerwone usta, ra ñco óäte säoneczniki i soczystñ zieleþ, od której widoku bolñ zöby. Przed obejrzeniem tych wszystkich zdjöè nie miaäam pojöcia, e natura stworzyäa tak cudowne barwy. Mam nadziejö, e kiedy trafiö na planetö, na której wykonano wszystkie te wspaniaäe, kolorowe fotografie. Uwielbiam kolory, jak wiökszo è ludzi, niemniej jednak zdajö sobie sprawö z tego, e istnieje co takiego jak „nadmiar kolorów”. Fotografia cyfrowa daje nam mo liwo ci, dziöki którym wciñ przesuwamy granicö okre lajñcñ dopuszczalnñ „ilo è” kolorów. Oprócz nieszczö è, jakie spadajñ na nas z powodu istnienia suwaków pozwalajñcych regulowaè nasycenie barw na zdjöciach, w sieci WWW czyhajñ na nas i inne niebezpieczeþstwa. Twórcy stron starajñ siö przyciñgnñè nasz wzrok krzykliwymi reklamami, przesäodzonymi ikonami paneli bocznych oraz wszelkiego rodzaju grafikñ, która wedäug nich musi znale è siö w obröbie witryny inter- netowej. Czer i biel zamiast kolorów _ 101
  • 33. Tworzenie fotografii czarno-biaäych z kolorowych zdjöè wcale nie musi byè domenñ wielkich artystów ani wszystkich tych, którzy pragnñ stworzyè swój wäasny efekt noir. Czerþ i biel podkre lajñ ksztaäty fotografowanych obiektów, co jest niezwykle u yteczne, je li pragnie siö za pomocñ obrazów opowiedzieè jakñ historiö zwiñzanñ z okre lonym obiektem bödñcym tematem zdjöè. Ponadto fotografie czarno-biaäe wyglñdajñ du o lepiej ni kolorowe, na których dobór barw jest kiepski bñd po prostu nieciekawy. Zamienianie kolorowych zdjöè w fotografie czarno-biaäe jest bardzo proste, wystarczy bowiem przesunñè suwak säu ñcy do regulacji nasycenia kolorów tak, by wszelkie kolory zniknöäy zastñpione czerniñ i bielñ. W ten sposób z ka dego kolorowego zdjöcia mo na zrobiè czarno- biaäe, ale na pewno nie bödzie to najlepsze czarno-biaäe zdjöcie, jakie mo na w ogóle uzyskaè. Aby otrzymaè naprawdö zadowalajñcej jako ci fotografiö czarno-biaäñ, trzeba popracowaè nad jej kolorami. Podczas robienia zdjöè na czarno-biaäej kliszy korzysta siö z kolorowych filtrów, dziöki którym ma siö kontrolö nad takimi parametrami uzyskanego obrazu, jak kontrast i szczegóäowo è. Filtry takie wpuszczajñ do wnötrza aparatu wiatäo okre lonej barwy. Na przykäad, zielony filtr wpuszcza wiatäo zielone, czerwony filtr wpuszcza wiatäo barwy czerwonej itd. Filtry tego typu, je li umie siö z nich korzystaè, pozwalajñ robiè bardzo interesujñce, efektowne zdjöcia czarno-biaäe. Jednym z przykäadów wykorzystania filtrów mo e byè uzyskiwanie wiökszych kontrastów na fotografiach. Aby podkre liè, uwypukliè jaki obiekt na zdjöciu, podczas fotografowania go nale y skorzystaè z filtru o barwie dopeäniajñcej wzglödem jego koloru. Oto kolory, które siö dopeäniajñ: x zielony i magenta, x óäty i niebieski, x czerwony i cyjan. Podobne efekty z äatwo ciñ mo na uzyskaè w programie Photoshop CS3 PL, korzystajñc z nowej funkcji Czarno-biaäy. Panel kontrolny tej opcji zawiera suwaki pozwalajñce regulowaè ustawienia kolorów, a tak e kilka gotowych filtrów. Stworzyäam swój wäasny filtr, w znacznym stopniu modyfikujñc ustawienia dla kanaäów kolorów czerwonego i zielonego. Panel kontrolny funkcji Czarno-biaäy z rozwijalnym menu zawierajñcym ró ne wersje filtrów zostaä przedstawiony na rysunku 3.18. Na rysunku 3.19 widaè natomiast oryginalne zdjöcie, na którym ustawienia kolorów nie byäy modyfikowane, oraz kilka przykäadów zastosowania do jego obróbki filtrów dostöpnych w panelu Czarno-biaäy, w tym tak e filtru stworzonego przeze mnie. Czy nowe wersje foto- grafii nie sñ przepiökne? Istnienie filtrów kolorów pozwala spojrzeè na zagadnienie fotografii czarno-biaäej z zupeänie nowej perspektywy. Je li nie ma siö dostöpu do tak zaawansowanych narzödzi, jak te opisane powy ej, skutecznej, w peäni kontrolowanej konwersji kolorów w czerþ i biel mo na dokonywaè równie na inne sposoby. Jednym z nich, prawdopodobnie najpopularniejszym, jest korzystanie z funkcji Mieszanie kanaäów. 102 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 34. Rysunek 3.18. Panel kontrolny funkcji Czarno-biaäy dostöpnej w programie Photoshop Rysunek 3.19. Ta sama fotografia kilkakrotnie modyfikowana za pomocñ gotowych filtrów dostöpnych w panelu Czarno-biaäy oraz filtrem wäasnym stworzonym przez u ytkownika programu Photoshop Mieszanie kanaäów to nieskomplikowany panel kontrolny, skäadajñcy siö z trzech suwaków. Ka dy z nich säu y do dokonywania zmian ustawieþ dla jednego z trzech kanaäów: czerwonego, zielonego i niebieskiego. Podstawñ dziaäania funkcji Mieszanie kanaäów jest zasada, zgodnie z którñ wej ciowa luminacja obrazu nie ulega zmianie, je li tylko suma warto ci poziomów dla wszystkich trzech kanaäów jest utrzymana na poziomie 100%. W przypadku gdy suma warto ci Czer i biel zamiast kolorów _ 103
  • 35. ustawieþ poziomów trzech kolorów przekracza 100%, zwiöksza siö ogólna jasno è obrazu, natomiast dla sumy mniejszej ni graniczna nastöpuje jego przyciemnienie. U ytkownicy niektórych programów majñ do dyspozycji gotowe filtry przygotowane przez autorów oprogramowania, na przykäad filtr czerwony lub óäty. Ponadto filtry mo na tworzyè wäasnoröcznie. Przy opracowywaniu ustawienia dla nowych filtrów trudno kierowaè siö kon- kretnymi reguäami, w zwiñzku z czym wiökszo è czynno ci wykonuje siö na chybiä trafiä. Na szczö cie jednak nie ma dobrych ani zäych metod modyfikowania czarno-biaäych fotografii — w tym wypadku wszystko pozostaje kwestiñ gustu. Jednym z rezultatów, które mo na uzyskaè za pomocñ opcji Mieszanie kanaäów, jest efekt zdjöcia w podczerwieni. U ywam tu sformuäowania „efekt zdjöcia w podczerwieni”, poniewa na normalnym zdjöciu „uwieczniane jest” tylko wiatäo widma widzialnego. Prawdziwe fotografie wykonywane w podczerwieni otrzymuje siö w wyniku korzystania ze specjalnego sprzötu, umo liwiajñcego detekcjö i przechwytywanie wiatäa z podczerwonego zakresu widma fal elektromagnetycznych. Stñd te , mówiñc o efekcie zdjöcia w podczerwieni, mam na my li rezultat u ycia filtrów, za pomocñ których fotografie wykonane zwykäym aparatem fotogra- ficznym mo na zmodyfikowaè tak, by wyglñdaäy podobnie do prawdziwych zdjöè obiektów widzianych w podczerwieni. Jednñ z metod przerabiania zdjöè, tak aby wyglñdaäy, jakby zostaäy wykonane w podczerwieni, jest tworzenie warstwy dopasowania typu Mieszanie kanaäów, zaznaczanie dla niej opcji Mo- nochromatycznie i ustawianie warto ci 200% dla kanaäu koloru zielonego oraz takich warto ci dla kanaäów kolorów czerwonego i niebieskiego, których suma wynosi –100%. Po dokonaniu opisanych tu zabiegów z jasnych fragmentów fotografii mo e zniknñè zbyt wiele detali. Problem ten da siö jednak rozwiñzaè: wystarczy utworzyè warstwö dopasowania typu Krzywe i odpo- wiednio zmodyfikowaè ustawienia dla poziomów barw jasnych. Po utworzeniu warstwy typu Krzywe nie powinno siö dokonywaè adnych modyfikacji tej warstwy. Nale y po prostu stworzyè warstwö z ustawieniami domy lnymi i przeciñgnñè jñ miödzy Täo a warstwö typu Mieszanie kanaäów. Nastöpnie mo na otworzyè panel kontrolny warstwy typu Krzywe, wybraè kanaä koloru zielonego i ustawiè jasno è. Z moich do wiadczeþ wynika, e opisana tu metoda dla niektórych zdjöè dziaäa lepiej, a dla innych gorzej. Kolejna metoda równie opiera siö na korzystaniu z funkcji Mieszanie kanaäów, przy czym w jej przypadku zdjöcia nie konwertuje siö do obrazu monochromatycznego. Kanaä wyj ciowy nale y ustawiè na Czerwony, a potem ustawiè warto è 0 dla Kanaäu ródäowego koloru czerwonego oraz warto è 100% dla Kanaäu ródäowego barwy niebieskiej. Nastöpnie nale y wybraè Niebieski w menu Kanaä wyj ciowy, po to, by wprowadziè dla niego odwrotne ustawienia Kanaäów ródäowych (barwie niebieskiej trzeba przypisaè warto è 0, za czerwonej 100%). Po wprowadzeniu odpo- wiednich parametrów „na odwrót” w kanaäach kolorów nale y utworzyè nowñ warstwö do- pasowania, tym razem jednak powinna to byè warstwa typu Barwa/Nasycenie. Parametrowi Nasycenie trzeba nadaè warto è –100. Trzeciñ metodñ jest skorzystanie z odpowiedniej wtyczki. Ja wypróbowaäam dwie: IR Film firmy ChromaSoftware (http://www.chromasoftware.com/ir_film.htm) i Pseudo-IR stworzony przez firmö Cybia (http://www.cybia.co.uk/pseudoir.htm). Zawsze miäo jest pobawiè siö ró nymi dodatkami. Rysunek 3.20 przedstawia kilka wersji znanego ju Czytelnikowi zdjöcia motyla zwanego monarchem bñd monarchñ. Fotografia ta posäu yäa mi do wypróbowania kilku metod uzy- skiwania efektu zdjöcia w podczerwieni. Na rysunku — je li spojrzeè od lewej do prawej 104 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 36. Rysunek 3.20. Ten sam temat w wielu ró nych przedstawieniach: efekt zdjöcia w podczerwieni w rzödzie górnym, a potem dolnym — widaè: oryginalne zdjöcie, rezultat skorzystania z firmo- wego ustawienia Podczerwieþ, dostöpnego w panelu Czarno-biaäy, fotografiö, na którñ naäo ono filtr zielony (z ustawieniami: kolor czerwony –10, kolor niebieski –90), efekt przeprowadzenia procedury wpisywania parametrów „na odwrót” w kanaäach kolorów oraz dwie próbki mo - liwo ci wtyczek programowych IR Film i Pseudo-IR. Konwertowanie kolorowych fotografii do obrazów czarno-biaäych nie jest bynajmniej jedynym sposobem podnoszenia ich walorów ilustracyjnych. Najlepsze ciñgle przed nami. Tworzenie atrakcyjnego materia u ilustracyjnego Kto , kto decyduje siö na publikacjö zdjöcia w sieci WWW dlatego, e jest ono po prostu äad- ne, nie musi robiè z nim niczego wiöcej poza skadrowaniem i zoptymalizowaniem. Umie ciè w internecie dobrze prezentujñcñ siö fotografiö to przecie czysta przyjemno è. Je li jednak chce siö za pomocñ zdjöè co przekazaè — opowiedzieè ciekawñ historiö, podnie è warto è jakiego tekstu — nie wystarczy ich po prostu zrobiè. Fotografie mo na przeksztaäcaè za pomocñ nieskoþczonej liczby rodków, co daje nam sposobno è zamykania w obrazach rozmaitych nastrojów, pokazywania uwiecznionych na nich obiektów zgodnie z naszymi wyobra eniami, przekazywania za ich po rednictwem ró nych przesäaþ. Zajmujñc siö fotografo- waniem, stajemy siö rze biarzami, zdjöcia za to glina, którñ ksztaätujemy zgodnie z naszñ wolñ. Je li chcesz mnie wyostrzyë, musisz mnie rozmazaë Wiele lat temu, gdy zaczynaäam swojñ naukö w college’u, pracowaäam w zakäadzie fotogra- ficznym jako retuszerka. W tamtych czasach retuszowaäo siö papierowe zdjöcia za pomocñ ró nych farb, kredy i kolorowych oäówków. Tworzenie atrakcyjnego materia u ilustracyjnego _ 105
  • 37. Na jednej z pierwszych lekcji retuszu zdjöè dowiedziaäam siö, e niezbyt ostry portret mo na powiökszaè tak däugo, jak däugo ostre sñ refleksy wiatäa odbijajñce siö w oczach uwiecznionej osoby. Refleksy te wyostrzali my pödzelkiem i farbami, co dawaäo caäkiem niezäe efekty. Pozna- äam te inne, wymagajñce korzystania z ciemni, techniki przywracania ostro ci zdjöciom. Jedna z nich znana byäa jako Maska wyostrzajñca — tak, to ta sama technika, z którñ stykamy siö, u y- wajñc rozmaitych edytorów zdjöè. W zamierzchäych czasach, gdy wiat jeszcze nie byä a tak cyfrowy jak dzisiaj, przed wyko- naniem ostatecznej, papierowej wersji zdjöcia, korzystajñc z negatywu, tworzyäo siö przezro- cze-pozytyw. Przezrocze to zawsze byäo nieco rozmyte. Skäadaäo siö je z negatywem i dopiero takiego zestawu u ywaäo siö do robienia papierowych odbitek fotografii. Rozmaz na pozytywie tworzyä wokóä krawödzi obiektów widniejñcych na negatywie swoiste halo. Poniewa efekt halo, otaczajñcy dany obiekt widoczny na zdjöciu, braä siö z pozytywu, zawsze miaä barwö kontrastujñcñ z odpowiadajñcym mu kolorem na negatywie. Tak uzyskane obwódki wzmac- niaäy przej cia miödzy ró nokolorowymi fragmentami fotografii, tym samym wizualnie jñ wyostrzajñc. Tö samñ metodö stosuje siö podczas obróbki zdjöè cyfrowych, z tñ ró nicñ, e nie musimy möczyè siö z przezroczami. To zwyczajna ironia losu i naprawdö zabawny aspekt fotografii, e wyostrzanie obrazów zale y w znacznej mierze od ich rozmazywania. Dokäadniej mówiñc, chodzi o Rozmycie gaussowskie. Rozmycie gaussowskie i „nastrój” Funkcja Rozmycie gaussowskie jest prawdziwym „kombajnem” do obróbki zdjöè, dostöpnym w ka dym edytorze obrazów. Za pomocñ tej funkcji mo na eliminowaè szumy na grafikach, ponadto staäa siö elementem skäadowym wielu popularnych filtrów, takich jak uwypuklanie obrazów, wiecenie czy neon. W nastöpnych rozdziaäach posäu ö siö niñ podczas tworzenia realistycznych odbiè obiektów. Powy ej opisaäam technikö wyostrzania zdjöè przy u yciu Rozmycia gaussowskiego, teraz za omówiö metodö wprowadzania nastroju na zdjöciach, które wydajñ siö byè nijakie. Na rysunku 3.21 Czytelnik zobaczy fotografiö przedstawiajñcñ czö è przelewu späywowego mäyna stojñcego przy Alley Spring Mill w stanie Missouri. Zdjöcie to ma niemaäy potencjaä, na który skäada siö wiele czynników, m.in. äadny wzór säojów drewna, z którego zbudowano uwiecznionñ luzö, woda i drzewa widoczne w tle fotografii oraz kompozycja opierajñca siö na ciemnym, zacienionym naro niku, pozostajñcym w kontra cie z jasnñ czö ciñ obrazu. Zarazem jednak wydaje siö byè nieco za päaskie, a tak e nadmiernie szczegóäowe. Niestety, istnieje co takiego, jak nadmiar interesujñcych obiektów, na których warto zatrzymaè wzrok podczas oglñ- dania fotografii. Dlatego te nale y nieco „zmiökczyè” omawiane tu zdjöcie, przy tym zachowaè bez zmian ten wspaniaäy wzór säojów drewna. Nale y wytworzyè na zdjöciu atmosferö. Aby nadaè zdjöciu nieco charakteru i niezbödnñ miökko è, zduplikujemy istniejñcñ warstwö (Warstwa/Powiel warstwö), a nastöpnie zmieszamy jñ z warstwñ oryginalnñ; z Trybów mieszania (dostöpnych w rozwijalnym menu, które otworzyè mo na wewnñtrz okna Warstwy) nale y wybraè wariant o nazwie Nakäadka. Na rysunku 3.22 przedstawiony zostaä efekt wstöpnego mieszania warstw. Jak widaè, rezultat mieszania fotografii oryginalnej z jej duplikatem jest do è krzykliwy. 106 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 38. Rysunek 3.21. Oryginalne, niezmodyfikowane zdjöcie luzy przelewu späywowego mäyna Rysunek 3.22. Zdjöcie luzy przelewu späywowego mäyna z naäo onñ za pomocñ Trybów mieszania zduplikowanñ warstwñ täa Tworzenie atrakcyjnego materia u ilustracyjnego _ 107
  • 39. Pora popracowaè nad nastrojowo ciñ fotografii. Aby „zmiökczyè” wyglñd obrazka, nale y naäo yè na niego Rozmycie gaussowskie (Filtr/Rozmycie/Rozmycie gaussowskie). W okienku kontrol- nym filtra znajdujñ siö suwak regulacji promienia efektu rozmycia oraz przyciski, za pomocñ których ustala siö rozmiar podglñdu edytowanego obrazu, co mo na zobaczyè na rysunku 3.23. Co ciekawe, rozmycie widoczne w maäym okienku podglñdu jest zawsze bardziej intensywne ni to, które obserwuje siö na edytowanym obrazie po zaznaczeniu opcji Podglñd. Powód: filtr nakäadany jest tylko na górnñ warstwö obrazu. Rysunek 3.23. Nakäadanie filtra o nazwie Rozmycie gaussowskie na warstwö bödñcñ powieleniem oryginalnego zdjöcia Kolejnym interesujñcym efektem jest wyostrzanie siö i klarowanie edytowanego zdjöcia wraz ze zwiökszaniem promienia rozmycia. Rezultat taki otrzymujemy dlatego, e wpäyw warstwy naäo onej na oryginalny obraz maleje w wyniku jej rozmazywania. Ostatecznie naszym oczom ukazuje siö coraz wiöcej detali, które zaczynajñ prze witywaè spod nakäadki. Zarazem poja- wiajñce siö szczegóäy wyglñdajñ bardziej miökko, a poza tym otoczone sñ jakby mgieäkñ nie z tego wiata. Ogólnñ jasno è obrazu mo emy wyregulowaè, korzystajñc z funkcji korekcji poziomów. Otrzymane zdjöcie prezentuje siö subtelniej ni pierwowzór, ale zarazem widnieje na nim dostatecznie du o szczegóäów. Najwa niejsze za jest to, e drewniana luza przele- wu späywowego mäyna zlaäa siö z resztñ obrazu, nie straciäa przy tym swojego oryginalnego charakteru. Skoro udaäo siö nadaè fotografii nieco charakteru, warto teraz popracowaè nad jej kontrastem. Przydaäoby siö odzyskaè kontrast miödzy luzñ a täem, miödzy drzewami a ro linno ciñ wodnñ, tak aby nie utraciè atmosfery niesamowito ci, nad której uzyskaniem ciö ko pracowali my. 108 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 40. Ponadto nie chcemy, by nasze dzieäo wyglñdaäo mötnie z powodu nadmiaru kontrastu. Krótko mówiñc, potrzebujemy funkcji takiej jak wspomniana przeze mnie wcze niej Przejrzysto è. Niestety, programi ci firmy Adobe nie udostöpnili tej opcji bezpo rednio w aplikacji Photoshop CS3 PL… A mo e jednak udostöpnili? Jak wcze niej wspomniaäam, efekt o nazwie Przejrzysto è stworzony zostaä w oparciu o koncepcjö Local Contrast Enhancement (LCE). Chodzi o to, aby kontrast zmieniaè lokalnie (dla maäych fragmentów grafiki), a nie globalnie, czyli dla caäego obrazu jednocze nie. Wystarczy wyobraziè sobie, e patrzy siö na jakñ fotografiö przez zmru one oczy i — siäñ rzeczy — nie widzi siö wszystkich uwiecznionych na niej detali. Wäa nie ten typ szczegóäów, których nie sposób dojrzeè przez przymkniöte oczy, daje siö wydobyè ze zdjöè technikñ Local Contrast Enhancement. Aby naäo yè na zdjöcie wäasnej roboty filtr odpowiadajñcy funkcji Przejrzysto è, nale y otwo- rzyè Maskö wyostrzajñcñ, po czym ustawiè dla niej raczej niskñ warto è (warto zaczñè od 10%) oraz do è du y promieþ (dobry na poczñtek parametr promienia to 50 pikseli). Próg poziomów filtra powinien wynosiè 0. Efekty stosowania techniki LCE sñ subtelne, niemniej jednak nadaje siö ona do podkre lania niezbyt wyra nych szczegóäów obrazu (rysunek 3.24). Mo liwo è ta szczególnie przydaje siö podczas pracy z fotografiami, które majñ zostaè opublikowane w sieci WWW. Fotografie takie zazwyczaj nie sñ zbyt du e, przez co wiele szczegóäów na nich po prostu ginie. Za pomocñ filtra LCE mo na niejako uwypukliè utracone detale, jednak e bez rezygnowania z jako ci poprawianych nim zdjöè. Rysunek 3.24. Zdjöcie luzy przelewu späywowego mäyna po naäo eniu efektu Local Contrast Enhancement Warto korzystaè z warstw podczas dokonywania zmian parametrów obrazu, a tak e odkry- wania mo liwo ci trybów mieszania. Dziöki warstwom eksperymentowanie z nakäadaniem na zdjöcie coraz to nowych efektów jest caäkowicie bezpieczne, nie stanowi zagro enia dla tych Tworzenie atrakcyjnego materia u ilustracyjnego _ 109
  • 41. rezultatów naszej pracy, które uwa amy za warte zachowania. Ka dñ warstwö mo na ukryè, dziöki czemu to my decydujemy, czy kolejne filtry chcemy nakäadaè na zdjöcie, którego wyglñd zostaä zmodyfikowany danñ warstwñ, czy te nie. Opisana tu przeze mnie metoda sprawdza siö wtedy, gdy pragnie siö nadaè jaki charakter caäemu zdjöciu, niemniej czasami modyfikacji wymaga tylko jego fragment. Co wtedy? Wycinanki i wyodrýbnienia Tworzenie zaznaczeþ, przeze mnie nazywanych wycinankami, to oddzielanie obiektu lub grupy obiektów od reszty zdjöcia. Powody, dla których warto zajmowaè siö robieniem wycinanek, sñ tak zró nicowane, jak ich zastosowania — zaäó my, na przykäad, e täo jakiej fotografii wydaje siö nam zbyt rozpraszajñce albo chcemy nadaè jakiemu obrazowi ciekawy wyglñd, korzystajñc z funkcji nakäadania warstw. Wycinanki bywajñ mieszne, a tak e pozwalajñ kreowaè dziwaczne, przyciñgajñce wzrok grafiki (co jest ich wielkñ zaletñ z punktu widzenia projektantów stron WWW pragnñcych, by ich dzieäa przyciñgaäy uwagö internautów). Jeden z moich znajomych tworzy wycinanki z kwiatów, a nastöpnie umy lnie powiöksza je tak, eby zachodziäy na ramkö, wewnñtrz której teoretycznie powinny siö mie ciè. Wyodröbnianie obiektu z fotografii nie jest zadaniem trudnym, szczególnie je li jego konturami sñ gäadkie krzywe, a täo ma jednolity kolor. W takim przypadku wystarczy zwyczajnie zaznaczyè odpowiedni fragment zdjöcia za pomocñ narzödzia Ró d ka (lub te jego odpowiednika) i wyciñè go. Niestety, ka dy, kto zechce zrobiè cokolwiek bardziej skomplikowanego, bödzie musiaä nieco siö wysiliè. Jednñ z metod zaznaczania na fotografiach obszarów dowolnego ksztaätu jest korzystanie z narzödzia Zakres kolorów (Zaznacz/Zakres koloru), bödñcego opcjñ dostöpnñ w programie Photoshop. W skäad owego narzödzia wchodzi zestaw kroplomierzy, za pomocñ których mo na regulowaè obszar caäkowitego zaznaczenia, dodajñc do niego (bñd z niego usuwajñc) fragmenty zdjöcia pokryte okre lonymi kolorami. Na rysunku 3.25 przedstawiona zostaäa fotografia, na której za pomocñ omawianego narzödzia zaznaczono kilka obszarów w ró nych barwach. Po zaznaczeniu niepotrzebnych fragmentów zdjöcia mo emy je po prostu z niego wyciñè. Nic nie stoi na przeszkodzie, by my — je li tylko tego chcemy — skopiowali i wkleili obiekt, na którym nam zale y, w nowy obraz. Wystarczy kliknñè prawym przyciskiem myszy zaznaczony obszar i wybraè z menu opcjö Zaznacz odwrotnie, a nastöpnie wykonaè standardowñ procedu- rö kopiowania i wklejania. Stosowanie opisanej tu metody przynosi caäkiem niezäe rezultaty, szczególnie je li obiekt pierwszoplanowy i täo ró niñ siö kolorystycznie. Niemniej jednak do wyciötego obiektu zazwyczaj doczepione sñ zbödne wycinki täa, a sam obiekt traci czö è detali (rysunek 3.26). Nieograniczone prostymi ksztaätami zaznaczenia daje siö tworzyè równie za pomocñ filtra o nazwie Wydziel. Korzystajñc z niego, dostajemy do dyspozycji konfigurowalny pödzel säu ñcy do obrysowywania obszarów, które wymagajñ zaznaczenia. Obwiedziony liniñ frag- ment zdjöcia nale y wypeäniè kolorem — tak zaznaczona czö è fotografii stanowi zaznaczenie (rysunek 3.27). 110 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 42. Rysunek 3.25. Narzödzie Zakres kolorów w dziaäaniu — zaznaczanie obiektu uwiecznionego na zdjöciu Rysunek 3.26. Tak wyglñda zdjöcie po zaznaczeniu na nim (z wykorzystaniem narzödzia Zakres kolorów) i usuniöciu z niego niepotrzebnych fragmentów Wycinanki i wyodrýbnienia _ 111
  • 43. Rysunek 3.27. Obiekty widoczne na zdjöciach mo na zaznaczaè tak e za pomocñ filtra o nazwie Wydziel W programie Photoshop CS3 pojawiäo siö nowe narzödzie säu ñce do zaznaczania na obrazach obszarów o nietypowych ksztaätach, niedostöpne w poprzednich czö ciach aplikacji. Nosi ono nazwö Szybkiego zaznaczania. Za jego pomocñ tworzy siö zaznaczenia w oparciu o próbki kolorów pobrane kroplomierzem. Wspomniane narzödzie daje u ytkownikowi edytora obra- zów wiökszñ kontrolö nad ksztaätem zaznaczanego obszaru, ni Ró d ka. Zaznaczania obiek- tów uwiecznionych na zdjöciach oraz usuwania zbödnych fragmentów fotografii dokonywaè mo na równie metodami opartymi na konstruowaniu masek warstw i wykorzystaniu kanaäów kolorów, jednak e niemal zawsze, niezale nie od zastosowanej techniki tworzenia zaznaczeþ, nad efektem wycinania elementów obrazu trzeba dodatkowo popracowaè. Ja do usuwania niechcianych elementów obrazów u ywam Gumki, a do odzyskiwania materiaäu, który pragnö zachowaè, Pödzla historii. Podczas kopiowania fragmentów obrazu i wklejania ich w innñ grafikö, przeprowadzam dopasowywanie kolorów (opisane wcze niej w tym roz- dziale), aby mieè pewno è, e efekt mojej pracy nie bödzie wyglñdaä le pod wzglödem kolo- rystycznym. Wreszcie, gdy zachodzi potrzeba usuniöcia pozostaäo ci starego täa, przykrywam je nowym za pomocñ narzödzia Stempel. Poni ej zamieszczam w punktach podsumowanie opisu procesu zaznaczania, wycinania i umieszczania na nowych täach fragmentów zdjöè. 1. Nale y zaznaczyè jaki obiekt uwieczniony na zdjöciu. W tym celu mo na skorzystaè z narzödzia Zakres kolorów, filtra Wydziel, której z funkcji zaznaczania czy posäu yè siö metodñ opartñ na wykorzystaniu kanaäów kolorów lub masek warstw. 2. Uzyskany materiaä warto oczy ciè Gumkñ z niechcianych pozostaäo ci po obrazie, z którego zostaä on wyciöty. Dobrze jest pamiötaè o istnieniu Pödzla historii, który przydaje siö, gdy trzeba odzyskaè materiaä nieumy lnie usuniöty. 112 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 44. 3. Po naäo eniu wyciötego fragmentu obrazu na nowe täo (nakäadka powinna stanowiè nowñ warstwö) nale y zajñè siö dopasowaniem kolorów, o którym pisaäam w poprzednich czö ciach tego rozdziaäu. Dopasowania wymagaè mogñ parametry täa i umieszczonego na nim obiektu odpowiedzialne za poziom jasno ci, poäo enie ródäa wiatäa i kolorystykö obydwu äñczonych grafik. 4. Krawödzie zaznaczenia naäo onego na nowe täo warto poprawiè za pomocñ narzödzia Stempel. Przed umieszczeniem w internecie zdjöcie mo na zmodyfikowaè na nieskoþczonñ wröcz liczbö sposobów, jednak e przed przystñpieniem do pracy trzeba zaopatrzyè siö w odpowiedni edytor obrazów — taki, w którym znajdziemy wszystkie niezbödne opcje. Rysunki 3.28 i 3.29 przed- stawiajñ przykäadowe obrazki mojego autorstwa wykonane z wykorzystaniem technik, które opisaäam w tym rozdziale. Rysunek 3.28. Brama przelewu späywowego mäyna wklejona w zdjöcie zatoczki Przegléd aplikacji s u écych do edycji obrazów Istnieje tyle ró nych edytorów obrazów, e miaäam prawdziwy problem z wyborem tych kilku, które powinnam opisaè w niniejszej ksiñ ce. Niektóre programy wymagajñ wzmianki choèby z racji swojej popularno ci, nawet je li nie sñ szczególnie dobre. Inne po prostu warto omówiè dlatego, e oferujñ zaskakujñco wiele jak na oprogramowanie tanie bñd wröcz darmowe. Czö è aplikacji dziaäa tylko w rodowisku Windows, ale sñ te takie, które wystöpujñ w wersjach przeznaczonych do pracy pod ró nymi systemami operacyjnymi (w tym tak e pod Linuksem, choè dla tego systemu wybór programów do obróbki grafiki jest najmniejszy). Swój przeglñd programów do obróbki zdjöè rozszerzyäam o opis kilku narzödzi niewymagajñcych instalacji i dostöpnych w sieci WWW. Narzödzia te nale ñ do zupeänie nowej, niezwykle interesujñcej rodziny aplikacji kompletnie niezale nych od systemu operacyjnego, pod którym siö ich u ywa. Przegléd aplikacji s u écych do edycji obrazów _ 113
  • 45. Rysunek 3.29. Nie zawsze trzeba wyciöty z fotografii obiekt wstawiaè w inne zdjöcie. Warto niekiedy uwolniè swojñ wyobra niö Wszystkie programy, które postanowiäam opisaè, sprawdziäam pod kñtem dostöpno ci w nich podstawowych opcji absolutnie niezbödnych z punktu widzenia u ytkownika pragnñcego przygotowaè swoje fotografie do publikacji w internecie. Poni ej dla przypomnienia ponownie zamieszczam listö wa nych funkcji, które powinny znale è siö w dobrym programie do obróbki zdjöè. x W dobrym programie do obróbki zdjöè powinny byè dostöpne opcje przeskalowania lub zmieniania wielko ci obrazu, a tak e jego przycinania. x Program taki powinien oferowaè mo liwo è pracy z plikami RAW — bezpo rednio lub z wykorzystaniem odpowiednich wtyczek albo dodatków. x W programie powinna byè zaimplementowana obsäuga profili kolorów oraz przestrzeni barw. x Dobry program do obróbki zdjöè powinien umo liwiè zapisywanie obrazów do plików w wielu ró nych formatach (m.in. TIFF, PNG, JPEG i GIF). Ponadto istotne jest, aby daäo siö zapisywaè efekty swojej pracy przed jej ukoþczeniem. x Program powinien udostöpniaè funkcjö cofania dowolnej liczby zmian dokonanych pod- czas obróbki zdjöcia, dziöki temu bowiem zawsze mo na wróciè do etapu pracy, w którym jeszcze wszystko szäo jak nale y. x Dobry program do obróbki zdjöè powinien umo liwiaè usuwanie z nich szumów, skaz albo kurzu. Szczególnie przydatna jest funkcja pozwalajñca pozbyè siö kurzu, stworzona w oparciu o jaki rodzaj klonowania. x Program powinien oferowaè przynajmniej niektóre z efektów i filtrów przydatnych podczas pracy ze zdjöciami. Na pewno nie mo e w nim zabraknñè funkcji rozmywania i wyostrzania obrazu. x Istotne jest, aby za pomocñ programu do obróbki zdjöè mo na byäo zmieniaè ustawienia zwiñzane z kolorami i wiatäem (korekcja krzywych, korekcja poziomów, äñczenie kanaäów). 114 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 46. x Dobry program powinien dawaè u ytkownikowi mo liwo è zaznaczenia okre lonego elementu obrazka. x W programie powinna byè zaimplementowana obsäuga warstw. x W programie do obróbki zdjöè powinny znale è siö funkcje umo liwiajñce dokonywanie korekcji sprzötowych znieksztaäceþ i zakäamaþ obrazu, bödñcych na przykäad wynikiem wäa ciwo ci ukäadu optycznego aparatu. x Dobry program powinien mieè zaimplementowanñ obsäugö wtyczek i dodatków. Pora sprawdziè, na ile ró ne edytory grafiki rastrowej speäniajñ wypisane wy ej oczekiwania. Adobe Photoshop CS3 PL Przedstawiciele firmy Adobe twierdzñ, e Photoshop zostaä stworzony z my lñ o grafikach- profesjonalistach, w zwiñzku z czym rednio zaawansowany fotograf-amator nie bödzie w stanie wykorzystaè jego potencjaäu. Niemniej jednak po latach przeglñdania serwisów spoäeczno cio- wych (na przykäad Flickra) doszäam do wniosku, e zainteresowania i pasje ludzi nie zale ñ od tego, czy dostajñ oni pieniñdze za swoje zdjöcia, czy te robiñ je dla przyjemno ci. Fotografia zawsze byäa dziedzinñ budzñcñ znaczne zaciekawienie. Obecnie, gdy do dyspozycji mamy nowoczesne aparaty cyfrowe i nieskoþczonñ liczbö sposobno ci do pokazywania owoców naszej pracy, säowo amator nabraäo zupeänie nowego znaczenia. Korzystam z aplikacji Photoshop od lat. Pierwszy raz jñ kupiäam, gdy nie miaäa jeszcze zbyt wielkiej konkurencji na rynku i mo na jñ byäo nazwaè programem do è oryginalnym. Ponadto dawniej nie kosztowaäa tyle co dzisiaj, choè — co trzeba powiedzieè — nigdy nie nale aäa do grupy tanich produktów. Uwielbiam jñ, mimo e z caäñ pewno ciñ nie wykorzystujö wszystkich jej mo liwo ci. Photoshop CS3 po brzegi wypeäniony jest funkcjami u ytecznymi zarówno dla artystów-grafików, jak i fotografów. Co sprawia, e Photoshop wyró nia siö na tle konkurencji? Na przykäad ma wbudowanych wiele ró nych filtrów wyostrzajñcych. Jednym z nich jest Inteligentne wyostrzanie. Filtr ten przydaje siö przede wszystkim podczas obróbki lekko poruszonych zdjöè. Innymi mocnymi stronami aplikacji Photoshop sñ wyjñtkowo wysoki poziom obsäugi warstw i kanaäów kolorów oraz jeden z najlepszych systemów wy wietlania informacji (na przykäad histogramy dla wielu kanaäów). Program oferuje du o, du o wiöcej. Zawiera narzödzia umo liwiajñce u ytkownikowi szybkie tworzenie grafiki gotowej do publikacji w sieci WWW oraz budowanie galerii lub prezentacji zdjöè. Wiöcej na ich temat napiszö w nastöpnym rozdziale. Wraz z wersjñ CS3 aplikacji Photoshop u ytkownik otrzymaä do dyspozycji zupeänie nowe narzödzie; nosi ono nazwö Adobe Device Central. Dziöki niemu mo emy sprawdziè, jak zdjöcie, nad którego wyglñdem aktualnie pracujemy, prezentowaäoby siö oglñdane za pomocñ ró nych telefonów komórkowych i innych urzñdzeþ przeno nych. Po uruchomieniu Adobe Device Central sami wybieramy nazwö producenta i model aparatu telefonicznego. Gdy ju upora- my siö z wyborem konkretnego urzñdzenia, program wstawi zdjöcie w odpowiednie miejsce przedstawiajñcego go obrazu. Oczywi cie fotografiö mo na w dalszym ciñgu modyfikowaè. Co wiöcej, mo na obserwowaè, jak bödzie siö ona prezentowaäa oglñdana na wy wietlaczu telefonu w ró nych warunkach, na przykäad rozciñgniöta i dopasowana do wy wietlacza albo wy wietlona na ekraniku telefonu u ywanego w sztucznie o wietlonym pomieszczeniu (ry- sunek 3.30). Przegléd aplikacji s u écych do edycji obrazów _ 115
  • 47. Rysunek 3.30. Adobe Device Central w dziaäaniu Naprawdö warto czasami zobaczyè, co dzieje siö ze zdjöciami oglñdanymi za pomocñ telefonu komórkowego… Kolejnym narzödziem doäñczonym do aplikacji Photoshop CS3 jest Adobe Bridge — wspaniaäy mened er zdjöè, umo liwiajñcy u ytkownikowi ich wstöpnñ obróbkö, pozwalajñcy na przykäad opatrzyè grupö fotografii wspólnymi metadanymi. Genialnie nadaje siö on do eksplorowania folderów z obrazami, jako e wy wietla podglñd przeglñdanych grafik. Funkcja ta niezwykle uäatwia wybieranie spo ród wielu zdjöè tych, które wymagajñ obróbki. Za po rednictwem Adobe Bridge mo na korzystaè z ró nych dodatkowych usäug, m.in. tworzenia internetowej kopii zapasowej i umieszczania zdjöè w sieci WWW. Ponadto wraz z pakietem aplikacji Photos- hop otrzymujemy program Adobe Camera Raw, umo liwiajñcy pracö z plikami typu RAW. Omawiany pakiet jest kompletnym zestawem narzödzi potrzebnych podczas przeprowadzania procesu przenoszenia fotografii z aparatu do internetu. Na ile Photoshop CS3 speänia moje oczekiwania? O tym, e dostöpne sñ w nim podstawowe opcje standardowo pojawiajñce siö we wszystkich edytorach obrazów (zmiana wielko ci zdjöè, kadrowanie itd.), nie muszö nawet wspominaè. Warto natomiast napisaè kilka säów o aplikacji Camera Raw, dziöki której Photoshop wietnie radzi sobie z plikami typu RAW. W programie Photoshop zaimplementowano obsäugö historii zmian dokonywanych na zdjöciach zapisanych do plików RAW, a tak e mo liwo è cofania niechcianych modyfikacji wyglñdu tych zdjöè. Za pomocñ narzödzia Stempel mo na usuwaè z fotografii niepotrzebne efekty uboczne ich edytowania, za zestaw filtrów dostöpny w pro- gramie Photoshop jest jednym z najlepszych, z jakich korzystaäam podczas pracy z ró nymi edytorami obrazów. Jakby tego byäo maäo, w omawianej aplikacji znalazäy siö rozmaite panele 116 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 48. kontrolne, umo liwiajñce u ytkownikowi modyfikowanie ustawieþ parametrów zwiñzanych z poziomami jasno ci i kolorystykñ grafik. Przykäadami wspomnianych paneli sñ okna ustawieþ Poziomów i Krzywych, Mikser kanaäów oraz okno opcji Czarno-biaäy. W programie Photoshop obiekty uwiecznione na zdjöciach daje siö zaznaczaè na kilka ró nych sposobów (metody tworzenia zaznaczeþ omówiäam nieco wcze niej w tym rozdziale). Edycja zdjöè w znacznej mierze opiera siö na wykorzystaniu warstw, których implementacja w aplikacji firmy Adobe stoi na niedo cignionym dla konkurencji poziomie. Photoshop jest jednym z najlepszych narzödzi do edycji fotografii, äatwym do rozbudowania za pomocñ rozmaitych wtyczek i niezliczonych dodatków. Korzystaäam z niego, omawiajñc niektóre techniki poprawiania wyglñdu zdjöè, Czytelnik miaä wiöc okazjö zobaczyè, jak wiele mo na za jego pomocñ osiñgnñè. W programie Photoshop znajdziemy mnóstwo filtrów pozwalajñcych korygowaè znieksztaäcenia oraz inne defekty pojawiajñce siö na zdjöciach. Dostöpne sñ w nim miödzy innymi narzödzia, dziöki którym mo na poprawiaè wady fotografii zwiñzane z ukäadem optycznym aparatu, a tak e dowolnie obracaè i przekrzywiaè obraz. Czy wychwalany tu przeze mnie program nie ma wad? Owszem. Po pierwsze aplikacjö Photos- hop poäñczono z innymi narzödziami wchodzñcymi w skäad pakietu CS3, tak e jej zdezo- rientowany u ytkownik nigdy nie ma do koþca pewno ci, co powinien zrobiè, gdy pragnie ulepszyè bñd rozwinñè którykolwiek z programów tworzñcych omawiany przeze mnie zestaw. Po drugie niemaäo problemów mo e sprawiè korzystanie z licencji na u ytkowanie säynnego edytora obrazów. Otó klucz aktywacyjny programu Photoshop jest wa ny tylko dla jednej jego instalacji. Je li kto chce przenie è aplikacjö Photoshop na inny komputer, musi najpierw odinstalowaè jñ z komputera, którego dotychczas u ywaä. Zadanie to mo e okazaè siö niewy- konalne w przypadku awarii maszyny i utraty instalacji programu Photoshop. Dodatkowo testerzy wersji beta produktu Adobe odkryli, e Photoshop CS3 nie chce prawidäowo instalowaè siö na tych komputerach, na których wcze niej instalowano jego wersjö beta. Pro- grami ci z Adobe napisali specjalne skrypty, których zadaniem jest przygotowanie komputerów do procesu instalacji na nich oprogramowania wchodzñcego w skäad pakietu CS3. Najwyra niej skrypty te nieco za dokäadnie badajñ rodowisko, w którym siö je uruchamia. Ostatniñ i zarazem chyba najwiökszñ wadñ omawianego programu jest jego cena. Photoshop to aplikacja dla jednych za droga, a dla innych po prostu zbyt skomplikowana w obsäudze. Dobrñ alternatywö dla pakietu CS3 stanowi aplikacja Photoshop Elements, zawierajñca wiök- szo è podstawowych narzödzi do edycji zdjöè znanych z oryginalnego programu Photoshop i jednocze nie pozbawiona dodatkowych opcji. Wraz z programem Elements otrzymujemy dostöp do Adobe Camera Raw oraz wiele funkcji uäatwiajñcych zarzñdzanie grafikami — za wszystko to zapäacimy znacznie mniej, ni za pakiet Photoshop CS3. Strona firmy Adobe dostöpna jest pod adresem: http://www.adobe.com/pl/products/ ´photoshop/index.html. Wersje próbne oprogramowania mo na ciñgnñè, wybrawszy odpowiedniñ opcjö z menu znajdujñcego siö w górnej czö ci strony. Przegléd aplikacji s u écych do edycji obrazów _ 117
  • 49. Photoshop Elements Photoshop Elements dostöpny jest w dwóch wersjach: dla komputerów z systemem opera- cyjnym Mac oraz Windows. Na potrzeby tej ksiñ ki przyjrzaäam siö programowi Photoshop Elements 5, przygotowanemu z my lñ o systemie operacyjnym firmy Microsoft. Photoshop Elements to bardzo interesujñca aplikacja, szczególnie dla tych, którzy mieli oka- zjö korzystaè z peänej wersji programu Photoshop. Kiedy uruchamiaäam jñ po raz pierwszy, spodziewaäam siö znale è w niej opcje nieistniejñce w nadrzödnym wzglödem Elements pro- dukcie Adobe, lecz nie sñdziäam, e zaimplementowano w niej naprawdö przydatne funkcje, których nie ma w pakiecie Photoshop CS3. Na szczególnñ uwagö zasäuguje narzödzie o nazwie Magic Extractor, wydatnie uäatwiajñce zaznaczanie wybranych fragmentów fotografii. Wszyscy ci, którzy podobnie jak i ja nie potrafiñ powstrzymaè dr enia däoni podczas korzystania z pióra wietlnego lub myszki komputerowej, prödzej czy pó niej dojdñ do wniosku, e za mo liwo è korzystania z niego warto zapäaciè niemal ka dñ cenö, narzödzie to pozwala bowiem z niesäy- chanñ äatwo ciñ zaznaczaè na zdjöciach rozmaite obiekty. Wystarczy odpowiedni fragment foto- grafii pokryè kolorem, a potem jednym klikniöciem odpowiedniego przycisku go wyciñè. Przeprowadzenie tej operacji zostaäo przedstawione na rysunkach 3.31 oraz 3.32. Rysunek 3.31. Narzödzie Magic Extractor w dziaäaniu. Wystarczy pokryè czö è zdjöcia kolorem… Photoshop Elements jest prostszy w obsäudze ni zwykäy Photoshop. Wiele zaimplemento- wanych w nim funkcji uruchamia siö zaledwie jednym klikniöciem. Ponadto wszystkie opcje dostöpne w Elements zostaäy dobrze opisane, dziöki czemu nawet nowicjusze w dziedzinie grafiki komputerowej oraz idñcy z duchem czasu fotografowie bödñ w stanie u ywaè ich bez trudu. 118 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 50. Rysunek 3.32. Okno programu Photoshop Elements po „magicznym” wyciöciu kwiatka z oryginalnej fotografii i umieszczeniu go na nowym tle Za pomocñ aplikacji Photoshop Elements mo na zarzñdzaè plikami graficznymi i kopiowaè zdjöcia bezpo rednio z pamiöci aparatu fotograficznego, niemniej jednak opcje te zostaäy bardzo uproszczone w stosunku do funkcji dostöpnych w Adobe Bridge. Ponadto Elements pozwala korzystaè z wiökszej ni w programie Photoshop liczby opcji przydatnych w czasie przygo- towywania fotografii do prezentacji, w tym z rozszerzonego zestawu gotowych profili ustawieþ. Muszö tu zaznaczyè, e wiökszo è z tych profili wydaje siö byè przygotowana bardziej z my lñ o drukowaniu zdjöè ni o ich publikowaniu w sieci WWW. Wszystkich, którzy sñ zainteresowani szybkim i äatwym wprowadzaniem poprawek w wyglñdzie zdjöè za pomocñ suwaków regulacji barw i nasycenia, funkcji usuwajñcej z fotografii efekt czerwonych oczu i domy lnego filtra wyostrzajñcego, ucieszy prawdopodobnie fakt, e w aplikacji Elements pojawiäo siö narzödzie o nazwie Quick Fix (widaè je na rysunku 3.33). Muszö przyznaè, e funkcje zawarte w Quick Fix spisujñ siö caäkiem nie le, mimo to z caäñ pewno ciñ nie poprawiajñ wyglñdu zdjöè w taki sposób, w jaki ja bym go poprawiäa. Wróèmy do zagadnienia sporzñdzonej przeze mnie listy opcji, w które uzbrojony powinien byè ka dy dobry edytor obrazów. Otó w Elements zautomatyzowany zostaä proces ustawiania czö ci spo ród atrybutów, które zwykäam regulowaè röcznie. Dziöki temu aplikacja jest prosta w obsäudze, niemniej jednak odniosäam wra enie, e decyzjö o tym, do których funkcji u yt- kownik powinien mieè dostöp, a do których nie, podjöto, nie kierujñc siö adnymi przesäan- kami, poniekñd przypadkowo. Na przykäad, pracujñc w aplikacji Elements, mo emy do woli korzystaè z opcji Poziomy (ang. Levels), ale z opcji Krzywe (ang. Curves) ju nie. W zamian za funkcjö o nazwie Krzywe, znanñ z oryginalnego programu Photoshop, otrzymali my proste narzödzie, za pomocñ którego daje siö wybraè jeden z wariantów ustawieþ jasno ci obrazu. Inny przykäad? Proszö: mo emy korygowaè perspektywö, lecz nie mamy dostöpu do uczciwego Miksera kanaäów (ang. Channel Mixer). Przegléd aplikacji s u écych do edycji obrazów _ 119
  • 51. Rysunek 3.33. Narzödzie Quick Fix w programie Photoshop Elements Na szczö cie w Elements zaimplementowano tak wa nñ funkcjö, jak obsäuga warstw. Bez problemu daje siö powielaè warstwy i zmieniaè ustawienia trybu ich mieszania. I dobrze, bo te wäa nie czynno ci nale y wykonywaè, stosujñc opisanñ przeze mnie metodö „poprawiania nastroju” fotografii. Dodatkowo w Elements znajdziemy niemaäo ró nych filtrów, miödzy in- nymi Rozmycie gaussowskie (ang. Gaussian Blur). Muszö przyznaè, e twórcy tej aplikacji poäo yli nacisk na jako è opcji wyostrzania obrazu — zarówno röcznie ustawiane, jak i automatyczne funkcje spisujñ siö wy mienicie. W Elements zaimplementowano filtr o nazwie Maska wyostrzajñ- ca (ang. Unsharp Mask), a tak e jakñ odmianö filtra zwanego Inteligentnym wyostrzaniem (ang. Smart Sharpening). Drugi z filtrów przydaje siö wtedy, gdy na zdjöciu o wysokim poziomie szumów chcemy podnie è ostro è krawödzi uwiecznionych obiektów, a nie sprawiè, by szumy te staäy siö jeszcze wyra niejsze. Tak siö szczö liwie skäada, e wiele spo ród bardziej zaawansowanych funkcji znanych z pro- gramu Photoshop mo na niejako odtworzyè w Elements, je li postöpowaè zgodnie z okre lo- nymi reguäami. Co wiöcej, omawianñ aplikacjö mo na rozbudowywaè ró nymi wtyczkami. Jest to o tyle cenne, e liczni zapaleþcy tworzñ dodatki säu ñce do wzbogacania Elements o istotne brakujñce funkcje. Jednñ z wtyczek, wedäug mnie naprawdö wartñ uwagi, jest darmowy dodatek SmartCurve, opracowany z my lñ przede wszystkim o Photoshop Elements. Za jego pomocñ mo na doko- nywaè istotnych korekcji krzywych (rysunek 3.34). Je li pragnie siö u ywaè Elements do prze- prowadzania opisanej wcze niej w tym rozdziale operacji dopasowywania i ujednolicania kolorystyki kilku zdjöè, wspomniana wtyczka staje siö naprawdö niezbödna. Innym dodatkiem, który wypróbowaäam, byäo narzödzie stworzone przez theimagingfactory, säu ñce do konwer- towania zdjöè kolorowych do czarno-biaäych. 120 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 52. Rysunek 3.34. Wtyczka SmartCurve stworzona z my lñ o Photoshop Elements Wtyczkö SmartCurve mo na pobraè ze strony http://free.pages.at/easyfilter/curves.html. Wersja próbna produktu theimagingfactory jest dostöpna pod adresem http://www.the ´imagingfactory.com/. Niewñtpliwymi zaletami Photoshop Elements sñ: jego stosunkowo niska cena, dostöpno è licznych poradników dotyczñcych korzystania z niego oraz to, e ma on zaimplementowanñ obsäugö wtyczek dziaäajñcych w dro szej wersji programu Photoshop. Do wad Elements zali- czyè nale y to, e wsparcie dla jego wersji napisanej z my lñ o systemie operacyjnym Mac jest mniejsze, ni wsparcie dla wersji dziaäajñcej pod systemem Windows. Poza tym ka dego, kto przywykä do bardziej zaawansowanych paneli kontrolnych, pozwalajñcych na precyzyjne i w peäni samodzielne zmienianie ustawieþ parametrów obrazu, zawiedzie system dokony- wania modyfikacji wyglñdu zdjöè, oparty na klikaniu przycisków. Nawiñzujñc do omówionych w tym rozdziale przykäadów poprawek, jakich mo na dokonaè w przypadku zdjöè wymagajñcych obróbki, napiszö teraz krótko o implementowaniu niezböd- nych funkcji i korzystaniu z nich podczas pracy z Photoshop Elements. Dopasowywanie kolorów Proces dopasowywania kolorów mo na przeprowadziè za pomocñ wbudowanej w Elements funkcji Levels (zmienianie ustawieþ poziomów barw), kroplomierza (pobieranie próbek kolo- rów) i dodatku SmartCurve (regulacja parametrów dominant barwnych). Dziöki Elements mo na otwieraè po kilka zdjöè jednocze nie. Przegléd aplikacji s u écych do edycji obrazów _ 121
  • 53. Konwersja zdjýë kolorowych do czarno-bia ych Konwersja zdjöè kolorowych do czarno-biaäych mo e byè dokonywana z wykorzystaniem wbudowanej w Elements funkcji konwersji lub za pomocñ jednej z licznych wtyczek dostöp- nych dla programu Photoshop. Poprawianie nastroju zdjýcia za pomocé Rozmycia gaussowskiego Photoshop Elements umo liwia duplikowanie warstw. Nale y utworzyè duplikat oryginalnej warstwy fotografii, a potem naäo yè na niego filtr o nazwie Gaussian Blur (Rozmycie gaussowskie). Nastöpnie warstwy oryginalnñ i zmodyfikowanñ trzeba zmieszaè, korzystajñc z opcji Overlay (Nakäadka). W aplikacji Elements zaimplementowano tak e obsäugö poziomów, wiöc w razie potrzeby mo na rozja niè otrzymany obraz. Je li kto chciaäby u yè efektu przejrzysto ci, stworzonego na bazie metody Local Contrast Enhancement, mo e posäu yè siö filtrem Unsharp Mask (Maska wyostrzajñca). Wycinanki i usuwanie t a W Elements zaznaczenia mo na tworzyè za pomocñ ró nych odmian lassa, na przykäad lassa magnetycznego, i opcji Magic Extractor. Po wyciöciu jakiego obiektu z jednego zdjöcia mo liwe jest wklejenie go w innñ fotografiö lub zapisanie do nowego pliku. Je li chcemy usunñè z grafiki niepotrzebne fragmenty, wystarczy u yè narzödzia Eraser (Gumka). Co prawda w programie Elements nie udostöpniono znanego z aplikacji Photoshop narzödzia History Brush (Pödzel historii), ale mo na je w miarö nie le zastñpiè — trzeba utworzyè nowñ warstwö i poäñczyè z niñ kopiö zdjöcia, a potem wäñczyè dla niej przezroczysto è. Aby odzyskaè fragment niepra- widäowo zmodyfikowanej fotografii, nale y wyäñczyè przezroczysto è warstwy poäñczonej z kopiñ zdjöcia i skorzystaè z narzödzia Eraser w celu odkrycia odpowiednich jego czö ci. Oczywi cie Adobe nie jest jedynñ firmñ, której produkty liczñ siö na rynku edytorów obrazów. Nie zapominajmy o programie Paint Shop Pro — do è rozbudowanym narzödziu do obróbki grafiki, kosztujñcym mniej wiöcej tyle, ile Elements. Wersjö próbnñ aplikacji Photoshop Elements mo na pobraè ze strony http://www.adobe.com/ ´pl/downloads/. Niestety, wszystkie wersje próbne wspomnianego programu udostöpniane sñ w jözyku angielskim. Paint Shop Pro Photo XI PL Aplikacje spod szyldu Paint Shop Pro sñ dostöpne na rynku oprogramowania do obróbki grafiki od lat. W momencie pisania przeze mnie tej ksiñ ki najnowszñ odsäonñ programu byäa jego wersja z numerem 11. Paint Shop Pro to w peäni rozwiniöte narzödzie do edycji zdjöè, które mo na kupiè za bardzo rozsñdnñ cenö. Z tego nale y siö cieszyè. Du o mniej cieszy jednak to, e omawiana aplikacja dostöpna jest tylko w wersji dla Windows. W Paint Shop Pro zaimplementowano obsäugö RAW, ale dla plików zapisanych w tym formacie nie mo na zmieniaè ustawieþ parametrów obrazu regulowanych podczas robienia zdjöè z poziomu aparatu fotograficznego, takich jak czas ekspozycji i balans bieli. 122 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 54. Paint Shop Pro udostöpnia u ytkownikowi wiökszo è zaawansowanych funkcji säu ñcych edycji zdjöè, na przykäad Poziomy, Krzywe, Mikser Kanaäów, a tak e kilka prostszych opcji, ak- tywowanych klikniöciem odpowiedniego przycisku. Jednñ z takich opcji jest Inteligentna korekta zdjöcia. Po skorzystaniu z niej automatycznie regulowane sñ wszystkie parametry edytowanej fotografii (kolorystyka, jasno è, nasycenie barw i ostro è). Co wiöcej, mo liwa jest modyfikacja ustawieþ wäa ciwych dla automatycznej metody modyfikacji wyglñdu obrazów, w zwiñzku z czym Inteligentnñ korektö zdjöè mo na traktowaè jak narzödzie w peäni zautomatyzowane i jednocze nie nadajñce siö do manualnego edytowania grafik. W Paint Shop Pro znajdziemy znanñ z programów Photoshop oraz Elements funkcjö podglñdu zmian wprowadzonych w parametrach wyglñdu edytowanego obrazu. Opcja ta w aplikacji Paint Shop Pro jest nawet bardziej zaawansowana ni w oprogramowaniu firmy Adobe, oferuje bowiem nie tylko podglñd obrazu zmodyfikowanego dziaäaniami u ytkownika, lecz tak e oryginalnego. Dziöki temu rezultat zastosowania okre lonego rozwiñzania widzimy od razu i bez trudu mo emy stwierdziè, czy nam on odpowiada, czy te nie. Kolejnym ciekawym i przyjemnym aspektem pracy z Paint Shop Pro jest dostöp do zestawu interesujñcych efektów, za pomocñ których mo emy modyfikowaè nasze zdjöcia. Przykäadami niech bödñ wiatäa i Wehikuä czasu (rezultat u ycia pierwszego z efektów do nadania „nowej twarzy” obrazowi widaè na rysunku 3.35). Zazwyczaj do è sceptycznie podchodzö do nowinek w dziedzinie edycji fotografii, ale funkcja wiatäa zrobiäa na mnie bardzo dobre wra enie — wietnie nadaje siö do stosowania w przypadku niektórych zdjöè z zaciemnionymi naro - nikami. Natomiast Wehikuä czasu to nie tylko wietny filtr postarzajñcy, lecz tak e przewodnik po historii fotografii. Jedno narzödzie, a korzy ci wiele — czy to nie doskonaäy interes? Rysunek 3.35. Narzödzie wiatäa dostöpne w programie Paint Shop Pro PL Przegléd aplikacji s u écych do edycji obrazów _ 123
  • 55. W Paint Shop Pro znajdziemy wiele rozmaitych efektów. Jak widaè na rysunku 3.36, opcje stworzone z my lñ o dostosowywaniu zdjöè do wymogów sieci WWW (gäównie opcje zwiñzane z zapisywaniem zdjöè do ró nych formatów i przeglñdaniem ich za pomocñ przeglñdarki internetowej) pogrupowano w dodatkowych paskach narzödzi. W programie znalazä siö równie pasek narzödzi, za którego po rednictwem mamy dostöp do dziesiñtek (a niewykluczone, e i setek!) przeró nych efektów; do przeglñdania ich wszystkich säu y specjalna Przeglñdarka efektów. Wraz z aplikacjñ Paint Shop Pro otrzymujemy do dyspozycji wiele specjalistycznych funkcji korygujñcych obraz, takich jak filtry usuwajñce z fotografii czerwone oczy lub wymazujñ- ce fioletowe odblaski, pojawiajñce siö na szczytach morskich fal uwiecznianych w säoneczne dni. Osobi cie nie jestem przekonana, czy ta wielka liczba rozmaitych efektów przemawia na korzy è opisywanego tu programu w znaczñcym stopniu. Wszak wiökszo è funkcji, takich jak te wspomniane wy ej, daje siö z äatwo ciñ odtworzyè samodzielnie za pomocñ instrukcji dostöpnych w internecie. Rysunek 3.36. Aplikacja Paint Shop Pro PL po otwarciu pasków narzödzi oraz okna Przeglñdarki efektów Na ile Paint Shop Pro speänia moje oczekiwania? Nikogo pewnie nie zaskoczö stwierdzeniem, e omawiana aplikacja oferuje u ytkownikowi wszystko to, o czym wspomniaäam w punk- tach z listy wymagaþ wobec dobrego edytora zdjöè, oraz to, co jest niezbödne do wykonania przykäadowych modyfikacji zdjöè, opisanych przeze mnie wcze niej w tym rozdziale. Niektóre z modyfikacji wymagajñ utworzenia okre lonych efektów graficznych na bazie funkcji dostöp- nych w Paint Shop Pro. Na przykäad efekt LCE mo na uzyskaè, posäugujñc siö filtrem Maska wyostrzajñca, natomiast nastrojowo è fotografii — podnie è za pomocñ nastöpujñcych narzödzi: Rozmycie gaussowskie, duplikowanie warstw i korekcja poziomów. Paint Shop Pro wietnie 124 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 56. radzi sobie z zaznaczaniem i wycinaniem obiektów z obrazów (ma wbudowane opcje takie jak Ró d ka albo Inteligentna krawöd , a tak e obsäuguje inne metody tworzenia zaznaczeþ fragmen- tów edytowanej grafiki). Wszyscy ci, którzy wciñ sñ sceptycznie nastawieni do Paint Shop Pro i bogactwa jego funkcji, powinni wiedzieè, e w programie tym dziaäajñ wtyczki i dodatki pisane z my lñ o analogicznych produktach firmy Adobe. Paint Shop Pro to aplikacja z wielkim potencjaäem, o naprawdö przystöpnej cenie. Niestety, ma jednñ wadö (wspominaäam o tym wcze niej): istnieje tylko jedna jej wersja — wersja stworzona z my lñ o systemie operacyjnym Windows. Co wiöcej, nie zapowiada siö, by sytuacja ta miaäa ulec zmianie. Innñ wadñ omawianego programu, za której sprawñ odwróciäo siö od niego niemaäo jego fanów i miäo ników, jest to, e z wielu efektów, filtrów i wtyczek korzystaè mo na wyäñcznie pod- czas obróbki grafik 8-bitowych. Ka dy, kto chce u ywaè Paint Shop Pro, bödzie musiaä prö- dzej czy pó niej przywyknñè do czöstego oglñdania wyskakujñcego okienka informacyjnego z tekstem gäoszñcym, e przeprowadzenie danego procesu wymaga zredukowania grafiki z 16-bitowej do 8-bitowej. Trzeba to jasno powiedzieè: inne edytory zdjöè, z Elements wäñcznie, pozwalajñ pracowaè na obrazach 16-bitowych. Czy istnieje jakakolwiek ró nica miödzy edytowaniem obrazu 8-bitowego a grafiki 16-bitowej? Tak, istnieje. Modyfikowanie wyglñdu fotografii w wiökszo ci przypadków wiñ e siö z utratñ ich jako ci, a przekonwertowanie obrazów 16-bitowych do 8-bitowych (czyli takich, dla których na jeden kanaä przypada zaledwie 256 kolorów) dodatkowo powiöksza straty. Je li jednak pracuje siö nad prezencjñ zdjöè, które zostanñ opublikowane w sieci WWW, ró nica jako ci miödzy obrazami 16-bitowymi i 8-bitowymi nie musi stanowiè wielkiego problemu. Paint Shop Pro nie jest caäkowicie osamotniony, je li chodzi o brak obsäugi obrazów 16-bitowych. Za pomocñ programu Photoshop Elements mo na co prawda otwieraè 16-bitowe pliki graficzne, ale wiökszo è opcji zwiñzanych z kolorystykñ zdjöè, takich jak obsäuga warstw, korekcja po- ziomów itd., jest podczas pracy nad ich wyglñdem zwyczajnie niedostöpna. Dopiero przekon- wertowanie edytowanych grafik do obrazów 8-bitowych odblokowuje wspomniane funkcje. Z drugiej strony w aplikacji Photoshop CS3 zaimplementowana zostaäa rozszerzona obsäuga grafiki 16-bitowej. Pliki RAW automatycznie sñ w niej otwierane jako obrazy 16-bitowe. Je li kto chciaäby edytowaè ich 8-bitowe wersje, musiaäby najpierw je utworzyè, konwertujñc foto- grafie 16-bitowe do 8-bitowych. Powróèmy do przykäadów modyfikacji wyglñdu fotografii. Poni ej omówiäam sposoby na ich dokonywanie za pomocñ Paint Shop Pro PL. Dopasowywanie kolorów W Paint Shop Pro dopasowywanie kolorów mo na przeprowadziè dokäadnie tak samo, jak w aplikacji Photoshop CS3, przy czym trzeba pamiötaè, aby uprzednio edytowany obraz prze- konwertowaè do jego wersji 8-bitowej. Jasno è grafiki reguluje siö za pomocñ panelu kontrolnego Poziomy (Warstwy/Nowa warstwa dopasowania/Poziomy), próbki kolorów pobiera siö kroplomie- rzami, natomiast ustawienia dominant barwnych ustawia siö, korzystajñc z narzödzia Krzywe. Przegléd aplikacji s u écych do edycji obrazów _ 125
  • 57. Konwersja zdjýë kolorowych do czarno-bia ych W Paint Shop Pro znajdziemy efekty napisane z my lñ o tworzeniu i modyfikowaniu zdjöè czarno-biaäych. Za jego pomocñ mo emy równie przekonwertowaè dowolnñ grafikö z kolo- rowej do przedstawionej w skali odcieni szaro ci, a tak e odpowiednio zmodyfikowaè usta- wienie parametru nasycenia barw w panelu kontrolnym Barwa/Nasycenie/Jasno è. W Paint Shop Pro mamy do dyspozycji Mikser kanaäów, wietnie nadajñcy siö do konwersji fotografii kolo- rowych do czarno-biaäych. Efekt rozmycia gaussowskiego Trzeba stworzyè duplikat warstwy poprzez wybór trybu mieszania Naäó . Na nowo utworzonñ warstwö nale y naäo yè efekt o nazwie Rozmywanie gaussowskie, a nastöpnie poäñczyè obydwie warstwy. Ogólnñ jasno è obrazu mo na ustawiè za pomocñ panelu Poziomy. Aby dokoþczyè procedurö, trzeba jeszcze uzyskaè efekt przejrzysto ci. W tym celu edytowanñ grafikö nale y poddaè dziaäaniu filtra o nazwie Maska wyostrzajñca. Tworzenie zaznacze i wycinanie obiektów ze zdjýë W programie Paint Shop Pro znajduje siö niemaäo narzödzi säu ñcych do tworzenia zaznaczeþ. Wartym uwagi jest lasso typu Zaznaczenie odröczne z wybranñ opcjñ Inteligentna krawöd . Za jego pomocñ mo na zaznaczyè kontur dowolnego obiektu — wystarczy, tworzñc liczne wözäy, pokryè jego kontur liniñ zaznaczenia. Po stworzeniu po ñdanego zaznaczenia przyda siö Gumka. Warto usunñè niñ niechciane pozostaäo ci obrazu. Niewa ne, jak tani jest Paint Shop Pro — i tak nic nie przebije darmowych programów, je li tylko zaczniemy zastanawiaè siö nad cenami ró nych aplikacji. Tak oto przechodzimy do omówienia kolejnego programu: Paint.NET. Napisany w oparciu o .NET Framework, mo e byè u ywany za darmo. Paint.NET Gdy zaczöäam siö zastanawiaè, które edytory plików graficznych powinnam opisaè, Paint.NET pojawiä siö kilkakrotnie na ró nych etapach moich rozwa aþ. Nie tylko jest darmowy, lecz równie ma niemaäe wsparcie internautów. Podobnie jak Paint Shop Pro, dziaäa tylko pod systemem Windows. Architektura Paint.NET jest otwarta, mo na go rozbudowywaè rozmaitymi wtyczkami. W prze- ciwieþstwie jednak do wielu innych programów, Paint.NET nie zostaä obdarzony obsäugñ wtyczek pisanych z my lñ o aplikacji Photoshop. Na szczö cie istnieje spora liczba dodatków dedykowanych Paint.NET. Co wiöcej, powinna ona z czasem znaczñco wzrosnñè. Paint.NET mo na pobraè ze strony internetowej o adresie http://www.getpaint.net/ ´index.html. Jak ma to miejsce w przypadku wiökszo ci programów darmowych oraz open source, tak i w tym wypadku wszelkie dobrowolne wpäaty na konto twórców bödñ mile widziane. Na forum spoäeczno ciowym zwiñzanym z Paint.NET znajdujñ siö poradniki na temat korzystania z programu (http://paintdotnet.forumer.com/viewforum. ´php?f=15) oraz lista wtyczek (http://paintdotnet.forumer.com/viewforum.php?f=16). Wszystkie strony, do których adresy tu podaäam, prowadzone sñ w jözyku angielskim. Program Paint.NET oryginalnie nie wystöpuje w polskiej wersji jözykowej, jednak e w sieci WWW bez trudu znale è mo na pliki umo liwiajñce jego spolszczenie. 126 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 58. Interfejs Paint.NET jest bardzo prosty, w zwiñzku z czym aplikacja ta wietnie nadaje siö do nauki obsäugi edytorów plików graficznych. Udostöpniono w niej kilka bardzo interesujñcych funkcji, niemniej jednak — ze wzglödu na brak niektórych wa nych opcji — nie nazwaäabym jej w peäni funkcjonalnym edytorem zdjöè. Na przykäad, w Paint.NET zaimplementowana zostaäa obsäuga warstw, ale nie warstw dopasowaþ ani masek. Na stronie prowadzonej przez twórców mo na przeczytaè, e warstwy dopasowaþ (zakäadam, e maski równie ) majñ pojawiè siö w jej wersji 4.0. Dziöki prö no ci spoäeczno ci u ytkowników programu w internecie pojawiäy siö ciekawe wtyczki, za pomocñ których mo na rozbudowywaè Paint.NET. Jeden z dodatków implementuje w aplikacji obsäugö obiektów trójwymiarowych (rysunek 3.37). Rysunek 3.37. Efekt trójwymiarowo ci w programie Paint.NET Czy Paint.NET speänia kryteria, które wcze niej ustaliäam i których listö przytoczyäam ponownie tu przed przystñpieniem do omawiania poszczególnych edytorów grafiki rastrowej? Jak wspomniaäam, aplikacja ma zaimplementowanñ obsäugö warstw. Ponadto, korzystajñc z niej, mo emy dokonywaè korekcji poziomów i krzywych. Niestety, w Paint.NET nie znajdziemy narzödzia takiego jak Mikser kanaäów. Id my jednak dalej. Konwersja zdjöè kolorowych do czarno-biaäych wydaje siö byè przeprowadzana na zasadzie prostego zmniejszania nasycenia barw. Funkcja wyostrzania obrazów tak e nie jest zbyt wyszukana, ale za to w Paint.NET znalazäo siö miejsce dla efektów pokroju Rozmycia gaussowskiego. Pracujñc z Paint.NET, mamy mo liwo è cofania niechcianych zmian oraz otwierania plików typu RAW bezpo rednio w apli- kacji (otwieranie plików RAW dziaäa wolno). Bäödy i skazy widoczne na zdjöciach mo na Przegléd aplikacji s u écych do edycji obrazów _ 127
  • 59. usuwaè narzödziem typu Stempel, natomiast do tworzenia zaznaczeþ säu ñ Magiczna ró d ka oraz ró ne warianty funkcji lasso. Gdyby za pomocñ wtyczek nie udaäo mi siö rozbudowaè programu Paint.NET o kilka niezböd- nych funkcji oraz gdyby wsparcie ze strony spoäeczno ci u ytkowników dla owego programu nie byäo a tak du e, z pewno ciñ skre liäabym go z listy aplikacji, które zamierzaäam opisaè w tej ksiñ ce. Muszö jednak przyznaè, e za sprawñ obydwu wspomnianych wy ej czynników Paint.NET speäniä moje podstawowe oczekiwania. Na razie wciñ jest on stosunkowo nowym narzödziem, które z pewno ciñ bödzie rozwijane. Poni ej Czytelnik znajdzie kilka wskazówek, jak nale y postöpowaè, by podczas pracy w Paint.NET móc wykonaè czynno ci edycyjne opisane wcze niej w tym rozdziale. Dopasowywanie kolorów W Paint.NET zaimplementowano obsäugö warstw, korekcjö krzywych oraz korekcjö poziomów, kroplomierz, a tak e mo liwo è otwarcia kilku zdjöè jednocze nie. Wymieniony zestaw funkcji wystarczy, by przeprowadziè procedurö dopasowywania kolorów dla dwóch lub wiökszej liczby fotografii. Konwersja zdjýë kolorowych do czarno-bia ych Dysponujñc zaledwie mo liwo ciñ regulacji nasycenia barw (nie majñc dostöpu do miksera kanaäów), musimy siögnñè po odpowiednie wtyczki. Ja skorzystaäam z miksera kanaäów zaimplementowanego w dodatku o nazwie WPF. Wspomniana wtyczka spisywaäa siö caäkiem nie le. Efekt rozmycia gaussowskiego Paint.NET umo liwia tworzenie duplikatów warstw. Ponadto znajdziemy w nim filtr Rozmycie Gaussa, a to oznacza, e poäowö pracy mamy za sobñ. W programie zaimplementowane zostaäy takie opcje, jak korekcja poziomów i korekcja krzywych (przydajñ siö do poprawiania wyglñdu edytowanego obrazu), natomiast jedynñ metodñ osiñgniöcia efektu Local Contrast Enhancement jest zainstalowanie w nim odpowiedniego dodatku. Ja skorzystaäam z wtyczki o nazwie Sharpen+. Tworzenie zaznacze i wycinanie obiektów ze zdjýë W Paint.NET znalazäy siö rozmaite odmiany narzödzia lasso oraz narzödzie Magiczna ró d ka (ang. Magic Wand). Po zaznaczeniu odpowiednich fragmentów obrazu mo na skorzystaè z Gumki w celu pozbycia siö pozostaäych, niepotrzebnych czö ci. Paint.NET istnieje tylko w wersji przeznaczonej do pracy w systemie operacyjnym Windows. Jak na razie wszystkie omówione przeze mnie aplikacje zostaäy napisane z my lñ o systemie Windows lub Mac. Co majñ poczñè u ytkownicy Linuksa? Najbardziej kompletnñ i rozwiniötñ aplikacjñ typu open source przeznaczonñ do edycji obrazów jest GNU Image Manipulation Program (w skrócie GIMP). W przeciwieþstwie do swoich konkurentów GIMP jest dostöpny a w trzech wersjach — dla systemów Windows, Mac OS X i Linux. Program ten ma wbudowane wszystkie funkcje potrzebne podczas edycji grafiki rastro- wej. Ponadto, dziöki swej otwartej architekturze, jest narzödziem, które mo na rozbudowywaè za pomocñ wtyczek. 128 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 60. GIMP GNU Image Manipulation Program to jedno ze starszych i zarazem bardziej rozbudowanych narzödzi dostöpnych na rynku edytorów graficznych. W sieci WWW mo na znale è zarówno jego kod ródäowy, jak i pliki instalacyjne przygotowane z my lñ o systemach operacyjnych Windows, Unix (albo Linux), Mac OS X. Je li chce siö korzystaè z GIMP-a na komputerach zarzñdzanych przez system Mac OS X, trzeba najpierw zainstalowaè X11 (mo na to zrobiè za pomocñ narzödzi programistycznych zamieszczonych na päytach z systemem Mac OS X). Podczas pisania tej ksiñ ki u ywaäam dwóch wersji programu GIMP. Pracujñc w systemie Windows, korzystaäam ze stabilnej wersji o numerze 2.2.17, natomiast w systemie Mac OS X zainstalowaäam wersjö 2.4 — najpierw testowñ, a pó niej ostatecznñ (instalacji dokonaäam za po rednictwem Macports). Obydwie wersje ró niñ siö od siebie znaczñco. Wiökszo è opisów metod wprowadzania zmian w wyglñdzie obrazów podam dla wersji 2.2.17 programu, poniewa w momencie pisania przeze mnie niniejszej ksiñ ki dokumentacja dostöpna dla tej wäa nie wersji byäa peäniejsza. Niemniej jednak Czytelnik bödzie mógä zapoznaè siö ze zrzutami ekranu, na których znalazäy siö obydwie wspomniane wersje GIMP, czyli 2.2.17 i 2.4. Mówi siö czasem, e GIMP to narzödzie, które zastñpi bñd wyeliminuje aplikacjö Photoshop, jednak e twórcy tego darmowego programu na pewno nie chcñ, by my wäa nie w taki sposób my leli o efekcie ich pracy. Ich celem z pewno ciñ nie jest zbudowanie podróbki i zastöpcy aplikacji Photoshop, lecz stworzenie potö nego i w ka dym sensie kompletnego narzödzia do obróbki obrazów. Za pomocñ samego programu GIMP nie mo na otwieraè i edytowaè fotografii zapisanych do plików typu RAW, wystarczy jednak omawianñ aplikacjö zintegrowaè z opisanym wcze niej programem UFRaw, aby otrzymaè narzödzie wietnie radzñce sobie z obsäugñ formatu RAW. UFRaw dziaäa jak wtyczka: po zainstalowaniu tego programu w systemie ka da próba otwarcia pliku RAW za pomocñ aplikacji GIMP koþczy siö jego automatycznym uruchomieniem. Dziöki temu zyskujemy mo liwo è dokonania wstöpnej obróbki „surowych” zdjöè. W wersji 2.4 programu GIMP pojawiäo siö zarzñdzanie kolorami, lecz jest ono ograniczone zaledwie do profilu RGB oraz skali odcieni szaro ci. W kontek cie zaäo eþ le ñcych u podstaw powstania niniejszej ksiñ ki fakt ten nie stanowi problemu — wszak i tak koncentrujö siö tu na omawianiu grafiki umieszczanej w internecie. Za pomocñ aplikacji GIMP mo na edytowaè tylko obrazy 8-bitowe, co trudno uznaè za jej zaletö. Przy omówieniu Paint Shop Pro wspomniaäam, e lepiej byäoby mieè mo liwo è modyfikowania grafik 16-bitowych. Miejmy nadziejö, e w przyszäo ci twórcy programu GIMP wzbogacñ swoje dzieäo o tö wäa nie opcjö. W sieci WWW znale è mo na wtyczki napisane specjalnie z my lñ o aplikacji GIMP. Ponadto istnieje wtyczka, która pozwala instalowaè w aplikacji GIMP dodatki tworzone dla programu Photoshop. Niestety, wtyczka o której tu mowa (wypróbowaäam dodatek o nazwie PSPI), nie wystöpuje w wersji przeznaczonej do u ytku z oprogramowaniem zainstalowanym na kom- puterach z systemem operacyjnym Mac OS X, a jej wypróbowana przeze mnie wersja stworzona z my lñ o Windows po prostu nie zadziaäaäa. Aplikacjö GIMP mo na pobraè ze strony http://www.gimp.org, natomiast wtyczki do niej sñ dostöpne pod adresem http://registry.gimp.org/. Dodatek PSPI znajduje siö na stronie http://gimp.org./~tml/gimp/win32/pspi.html. Przegléd aplikacji s u écych do edycji obrazów _ 129
  • 61. GIMP to w peäni rozwiniöta aplikacja, w której zaimplementowano obsäugö warstw. Znajdziemy w niej mnóstwo narzödzi do edycji grafik, jak równie filtrów, umo liwiajñcych dokonywa- nie dowolnych modyfikacji wyglñdu zdjöè — od wyostrzania obrazu po nakäadanie na niego rozmaitych efektów wietlnych (rysunek 3.38). Rysunek 3.38. GIMP 2.4, wersja dziaäajñca pod Windows Wielki potencjaä aplikacji GIMP bynajmniej nie rzuca siö w oczy — przy pierwszym kontakcie z programem mo na zwyczajnie nie dostrzec wielu dostöpnych w nim opcji. Najlepszñ metodñ uczenia siö, jak nale y pracowaè z GIMP-em, jest wyszukiwanie w sieci WWW odpowiedzi na zapytania w stylu: „GIMP konwersja do czarno-biaäych”. Poza tym na stronie http://www.gimp. ´org/tutorials mo na znale è kilka naprawdö przydatnych przewodników (napisanych w jözyku angielskim). Teraz, gdy powstaje niniejsza ksiñ ka, najczö ciej natrafia siö w internecie na opisy wersji 2.2 aplikacji GIMP, ale z czasem ten stan rzeczy na pewno ulegnie zmianie. Ka dy, kto zdecyduje siö u ywaè wersji 2.4 omawianej aplikacji i jednocze nie korzystaè ze wspomnianych poradników, bödzie zmuszony niejednokrotnie na wäasnñ rökö szukaè w menu tych opcji, których lokalizacja w starszej i nowszej wersji GIMP-a nie jest taka sama. Na przykäad istnieje kilka metod przeprowadzania konwersji zdjöè kolorowych do czarno- biaäych. Jedna z nich zakäada korzystanie z Miksera kanaäów i dostöpnej w nim opcji o nazwie Monochromatyczny (rysunek 3.39). W wersji aplikacji GIMP oznaczonej numerem 2.4 do Miksera kanaäów dostajemy siö tak: Kolory/Skäadowe/Mikser kanaäów. W starszej wersji programu tö samñ akcjö wykonuje siö zupeänie inaczej: Filtry/Kolor/Mikser kanaäów. Konwersjö mo na przeprowadziè tak e za pomocñ funkcji Rozäo enie kanaäów. W wersji 2.2 aplikacji GIMP dostöp do niej uzy- skujemy, klikajñc Obraz/Tryb/Rozäo enie, za w wersji 2.4 do potrzebnej opcji dostajemy siö takñ cie kñ: Kolory/Skäadowe/Rozäó . 130 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 62. Rysunek 3.39. Konwersja kolorowego zdjöcia do czarno-biaäego przeprowadzana przy u yciu Miksera kanaäów W programie GIMP zaimplementowana zostaäa obsäuga warstw (w tym równie warstw zduplikowanych), ale nie znajdziemy w nim warstw dopasowaþ. GIMP speänia moje oczekiwa- nia, je li chodzi o mo liwo è regulowania w nim kolorystyki obrazów — dostöpne sñ funkcje takie jak Krzywe, Poziomy, Mikser kanaäów, Odcieþ i nasycenie, Histogram oraz Rozäo enie kolorów. Korzystajñc z tej ostatniej, mo emy rozäo yè obraz na kilka warstw w odcieniach szaro ci — war- stwy te mo na dowolnie modyfikowaè. Je li chodzi o obsäugö edycji kolorystyki fotografii — GIMP spisuje siö wprost znakomicie. Omawiana aplikacja pozbawiona jest czö ci do è istotnych funkcji — na przykäad nie ma w niej opcji przeksztaäcania swobodnego (obracanie, przekrzywianie obrazu itp.). Mimo to w GIMP-ie mo na znale è narzödzia transformacyjne, za pomocñ których mo liwe okazuje siö korzystanie z funkcji skalowania, cinania i perspektywy, dziaäajñcych w oparciu o konkretne warto ci podawane przez u ytkownika. Nale y tak e zwróciè uwagö na to, e zaimplementowano w nim ograniczonñ obsäugö profili kolorów, u ywanych podczas drukowania zdjöè. Na szczö- cie akurat profil sRGB, istotny w przypadku obrazów pojawiajñcych siö w sieci WWW, jest dostöpny. Mimo e prace nad udoskonalaniem programu GIMP prowadzone sñ w ramach projektu open source, z pewno ciñ w przyszäo ci mo emy spodziewaè siö poprawienia w nim obsäugi profili kolorów, rozszerzenia zakresu dziaäania funkcji przeksztaäceþ, a tak e wprowadzenia innych ulepszeþ. Uwa am, e narzödzia takie jak Zaznaczenie pierwszego planu oraz Zaznaczenie rozmyte, dostöpne w GIMP-ie, sprawiajñ, i program ten lepiej nadaje siö do tworzenia skomplikowanych zazna- czeþ i wycinanek ni wszystkie inne znane mi edytory obrazów. Ponadto jest on jedynñ wy- rafinowanñ i kompletnñ aplikacjñ do obróbki grafiki napisanñ z my lñ o rodowisku Linux. Przegléd aplikacji s u écych do edycji obrazów _ 131
  • 63. Oczywi cie warto wiedzieè, e korzystajñc z emulatora systemu Windows pod Linuksem, mo na uruchomiè program Photoshop (sztuka ta staäa siö mo liwa dziöki pracownikom stu- dia animacji Disneya). Dopóki jednak nie czuje siö potrzeby u ywania bardzo specjalistycz- nych funkcji zaimplementowanych tylko w oprogramowaniu Adobe, program GIMP mo na uwa aè za doskonaäe narzödzie do obróbki grafiki, która docelowo ma byè pokazywana w sieci WWW. Poni ej Czytelnik znajdzie krótki opis, jak uzyskaè za pomocñ GIMP-a poszczególne efekty graficzne opisane wcze niej w tym rozdziale. Dopasowywanie kolorów W aplikacji GIMP zaimplementowano obsäugö Krzywych, Poziomów oraz warstw. Inaczej mówiñc, program oferuje wszystkie opcje, które sñ niezbödne do przeprowadzania procesu dopasowy- wania kolorów kilku fotografii metodñ korekcji krzywych. GIMP radzi sobie równie dobrze z modyfikacjami barw opisanymi w czö ci tekstu po wiöconej nakäadkom, co Czytelnik miaä ju okazjö zobaczyè. Konwersja zdjýë kolorowych do czarno-bia ych Za pomocñ aplikacji GIMP konwersjö fotografii kolorowych do czarno-biaäych mo emy prze- prowadzaè na wiele ró nych sposobów. Co ciekawe, niektóre z tych sposobów wäa ciwe sñ tylko dla GIMP-a (na przykäad Rozäo enie kolorów RGB albo korzystanie ze specjalnych wtyczek). Tak czy inaczej, mojñ ulubionñ metodñ pozostaje ta, która opiera siö na u ywaniu opcji Mikser kanaäów. Efekt rozmycia gaussowskiego Efekt ten uzyskuje siö bardzo äatwo, wystarczy bowiem stworzyè duplikat oryginalnej warstwy edytowanego obrazu, dla nowej warstwy w trybie mieszania wybraè opcjö Pokrywanie, naäo yè na niñ filtr o nazwie Rozmycie Gaussa (w panelu kontrolnym rozmycia gaussowskiego zalecam wpisanie warto ci 70 dla däugo ci promienia) i poäñczyè obie istniejñce warstwy. Po poäñczeniu warstw nale y zastosowaè metodö Local Contrast Enhancement, co mo na zrobiè za pomocñ filtra Wzmocnienie. Zaznaczanie i wycinanie fragmentów obrazu W aplikacji GIMP znajdziemy kilka ró nych narzödzi säu ñcych do zaznaczania fragmentów obrazu. Jednym z nich jest Zaznaczenie rozmyte, za pomocñ którego mo na skutecznie tworzyè zaznaczenia o nieregularnych ksztaätach. W wersji 2.4 omawianego programu pojawiäa siö nowa funkcja o nazwie Zaznaczenie pierwszego planu, w znacznej mierze upraszczajñca zaznaczanie obiektów widocznych na zdjöciach. Korzystajñc z niej, trzeba tylko zaznaczyè okre lony punkt na edytowanym obrazie, a nastöpnie odpowiednimi ruchami myszy wyregulowaè ksztaät i wielko è obszaru zaznaczenia, dbajñc o to, by nie objöäo ono zbyt du ego fragmentu grafiki. Szczerze mówiñc, uwa am, e w GIMP-ie znalazäy siö lepsze narzödzia do tworzenia zaznaczeþ ni w innych edytorach zdjöè, wäñcznie z aplikacjñ Photoshop. Czy mamy mo liwo è korzystania z edytorów obrazów bez zastanawiania siö nad tym, które z nich uda siö nam zainstalowaè w naszym komputerze? Odpowied brzmi: tak, wystarczy zaczñè u ywaè oprogramowania umieszczonego w sieci WWW i dziaäajñcego bezpo rednio 132 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 64. w oknie przeglñdarki. Kolejne pytanie brzmi nastöpujñco: na ile internetowe edytory zdjöè speäniajñ kryteria, wedäug których oceniam w tym rozdziale oprogramowanie do obróbki grafiki? Szukajñc odpowiedzi na to pytanie, sprawdziäam dwa internetowe edytory grafiki rastrowej. Ich nazwy to Splashup i Picnik. Internetowe edytory obrazów: Splashup i Picnik Mo na wymieniè wiele zalet internetowych edytorów zdjöè. Po pierwsze, korzystajñc z nich, nie musimy niczego instalowaè ani aktualizowaè w komputerze. Po drugie, do potrzebnych narzödzi mamy dostöp z dowolnego komputera, niezale nie od tego, jaki system operacyjny na nim uruchomiono. Ponadto wiökszo è programów dziaäajñcych bezpo rednio z sieci WWW jest darmowa, co stanowi mocny argument przemawiajñcy za korzystaniem wäa nie z nich. Oczywi cie internetowe edytory majñ równie wady. Na przykäad, firma udostöpniajñca danñ aplikacjö mo e zbankrutowaè, zmieniè charakter swojego produktu albo zasady korzystania z niego. Ponadto, je li edytor zostaä tak skonstruowany, e dziaäa tylko w trybie online, otwieranie w nim zdjöè zawsze bödzie procesem zabierajñcym u ytkownikom wiele czasu. Kolejnñ i wedäug mnie najwiökszñ wadñ programów do obróbki grafiki rastrowej dostöpnych bezpo rednio z sieci WWW jest to, e wiökszo è z nich po prostu nie oferuje wszystkich funkcji znanych z oprogramowania przeznaczonego do instalowania na dyskach twardych komputerów. Je li wziñè pod uwagö, jak wiele opcji skäada siö na przeciötny edytor obrazów, nie dziwi fakt, e nawet najbardziej zaawansowane aplikacje internetowe omawianego typu nie oferujñ u yt- kownikom tylu funkcji, ile mo na znale è w najprostszym programie zainstalowanym w kom- puterze. Z drugiej strony wiökszo è z nas tak naprawdö nie potrzebuje specjalistycznych i skomplikowanych narzödzi do obróbki zdjöè. Photoshop firmy Adobe dla wielu oka e siö jednocze nie zbyt rozbudowany i stanowczo za drogi. Powiedzmy sobie szczerze, e nawet najwiöksi mistrzowie pracy w programie Photoshop nie zawsze w peäni wykorzystujñ mo - liwo ci tego narzödzia. Niemniej jednak sñ takie funkcje, bez których obyè siö nie mo emy. Ju na wstöpie tego opisu aplikacji internetowych do obróbki grafiki muszö zaznaczyè, e nie znalazäem ani jednej, za pomocñ której daäoby siö przetworzyè plik typu Raw. Ka dy, kto zechce pliki RAW edytowaè przy u yciu aplikacji internetowej, najpierw bödzie musiaä przekonwertowaè je do jakiego innego formatu, na przykäad TIFF lub PNG. Zresztñ nawet gdyby istniaäa mo liwo è otwierania za pomocñ internetowych edytorów fotografii zapisanych do plików typu RAW, byäoby to nie- zwykle niepraktyczne ze wzglödu na znaczne rozmiary tych plików. Na poczñtku niniejszego rozdziaäu wymieniäam kilka konwerterów RAW — ka dy z nich spisze siö wietnie, je li tylko zajdzie potrzeba przemienienia „surowych” zdjöè w obrazy, które mo na edytowaè za pomocñ aplikacji internetowych. Ogólnie sñdzö, e adna aplikacja internetowa nie nadaje siö na gäówne i jedyne narzödzie do obróbki zdjöè. Programy tego typu warto traktowaè jak narzödzia zapasowe oraz mniej istotne. Sprawdzajñ siö one w chwilach, gdy jest siö daleko od domu albo gdy pragnie siö szybko przygotowaè kilka fotografii do publikacji w serwisie Flickr lub SmugMug. Internetowe edytory obrazów: Splashup i Picnik _ 133
  • 65. Splashup Splashup to edytor napisany w jözyku Flash, chyba najbardziej przypominajñcy dobre edytory instalowane na dyskach twardych komputerów. Mo na w nim otwieraè po kilka zdjöè naraz, przy czym zdjöcia te mogñ pochodziè z sieci WWW, z dysku komputera u ytkownika aplikacji albo ze strony Splashup. W omawianym narzödziu zaimplementowano bardzo ograniczonñ obsäugö warstw, niewielki zestaw najpopularniejszych i nieskomplikowanych filtrów oraz opcje, za pomocñ których na edytowanym zdjöciu mo na umieszczaè tekst, rysowaè linie lub obrazki. Korzystajñc z aplikacji Splashup, mamy mo liwo è zmniejszania i powiökszania obrazu, przesu- wania go wzglödem kanwy i obracania oraz umieszczania na nim grafik w postaci figur geome- trycznych wypeänionych jednolitym kolorem lub gradientem barwnym. Ponadto za pomocñ opisywanego programu mo liwe jest równie rysowanie kresek, rozmazywanie obrazka, dowolne umieszczanie na nim tekstu, wymazywanie jego fragmentów i — o czym ju wcze niej wspomniaäam — nakäadanie na niego filtrów. Do dyspozycji mamy nastöpujñce efekty: wy- ostrzanie i rozmywanie obrazu, konwertowanie go do grafiki zapisanej w skali odcieni szaro ci, regulacja barwy i nasycenia, znajdowanie konturów i inne, takie jak nadawanie zdjöciu faktury. Edytujñc obraz, mo emy tworzyè warstwy. W omawianej tu aplikacji spotkamy siö z kilkoma trybami mieszania, podobnymi do tych, które znamy ze zwykäych edytorów grafiki rastrowej. Poni ej znajduje siö lista trybów mieszania dostöpnych w programie Splashup: x Normal, x Multiply, x Screen, x Lighten, x Darken, x Difference, x Add, x Subtract, x Invert, x Alpha, x Erase, x Overlay, x Hardlight. Czy za pomocñ Splashup mo na przeprowadziè proces dopasowywania kolorów albo naäo yè na zdjöcia efekt rozmycia gaussowskiego? Niestety, mimo e w aplikacji zaimplementowano obsäugö warstw i pewne funkcje umo liwiajñce zmienianie parametrów kolorów widniejñcych na obrazie oraz udostöpniono narzödzie kroplomierz, nie uzyskamy efektu dopasowania kolorów dla kilku zdjöè. Funkcje skäadajñce siö na Splashup mo na w najlepszym razie okre liè mianem prymitywnych — ich panele kontrolne to przyciski, których klikanie powoduje wprowadzanie okre lonych zmian w wyglñdzie obrabianych fotografii. U ytkownik aplikacji w najmniejszym nawet stopniu nie kontroluje sposobu, w jaki dana funkcja modyfikuje obraz. 134 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 66. Co wiöcej, za pomocñ Splashup nie zdoäamy zaznaczyè na edytowanym obrazku okre lonego obiektu i usunñè zbödnego täa. Nie bödziemy te w stanie klonowaè fragmentów obrazka w celu naprawienia widocznych na nim bäödów lub usuniöcia z niego niepotrzebnych pozo- staäo ci innej grafiki. Spo ród wcze niej opisanych przeze mnie czynno ci edycyjnych za po- mocñ Splashup mo na wykonywaè tylko jednñ: zmieniaè zdjöcia kolorowe w czarno-biaäe, a i to na zaledwie dwa sposoby. Te sposoby to prosta zamiana barw na skalö odcieni szaro ci lub zmniejszenie nasycenia kolorów — nic wiöcej nie zrobimy. W serwisie Splashup mo na przechowywaè zdjöcia. Niestety, interfejs zarzñdzania obrazami nie jest zbyt intuicyjny. Ponadto w du ej mierze zostaä oparty na idei przeciñgania i upuszczania ró nych obiektów w ró nych miejscach, co czösto niczego nie uäatwia. Po przesäaniu fotografii na serwer serwisu mo na udostöpniè je internautom oraz opisaè säowami kluczowymi uäatwiajñ- cymi tematyczne przeszukiwanie galerii grafik. W Splashup znajdziemy funkcje, za pomocñ których mo liwe jest dokonywanie prostych mody- fikacji wyglñdu obrazów (rysunek 3.40). Aplikacja mo e okazaè siö u yteczna, je li zamierzamy edytowaè zdjöcia, które szybko siö w niej äadujñ i wymagajñ bardzo niewielu poprawek. W tym miejscu pragnö zwróciè uwagö Czytelnika na to, e tylko obrabianie w aplikacji internetowej plików naprawdö maäych nie skutkuje däugim czasem ich przesyäania na serwer. Rysunek 3.40. Aplikacja Splashup otwarta w przeglñdarce Firefox — edycja zdjöcia Internetowe edytory obrazów: Splashup i Picnik _ 135
  • 67. Edytowanie zdjýë aplikacjé Picnik: mniej niekiedy oznacza wiýcej Aplikacja Picnik dysponuje chyba najbardziej intuicyjnym interfejsem spo ród wszystkich programów, które miaäam okazjö wypróbowaè podczas pisania tej ksiñ ki. Otó po zaäado- waniu siö zdjöcia w oknie aplikacji pojawia siö pod nim (w prawym dolnym rogu okna) suwak umo liwiajñcy päynne powiökszanie i pomniejszanie obrazu. Naprawdö chciaäabym, eby we wszystkich programach do obróbki grafiki dostöpny byä wäa nie taki suwak. Wzdäu górnej krawödzi okna umieszczone zostaäy przyciski opcji, takich jak automatyczna korekcja wyglñdu obrazu, kadrowanie obrazu i jego obracanie, ustawianie dla niego czasu ekspozycji i kolorystyki oraz wyostrzanie go i usuwanie efektu czerwonych oczu. Po klikniö- ciu którego z przycisków pasek przycisków zastöpowany jest paskiem opcji wäa ciwych dla wybranej funkcji. Na rysunku 3.41 ujrzeè mo na pasek opcji powiñzanych z funkcjñ przycinania obrazu. Rysunek 3.41. Funkcja kadrowania obrazu w aplikacji internetowej o nazwie Picnik Klikniöcie opcji Create otwiera menu efektów, takich jak konwersja zdjöè kolorowych do foto- grafii przedstawianych w skali odcieni szaro ci, sepii itp. Dostöpne sñ równie inne, do è intere- sujñce efekty, na przykäad Night Vision i Infrared Film Vignette, sprawiajñcy, e zmodyfikowane nim fotografie wyglñdajñ, jak gdyby zostaäy wykonane w latach sze èdziesiñtych poprzedniego stulecia. Wszyscy u ytkownicy mogñ cieszyè siö peänym zestawem opcji, jakie ma do zaoferowa- nia Picnik, niemniej jednak peänoekranowa edycja zdjöè wymaga zaäo enia päatnego konta typu premium. 136 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 68. Po poprawieniu wyglñdu zdjöè dostajemy mo liwo è przesäania ich bezpo rednio na swoje konto we Flickr, Picasa lub Facebook, a tak e zapisania na dysku komputera albo wysäania na podany adres poczty elektronicznej. Picnik to narzödzie, z którego korzysta siö bardzo przyjemnie — do è przyjemnie, by mogäo zostaè zintegrowane z serwisem wymiany zdjöè Flickr. Mimo to nie speänia ono moich ocze- kiwaþ, jakie mam wzglödem dobrego edytora grafiki rastrowej. Wedäug mnie Picnik to bardziej ciekawostka ni prawdziwy edytor zdjöè. Organizacja i obróbka zbiorów zdjýë Do tej pory omawiaäam aplikacje säu ñce przede wszystkim do edytowania pojedynczych ob- razów. Istnieje równie oprogramowanie, za pomocñ którego mo emy pracowaè z wieloma fotografiami naraz, i robiè z nimi bardzo ró ne rzeczy. Dwiema najsäynniejszymi aplikacjami wspomnianego typu sñ Aperture firmy Apple oraz Lightroom firmy Adobe. adna z nich nie jest tania, niemniej jednak w sieci WWW znajdujñ siö ich wersje próbne, w peäni funkcjonalne przez 30 dni. Aperture wystöpuje tylko i wyäñcznie w wersji dla komputerów typu Mac, natomiast program Lightroom dostöpny jest w dwóch wersjach: dla systemów operacyjnych Mac OS X i Windows. Wersjö próbnñ aplikacji Aperture mo na pobraè ze strony http://www.apple.com/pl/ ´aperture/. Wersja próbna programu Lightroom jest dostöpna pod adresem http:// ´www.adobe.com/pl/products/photoshoplightroom/. Aplikacja Aperture ma do è wysokie wymagania sprzötowe — udaäo mi siö zainstalowaè jñ zaledwie na jednym z moich komputerów. Lightroom okazaä siö byè w tym wzglödzie du o bardziej elastyczny. Warto wiedzieè, e prowadzone sñ prace nad darmowñ aplikacjñ typu open source, za pomocñ której bödzie mo na organizowaè i przerabiaè caäe zbiory zdjöè. Aplikacja ta nosi nazwö blu- eMarine (http://bluemarine.tidalwave.it/) i — podobnie jak w przypadku programów UFRaw oraz GIMP — jest dostöpna w wersjach dla systemów operacyjnych Windows, Mac OS X oraz Linux. Na razie prace nad niñ nie osiñgnöäy zbyt zaawansowanego stadium, dlatego wszystkim goto- wym siögnñè po omawianñ aplikacjö w tej chwili radziäabym poczekaè na ukazanie siö bardziej stabilnej jej wersji. Oprogramowanie, o którym tu piszö, tworzone jest z my lñ o zarzñdzaniu caäymi grupami fotografii, a nie edytowaniu pojedynczych zdjöè. Säu y ono do kopiowania plików z aparatu na dysk twardy komputera, ustalania dla zbiorów obrazów reguä dotyczñcych zachowywania i usuwania poszczególnych grafik, korygowania wyglñdu wybranych fotografii, tworzenia z nich pokazów slajdów i wreszcie publikowania ich w sieci WWW. W niniejszym rozdziale skupiö siö przede wszystkim na omówieniu tych cech wspomnianych wy ej programów, które pozwalajñ nam porównywaè owe programy do edytorów obrazów. W rozdziale nastöpnym natomiast napiszö co nieco na temat stopnia ich przydatno ci podczas publikowania fotografii w internecie. Organizacja i obróbka zbiorów zdjýë _ 137
  • 69. Aperture firmy Apple Aperture to aplikacja o najwiökszych wymaganiach sprzötowych, z jakimi zetknöäam siö podczas wypróbowywania przeró nych programów opisanych w tym rozdziale. Tak wysokie wyma- gania sprzötowe mogñ braè siö stñd, e — zgodnie ze sloganami reklamujñcymi Aperture — aplikacja ta oferuje funkcjö bezpiecznego edytowania zdjöè. Innymi säowy, przechowuje ona ró ne wersje edytowanych obrazów w pamiöci oraz zapisuje je na dysku twardym kom- putera. Oprócz funkcji zarzñdzania zdjöciami, takich jak mo liwo è oceniania fotografii, grupowania ich i katalogowania, modyfikowania metadanych, w Aperture znajdziemy opcjö edycji pojedyn- czych obrazów. Nieäatwo jñ jednak znale è po uruchomieniu aplikacji i zaäadowaniu w niej zbioru próbnych zdjöè. Aby dostaè siö do narzödzia, któremu programi ci firmy Apple nadali nazwö Adjustments In- spector, nale y dwukrotnie kliknñè zdjöcie przeznaczone do edycji. Po wykonaniu tej czynno ci z prawej strony pojawi siö panel boczny, zawierajñcy rozwijalne sekcje poszukiwanych opcji. Poni ej znajduje siö Metadata Inspector, za pomocñ którego mo na zmieniaè metadane przypisane do fotografii. Rozmiary ka dego z paneli mogñ byè regulowane tak, by wiöcej miejsca pozostaäo na rozwiniöcie tego drugiego; obydwa mo na tak e zwyczajnie zamknñè. Warto wäñczyè Heads Up Display (HUD), wybierajñc odpowiedniñ opcjö z menu Window, i dla opcji View wybraè wariant peänoekranowy. Dziöki temu, podczas edytowania fotografii, bödziemy mieè do dys- pozycji jeszcze wiöcej przestrzeni roboczej. Korzystajñc z narzödzia Adjustments Inspector, otrzymujemy dostöp do histogramu, a tak e innych opcji, za pomocñ których mo emy regulowaè takie parametry obrazu, jak czas ekspozycji, nasycenie i kontrast. Ponadto mo emy dokonywaè korekcji cieni i najja niejszych miejsc na fotografii oraz modyfikowaè jej kolorystykö i ostro è. Poszczególne parametry reguluje siö suwakami, a wprowadzane zmiany od razu sñ widoczne zarówno na edytowanym obrazie, jak i na histogramie. Ciekawie zaprojektowany zostaä interfejs narzödzia Levels (rysunek 3.42). Otó dla punktu bieli, punktu szaro ci i punktu czerni stworzono po dwa wska niki — jeden pokazuje na wykresie warto è wej ciowñ danego punktu, a drugi wyj ciowñ. Ka dñ parö wska ników äñczy linia, której poäo enie informuje o zmianach poziomów kolorów. Program Aperture caäkiem nie le radzi sobie z edycjñ pojedynczych fotografii. Korzystajñc z niego, mo na dokonaè równie wstöpnej obróbki kilku zdjöè naraz. Zarazem jednak w oma- wianej aplikacji nie znajdziemy opcji niezbödnych do wykonania czynno ci edycyjnych opisa- nych wcze niej w tym rozdziale. Brakuje w niej narzödzia zarzñdzajñcego warstwami, a tak e funkcji korekcji krzywych i korekcji poziomów. Je li chcemy za pomocñ Aperture zmieniaè zdjöcia kolorowe w czarno-biaäe, pozostaje nam skorzystaè z suwaka odpowiedzialnego za regulacjö barwy i nasycenia. Ponadto, mimo e w omawianym programie udostöpniono opcjö przycinania obrazów, nie znajdziemy w nim narzödzia pozwalajñcego tworzyè zaznaczenia. W Aperture pojawiäy siö nastöpujñce opcje umo liwiajñce dokonywanie zmian w wyglñdzie zdjöè: x opcja RAW Fine Tuning z funkcjami Boost, Sharpening, Color Blur; x suwaki Exposure, Brightness, Saturation, Contrast; 138 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 70. Rysunek 3.42. Katalog z przykäadami do ksiñ ki przeglñdany w Aperture. Jedna z fotografii jest edytowana za pomocñ narzödzia Levels x panele kontrolne funkcji Levels, Shadows, Highlight; x opcja White Balance; x typowe suwaki Hue, Saturation, Luminance; x filtry odszumiajñcy i redukujñcy efekt czerwonych oczu; x opcja korekcji punktowej; x mieszanie kolorów dla obrazów monochromatycznych. Zwracam uwagö Czytelnika na to, co mo e nie jest oczywiste w przypadku pracy z Aperture: po pierwszym uruchomieniu panelu Adjustments Inspector nie wszystkie opcje wymienione na powy szej li cie widaè. Aby uaktywniè te, które nie sñ dostöpne w panelu (na przykäad Monochrome Mixer), nale y kliknñè maäy znak „plus”, znajdujñcy siö u góry okna Adjustments Inspector lub HUD. Po wykonaniu tej czynno ci brakujñce funkcje pojawiñ siö na edytowanym zdjöciu. Zakoþczywszy dodawanie do panelu Adjustments Inspector tych funkcji, które uwa a siö za niezbödne podczas pracy z obrazami, opcjö pokazywania wszystkich narzödzi do edycji grafik mo na po prostu wyäñczyè. Funkcja Monochrome Mixer jest mniej wiöcej odpowiednikiem Miksera kanaäów. Skäadajñ siö na niñ trzy suwaki, za pomocñ których dokonuje siö zmian ustawieþ kanaäów kolorów. Opcja Sepia dziaäa zgodnie z oczekiwaniami — suwakiem reguluje siö intensywno è dziaäania filtra. Prawdö mówiñc siäñ aplikacji Aperture nie jest mo liwo è edytowania w niej wyglñdu obrazów. Du o ciekawiej prezentujñ siö w niej opcje tworzenia i modyfikowania metadanych. Korzystajñc z omawianego programu, mo na dodawaè metadane do jednego lub wiökszej liczby zdjöè, Organizacja i obróbka zbiorów zdjýë _ 139
  • 71. dowolnie äñczyè fotografie w grupy i szybko publikowaè je w sieci WWW. Wymienione funkcje stanowiñ niewñtpliwñ zaletö Aperture, lecz odpowiedzi na pytanie, czy warte sñ pieniödzy, które trzeba wydaè na aplikacjö, ka dy musi udzieliè sobie sam. Lightroom firmy Adobe Muszö przyznaè siö do tego, e interfejs programu Lightroom uwa am za bardziej intuicyjny ni ten, z którym zetknöäam siö w Aperture. Mo e dzieje siö tak dlatego, e przez caäe lata korzystaäam z produktów Adobe i wyrobiäam w sobie Adobe My lenie 1.0. Po uruchomieniu aplikacji naszym oczom ukazuje siö zestaw zakäadek podpisanych nastöpujñco: Library, Develop, Slideshow, Print i Web. Dziöki temu bardzo äatwo siö zorientowaè, co nale y kliknñè, by wykonaè zamierzonñ czynno è. W panelu o nazwie Develop znajdziemy narzödzia, za pomocñ których mo liwa jest zmiana wyglñdu wielu zdjöè naraz. Jednym ze wspomnianych narzödzi jest Auto Tone. Korzystajñc z niego, mo emy skorygowaè kolorystykö wielu zdjöè jednocze nie. Wedäug mnie ka dy pro- gram bödñcy mened erem zdjöè powinien oferowaè podobnñ funkcjö. Wszak je li chcemy publi- kowaè w sieci WWW caäe zestawy fotografii, powinny one skäadaè siö z obrazów tworzñcych wizualnie spójnñ caäo è. Otworzyäam w Lightroom kilka zdjöè zrobionych w Kennedy Space Center, eby wypróbowaè na nich narzödzie Auto Tone (rysunek 3.43). Wynik eksperymentu okazaä siö byè rednio zado- walajñcy — niektóre fotografie staäy siö zbyt jasne, a inne zbyt ciemne, lecz ich dominanta barwna z pewno ciñ zostaäa ujednolicona. Krótko mówiñc, opcja Auto Tone nadaje siö do po- prawiania wyglñdu zdjöè, których jasno è zamyka siö w pewnym niezbyt szerokim przedziale, wymagajñcych korekcji niewielkich niedociñgniöè. W ka dym innym przypadku lepiej jest röcz- nie zmieniaè parametry zwiñzane z kolorystykñ fotografii, stosujñc metody opisane w tym rozdziale. Lightroom umo liwia nam obserwowanie w czasie rzeczywistym zmian, których dokonujemy podczas edycji zdjöè, i porównywanie wyglñdu fotografii przetworzonej z wyglñdem fotografii oryginalnej, niezmodyfikowanej. Za pomocñ opisywanego programu mo na równie ustawiaè punkt bieli obrazów (do opcji tej dostaniemy siö, klikajñc Develop/Presets). Podobnie jak w Aperture, tak i w Lightroom znajdziemy kilka suwaków oraz histogram, na którym widaè wszelkie modyfikacje wprowadzone na zdjöciach. Za pomocñ suwaków mo emy regulowaè parametry obrazu, takie jak kontrast, poziomy kolorów, ostro è, korekcja znieksztaä- ceþ soczewkowych, redukcja szumów, a nawet ustawienia aparatu. W Lightroom dostöpne sñ opcje: x opcja regulacji podstawowych parametrów, w skäad których wchodzñ: balans bieli, czas ekspozycji i proste ustawienia kolorów; x Tone Curve, odpowiedzialna za ustawienia cieni oraz jasnych miejsc na zdjöciach; x panel HSL/Color/Grayscale Mixer, podobny do tego z Aperture; x Split Toning — opcja umo liwiajñca osobne modyfikowanie ustawieþ barwy i nasycenia dla cieni i plam wiatäa; 140 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 72. Rysunek 3.43. Proces dopasowywania kolorystyki kilku zdjöè z Kennedy Space Center za pomocñ funkcji Auto Tone dostöpnej w programie Lightroom x opcja Detail, za pomocñ której mo na wyostrzaè obraz oraz kontrolowaè poziom widocznych na nim szumów; x korekcja wad obiektywu; x opcja umo liwiajñca zmienianie ustawieþ aparatu. Aplikacja Lightroom, podobnie zresztñ jak Aperture, dobrze sobie radzi z edycjñ pojedynczych zdjöè, lecz jej prawdziwa siäa le y w mo liwo ci modyfikowania za jej pomocñ caäych zestawów fotografii. Korzystajñc z Lightroom, odniosäam wra enie, e program ten ma byè niejako odpowiedni- kiem trójki spod znaku marki Photoshop, skäadajñcej siö z aplikacji Bridge, Photoshop i Camera Raw. Przecie za pomocñ Bridge mo emy edytowaè metadane caäych grup zdjöè, Camera Raw wietnie nadaje siö do wprowadzania zmian ustawieþ parametrów obrazu dla caäych galerii fotografii, a sam Photoshop… no có , Photoshop zostaä stworzony z my lñ o wszystkim, czego nie potrafiñ dwa programy wymienione wcze niej. Mo e przemawia przeze mnie zwy- czajne skñpstwo, ale naprawdö nie wiem, dlaczego kto , kto pracuje w aplikacji Photoshop, miaäby dodatkowo kupowaè sobie Lightroom. Niezale nie od mo liwo ci finansowych wa ne jest to, aby ka de narzödzie do obróbki grafi- ki, z którego decydujemy siö korzystaè, odpowiadaäo dokäadnie naszym potrzebom. Tak oto wracamy do zagadnieþ poruszanych przeze mnie na poczñtku tego rozdziaäu: nale y zrozumieè, na czym polega proces publikacji zdjöè, od chwili zrobienia ich za pomocñ aparatu a do mo- mentu zamieszczenia w internecie. Organizacja i obróbka zbiorów zdjýë _ 141
  • 73. Obróbka zdjýë: jeszcze raz o procesie przenoszenia fotografii z aparatu do internetu Posiadam dwa komputery Mac i jeden typu PC. Na nich wszystkich instalowaäam oprogra- mowanie opisane w tym rozdziale. Byäam nieco zaskoczona tym, e aplikacje caäkiem nie le spisywaäy siö w obecno ci konkurencyjnych programów i nie zdominowaäy rodowiska, w którym je uruchamiaäam. Pomijam tu oczywi cie typowe dla ka dej aplikacji próby stania siö domy lnñ przeglñdarkñ takich czy innych plików. Pointñ tego, co napisaäam powy ej, jest nastöpujñcy wniosek: nie trzeba ograniczaè siö do ko- rzystania z zaledwie jednego narzödzia lub nawet jednego narzödzia danego typu. Je li kto ma ochotö u ywaè kilku edytorów zdjöè naraz — proszö bardzo, miäej zabawy! Nale y jedynie dysponowaè odpowiedniñ ilo ciñ gotówki i miejsca na dysku twardym komputera. Z drugiej strony staraäam siö udowodniè Czytelnikowi, e aby móc przygotowaè zdjöcia do publikacji w sieci WWW, wcale nie trzeba dysponowaè wieloma programami. W wiökszo ci wypadków wystarczy mieè do dyspozycji jakñ aplikacjö do obróbki plików RAW i który z typowych edytorów grafiki rastrowej. Istotne sñ tak naprawdö nastöpujñce czynniki: typ narzödzia i zaimplementowane w nim opcje. Zastanówmy siö nad oprogramowaniem omówionym w tym rozdziale — jako pierwsze opisaäam programy do obróbki plików RAW. Kto , kto robi zdjöcia w formacie RAW, mo e potrzebowaè lub nie potrzebowaè dodatkowego narzödzia do ich edycji, w zale no ci od tego, czy korzysta z edytora obrazów z zaimplementowanñ obsäugñ RAW, czy te nie. Na przykäad Paint Shop Pro ma wbudowanñ mo liwo è otwierania fotografii zapisanych do plików RAW, natomiast Photoshop wymaga u ywania w tym celu dodatkowej aplikacji. Jak wiele zadaþ powinno siö wykonywaè w programach do obróbki plików RAW? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Stopieþ, w jakim korzystamy z oprogramowania omawianego typu, zale y od tego, na ile jest ono zintegrowane z innymi narzödziami, których u ywamy, oraz od naszej subiektywnej oceny uzyskiwanych w nim efektów. Je li program do obróbki plików RAW stanowi czö è wiökszego pakietu u ywanych przez nas aplikacji, bödñcego produktem jednej firmy, i jednocze nie nie oferuje opcji wprowadzania zmian dla wielu plików naraz, procesy, które daje siö przeprowadzaè zarówno w nim, jak i w edytorze zdjöè warto przeprowadzaè w tym drugim. Przykäadem aplikacji przeznaczonej do pracy z foto- grafiami zapisanymi w formacie RAW, umo liwiajñcej jednoczesne modyfikowanie wyglñdu wielu obrazów, jest Camera RAW firmy Adobe. Po omówieniu kilku popularnych technik modyfikowania wyglñdu zdjöè pod kñtem ich pu- blikacji w sieci WWW zajöäam siö opisem programów innego typu ni aplikacje do obróbki plików RAW — edytorami grafiki rastrowej. Wszystkie edytory, które sprawdziäam, oferujñ niezbödne minimum funkcji, niemniej jednak nieraz siögaè musiaäam po odpowiednie wtyczki i dodatki. Tak czy inaczej, istotne jest to, e w zasadzie za pomocñ ka dego z programów instalowanych na dysku komputera mo na osiñgnñè zamierzony efekt. Wybór okre lonego narzödzia do obróbki fotografii zale y wiöc przede wszystkim od czynników takich jak zasob- no è portfela, zbieg okoliczno ci, moc komputera, na którym zamierzamy zainstalowaè danñ aplikacjö, i osobiste preferencje. Poni ej zamieszczam opis komputerów u ywanych przeze mnie do pracy. 142 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  • 74. x Na dysku mojego gäównego komputera typu Mac zainstalowaäam nastöpujñce programy: Photoshop CS3 (wersjö standardowñ, a nie Extended), GIMP 2.4, Graphic Converter (nieopi- sywany w niniejszej ksiñ ce) i ImageMagick (jego opis pojawi siö w dalszej czö ci ksiñ ki). x W moim drugim komputerze Mac znale è mo na aplikacjö iPhoto, bödñcñ czö ciñ pakietu iLife. Nie zamie ciäam w tym rozdziale opisu iPhoto, poniewa Apple nie udostöpnia wersji próbnych swojego oprogramowania. x Na dysku komputera PC, który jest moim gäównym narzödziem do obróbki obrazów, zain- stalowane sñ programy: Photoshop CS2, GIMP dla Windows, Paint Shop Pro XI, Paint.NET, Photoshop Elements 5.0 oraz Picasa firmy Google (tej aplikacji nie opisaäam w niniejszej ksiñ ce). Zapewne uwa ny Czytelnik zwróciä uwagö na to, e w komputerze PC znajduje siö nieaktualna wersja aplikacji Photoshop. Có , nie ma niczego zäego w opuszczaniu niektórych aktualizacji oprogramowania. Prawdopodobnie Photoshop ju na zawsze pozostanie najbardziej eksploatowanym przeze mnie edytorem zdjöè, niemniej jednak GIMP bardzo szybko zyskuje w moich oczach, jako e staje siö rozbudowanym narzödziem, które w coraz mniejszym stopniu ustöpuje produktom Adobe. Odnoszö wra enie, e Photoshop niebawem straci (je li jeszcze nie straciä) zarezerwo- wane tylko dla niego miejsce w moim sercu. Przejd my do kolejnego typu edytorów grafiki opisanych w tej ksiñ ce, czyli do aplikacji in- ternetowych, za pomocñ których mo na modyfikowaè wyglñd zdjöè. W mojej opinii Picnik oferuje internautom wszystko, czego mo na by siö spodziewaè po aplikacji internetowej — w przeciwieþstwie do Splashup nie zostaä zaprojektowany tak, aby prezentowaä siö podobnie do programów takich jak Photoshop. Prawda jest taka, e aden edytor dziaäajñcy bezpo rednio z sieci WWW nigdy nie stanie siö dobrñ alternatywñ dla edytorów przeznaczonych do insta- lowania na dysku twardym komputera. Z caäñ pewno ciñ mo emy stwierdziè, e za pomocñ aplikacji internetowych do obróbki obrazów nie bödzie mo na przetwarzaè wiökszych plików ani fotografii zapisanych w formacie RAW. Ponadto programy te nigdy nie zostanñ wzbogacone o bardziej skomplikowane algorytmy, bez których nie ma co marzyè nawet o przeprowadzaniu pewnych istotnych modyfikacji wyglñdu zdjöè. Oczywi cie w trakcie pisania tej ksiñ ki dowiedziaäam siö, e firma Adobe chce stwo- rzyè swój wäasny internetowy edytor obrazów, w którym u ytkownik znajdzie wiök- szo è podstawowych funkcji dostöpnych w programie Photoshop. Tym wszystkim, którzy postanowiñ wypróbowaè przedstawione przeze mnie metody pracy z obraza- mi, radzö, by sprawdzili, czy ze wspomnianego narzödzia mo na ju korzystaè. Aplikacje säu ñce do zarzñdzania plikami graficznymi mogñ budziè zainteresowanie, a poza tym bywajñ bardzo przydatne. Je eli kogo staè na zakup której z nich, z pewno ciñ warto zastanowiè siö nad takim wydatkiem, szczególnie w przypadku, gdy posiada siö wielkie zbiory fotografii. Fani firmy Adobe zapewne zdecydujñ siö pozostaè wierni ulubionej marce i siögnñ po Lightroom, jako e aplikacja ta wietnie wspóädziaäa z pozostaäymi produktami z rodziny Photoshop, warto jednak pamiötaè, e nic nie stoi na przeszkodzie, by my u ywanym przez siebie narzödziom zafundowali czasami zupeänie nowe sñsiedztwo. Tym, którzy siögnñ po programy do zarzñdzania zbiorami fotografii, radzö nie traktowaè tych narzödzi jak jedynych wartych uwagi edytorów zdjöè. Prawdñ jest, e dajñ one niemaäñ kontrolö Obróbka zdjýë: jeszcze raz o procesie przenoszenia fotografii z aparatu do internetu _ 143
  • 75. nad procesem poprawiania wyglñdu obrazów, lecz znaczñco ustöpujñ pod tym wzglödem wäa ciwym edytorom. Za ich pomocñ nie mo na maksymalnie uwydatniè warto ci fotografii wymagajñcych pewnych poprawek. Wedäug mnie do edytorów internetowych w pewnym sensie nale y mieè takie samo podej cie, jak do programów bödñcych mened erami plików graficznych. Kiedy warto korzystaè z inter- netowych aplikacji do obróbki zdjöè? Odpowied jest prosta: wtedy, gdy chce siö przeprowadziè edycjö kilku zdjöè w formacie JPEG, lecz nie dysponuje siö du ñ ilo ciñ wolnego czasu bñd te nie ma siö dostöpu do zazwyczaj u ywanego przez siebie edytora grafiki rastrowej. Dobrñ okazjñ do korzystania z edytorów dziaäajñcych bezpo rednio w sieci WWW jest sytuacja, w której znajdujemy siö poza domem, na przykäad w podró y. Wystarczy wtedy uaktywniè w aparacie fotograficznym opcjö zapisywania zdjöè jednocze nie do plików RAW oraz JPEG, by móc, mimo nieobecno ci w domu, aktualizowaè swojñ stronö WWW. Wyglñd fotografii w formacie JPEG przed ich publikacjñ äatwo i szybko poprawimy za pomocñ aplikacji interne- towych, natomiast po powrocie z woja y bödziemy mieli do è czasu, by popracowaè nad wyglñ- dem plików RAW i stworzeniem ostatecznej wersji obrazów zdobiñcych naszñ witrynö. Wedäug mnie u ywanie uproszczonych narzödzi do edycji obrazów zmniejsza rado è z zabawy, jakñ jest modyfikowanie wyglñdu fotografii. Dobór programów, za pomocñ których pozysku- jemy zdjöcia z aparatu i przygotowujemy je do publikacji w sieci WWW, nie zale y w gruncie rzeczy ani od cen oprogramowania, ani od wyglñdu poszczególnych aplikacji. Tak naprawdö wa ne jest, aby czerpaè przyjemno è z pracy w wybranym przez siebie programie. Czynno ci takie, jak na przykäad zapoznawanie siö z efektami nakäadania na fotografie ró - nych filtrów podczas konwertowania zdjöè kolorowych do czarno-biaäych, to nie obowiñzek, lecz wietna zabawa! Nic na to nie poradzö, e wszystkich, którzy z wäasnej woli siögajñ po ksiñ kö z dziedziny grafiki internetowej, uwa am za ludzi my lñcych podobnie do mnie. Krótko mówiñc, interesujemy siö grafikñ w sieci WWW nie dlatego, e musimy, tylko dlatego, e mamy na to ochotö. Teraz, gdy ju dysponujemy piöknie prezentujñcymi siö fotografiami (wyostrzonymi, podda- nymi dziaäaniu przeró nych filtrów i o poprawionej kolorystyce), pora pochwaliè siö nimi w internecie. 144 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu