IDZ DO
PRZYK£ADOWY ROZDZIA£
SPIS TRE CI Wielka encyklopedia
komputerów
KATALOG KSI¥¯EK
Autor: Alan Freedman
KATALOG ONLINE T³umaczenie: Micha³ Dadan, Pawe³ Gonera, Pawe³
Koronkiewicz, Rados³aw Meryk, Piotr Pilch
ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG ISBN: 83-7361-136-3
Tytu³ orygina³u: ComputerDesktop Encyclopedia
Format: B5, stron: 1118
TWÓJ KOSZYK
DODAJ DO KOSZYKA
Wspó³czesna informatyka to nie tylko komputery i oprogramowanie. To setki technologii,
narzêdzi i urz¹dzeñ umo¿liwiaj¹cych wykorzystywanie komputerów
CENNIK I INFORMACJE w ró¿nych dziedzinach ¿ycia, jak: poligrafia, projektowanie, tworzenie aplikacji,
sieci komputerowe, gry, kinowe efekty specjalne i wiele innych. Rozwój technologii
ZAMÓW INFORMACJE komputerowych, trwaj¹cy stosunkowo krótko, wniós³ do naszego ¿ycia wiele nowych
O NOWO CIACH mo¿liwo ci.
„Wielka encyklopedia komputerów” to kompletne kompendium wiedzy na temat
ZAMÓW CENNIK wspó³czesnej informatyki. Jest lektur¹ obowi¹zkow¹ dla ka¿dego, kto chce rozumieæ
dynamiczny rozwój elektroniki i technologii informatycznych. Opisuje wszystkie
zagadnienia zwi¹zane ze wspó³czesn¹ informatyk¹; przedstawia zarówno jej historiê,
CZYTELNIA jak i trendy rozwoju. Zawiera informacje o firmach, których produkty zrewolucjonizowa³y
wspó³czesny wiat, oraz opisy technologii, sprzêtu i oprogramowania. Ka¿dy, niezale¿nie
FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE od stopnia zaawansowania swojej wiedzy, znajdzie w niej wyczerpuj¹ce wyja nienia
interesuj¹cych go terminów z ró¿nych bran¿ dzisiejszej informatyki.
• Komunikacja pomiêdzy systemami informatycznymi i sieci komputerowe
• Grafika komputerowa i technologie multimedialne
• Internet, WWW, poczta elektroniczna, grupy dyskusyjne
• Komputery osobiste — PC i Macintosh
• Komputery typu mainframe i stacje robocze
• Tworzenie oprogramowania i systemów komputerowych
• Poligrafia i reklama
• Komputerowe wspomaganie projektowania
• Wirusy komputerowe
Wydawnictwo Helion Je li szukasz ród³a informacji o technologiach informatycznych, chcesz poznaæ
ul. Chopina 6 historiê komputerów i dowiedzieæ siê, do czego mo¿na je wykorzystaæ, siêgnij po
44-100 Gliwice
„Wielk¹ encyklopediê komputerów”.
tel. (32)230-98-63
e-mail: helion@helion.pl

indeks haseł angielskich
! point, 7 100BaseT, 8 16x CD-ROM, 9
#include, 7 100BaseVG, 8 18-track (18-ście kowy), 9
&&, 7 100BT, 8 19mm tape (taśma 19 mm), 819
* symbol (symbol *), 786 100MHz bus (magistrala o szybkości 1-bit-DAC, 9
.13 micron 100 MHz), 438 1-by-1 GIF, 9
(technologia 0,13 mikrona), 827 100VG-AnyLAN, 8 1ClickCharge, 10
.18 micron 1024x768, 8 1G wireless (sieci bezprzewodowe
(technologia 0,18 mikrona), 827 10Base2, 8 pierwszej generacji), 728
.25 micron 10Base5, 8 1-Meg Modem, 10
(technologia 0,25 mikrona), 827
10BaseF, 8 1U, 10
.com, 7
10BaseT, 9 1x DVD-ROM, 10
.edu, 7
10-way (10-ście kowy), 9 1x1 GIF, 10
.gov, 7
10x CD-ROM, 9 1XEv, 10
.htaccess, 7
123, 9 1XRTT, 10
.NET, 7
1-2-3, 9 2.4GHz band (pasmo o częstotliwości
.NET SDK, 7 2,4 GHz), 578
1280x1024, 9
.org, 7 2.5G wireless (sieci bezprzewodowe
1284, 9
.tv, 7 generacji 2,5), 728
128-bit (128-bitowe), 9
.zip file (plik o rozszerzeniu .zip), 600 216 colors (216 kolorów), 10
128-bit graphics accelerator (128-bitowy
/, 7 akcelerator graficzny), 9 23B+D, 10
@ sign (znak @), 1002 12-way (12-ście kowy), 9 24-bit color (24-bitowy kolor), 10
, 7 12x CD-ROM, 9 24x CD-ROM, 10
^, 7 1300 nm, 9 24x7, 10
_ symbol (symbol _), 786 133MHz bus (magistrala o szybkości 256-bit (256-bitowy), 10
~ symbol (symbol ~), 786 133 MHz), 438 2780, 10
== signs (znaki ==), 1003 1394, 9 28.8, 10
0.13 process (proces 0,13 mikrona), 631 13W3 connector (złącze 13W3), 997 286, 10
0.18 process (proces 0,18 mikrona), 631 14.4, 9 286/12, 286/16..., 10
0.25 process (proces 0,25 mikrona), 631 1401, 9 2B+D, 10
0K, 7 1550 nm, 9 2B1Q, 10
0x, 7 16 million colors (16 milionów kolorów), 2-D, 10
1.2M, 8 9 2-D graphics (grafika dwuwymiarowa),
1.44M, 8 16:9, 9 262
10 GbE, 8 16450, 9 2e, 10
10 Gigabit Ethernet, 8 16550, 9 2G, 10
10/100 hub (koncentrator 10/100), 394 16-bit (16-bitowy), 9 2G wireless (sieci bezprzewodowe
16-bit characters (znaki 16-bitowe), 1003 drugiej generacji), 728
10/100 switch (przełącznik 10/100), 654
16-bit color (kolor 16-bitowy), 377 2G+, 10
10/100/1000 card (karta 10/100/1000),
353 16-bit computer (komputer 16-bitowy), 2U, 10
1000BaseLX, 8 384 2-way (dwukierunkowa), 190
1000Base-LX, 8 16-bit driver (sterownik 16-bitowy), 774 2x CD-ROM, 10
1000BaseSX, 8 16-bit sample (próbka 16-bitowa), 649 2x DVD-ROM, 10
1000Base-SX, 8 16-bit sound (16-bitowa karta 2xAGP, 10
dźwiękowa), 9 3.3v, 10
1000BaseTX, 8
16-bit version (wersja 16-bitowa), 914 3.5”, 10
1000Base-TX, 8
16CIF, 9 3+Open, 10
100BaseFX, 8
% >#PFTGL>2&(>'PE[MNQRGFKC MQORWVGTÎY> KPFGZFQE, 1011

indeks haseł angielskich 1012
3+Share, 11 3-D audio (dźwięk trójwymiarowy), 200 450GX, 13
303x, 11 3D chat (program do pogawędek w wersji 486, 13
308x, 11 trójwymiarowej), 637 486/25, 486/33..., 13
3090, 11 3-D chat (trójwymiarowy pokój rozmów), 486DLC, 14
854
3270, 11 486DX, 14
3-D digitizer (digitizer przeznaczony
3270 Data Stream, 11 do grafiki trójwymiarowej), 136 486DX2, 14
3270 emulator (emulator 3270), 218 3-D digitizer (skaner 3D), 734 486SL, 14
32-bit (32-bitowy), 11 3D Fax, 12 486SLC, 14
32-bit color (32-bitowy kolor), 11 3-D graphics (grafika trójwymiarowa), 486SX, 14
32-bit computer (komputer 32-bitowy), 265 487, 14
384 3-D modeling (modelowanie 4CIF, 14
32-bit disk access (32-bitowy dostęp trójwymiarowe), 476 4DOS, 14
do dysku), 11 3-D positional sound (trójwymiarowy 4GL, 14
32-bit driver (32-bitowy sterownik), 11 dźwięk pozycyjny), 854
4mm tape (taśma 4 mm), 819
32-bit file access (32-bitowy dostęp 3-D sound (dźwięk trójwymiarowy), 200
do pliku), 11 4-way (4-ście kowy), 14
3D sound, (dźwięk trójwymiarowy), 200
32-bit processing (przetwarzanie 32- 4x CD-ROM, 14
3D Studio, 12
bitowe), 661 4xAGP, 14
3D tablet (tablet trójwymiarowy), 814
32-bit version (wersja 32-bitowa), 914 5 nines (5 dziewiątek), 14
3-D tablet (tablet przeznaczony do grafiki
32-bit Windows (32-bitowa wersja trójwymiarowej), 814 5.1 channel (kanał 5.1), 351
systemu Windows), 11 5.25”, 14
3DES, 12
32x CD-ROM, 11 50-pin Telco connector (50-końcówkowe
3Dfx, 12
33.3, 11 złącze Telco), 14
3DNow!, 12
34010 & 34020, 11 5100, 14
3DO, 12
3480, 11 5250, 14
3DOF, 13
3490, 11 5250 emulator (emulator 5250), 218
3G, 13
3590, 11 56 Kbps modem (modem o szybkości
3G wireless (sieci bezprzewodowe 56 kb/s), 477
360, 11 trzeciej generacji), 728
360K, 11 56,000 bps modem (modem o szybkości
3GL, 13 56 000 b/s), 477
36-track (36-ście kowy), 11 3GPP, 13 568A, 14
370, 11 3GSP, 13 568B, 14
370/XA, 11 3-tier architecture (architektura 586, 14
3770, 11 trójwarstwowa), 37
5v, 14
3780, 11 3U, 13
5x86, 14
37xx, 11 3XRTT, 13
601, 14
386, 11 4:2:2, 13
603, 14
386 Enhanced Mode, 12 4:3, 13
604, 14
386/25, 386/33..., 12 4004, 13
615, 14
386DX, 12 404, 13
620, 14
386EX, 12 404 error (błąd 404), 61
640K, 14
386MAX, 12 411, 13
640x480, 14
386SL, 12 430FX, 13
64-bit (64-bitowy), 15
386SLC, 12 430HX, 13
64-bit graphics accelerator (64-bitowy
386SX, 12 430MX, 13 akcelerator graficzny), 15
387, 12 430TX, 13 650, 15
390, 12 430VX, 13 6502, 15
3Com, 12 43xx, 13 6800, 15
3-D, 12 440BX, 13 68000, 15
3-D animation (animacja trójwymiarowa), 440FX, 13 680x0, 15
32 440LX, 13 686, 15
3D audio (dźwięk trójwymiarowy), 200 450BX, 13

1013 indeks haseł angielskich
68K, 15 8087, 17 absolute (wartość bezwzględna), 909
6DOF, 15 8088, 17 absolute address (adres bezwzględny), 22
6U, 15 80x86, 17 absolute coding (kodowanie
6-way (6-ście kowy), 15 8100, 17 bezwzględne), 374
6x CD-ROM, 15 82385, 17 absolute path (ście ka bezwzględna), 807
6x86, 15 82489DX, 17 absolute reference (odwołanie
bezwzględne), 538
6x86MX, 15 8250A, 17
absolute URL (bezwzględny adres URL),
701, 15 8259A, 17 55
702, 16 8514, 17 absolute vector (wektor bezwzględny),
720K, 16 8514/A, 17 914
750, 16 860, 17 absolute zero (zero absolutne), 992
7-bit ASCII (7-bitowy kod 88000, 17 abstract class (klasa abstrakcyjna), 362
znaków ASCII), 16 88K, 17 abstraction layer (warstwa abstrakcji), 908
7-track (7-ście kowy), 16 88Open, 17 AC, 19
7x24, 16 8-bit (8-bitowy), 17 AC ‘97, 19
8.3, 16 8-bit color (8-bitowy kolor), 17 AC adapter (zasilacz AC), 988
800x600, 16 8-bit sample (8-bitowa próbka), 17 ACAP, 19
80186/80188, 16 8-bit sound (8-bitowa karta dźwiękowa), ACBD, 20
802.1, 16 17 Accelerated Graphics Port, 20
802.11, 16 8mm tape (taśma 8 mm), 819 Accelerated Hub Architecture, 20
802.11a, 16 8-N-1, 17 accelerator (akcelerator), 26
802.11b, 16 8-second rule (reguła 8 sekund), 681 accelerator board (karta akceleratora), 353
802.12, 16 8VSB, 17 Accelis, 20
802.15, 16 8-VSB, 17 acceptable use policy (zasady
802.1p, 16 8-way (8-ście kowy), 17 dopuszczalnych zastosowań), 988
802.1q, 16 8x CD-ROM, 17 acceptance test (testy akceptacyjne), 840
802.2, 16 9221, 17 access (dostęp), 170
802.3, 16 9370, 18 access arm (ramię dostępu), 678
802.3ab, 16 9660, 18 access charge (opłata dostępowa), 550
802.3u, 16 9672, 18 access code (kod dostępu), 371
802.3z, 16 9-track (9-ście kowy), 18 access concentrator (koncentrator
802.4, 16 9U, 18 dostępu), 394
802.5, 16 A/B box (przełącznik A/B), 654 access control (kontrola dostępu), 398
802.6, 16 A/D converter (przetwornik A/C), 664 access control list (lista kontroli dostępu),
420
80286, 16 A/V, 46
access control protocol (protokół kontroli
80287, 16 A/V ports (złącza A/V), 996 dostępu), 647
80386, 16 A+ certification (certyfikacja A+), 86 access denied (odmowa dostępu), 536
80386DX, 16 A20, 19 access line (linia abonencka), 419
80386SL, 16 A4, 19 access method (metody dostępu), 458
80386SX, 16 A4 paper (papier formatu A4), 574 access number (numer dostępowy), 526
80387, 16 AA, 19 access point (punkt dostępowy), 667
80486, 17 AAL, 19 access provider (dostawca dostępu), 170
80486DX, 17 AAUI, 19 access rights (prawa dostępu), 628
80486SX, 17 abakus, 19 access router (router dostępowy), 691
80487, 17 Abelene, 19 access server (serwer dostępowy), 722
8080, 17 Abilene, 19 access tandem (tandem dostępowy), 818
8086, 17 ablative WORM (WORM ablacyjny), 955 access time (czas dostępu), 117
8086 emulator (emulator procesora 8086), About Box (okno O programie), 541 access token ( eton dostępu), 1009
219 above the line (ponad wierszem), 618 ACCESS.bus, 20
80860, 17 ABR, 19

indeks haseł angielskich 1014
accessibility (ułatwienia dostępu), 872 ad rotation (rotacja reklam), 690 Adobe Type Align, 22
accessory card (karta dodatkowa), 353 ad serving (dostarczanie reklam), 170 Adobe Type Manager, 22
account (konto), 398 ad view (odsłona), 537 ADP (ADP), 22
account number (numer konta), 526 ADAPSO, 20 ADP system (system ADP), 788
account policy (polityki kont), 617 adapter, 20 ADPCM (ADPCM), 22
accounting machine (maszyna adapter card (karta adaptera), 353 adserver (serwer reklam), 723
księgująca), 448 adaptive bridge (most adaptacyjny), 484 ADSL, 24
accounts payable software adaptive compression (kompresja ADSL Lite, 24
(oprogramowanie rozliczeń kredytów), adaptacyjna), 380
554 ADSL splitter (rozdzielacz ADSL), 692
adaptive equalization (korekcja ad-supported software (oprogramowanie
accounts receivable software adaptacyjna), 402
(oprogramowanie rozliczeń wyświetlające reklamy), 555
wierzytelności), 554 adaptive routing (routing adaptacyjny), ADT, 24
691
accumulator (akumulator), 27 Advanced Configuration and Power
adaptor, 21 Interface, 24
accuracy (dokładność), 143
ADB, 21 AdvanceNet, 24
ACD, 20
ADC, 21 advertiser supported software
ACE, 20
ADCCP, 21 (oprogramowanie opłacone przez
ACGNJ, 20 reklamodawcę), 553
add/drop multiplexer (multiplekser add-
ACK, 20 drop), 492 AES, 24
acknowledgment code (kod adder (sumator), 781 AES/EBU, 24
potwierdzenia), 372
add-in, add-on, 21 AFAIK, 24
ACM, 20
address (adres), 22 AFC, 24
acoustic coupler (sprzęg akustyczny), 763
address (adresować), 23 affinity group (grupa affinity), 267
ACP, 20
address book (ksią ka adresowa), 407 affinity ISP, 24
ACPI, 20
address bus (magistrala adresowa), 437 aficionado, 24
ACS, 20
address cleansing (oczyszczanie adresu), AFM, 24
active addressing (adresowanie aktywne), 535
23 AFM file (plik AFM), 597
address decoder (dekoder adresu), 132 AFP, 24
Active Channel (kanał aktywny), 351
address mode (tryb adresowania), 855 AFP printer (drukarka AFP), 174
active component (komponent aktywny),
380 address register (rejestr adresowy), 681 AFS, 24
active content (aktywna zawartość), 26 address resolution (rozwiązywanie aggregate function (funkcja agregatowa),
adresu), 701 246
Active Desktop, 20
address resolution protocol (protokół Agilent, 25
Active Directory, 20 translacji adresów), 648
active hub (koncentrator aktywny), 394 AGP, 25
address space (przestrzeń adresowa), 660
active matrix (matryca aktywna), 449 AGPset, 25
address translation (translacja adresu), 848
active monitor (monitor aktywności), 480 agregator, 25
addressable cursor (kursor adresowalny),
active partition (partycja aktywna), 576 407 AI, 25
Active Server Page, 20 adds, moves and changes, 21 AI file (plik AI), 597
active star, 20 ADIC, 21 AIBO, 25
active window (okno aktywne), 541 ADM, 21 AIFC file (plik AIFC), 597
ActiveX component (komponent ADMD, 21 AIFF file (plik AIFF), 597
ActiveX), 380 admin, 21 AIIM, 25
ActiveX control (formant ActiveX), 239 administrative area map level (poziom AIM, 26
ActiveX object (Obiekt ActiveX), 530 obszaru administracyjnego mapy), 625 AIN, 26
ActiveX-enabled browser (przeglądarka Adobe, 22 air interface (interfejs bezprzewodowy),
obsługująca ActiveX), 652 Adobe Document Server, 22 306
actuator (serwomotor), 725 Adobe Extreme, 22 AirPort, 26
actuator arm (ramię serwomotoru), 678 Adobe fonts (czcionki Adobe), 119 AIS, 26
ad blocker (bloker reklam), 61 Adobe Illustrator, 22 AIT, 26
ad hoc query (zapytanie ad hoc), 984 Adobe PageMaker, 22 AITP, 26
Ad Lib, 20 Adobe Photoshop, 22 Akamai, 26

1015 indeks haseł angielskich
Akomy, 26 Amazon.com, 28 AND-OR-NOT, 32
alarm filtering (filtrowanie alarmów), 236 ambient (otoczenie), 561 angel investor (anielski inwestor), 32
A-Law, 27 ambient lighting (oświetlenie angle brackets (nawiasy ostre), 505
Aldus, 27 rozproszone), 561 angstrom (angstrem), 32
ALE, 27 Ambra, 28 ANI, 32
alert (ostrze enie), 560 AmCoEx, 28 animated cursor (kursor animowany), 408
alert box (okno ostrze enia), 541 AMD, 28 animated GIF (GIF animowany), 255
algebraic expression (wyra enie Amdahl, 28 animated graphics (grafika animowana),
algebraiczne), 963 Amdahl’s law (prawo Amdahla), 628 262
algorithm (algorytm), 27 America Online, 29 animation (animacja), 32
algorithmic language (język American Bell, 29 anisotropic (anizotropowy), 32
algorytmiczny), 341 American National Standards Institute, 29 ANN File (plik ANN), 597
aliasing, 27 American Registry for Internet Numbers, annoybot, 32
ALICE, 27 29 anode (anoda), 32
all optical, 27 AMI, 29 Anonymizer, 32
all rights (komplet uprawnień), 380 AMI BIOS, 29 anonymous FTP (anonimowy FTP), 32
Allaire Spectra, 27 AMI2, 29 anonymous post (przesyłka anonimowa),
alliances (konsorcja), 397 Amiga, 29 661
allocate (przydzielać), 665 AMLCD, 29 anonymous remailer (anonimowy
allocation unit (jednostka alokacji), 340 AM-LCD, 29 remailer), 32
all-optical network (sieć optyczna), 730 amorphous (amorficzny), 29 anonymous server (serwer anonimowy),
720
alloy (stop), 775 amorphous silicon (krzem amorficzny),
406 ANS, 32
ALM, 27
ampersand, 29 ANSI, 32
ALOHA, 27
Ampex, 29 ANSI character set (zbiór znaków ANSI),
Alpha, 27 990
alpha channel (kanał alfa), 351 amplitude (amplituda), 29
ANSI lumen (lumen ANSI), 428
alpha geek, 27 amplitude modulation (modulacja
amplitudy), 478 ANSI terminal (terminal ANSI), 835
alpha release (wydanie alfa), 960 answer only modem (modem tylko do
AMPS modem (modem AMPS), 477
alpha test (testy alfa), 840 odbioru), 478
AMR, 30
alpha version (wersja alfa), 914 ant (mrówka), 488
analog (analogowy), 31
alphageometric (geometryka literowa), anti-aliasing (antyaliasing), 33
253 analog camera (aparat analogowy), 34
anti-blooming, 32
alphamosaic (mozaika literowa), 486 analog channel (kanał analogowy), 351
anticiparallelism (równoległość
alphanumeric (alfanumeryczny), 27 analog computer (komputer analogowy), wyprzedzająca), 701
384
alphanumeric sort (sortowanie antidisintermediation, 32
alfanumeryczne), 758 analog copy machine (kserokopiarka
analogowa), 407 Antifuse, 33
Alt key (klawisz Alt), 366 anti-glare filter (filtr antyodblaskowy),
analog data (dane analogowe), 124
alt newsgroup (grupa dyskusyjna alt), 267 234
analog domain (domena analogowa), 145
ALT text (tekst ALT), 828 anti-piracy, 33
analog film (film analogowy), 234
Alta Vista, 27 antistatic bag (worek antystatyczny), 954
analog line (linia analogowa), 419
Altair, 27 antistatic device (urządzenie
analog monitor (monitor analogowy), 480 antystatyczne), 880
AltaVista, 28
analog phone (telefon analogowy), 830 antistatic liquid (płyn antystatyczny), 604
alternate routing (routing alternatywny),
691 analog signal generator (generator sygnału antistatic mat (mata elektrostatyczna), 449
analogowego), 253
alternating current (prąd zmienny), 629 antistatic strap (pasek antystatyczny), 577
analog video (wideo analogowe), 917
Alto, 28 antistatic wristband (antystatyczna opaska
analog-to-digital converter (konwerter na rękę), 33
ALU (JAL), 336 analogowo-cyfrowy), 400
always on (stale włączony), 768 antivirus program (program
analyst (analityk), 30 antywirusowy), 636
AM, 28 Analytical Engine (maszyna analityczna), any key (dowolny klawisz), 172
Am386, Am486, Am586, 28 446
anycast, 33
Amaya, 28 anchor (zakotwiczenie), 981

indeks haseł angielskich 1016
AO/DI, 33 application generator (generator aplikacji), areal density (gęstość powierzchniowa),
AOCE, 33 252 254
AOL, 33 application integration (integracja ARIN, 37
aplikacji), 302 arithmetic coding (kodowanie
AOL Instant Messenger, 33
application layer (warstwa aplikacji), 908 arytmetyczne), 374
aol.com, 33
application level gateway (bramka arithmetic expression (wyra enie
AOLS, 33 poziomu aplikacji), 65 arytmetyczne), 963
A-OLs (A-OL), 33 application logic (logika aplikacji), 423 arithmetic operators (operatory
AOLTV, 33 application management system (system arytmetyczne), 548
AON, 34 zarządzania aplikacjami), 794 arithmetic overflow (przepełnienie
AOS, 34 application notes (uwagi do aplikacji), 887 arytmetyczne), 658
AP, 34 application package (pakiet aplikacji), 566 arithmetic underflow (niedomiar
arytmetyczny), 516
Apache, 34 application partitioning (partycjonowanie
aplikacji), 576 ARM chips (układy ARM), 870
APCUG, 34
application processor (procesor aplikacji), Armada, 38
aperture card (karta okienkowa), 356
631 ARP, 38
aperture grille (krata aperturowa), 404
application program library (biblioteka ARPAnet, 38
APIC, 34 aplikacji), 55 ARQ, 38
Aplio/Phone, 34 application programmability array element (element tablicy), 215
Apollo, 34 (programowalność aplikacji), 641
array processor (procesor tablicowy), 632
app bloat (puchnięcie aplikacji), 666 application proxy (pośrednik aplikacji),
622 arrow key (klawisz strzałki), 367
app code (kod aplikacji), 371
application server (serwer aplikacji), 720 Article 2B (artykuł 2B), 38
APPC, 35
application server computing, 36 artifact (artefakt), 38
AppCenter Server (Serwer AppCenter),
720 application service provider (dostawca artificial intelligence (sztuczna
usług aplikacyjnych), 170 inteligencja), 804
append (dołączenie), 145
application software (oprogramowanie artificial language (język sztuczny), 344
Apple, 35
aplikacyjne), 550 artificial life (sztuczne ycie), 804
Apple Desktop Bus, 35
application suite (pakiet aplikacji), 566 AS/400, 38
Apple II, 35
application viewing (podglądanie AS/400 Integrated PC Server, 38
Apple III, 36 aplikacji), 609 ASC X12, 39
Apple key (klawisz „jabłko”), 367 application window (okno aplikacji), 541 ascender, 39
Apple menu (menu Apple), 455 applications management (zarządzanie ascending sort (sortowanie rosnące), 758
Apple-IBM alliance (konsorcjum aplikacjami), 985
Apple-IBM), 397 ASCII art (obrazy ASCII), 532
APPN, 36
AppleTalk, 36 ASCII chart (tabela znaków ASCII), 813
AppWare, 36
AppleTalk Filing Protocol, 36 ASCII chart (tabela znaków ASCII), 813
aptitude tests (testy umiejętności), 840
application centric (ukierunkowanie ASCII file (plik ASCII), 597
arachniography (sieciografia), 728
na aplikacje), 865 ASCII protocol (protokół ASCII), 646
arbitrated loop (pętla arbitra owa), 587
application developer (twórca aplikacji), ASCII sort (sortowanie ASCII), 758
861 arbitration (arbitra ), 36
ASCII terminal (terminal ASCII), 835
application development environment ARC server (serwer ARC), 721
ASCII text (tekst ASCII), 828
(środowisko tworzenia aplikacji), 809 Archistrat computer (komputer
Archistrat), 384 ASCII transfer (przesyłanie ASCII), 661
application development system (system
tworzenia aplikacji), 792 architecture (architektura), 36 ASCII value (wartość ASCII), 909
Application Error (błąd aplikacji), 62 architecture neutral (niezale ny od ASDL, 39
Application Execution Error architektury), 518 Ashton-Tate, 39
(błąd wykonania aplikacji), 63 architecture police (policjant ASIC, 39
application extension (rozszerzenie architektury), 616 ASM, 39
aplikacji), 700 archive file (plik archiwalny), 597 ASMO, 39
application framework (szkielet aplikacji), archive formats (formaty archiwów), 240 ASMP, 39
803 ARCNET, 37 ASN, 39
application gateway (bramka aplikacji), Ardent, 37
65 ASN.1, 39
ARDIS, 37 ASP, 39

1017 indeks haseł angielskich
ASP Industry Consortium, 39 ATA, 40 audio CD (płyta CD), 604
ASP.NET, 39 ATA drive (napęd ATA), 500 audio codec (kodek audio), 373
ASP+, 39 ATA Flash, 40 audio compression (kompresja dźwięku),
aspect ratio (współczynnik kształtu), 957 ATA RAID, 40 380
Aspen, 39 ATA/IDE, 40 audio disc (dysk dźwiękowy), 193
assembly language (język asemblerowy), ATA-100, 40 Audio Modem Riser, 43
341 ATA-2, 40 audio on demand (muzyka na ądanie),
assignment statement (przypisanie), 665 493
ATA-3, 40
associate (skojarzenie), 737 audio response (odpowiedź dźwiękowa),
ATA-33, 40 537
associating files (skojarzenia plików), 737 ATA-4, 40 audio ripper (ripper audio), 686
Association for Computing Machinery, 39 ATA-66, 40 audio server (serwer dźwięku), 722
Association for Shareware Proffesionals, ATAPI, 40
39 audio streaming (strumieniowe
ATAPI drive (napęd ATAPI), 500 przesyłanie dźwięku), 780
Association for Systems Management, 39
Atari, 40 audio video (audio wideo), 43
associative storage (pamięć asocjacyjna),
569 ATASPI, 41 audio video connectors (złącza
ATE, 41 audio-wideo), 996
ASSP, 40
Athlon, 41 audio visual (audiowizyjny), 43
AST, 40
ATI, 41 audio visual ports (porty audio-wideo),
asterisk (gwiazdka), 269 621
asymmetric compression (kompresja ATM, 41
audioconferencing (konferencja
asymetryczna), 380 ATM Forum, 43 dźwiękowa), 395
asymmetric encryption (kodowanie ATM machine (bankomat), 49 audiovisual (audiowizualny), 43
asymetryczne), 374 ATM NIC, 43 audit (audyt), 43
asymmetric modem (modem ATM155, 43
asymetryczny), 477 audit software (oprogramowanie
ATM25, 43 audytujące), 550
asymmetric multiprocessing
(wieloprocesorowość asymetryczna), atomic force microscope (mikroskop sił audit trail (dziennik nadzoru), 200
919 atomowych), 469 augmented reality (powiększająca się
asymmetric system (system ATSC, 43 rzeczywistość), 624
asymetryczny), 788 attach a file (dołączanie pliku), 145 augmented virtuality (powiększająca się
asynchronous communication server attached document (dołączony dokument), wirtualność), 624
(asynchroniczny serwer 145 AUI, 43
komunikacyjny), 40 attached processor (procesor AUP, 44
asynchronous mode (tryb przyłączony), 632 Austin Computer, 44
asynchroniczny), 855 attachment (załącznik), 982 authentication (uwierzytelnianie), 887
asynchronous protocol (protokół attachment unit interface, 43
asynchroniczny), 646 authentication token (token
atto, 43 identyfikacyjny), 844
asynchronous transfer mode
(asynchroniczny tryb przesyłu), 40 ATU, 43 authoring language (język tworzenia
ATU-C, 43 treści), 344
asynchronous transmission (transmisja
asynchroniczna), 848 ATU-R, 43 authoring program (program do tworzenia
treści), 638
AT, 40 ATV, 43
authoring system (system tworzenia
AT Attachment, 40 ATV Forum, 43 treści), 793
AT bus (magistrala AT), 438 ATVEF, 43 authorization code (kod autoryzacji), 371
AT class (klasa AT), 362 ATX motherboard (płyta główna ATX), auto, 44
AT command set (zbiór poleceń AT), 990 604
autochanger (automatyczna zmieniarka),
AT interface (interfejs AT), 306 AU file (plik AU), 597 44
AT keyboard (klawiatura AT), 364 auctions (aukcje), 43 Autodesk, 44
AT motherboard (płyta główna AT), 604 audio (dźwięk), 200 AUTODIN, 44
at sign (znak at), 1002 audio adapter (adapter audio), 20 autoflow (automatyczne oblewanie), 44
AT&T, 40 audio cable (kabel audio), 349 autoloader (moduł automatycznego
AT&T GIS, 40 audio card (karta audio), 353 ładowania), 479
AT&T WorldNet, 40 audio cassette (kaseta magnetofonowa), automata theory (teoria automatów), 834
358

indeks haseł angielskich 1018
automated provisioning (automatyczne Axiant, 46 backup copy (kopia zapasowa), 401
udostępnianie usług), 44 AXP, 46 backup disk (dysk zapasowy), 197
automatic call distributor (automatyczny AYT, 46 backup power (zasilanie zapasowe), 989
dystrybutor wywołań), 44
azimuth (azymut), 46 backup server (serwer archiwalny), 721
automatic design optimization
(automatyczna optymalizacja projektu), B, 47 backup tape (archiwizacja na taśmie), 37
44 B protocol (protokół B), 646 backup types (typy archiwizacji), 861
automatic number identification B1, 47 Backus-Naur form (notacja Backusa-
(automatyczna identyfikacja numeru), B2B, 47 Naura), 523
44 backward chaining (wsteczne tworzenie
B2B e-commerce (handel elektroniczny
automatic repeat request (automatyczne B2B), 272 łańcucha), 958
ądanie powtórzenia), 44 backward compatible (zgodność wstecz),
B2B Web site (witryna B2B), 949
automatic teller machine, 44 994
B2C, 47
automatic test equipment (urządzenia BackWeb, 47
automatycznego testowania), 879 B8ZS, 47
BackWeb channel owner (właściciel
automatic vehicle location (automatyczna Baan IV, 47 kanału BackWeb), 951
lokalizacja samochodów), 44 BaanERP, 47 Bad command or file name, 47
automation (automatyzacja), 45 BABY, 47 bad font (nieprawidłowa czcionka), 517
automation language (język Baby AT motherboard (płyta główna bad sector (uszkodzony sektor), 886
automatyzacji), 342 Baby AT), 605
BAK file (plik BAK), 597
automation product (produkt baby boomers, 47
automatyzujacy), 635 BAL, 48
back end (zaplecze), 983
automation programming language (język balanced line (linia symetryczna), 419
back end processor (procesor zaplecza),
programowania automatyzacji), 344 632 ballistic gain (przyspieszenie balistyczne),
automotive systems (systemy 665
back office, 47
samochodowe), 799 baloon help (pomoc w dymkach), 617
Back Orifice, 47
automounting (automatyczne balun, 48
montowanie), 44 back up (kopia bezpieczeństwa), 401
band (pasmo), 578
autonegotiate (automatyczna negocjacja), backbone (szkielet), 803
band (taśma), 819
44 backbone cabal, 47
band gap (pasmo wzbronione), 578
autonomous system (system backdoor (tylne wejście), 861
autonomiczny), 788 band printer (drukarka taśmowa), 179
back-end CASE (CASE zaplecza), 76
autopooling (automatyczny pooling), 44 band printing (drukowanie pasmowe), 181
backfile conversion (konwersja
autoresponder, 45 archiwów), 400 bandgap (pasmo zabronione), 578
autostart routine (procedura autostartu), backfilling (wypełnianie powrotne), 963 bandpass filter (filtr pasmowy), 236
631 background (tło), 844 bandwidth (szerokość pasma), 802
autotrace (automatyczna wektoryzacja), background ink (atrament tła), 43 bandwidth management (zarządzanie
44 pasmem), 987
background noise (szumy tła), 804
AUX, 45 bandwith junkie (narkoman pasma), 502
background processing (przetwarzanie
auxiliary memory (pamięć dodatkowa), w tle), 663 bandwith manager (zarządca pasma), 985
570 bandwith shaping (kształtowanie pasma),
backhaul (przesyłanie wsteczne), 661
auxiliary storage (dodatkowa pamięć 407
masowa), 143 backing storage (pamięć zapasowa), 573
bang, 49
AV drive (napęd AV), 500 backlit (podświetlenie), 612
bang path (ście ka wykrzyknikowa), 808
availability (dostępność), 171 BackOffice, 47
bank, 49
Avant Stellar keyboard (klawiatura Avant backplane (płyta monta owa), 605
bank switching (przełączanie banków),
Stellar), 365 backside bus (magistrala wewnętrzna), 653
avatar (awatar), 46 439
banner ad (baner reklamowy), 48
avionics (awionika), 46 backside cache (wewnętrzna pamięć
cache), 915 banner page (strona wiodąca), 777
AWadvs-01, 46 Banyan, 49
backslash (lewy ukośnik), 416
Award BIOS, 46 BAPC, 49
backsolver (mechanizm rozwiązywania
AWC, 46 wstecznego), 453 BAPI, 49
AWE32, AWE64, 46 backspace (cofać), 95 bar chart (wykres słupkowy), 961
AWG, 46 backup (zapas), 983 bar code (kod paskowy), 372
AWGTHTGTTA, 46

1019 indeks haseł angielskich
bar code reader (czytnik kodów BatteryMark, 50 BellSouth Intelligent Wireless Network,
paskowych), 121 baud, 50 52
bar code scanner (skaner kodów baud rate (prędkość baud), 629 BellSouth Wireless, 52
paskowych), 735 beltware, 52
baudot code (kod baudot), 371
barebones (szkieletowy), 803 benchmark (test wydajności), 840
bay (wnęka), 952
barrel distortion (zniekształcenia benign virus (łagodny wirus), 431
beczkowe), 1004 Bayer pattern (wzór Bayer), 968
bayonet connector (złącze bagnetowe), bent pipe architecture (architektura łącza
barrel printer (drukarka beczkowa), 176 (kanału) zwrotnego), 37
997
base (baza), 50 Bento, 52
BBNS, 50
base alignment (wyrównanie bazy), 963 BeOS, 52
BBS, 51
base font (czcionka podstawowa), 119 Beowolf, 52
BBxPROGRESSION/4, 51
base memory (pamięć bazowa), 569 Beowulf, 52
bcc:, 51
base RAM (RAM bazowy), 677 BER, 52
BCD, 51
base station (stacja bazowa), 767 Berger Series, 52
BCP documents (dokumenty BCP), 144
base/displacement (baza-przesunięcie), 50 Berkeley extensions (rozszerzenia
BCS, 51
base64, 49 Berkeley), 696
BDC, 51
baseband (pasmo podstawowe), 578 Bernoulli Box, 52
BDOS error (błąd BDOS), 62
baseline (linia bazowa), 419 Bernoulli principle (zasada Bernoulliego),
BDPA, 51 988
baselining, 49
Be, 51 BERT, 52
baselining tool (narzędzie baseliningu),
502 BEA Tuxedo, 51 Best Current Practicies (najlepsze obecnie
bash shell (powłoka bash), 625 BEA WebLogic, 51 praktyki), 499
BASIC, 49 beacon removal (usuwanie sygnalizacji best-effort service (usługa best-effort),
błędu), 886 884
basic cell (komórka podstawowa), 378
beaconning (sygnalizacja błędu), 785 best-of-breed (najlepsze osiągalne), 499
basic encoding rules (podstawowe metody
kodowania), 612 Beamer, 51 best-of-class (najlepsze w klasie), 499
BASIC in ROM (BASIC w ROM), 49 bearer channel (kanał nośny), 352 Beta, 52
Basic Rate, 49 BEDO RAM, 51 beta site (ośrodek beta), 561
bastion host (komputer-bastion), 391 beep codes (kody dźwiękowe), 374 beta test (test beta), 839
bastion server (serwer-bastion), 724 behavior (zachowanie), 981 beta version (wersja beta), 914
BAT file (plik BAT), 597 behavior blocking (blokowanie działania), Betamax, 52
61 Betamaxed, 53
Bat keyboard (klawiatura Bat), 365
behavioral level specification betaware, 53
batch (porcja), 618 (specyfikacja behawioralna), 761
batch data entry (wsadowe wprowadzanie BeyondMail, 53
behavioral level specification
danych), 956 (specyfikacja poziomów Bezier, 53
batch file (plik wsadowy), 601 behawioralnych), 761 BFR, 55
batch file transfer (wsadowy przesył BeIA, 51 BFT, 55
plików), 956 BEL, 51 BGA, 55
batch job (zadanie wsadowe), 981 Bell 103, 51 BGP, 55
batch operation (operacja wsadowa), 547 Bell 113, 51 BHCA, 55
batch processing (przetwarzanie Bell 201, 51 BI, 55
wsadowe), 664
Bell 202, 51 BI bus (magistrala BI), 438
batch program (program wsadowy), 640
Bell 208, 52 BI portal (portal BI), 620
batch session (sesja wsadowa), 725
Bell 209, 52 BI software (oprogramowanie BI), 551
batch stream (strumień wsadowy), 781
Bell 212, 52 bias (regulacja), 681
batch system (system wsadowy), 794
bell character (znak dzwonka), 1003 bias voltage (napięcie regulacji), 502
batch terminal (terminal wsadowy), 836
Bell compatible (zgodny z Bell), 995 BiCMOS, 56
batch total (suma zadania), 781
Bell Labs, 52 bid shielding (zabezpieczanie ofert), 980
batch window (okno wsadowe), 541
Bell System, 52 bidirectional (dwukierunkowość), 190
batteries (baterie), 50
Bellhead, 52 bidirectional parallel port
battery backup (podtrzymywanie (dwukierunkowy port równoległy), 190
bateryjne), 612 bells and whistles (wodotryski), 952

indeks haseł angielskich 1020
bidirestional printer (drukarka binary standard (standard binarny), 768 bit flipping (przerzucanie bitów), 660
dwukierunkowa), 176 binary synchronous (binarny bit level device (urządzenie bitowe), 880
bi-endian, 56 synchroniczny), 57 bit manipulation (manipulacja bitami),
BIFF, 56 binary transfer (przesył binarny), 661 442
bifurcate (rozdwajanie), 692 binary tree (drzewo binarne), 182 bit nibbler (nibbler), 515
Big Blue, 56 binary values (wartości binarne), 909 bit parallel (równoległość bitowa), 701
Big Drive, 56 BIND, 57 bit pattern (wzorzec bitowy), 968
big endian, 56 bind (wiązanie), 916 bit plane (plan bitowy), 595
big iron, 56 Binder, 57 bit plane (płaszczyzna bitowa), 604
BigYellow, 56 bindery, 57 bit rate (prędkość bitowa), 629
bilevel display (wyświetlanie binding time (czas łączenia), 117 bit serial (szeregowy bitowy), 802
dwubarwne), 966 bindings (połączenia), 617 bit slice processor (segment bitowy
bilevel scan (skan dwubarwny), 733 BinHex, 57 procesora), 717
bilinear filtering (filtrowanie dwuliniowe), biochip, 57 bit specifications (specyfikacje bitowe),
236 761
bioinformatics (bioinformatyka), 57
bi-linear filtering (filtrowanie bi-linear), bit stuffing (wypełnianie bitowe), 963
236 biomechanics (biomechanika), 57
bit time (czas trwania bitu), 118
bilinear interpolation (interpolacja biometric authentication (uwierzytelnianie
biometryczne), 887 bit transfer rate (bitowa prędkość
dwuliniowa), 314 przesyłu), 59
bi-linear interpolation (interpolacja bi- biometric signature (sygnatura
biometryczna), 786 bit twiddler, 59
linear), 314
biometrics (biometria), 57 bit twiddling, 59
bilinear texture mapping (dwuliniowe
mapowanie tekstur), 190 bionic (bionika), 57 Bit Valley, 59
bill of materials (lista elementów), 420 BIOS, 57 bit wise (poziom bitowy), 625
bill payment (opłacanie rachunków), 550 BIOS settings (ustawienia BIOS), 886 bitblit, 59
bill presentment (przedkładanie BIOS setup (konfiguracja BIOS), 396 bitblt, 59
rachunków), 651 biosensor, 58 bitmap (mapa bitowa), 442
bill presentment and payment bipolar (bipolarny), 58 bitmap file (plik mapy bitowej), 599
(przedkładanie i opłacanie rachunków), bitmap format (format bitmapowy), 240
651 bipolar transmission (transmisja
bipolarna), 848 bitmapped font (czcionka bitmapowa),
billion (miliard), 469 118
BIPS, 58
bin, 56 bitmapped graphics (grafika bitmapowa),
biquinary code (kod dwupiątkowy), 371
binaries (binaria), 56 262
birefrigence (dwójłomność), 190
binaries newsgroups (grupy dyskusyjne — BITNET, 59
binaria), 268 bis, 58
bit-oriented protocol (protokół B), 647
binary (binarny), 56 BISDN, 58
bitstream (strumień bitów), 781
binary based (korzystający z systemu B-ISDN, 58
bitwise (bitowy), 59
binarnego), 402 bison, 58
bitwise operators (operatory bitowe), 548
binary code (kod dwójkowy), 371 bistable circuit (układ dwustabilny), 865
BIX, 59
binary coded decimal (binarnie kodowane bisync, 58
liczby dziesiętne), 56 BizTalk, 60
bisynchronous (bisynchroniczny), 58
binary compatible (zgodność binarna), Biztalk Framework, 60
bit, 58
994 Biztalk repository (repozytorium Biztalk),
Bit Alley, 58 684
binary field (pole binarne), 615
bit blit, 58 BizTalk Server, 60
binary file (plik binarny), 597
bit block transfer (blokowy przesył Biztalk Web site (witryna WWW Biztalk),
binary file transfer (przesył pliku bitów), 61
binarnego), 661 949
bit bucket (kosz bitów), 403 Biztalk.org, 60
binary format (format binarny), 239
bit cell (komórka bitu), 378 Black Apple, 60
binary mode (tryb binarny), 855
bit density (gęstość bitowa), 254 black box (czarna skrzynka), 117
binary notation (notacja binarna), 523
bit depth (głębia bitowa), 257 black box testing (testowanie metodą
binary numbers (liczby dwójkowe), 418
bit diddling (diddling bitów), 135 czarnej skrzynki), 840
binary search (wyszukiwanie binarne),
964 bit error rate (bitowa stopa błędów), 59 Black Data Processing Associates, 60
bit flip (przerzucenie bitu), 660

1021 indeks haseł angielskich
black hat hacker (haker w czarnym board (płyta), 604 Boston Computer Society, 64
kapeluszu), 271 board level (poziom płyty), 626 bot, 64
Black Screen of Death (czarny ekran boardware, 63 bottleneck („wąskie gardło”), 910
śmierci), 117
Bob, 63 BOTWEB, 64
BlackBerry, 60
BOC, 63 bounced e-mail (odbity e-mail), 535
Blacklist of Internet Advertisers, 60
BOCOEX, 63 boundary error (błąd brzegowy), 62
blackout (zaciemnienie), 981
body text (tekst domyślny), 828 boundary router (router graniczny), 691
blade, 60
body-worn computer (komputery noszone boundary scan (skanowanie brzegowe),
blank character (znak pusty), 1003 na ciele), 392 736
blank squash (ściskanie spacji), 808 BOF, 63 Bourne shell (powłoka Bourne), 625
blanket (filc drukarski), 234 BogoMips, 63 box (skrzynka), 739
BLEC, 60 boldface (pismo grube), 594 bozo filter (filtr bozo), 234
bleed (spad), 759 boldface font (czcionka gruba), 118 BPDU, 64
Blenheim shows (targi Blenheim), 819 bomb (bomba), 63 bpi, 64
blip (wyskok), 964 BOMP, 63 bpp, 64
blit, 60 bonded analog modem (modem BPR, 64
blitting (blitowanie), 60 analogowy łączony), 477 bps (b/s), 67
bloatware, 60 bonded modem (modem łączony), 477 BQFP, 64
BLOB, 60 Bongo, 63 braces (klamry), 362
block (blok), 60 Booch, 63 bracket (nawias kwadratowy), 505
block cipher (szyfr blokowy), 805 bookmark (zakładka), 981 Bragg grating (krata Bragga), 404
block cursor (kursor blokowy), 408 bookmark portal (portal z zakładkami), brain dump („zrzut zawartości mózgu”),
block device (urządzenie blokowe), 880 621 1005
block diagram (schemat blokowy), 711 Boolean circuit (układ Boole’a), 865 brains (mózg), 486
block move (przesunięcie bloku), 660 Boolean data (dane Boole’a), 124 branch (skok), 693
block multiplexor channel (kanał Boolean expression (wyra enie Boole’a), branch prediction (predykcja rozgałęzień),
multipleksera blokowego), 352 963 629
blocking factor (współczynnik bloku), 957 Boolean logic (logika Boole’a), 423 branding, 66
blocking software (oprogramowanie Boolean operator (operator Boole’a), 548 BRAS, 66
blokujące), 551 Boolean search (wyszukiwanie logiczne), B-raz, 66
blooming (rozmazywanie), 693 965
braze (twardy lut), 860
blow (wypalanie), 963 boot drive (napęd startowy), 501
BRB, 66
blow up (katastrofa (załamanie), 360 boot failure (błąd rozruchu), 62
breadboard (płyta prototypowa), 606
Blowfish, 61 boot record (rekord rozruchowy), 683
break key (klawisz przerwania), 367
Blue Box, 61 boot ROM, 64
breakout box (skrzynka rozdzielająca),
blue diode laser (niebieska dioda boot sector (sektor rozruchowy), 718 739
laserowa), 516 boot virus (wirus sektora rozruchowego), breakpoint (punkt zatrzymania), 667
blue laser (niebieski laser), 516 948
BREW, 66
Blue Lightning, 61 bootable CD-ROM (startowy CD-ROM),
772 BRI, 66
blue screen (niebieski ekran), 516 brick and click, 66
bootable disk (dysk startowy), 195
Blue Screen of Death (niebieski ekran brick and mortar, 66
śmierci), 516 bootable floppy (dyskietka startowa), 198
bootleg software (oprogramowanie bricks and clicks, 66
Bluetooth, 61
bootlegowe), 551 bricks and mortar, 66
BMC PATROL, 63
BOOTP, 64 bridge (most), 484
BMK file (plik BMK), 597
Borland, 64 bridge disc, 66
BMP, 63
Borland AppServer, 64 bridge router (router-most), 691
BMP file (plik BMP), 597
Borland C++, 64 bridged tap (odczep mostkowy), 536
BNC connector (złącze BNC), 997
Borland Database Engine, 64 bridgeware, 66
BNF, 63
boss screen, 64 Brief, 66
BO remover (usuwacz BO), 886
Boston Computer Exchange, 64 brightness (jasność), 336
BO2K, 63

indeks haseł angielskich 1022
British Telecom, 66 b-to-b (b-do-b), 51 bus attached (podłączony do magistrali),
broadband (szerokopasmowy), 802 b-to-c (b-do-c), 51 610
broadband access (dostęp BTOS, 67 bus bridge (mostek magistrali), 484
szerokopasmowy), 171 Btrieve, 68 bus card (karta magistrali), 355
Broadband ISDN, 66 BTW, 68 bus extender (ekspander magistrali), 211
broadband service provider (dostawca bubble (bąbelek (pęcherzyk), 50 bus mastering, 69
usług szerokopasmowych), 170 bus mouse (mysz magistralowa), 495
bubble chart (diagram pęcherzykowy),
broadband wireless (szerokopasmowy 134 bus topology (topologia magistrali), 845
dostęp bezprzewodowy), 802
Bubble Jet, 68 bus/core ratio (współczynnik
broadcast (rozgłaszanie), 693 magistrala/rdzeń), 957
bubble memory (pamięć bąbelkowa), 569
broadcast fax (rozgłaszanie faksów), 693 business analyst (analityk biznesowy), 30
bubble sort (sortowanie bąbelkowe), 758
broadcast storm (burza rozgłoszeniowa), Business Basic, 69
69 BubbleBoy virus (wirus BubbleBoy), 948
bucket (kubełek), 407 business card CD (wizytówkowy CD),
broadcast traffic (ruch rozgłoszeniowy), 951
705 buckyballs, 68
business graphics (grafika biznesowa),
Broadcast.com, 66 buckytubes, 68 262
BroadVision, 67 buddies (kumple), 407 business information system (system
brochureware, 67 buddy list (lista kumpli), 420 informacji biznesowej), 789
Brodia, 67 Buddy PC, 68 business intelligence (wywiad
broken link (uszkodzone łącze), 886 BUF, 68 gospodarczy), 966
broker, 67 buffer (bufor), 68 business intelligence portal (portal
wywiadu gospodarczego), 621
brokered private peering, 67 buffer amplifier (wzmacniacz separujący),
968 business intelligence software
Brooklyn Bridge, 67 (oprogramowanie do wywiadu
Brook's law (prawo Brooka), 628 buffer flush (opró nienie bufora), 556 gospodarczego), 552
brouter, 67 buffer pool (pula buforów), 666 business logic (logika biznesowa), 423
brownout (obni enie napięcia), 531 buffer underrun (niedopełnienie bufora), business machine (urządzenia biurowe),
516 879
browse (przeglądać), 651
buffering (buforowanie), 69 Business Objects, 69
browser box (zestaw przeglądarki), 993
bug (pluskwa), 603 business process re-engineering
browser cache (bufor przeglądarki), 68
bug compatible, 69 (przemodelowywanie procesów
browser compatibility (zgodność biznesowych), 658
przeglądarek), 994 bug fix (poprawka), 618
bug inheritance (dziedziczenie błędów), business rule (zasada biznesowa), 988
browser phone (telefon z przeglądarką,
przeglądarka telefoniczna), 831 200 business software (oprogramowanie
bugrade, 69 biznesowe), 551
browser plug-in (wtyczka przeglądarki),
960 buildout, 69 BusinessMiner, 69
browser safe colors (kolory bezpieczne bulk eraser (urządzenie kasujące), 881 BusinessObjects, 70
dla przeglądarki), 378 bulletin board (tablica ogłoszeniowa), 816 BusinessQuery for Excel, 70
BrowserComp, 67 bulletproof (kuloodporny), 407 busy hour (godziny szczytu), 260
brute force programming (programowanie bump mapping, 69 Butterfly keyboard, 70
siłowe), 644 Butterfly Switch, 70
bundle (zestaw), 992
BSC, 67 button (przycisk), 665
bundling (zestawianie), 993
BSD socket (gniazdo BSD), 259 buy and sell (kupuj i sprzedawaj), 407
bunny suit („strój króliczka”), 778
BSD UNIX, 67 buzzwords, 70
burn (wypalać), 963
BSDL, 67 BX chipset (układ BX), 865
burn in (wygrzewanie), 961
BSOD, 67 BXXP, 70
burn rate (szybkość spalania), 805
b-spline (b-splajn), 67 bypass (obejście), 529
Burroughs, 69
BSWD, 67 byte (bajt), 48
Burst EDO, 69
BT, 67 byte addressable (adresowanie bajtowe),
burst mode (tryb impulsowy), 856
BT font (czcionka BT), 118 23
bursty (impulsowy), 297
BTAM, 67 byte code (kod bajtowy), 371
bus (magistrala), 437
BTB, 67 Byte Information Exchange, 70
bus and tag channel (kanał magistrali i
BTLZ, 67 etykiet), 352 byte order (kolejność bajtów), 377

1023 indeks haseł angielskich
byte serving (podawanie bajtów), 609 CADAM, 73 caller ID (identyfikacja numeru), 292
byte sex, 70 cadastre system (system katasterowy), 789 calling program (program wywołujący),
bytesexual, 70 CA-DATACOM/DB, 73 640
C, 71 CA-dBFast, 73 calling routine (podprogram wywołujący),
611
C drive (dysk C), 192 CADD, 73
CALS, 74
C LEC, 72 CADDS 5, 73
CAM, 75
C Sharp, 72 caddy (kasetka), 359
CAMA, 75
C shell, 72 caddy drive (napęd kasetkowy), 500
CAMAC, 75
C shell (powłoka C), 625 caddy load (ładowanie kasetkowe), 431
CA-ManMan/X, 75
C#, 72 caddyless (bezkasetkowy), 53
camera ready (gotowy do reprodukcji),
c/s, 107 Cadence, 73 261
C/S ELEMENTS, 107 CADKEY, 73 campus (kampus), 351
C:, 71 CADS, 73 Canadian Standards Association, 75
C++, 72 CAE, 73 CancelBunny, 75
C++ Builder, 72 CA-Easytrieve, 73 CancelPoodle, 75
C2, 72 CA-Endevor, 73 candela (kandela), 353
C3D, 72 Cafe, 73 Candle, 75
C6, 72 caffeine based, 74 canned program (oprogramowanie
C7, 72 CaffeineMark, 74 z puszki), 555
C80, 72 CAI, 74 canned routine (procedura zamknięta),
C82, 72 CA-IDMS, 74 631
C8x, 72 CA-Ingres, 74 canonical (kanoniczny), 353
CA, 72 CA-Insight, 74 canonical name (nazwa kanoniczna), 505
CAB file (plik CAB), 598 Cairo, 74 canonical synthesis (synteza kanoniczna),
787
cable (przewód, kabel), 664 CA-KBM, 74
Canvas, 75
cable categories (kategorie kabli), 360 CAL, 74
CA-OpenIngres, 75
cable Internet (internet kablowy), 310 calculated field (pole wyniku), 615
CA-OpenROAD, 75
cable matcher (przelotka kablowa), 653 calculator (kalkulator), 350
CAP, 75
cable modem (modem kablowy), 477 Caldera, 74
cap code, 75
cable plant (instalacja kablowa), 301 calendaring, 74
Capability Maturity Model, 75
Cable Select, 72 CA-Librarian, 74
capacities (pojemności), 613
cable telephony (telefonia kablowa), 832 calibrate (kalibrować), 350
capacitor (kondensator), 395
cable TV (telewizja kablowa), 833 call (wywołanie), 966
CA-Panvalet, 75
cable types (typy kabli), 862 call accounting (rejestrowanie połączeń),
682 CA-PRMS, 75
cabletext, 72
call by reference (wywołanie przez Caps Lock key (klawisz Caps Lock), 366
Cabletron, 72
referencję), 967 capstan (wałek napędowy), 906
cache (pamięć buforowa), 569
call by value (wywołanie przez wartość), capture buffer (bufor przechwytujący), 68
cache coherency (spójność pamięci 967
buforowej), 763 CA-Quick Response Engine, 75
call center (centrum telefoniczne), 86 CAR, 75
cache server (serwer buforujący), 721
call control (sterowanie połączeniem), 773 CA-RAMIS, 75
cacheable content (treść buforowalna),
853 call distributor (rozdzielacz połączeń), Carbon Copy, 75
692
caching appliance (urządzenie card (karta), 353
buforujące), 880 Call Level Interface, 74
card cage (klatka karty), 364
caching controller (kontroler buforujący), call pickup service (usługa przekazywania
połączeń), 884 card column (kolumna karty), 378
399
call routing service (usługa card image (obraz karty), 532
CA-Clipper, 72
przekierowania połączenia), 884 card not present account (konto bez
CA-Cricket Presents, 73 karty), 398
callback (wywołanie zwrotne), 967
CAD, 73 card punch (dziurkarka kart), 200
called routine (procedura wywoływana),
CAD/CAM, 73 631 card reader (czytnik kart), 121

indeks haseł angielskich 1024
card services (usługa obsługi kart), 884 Category 3, 5, etc. (kategoria 3, 5 itd.), CD Plus, 79
CardBus, 75 360 CD replication (replikacja CD), 684
cardinal number (liczebnik główny), 418 CA-Telon, 76 CD ripper, 79
cardinality (liczność), 418 cathode (katoda), 360 CD tower (wie a CD), 921
CA-Realizer, 75 cathode ray tube (lampa katodowa), 409 CD track titles (tytuły ście ek CD), 862
caret (daszek), 125 CATIA, 76 CD tray (taca CD), 817
caret (karetka), 353 CATV, 76 CD UDF, 79
CARP, 75 CAU, 76 CD writer (nagrywarka CD), 498
carpal tunnel syndrome (syndrom cieśni CA-Unicenter, 76 CD+G, 79
nadgarstka), 786 CAV, 76 CD32, 79
carriage (wózek), 956 CAV/CLV, 76 CDA, 79
carriage return (powrót karetki), 625 CAVE, 76 CDC, 79
carrier (nośna), 522 CA-Visual Objects, 76 CDDA, 79
carrier based (korzystający z nośnej), 402 CA-Warehouse BOSS, 76 CD-DA, 79
carrier class (klasa operatorska), 362 CB, 76 CDDB, 79
carrier detect (wykrycie nośnej), 961 CB simulator (symulator CB), 786 CDDI, 79
carrier frequency (częstotliwość nośnej), C-Band, 77 CDE, 79
119 CBD, 77 CD-E, 79
carrier hotel (hotel operatora), 279 CBEMA, 77 cdev, 79
carrier serving area (obszar działania CBR, 77
operatora), 532 CDF, 79
CBT, 77 CDFS, 79
carrier switch (operatorska centrala
telefoniczna), 548 CBT Systems, 77 CDG, 79
carrier system (system wykorzystujący CBX, 77 CD-I, 79
nośną), 794 cc:, 77 CDIA, 79
carrier-class switch (przełącznik klasy cc:Mail, 77 CDIF, 79
operatorskiej), 655 CCA, 77 CDIP, 79
Carterfone decision (decyzja Carterfone), CCC/Harvest, 77
131 CDMA, 79
CCD, 77 cdma1, 80
cartridge (kaseta), 358
CCD camera (aparat CCD), 34 cdma2000, 80
cartridge font (czcionka z kasety), 119
CCFL, 77 cdmaOne, 80
CAS, 76
CCFT, 77 CDN, 80
cascade (kaskada), 359
CCIA, 77 CDO, 81
cascading menu (menu kaskadowe), 455
CCIR 601, 77 CDONTS, 81
Cascading Style Sheets (kaskadowe
arkusze stylów), 359 CCIS, 78 CDP, 81
cascading windows (okna kaskadowe), CCITT, 78 CDPD, 81
540 CCNA, 78 CD-PROM, 81
CASE, 76 CCNP, 78 CDR, 81
case cracker (otwieracz obudowy), 562 CCP, 78 CD-R, 81
case sensitive (rozproszony system CCS, 78 CD-R burner (wypalarka CD-R), 963
plików), 695 CCS7, 78 CDRAM, 82
case statement (instrukcja case), 301 CCTA, 78 CD-ROM, 82
cash memory (pamięć cache), 570 CCW, 78 CD-ROM audio cable (kabel audio
cassette (kaseta), 358 CD, 78 napędu CD-ROM), 349
Castanet, 76 CD audio (dźwięk CD), 200 CD-ROM changer (zmieniarka CD-
casting (rzutowanie), 706 CD caddy (kaseta CD), 358 ROM), 1000
cat, 76 CD card (wizytówka CD), 951 CD-ROM drive (napęd CD-ROM), 500
CAT 5, 76 CD database (baza dysków CD), 50 CD-ROM Extensions, 82
cat my new instructions, 76 CD duplication (duplikacja CD), 187 CD-ROM reader (czytnik CD-ROM), 121
CAT scan (tomografia komputerowa), 845 CD Extra, 78 CD-ROM server (serwer CD-ROM), 721
catalog (katalog), 359 CD jukebox (zmieniarka CD), 1000 CD-ROM tower (wie a CD-ROM), 921

1025 indeks haseł angielskich
CD-ROM tray (taca CD-ROM), 817 CERDIP, 86 character field (pole znakowe), 615
CD-ROM XA, 83 CERN, 86 character generator (generator znaków),
CDRS, 83 CERQUAD, 86 253
CDRS-03, 83 certificate authority software character graphics (grafika znakowa), 265
CD-RW, 83 (oprogramowanie obsługi certyfikatów), Character Map (Tablica znaków), 816
553 character mode (tryb znakowy), 857
CDS, 83
Certificate in Computer Programming character pitch (szerokość znaku), 803
CDSL, 84 (certyfikaty dla programowania
CDSP, 84 komputerów), 86 character printer (drukarka znakowa), 181
CDTV, 84 certification authority (centrum character recognition (rozpoznawanie
certyfikujące), 85 znaków), 695
CDV, 84
CF card (karta CF), 353 character set (zestaw znaków), 993
CE, 84
CFA, 87 character string (ciąg znaków), 88
CE device, 84
CFG file (plik CFG), 598 Character Studio, 87
CeBIT, 84
CFML, 87 character tag (znacznik znaku), 1002
CEBus, 84
CG, 87 character terminal (terminal znakowy),
CEC, 84 836
ceg, 84 CGA, 87
characteristic (charakterystyka), 87
Celeron, 84 CGI, 87
characterization (charakteryzacja), 87
Celestra, 84 CGI script (skrypt CGI), 738
charge coupled device (przyrząd
cell (komórka), 378 cgi-bin, 87 o sprzę eniu ładunkowym), 665
cell relay (przełączanie komórek), 653 CGM, 87 CHARGECARD, 87
cell switch (przełącznik komórkowy), 655 CGS system (system CGS), 788 Charisma, 87
cell-based IC (układy komórkowe), 871 chad (wycinek), 960 charting program (program do tworzenia
cellco, 84 chain printer (drukarka łańcuchowa), 177 wykresów), 638
Cello, 84 chained list (lista łańcuchowa), 420 chassis (podstawa monta owa), 612
cellphone (telefon komórkowy), 830 chaining (łączenie łańcuchowe), 432 chat (czat), 118
cellphone (telefon komórkowy), 830 challenge/response (wezwanie- chat bot (bot czatu), 64
odpowiedź), 915 chat mode (tryb rozmowy), 856
cellspace (przestrzeń komórkowa), 660
change file (plik zmian), 602 chat room (pokój rozmów), 613
cellular automaton (automat komórkowy),
44 change management (zarządzanie chat window (okno rozmowy), 541
zmianami), 988
Cellular MultiProcessing, 84 chatterbot, 87
change request (propozycja zmian), 646
cellular programming (programowanie Cheapernet, 87
komórkowe), 643 channel (kanał), 351
check bits (bity kontrolne), 59
CELP, 84 channel bank (bank kanałów), 49
check box (pole wyboru), 615
CELP socket (gniazdo CELP), 259 channel bonding (łączenie kanałów), 432
Check Point, 87
censorware, 84 channel coding (kodowanie kanału), 374
checkpoint/restart (punkt
Centaur, 84 Channel Definition Format, 87 kontrolny-restart), 667
centering cone (sto ek centrujący), 776 channel op (op kanału), 544 CHI, 87
centimeter (centymetr), 86 channel program (program kanału), 638 Chicago, 88
central office (centrala telefoniczna), 85 channel spacing (odstęp kanałów), 537 chiclet keyboard (klawiatura gumowa),
central processing unit (centralna channelized (kanałowy), 353 365
jednostka przetwarzająca), 85 chanop, 87 chief technical officer (dyrektor
central processor (procesor centralny), chaos, 87 techniczny), 192
631 CHAP, 87 child (dziecko), 199
centralized processing (przetwarzanie character (znak), 1002 child menu (menu potomne), 455
scentralizowane), 663 child program (program potomny), 639
character based (znakowy), 1004
CENTREX, 85 child window (okno potomne), 541
character cell (komórka znaku), 378
centricity (centryzm), 86 chip, 88
character code (kod znaku), 373
Centronics, 85 chip (układ scalony), 866
character data (dane znakowe), 125
Centura, 86 chip card (karta chipowa), 353
character device (urządzenie znakowe),
century date change (data zmiany 882 chip carrier (nośnik struktury), 522
stulecia), 126

indeks haseł angielskich 1026
chip container (kontener układu), 398 circuit trace (ście ka obwodu), 807 click of death (klikanie śmierci), 369
chip cooler (wentylator układu), 914 CIS, 91 click speed (prędkość kliknięcia), 629
chip jewelry (bi uteria z układów), 60 CIS B, 91 click through, 92
chip on board (układ na płytce), 865 CISC, 91 Click! disk (dysk Click!), 192
chip on chip (układ na układzie), 865 Cisco, 91 clickable image (rysunek aktywny), 706
chip package (obudowa układu), 532 Cisco certification (certyfikacja Cisco), 86 clickable map (mapa aktywna), 442
chip rate (prędkość chip), 629 Cisco lock and key, 91 ClickNet, 92
chipset (zestaw układów), 993 Cisco PIX firewall, 91 clicks & mortar, 92
chirp (zwę anie, świergot), 1005 Cisco Resource Manager, 91 clicks and mortar (kliknięcia i spoiwo),
chirped pulse (impuls zwę any), 297 CISSP, 91 369
CHK file (plik CHK), 598 Citrix, 91 clickstream (strumień kliknięć), 781
Chkdsk, 88 CIX, 91 click-through rate (współczynnik
click-through), 957
chmod, 88 CKO, 91
clicktract, 92
CHMOS, 88 CL/1, 91
clickwrap, 92
Chooser, 88 cladding (koszulka), 403
client (klient), 368
CHOP, 88 clamping ring (pierścień zaciskowy), 591
client application (aplikacja kliencka), 34
chroma key (kluczowanie kolorem), 370 clamping voltage (napięcie przepięcia),
502 client based (kliencki), 368
chromatic dispersion (dyspersja
chromatyczna), 199 Clarion, 91 client computer (komputer kliencki), 385
chrominance (chrominacja), 88 Claris, 91 client machine (maszyna kliencka), 448
CHRP, 88 Claris CAD, 92 client program (program kliencki), 638
cHTML, 88 Clarke belt (pas Clarke’a), 576 client software (oprogramowanie klienta),
552
CHUI, 88 Class 1 fax (faks klasy 1.), 229
client/server (klient-serwer), 368
churning, 88 Class 2 fax (faks klasy 2.), 229
client/server analyst (analityk systemu
CI Labs, 88 Class 4 switch (przełącznik klasy 4.), 655 klient-serwer), 31
CICS, 88 Class 5 switch (przełącznik klasy 5.), 655 client/server architecture (architektura
CICS programmer (programista CICS), Class A, B, 92 klient-serwer), 36
640 class browser (przeglądarka klas), 652 client/server development system (system
CID, 89 class library (biblioteka klas), 56 tworzenia aplikacji klient-serwer), 792
cider, 89 class of service (klasa usługi), 362 client/server environment (środowisko
CIDR, 89 klient-serwer), 809
class variable (zmienna klasowa), 1001
CIE, 89 client/server network (sieć klient-serwer),
Classic, 92 729
CIF, 90 Classical IP, 92 client/server programmer (programista
CIFS, 90 claymation (animacja plastelinowa), 32 klient-serwer), 640
CIM, 90 CLCC, 92 client-client-server (klient-klient-serwer),
Cincom Systems, 90 clean boot (czysty start), 121 368
cine-oriented (orientacja filmowa), 557 clean data (czyste dane), 121 clients (klienci), 368
Cinepak, 90 clean install (instalacja od zera), 301 client-side (strona klienta), 777
CIO, 91 clean room (czyste pomieszczenie), 121 CLINKS, 92
cipher (szyfr), 805 clear box testing (testowanie metodą CLIP, 92
cipher strength (siła szyfrowania), 732 przezroczystej skrzynki), 840 clip art (klipart), 369
ciphertext (szyfrogram), 805 clear GIF (pusty GIF), 668 clipboard (schowek), 711
CIR, 91 clear memory (czyszczenie pamięci), 121 Clipper, 92
circuit analyzer (analizator obwodów), 31 clear to send (gotowy do wysłania), 261 clipping (obcinanie), 529
circuit board (płytka obwodów), 607 ClearCase, 92 clipping level (poziom obcinania), 625
circuit breaker (wyłącznik), 962 CLEC, 92 clipping path (ście ka odcinania), 807
circuit card (karta układów), 358 CLI, 92 clobbering memory (zacieranie pamięci),
circuit cellular, 91 click (kliknięcie), 369 981
circuit switching (komutacja obwodów), click and drag (kliknij i przeciągnij), 369 clock (zegar), 992
393 click drive (napęd click), 500 clock battery (bateria zegara), 50

1027 indeks haseł angielskich
clock cycle (cykl zegara), 116 CMS, 93 Cold Fusion, 95
clock doubling (podwajanie zegara), 612 CMTS (CMTS), 93 cold start (zimny start), 995
clock pulse (impuls zegarowy), 297 CMY, 94 ColdFire, 95
clock rate (częstotliwość zegara), 120 CMYK, 94 ColdFusion, 95
clock speed (prędkość zegara), 630 CNA, 94 collaboration products (oprogramowanie
clock tick (takt zegara), 817 CNAM, 94 do pracy grupowej), 552
clock tripling (potrajanie zegara), 622 CNAME record, 94 collaborative browsing (wspólne
przeglądanie), 957
clock/calendar (zegar, kalendarz), 992 CNC, 94
collapsed backbone (centralna część sieci
clone (klon), 369 CNE, 94 szkieletowej), 85
cloning software (oprogramowanie CNG tone (ton CNG), 845 collating sequence (porządek
klonujące), 552 CNI, 94 leksykograficzny), 621
close (zamknięcie), 982 CNP, 94 collator (kolator), 377
closed (zamknięty), 982 CNR, 94 collector (kolektor), 377
closed architecture (zamknięta CNT file (plik CNT), 598 collimated (kolimacja), 377
architektura), 982
CO, 94 collision detection (wykrywanie kolizji),
closed shop (ośrodek obliczeniowy 961
zamknięty), 561 COAST, 94
coaster, 94 co-location center (centrum kolokacji), 86
closed shop (open shop), 92
coaxial cable (kabel koncentryczny), 349 co-location facility (instalacja
closed system (system zamknięty), 794 kolokacyjna), 301
cloud (chmura), 88 COB, 94
colon (dwukropek), 190
CLR, 92 COBOL, 94
color bits (bity koloru), 59
CLS, 92 COBOL Workbench, 95
color calibration (kalibracja kolorów), 350
CLSID, 92 COBRA, 95
color correction (korekcja kolorów), 402
cluster (klaster), 363 CobWeb, 95
color cycling (przewijanie kolorów), 664
cluster controller (kontroler klastra), 399 COC, 95
color depth (głębia kolorów), 257
Cluster Server, 92 COCOMO, 95
color gamut (gama kolorów), 250
clustering (klasteryzacja), 363 CoCreate, 95
color graphics (grafika kolorowa), 263
CLUT, 92 Coda, 95
color key (kluczowanie kolorów), 370
CLV, 92 CODASYL, 95
color lookup table animation (animacja
CM, 93 code (kod), 371 tabeli kolorów), 32
CM/2, 93 code density (gęstość kodu), 254 color management system (system
CMC, 93 code generator (generator kodu), 252 zarządzania kolorami), 794
CMI, 93 Code Morphing, 95 color map (mapa kolorów), 442
CMIP, 93 code name (nazwa kodowa), 505 color mode (tryb koloru), 856
CMIS, 93 code page (strona kodowa), 777 color model (model koloru), 474
CMM, 93 code signing (podpisywanie kodu), 611 color monitor (monitor kolorowy), 481
CMOL, 93 codec (kodek), 373 color palette (paleta kolorów), 567
CMOS, 93 coder (koder), 374 color plasma (plazma kolorowa), 596
CMOS based (podstawowe wykorzystanie CodeView, 95 color printer (drukarka kolorowa), 176
technologii CMOS), 612 CODFM, 95 color separation (separacja kolorów), 718
CMOS battery (bateria CMOS), 49 coercivity (koercyjność), 377 color space (przestrzeń kolorów), 660
CMOS machine (komputer CMOS), 384 COFDM, 95 color space conversion (konwersja
CMOS mainframes (du y komputer COFF, 95 przestrzeni kolorów), 400
CMOS), 188 Cognos, 95 color table (tabela kolorów), 812
CMOS memory (pamięć CMOS), 570 COGO, 95 colorimeter (kolorymetr), 378
CMOS RAM, 93 Coherent, 95 colorimetry (kolorymetria), 378
CMOS settings (ustawienia CMOS), 886 COLD, 95 colors (kolory), 378
CMOS setup, 93 cold backup (zimna kopia), 995 ColorSpan, 95
CMOT, 93 cold boot (zimny rozruch), 995 column (kolumna), 378
CMP, 93 cold cathode (zimna katoda), 995 column move (przesunięcie kolumny),
CMRS, 93 660
cold fusing (zimne wtapianie), 995

indeks haseł angielskich 1028
COM, 96 commercial software (oprogramowanie compiler language (język kompilowany),
COM 1, 96 komercyjne), 552 342
COM 2, 96 commit (zatwierdzenie), 990 complement (uzupełnienie), 888
COM file (plik COM), 598 Commodore, 97 complex data type (zło ony typ danych),
common carrier (operator publiczny), 548 1000
COM object (obiekt COM), 530
Common Desktop Environment, 97 complex instruction set computer
COM port (port COM), 618 (komputer o zło onej liście rozkazów),
COM/ActiveX, 96 Common Gateway Interface, 97 386
COM+, 96 Common Ground, 97 component (komponent), 380
COM1, 96 Common OS API, 97 component digital (komponenty cyfrowe),
COM2, 96 CommonPoint, 97 380
combo box (lista rozwijana), 421 communications (komunikacja), 392 Component Object Model, 98
combo card (karta combo), 353 Communications Act, 97 component software (oprogramowanie
communications channel (kanał komponentowe), 552
COMDEX, 97
komunikacyjny), 352 component video, 98
Comdisco, 97
communications controller (kontroler component video (składowy sygnał
Comensa, 97 komunikacyjny), 399 wideo), 737
comic-strip oriented (orientacja komiksu), Communications Decency Act, 97 comport, 98
557
communications network (sieć composite black (zło ony czarny), 1000
comm port (port comm), 618 komunikacyjne), 729 composite video, 98
comma (przecinek), 651 communications parameters (parametry composite video (zespolony sygnał
comma delimited (rozdzielony komunikacji), 575 wideo), 992
przecinkami), 693 communications program (program compound document (dokument zło ony),
command (polecenie), 616 komunikacyjny), 639 143
command and control (rozkazywanie communications protocol (protokół compress, 98
i sterowanie), 693 komunikacyjny), 647
compress (kompresować), 381
command interpreter (interpreter communications satellite (satelita
instrukcji), 315 komunikacyjny), 710 compression (kompresja), 380
Command key (klawisz Command), 366 communications server (serwer compression ratio (współczynnik
komunikacyjny), 722 kompresji), 957
command language (język poleceń), 343
Communicator, 97 compression utility (narzędzie kompresji),
command line (wiersz poleceń), 920 502
command line processor (procesor wiersza compact disc (dysk kompaktowy), 193
compressor (kompresor), 381
poleceń), 632 COMPACT II, 97
Compsurf, 98
command mode (tryb poleceń), 856 compact tape (taśma kompaktowa), 819
CompTIA, 98
command processor (interpreter poleceń), CompactFlash, 97
315 CompuServe, 98
CompactFlash Association, 97
command processor (procesor poleceń), computational (obliczeniowy), 531
CompactPCI, 97
632 compute (obliczać), 531
companding (kompansja), 379
command prompt (znak zachęty), 1003 compute bound, 98
compandor (kompandor), 379
command queuing (kolejkowanie computer (komputer), 381
poleceń), 377 companies (firmy), 237
computer animation (animacja
command set (zbiór poleceń), 990 Compaq, 97 komputerowa), 32
command shell (powłoka poleceń), 625 comparator (komparator), 379 computer architecture (architektura
COMMAND.COM, 97 compare (porównywanie), 618 komputera), 36
command-driven (sterowany Compass connector, 98 computer-assisted retrieval (wyszukiwanie
poleceniami), 774 compatibility (zgodność), 994 wspomagane komputerowo), 965
comment (komentarz), 378 compatibility mode (tryb zgodności), 857 Computer Associates, 99
comment out (wykomentować), 961 competitive access provider computer automatic virtual environment
(konkurencyjny dostawca dostępu), 397 (automatyczne komputerowe
commerce server (serwer komercyjny), środowisko wirtualne), 44
722 compilation (kompilacja), 379
computer center (centrum komputerowe),
Commercial Data Servers, 97 compile (kompilowanie), 380 86
commercial service provider (dostawca compile time (czas kompilacji), 117 computer conferencing (konferencja
usług komercyjnych), 170 compiler (kompilator), 379 komputerowa), 395

1029 indeks haseł angielskich
computer cracker (cracker komputerowy), computerized branch exchange connectoid (konektoid), 395
105 (skomputeryzowana centrala connector (złącze), 997
computer designer (projektant telefoniczna), 738
console (konsola), 397
komputerów), 645 computerphile (komputerofil), 391
ConsoleOne, 100
computer exchange (giełda computer-to-plate, 99
komputerowa), 255 consolidated server (serwer
computer-to-press, 99 skonsolidowany), 723
computer language (język komputerowy), Computex, 99
342 constant (stała), 768
computing platform (platforma constant bit rate (stała szybkość
computer lexicographer (leksykograf obliczeniowa), 596
komputerowy), 416 transmisji), 768
Computing Technology Industry constant ratio code (kod o stałych
computer literacy (wiedza komputerowa), Association, 99
919 proporcjach), 372
Compuware, 99 Constellation, 100
Computer Museum, 99
COMSAT, 99 consultant (konsultant), 398
computer on a chip (komputer
jednoukładowy), 384 Comspec, 99 consumable (materiał eksploatacyjny),
computer power (moc komputera), 473 CON, 99 449
Computer Press Association, 99 concentration (koncentracja), 393 consumer electronics, 100
computer readable (czytelny dla concentrator (koncentrator), 393 contact (kontakt), 398
komputera), 121 concentric (koncentryczny), 395 contact manager (mened er kontaktów),
Computer Recycling Center, 99 conceptual view (spojrzenie koncepcyjne), 454
computer science (nauka komputerowa), 762 contactless smart card (bezstykowa karta
504 Concert, 99 inteligentna), 55
computer security (bezpieczeństwo concrete superclass (konkretna nadklasa), container (kontener), 398
komputerowe), 53 397 content (zawartość), 990
Computer Security Act, 99 concurrency (współbie ność), 957 content aggregator (zbieracz informacji),
Computer Select, 99 concurrency control (sterowanie 990
computer services (usługi komputerowe), współbie nością), 773 Content Alliance, 100
885 Concurrent DOS, 99 content creator (twórca informacji), 861
computer shows (targi komputerowe), 819 concurrent licensing (licencje content delivery network (sieć agencji
computer system (system komputerowy), wielostanowiskowe), 417 informacyjnych), 729
789 concurrent operation (działanie content delivery services (usługi agencji
computer telephone integration (integracja współbie ne), 199 informacyjnych), 884
komputera z telefonem), 302 Concurrent PCI (współbie ne PCI), 957 content filter (filtr zawartości), 236
computer telephony (telefonia concurrent processing (programowanie content provider (agencja informacyjna),
komputerowa), 832 współbie ne), 644 24
computer vision syndrome (syndrom conditional branch (skok warunkowy), content server (serwer informacyjny), 722
zmęczonych oczu), 787 737 Content Smart Web Switch (przełącznik
computer--aided design (projektowanie conditioning (kondycjonowanie), 395 WWW Content Smart), 658
wspomagane komputerowo), 646 conductor (przewodnik), 664 contention (rywalizacja), 706
computer-aided engineering (in ynieria conferencing (konferencja), 395 contention resolution (rozstrzyganie
wspomagana komputerowo), 316 rywalizacji), 695
CONFIG.SYS, 99
computer-aided manufacturing (produkcja context (kontekst), 398
wspomagana komputerowo), 635 configuration (konfigurowanie), 396
configuration file (plik konfiguracyjny), context sensitive help (pomoc
computer-aided software engineering kontekstowa), 617
(tworzenie oprogramowania 599
wspomagane komputerowo), 860 configuration management (zarządzanie context switching (przełączanie
konfiguracją), 985 kontekstu), 653
computer-assisted learning (nauka
wspomagana komputerowo), 505 connect time (czas połączenia), 118 contextual search (wyszukiwanie
kontekstowe), 965
computer-based reference (informatory Connection Machine, 100
komputerowe), 300 contiguous (sąsiedni), 710
connection oriented (zorientowane na
computer-based training (trening połączenie), 1004 continuity check (sprawdzenie ciągłości),
komputerowy), 853 763
connection pooling (buforowanie
computercruiter, 99 połączeń), 69 continuous carrier (stała nośna), 768
computer-enhanced image (zdjęcie connectionless (bezpołączeniowy), 53 continuous composite servo (ciągłe
poprawiane komputerowo), 991 sterowanie zło one), 88
connectivity (łączność), 432
continuous forms (papier ciągły), 574

indeks haseł angielskich 1030
continuous tone (odcień ciągły), 535 cooperative processing (przetwarzanie corporate portal (portal korporacyjny),
contone printer (drukarka contone), 176 kooperacyjne), 662 620
contrast (kontrast), 398 coopetition, 101 Corporation for Open Systems, 103
control (kontrolka), 399 coordinate (współrzędna), 958 correlation (korelacja), 402
control ball (kulka sterująca), 407 Coordinated Universal Time, 101 corrupted file (uszkodzony plik), 886
control block (blok sterujący), 60 Copland, 101 corruption (uszkodzenie danych), 886
control break, 100 copper (miedź), 465 CorStream, 103
control character (znak sterujący), 1003 copper chip (miedziany układ scalony), COS, 103
465 COSE, 103
control code (kod sterujący), 373
copper trace (ście ka miedzi), 807 cosine (cosinus), 103
Control Data, 100
Coppermine, 101 cost/benefits analysis (analiza kosztów
control flow graph (graf kontroli
przepływu), 262 coprocessor (koprocesor), 401 i zysków), 31
control grid (siatka sterująca), 728 COPS, 101 cost-based query optimizer (kosztowy
copy (kopiowanie), 401 optymalizator zapytań), 403
control key (klawisz control), 366
copy and paste (kopiuj i wklej), 401 COTS, 103
control network (sieć sterująca), 731
copy buster (copy buster), 101 counter (licznik), 418
control panel (panel sterowania), 574
copy buster (program omijający country code (kod kraju), 371
control parallel (sterowanie równoległe),
773 zabezpieczenia oryginału), 639 country codes (kody krajów), 375
control program (program sterujący), 640 Copy Con, 101 Coupling Facility, 103
Control Program Facility, 100 copy protection (zabezpieczenie przed Courier, 103
kopiowaniem), 980 Courier modem (modem Courier), 477
control signal (sygnał sterujący), 785
copyleft, 101 courseware, 103
control unit (jednostka sterująca), 340
copyrights (prawa autorskie), 628 covert channel (kanał ukryty), 353
control variable (zmienna sterująca pętli),
1001 CORBA, 101 cow (cow), 103
controller (kontroler), 399 cordless phone (telefon bezprzewodowy), cow (krowa), 404
830
controller card (karta kontrolera), 355 CP, 103
core (rdzeń), 680
conventional memory (pamięć CP/M, 104
konwencjonalna), 571 core dump, 102
CPA, 103
conventional programming core frequency (częstotliwość rdzenia),
120 cPCI, 103
(programowanie konwencjonalne), 643
core logic (logika centralna), 423 CPE, 103
converged network (sieć zbie na), 731
core router, 102 CPF, 103
convergence (kowergencja), 403
core speed (szybkość rdzenia), 804 CPGA, 103
conversational (konwersacja), 399
core storage (pamięć rdzeniowa), 572 cpi, 103
conversion (konwersja), 399
Core System, 102 CPI-C, 104
converter (konwerter), 400
core/bus ratio (współczynnik CPLD, 104
convolutional code (kod konwolucyjny),
371 rdzeń/szyna), 958 CPM, 104
COO, 100 Corel, 102 CPO, 104
cooked, 100 Corel Office, 102 cps, 104
cookie, 100 Corel Paradox, 102 CPU, 104
cookie file (plik cookie), 598 Corel Quattro Pro, 102 CPU bound (limit CPU), 418
COOKIES.TXT, 100 Corel VENTURA, 102 CPU cache, 105
COOL, 100 Corel WordPerfect, 103 CPU chip (układ scalony CPU), 870
cool stuff (fajne rzeczy), 229 Corel WordPerfect Suite, 103 CPU clock (zegar CPU), 992
COOLBiz, 101 CorelDRAW, 103 CPU cooler (element chłodzący CPU),
CorelFLOW, 103 214
cooler (element chłodzący), 214
CorelRAID, 103 CPU ID, 105
COOLGen, 101
CorelSCSI, 103 CPU speed (szybkość CPU), 804
CoolTalk, 101
cornea gumbo, 103 CPU time, 105
cooperative multitasking
(wielozadaniowość kooperacyjna), 920 corona wire (przewód koronowy), 664 CPUmark, 105
CQFP, 105

1031 indeks haseł angielskich
CR, 105 crossware, 107 CTS, 109
CR/LF, 106 CRT, 107 CUA, 109
cracker, 105 CRUD, 107 cube, 109
CRAM, 105 crudware, 107 Cuckoo's egg (kukułcze jajo), 407
cramming, 105 crunch (przemiał danych), 658 CUI, 109
crapplet, 105 Crusoe processor (procesor Crusoe), 631 CUL, 109
crash, 105 cryogenics (kriogenika), 404 Curie point (punkt Curie), 667
crash recovery, 105 crypto, 107 curly brace (nawias klamrowy), 505
crawler, 105 crypto rage (crypto furia), 107 Current, 109
Cray, 105 cryptography (kryptografia), 405 current (aktualny), 26
Cray Computer, 106 cryptology (kryptologia), 406 current (prąd elektryczny), 629
Cray Research, 106 crystal (kryształ), 406 current directory (katalog bie ący), 359
CRC, 106 crystal oscillator (oscylator kryształowy), current loop (pętla prądowa), 588
CRC cards (karty CRC), 358 559 curses, 109
Creative Labs, 106 Crystal Reports, 107 cursor (kursor), 407
creative market (rynek twórczy), 706 crystalline (krystaliczny), 406 cursor keys (klawisze kursora), 367
credit (kredyt), 404 CSA, 107 CU-SeeMe, 109
Cricket Presents, 106 CSE, 107 custom ASIC, 109
crippled version, 106 CSIC, 107 custom software (oprogramowanie na
crippleware, 106 CSID, 107 zamówienie), 553
Cristina Foundation, 106 CSJS, 107 custom-cut CD (nietypowo wycinane
CSLIP, 107 CD), 517
criteria range (zakres kryteriów), 981
C-SLIP, 107 customer aggregator (zrzeszenie
critical ratio (współczynnik pilności), 957 klientów), 1005
CRLF, 106 CSMA/CA, 107
customer engineer, 109
CRM, 106 CSMA/CD, 107
customer premises equipment, 109
CromaClear monitor (monitor CSP, 107
customer relationship management, 109
CromaClear), 481 CSP BGA, 108
customized software (oprogramowanie
cron, 106 CSS, 108 zindywidualizowane), 555
crontab file (plik crontab), 598 CSS1, 108 customized software (zindywidualizowane
crop marks (znaki cięcia), 1003 CSS2, 108 oprogramowanie), 995
cross assembler, 106 CSTA, 108 customized toolbar (zindywidualizowany
cross compiler, 106 CSTN, 108 pasek narzędzi), 996
cross media, 106 CSU, 108 custom-shaped CD (CD o nietypowym
kształcie), 78
cross memory services (usługi cross CSU/DSU, 108
memory), 884 cut and paste (wytnij i wklej), 966
CSV, 108
cross platform, 106 CUT mode (tryb CUT), 855
CT, 108
cross post, 107 cut-through switch (przełącznik typu
CTE, 108 przetnij-przepuść), 656
cross promotion (cross-promocja), 107 CTFT, 108 CVF, 109
cross software, 107 CTI, 108 CVS, 109
Cross System Product, 107 CTIA, 108 CWIS, 109
cross tabulate (tabulacja skrośna), 817 Ctl, 108 cXML, 109
crossbar switch (wybierak krzy owy), 960 CTLIB, 108 cyber, 109
crossfoot, 107 CTO, 108 Cyber Promotions, 110
crosshatch, 107 CTOS, 108 cyberage (cyberwiek), 111
cross-linked file (pliki skrzy owane), 602 CTP, 108 CyberAngels, 110
cross-linked file (skrzy owane pliki), 739 Ctrl, 109 CYBERCAFE, 110
crossover cable (kabel krosujący), 349 Ctrl+Alt+Del, 109 CyberCash, 110
crosspoint switch (przełącznik krzy owy), Ctrl+Break, 109
655 cybercop (cyberglina), 110
Ctrl+C, 109 cybercrime (cyberprzestępstwo), 111
crosstalk (przesłuch), 660
Ctrl+S, 109

indeks haseł angielskich 1032
cybercrook (cyberoszust), 110 daisy chain (łańcuszek), 431 data control department (dział kontroli
CyberDildonics, 110 daisy wheel, 123 danych), 199
Cyberdog, 110 DAL, 123 data conversion (konwersja danych), 400
cyberjournal (cyberdziennik), 110 damping (tłumienie), 844 Data D-2, 125
cyberlibertarianism (cyberlibertarianizm), DAMS, 124 data declaration (deklaracja danych), 132
110 dangerous extensions (niebezpieczne data definition (definicja danych), 131
cyberlibrarian (cyberbibliotekarz), 110 rozszerzenia), 515 data description language (język opisu
cybermall (internetowe centrum DAO, 125 danych), 343
handlowe), 312 DAP, 125 data dictionary (słownik danych), 751
cybernaut (cybernauta), 110 DAQ, 125 data division (sekcja danych), 717
cybernetics (cybernetyka), 110 DAR, 125 data element (element danych), 215
cyberpunk, 111 dark current (prąd „ciemny”), 629 data encryption (szyfrowanie danych),
cybersex, 111 805
dark fiber (ciemne włókno), 89
cyberslacker (cyberpró niak), 110 data entry (wprowadzanie danych), 956
darkened datacenter, 125
cybersleuth (cyberdetektyw), 110 data entry department (dział
Darlington circuit (obwód Darlingtona), wprowadzania danych), 199
cyberspace (cyberprzestrzeń), 111 533
data entry operator (operator
cybersquatting (cyberprzywłaszczanie), DARPA, 125 wprowadzający dane), 548
111 DARS, 125 data error (błąd danych), 62
cyberwar (cyberwojna), 111 DAS, 125 data field (pole danych), 615
cyberworld (cyberświat), 111 DASD, 125 data file (plik danych), 598
cyborg, 111 Dashboard, 125 data flow (przepływ danych), 659
cybrarian, 111 DASL, 125 data flow diagram (diagram przepływu
cycle (cykl), 116 DAT, 125 danych), 134
cycle stealing (kradzie cykli), 403 data (dane), 124 data fork (blok danych), 60
cycle time (czas cyklu), 117 Data Accelerator, 125 data format (format danych), 240
cycles per second (cykle na sekundę), 117 Data Access Language, 125 Data General, 126
cyclical redundancy checking data acquisition (pozyskiwanie danych), Data General One, 126
(sprawdzenie nadmiarowości 626
cyklicznej), 763 data glove (rękawica „danych”), 685
data aging (postarzanie danych), 621 data hiding (ukrywanie danych), 871
cyclomatic complexity (liczba
niezale nych ście ek decyzyjnych), 417 data availability (dostępność danych), 171 data hygiene (higiena danych), 275
CYCOLOR, 111 data bank (bank danych), 49 data independence (niezale ność danych),
cylinder, 117 data bits (bity danych), 59 518
cylinder skew (przesunięcie cylindra), 660 data broadcast (nadawanie danych), 497 data integrity (integralność danych), 302
cylith (cylit), 117 data carousel (karuzela danych), 358 Data Interchange Format, 126
Cyrix, 117 data carrier (nośnik danych), 522 data item (jednostka danych), 340
D&B Software, 123 data cartridge (kartrid danych), 358 data legibility (czytelność danych), 121
D/A converter (konwerter D/A), 400 data cassette (kaseta danych), 358 data library (biblioteka danych), 56
D/CAS, 128 Data Cell (komórka danych), 378 data line (ście ka danych), 807
D/DAT, 129 data code (kod danych), 371 data line monitor (monitor ście ki
data collaboration (współpraca danych), danych), 481
D1, 123
958 data link (łącze danych), 431
D2, 123
data collection (zbieranie danych), 990 data link escape (znak kontrolny łącza
D2C, 123 danych), 1002
data communications (komunikacja
D3, 123 cyfrowa), 392 data link layer (warstwa łącza danych),
D3D, 123 data communications equipment 908
D4, 123 (urządzenia do komunikacji cyfrowej), data link protocol (protokół łącza danych),
D5, 123 879 647
DAB, 123 data compression (kompresja danych), Data Link Switching (przełączanie łącza
380 danych), 653
DAD, 123
data conferencing (telekonferencja z data loading (ładowanie danych), 431
daemon (demon), 133 wymianą danych), 832 data management (zarządzanie danymi),
DAFS, 123 985

1033 indeks haseł angielskich
data management system (system data transmission (transmisja danych), DB EXPO, 127
zarządzania danymi), 794 848 DB to DB adapter (adapter DB-DB), 20
data manipulation (manipulowanie data transparency (przezroczystość DB/DC, 127
danymi), 442 danych), 664
DB2/400, 127
data manipulation language (język data type (typ danych), 861
manipulowania danymi), 342 DB2/6000, 127
data vaulting (składowanie danych), 737
data mart (tematyczna hurtownia danych), DB-25, 127
data visualization (wizualizacja danych),
834 949 DB-37, 127
data migration (migracja danych), 466 DATA/DAT, 126 DB-50, 127
data mining (eksploracja danych), 211 database cursor (kursor bazy danych), 408 DB-9, 127
data mirroring (klonowanie danych), 369 database driver (sterownik bazy danych), dBASE, 127
data model (model danych), 474 774 dBASE compiler (kompilator dBASE),
data modem (modem do danych), 477 database engine (silnik bazy danych), 732 379
data module (moduł danych), 479 database machine (maszyna bazy danych), dBASE Mac, 127
data network (sieć danych), 729 446 DBCS, 127
data packet (pakiet danych), 566 database management system (system DBEF, 127
zarządzania bazami danych), 794 DBF file (plik DBF), 598
data parallel, 126
database manager (mened er baz danych), DBLIB, 127
data processing (przetwarzanie danych), 454
662 DBMS, 128
database program (program bazodanowy),
Data Processing Management 636 DBMS (SZBD), 800
Association, 126 DBOMP, 128
database publishing (publikowanie baz
data processor (procesor danych), 632 danych), 666 DBQ, 128
data projector (projektor danych), 645 database server (serwer baz danych), 721 DBS, 128
Data Propagator (pompa danych), 617 database system (system bazodanowy), dBXL, 128
data rate (częstotliwość danych), 119 788 DC, 128
data recovery (odzyskiwanie danych), 538 database trigger (wyzwalacz bazy DC/OSx, 129
data repository (składnica danych), 737 danych), 967
DC-2000, 128
data representation (reprezentacja databases (bazy danych), 50
DCA, 128
danych), 684 DataBlade, 126
DCC, 128
data scrubbing (oczyszczanie danych), DataBolts, 126
535 DCD, 128
datacenter (centrum danych), 85
data set (zbiór danych), 990 DCE, 128
datacenter manager (mened er centrum
data set ready, 126 danych), 454 DCI, 128
data sharing (współu ytkowanie danych), datacom, 126 d-cinema, 128
958 datacom analyst, 126 DCL, 128
data signal (sygnał danych), 785 DataEase, 126 DCMS, 129
data sink (wejście (wpust) danych), 913 datagram, 126 DCOM, 129
data sizes (rozmiary danych), 694 DataHub, 126 DCS, 129
data source (źródło danych), 1007 DataPhone, 126 DCT, 129
data store (magazyn danych), 437 dataport (port danych), 618 DD, 129
data stream (stumień danych), 781 Dataquest, 126 DD2, 129
data striping (paskowanie danych), 577 DataStage, 126 DDBMS (Distributed Database
data structure (struktura danych), 778 Management System), 139
DataWorks, 126
data switch (przełącznik danych), 654 DDC, 129
date math (arytmetyka dat), 38
data synchronization (synchronizacja DDC1, 129
date windowing (przesłanianie dat), 660
danych), 786 DDC-1, 129
daughterboard (karta pomocnicza), 356
data system (system danych), 788 DDC2, 129
DAV, 127
data terminal ready, 126 DDC-2, 129
DAVID, 127
data transfer (transfer danych), 847 DDCMP, 129
dazdee (dazdi), 127
data transfer rate (prędkość transferu DDE, 129
danych), 630 DB, 127
DDL, 129
DB connector (wtyczka DB), 959
DDM, 129

indeks haseł angielskich 1034
DDML, 129 DECmcc, 130 de-lurk (wyjście z ukrycia), 961
DDN, 129 DECnet, 130 DEM, 132
DDN NIC, 129 decode (zdekodować), 991 DEMA, 132
DDNS, 129 decoder (dekoder), 132 demand dial routing (routing dial-up na
DDOS, 129 decollator (oddzielacz), 536 ądanie), 691
DDP, 129 decompiler (dekompilator), 132 demand paging (stronicowanie na
ądanie), 777
DDR DRAM, 130 decompress (zdekompresować), 991
demand processing (przetwarzanie ądań),
DDR SDRAM, 130 decrement (dekrementować), 132 664
DDS, 130 decrypt (odszyfrować), 537 demarcation point (punkt demarkacyjny),
DDS1, 130 DeCSS, 130 667
DDS-1, 130 DECstation, 131 demilitarized zone (strefa
DDS2, 130 DECsystem, 131 zdemilitaryzowana), 777
DDS-2, 130 DECT, 131 Demo Conference, 133
DDS3, 130 DECtalk, 131 Demo II, 133
DDS-3, 130 DECwindows, 131 demodulate (zdemodulować), 991
DDWG, 130 dedicated channel (kanał wydzielony), demoware, 133
de facto standard (faktyczny standard), 353 demultiplex (zdemultipleksować), 991
230 dedicated line (linia wydzielona), 419 DEN, 133
de iure standard (oficjalny standard), 540 dedicated service (usługa dedykowana), denial of service (odmowa obsługi), 536
dead link (zerwane łącze), 992 884 denial of service attack (atak odmowy
dead tree (martwe drzewo), 445 deep linking (głębokie łączenie), 257 obsługi), 40
deadlock (martwy punkt), 445 deep Web (głęboka strona Web), 257 denizen (mieszkaniec), 465
deallocate (zdealokować), 991 default (wartość domyślna), 909 densitometer (densymetr), 133
DeBabelizer, 130 default directory (katalog domyślny), 360 density (gęstość), 254
Debit (debet), 130 default drive (domyślny napęd), 145 departmental computing (przetwarzanie
default font (czcionka domyślna), 118 wydziałowe), 664
Deblock (odblokowanie), 535
default name (nazwa domyślna), 505 dependent segment (segment zale ny),
Debug („odpluskwienie”, debugowanie), 717
536 default profile (profil domyślny), 635
deprecate (zaniechać), 982
debugger, 130 Defragger (defragmentator), 131
DES, 133
DEC, 130 defragment (zdefragmentować (dysk), 991
descender, 133
decay (zanikanie), 982 degauss (rozmagnesować), 693
descending sort (sortowanie malejące),
decentralized processing (przetwarzanie degausser (demagnetyzer), 132 758
zdecentralizowane), 664 degrees of freedom (stopnie swobody), Deschutes, 133
decibel (decybel), 131 775
descriptor (deskryptor), 134
decimal (dziesiętny), 200 Deja.com, 131
deserialize (zdeserializować), 991
decimal based (oparty na systemie DejaNews, 131
dziesiętnym), 545 deshoots, 133
DEL key (klawisz DEL), 367
decision instruction (instrukcja wyboru), design optimization (optymalizacja
delay equalization (wyrównywanie projektowania), 556
302 opóźnień), 963
decision making (podejmowanie decyzji), DesignCAD, 133
delay line (linia opóźniająca), 419
609 Designer, 133
delayed binding (późne wiązanie), 627
decision support system (system Designer/2000, 133
wspomagania decyzji), 794 delete (usunąć), 886
desk accessory, 133
decision table (tabela decyzji), 812 delimiter (separator), 719
desk checking (sprawdzanie przy desce),
decision tree (drzewo decyzyjne), 182 deliverable (wynik), 963 763
DecisionSuite, 130 Dell, 132 DeskJet, 133
Deck, 130 Delphi, 132 Deskpro, 133
declaration (deklaracja), 131 Delphi Forums, 132 desktop (pulpit-desktop), 666
declarative language (język delta, 132 desktop computer (komputer typu
deklaratywny), 342 delta frame (ramka przyrostowa), 678 desktop), 391
DECmate, 130 delta modulation (modulacja delta), 479 desktop device (desktop device), 133

1035 indeks haseł angielskich
desktop device (urządzenie biurkowe), Device Manager (mened er urządzeń), differential backup (ró nicowa kopia
880 455 zapasowa), 702
desktop enhancer (rozszerzenie pulpitu), device name (nazwa urządzenia), 506 differential configuration (konfiguracja
700 device resolution (rozdzielczość ró nicowa), 396
desktop lockdown (blokada pulpitu), 61 urządzenia), 693 differential PCM (ró nicowa PCM), 702
desktop lockdown (zablokowanie pulpitu), DFP, 134 Differential SCSI (ró nicowe SCSI), 702
981 Dfs, 134 differential updating (uaktualnienie
Desktop Management Interface, 133 DFSMS, 134 ró nicowe), 863
Desktop Management Task Force, 133 DFT mode (tryb DFT), 855 differentiated services (zró nicowane
desktop manager (mened er pulpitu), 455 usługi), 1004
DG, 134
desktop media (cyfrowe media), 113 Diffie-Hellman, 135
DG/UX, 134
desktop presentations (cyfrowe Diffie-Helman, 135
DHCP, 134
prezentacje), 113 diffraction (dyfrakcja), 191
DHCP server (serwer DHCP), 722
desktop publishing (DTP), 186 diffraction grating (siatka dyfrakcyjna),
Dhrystones, 134 728
desktop switch (przełącznik), 654
DHTML, 134 Diffserv, 135
desktop videoconferencing (prowadzenie
komputerowej wideokonferencji), 649 DIA, 134 diffusion (dyfuzja), 191
deskview, 133 Diablo emulation (emulacja Diablo), 218 DigiBoard, 135
DeskWriter, 133 diacritical (znak diakrytyczny), 1002 DigiCash, 135
DESQview, 133 diagnostic board (karta diagnostyczna), digispeak (skróty internetowe), 738
353
DESQview/X, 133 digit (cyfra), 111
diagnostic tracks (ście ki diagnostyczne),
detail file (plik szczegółów), 601 808 digital (cyfrowy), 113
DETI, 134 diagnostics (diagnostyka), 134 Digital AMPS, 135
developer, 134 diagramming program (program do digital appliance (urządzenie cyfrowe),
Developer/2000, 134 tworzenia diagramów), 638 880
developer's toolkit (niezbędnik dialer, 135 digital asset (cyfrowe aktywa), 112
programisty), 518 DIALOG, 135 digital asset management system (system
development cycle (cykl tworzenia zarządzania cyfrowymi aktywami
dialog box (okno dialogowe), 541 firmy), 794
oprogramowania), 116
dial-up adapter (karta dial-up), 353 digital audio (cyfrowy dźwięk), 114
development environment (środowisko
programistyczne), 809 dial-up line (linia dial-up), 419 digital audio disc, 135
development system (system dial-up network (sieć dial-up), 729 digital audio encoding system (system
programistyczny), 792 dial-up networking, 135 kodowania cyfrowego dźwięku), 789
development tool (narzędzie dial-up services (usługi dial-up), 885 digital audio extraction (odczytywanie
programistyczne), 503 diazo film (film diazo), 234 cyfrowego dźwięku), 536
device (urządzenie), 880 diazo film (film diazo), 234 digital audio player (cyfrowy odtwarzacz
device adapter (adapter sprzętowy), 21 dźwięku), 115
DIB, 135
device address (adres urządzenia), 23 digital audio tape (cyfrowa taśma audio),
dibit, 135 112
Device Bay, 134 DIBOL, 135 digital camera (kamera cyfrowa), 350
device context (kontekst urządzenia), 398 Dick Tracy watch (zegarek Dicka Tracy), digital camera storage (pamięć cyfrowego
device control character (znak kontroli 992 aparatu fotograficznego), 570
urządzenia), 1002 dictionary method (metoda słownikowa), digital cash (cyfrowa gotówka), 112
device control character (znak sterowania 457
urządzeniem), 1003 digital cellphone (cyfrowy telefon
DID, 135 komórkowy), 116
device dependent (zale ny od urządzenia), Die (kość), 403
982 digital certificate (certyfikat cyfrowy), 86
dielectric (dielektryk), 135 digital channel (kanał cyfrowy), 351
device driver (sterownik urządzenia), 775
DIF, 135 digital cinema (cyfrowe kino), 113
device enumeration (wyliczenie
urządzeń), 962 Difference Engine (maszyna ró nicowa), digital circuit (obwód cyfrowy), 533
448
device independent (niezale ny od digital coins (cyfrowe monety), 113
urządzenia), 518 difference keying (kluczowanie
ró nicowe), 370 digital commerce (cyfrowy handel), 114
device level (poziom urządzenia), 626 digital communications (cyfrowa
Differential Analyzer (analizator
ró niczkowy), 31 łączność), 112

indeks haseł angielskich 1036
digital computer (komputer cyfrowy), 384 digital photography (fotografia cyfrowa), digitizer tablet (tablet), 814
digital content (cyfrowe treści), 113 243 dimension (wymiar), 962
digital content creation (tworzenie digital photography sites (strony dimensioning (wymiarowanie), 963
cyfrowych treści), 860 poświęcone fotografii cyfrowej), 778
DIMM, 136
digital content management system digital picture frame (cyfrowa ramka do
zdjęć), 112 DIN connector (złącze DIN), 997
(system zarządzania cyfrowymi
treściami), 794 digital postage (cyfrowe znaczki Dingbats, 136
digital convergence (cyfrowa zbie ność), pocztowe), 113 diode (dioda), 136
112 digital postcard (cyfrowe kartki diode laser (laser diodowy), 412
digital copy machine (cyfrowa kopiarka), pocztowe), 112 DIP, 137
112 Digital PowerLine, 136 DIP switch (przełącznik DIP), 654
digital cross-connect (zwrotnica cyfrowa), digital printing (cyfrowy druk), 114 DIR, 137
1006 digital proofing (cyfrowe wydruki DirecPC, 138
digital CRT (cyfrowy CRT), 114 próbne), 113
direct access (dostęp swobodny), 171
digital darkroom (cyfrowa ciemnia), 111 digital radio (cyfrowe radio), 113
direct access method (metoda
digital data (cyfrowe dane), 112 digital recording (nagrywanie cyfrowe), swobodnego dostępu), 458
digital domain (domena cyfrowa), 145 498
direct access storage device (urządzenie
digital effects (efekty cyfrowe), 208 digital remaster (cyfrowy remastering), o dostępie swobodnym), 881
115
digital electronics (elektronika cyfrowa), direct attached storage (bezpośrednio
214 Digital Research, 136 przyłączona pamięć masowa), 54
digital elevation model (cyfrowy model digital rights management (zarządzanie direct broadcast satellite (satelita
wzniesień), 115 cyfrowymi prawami), 985 nadawania bezpośredniego), 710
digital envelope (cyfrowa koperta), 112 digital satellite radio (cyfrowe radio direct current (prąd stały), 629
satelitarne), 113
Digital Equipment, 136 direct data entry (bezpośrednie
digital signal (sygnał cyfrowy), 785 wprowadzanie danych), 54
digital film (cyfrowy film), 114
digital signal processing (cyfrowe direct inward dialing (bezpośrednie
digital greeting card (elektroniczna karta przetwarzanie sygnałów), 113
pocztowa), 213 telefonowanie na numery wewnętrzne),
digital signature (podpis elektroniczny), 54
digital hearing aid (cyfrowy aparat 610
słuchowy), 114 direct memory access (bezpośredni dostęp
digital subscriber line (cyfrowa linia do pamięci), 53
digital home (cyfrowy dom), 114 abonencka), 112 direct overwrite (bezpośrednie
digital ID, 136 Digital SVD, 136 nadpisywanie), 54
digital loop carrier (cyfrowa pętla digital tablet (cyfrowy tablet), 116 Direct PC, 138
telekomunikacyjna), 112
digital TV (telewizja cyfrowa), 833 Direct Rambus, 138
digital mapping (cyfrowe tworzenie map),
113 Digital UNIX, 136 direct thermal printer (drukarka
digital VCR (magnetowid cyfrowy), 440 termiczna), 180
digital media management system (system
zarządzania cyfrowymi mediami), 794 Digital Versatile Disc (uniwersalny dysk direct view storage tube (tuba wizyjna),
cyfrowy), 875 859
digital money (cyfrowe pieniądze), 113
digital video (cyfrowe wideo), 113 Direct3D, 138
digital monitor (monitor cyfrowy), 481
Digital Video Disc (cyfrowy dysk wideo), direct-connect modem (modem
Digital Nervous System (cyfrowy system bezpośredni), 477
nerwowy), 115 114
digital video effects (cyfrowe efekty DirectDraw, 138
digital newscaster (cyfrowy prezenter
pogody), 115 wideo), 112 DirectInput, 138
digital nonlinear editing (cyfrowa edycja digital wallet (cyfrowy portfel), 115 directional lighting (oświetlenie
nieliniowa), 111 digital watermark (cyfrowy znak wodny), kierunkowe), 561
digital offset color press (kolorowa 116 Director, 138
cyfrowa drukarka offsetowa), 378 digital zoom (cyfrowy zoom), 1004 directory enabled networks (sieci
digital PABX (cyfrowy PABX), 115 Digital8, 136 katalogowe), 728
digital paper (cyfrowy papier), 115 digitally signed (podpisany cyfrowo), 611 directory listings (strony katalogowe), 777
digital payment service (usługa cyfrowych DigitalPaper, 136 directory management (zarządzanie
płatności), 884 katalogami), 985
Digital-S, 136
digital PBX (cyfrowy PBX), 115 directory server (serwer katalogowy), 722
digital-to-analog converter (konwerter
Digital PC, 136 cyfrowo-analogowy), 400 Directory Server Agent, 138
digital phone (telefon cyfrowy), 830 digitize (zdigitalizować), 991 directory service (usługa katalogowa), 884

1037 indeks haseł angielskich
directory tree (drzewo katalogów), 182 disk management (zarządzanie dyskiem), distributed file system (rozproszony
DirectPlay, 138 985 system plików), 695
DirectSound, 138 Disk Manager, 139 distributed function (działalność
disk memory (pamięć dyskowa), 570 rozproszona), 199
DirectX, 138
disk mirroring (klonowanie dysków), 370 distributed intelligence (inteligencja
dirty bit (brudny bit), 67 rozproszona), 303
dirty data (brudne dane), 67 disk optimizer (optymalizator dysku), 556
distributed logic (logika rozproszona), 424
DirXML, 138 disk pack (pakiet dyskowy), 566
Distributed Management Environment,
DIS, 138 disk parameters (parametry dysków), 575 139
disassembler (disasembler), 130 disk partition (partycja dyskowa), 576 distributed objects (obiekty rozproszone),
disaster recovery (plan kryzysowy), 595 disk striping (paskowanie dysków), 577 531
disc, 138 disk-at-once, 139 distributed printer (drukarka rozproszona),
Diskcopy, 139 178
disc fixation (finalizacja dysku), 236
diskless workstation (bezdyskowa stacja distributed processing (przetwarzanie
disc-at-once, 138 rozproszone), 662
robocza), 53
Discoverer/2000, 138 distribution disk (dysk dystrybucyjny),
disks (dyski), 197
discrete (jednostka), 340 193
DISOSS, 139
discrete component (część elektroniczna), Distribution Media Format, 139
120 dispatch radio (radio nadawcze), 675
dithering (rozstrząsanie), 701
discrete cosine transform (dyskretne Dispatcher (dyspozytor), 199
Ditto drive (napędy Ditto), 501
transformacje cosinusowe), 198 dispersion (dyspersja), 198
Divestiture (wyzucie z własności), 967
discrete manufacturing (produkcja dispersion compensator (kompensator
monta owa), 635 dyspersji), 379 divide overflow (przepełnienie przy
dzieleniu), 658
discrete multitone (dyskretny wieloton), dispersion shifted fiber (włókno
198 zabezpieczone przez dyspersją), 952 Divx, 139
discretionary hyphen (znak podziału Display (wyświetlać), 966 DIX standard (standard DIX), 768
wyrazu), 1003 display adapter, graphics board, graphics DL/1, 139
discussion thread (wątek dyskusji), 910 card, video card, video display board, DLC chip (układ DLC), 865
Disintermediation (pomijanie video display card (karta graficzna), 354 DLCI, 139
pośredników), 617 display cycle (cykl wyświetlania), 116 DLL, 139
Disk (dysk), 192 Display Data Channel, 139 DLP, 139
disk access (dostęp do dysku), 170 display device (wyświetlacz), 965 DLS server (Server DLC), 719
disk access time (czas dostępu do dysku), display element (element graficzny), 215 DLSw, 140
117 display entity (jednostka graficzna), 340 DLT, 140
disk array (macierz dyskowa), 433 display list processor (procesor listy DM, 141
disk based (dyskowy), 198 wyświetlania), 632
DMA, 141
disk cache (pamięć podręczna dysku), 572 display modes (tryby wyświetlania), 858
DMA-33, 141
disk cartridge (kartdrid dyskowy), 358 Display PostScript, 139
DMA-66, 141
disk compression (kompresowanie dysku), display resolution (rozdzielczość
381 ekranowa), 692 DMD, 141
disk controller (kontroler dysków), 399 display screen (ekran), 210 DME, 141
disk drive (napęd dyskowy), 500 display terminal (terminal ekranowy), 835 DMF, 141
disk dump (zrzut dysku), 1005 DisplayWrite, 139 DMI, 141
disk duplexing (dupleksowanie dysków), distance learning (nauka na odległość), DMPL, 141
187 505 DMS, 141
disk duplicator (duplikator dysków), 187 distance vector protocol (protokół wektora DMT, 142
disk emulator (emulator dysku), 218 odległości), 649 DMTF, 142
disk failure (awaria dysku), 46 Distributed Computing Environment, 139 DMZ, 142
disk farm (farma dysków), 230 distributed data processing (rozproszone DNIS, 142
przetwarzanie danych), 695
disk file (plik dyskowy), 598 DNS, 142
distributed database (rozproszona baza
disk format (format dysku), 240 danych), 695 DNS parking (parkowanie domeny), 576
disk grooming (oczyszczanie dysku), 535 distributed feedback laser (rozproszony do loop (pętla do), 587
disk image (obraz dysku), 532 laser zwrotny), 695 do nothing instruction (instrukcja jałowa),
301

indeks haseł angielskich 1038
doc file (plik DOC), 598 DOM, 145 DOS buffers=, 148
docking station (stacja dokująca), 767 domain (domena), 145 DOS cache (pamięć podręczna DOS-a),
DocObjects, 143 domain controller (kontroler domen), 399 572
DoCoMo, 143 domain name (nazwa domeny), 505 DOS Cd, 148
docs, 143 domain name address (adres domeny), 22 DOS Chdir, 148
DOCSIS, 143 domain name system (system nazw DOS Chkdsk, 148
Doctor Watson, 143 domen), 790 DOS CHKSTATE.SYS, 148
DocuComp, 143 domain namespace (przestrzeń nazw DOS Choice, 148
domen), 660 DOS clean boot (DOS — rozruch
document (dokument), 143
domain naming system (system „czysty”), 163
document centric (zorientowany nazewnictwa domen), 790
dokumentowo), 1004 DOS Cls, 149
domain squatting (przywłaszczanie DOS combining files (DOS — łączenie
document collaboration (wspólna praca domen), 665
nad dokumentami), 957 plików), 157
domain-specific language (język DOS command (polecenie DOS-a), 616
document handling (obsługa domenowy), 342
dokumentów), 532 DOS COMMAND.COM, 149
dominant carrier (operator dominujący),
document image processing 548 DOS Comp, 149
(przetwarzanie obrazów dokumentów), DOS comparing files (DOS —
662 Domino, 145
porównywanie plików), 161
document imaging (zarządzanie obrazami donating old equipment (podarowanie
starego sprzętu), 609 DOS compressing files (kompresowanie
dokumentów), 986 plików w DOS-ie), 381
document management (zarządzanie door (drzwi), 182
DOS compression ratios (DOS —
dokumentami), 985 doorway mode (tryb wejścia), 856 współczynnik kompresji programu
document management system (system doorway page (strona wejściowa), 777 DoubleSpace), 168
zarządzania dokumentami), 794 dopant (domieszka), 145 DOS Comspec, 149
document mark (znacznik dokumentu), doping (domieszkowanie), 145 DOS CONFIG.SYS, 149
1002
Doppler effect (efekt Dopplera), 208 DOS Copy, 149
document processing (przetwarzanie
dokumentów), 662 Doppler radar (radar Dopplera), 675 DOS Copy con, 150
document publishing software Doppler shift (przesunięcie Dopplera), DOS Ctty, 150
(oprogramowanie do składu 660 DOS data recovery (DOS
dokumentów), 552 DOS %, 145 — odzyskiwanie danych), 159
document retrieval (wyszukiwanie DOS ., 145 DOS Date, 150
dokumentów), 965 DOS .., 145 DOS Debug, 150
document sharing (współu ytkowanie DOS /, 145 DOS Defrag, 150
dokumentów), 958
DOS ::, 145 DOS Del, 150
document source (źródło dokumentu),
1007 DOS , 145 DOS Deltree, 151
document viewer (przeglądarka DOS 5, 146 DOS device names (DOS — nazwy
dokumentów), 651 DOS 6, 146 urządzeń), 159
documentation (dokumentacja), 144 DOS 7, 146 DOS device=, 151
DOD, 143 DOS Abort, Retry, 146 DOS Devicehigh, 151
dog bone (nalepka holograficzna), 499 DOS antivirus (DOS — program DOS Dir, 151
DOI, 143 antywirusowy), 162 DOS Dircmd, 151
DOJ, 143 DOS Append, 146 DOS directories (DOS — katalogi), 155
DOLAP, 144 DOS archive files (DOS — pliki DOS directory rulet (DOS — reguły
archiwalne), 602 postępowania z katalogami), 162
Dolby, 144
DOS Assign, 146 DOS disk cache (DOS — bufor
Dolby AC-3, 144 dyskowy), 148
DOS Attrib, 146
Dolby Digital, 144 DOS Diskcomp, 151
DOS AUTOEXEC.BAT, 147
Dolby Pro Logic, 144 DOS Diskcopy, 152
DOS backslash (ukośnik odwrotny), 871
Dolby Stereo, 144 DOS Dos, 152
DOS Backup/Restore, 147
Dolby Surround, 144 DOS Doskey, 152
DOS batch file (DOS — plik wsadowy),
Dolch, 144 160 DOS DoubleSpace, 152
dollar sign (znak dolara), 1002 DOS Break, 148 DOS Dozen (dwunastka DOS-a), 190

1039 indeks haseł angielskich
DOS drive identification (identyfikacja DOS Md, 157 DOS switching directories (DOS —
napędów w DOS-ie), 292 DOS Mem, 157 zmiana katalogu), 168
DOS DRIVER.SYS, 153 DOS Memmaker, 158 DOS Sys, 165
DOS Drivparm, 153 DOS memory manager (DOS DOS Sys files (pliki .SYS), 602
DOS duplicate file names (DOS — mened er pamięci), 158 DOS system file (DOS — plik
— duplikaty plików), 153 DOS Mirror, 158 systemowy), 160
DOS Editor (DOS Edit), 153 DOS Mkdir, 158 DOS Task Swapper, 166
DOS Edlin, 153 DOS Mode, 158 DOS text file (DOS-owy plik tekstowy),
DOS EMM386.EXE, 153 170
DOS More, 158
DOS environment (DOS — środowisko), DOS Time/Date, 166
DOS Move, 158
166 DOS Tree, 166
DOS MSAV, 159
DOS Erase, 153 DOS Type, 166
DOS Msbackup, 159
DOS error messages (DOS-owe DOS UMA, U MB, 166
komunikaty o błędach), 169 DOS MSD, 159
DOS Undelete, 166
DOS Exit, 153 DOS on Mac Card (karta DOS on Mac),
353 DOS Unformat, 167
DOS Expand, 153 DOS upper memory (pamięć wy sza), 573
DOS online help (DOS — system
DOS extender (rozszerzenie DOS-a), 700 pomocy), 165 DOS Ver, 167
DOS extensions (DOS — rozszerzenie DOS optimizing memory (DOS DOS Verify, 167
nazwy pliku), 163 — optymalizacja pamięci), 160 DOS versions (DOS — wersje systemu),
DOS Fastopen, 153 DOS Path, 160 167
DOS FAT, 153 DOS Path (DOS — ście ki), 166 DOS Vol, 167
DOS FC, 153 DOS path name (DOS — ście ka DOS Vsafe, 167
DOS FCB, 154 dostępu), 165 DOS wild cards (DOS — symbole
DOS Fdisk, 154 DOS pipes (DOS — potoki), 161 wieloznaczne), 165
DOS file (plik DOS-owy), 598 DOS Print, 161 DOS window (okno DOS-a), 541
DOS file names (DOS — nazwy plików), DOS prompt (DOS — znak zachęty), 168 DOS Xcopy, 168
159 DOS Rd, 162 DOS/V, 171
DOS file transfer (DOS — przesyłanie DOS Recover, 162 DOS/VS, 171
plików), 162
DOS redirection (DOS DOS/VSE, 171
DOS files=, 154 — przekierowanie), 162 DOS/Win, 171
DOS filters & pipes (filtry i potoki DOS Rem, 162
w DOS-ie), 236 DOS/Windows, 171
DOS Rename, 162 DOS/Windows format (formatowanie
DOS Find, 154
DOS Replace, 163 w DOS/WINDOWS), 240
DOS Format, 154
DOS restoring disks (DOS DOSmark, 169
DOS hidden file (DOS — plik ukryty), — odzyskiwanie zawartości dysku),
160 Dosshell, 170
159
DOS high, 155 Dot (kropka), 404
DOS Rmdir, 163
DOS high memory (DOS dot address (adres kropkowy), 23
DOS root (katalog główny w DOS-ie),
— pamięć wysoka), 160 360 dot addressable (adresowalny na poziomie
DOS HIMEM.SYS, 155 kropek), 23
DOS ScanDisk, 163
DOS Interlink, 155 dot band matrix printer (drukarka
DOS Set, 163 obręczowo-mozaikowa), 178
DOS internal command (DOS DOS Setver, 163
— polecenie wewnętrzne), 161 dot bomb, 171
DOS Share, 163 dot chart (wykres kropkowy), 961
DOS internal command (polecenie
wewnętrzne), 616 DOS Shell (powłoka DOS-a), 625 dot gain (przyrost punktu rastrowego),
DOS Join, 155 DOS SIZER.EXE, 163 665
DOS key commands (DOS DOS SmartDrive, 163 dot leader tab, 172
— polecenia klawiaturowe), 161 DOS Sort, 164 dot matrix (mozaika), 486
DOS Label, 157 DOS stacks=, 164 dot matrix printer (drukarka mozaikowa),
DOS laplink, 157 DOS startup options (DOS 177
DOS Lastdrive, 157 — opcje rozruchowe), 159 dot Net, 172
DOS Loadfix, 157 DOS Subst, 164 dot pitch (plamka), 595
DOS Loadhigh, 157 DOS switch (DOS — przełącznik), 162 dot.com, 172

indeks haseł angielskich 1040
dotcom, 172 Dr. Solomon’s, 173 DS, 182
dot-com, 172 Dr. Watson, 173 DS/DD, 183
dot-com company (dot-com), 172 Drafix CAD, 173 DS/HD, 183
dot-con, 172 draft mode (tryb roboczy), 856 DS0, 182
dotTV, 172 drag (przeciągnąć), 650 DS1, 182
double buffering (podwójne buforowanie), drag and drop (przeciągnij i upuść), 650 DS2, 182
612 drag lock (przeciąganie z blokadą), 650 DS3, 182
double byte characters (znaki Drain (dren), 174 DS4, 182
dwubajtowe), 1003
DRAM, 173 DSA, 182
double click (dwukrotne kliknięcie), 190
D-RAM, 173 DSD, 183
double density (podwójna gęstość), 612
DRAW, 173 DSD AC-3, 183
double dots (dwie kropki), 190
drawing program (program do rysowania), DSL, 183
double extension (podwójne 637
rozszerzenie), 612 DSLAM, 184
DRDA, 173 DSML, 184
double precision (podwójna precyzja),
612 DRDBMS, 173 DSOM, 184
double quotes (cudzysłów), 109 DR-DOS, 173 DSP, 184
double scan CGA (podwójnie skanowana DRDRAM, 174 DSR, 184
CGA), 613 D-RDRAM, 174 DSS, 184
double sided disk (dysk dwustronny), 193 Dreamweaver, 174 DSSS, 184
double strike (podwójne uderzenie), 613 DRI, 174 DSSSL, 184
double twist, 172 dribbleware, 174 DST, 184
double word (podwójne słowo), 612 drift (dryf, znoszenie, odchylenie), 182 DSTN, 185
DoubleSpace, 172 drive (napęd), 500 DSU/CSU, 185
DOW, 172 drive bay (wnęka na napęd), 952 DSVD, 185
down (awaria oprogramowania lub drive door (drzwiczki napędu), 182 DSX-1, 185
sprzętu czy te sieci), 46 drive mapping (mapowanie dysków), 443 DTA, 185
downlink, 172 drive tray (tacka napędu), 817 DTD, 185
download (pobranie pliku), 608 drive type (rodzaj napędu), 689 DTE, 185
download protocol (protokół ściągania driver (sterownik), 774
plików), 648 DTF, 185
DriveSpace, 174 DTMF, 186
downsizing (skalowanie w dół), 733
DRM, 174 DTR, 186
downstream, 172
drop cap (inicjał), 300 DTS, 186
Downtime (czas awarii), 117
drop in (bit obcy), 58 DTV, 186
downward compatible (zgodny w dół),
995 drop shadow (cień), 90 DUA, 187
DP workstation (dwuprocesorowa stacja drop ship (bezpośrednia sprzeda do dual analog (podwójne połączenie
robocza), 190 klientów), 54 analogowe), 612
DPCM, 172 drop-down menu (rozwijane menu), 701 dual boot (konfiguracja dwusystemowa),
dpi, 172 dropout (zanik), 982 396
DPL, 172 Drownloading (zapchanie łącza), 983 dual input adapter (przejściówka na dwa
DRP, 174 wejścia), 652
DPM, 172
drum (bęben), 55 dual monitor (konfiguracja
DPMA, 172 dwumonitorowa), 396
DPMI, 173 drum plotter (ploter bębnowy), 602
dual Pentium, 187
DPMS, 173 drum printer (drukarka bębnowa), 176
dual ported RAM (dwuportowy RAM),
DPOF, 173 drum scanner (skaner bębnowy), 735 190
DPPX, 173 Drumbeat, 182 dual processors (konfiguracja
DPS, 173 Drumbeat 2000, 182 dwuprocesorowa), 396
DPSK, 173 DRV-04, 182 Dual SC connector (podwójny wtyk SC),
dry copper, dry wire (łącze wydzielone, 613
DQbroker, 173
linia prywatna), 432 dual-band headset (telefon
DQDB, 173 dwuzakresowy), 830
drystone, 182
DQpowersuite, 173

1041 indeks haseł angielskich
dual-homed (dwusieciowy), 190 dweeb, 190 dynamic SQL (dynamiczny SQL), 192
dual-mode handset (aparat dwutrybowy), dwell software (program klikający), 638 dynatron, 192
34 DWV, 191 dyne (dyna), 191
dual-mode phone (telefon dwutrybowy), DX, 191 DYNIX/ptx, 192
830
DX-03, 191 dynlink, 192
dual-scan LCD, 187
DX2, 191 e-, 201
dub (przegrać taśmę), 652
DX4, 191 E & M, 201
Dublin Core, 187
DXF file (plik DXF), 598 e.g., 201
dumb network („głupia” sieć), 258
DXL, 191 E1, 201
dumb terminal („głupi” terminal), 258
Dyadic (para), 574 EAI, 201
dump (zrzut), 1005
dye diffusion (dyfuzja barwnika), 191 EAM, 201
Dumpy, 187
dye polymer recording (zapis na EAP, 201
DUN, 187 kolorowych polimerach), 983 ear & mouth, 201
duplex channel (kanał dupleksowy), 351 dye sublimation printer (drukarka earl, 201
duplex printing (drukowanie dupleksowe), termosublimacyjna), 180
181 early binding (wiązanie wczesne), 916
Dylan, 191
duplexed system (system zdupleksowany), early memories (pierwsze układy
dynamic (dynamiczny), 192 pamięci), 591
795
dynamic address translation (dynamiczna EAROM, 201
duplexing (dupleksowanie), 187 translacja adresów), 191
Duplicate file name or file not found, 187 earth satellite thematic sensing
dynamic binding (wiązanie dynamiczne), (tematyczny odczyt fizyczny danych
duplicate keys (zdublowane klucze), 991 916 poprzez satelity), 834
Duron, 188 dynamic compression (dynamiczna earth station (stacja naziemna), 767
duty cycle ( ywotność), 1009 kompresja), 191
Easel, 201
DV, 188 Dynamic Data Exchange (dynamiczna
wymiana danych), 191 Easter Egg (jajo wielkanocne), 328
DVB, 188 easy drive, 201
Dynamic DNS (dynamiczny DNS), 192
DVC, 188 Easy PC, 201
dynamic drive mapping (dynamiczne
DVCAM, 188 mapowanie napędów), 192 easy to learn and use (łatwe do nauki
DVCPRO, 188 dynamic HTML (dynamiczny HTML), i zastosowania), 431
DVCR, 188 192 EasyCAD, 201
DVD, 188 dynamic invocation (wywoływanie Easytrieve, 201
DVD Forum, 189 dynamiczne), 967 eBay, 201
DVD+RW, 189 dynamic IP address (dynamiczny adres e-Bay, 202
IP), 192
DVD-A, 189 EBCDIC, 202
dynamic link (łącze dynamiczne), 431
DVD-Audio, 189 EBCDIC chart (tablica EBCDIC), 815
dynamic link library (biblioteka łączona
DVD-R/W, 190 dynamicznie), 56 e-beam (e-promień), 221
DVD-RAM, 189 dynamic memory allocation (dynamiczna e-billing, 202
DVD-ROM, 189 alokacja pamięci), 191 EBKAC, 202
DVD-RW, 190 dynamic method invocation (dynamiczne EBL, 202
DVD-Video, 190 wywoływanie metod), 192 ebook (eksią ka), 210
DVE, 190 dynamic network services (dynamiczne e-book (e-ksią ka), 210
usługi sieciowe), 192
D-VHS, 190 EBPP, 202
dynamic node addressing (dynamiczne
DVI, 190 adresowanie węzłów), 191 ebusiness (ebiznes), 202
DVMRP, 190 dynamic partitioning (dynamiczne e-business (e-biznes), 202
Dvorak keyboard (klawiatura Dvoraka), partycjonowanie), 192 ebXML, 202
365 dynamic RAM (dynamiczny RAM), 192 EC (EH), 209
DVR, 190 dynamic range (dynamika), 192 ecard (ekarta), 210
DVR-R (DVD-R), 189 dynamic routing (dynamiczny routing), e-card (e-kartka), 210
DVST, 190 192 eCash, 202
DVx chip (układ DVDx), 865 dynamic segmentation (dynamiczna e-cash (e-gotówka), 209
DWCFGMG.SYS, 190 segmentacja), 191
ECC, 202
DWDM, 190 dynamic silicon (dynamiczny krzem), 192

indeks haseł angielskich 1042
ECC DIMM RAM, 202 edit checking (korekta edycji), 402 eight-way server (serwer ośmiodro ny),
ECC memory (Pamięć ECC), 570 edit instruction (instrukcja edycyjna), 301 723
ECC RAM, 202 edit key (klawisz edycji), 367 EIGRP, 209
ECCO, 202 edit mask (maska edycji), 445 EIO, 209
e-centives (e-zachęty), 227 edit mode (tryb edycji), 855 EIP, 209
ECF, 202 edit program (edytor), 206 EIS, 210
echo, 203 edit routine (procedura edycji), 631 EISA, 210
echo cancellation (eliminowanie echa), editable PostScript (edytowalny EJava, 210
216 PostScript), 207 EJB, 210
echo check (sprawdzanie echa), 763 EDL, 204 EL display (wyświetlacz EL), 965
echo suppressor (eliminator echa), 215 Edlin, 204 El Torito, 212
e-cinema (e-kino), 210 EDMS, 204 ELAN, 212
ECL, 203 EDO DRAM, 204 elastic body transformation (elastyczne
ECLIPSE, 203 EDO RAM, 204 przekształcanie treści), 212
ECM, 203 EDP, 204 elastomer, 212
ECMA, 203 EDP audit (audyt EDP), 43 elctrostatic (elektrostatyczność), 214
ECMA Script, 203 EDP auditor (audytor EDP), 43 eldap, 212
ECMAScript, 203 EDRAM, 204 ELEC, 212
ECML, 203 EDS, 205 electricity (elektryczność), 214
ECN, 203 EDSAC, 205 electrode (elektroda), 212
ECNE, 203 education (edukacja), 205 electroluminescence
(elektroluminescencja), 213
e-comm, 203 education & training (edukacja i
szkolenie), 205 electroluminescent
ecommerce (ehandel), 209 (elektroluminescencyjny), 213
e-commerce (e-handel), 209 edutainment (edu-zabawa), 205
electrolyte (elektrolit), 213
e-commerce engineer (in ynier e-handlu), EDWA, 205
electromagnet (elektromagnes), 213
316 EE, 207
electromagnetic energy (energia
e-commerce service provider (dostawca EECMOS, 207 elektromagnetyczna), 219
usług e-handlu), 170 EEMS, 208 electromagnetic interference (zakłócenia
e-content (e-treść), 225 EEPROM, 208 elektromagnetyczne), 981
ECP, 203 eesa, 208 electromagnetic radiation
eCRM, 203 EFF, 208 (promieniowanie elektromagnetyczne),
ed, 203 646
e-filing, 208
EDA, 203 electromagnetic spectrum (widmo
EFNet, 208 elektromagnetyczne), 917
EDA/SQL, 203 e-forms (e-formularze), 209 electromechanical (elektromechanika),
EDFA, 203 EFT, 209 213
EDGAR, 204 EGA, 209 electromotive force (siła
EDGE, 204 egames, 209 elektromotoryczna), 732
edge concentrator (koncentrator e-games (e-gry), 209 electron (elektron), 213
brzegowy), 394 electron beam (promień elektronowy),
egosurfing, 209
edge connector (złącze krawędziowe), 998 646
EGP, 209
edge device (urządzenie brzegowe), 880 electron beam imaging (tworzenie
e-hub, 209 obrazów za pomocą promienia
edge network (sieć brzegowa), 729
EIA, 209 elektronowego), 860
edge path adapter (przetwornik ście ki
brzegowej), 664 EIA/422, 209 electron beam lithography (litografia
EIA/423, 209 z zastosowaniem promienia
edge router (router brzegowy), 691 elektronowego), 421
EDI, 204 EIA/449, 209
electron gun (działo elektronowe), 199
EDI analyst (analityk EDI), 30 EIA/485, 209
electron tube (lampa elektronowa), 409
EDID, 204 EIA-232, 209
electronic (elektronika), 214
EDIFACT, 204 EIA-568, 209
electronic auction (aukcja elektroniczna),
e-disk (e-dysk), 206 EIDE, 209 43
edit (edytować), 207 Eiffel, 209

1043 indeks haseł angielskich
electronic bill presentment and payment electronic printer (drukarka e-mail program (program pocztowy), 639
(prezentacja i płatność rachunków elektroniczna), 176 e-mail reader (czytnik e-mail), 121
elektronicznych), 629 electronic publishing (elektroniczne e-mail server (serwer e-mail), 722
electronic book (ksią ka elektroniczna), publikacje), 214
407 e-mail service (usługa e-mail), 884
electronic software distribution
electronic cash (gotówka elektroniczna), (elektroniczna dystrybucja e-mail virus (wirus pocztowy), 948
261 oprogramowania), 213 e-market maker (programista rozwiązań
electronic circuit (obwód elektroniczny), electronic software licensing e-rynku), 640
533 (elektroniczne licencjonowanie EMBARC, 217
electronic commerce (handel oprogramowania), 214 Embed The Internet (osadź internet), 559
elektroniczny), 272 electronic stamp (znaczek elektroniczny), embedded command (polecenie
electronic data interchange (elektroniczna 1001 wbudowane), 616
wymiana danych), 214 electronic still photography (elektroniczna embedded controller (wbudowany
electronic data processing (elektroniczne fotografia stacjonarna), 213 sterownik), 910
przetwarzanie danych), 214 electronic switch (elektroniczny embedded database (osadzona baza
electronic design automation przełącznik), 214 danych), 559
(elektroniczna automatyzacja electronic typewriter (elektroniczna Embedded Java, 217
projektowania), 213 maszyna do pisania), 213
embedded SQL (osadzony SQL), 559
electronic DMZ (elektroniczna strefa electronic wallet (portfel elektroniczny),
DMZ), 214 621 embedded SQL (wbudowany SQL), 910
electronic forms (formularze electro-optic (elektroniczno-optyczny), embedded system (system wbudowany),
elektroniczne), 242 214 793
Electronic Frontier Foundation (Fundacja electrophotographic (elektrofotografia), embedded Web server (wbudowany
Granic Elektronicznych), 246 212 serwer WWW), 910
electronic funds transfer (electroniczny electrosensitive printer (drukarka EmbeddedJava, 217
przelew środków), 212 elektroczuła), 176 EMC, 217
electronic funds transfer (elektroniczny electrostatic plotter (ploter emergency boot (awaryjne przeładowanie
przelew środków), 214 elektrostatyczny), 602 systemu), 46
Electronic Industries Association electrostatic printer (drukarka EMF, 217
(Stowarzyszenie Producentów elektrostatyczna), 176 EMI, 217
Elektroniki), 776 elegant program (elegancki program), 212 EMIF, 217
electronic mail (poczta elektroniczna), elevator (winda), 922
608 emitter (emiter), 217
ELF, 215 emitter--coupled logic (układ logiczny
Electronic Mail Association
(Stowarzyszenie Poczty ELFEXT, 215 o sprzę eniu emiterowym), 865
Elektronicznej), 776 Eliot, 216 EMM, 217
Electronic Message Service (Usługa elite, 216 EMM386, 217
Wiadomości Elektronicznych), 884 ellipsis (wielokropek), 919 e-money (e-pieniądze), 220
electronic messaging (elektroniczne elliptic curve cryptography (kryptografia emotag (emoznacznik), 217
powiadamianie), 214 krzywej eliptycznej), 405 emoticon (emotikon), 217
electronic money (pieniądze em, 216
elektroniczne), 590 employment site (witryna z ofertami
EMA, 216 pracy), 949
electronic organizer (elektroniczny
organizer), 214 eMachines, 216 EMR, 217
Electronic Paper (papier elektroniczny), EMACS, 216 EMS, 218
574 email, 216 EMS emulator (emulator EMS), 218
electronic performance support system e-mail, 216 EMS memory manager (Mened er
(elektroniczny system wspomagania email address search sites (witryny pamięci EMS), 454
wydajności), 214 wyszukiwania adresów email), 949 EMU, 218
electronic picture frame (elektroniczna e-mail address search sites (wyszukiwarki emulation mode (tryb emulacji), 856
ramka zdjęcia), 213 adresów e-mail), 965 emulator, 218
electronic prepress (elektroniczne e-mail appliance (urządzenie e-mail), 880 en, 219
przygotowanie materiałów do druku),
214 e-mail attachment (załącznik e-mail), 982 Encapsulated PostScript (hermetyzowany
electronic prepress (elektroniczne e-mail forwarding (przekazywanie poczty PostScript), 274
przygotowanie prasy), 214 e-mail), 652 Encapsulated PostScript (zagnie d ony
e-mail header (nagłówek e-mail), 498 PostScript), 981

indeks haseł angielskich 1044
encapsulation (enkapsulacja), 220 enterprise application integration EPOC, 220
Encina, 219 (integracja aplikacji firmy), 302 epoch date (data początku epoki), 126
encode (kodować), 374 enterprise data (dane firmy), 124 EPOS, 221
encoder (urządzenie kodujące), 881 enterprise environment (środowisko EPP, 221
firmy), 809
encoding system (system kodowania), 789 EPROM, 221
enterprise information portal (portal
Encore, 219 informacyjny firmy), 620 EPROM programmer (programator
encrypt (szyfrować), 805 EPROM), 640
Enterprise JavaBeans, 220
encryption (szyfrowanie), 805 EPS, 221
Enterprise Minder, 220
end key (klawisz end), 367 EPSF, 221
enterprise model (model firmy), 474
end office (centrala końcowa), 84 EPSI, 221
enterprise network (sieć firmy), 729
end office switch (przełączalnia centrali Epson emulation (emulacja Epson), 218
enterprise networking (struktura sieci
końcowej), 653 firmy), 779 EPSS, 221
end points (punkty końcowe), 667 Enterprise Networking Services, 220 EQ, 221
end user computing (zastosowanie enterprise portal (portal firmowy), 620 equalization (korekcja), 402
komputerów), 989 equals sign (znak równości), 1003
enterprise relationship management
Endevor, 219 (zarządzanie relacjami w firmie), 987 equation (równanie), 701
endian, 219 enterprise resource planning (planowanie ER model (model ER), 474
endian problem (problem porządku zasobów w firmie), 595 ERA, 221
bitów), 630 enterprise storage (pamięć masowa erase (usuwać), 886
endless loop (pętla nieskończona), 587 firmy), 571
erase head (głowica kasująca), 258
Energy Star, 219 enterprise storage management
(zarządzanie pamięcią masową firmy), erbium (erb), 221
energy technology (technologia energii),
827 987 ERD, 221
Enfin, 219 enterprise systems management erda port (port erda), 618
(zarządzanie systemami firmy), 987 erg, 221
engine (mechanizm), 453
entity (encja), 219 ergonomic keyboard (klawiatura
engineer (in ynier), 316
entity relationship diagram (diagram ergonomiczna), 365
engineering drawing sizes (rozmiary związków encji), 135
rysunków in ynierskich), 694 ergonomics (ergonomia), 221
entity relationship model (model erl, 222
English Wizard, 219 związków encji), 475
Enhanced BIOS (ulepszony BIOS), 871 Erlang, 222
entity type (typ encji), 861
Enhanced CD (ulepszone CD), 871 ERM, 222
entreprenerd (firmowy guru), 237
Enhanced CD-ROM (ulepszony CD- ERP, 222
entropy (entropia), 220
ROM), 871 error checking (kontrola błędów), 398
entry (wpis), 956
Enhanced IDE (ulepszone IDE), 871 error detection & correction (wykrywanie
ENUM, 220 i korekcja błędów), 961
Enhanced keyboard (ulepszona
klawiatura), 871 enumerate (wyliczać), 962 error handling (obsługa błędów), 532
enhanced parallel port (ulepszony port envelope (obwiednia), 533 error messages (komunikaty o błędach),
równoległy), 871 environment (środowisko), 808 392
enhanced resolution (ulepszona environment variable (zmienna error rate (stopa błeędu), 775
rozdzielczość), 871 środowiskowa), 1001 error-free channel (kanał bez błędów), 351
enhanced service provider (dostawca EO, 220 Erwin, 222
zaawansowanych usług), 170 EOF, 220 ES, 222
enhanced video connector (ulepszone EOL, 220
złącze wideo), 871 ES/3090, 222
EOM, 220 ES/9000, 222
enhancement (ulepszenie), 871
EOQ, 220 ESA/370, 222
ENIAC, 219
EOT, 220 ESA/390, 222
enqueue (umieścić w kolejce), 872
e-paper (e-papier), 220 Esc, 222
enquiry character (symbol zapytania), 786
EPCDIC, 220 escape character (znak poprzedzający
enriched ad (wzbogacona reklama), 967
EPG, 220 sekwencję sterującą), 1003
ENS, 220
EPIC, 220 escape key (klawisz escape), 367
enter key (klawisz enter), 367
EPIM, 220 escape sequence (sekwencja sterująca),
enterprise (firma), 236 718
epitaxial layer (warstwa epitaksji), 908

1045 indeks haseł angielskich
ESCD, 222 Euro connector (złącze Euro), 998 expert system (system ekspertowy), 788
ESCON, 222 Eurocard (Eurokarta), 225 expireware, 226
ESD, 222 European Computer Manufacturers explode (rozwijać), 701
ESDI, 222 Association (Europejskie exploded view (widok rozsunięty), 918
Stowarzyszenie Producentów
ESDL, 222 Komputerów), 225 Explore virus (wirus Explore), 948
ESDS, 222 evanescent field (pole powierzchniowe), ExploreZip virus (wirus ExploreZip), 948
eServer, 222 615 exponent (wykładnik), 961
e-services (e-usługi), 225 Evans & Sutherland, 226 exponential growth (wzrost wykładniczy),
ESF, 222 EVC, 226 968
ESL, 223 event driven (sterowany zdarzeniami), exponential smoothing (wygładzanie
774 wykładnicze), 961
ESM, 223
event management system (system export (eksportować), 212
ESN, 223
zarządzania zdarzeniami), 794 export filter (filtr eksportu), 234
ESP, 223
event manager (mened er zdarzeń), 455 expose (udostępniać), 864
e-speak, 223
event monitor (monitor zdarzeń), 481 expression (wyra enie), 963
ESRI, 223
EVGA, 226 extended ASCII (rozszerzony zestaw
ESS, 223 ASCII), 701
evolware, 226
Essbase, 223 Extended Data Out RAM (pamięć EDO),
eWallet, 226
estamp (eznaczek), 227 570
e-wallet (e-portfel), 221
e-stamp (e-znaczek), 227 Extended Edition, 226
eWorld, 226
estimating a programming job Extended Error 53, 226
(oszacowanie zadania exa, 226
extended maintenance (rozszerzona
programistycznego), 561 Exabyte, 226 obsługa), 700
eSuite, 223 examinations (egzaminy), 209 extended memory (pamięć rozszerzona),
eSupport, 223 Excel, 226 572
ET, 223 Exception error 12, 226 extender, 226
et al., 223 exception report (raport z wyjątków), 678 extensible (rozszerzalny), 696
ET3000, ET4000, 223 Exchange, 226 Extensible Markup Language
e-tailer (e-sprzedawca), 223 Exchange administrator (administrator (rozszerzalny język znaczników), 696
e-tailing (e-sprzeda ), 223 systemu Exchange), 21 extension (rozszerzenie), 696
etalon, 223 Excite, 226 extent (zasięg), 988
etch (trawić), 849 exclusive NOR, 226 exterior gateway protocol (protokół bram
exclusive OR (ró nica symetryczna), 702 zewnętrznych), 647
EtherLoop, 223
EXE file (plik EXE), 598 exterior routing protocol (zewnętrzny
Ethernet, 224 protokół routingu), 994
Ethernet adapter (karta Ethernet), 354 executable (wykonywalny), 961
external bus (magistrala zewnętrzna), 439
Ethernet address (adres Ethernet), 22 executable code (kod wykonywalny), 373
external cache (zewnętrzna pamięć
Ethernet hub (koncentrator Ethernetowy), execute (wykonywać), 961 buforowa), 994
394 execution time (czas wykonywania), 118 external command (polecenie
Ethernet switch (przełącznik exhibitions (wystawa), 964 zewnętrzne), 616
Ethernetowy), 654 EXIN, 226 External Data Representation
EtherTalk, 224 exit console (konsola wyjścia), 397 (Reprezentacja Danych Zewnętrznych),
EtherWave, 224 684
Expand, 226
ETI, 224 external drive (napęd zewnętrzny), 501
expand the tree (rozwinąć drzewo), 701
E-time (e-czas), 203 external function (funkcja zewnętrzna),
expanded memory emulator (emulator 246
ETL, 225 pamięci EMS), 219
external interrupt (przerwanie
ETOX, 225 expanded storage (rozszerzona pamięć zewnętrzne), 659
ETSI, 225 masowa), 700
external modem (modem zewnętrzny),
Eudora, 225 expansion board (karta rozszerzeń), 357 478
EULA, 225 expansion bus (magistrala rozszerzeń), external reference (odwołanie
438 zewnętrzne), 538
Euphoria, 225
expansion slot (gniazdo rozszerzeń), 259 external sort (sortowanie zewnętrzne), 759
Euro, 225
ExperLogo, 226 external storage (pamięć zewnętrzna), 573

indeks haseł angielskich 1046
EXTRA!, 227 fan-fold paper (składanka), 737 FCP, 231
Extract (wyodrębniać), 963 FAQ, 230 FD, 231
extraction, transformation and loading FAQ file (plik FAQ), 598 FD:OCA, 231
(wydobywanie, transformacja far pointer (wskaźnik daleki), 957 FDD, 231
i ładowanie), 960
farad (farad), 230 FDDI, 232
extranet, 227
Fasgrolia, 230 FDISK, 232
extremely low frequency (niezwykle niska
częstotliwość), 519 Fast, 230 FDIV bug (błąd FDIV), 62
eye candy (słodycze dla oczu), 740 Fast ATA, 230 FDM, 232
eye tracking (w oka), 808 Fast Fourier Transform (szybka FDMA, 232
transformata Fouriera), 804 FDSE, 232
eyeball (gałka oczna), 250
Fast IP, 230 FDX, 232
eyeball driven (sterowany wzrokiem), 774
fast page mode (tryb szybkiego FEA, 232
eyeball hang time (czas zatrzymania stronicowania), 856
wzroku), 118 feasibility study (studium osiągalności),
Fast SCSI, 230 781
eyeballs (u ytkownicy), 888
FastCGI, 230 feature connector (złącze funkcji
EZ drive (napęd EZ), 500
FastDisk, 231 specjalnych), 998
EZ135, 227
FastSite, 231 feature creep (efekt choinki), 208
eZ80, 227
FAT, 231 feature size (rozmiar funkcji), 693
EZFlyer disk (dysk EZFlyer), 193
fat binary (cię ki plik binarny), 90 FEC, 232
e-zine (e-magazyn), 216
fat client (mocny klient), 473 FECN, 232
f, 229
fat finger („cię ki palec”), 90 FED, 232
F connector (złącze typu F), 999
fat pipe („tłuste łącze”), 844 Federal Communications Commission,
F keys (klawisze Fx), 367 233
fat server (mocny serwer), 473
F1 key (klawisz F1), 367 federal regulations (federalne regulacje
FAT16, 231
F2F, 229 prawne), 233
FAT32, 231
fab, 229 feed drive (napęd szczelinowy), 501
fatal error (błąd krytyczny), 62
fabless, 229 feeware, 233
fatal exception (wyjątek krytyczny), 961
fabric (osnowa), 560 female connector (złącze eńskie), 999
FatBits, 231
Fabry-Perot (filtr), 234 femto, 233
father file (plik „ojca”), 600
face recognition (rozpoznawanie twarzy), femtosecond, 233
695 fault (uszkodzenie), 886
FEP, 233
facilities, 229 fault management (zarządzenie
uszkodzeniami), 988 ferric, 233
facilities management (zarządzanie ferric oxide (tlenek elazowy), 843
wyposa eniem), 987 fault resilient (odporny na błędy), 537
fault tolerant (odporny na uszkodzenia), ferromagnetic (ferromagnetyczny), 233
facility area map level (poziom obszaru
infrastruktury), 625 537 ferromagnetic RAM (ferromagnetyczna
Favorites (Ulubione), 872 pamięć RAM), 233
facsimile, 229
fax (faks), 229 ferrous ( elazawy), 1009
factorial (silnia), 732
fax board (karta faksowa), 354 ferrule (ferrula), 233
fail soft (częściowo odporny na
uszkodzenia), 120 fax logging (rejestrowanie faksów), 682 FET, 233
failover (przejmowanie zadań), 652 fax server (serwer faksów), 722 fetch, 233
failure horizon (horyzont awarii), 279 fax switch (przełącznik faksowy), 654 FEXT, 233
fallback system (system zastępczy), 795 fax/modem (faksmodem), 229 FF, 233
fallback/fall forward (fall-back/fall- FC connector (złącze FC), 998 FFS, 233
forward), 230 FC-AL, 231 FFT, 233
false drops (błędne dołączenie), 63 FCB, 231 FHSS, 233
FAMOS (FAMOS), 230 FCC, 231 fiber Bragg grating (siatka Bragga), 727
fan (wentylator), 914 FCC Class (klasa FCC), 362 fiber bundle (wiązka światłowodowa),
fan in (zwielokrotnienie wejściowe), 1005 916
FCFS, 231
fan out (zwielokrotnienie wyjściowe), fiber cut (zerwanie światłowodu), 992
fci, 231
1005 Fiber Distributed Data Interface, 233
FCIF, 231
FanCard (FanCard), 230

1047 indeks haseł angielskich
fiber exhaust (wyczerpanie światłowodu), File Not Found (Nie mo na odnaleźć first-level cache (pamięć podręczna
960 pliku), 515 pierwszego poziomu), 572
Fiber Jack, 233 file protect ring (krą ek ochronny), 404 five nines (pięć dziewiątek), 592
fiber laser (laser światłowodowy), 413 file protection (ochrona plików), 534 fixate (zamknięcie sesji), 982
fiber loss (strata na włóknie), 776 file recovery program (program do fixed data user (u ytkownik stały), 888
fiber optics (technika światłowodowa), odtwarzania plików), 637 fixed disk (dysk stały), 195
827 file relationships (powiązania plików), fixed head disk (dysk o stałych
fiber optics glossary (słowniczek techniki 624 głowicach), 195
światłowodowej), 747 file server (serwer plików), 723 fixed length field (pole o stałej długości),
fiber-optic (światłowodowy), 809 file sharing protocol (protokół 615
fiber-optic connectors (złącza udostępniania plików), 648 fixed length record (rekord o stałej
światłowodowe), 996 file size (rozmiar pliku), 693 długości), 683
Fibonacci numbers (liczby Fibonacciego), file spec (ście ka pliku), 807 fixed point (stałoprzecinkowy), 768
418 file system (system plików), 792 fixed satellite (stała transmisja
Fibre Channel, Fiber Channel (kanał file transfer program (program do satelitarna), 768
światłowodowy), 352 transferu plików), 637 fixed wireless (stała transmisja
FICON, 233 file transfer protocol (protokół przesyłania bezprzewodowa), 768
fiddy, 234 plików), 648 fixed-frequency monitor (monitor
field (pole), 614 file type (typ pliku), 861 o ustalonej częstotliwości), 481
field effect transistor (tranzystor polowy), file upload (przekazywanie pliku), 652 FJ connector (złącze typu FJ), 999
849 file viewer (przeglądarka plików), 652 FK, 237
field engineer (technik terenowy), 827 File-AID, 234 Fkey, 237
field name (nazwa pola), 505 FileMaker, 234 flag (znacznik), 1001
field separator (separator pól), 719 FileMan, 234 flagging (znacznikowanie), 1002
field service (praca w terenie), 628 FileNet, 234 flame (obelgi), 529
field squeeze (ściskanie pól), 808 fill (wypełnianie), 963 flame bait (treści kontrowersyjne), 853
field template (maska pola), 445 fill pattern (deseń), 133 flapping (łopotanie), 432
fieldbus (fieldbus), 234 fill scaling (skalowanie wypełnienia), 733 Flash, 237
Fiery engine (aparat Fiery), 34 filler app (wypełniacz), 963 flash adapter (adapter Flash), 20
FIF, 234 film recorder (naświetlarka do slajdów), flash BIOS (Flash BIOS), 237
FIFO, 234 503 flash card (karta pamięci Flash), 356
fifth-generation computer (komputer filter (filtr), 234 flash card adapter (adapter kart pamięci
piątej generacji), 388 financial planning language (język Flash), 20
FIGS, 234 planowania finansowego), 343 flash crowd (krótki tłok), 405
file (plik), 597 financial planning system (system flash disk (dysk Flash), 193
file and record locking (blokowanie planowania finansowego), 792 flash memory (pamięć Flash), 570
plików i rekordów), 61 financial software (oprogramowanie flash RAM, 237
file association (skojarzenie pliku), 737 finansowe), 552
flash ROM, 237
file attachment (plik załączony), 601 find me service (usługa Find Me), 884
FlashPix, 237
file compression (kompresja plików), 381 finger, 236
Flashpoint, 237
file conversion (konwersja pliku), 400 fingerprint reader (czytnik linii
papilarnych), 121 flat address space (liniowa przestrzeń
file extension (rozszerzenie pliku), 700 adresowa), 419
finite element (element skończony), 215
file format (format pliku), 240 flat file (plik jednorodny), 599
FIO, 236
file grooming (sprzątanie dysku), 763 flat network (sieć prosta), 730
FIR, 236
file handle (uchwyt pliku), 863 flat panel display (wyświetlacz płaski),
firewall (zapora firewall), 983 966
file handling (obsługa plików), 532
firewall appliance (urządzenie typu flat screen (płaskoekranowy), 603
file layout (układ pliku), 866 firewall), 882
file maintenance (konserwacja plików), flat shading (cieniowanie płaskie), 89
FireWire, 236
397 flatbed plotter (ploter płaski), 603
firmware (oprogramowanie sprzętowe),
file manager (mened er plików), 454 554 flatbed scanner (skaner płaski), 736
file name (nazwa pliku), 505 first-generation computer (komputer flatpack (obudowa typu krab), 532
file net, 234 pierwszej generacji), 388 flatten layers (spłaszczyć warstwy), 762

indeks haseł angielskich 1048
FLC file (plik FLC), 598 fold, 238 format, 239
flex circuit (obwód giętki), 533 folder, 238 format program (program formatujący),
flex print (druk giętki), 174 folder hierarchy (hierarchia folderów), 638
flexible circuit (obwód elastyczny), 533 275 formatted text (tekst sformatowany), 828
flexible disk (dysk elastyczny), 193 Folio, 239 forms software (oprogramowanie
follow me service (usługa Follow Me), formularzowe), 552
FLI file (plik FLI), 598
884 formula (formuła), 242
flick file (flik), 237
FON file (plik FON), 598 Forte, 242
flicker (migotanie), 466
font (czcionka), 118 Forte for Java, 242
flip chip (struktura z kontaktami
sferycznymi), 780 font cartridge (kartrid czcionek), 358 Forte Fusion, 242
flip-flop (przerzutnik), 660 font characteristics (charakterystyka Fortezza, 242
czcionki), 87 FORTH, 242
flippy board, 237
font compiler (kompilator czcionek), 379 FORTRAN, 243
flippy-floppy, 237
font editor (edytor czcionek), 206 forum, 243
float, 237
font family (rodzina czcionek), 689 forward bias (polaryzacja przewodzenia,
floating point (zmiennoprzecinkowy),
1001 font generator (generator czcionek), 252 polaryzacja dodatnia), 614
floating point processor (procesor font manager (mened er czcionek), 454 forward chaining (wnioskowanie
zmiennoprzecinkowy), 632 font metric (metryka czcionki), 458 uprzedzające), 952
Flooz, 237 font number (numer czcionki), 526 forward compatible (zgodny „w przód”),
995
floppy disk (dyskietka), 197 font scaler (rasteryzator czcionek,
program skalujący), 678 forward error correction (korekcja FEC),
FLOPS, 237 402
Floptical, 237 font style (styl czcionki), 781
forward link (łącze „w dół”), 432
flow chart (sieć działań), 729 font utility (narzędzie do manipulowania
czcionkami), 502 forward slash (ukośnik), 871
flow control (kontrola przepływu), 399 FOT file (plik FOT), 598
font weight (waga czcionki), 905
FlowCharter, 237 foundry (wytwórnia półprzewodników),
Fontware, 239
flowcharting program (program do 966
rysowania schematów), 637 foo, 239
fountain fill (wypełnienie tonalne), 963
flush (opró nianie), 556 footer (stopka), 775
Four11, 243
flush center (wyśrodkowanie), 965 footnote (przypis), 665
fourth-generation computer (komputer
flush left (wyrównanie do lewej), 963 footprint (podstawa), 612 czwartej generacji), 384
flush right (wyrównanie do prawej), 963 for next loop (pętla for-next), 587 fourth-generation language (język
flux (strumień magnetyczny), 781 for statement (pętla for), 587 czwartej generacji), 342
flux transition (zmiana strumienia), 1000 Force, 239 four-way server (serwer czterodrogowy),
FORE Systems, 239 722
flying head (głowica fruwająca), 258
foreground/background FoxBASE, 243
flying height (wysokość głowicy), 964
(pierwszoplanowy-drugoplanowy), 592 FoxPro, 243
FM, 238
foreign exchange service (usługa centrali FPD, 243
FM synthesis (synteza FM), 787 obcej), 884 FPGA, 243
FMD, 238 foreign file (plik obcy), 600 FPM RAM, 243
FMD ROM, 238 foreign format (format obcy), 240 FpML, 243
FMD/C, 238 foreign key (klucz obcy), 370 FPO, 244
Fn key (klawisz Fn), 367 foreign language characters (znaki fps, 244
FOAF, 238 narodowe), 1004
FPU, 244
FOCA, 238 ForeRunner, 239
FPX file (plik FPX), 598
FOCIS, 238 Forest & Trees, 239
FQDN, 244
FOCUS, 238 fork (rozwidlenie), 701
FQFP, 244
FOCUS Desktop, 238 form (formularz), 242
FR4, 244
FOCUS Fusion, 238 form factor (współczynnik kształtu), 957
Fractal Design Painter, 244
fogging (mgła), 458 form feed (wysuw strony), 964
fractals (kompresja fraktalna), 381
FOIA, 238 form view (widok formularza), 918
fractional T1 (częściowa usługa T1), 120
FOIRL, 238 formant information (dane formantów),
124 fractional T3 (częściowa usługa T3), 120

1049 indeks haseł angielskich
FRAD, 244 frequency response (charakterystyka full-height drive (napęd o pełnej
fragmentation (fragmentacja), 244 częstotliwościowa), 87 wysokości), 501
fragments (fragmenty), 244 frequency shift (przesunięcie full-motion video (wideo o pełnej
częstotliwości), 660 szybkości), 917
FRAM, 244
fresnel zone (strefa Fresnela), 777 full-rate ADSL (linia ADSL o pełnej
frame (ramka), 678 szybkości), 419
FRF.11, 245
frame buffer (bufor ramki), 68 full-screen mode (tryb pełnoekranowy),
FRF.12, 245
frame grabber (urządzenie do 856
przechwytywania obrazu), 880 friction feed (podawanie dociskowe), 609
full-service network (sieć obsługi
frame relay (Frame Relay), 244 frob, 245 całościowej), 730
frame switch (przełącznik ramek), 656 front end (fronton), 245 full-text search (wyszukiwanie
frame switching (przełączanie ramek), front end processor (procesor czołowy), pełnotekstowe), 965
654 632 fully buzzword compliant (buzzword
FrameMaker, 245 front-end CASE, 245 compliant), 70
frames (obsługa ramek), 532 FrontPage, 245 fully populated (płytka w pełni
frontside bus, 245 obsadzona), 607
framing bit (bit ramkujący), 59
FS, 245 fully qualified domain name (pełna
FRED, 245 kwalifikowana nazwa domenowa), 584
free e-mail (bezpłatna poczta FSB, 245
function (funkcja), 246
elektroniczna), 53 FSIOP, 245
function call (wywołanie funkcji), 967
free Internet service (bezpłatny dostęp do FSK, 245
internetu), 53 function keys (klawisze funkcyjne), 367
FSN, 245
free ISP (bezpłatny ISP), 53 function library (biblioteka funkcji), 56
FSO, 245
free mail (darmowy e-mail), 125 function overloading (przecią anie
FSR (wolny zasób systemu), 953 funkcji), 650
Free Software Foundation, 245 FSTN, 245 function prototyping (prototypowanie
free space optics (optyka wolnej FT1, 245 funkcji), 649
przestrzeni), 556
FT-1, 245 functional decomposition (dekompozycja
Freedman's law (prawo Freedmana), 628 funkcyjna), 132
FTAM, 245
free-form data (dane o dowolnej postaci), functional requirements (wymagania
124 FTG file (plik FTG), 598
funkcjonalne), 962
free-form database (niepozycyjna baza FTL, 246
functional specification (specyfikacja
danych), 517 FTP, 246 funkcjonalna), 761
free-form language (język niepozycyjny), FTP commands (polecenia FTP), 616 fuse (bezpiecznik topikowy), 53
343 FTP site (witryna FTP), 949 fusible link (połączenie topikowe), 617
free-form text (tekst o dowolnej postaci), FTS 2000, 246
828 fusing (wtapianie), 959
FTS file (plik FTS), 598 fusion splice (spaw), 760
FreeHand, 245
FTTC, 246 Future I/O, 247
Freelance Graphics, 245
FTTH, 246 future Intel chips (procesory firmy Intel),
Freeman Reports, 245
FTX, 246 633
Free-PC, 245
FUBAR, 246 future proof (odporny na przyszłość), 537
freetext (tekst dowolny), 828
FUD factor (współczynnik FUD), 957 Futurebus+, 247
free-text (tekst swobodny), 828
fuel cell (ogniwo paliwowe), 540 fuzzy computer (komputer o logice
freeware, 245 rozmytej), 386
Fujitsu Siemens, 246
freeze-frame video (wideo klatkowe), 917 fuzzy logic (logika rozmyta), 424
full backup (pełna kopia zapasowa), 584
frequency (częstotliwość), 119 fuzzy logician (logik rozmyty), 423
full bleed (pełny spad), 584
frequency division multiplexing fuzzy search (wyszukiwanie rozmyte),
(multipleksowanie przez podział full featured (profesjonalny), 635
965
częstotliwości), 493 full path (pełna ście ka), 584
FW, 247
frequency hopping (rozrzut full project life cycle (pełny okres ycia
częstotliwości), 695 projektu), 584 FWD, 247
frequency modulation (modulacja full user mobility (pełna mobilność FWIW, 247
częstotliwości), 479 u ytkownika), 584 FWSE, 247
frequency range (zakres częstotliwości), full-duplex (pełnodupleksowy), 584 FX, 247
981 full-duplex Ethernet (pełnodupleksowa FX 32, 247
sieć Ethernet), 584 FYI, 247

indeks haseł angielskich 1050
G, 249 gateway address (adres bramy), 22 general-purpose computer (komputer
G.711, 249 gateway host (urządzenie bramowe), 880 uniwersalny), 391
G.721, 249 GATF, 250 general-purpose controller (kontroler
uniwersalny), 399
G.722, 249 gather write (zapis zbiorczy), 983
general-purpose language (język
G.723, 249 GatorBox, 250 uniwersalny), 344
G.723.1, 249 gauss (gaus), 250 general-purpose machine, 252
G.726, 249 Gaussian blur (rozmycie Gaussa), 694 generation X (generacja X), 252
G.727, 249 Gaussian distribution (rozkład Gaussa), generation Y (generacja Y), 252
G.728, 249 693
generator, 252
G.729, 249 Gaussian noise (szum Gaussa), 804
generic top-level domain (rodzajowe
G.729.A, 249 Gawk, 250 domeny wysokiego poziomu), 689
G.lite, 249 GB, 250 genetic programming (programowanie
G/L (F/K), 237 Gb/s, 251 genetyczne), 643
G1, 249 GBIC, 250 Genifer, 253
G2, 249 Gbit, 251 genlock, 253
G3, 249 Gbs, 251 GEO, 253
G4, 249 GByte, 251 geographic boundary data (dane granic
G-byte, 251 geograficznych), 124
G5, 249
Gbytes/sec (GB/s), 251 geographic entity (jednostka
G6, 250 geograficzna), 340
gain (wzmocnienie), 968 GCOS, 251
geographic information system (system
GAL, 250 GCR, 251 informacji geograficznej), 789
Gale Group, 250 GD&R, 251 geometry accelerator (akcelerator
gallium arsenide (arsenek galu), 38 GDDM, 251 geometryczny), 26
Game Blaster, 250 GDI, 251 geometry calculations (obliczenia
GDI printer (drukarka GDI), 176 geometryczne), 531
game port (port gier), 618
GDM, 251 geometry transformation (transformacja
gaming („giercowanie”), 255 geometryczna), 848
gamma, 250 GDMO, 251
GeoPort, 253
gamma correction (korekcja gamma), 402 GE, 251
GEOS, 253
gamut (gama), 250 Geac, 251
geostationary (geostacjonarny), 253
gang punch, 250 GECOS, 251
geosynchronous (geosynchroniczny), 253
Gantt chart (wykres Gantta), 961 geek, 251
Geoworks Ensemble, 254
gap (przerwa), 659 Geekonics, 251
germanium (german), 254
gapless (ciągły zapis danych), 88 geekspeak, 251
gesture recognition (rozpoznawanie
garbage collection (odśmiecanie), 537 GEM, 251 gestów), 694
garbage in garbage out (śmiecie na Gemini, 251 get, 254
wejściu — śmiecie na wyjściu), 808 GEMMS, 251 getter (getter, pochłaniacz gazów), 254
GARP, 250 GEMS, 252 Gflops, 254
GartnerGroup, 250 GENA, 252 ghost (duch), 187
GAS, 250 gender changer (zmieniacz płci), 1000 ghost server (serwer ghostingowy), 722
gas discharge display (wyświetlacz gene chip (płytka genowa), 607 ghost site (witryna-widmo), 949
jarzeniowy), 966 General failure reading drive x (Błąd ghosting server (serwer obrazów), 722
gas plasma (plazma gazowa), 596 ogólny w trakcie odczytu z dysku X),
62 GHz, 254
gate (bramka), 65
General Fault (błąd ogólny), 62 giant magnetoresistive (głowica wielka
gate array (matryca bramkowa), 449 magnetorezystywna), 258
gate level specification (specyfikacja General MIDI, 252
GID file (plik GID), 598
poziomu bramek), 761 General Protection Fault (ogólny błąd
ochrony), 540 GIF, 255
gated (bramkowy), 66
General Public License, 252 gift certificates (kupony rabatowe), 407
gatekeeper (stra nik, portier), 776
generalized program (program gig, 255
gateway (brama), 65
uogólniony), 639 Gig E, 255
Gateway 2000, 250
giga, 255

1051 indeks haseł angielskich
gigabit, 255 go, 260 grandfather-father-son („dziadek-ojciec-
Gigabit Ethernet, 255 Go2.com, 260 syn”), 199
Gigabit Switch Router, 255 goal seeking (wyszukiwanie celu), 964 granularity (ziarnistość), 995
gigabyte (gigabajt), 255 GOCA, 260 graph (wykres), 961
gigaflops, 255 GoldMine, 260 Graphic Arts Technical Foundation, 265
gigahertz (gigaherc), 255 GoLive, 260 graphic map features (graficzne elementy
mapy), 262
GigaPOP, 255 Good Times virus (Good Times), 260
graphical user interface (graficzny
GigE, 255 gooey, 260 interfejs u ytkownika), 262
GIGO, 255 gooey builder, 260 graphics (grafika komputerowa), 263
Gilder Group, 256 Google, 260 graphics accelerator (akcelerator
GIMP, 256 Gopher, 260 graficzny), 26
Gini, 256 Gopherspace (Goferprzestrzeń), 260 graphics based (graficzny), 262
GIOP, 256 GOPS, 260 graphics character (znak semi-graficzny),
GIS, 256 Gorizont, 260 1003
GIS basic question types (GIS — GOSIP, 260 graphics conversion (konwersja grafiki),
podstawowe pytania), 256 400
goto, 261
GIS development strategy (strategia graphics coprocessor (koprocesor
GoTo.com, 261 graficzny), 401
tworzenia systemu GIS), 776
goto-less programming (programowanie Graphics Device Interface, 265
GIS glossary (słowniczek GIS), 740 bez „goto”), 643
GIS standards categories (kategorie graphics engine (aparat grafiki), 34
Gouraud shading (cieniowanie Gourauda),
standardów GIS), 360 89 graphics file (plik graficzny), 598
GKS, 256 GPC, 261 graphics formats (formaty graficzne), 241
glare filter (filtr odblasków), 236 GPCmark, 261 graphics interface (interfejs graficzny),
glass house („szklany dom”), 803 306
GPEG, 261
GLINT, 256 graphics language (język graficzny), 342
GPF, 261
glitch, 256 graphics mode (tryb graficzny), 856
GPI, 261
global (globalny), 257 graphics port (port grafiki), 618
GPIB, 261
global positioning system (globalny graphics primitive (kształt podstawowy),
GPL, 261 407
system pozycjonowania), 257
gppm, 261 graphics processing (przetwarzanie
global search and replace (zamiana
globalna), 982 GPRS, 261 graficzne), 662
global variable (zmienna globalna), 1001 GPS, 261 graphics processor (procesor graficzny),
GPSS, 262 632
global village (globalna wioska), 257
GQL, 262 graphics program (program graficzny),
Global Virtual Private Network, 257 638
Globalstar, 257 GR-2837, 262
graphics tablet (rysownica), 706
glocalization (glokalizacja), 257 grabber, 262
graphics terminal (terminal graficzny),
glossary, 257 grabber hand („rączka”), 679 835
GLP, 257 graceful degradation (łagodna graphics viewer (przeglądarka graficzna),
degradacja), 431 651
GLperf, 257
graceful exit (łagodne zakończenie), 431 graPHIGS, 265
glue (oprogramowanie integracyjne), 552
grade (klasa), 362 gratings (siatki), 728
glue chip, 257
graded authentication (uwierzytelnianie gray hairs, 265
glue logic (logika integracyjna), 424 klasowe), 887
GM, 258 gray mail, 265
graded index fiber (włókno
GMR, 258 o współczynniku stopniowanym), 951 gray scale (skala szarości), 733
GMTA, 259 gradient, 262 Graybar, 265
Gnapster, 259 GRAFCET, 262 grayware, 266
GNOME, 259 GrafPort, 265 greater than symbol („większy ni ”), 921
GNU, 259 gram, 265 greek (pisanie maczkiem), 594
GNU General Public License, 259 grammar checker, 265 Green Book (Zielona Księga), 995
Gnutella, 259 Grammatik, 265 green PC („zielony” PC), 995
GnutellaNet, 260 green screen (zielony ekran), 995

indeks haseł angielskich 1052
Greenwich Mean Time (czas Greenwich), guru, 269 hanging paragraph (wysunięcie
117 gutter (sztabik wewnętrzny), 804 akapitowe), 964
greeting cards, 266 GVIF, 269 haptic interface (interfejs dotykowy), 306
grep, 266 GVPN, 269 haptics (dotykowy), 172
grid (siatka), 727 GVRP, 269 hard boot (restart sprzętowy), 684
GRIN, 266 GVS, 269 hard coded (trwale zakodowany), 855
grok, 266 GXC, 270 hard copy (wydruk, kopia trwała), 961
grooming, 266 GZIP, 270 hard disk (dysk twardy), 195
ground (uziemienie), 888 h, 271 hard disk configuration (konfiguracja
ground current (prąd ziemnozwarciowy), dysku twardego), 396
H&J, 271
629 hard disk interfaces (interfejsy dysków
H.221, 271 twardych), 308
ground fault (doziemienie), 172
H.230, 271 hard disk parameters (parametry dysków
ground loop (pętla uziemienia), 588
H.231, 271 twardych), 575
ground noise injection (szum uziemienia),
804 H.245, 271 hard disk recorder (nagrywarka dyskowa),
H.261, 271 498
group calendaring (kalendarz grupowy),
350 H.262, 271 hard disk references (informacje
o dyskach twardych), 300
group collaboration products (współpraca H.263, 271
grupowa), 958 hard drive (napęd dysku twardego), 500
H.310, 271
group scheduling (terminarz grupowy), hard drive specifications (specyfikacja
H.320, 271 dysku twardego), 761
836
H.321, 271 hard error (błąd sprzętowy), 63
groupware, 266
H.322, 271 hard hyphen (twardy łącznik), 860
GroupWise, 266
H.323, 271 hard macro, 272
GSA, 268
H.324, 271 hard return (twardy podział wiersza), 860
GSAM, 268
H1B, 271 hard sectored (twardy podział na sektory),
GSM, 268
H5, 271 860
GSM Association, 268
HA, 271 hard space (spacja nierozdzielająca), 759
GSMP, 268
hack (hak), 271 hard space (twarda spacja), 860
GSM-SMS, 268
hacker (haker), 271 hard token (twardy eton), 860
GSOS, 268
HAL, 272 Hardcard, 272
GSR, 268
half-adder (sumator jednocyfrowy), 781 hardware circuit (obwód), 533
GSTN, 268
half-duplex (półdupleksowy), 626 hardware companies (dostawcy sprzętu),
GT, 268 170
half-height drive (napęd o połówkowej
GTK+, 268 wysokości), 501 hardware dependent (zale ny od
gTLD, 268 half-inch tape (półcalowa taśma platformy sprzętowej), 982
guard band (pasmo międzykanałowe), 578 magnetyczna), 626 hardware engineer (in ynier
Guardian, 268 halftone (półtony), 627 wyposa enia), 316
guest (gość), 260 ham (radioamator), 676 hardware failure (awaria sprzętowa), 46
guest account (konto gościa), 398 hammer (młot), 472 hardware independent (niezale ny od
platformy sprzętowej), 518
guest privileges (uprawnienia gościa), 877 Hamming code (kod Hamminga), 371
hardware interface (interfejs sprzętowy),
GUI, 269 hand coding (ręczne kodowanie), 685 306
GUI builder (generator GUI), 252 handheld scanner (skaner ręczny), 736 hardware interrupt (przerwanie
GUI painter (malarz GUI), 441 handle (uchwyt), 863 sprzętowe), 659
GUI widget (wid et GUI), 919 handler (procedura obsługi), 631 hardware key (klucz sprzętowy), 370
GUID, 269 handoff (przekazanie wywołania), 652 hardware monitor (monitor sprzętowy),
guiltware, 269 hands free computer (hands free), 272 481
gull-wing lead (przewód łamany do dołu), handset (mikrotelefon), 469 hardware platforms (platformy
664 sprzętowe), 596
handshaking (uzgadnianie), 888
gulp, 269 hardware profile (profil sprzętowy), 635
hang (zawieszenie), 990
GUNZIP, 269 hardware rankings (porównanie sprzętu
hanging indent (wysunięcie), 964 komputerowego), 618
Gupta, 269

1053 indeks haseł angielskich
hardware RIP (sprzętowy procesor RIP), header (nagłówek), 498 hierarchical file system (hierarchiczny
763 header label (etykieta tytułowa), 225 system plików), 275
hardware scaling (sprzętowe skalowanie), head-per-track disk, 274 hierarchical storage management
763 (hierarchiczne zarządzanie pamięcią),
health problems (problemy zdrowotne), 275
hardware T&L (sprzętowe transformacje 631
i oświetlanie), 763 hierarchy (hierarchia), 274
heap (sterta), 775
hardware vendors (producenci sprzętu HiFD disk (dyskietka HiFD), 198
komputerowego), 633 heat fusing (wtapianie cieplne), 959
high availability (wysoka dostępność),
hardware virtual memory (sprzętowa heat sink (radiator), 675 964
pamięć wirtualna), 763 helical scan (skanowanie spiralne, high color, 275
hardwired (wbudowany, połączony helikalne), 736
high definition TV (telewizja o wysokiej
trwale), 910 Hello, World, 274 rozdzilczości), 833
harmonic adapter (adapter harmoniczny), help (pomoc), 617 high density (wysoka gęstość), 964
20 help compiler (kompilator plików high DOS memory (wysoka pamięć
harmonic distortion (zniekształcenia pomocy), 379 DOS), 964
harmoniczne), 1004 help desk (dział obsługi klienta), 199 high memory (pamięć wysoka), 573
Harvard Graphics, 272 help desk analyst (analityk działu obsługi High Memory Area, 275
hash function (funkcja skrótu), 246 klienta), 30
high resolution (wysoka rozdzielczość),
hash total (suma kontrolna), 781 help desk software (oprogramowanie 964
HASP, 272 działu obsługi klienta), 552
High Sierra, 275
Hayes, 272 help key (klawisz pomocy), 367
high technology (zaawansowana
Hayes compatible (zgodny z modemami henry (henr), 274 technologia), 979
Hayes), 995 Hercules Graphics (Hercules), 274 high-capacity CD-ROM (CD-ROM
Hayes Smartmodem, 272 Hermes, 274 o du ej pojemności), 82
HBA, 273 HERMSEN, 274 high-capacity floppy (dyskietka o du ej
HBL, 273 Hertz (herc), 274 pojemności), 198
HC, 273 heterogeneous (heterogeniczny), 274 high-density CD-ROM (CD-ROM
o wysokiej gęstości), 83
HCI, 273 heterogeneous environment
(heterogeniczne środowisko), 274 high-level format (formatowanie
HD, 273 wysokopoziomowe), 240
HD15, 273 heuristic (heurystyczny), 274
high-level interface (interfejs wysokiego
HDA, 273 Hewlett-Packard, 274 poziomu), 307
HDCD, 273 hex (szesnastkowy), 803 high-level language (język wysokiego
HDD, 273 hex chart (tabela wartości poziomu), 344
szesnastkowych), 812 highlight (wyró nienie), 963
HDF, 273
hexadecimal (szesnastkowy system highlight bar (podświetlenie), 577
HDL, 273 liczenia), 803
HDLC, 273 high-pass filter (filtr górnoprzepustowy),
HFC network (sieć HFC), 729 236
HDML, 273 HFS, 274 high-performance computing (wysoko
HDR, 273 HGP, 274 wydajna technika obliczeniowa), 964
HD-ROM, 273 HHOK, 274 High-Performance Routing, 275
HD-ROSETTA, 273 hi res, 274 HiJaak, 275
HDS, 273 Hi-8, 274 Himalaya, 275
HDSL, 274 HID, 274 HIMEM.SYS, 275
HDTV, 274 hidden file (plik ukryty), 601 hints (wskazówki), 956
HDX, 274 hidden surface removal (usuwanie HIPERLAN, 275
head (głowica), 258 powierzchni ukrytych), 886 HiPerMOS, 276
head crash (uderzenie głowicy), 864 hierarchical (hierarchiczny), 275 hiperspace (hiperprzestrzeń), 276
head disk assembly (zespół dyskowo- hierarchical communications HIPO, 276
głowicowy), 992 (komunikacja hierarchiczna), 392
HiPPI, 276
head end (stacja nadawcza), 767 hierarchical data format (hierarchiczny
format danych), 275 histogram, 276
head mounted display (wyświetlacz
nagłowny), 966 hierarchical database (hierarchiczna baza history (historia), 276
head skew (skos głowicy), 738 danych), 275 hit rate (współczynnik trafień), 958

indeks haseł angielskich 1054
Hitachi Data Systems, 276 horizontal retrace (powrót poziomy), 625 hotfix, 279
hits (trafienia), 847 horizontal scaling (skalowanie poziome), HotJava, 279
HKEY, 276 733 hotlist (podręczna lista), 611
HL7, 276 horizontal scan frequency (częstotliwość Hotmail, 279
skanowania poziomego), 120
HLLAPI, 276 HotMetal PRO, 279
horizontal scan rate (częstotliwość
HLR, 276 odświe ania poziomego), 119 HotSpot, 280
HLS, 276 horizontal scan rate (szybkość skanowania hourglass (klepsydra), 367
HMA, 277 poziomego), 805 housekeeping (operacje porządkowe), 547
HMD, 277 horizontal software (oprogramowanie Hover (Aktywowanie), 26
HMI light (HMI), 277 poziome), 553 how to access the Internet (jak uzyskać
HMOS, 277 horizontal sync (częstotliwość dostęp do internetu), 330
synchronizacji poziomej), 120 how to access the Web (jak uzyskać
HNC, 277
HOS, 279 dostęp do sieci WWW), 330
Hobbit, 277
host (komputer macierzysty), 386 how to associate a file with an application
Hollerith machine (maszyna Holleritha), (jak skojarzyć plik z aplikacją), 329
447 host adapter (adapter magistrali), 21
host address (adres stacji, adres hosta), 23 how to attach a file (jak załączyć plik),
holographic storage (holograficzna 335
pamięć masowa), 277 host attached (przyłączony do stacji), 665
how to back up your files (jak zapisać
Holy Grail (Święty Graal), 809 host based (oparty na hoście), 545 kopię zapasową plików), 335
holy war (święta wojna), 809 host card (karta hosta), 355 how to buy a new computer (jak kupować
home computer (komputer domowy), 384 HOST file (plik HOST), 598 nowy komputer), 328
home directory (katalog macierzysty), 360 host ISP (macierzysty ISP), 434 how to buy a used computer (jak kupować
Home key (klawisz Home), 367 host mode (tryb hosta), 856 u ywany komputer), 328
home network (sieć domowa), 729 host name (nazwa stacji, nazwa hosta), how to check out a domain name (jak
506 sprawdzić czy nazwa domeny jest
home page (strona główna), 777 wolna), 329
Home Plug & Play, 278 host-based modem (modem programowy),
478 how to compress files (jak kompresować
home run (odcinek końcowy), 535 pliki), 328
host-based printer (drukarka korzystająca
home theater (kino domowe), 362 z pamięci i procesora komputera), 176 how to convert files (jak konwertować
homecam (kamera domowa), 351 pliki), 328
host-centric („hostocentryczny”), 279
HomePNA, 278 how to donate old equipment (jak
hostid (identyfikator stacji), 292 przekazać stary sprzęt organizacji
HomePort, 278 hosting, 279 charytatywnej), 328
HomeRF, 278 hostname, 279 how to download a file (jak pobrać plik),
homogeneous (homogeniczny), 278 hosts file (plik hosts), 599 328
homogeneous environment hot backup („gorąca” kopia zapasowa), how to find a file (jak znaleźć plik), 335
(homogeniczne środowisko), 278 260 how to find a good computer book (jak
homologation (homologacja), 278 hot desking, 279 znaleźć dobrą ksią kę komputerową),
honeypot (garnek miodu), 250 335
hot docking (podłączanie do stacji
Honeywell, 278 dokowania „na gorąco”), 610 how to find a job on the Internet (jak
znaleźć pracę w internecie), 336
hook (hak), 272 hot fix, 279
how to find someone on the Net (jak
hooked vector (przejęty wektor hot group (gorąca grupa), 260 znaleźć osobę w internecie), 335
przerwania), 652 hot insertion („na gorąco”), 497 how to find things on the Net (jak znaleźć
hookemware, 279 hot potato routing (routing typu „hot ró ne rzeczy w internecie), 336
hoot and holler (trąbić i krzyczeć), 849 potato”), 692 how to format a disk (jak sformatować
hop (przeskok), 660 hot restart („gorący” restart), 260 dysk), 329
hop count (liczba przeskoków), 417 hot spare (dysk rezerwowy), 195 how to get a domain name (jak kupić
hopper (zasobnik), 989 hot spot (pole aktywne), 614 nazwę domeny), 328
horizontal market (rynek poziomy), 706 hot swap, hot insertion (wymiana „na how to import a file (jak zaimportować
gorąco”), 962 plik), 333
horizontal market software
(oprogramowanie dla rynków Hot topics and trends (trendy i „gorące” how to install a 2nd IDE drive (jak
poziomych), 551 tematy), 849 zainstalować drugi dysk IDE), 333
horizontal resolution (rozdzielczość hoteling, 279 how to install a program (jak zainstalować
pozioma), 693 program), 334
hotelling, 279

1055 indeks haseł angielskich
how to look up someone on the Net HST, 282 hypergraphic (hipergrafika), 275
(jak wyszukać kogoś w internecie), 333 HSV, 282 Hyperion, 284
how to make backups (jak utworzyć kopie HTAccess, 282 hyperlink (hiperłącze), 276
zapasową), 330
HTM file (plik HTM), 599 hypermedia (hipermedia), 276
how to protect a floppy (jak zabezpieczyć
dyskietkę), 333 HTML, 282 HyperPAD, 284
how to register a domain name HTML bug (pluskwa HTML), 603 HyperScript, 284
(jak zarejestrować nazwę domeny), 335 HTML editor (edytor HTML), 207 HyperStitial, 284
how to search the Web (jak przeszukiwać HTML e-mail (poczta HTML), 608 HyperTalk, 284
sieć WWW), 329 HTML extension file (plik rozszerzający hypertext (hipertekst), 276
how to select a PC display system HTML), 600 hypertext anchor (kotwica hipertekstowa),
(jak wybrać podsystem wideo HTML table (tabela HTML), 812 403
komputera PC), 332
HTML tag (znacznik HTML), 1002 hypervisor (hiperwizor), 276
how to select a personal computer
(jak wybrać komputer osobisty), 330 HTTP, 282 hyperware, 284
how to spoof your technical friend HTTP proxy, 283 Hyperwave Information Server, 284
(jak za artować sobie z komputerowca), HTTP request header (nagłówek ądania hyphen ladder (drabinka), 173
335 HTTP), 498 hyphenation dictionary (słownik dzielenia
how to surf the Net (jak „surfować” HTTP response header (nagłówek wyrazów), 751
po Sieci), 330 odpowiedzi HTTP), 498 hyphenation zone (strefa dzielenia
how to transfer a file (jak przenieść plik), HTTP server (serwer HTTP), 722 wyrazów), 777
329 HTTPd, 283 hypotenuse (przeciwprostokątna), 651
how to transfer a file over the Internet HTTP-NG, 283 hysteresis (histereza), 276
(jak przesłać plik przez internet), 329
HTTPR, 283 Hz, 284
HP, 280
HTTPS, 283 I LEC, 285
HP 1000, 281
hub (koncentrator), 393 I Love You, 285
HP 3000, 281
hub ring (pierścień środkowy), 591 I Seek You (Szukam Ciebie), 804
HP 9000, 281
hue (odcień), 535 i.d.Centric, 285
HP EIO printer (drukarka HP EIO), 176
Huffman coding (kodowanie Huffmana), i.Link, 285
HP PA-RISC, 281 374 I/E time (czas wykonania instrukcji), 118
HPA, 281 hulappi, 283 I/O (we-wy), 915
HPC, 281 Human Genome Project (projekt Ludzki I/O address (adres we/wy), 23
HP-compatible printer (drukarka zgodna Genom), 645
z HP), 181 I/O area (obszar We-Wy), 532
human interface device (urządzenie
HPFS, 281 interfejsu u ytkownika), 881 I/O bound (ograniczony wejściem-
wyjściem), 540
HPGL, 281 Hungarian notation (notacja węgierska),
523 I/O bus (magistrala we-wy), 439
HPIB, 281
hunt (szukanie), 804 I/O card (karta we-wy), 358
HPNA, 281
Hurricane, 283 I/O device (urządzenie we-wy), 882
HP-PA, 281
HX chipset (HX), 283 I/O intensive (intensywnie korzystający
HPR, 281 z we-wy), 304
HPSB, 281 hybrid (hybryda), 283
I/O interface (interfejs we-wy), 307
HP-UX, 281 hybrid circuit (obwód hybrydowy), 533
I/O port (port we-wy), 620
HP-VUE, 281 hybrid computer (komputer hybrydowy),
384 I/O processor (procesor we-wy), 632
HREF, 281 I/O statement (Instrukcja We-Wy), 302
hybrid file (plik hybrydowy), 599
HS, 281 I18N, 285
hybrid microcircuit (mikroobwód
HSB, 281 hybrydowy), 467 I2, 285
HSCSD, 282 hybrid network (sieć hybrydowa), 729 i2 Technologies, 285
HSI, 282 Hydra, 283 i20, 285
HSL, 282 Hyperaccess, 283 I2O, 285
HSM, 282 Hypercar, 283 i386, 285
HSP, 282 HyperCard, 284 i486, 285
HSRP, 282 hypercube (hiperkostka), 275 i750, 285
HSSI, 282 Hyper-G, 284 i860, 285

indeks haseł angielskich 1056
i960, 285 ICL, 289 IFIP, 294
IA-32, 285 ICL Retail Systems, 290 IFMP, 294
IA-64, 285 ICML, 290 I-frame (I-klatka), 295
IAB, 286 ICMP, 290 IFS, 294
IAC, 286 ICMP storm attack, 290 IFSHLP.SYS, 294
IAD, 286 I-commerce (I-handel), 294 IFSMgr, 294
IAHC, 286 iCOMP, 290 if-then-else, 294
IANA, 286 icon (ikona), 295 IGES, 294
IANAL, 286 IconAuthor, 291 IGP, 294
IAP, 286 iconic interface (interfejs z ikonami), 308 iGrafx, 294
IAW, 286 ICP, 291 IGRP, 294
IB, 286 ICQ, 291 IHA, 294
i-Bench, 286 ICR, 291 IHV, 294
IBI, 286 ICS, 291 IIA, 294
IBIS, 286 ICSA, 291 IIe, 295
IBM, 286 IDA, 291 IIOP, 295
IBM and Microsoft (IBM i Microsoft), iDAB, 291 IIS, 295
287 IDAPI, 291 IIXNET, 295
IBM format (format IBM), 240 IDB, 291 IL, 295
IBM mainframes (komputery IBM IDC, 291 ILD, 295
mainframe), 391
IDE, 292 ILE, 296
IBM minicomputers (minikomputery
IBM), 470 IDE controller (kontroler IDE), 399 ILEC, 296
IBM or Mac (IBM czy Mac), 287 IDE file (plik IDE), 599 iLink, 296
IBM PC, 287 IDE host adapter (karta IDE), 355 ill-behaved (źle działający), 1007
IBM PC Company, 288 IDE RAID, 292 illegal operation (niewłaściwa operacja),
IDEA, 292 518
IBM server series (seria serwerów IBM),
719 iDEN, 292 illustration program (program
ilustracyjny), 638
IBM workstation (stacja robocza IBM), IDF, 292
768 Illustrator, 296
IDL, 293
IBM-Apple alliance (Sojusz IBM-Apple), IM, 296
idle character (znak bezczynności), 1002
757 IMA, 296
idle interrupt (przerwanie bezczynności),
IBMBIO.COM, 288 659 iMac, 296
IBM-compatible mainframe (komputer idle time (czas bezczynności), 117 image (obraz), 532
mainframe zgodny z IBM), 386 image editing (edycja obrazów), 205
IDMSX, 293
IBM-compatible PC (komputer PC image editor (edytor graficzny), 207
zgodny z IBM), 388 IDSL, 293
IDX, 293 image enhancement (poprawianie
IBMDOS.COM, 288 obrazów), 618
IBOC, 288 IE, 293
image filter (filtr graficzny), 235
iBook, 288 IEC, 293
image processing (przetwarzanie
IBT, 289 IEEE, 293 obrazów), 662
IC, 289 IEEE 1284, 293 image protection (zabezpieczanie obrazu),
IC card (karta IC), 355 IEEE 1394, 293 980
ICA, 289 IEEE 488, 293 image scaler (układ skalowania obrazu),
IEEE 802, 293 870
ICANN, 289
IEEE P1394, 293 image viewer (przeglądarka zdjęć), 652
iCAP, 289
IEF, 293 ImageLock, 296
I-CASE, 289
IESG, 294 imagemap (mapa obrazu), 442
ICC profile (profil ICC), 635
IETF, 294 imagesetter (naświetlarka), 503
ICCA, 289
IEW, 294 imaging (odwzorowanie), 538
ICCP, 289
IFC, 294 imaging system (system zobrazowania),
ICE, 289 795
iFCP, 294

1057 indeks haseł angielskich
IMAP, 296 Incorrect DOS version (niepoprawna Infobase, 299
IMAP4, 296 wersja DOS), 517 infomediary, 299
IMCO, 296 increment (inkrementacja), 301 infopreneur, 299
IMDB, 296 incremental backup (przyrostowa kopia InfoPump, 299
zapasowa), 665
IMer, 296 informate, 300
incremental spacing (przyrostowe
IMG file (plik IMG), 599 wprowadzanie odstępów), 665 information (informacje), 299
IMG tag (znacznik IMG), 1002 incubator (inkubator), 301 information appliance (urządzenie
IMHO, 296 informacyjne), 881
IND$FILE, 298
immediate access (dostęp bezpośredni), information architect (architekt
indent (wyrównywać), 963 informacji), 36
170
Indeo, 298 information broker (broker informacji), 67
immersive visualization (wizualizacja
z zanurzeniem), 951 independent software vendor (niezale ny Information Builders, 300
dostawca oprogramowania), 518
IMO, 296 information center (centrum informatyki),
index (indeks), 298 86
iMode, 296
index (indeksowanie), 298 information collaboration (współpraca
i-Mode, 296
index hole (otwór indeksowy), 562 informacyjna), 958
IMP, 296
index map (odwzorowanie indeksu), 538 information engineering (in ynieria
impact printer, 296 informacji), 316
index mark (znak indeksu), 1002
impasto effect (efekt impasto), 208 information hiding (ukrywanie
index register (rejestr indeksowy), 681
impedance (impedancja), 297 informacji), 871
INDEX.HTML, 298
imperative language (język imperatywny), information highway (autostrada
342 indexed addressing (adresowanie informacyjna), 45
indeksowe), 23
implementation (implementacja), 297 information industry (bran a
indexed color (kolor indeksowany), 378 informatyczna), 66
implode (implodować), 297
indexed sequential access method Information Industry Association
import, 297 (indeksowy dostęp sekwencyjny do (Stowarzyszenie Bran y
import filter (filtr importu), 235 plików), 298 Informatycznej), 775
imposition (impozycja), 297 indexing (indeksowanie), 298 information management (zarządzanie
imposition (impozycjonowanie), 297 Indigo, 298 informacjami), 985
impression (impresja), 297 indirection (pośredniość), 622 information overload (przecią enie
Impromptu, 297 inductance (indukcyjność), 299 informacyjne), 651
Improv, 297 induction (indukcja), 299 information processing (przetwarzanie
informacji), 662
IMS, 297 inductive device (urządzenie indukcyjne),
881 information requirements (wymagania
IMT-2000, 297 informacyjne), 962
IMTC, 297 inductor (cewka), 86
information resource management
IMUnified, 297 industrial strength (na skalę (zarządzanie zasobami
przemysłową), 497 informacyjnymi), 988
imux, 298
industrial, scientific and medical band information resources (zasoby
IN, 298 (pasmo przemysłowe, naukowe informacyjne), 989
in band (w paśmie), 905 i medyczne), 578
information service (usługa
in hardware (sprzętowo), 763 industry analyst (analityk bran owy), 30 informacyjna), 884
in situ, 298 Industry Standard Architecture, 299 Information Services (usługi
in software (programowo), 644 IndustryPack, 299 informatyczne), 885
in the wild (dziko), 200 Indy, 299 information sharing (współu ytkowanie
inactive window (okno nieaktywne), 541 I-net, 299 informacji), 958
INAP, 298 inetd, 299 information superhighway
(superautostrada informacyjna), 782
in-betweening, 298 INF file (plik INF), 599
information system (system
inboard, 298 inference engine (mechanizm informatyczny), 789
inbox (szkrzynka odbiorcza), 804 wnioskujący), 453
Information Systems (Systemy
incident light (światło łączne), 809 InfiniBand, 299 Informatyczne), 797
in-circuit emulator (emulator infix notation (notacja infiksowa), 523 information technology (informatyka),
wewnątrzukładowy), 219 Info Select, 299 300
include (włączać), 951 infobahn, 299 information theory (teoria informacji),
834

indeks haseł angielskich 1058
information utility (narzędzie input area (obszar wejściowy), 532 integrated drive electronics (zintegrowana
informacyjne), 502 input device (urządzenie wejściowe), 882 elektronika napędu), 996
information visualization (wizualizacja input queue (kolejka wejściowa), 377 integrated injection logic (układ ze
informacji), 949 wstrzykiwaniem nośników), 870
input stream (strumień wejściowy), 781
information warehouse (hurtownia integrated network (sieć zintegrowana),
informacji), 283 input/output (wejście-wyjście), 913 731
information warfare (wojna inquiry program (program do tworzenia integrated optics (zintegrowana optyka),
informacyjna), 952 zapytań), 638 996
INFORMIX, 300 Ins key (klawisz Ins), 367 Integrated PC Server (zintegrowany
InfoSeek, 300 insert mode (tryb wstawiania), 856 serwer PC), 996
infoware, 300 insertion loss (straty włączenia), 776 integrated software package
inside plant (instalacja wewnętrzna), 301 (zintegrowany pakiet oprogramowania),
InfoWindow, 300 996
infrared (podczerwień), 609 Insight, 301
integration broker (broker integracji), 67
Infrared Data Association, 300 insomnia (bezsenność), 54
integration server (serwer integracji), 722
infrared port (port podczerwieni), 619 install program (program instalacyjny),
638 integrator, 302
infrastructure (infrastruktura), 300 integrity (integralność), 302
installation spec (specyfikacja instalacji),
Ingres, 300 761 Intel, 302
Ingres II, 300 installed base (podstawa instalacji), 612 Intel chips (układy Intel), 871
inheritance (dziedziczenie), 199 InstallShield, 301 Intel chipsets (zestawy układów Intel),
inhouse (wewnętrzny), 915 instance (egzemplarz), 209 993
INI file (plik INI), 599 instance variable (zmienna egzemplarza), Intel future chips (przyszłe układy Intel),
IN-IP convergence (zbie ność IN-IP), 990 1001 665
INIT, 301 instant messaging (natychmiastowe Intel Hub Architecture (architektura
rozsyłanie wiadomości), 504 koncentratorów Intel), 37
initialization string (ciąg inicjalizacji), 88
instant messenger (komunikator Intel motherboard (płyta główna Intel),
initialize (zainicjować), 981 605
internetowy), 392
injection loss (osłabienie wtrysku), 560 Intellect, 304
instant print (natychmiastowy wydruk),
ink coverage (pokrycie atramentu), 614 504 intellectual property (własność
ink jet cartridge (kaseta z atramentem), instant replay (powtórka), 625 intelektualna), 951
359 Intellifont, 304
instantiate (konkretyzacja), 397
ink jet printer (drukarka atramentowa), intelligence (inteligencja), 303
174 Institute for Certification (Instytut
Certyfikacji), 302 intelligent cable (inteligentny przewód),
Inktome, 301 304
instruction cycle (cykl instrukcji), 116
Inktomi, 301 intelligent controller (inteligentny
instruction mix (mieszanka rozkazów),
inline cache (bufor dołączony), 68 465 sterownik), 304
inline code (kod wstawiony), 373 instruction register (rejestr rozkazów), 682 intelligent database (inteligentna baza
inline graphics (grafika wstawiana), 265 danych), 303
instruction set (zestaw instrukcji), 993
inline routine (procedura rozwijana w intelligent form (inteligentny formularz),
instruction time (czas instrukcji), 117 304
miejscu wywołania), 631
insulator (izolator), 325 Intelligent Messaging, 304
Inmarsat, 301
int, 302 intelligent modem (inteligentny modem),
in-memory database (baza danych w
pamięci), 50 int 13, 302 304
INN, 301 int 14, 302 intelligent network (inteligentna sieć), 303
innoculate (wszczepiać), 959 int 21, 302 intelligent paper (inteligentny papier), 304
i-node (i-węzeł), 324 integer, 302 Intelligent Transportation System
Integer BASIC, 302 (Inteligentny System Transportowy),
inorganic semiconductor (półprzewodnik 304
nieorganiczny), 627 integrated (zintegrowany), 996
IntelliMirror, 304
Inprise, 301 integrated CASE (zintegrowany CASE),
996 IntelliMouse, 304
Inprise Application Server (Serwer
Aplikacji Inprise), 720 integrated circuit (układ scalony), 870 IntelliSense, 304
in-process server (serwer integrated development environment INTELSAT, 304
wewnątrzprocesowy), 724 (zintegrowane środowisko Intentia, 304
input (wejście), 913 programisty), 996 inter, 304

1059 indeks haseł angielskich
interactive (interaktywny), 305 internal interrupt (przerwanie Internet domain name (internetowa nazwa
interactive cable TV (interaktywna wewnętrzne), 659 domeny), 311
telewizja kablowa), 305 internal modem (modem wewnętrzny), Internet e-mail service (internetowa
interactive fiction (interaktywna fikcja), 478 usługa pocztowa), 312
305 internal sort (sortowanie wewnętrzne), Internet engineer (in ynier internetu), 316
Interactive Multimedia Association 759 Internet Engineering Steering Group
(Stowarzyszenie Interaktywnych Internal stack failure, 308 (In ynierska Grupa Kierowania
Multimediów), 776 internal storage (pamięć wewnętrzna), 573 Internetemp), 316
interactive session (interaktywna sesja), International Business Machines, 308 Internet Engineering Task Force
305 (Internetowy In ynierski Zespół
International Data Corporation, 308 Specjalny), 313
interactive TV (interaktywna telewizja),
305 International Electrotechnical Internet Explorer, 310
Commission, 308
Interactive UNIX, 305 Internet explosion (eksplozja internetu),
International Federation of Information 212
interactive video (interaktywne wideo), Processing, 308
305 Internet fax (faks internetowy), 229
International Standards Organization, 308
InterBase, 305 Internet firewall (internetowy firewall),
International Telecommunications Union, 313
interblock gap (przerwa międzyblokowa), 308
659 Internet Foundation Classes (Podstawa
internationalization (internacjonalizacja), Klasa Internetowa), 612
Intercast, 305 308
interconnect (łączyć wzajemnie), 432 Internet gateway (brama internetowa), 65
internet, 309
Interdev, 305 internet II, 310
internet 2, 310
interesting stuff (interesujące), 305 Internet keyboard (klawiatura
Internet access (dostęp do internetu), 171 internetowa), 365
interexchange carrier (operator Internet Access Coalition, 310
międzycentralowy), 548 Internet management software
Internet access router (serwer dostępowy (oprogramowanie do zarządzania
interface (interfejs), 305 internetu), 722 internetem), 552
interface adapter (karta interfejsu), 355 Internet Ad Hoc Committee, 310 Internet marketplace (rynek internetowy),
interface definition language (język Internet Adapter (karta dostępu do 706
definicji interfejsu), 342 internetu), 354 Internet monitoring (monitorowanie
interface designer (projektant interfejsu), Internet advertising (reklamy internetu), 481
645 internetowe), 682 Internet payment service (internetowa
interferometer (interferometr), 308 Internet appliance (urządzenie usługa płatnicza), 312
interframe coding (kodowanie internetowe), 881 Internet PC (internetowy komputer
międzyklatkowe), 374 Internet Architecture Board, 310 osobisty), 313
Intergraph, 308 Internet Assigned Numbers Authority, Internet phone (Internetowy telefon), 314
interior gateway protocol (protokół bram 310 Internet picture frame (internetowa
wewnętrznych), 647 Internet audio, 310 przeglądarka rysunków), 311
interior routing protocol (wewnętrzny Internet backbones (sieci szkieletowe Internet postage (poczta internetowa), 608
protokół routingu), 915 internetu), 728 Internet Protocol (protokół internetowy),
interlaced (z przeplotem), 979 Internet cable (internet przez telewizję 647
interlaced GIF (GIF z przeplotem), 255 kablową), 310 Internet protocols (protokoły internetowe),
interlaced JPEG (JPEG z przeplotem), 346 Internet cache (bufor internetowy), 68 646
Interleaf, 308 Internet Cache Protocol, 310 Internet radio (internetowe radio), 312
interleave (przeplot), 659 Internet cafe (kawiarenka internetowa), Internet Relay Chat, 310
intermediate language (język pośredni), 361 Internet Research Task Force, 310
344 Internet computer (komputer Internet roaming (roaming internetowy),
intermediate node routing (routing węzła internetowy), 384 688
pośredniego), 692 Internet content provider (internetowy Internet Router (router internetowy), 691
intermittent error (błąd nieciągły), 62 dostawca zawartości), 313 Internet server appliance (urządzenie —
intermodal dispersion (rozproszenie Internet Corporation for Assigned Names serwer internetu), 880
intermodalne), 695 and Numbers (Internetowa Korporacja Internet service provider (dostawca
Przypisywania Nazw i Adresów), 311 internetu), 170
internal disk (dysk wewnętrzny), 196
internet daemon (demon internetowy), Internet speak ( argon internetu), 1009
internal drive (napęd wewnętrzny), 501 133
internal font (czcionka wewnętrzna), 119 Internet storage provider (internetowy
Internet datacenter (internetowe centrum dostawca pamięci masowej), 313
danych), 312

indeks haseł angielskich 1060
Internet Talk Radio, 311 intraframe coding (kodowanie IP storage, 317
Internet time (epoka internetu), 221 wewnątrzklatkowe), 374 IP Switch, 318
Internet Trojan (trojan internetowy), 854 intranet, 315 IP switching (przełączanie IP), 653
Internet TV (internet przez telewizję), 310 intranet computer (komputer intranetowy), IP telephony (telefonia IP), 831
384
Internet Usage Policy (polityka IP tunneling (tunelowanie IP), 859
wykorzystania internetu), 617 intranet server (serwer intranetowy), 722
IP voice (głos przez IP), 257
Internet utility (wyszukiwarka intranet toaster (toster intranetowy), 845
IPC, 318
internetowa), 965 IntranetWare, 315
IPCS, 318
Internet2, 311 IntranetWare for Small Business, 315
IPDC, 318
InternetCash, 311 Invalid directory, 315
IPDS, 318
Internetese (internetowcy), 312 Invalid drive specification, 315
IPI, 318
Internetspeak (mowa internetu), 486 Invalid file name or file not found, 316
iPlanet, 318
internetwork (intersieć), 315 Invalid media type, 316
ipm, 318
interoperability (interoperacyjność), 314 invalid page fault, 316
IPng, 318
Interoperability Clearinghouse (Urząd invalid parameter, 316
Interoperacyjności), 879 I-PNNI, 318
inverse addressing (adresowanie
interoperable (interoperacyjny), 314 odwrotne), 23 IPO, 318
Interpedia, 314 inverse kinematics (kinematyka IPP, 318
interpolate (interpolować), 314 odwrotna), 362 ips, 318
interpolated resolution (rozdzielczość inverse multiplexor (multiplekser IPSec, 319
interpolowana), 693 odwrotny), 492 IPv4, 319
Interpress, 314 inverted file (plik odwrócony), 600 IPv6, 319
interpret (interpretować), 315 inverted list (lista odwrócona), 421 IPX, 319
interpreted (interpretowany), 315 inverter (inwerter), 316 IQ/Objects, 319
interpreted language (język InVircible, 316 IQ/SmartServer, 319
interpretowany), 342 invisible GIF (niewidzialny GIF), 518 IR, 319
interpreter, 314 invoke (wywoływać), 967 IRC, 319
interpretive language (język IO.SYS, 316 IrDA, 319
interptretujący), 342 IOCA, 316 IrDA port (port IrDA), 618
interprocess communication (komunikacja IOCS, 316
międzyprocesowa), 392 IRG, 319
Iomega, 317 Iridium, 319
interrecord gap (przerwa
międzyrekordowa), 659 ion deposition (osadzanie jonów), 559 IRIS, 319
interrogate (odpytywać), 537 IOS, 317 IRIS printer (drukarka IRIS), 176
interrupt (przerwanie), 659 IOW, 317 IRIX, 319
interrupt latency (opóźnienie przerwania), IP, 317 IrLAP, 319
550 IP address (adres IP), 23 IrLMP, 319
interrupt mask (maska przerwania), 445 IP card (karta IP), 355 IRM, 319
interrupt priorities (priorytety przerwań), IP fax (faks IP), 229 Irma, 319
630 IP gateway (brama IP), 65 Irma board, 320
Interrupt Request ( ądanie przerwania), IP multicast (multiemisja IP), 491
1009 Irmalan, 320
IP network (sieć IP), 729 iron oxide (tlenek elaza), 843
interrupt vector (wektor przerwań), 914
IP on Everything, 317 IRQ, 320
interrupt-driven (sterowany
przerwaniami), 774 IP over SONET (IP w sieci SONET), 318 IRQ steering (sterowanie IRQ), 773
intersect (część wspólna zbiorów), 121 IP phone (telefon IP), 830 IRTF, 320
intersect (obliczać część wspólną), 531 IP router (router IP), 691 IS-136, 320
INTERSOLV, 315 IP SAN, 317 IS-41, 320
interstitial (przerywnik), 659 IP Security (bezpieczeństwo IP), 53 IS-54, 320
interstitial ad (przerywnik reklamowy), IP services switch (przełącznik usług IP), IS-95, 320
660 656
ISA, 320
Intertainment (rozrywka internetowa), 695 IP space (przestrzeń IP), 660
ISAM, 321
intra, 315 IP spoofing (zwodzenie IP), 1005
ISAPI, 321

1061 indeks haseł angielskich
ISC, 321 ITSP, 324 Java platform (platforma Javy), 595
iSCSI, 321 ITU, 324 Java Runtime Environment, 338
ISDN, 321 ITU-T, 324 Java sandbox (piaskownica Javy), 589
ISDN adapter (karta ISDN), 355 ITU-TSS, 324 Java Server Pages, 338
ISDN bonding (spajanie ISDN), 759 ITV, 324 Java servlet, 338
ISDN LAN Modem (modem ISDN do ITXC, 324 Java Servlet API (interfejs API serwletów
sieci LAN), 477 IV, 324 Javy), 306
ISDN modem (modem ISDN), 477 IVD, 324 Java Virtual Machine (wirtualna maszyna
ISDN router (router ISDN), 691 Javy), 944
IVDS, 324
ISDN TA (karta TA ISDN), 357 Java Web Server, 338
Iverson notation (notacja Iversona), 523
ISDN terminal adapter (karta terminala JavaBean, 338
IVR, 324
ISDN), 357 JavaBeans, 338
iWARP, 324
ISEB, 322 Javagator, 338
Iway, 324
iSeries (seria i), 719 JavaOS, 338
I-way, 324
IS-IS, 323 JavaScript, 339
IX, 325
ISM band (pasmo ISM), 578 JavaScript rollover (efekt naprowadzania
IXA, 325 myszy JavaScript), 208
ISO, 323
IXC, 325 JavaServer Pages, 339
ISO 13346, 323
IXE, 325 JavaSoft, 339
ISO 9000, 323
IXF, 325 JavaSpaces, 339
ISO 9000-3, 323
IXP, 325 JavaStation, 339
ISO 9660, 323
IZE, 325 Javelin Plus, 339
isochronous (izochroniczny), 325
J, 327 jaybod, 339
Isochronous Ethernet (Izochroniczny
Ethernet), 325 J/Direct, 339 Jaz, 339
IsoENET, 323 J++, 327 Jaz disk (dysk Jaz), 193
IsoEthernet, 323 J2EE, 327 Jaz drive (napęd Jaz), 500
isometric view (widok izometryczny), 918 J2ME, 327 Jazz, 339
isotropic (izotropiczny), 325 J2SE, 327 JBOD, 339
ISP-based payment service (usługa Jabber, 327 JCL, 339
płatnicza zale na od dostawcy jacket (obwoluta), 533 JCP, 339
Internetu), 884 Jacquard loom (krosno Jacquarda), 404 JDBC, 339
ISPF, 323 JAD, 328 JDK, 339
ISR, 323 JAM, 336 JEDEC, 339
issue tracking (śledzenie zagadnień), 808 Japanese Electronic Industry JEIDA, 340
ISV, 323 Development Assn. (Stowarzyszenie
Rozwoju Japońskiego Przemysłu Jeliot, 340
iSyndicate, 323
Elektronicznego), 776 JES, 340
IT, 323
Japanese PC market (japoński rynek Jet, 340
ITAA, 323 komputerów PC), 336 JetAdmin, 340
Itanium, 323 JAR, 336 JetDirect, 340
item (pozycja), 626 Java, 337 JetForm, 341
iteration (iteracja), 323 Java 2, 338 JetSend, 341
iterative development (programowanie Java 2 Standard Edition, 338
iteracyjne), 643 jewel case (szkatułka), 803
Java Bean, 338 JFC, 345
iterative operation (operacja iteracyjna),
547 Java Beans, 338 JFIF, 345
ITI, 324 Java Card (karta Javy), 355 JFS, 345
ITIL, 324 Java chip (moduł Java chip), 479 JHTML, 345
ITMS (AICPA) (ITMS), 324 Java Community Process, 338 Jigsaw, 345
ITR, 324 Java compiler (kompilator Javy), 379 Jikes, 345
ITS, 324 Java Connector, 338 Jini, 345
ITSEC, 324 Java Foundation Classes, 338 JIT compiler (kompilator JIT), 379

indeks haseł angielskich 1062
jitter, 345 Jughead, 346 kernel (jądro), 339
jitterati, 345 Julian date (data juliańska), 126 kerning, 361
J-lead (końcówka typu J), 401 jump (skok), 737 Kerr effect (efekt Kerra), 208
JMAPI, 345 jumper (zworka), 1006 key (klawisz), 366
JML, 345 jumperless (bezzworkowa), 55 key cap (etykietka klawisza), 225
JMS, 345 junction (złącze), 997 key click (klik klawisza), 369
JNDI, 345 junctor (złączka), 1000 key command (polecenie klawiszowe),
JNI, 345 junk e-mail (poczta elektroniczna-śmieć), 616
job categories (kategorie zadań), 360 608 key driven (sterowany klawiszami), 774
job class (klasa zadań), 363 junk faxes (faksy-śmieci), 230 key entry (wprowadzanie klawiaturowe),
junk mail (poczta-śmieci), 609 956
job control language (język sterowania
zadaniami), 344 Juno, 346 key escrow (deponowanie klucza), 133
job descriptions (opis stanowisk), 548 just a bunch of disks (kilka dysków key field (pole kluczowe), 615
Job Entry Subsystem (podsystem „w komputerze”), 362 key in (posługiwać się klawiaturą), 621
wprowadzania zadań), 612 justification (justowanie), 347 key management (zarządzanie kluczami),
job management language (język justify (justować), 347 985
zarządzania zadaniami), 345 just-in-time compiler (kompilator Just In key recovery (odtwarzanie klucza), 538
job processing (przetwarzanie zadań), 664 Time), 379 key system (system kluczowy), 789
job queue (kolejka zadań), 377 JVM, 347 key telephone system (kluczowy system
job scheduling (harmonogramowanie JWI, 347 telefoniczny), 370
zadań), 272 JWIC, 347 KEY:Assemble, 361
job search (poszukiwanie pracy), 622 JXTA, 347 KEY:Enterprise, 361
job sites (witryny poświęcone pracy), 949 K, 349 keyboard (klawiatura), 364
job stream (strumień zadań), 781 K Virtual Machine (wirtualna maszyna keyboard buffer (bufor klawiatury), 68
Joe, 345 K), 944 keyboard commands (polecenia
join (złączenie), 999 K&R C, 349 klawiaturowe), 616
Joint Electronic Device Engineering K5, 349 keyboard connector (złącze
Council, 345 klawiaturowe), 998
K56Flex, 349
joint requirements planning (wspólne keyboard controller (sterownik
K6, 349 klawiatury), 775
planowanie wymagań), 957
K7, 349 keyboard drawer (półka na klawiaturę),
Joliet file system (system plików Joliet),
792 Ka-Band (pasmo Ka), 578 626
JOOTT, 345 Kaleida, 350 keyboard enhancer (usprawniacz
Kanban, 353 klawiatury), 885
Josephson junction (złącze Josephsona),
998 Katmai, 360 keyboard interrupt (przerwanie
klawiatury), 659
journal (dziennik), 200 Katmai New Instructions, 360
keyboard macro processor (klawiaturowy
journaled file system, 345 kaylock, 361 procesor makr), 366
journaling (rejestrowanie), 682 KB, 361 keyboard processor (procesor klawiatury),
journaling file system, 346 Kb/s, 361 632
JOVIAL, 346 KB/s, 361 keyboard template (szablon
joy stick (joystick), 346 Kbit, 361 klawiaturowy), 800
JPEG, 346 Kbits/sec (Kbit/sek), 361 keyframe (ramka kluczowa), 678
JPIG, 346 KBM, 361 keyframe animation (animacja oparta na
klatkach kluczowych), 32
JRMI, 346 Kbs, 361
keypad (blok klawiszy), 60
JRP, 346 K-byte (K-bajt), 361
keypunch (dziurkować), 200
JScript, 346 Kbytes/sec (Kbajtów/sek), 361
keypunch department (wydział
JSP, 346 KDE, 361 dziurkarek), 961
JSQL, 346 kek, 361 keypunch machine (dziurkarka), 200
JTA, 346 Kensington lock (zamek Kensingtona), Keystroke Cops (policjant klawiszy), 617
JTAG, 346 982
keystroke logger (rejestrator wciskanych
JTC1, 346 Kerberos, 361 klawiszy), 682
Kermit, 361

1063 indeks haseł angielskich
key-to-disk machine (urządzenie klawisz KSU, 407 LANtastic, 411
— dysk), 881 Ku-Band (Pasmo Ku), 578 LAP, 411
key-to-tape machine (urządzenie klawisz KVA, 408 LapLink, 411
— taśma), 881
KVM, 408 LapLink cable (kabel LapLink), 349
keyword (słowo kluczowe), 751
KVM cable (kabel KVM), 349 laptop, 412
keyword advertising (reklamy na
podstawie słów kluczowych), 682 KVM over IP (KVM w sieci IP), 408 laptop computer (komputer laptop), 385
Khornerstones, 361 KVM switch (przełącznik KVM), 655 large-format printer (drukarka
L1 cache (pamięć podręczna L1), 572 wielkoformatowa), 181
kHz, 361
L10N, 409 laser, 412
kicks, 361
L2 cache (pamięć podręczna L2), 572 laser diode (dioda laserowa), 137
kill (niszczyć), 519
L2F, 409 laser disc (dysk laserowy), 193
killer app (przebojowa aplikacja), 650
L2TP, 409 laser printer (drukarka laserowa), 176
killer bitstream, 362
L3_PDU, 409 laser pump (pompa laserowa), 617
kilo, 362
label (etykieta), 225 laser-class printer (drukarki klasy
kilobit, 362 laserowej), 181
kilobyte (kilobajt), 362 label prefix (przedrostek etykiety), 651
LaserDisc, 413
kilogram, 362 ladder DAC (drabinka DAC), 173
LaserJet, 413
kiosk, 362 LADDIS test (test LADDIS), 839
LaserMaster, 413
Kittyhawk, 362 LADS, 409
LaserWriter, 413
Klamath, 362 LAMA, 409
lasso, 413
KLOC, 369 lambda, 409
last mile (ostatnia mila), 560
kludge, 371 lamda switching (przełączanie lambda),
653 LAT, 413
klystron, 371 LATA, 413
lamer, 409
KNI, 371 late binding (wiązanie późne), 916
LAN, 409
KNI SSE, 371 latency (opóźnienie), 550
LAN administrator (administrator sieci
knockout software (oprogramowanie LAN), 21 latent image (ukryty obraz), 871
eliminujące), 552
LAN Emulation (emulacja LAN), 218 LaTeX, 413
Knowbot, 371
LAN fax (faks sieciowy), 229 launch (uruchomić), 879
knowledge acquisition (pozyskiwanie
wiedzy), 626 LAN hardware (sprzęt sieciowy), 763 laws (prawa), 628
knowledge base (baza wiedzy), 50 LAN Manager, 410 Lawson Insight, 413
knowledge based system (system z bazą LAN Network Manager, 411 Lawson Software, 414
wiedzy), 794 LAN Requester, 411 layer (warstwa), 908
knowledge domain (domena wiedzy), 145 LAN segment (segment LAN), 717 layer 2 (warstwa 2.), 908
knowledge engineer (in ynier wiedzy), LAN Server, 411 layer 2 switch (przełącznik warstwy 2.),
316 LAN station (stacja sieciowa), 768 657
knowledge management (zarządzanie LAN switch (przełącznik LAN), 655 layer 3 (warstwa 3.), 908
wiedzą), 987 layer 3 switch (przełącznik warstwy 3.),
LAN Workplace, 411
knowledge representation (reprezentacja 657
wiedzy), 684 LAN-centric (sieciowy), 729
layer 4 (warstwa 4.), 908
knowledge-driven process management land, 411
layer 4 switch (przełącznik warstwy 4.),
(zarządzanie procesami na podstawie LAND Rover, 411 657
wiedzy), 987 LANDA, 411 layered architecture (architektura
KnowledgeMan, 371 landing zone (strefa lądowania), 777 warstwowa), 37
known good die, 371 landline (naziemny), 505 layers (warstwy), 908
kod „spaghetti”, 372 Landmark rating (test Landmark), 839 layout setting (ustawienia układu strony),
Kona, 393 landscape monitor, 411 886
Korn shell (powłoka Korn), 625 LANE, 411 lazy write (leniwy zapis), 416
Kovar, 403 language (język), 341 LBA, 414
Kruegerapp, 405 language processor (procesor języka), 632 LBRV, 414
KSDS, 407 LanguageAccess, 411 LBS, 414
KSR terminal (terminal KSR), 835 LANRover, 411 LC, 414

indeks haseł angielskich 1064
LC connector (złącze LC), 998 legacy-free PC (komputer PC bez Light-01, 418
LCC, 414 urządzeń klasycznych), 388 LightShip, 418
LCD, 414 legal area map level (poziom prawny lightwave (fala świetlna), 230
obszaru mapy), 626
LCD monitor (monitor LCD), 481 lightwave system (system
Legato, 416 światłowodowy), 792
LCD panel (panel LCD), 573
Lempel Ziv, 416 lightweight protocol („lekki” protokół),
LCD printer (drukarka LCD), 177
LEN, 416 416
LCD projector (rzutnik LCD), 706
LEO, 416 LIM EMS, 418
LCM, 415
LEP, 416 LIMDOW, 418
L-commerce (L-handel), 417
LES, 416 limited-distance modem (modem
LCP, 415 ograniczonej odległości), 478
less than symbol (symbol mniejszy ni ),
LD, 415 786 limulator, 419
LDAP, 415 letter bomb (bomba listowa), 63 Linda, 419
LDI, 415 letter quality (jakość listowa), 336 line adapter (adapter łącza), 20
LE, 415 level 1 cache (pamięć podręczna 1. line analyzer (analizator łącza), 31
lead, 415 poziomu), 571 line art, 419
lead acid (kwasowo-ołowiowe), 408 level 2 cache (pamięć podręczna 2. line bonding (rozdzielanie łącza), 692
lead frame (obudowa z pinami), 533 poziomu), 572
line break (koniec wiersza), 397
leaded chip carrier (obudowa układu Level 3, 416
line card (karta łącza), 355
z pinami), 532 Level 6 (Poziom 6), 625
line concentration (koncentracja łączy),
leader (rozbiegówka), 692 Level 7 (Poziom 7), 625 393
lead-in (obszar inicjujący), 532 lex, 416 line conditioning (dostosowywanie łączy),
leading (odstęp międzywierszowy), 537 lexicographer (leksykograf), 416 171
leading edge (krawędź przednia), 404 lexicographic sort (sortowanie line dot matrix printer (wierszowa
leading zeros (wiodące zera), 943 leksykograficzne), 758 drukarka igłowa), 921
leadless chip carrier (bezpinowa obudowa LEXIS-NEXIS, 416 line drawing (ilustracja z linii), 296
układu), 53 Lexmark, 417 line driver (wzmacniacz linii), 967
lead-out (obszar zamykający), 532 LF, 417 line editor (edytor wierszowy), 207
leaf (liść), 421 LGMR, 417 line feed (wysuw wiersza), 964
League for Programming Freedom, 415 LHA, 417 line frequency (częstotliwość łącza), 119
leaky bucket (cieknący pojemnik), 89 LHARC, 417 line level (poziom łącza), 625
leapfrog test (test przeskokowy), 840 Liberate, 417 line load (obcią enie łącza), 529
Learning Company, 415 librarian (bibliotekarz), 56 line matrix printer (wierszowa drukarka
leased line (łącze dzier awione), 431 library (biblioteka), 55 mozaikowa), 921
leased line modem (modem łącza library function (funkcja biblioteczna), line number (numer wiersza), 526
dzier awionego), 477 246 line of code (wiersz kodu), 920
least significant digit (najmniej znacząca library management (zarządzanie line of sight (linia wzroku), 419
cyfra), 499 bibliotekami), 985 line printer (drukarka wierszowa), 181
LEC, 415 library routine (procedura biblioteczna), line segment (segment linii), 717
LECS, 415 631
line speed (szybkość łącza), 804
LED, 415 license agreement (umowa licencyjna),
873 line squeeze (ścieśnianie wierszy), 807
LED printer (drukarka LED), 177 linear (liniowy), 419
LIFO, 418
left click (kliknąć lewym przyciskiem), linear density (gęstość liniowa), 254
369 ligature (ligatura), 418
light bar (belka), 51 linear editing (edycja liniowa), 205
left justify (wyrównywanie do lewej), 963
light emitting diode (dioda świecąca), 137 linear programming (programowanie
legacy (dziedzictwo), 199 liniowe), 643
legacy card (karta tradycyjna), 357 light emitting polymer (świecący
polimer), 809 linear video (liniowe wideo), 419
legacy data (dziedzictwo danych), 199 linear video editing (edycja liniowego
light guide (wiązka światłowodów), 916
legacy LAN (klasyczna sieć LAN), 364 wideo), 205
light pen (pióro świetlne), 593
legacy protocol (klasyczny protokół), 364 linear video editing (liniowa edycja
light source (źródło światła), 1007 wideo), 419
legacy system (system klasyczny), 789
light version (wersja zubo ona), 914

1065 indeks haseł angielskich
linear Web site (liniowa witryna WWW), LiveWire, 422 location-based services (usługi zale ne od
419 LiveWire Professional, 422 lokalizacji), 885
lines of code (wiersze kodu), 921 LIW, 422 lock down (zablokować), 981
lines of resolution (linie rozdzielczości), LLC, 422 lock manager (mened er blokad), 454
419 locking (blokowanie), 61
LLCC, 422
Line-ux, 419 lockup (zablokowanie), 981
LMDS, 422
lingua franca, 419 log off (wylogować), 962
LMHOSTS file (plik LMHOSTS), 599
link (łącze), 432 log on (zalogować), 982
LNK file (plik LNK), 599
link analysis (analiza łącza), 31 logic (logika), 423
LNP, 422
link block (blok łącza), 60 logic analyzer (analizator logiki), 31
load (ładować), 431
link checking (sprawdzanie łącza), 763 logic array (matryca logiczna), 449
load balancing (równowa enie
link consistency (spójność łączy), 762 obcią enia), 702 logic board (karta logiczna), 355
link edit (konsolidować), 397 load coil (cewka obcią ająca), 87 logic bomb (bomba logiczna), 63
link rot (błędne łącze), 63 load module (moduł ładowalny), 479 logic chip (układ logiczny), 865
link state protocol (protokół stanu łącza), load sharing (współu ytkowanie logic circuit (obwód logiczny), 533
648 obcią enia), 958 logic controller (sterownik logiczny), 775
Link Support Layer (warstwa obsługi load test (test obcią enia), 839
łącza), 908 logic design (projekt logiki), 645
load testing software (oprogramowanie logic diagram (wykres logiczny), 961
link text (tekst łącza), 828 testów obcią enia), 554
linkage (łączenie), 432 logic error (błąd logiczny), 62
load/unload ramp (rampa ładowania-
linkage editor (program konsolidujący), rozładowania), 678 logic function (funkcja logiczna), 246
639 loaded (załadowany), 982 logic gate (bramka logiczna), 65
linked list (powiązana lista), 624 loaded line (linia z obcią eniem), 419 logic operation (operacja logiczna), 547
Linpack, 419 loader (program ładujący), 639 logic synthesis (synteza logiki), 787
Linux, 419 loader routine (procedura ładująca), 631 logical (logiczny), 422
LIPS, 420 LoadRunner, 422 Logical Block Addressing (adresowanie
Liquid Audio, 420 bloków logicznych), 23
LOB, 422
liquid crystal display (wyświetlacz logical data group (grupa danych
lobe length (długość płata), 140 logicznych), 267
ciekłokrystaliczny), 965
local access (dostęp lokalny), 171 logical design (projekt logiczny), 645
liquid crystal shutters (migawki
ciekłokrystaliczne), 465 local access carrier (operator lokalnego logical drive (napęd logiczny), 501
dostępu), 548
Lisa, 420 logical expression (wyra enie logiczne),
local area network (sieć lokalna), 730 963
LISP, 420
local bus (magistrala lokalna), 438 logical field (pole logiczne), 615
list (lista), 420
local bypass (lokalne obejście), 425 Logical Link Control (zarządzanie łączem
list processing (przetwarzanie listowe),
662 local console (lokalna konsola), 425 logicznym), 986
list processing language (język local drive (lokalny napęd), 425 logical lock (blokada logiczna), 61
przetwarzania listowego), 344 local echo (lokalne echo), 425 logical operator (operator logiczny), 548
listing (wydruk), 960 local exchange (lokalna centrala), 425 logical partition (partycja logiczna), 576
listproc, 421 local exchange carrier (operator lokalny), logical record (rekord logiczny), 682
LISTSERV, 421 548 Logical Unit (jednostka logiczna), 340
lit fiber (jasny światłowód), 336 local loop (lokalna pętla), 425 logical unit number (numer jednostki
literal (literał), 421 local memory (pamięć lokalna), 571 logicznej), 526
lithium ion (litowo-jonowa), 421 local resource (lokalny zasób), 425 logical vs. physical (logiczny vs. fizyczny),
local storage (lokalna pamięć masowa), 422
lithium polymer (litowo-polimerowa), 421
425 logic-seeking printer (drukarka
lithography (litografia), 421 z wyszukiwaniem logicznym), 181
local variable (zmienna lokalna), 1001
little endian (najpierw młodszy), 499 login (logować), 425
localization (lokalizacja), 425
live link (aktywne łącze), 26 Logo, 424
LocalTalk, 422
Live Object, 422 logo police (policja logo), 616
location broker (broker lokalizacji), 67
LiveMotion, 422 logoff (wylogowanie), 962
location services (usługi lokalne), 885
LiveScript, 422 logon (logowanie), 425
liveware, 422

indeks haseł angielskich 1066
logout, 425 low-orbit satellite (satelita niskoorbitowy), MAC layer (warstwa MAC), 908
LOL, 425 710 Mac OS, 433
long, 425 low-pass filter (filtr dolnoprzepustowy), Mac OS X, 433
234
long card (długa karta), 140 Mac to midrange, 433
LPAR, 426
long file names (długie nazwy plików), MacAPPC, 433
140 lpi, 426
MacBench, 433
long haul (dalekosię na), 124 lpm, 426
MacDFT, 433
long lines (łącza dalekosię ne), 431 LPR/LPD, 426
Mach, 433
longitudinal recording (zapis wzdłu ny), LPT1, 426
machine (podzespół), 613
983 LPX, 427
machine address (adres maszynowy), 23
longitudinal redundancy check (kontrola LQ, 427
wzdłu na redundancji), 399 machine cycle (cykl maszynowy), 116
LQFP, 427
look and feel, 425 machine dependent (dedykowane
LR, 427 sprzętowo), 131
lookaside cache (boczna pamięć LRC, 427
podręczna), 63 machine independent (niezale ny
LS-120, 427 sprzętowo), 518
lookup table (tabela przeglądowa), 812
LSAPI, 427 machine instruction (instrukcja
loop (pętla), 587 maszynowa), 301
LSI, 427
loop back (pętla zwrotna), 588 machine language (język maszynowy),
LSI-11, 427
loopback plug (wtyczka pętli zwrotnej), 342
959 LSL, 427
machine readable (format rozpoznawalny
loosely coupled (luźno powiązany), 429 LT, 427 przez system), 240
lossless compression (kompresja LTO, 427 Macintosh, 434
bezstratna), 380 LTPS, 427 Macintosh clone (klon systemu
lossy compression (kompresja stratna), LTPS TFT LCD, 427 Macintosh), 369
381 LU, 427 Macintosh Toolbox, 436
lost cluster (utracony klaster), 887 LU 6.2, 428 Macintosh User Group, 436
lost packet (utracony pakiet), 887 Lucent, 428 MacIRMA, 436
Lotus, 425 Luddite (luddysta), 428 MacLink Plus, 436
Lotus 1-2-3, 425 luggable (przewoźny), 664 MacNeal-Schwendler, 436
Lotus menu (menu Lotusa), 455 lumen, 428 MacPaint, 436
Lotus Notes, 426 luminance (luminancja), 428 macro (makro), 441
Lotus Notes Visual Programmer, 426 LUN, 428 macro call (wywołanie makra), 967
Lotus Script, 426 LUNI, 428 macro cell (makrokomórka), 441
LotusScript, 426 LUR/DLUS, 429 macro generator (generator makr), 253
Loudcloud, 426 lurk (podpatrywać), 610 macro instruction (makroinstrukcja), 441
low density (niska gęstość), 519 lux (luks), 428 macro keypad, 436
low entry networking (sieć klasy LVD, 429 macro language (język makr), 342
podstawowej), 729
LVDS, 429 macro processor (procesor makr), 632
low frequency (niska częstotliwość), 519
LX chipset (zestaw układów LX), 993 macro recorder (rejestrator makra), 682
low memory (niska pamięć), 519
Lycos, 429 macro virus (wirus-makro), 949
low radiation (niski poziom
promieniowania), 519 Lynx, 429 Macromedia, 436
low resolution (niska rozdzielczość), 519 LZW, 429 Macromedia Freehand, 436
low-earth orbit (niskoorbitowy), 519 M, 433 macroprocessing (makroprzetwarzanie),
M1, 433 441
lower CASE (systemy CASE ni szego
poziomu), 797 M2, 433 Macster, 436
low-level access (dostęp ma, 433 MacTerminal, 436
niskopoziomowy), 171 MAC, 433 MacWrite, 437
low-level format (format IBM), 240 MAC address (adres MAC), 23 MAE, 437
low-level interface (interfejs Mac clone (klon komputera Macintosh), Maestro, 437
niskopoziomowy), 306 369 mag, 437
low-level language (język Mac emulator (emulator Macintosh), 219
niskopoziomowy), 343

1067 indeks haseł angielskich
magazine style columns (styl mainframe programmer (programista marginal test (test marginesowy), 839
kolumnowy), 781 systemów przemysłowych), 641 Marimba, 444
Magellan, 437 mainframe programmer/analyst mark (znacznik), 1001
Magic Cap, 437 (programista-analityk systemów
przemysłowych), 641 Mark I, 444
Magic Link, 437 mark sensing (odczyt znaczników), 536
mainframe systems analyst (analityk
magnetic card (karta magnetyczna), 358 systemów przemysłowych), 30 mark up (znakowanie), 1004
magnetic coercivity (koercyjność maintenance (konserwacja), 397 market cap (wartość kapitału), 909
magnetyczna), 377
maintenance credits, 441 marking engine (element drukujący), 215
magnetic disk (dysk magnetyczny), 193
maintenance service (serwis), 724 markup language (język znaczników), 345
magnetic disk & tape (taśma i dysk
magnetyczny), 819 MAJC, 441 Marvel, 445
magnetic drum (bęben magnetyczny), 55 Majordomo, 441 MAS, 445
magnetic field (pole magnetyczne), 615 make, 441 mask (maska), 445
magnetic ink (atrament magnetyczny), 43 makefile, 441 mask bit (bit maski), 58
magnetic oxide (tlenek magnetyczny), 843 male connector (złącze męskie), 999 maskable interrupts (przerwania
Maltron keyboard (klawiatura Maltron), maskowalne), 659
magnetic recording (zapis magnetyczny),
983 365 masked (zamaskowany), 982
magnetic stripe (magnetyczny pasek), 440 malware, 441 masked ROM (nieprogramowalna pamięć
Mammoth tape (taśma Mammoth), 821 ROM), 517
magnetic tape (taśma magnetyczna), 819
MAN, 441 masking software (oprogramowanie
magnetographic (technologia maskujące), 553
magnetograficzna), 827 man machine interface (interfejs
człowiek-komputer), 306 massage (era masowego przekazu), 221
magneto-optic disk (dysk magneto-
optyczny), 193 man page (strona dokumentacji massively parallel (masowe przetwarzanie
systemowej man), 777 równoległe), 445
magnetoresistive (technologia
magnetorezystywna), 827 managed hub (koncentrator zarządzalny), master (nadrzędny), 498
magnetron, 440 395 master boot record, 446
Magstar, 440 management console (konsola master card (karta sterująca), 358
zarządzania), 397 master clock (zegar nadrzędny), 992
Magstar MP, 440
Management Information Base, 441 master console (konsola nadrzędna), 397
mail API, 441
management information system (system master control program (nadrzędny
mail bomb (pocztowa „bomba”), 609 zarządzania informacją), 794 program sterujący), 498
mail enabled (uproszczony klient poczty), management science (nauka o
877 master file (plik nadrzędny), 599
zarządzaniu), 505
mail merge (korespondencja seryjna), 402 master record (rekord nadrzędny), 683
management support (wsparcie
mail program (program poczty), 639 zarządzania), 957 master-slave communications
(komunikacja nadrzędno-podrzędna),
mail protocol (protokół poczty), 648 management system (system zarządzania), 392
mail proxy, 441 794
match print (odbitka próbna), 535
mail reader (klient poczty), 368 ManageWise, 441
material dispersion (dyspersja materiału),
mail server (serwer poczty), 723 Manchester Code, 442 199
mail system (system poczty), 792 ManMan, 442 math coprocessor (koprocesor
mail virus (wirus rozprowadzany pocztą MANTIS, 442 matematyczny), 401
elektroniczną), 948 mantissa (mantysa), 442 Mathcad, 449
mailbot, 441 manufacturing software (oprogramowanie Mathematica, 449
mailbox (skrzynka pocztowa), 739 produkcyjne), 553 mathematical expression (wyra enie
mailer, 441 map (map), 442 matematyczne), 963
mailing list (lista wysyłkowa), 421 map accuracy (dokładność mapy), 143 mathematical function (funkcja
MAPI, 443 matematyczna), 246
main distribution frame (główny punkt
rozdzielczy), 258 MAPI method (metoda MAPI), 457 MATLAB, 449
main loop (pętla główna programu), 587 MAPICS, 443 matrix (macierz), 433
main processor (główny procesor), 258 MAPPER, 443 matrix router (router macierzowy), 691
main storage (główny magazyn danych), mapping (mapowanie), 443 MAU, 449
258 MAPS, 444 maximize (maksymalizacja), 441
mainframe (komputer przemysłowy), 388 Marconi, 444 Maya, 449

indeks haseł angielskich 1068
MB, 450 mean time between failure (średni czas memory address space (przestrzeń
MB/s, 450 pomiędzy awariami), 808 adresowa pamięci), 660
MBC, 450 mean time to repair (średni czas naprawy), memory bank (bank pamięci), 49
808 memory based (bazujące na pamięci), 50
Mbit, 450
meatspace (przestrzeń fizyczna), 660 memory cache (pamięć podręczna), 571
Mbits/sec (Mbit/s), 450
mechanical splice (splot mechaniczny), memory card (karta pamięci), 356
Mbone, 450 762
Mbps, 450 memory cell (komórka pamięci), 378
media (nośnik), 522
MBR, 450 memory chip (układ pamięci), 865
media access method (metoda dostępu do
Mbs, 450 nośnika), 457 memory compression (kompresja
pamięci), 381
m-business, 450 media bus (magistrala danych), 438
memory cycle (cykl pamięci), 116
Mbyte (Mbajt), 450 media control (sterowanie nośnikiem),
773 memory cycle time (czas trwania cyklu
M-byte (M-bajt), 450 pamięci), 118
Mbytes/sec (Mbajtów/s), 450 Media Control Interface, 453
memory dump (zrzut pamięci), 1005
MC68000, 450 media conversion (konwersja nośnika),
400 memory effect (zjawisko pamięci
MCA, 450 kształtu), 996
media converter (konwerter nośnika), 401
McAfee, 450 memory hierarchy (hierarchia pamięci),
media failure (uszkodzenie nośnika), 886 275
MCB, 450
media gateway (bramka nośników), 65 memory interleaving (przeplatanie
MCC, 450
media gateway controller (kontroler pamięci), 658
MCDBA, 450 bramki nośników), 399 memory leak („wyciek” pamięci), 960
MCGA, 450 Media GX, 453 memory management (zarządzanie
MCI, 450 media player (odtwarzacz multimedialny), pamięcią), 986
MCI decision, 450 538 memory manager (mened er pamięci),
McIntosh, 450 media processing (przetwarzanie nośnika), 454
MCIS, 450 662 memory map (mapa pamięci), 443
McKinley, 451 media processor (procesor memory mapped I/O (port we-wy
multimedialny), 632 mapowany do pamięci), 620
MCM, 451
Media Vision, 453 memory module (moduł pamięci), 479
m-commerce, 451
MediaMap, 453 memory protection (ochrona pamięci),
MCP, 451
medium frequency (zakres częstotliwości 534
MCS, 451 fal średnich), 981 memory sniffing (sprawdzanie pamięci),
MCSD, 451 MEDLINE, 453 763
MCSE, 451 meg, 453 Memory Stick, 453
MCT, 451 mega, 453 memory types (typy pamięci), 862
MCU, 451 megabit, 453 memory typewriter (maszyna do pisania
MD, 452 megabyte (megabajt), 453 wyposa ona w pamięć), 446
MD DATA, 452 MEGACO, 453 Memphis, 454
MD2, 452 megaflops (megaflopy), 453 MEMS, 454
MD4, 452 megahertz (megaherc), 453 mentor, 455
MD5, 452 megapel, 453 menu, 455
MDA, 452 megapixel (megapiksel), 453 menu bar (pasek menu), 577
MDAC, 452 MEL, 453 menu-driven (sterowany za pomocą
MDBS IV, 452 menu), 774
Melissa virus (wirus Melissa), 948
MDC, 452 menuing software, 456
meltdown (całkowita awaria), 74
MDDB, 452 MEO, 456
MEM, 453
MDF, 452 MERANT, 456
membrane keyboard (klawiatura
MDI, 452 membranowa), 365 Merced, 456
MDI port (port MDI), 618 Memmaker, 453 merchant account (konto handlowe), 398
MDIS, 452 memo field (pole memo), 615 merchant server (serwer handlowy), 722
MDI-X port (port MDI-X), 619 memory (pamięć), 568 Mercury chipset (chipset Mercury), 88
MDRAM, 452 memory access time (czas dostępu do merge (scalanie), 710
MDU, 452 pamięci), 117 merge purge (scalanie i usuwanie), 710

1069 indeks haseł angielskich
mesa (tworzenie wysepki), 861 metalization layer (warstwa microchip (mikrochip), 466
mesh (krata), 404 metalizacyjna), 908 microchip art, 460
mesh network (sieć o topologii „ka dy metamail (Metamail), 457 microchip module (moduł mikrochipu),
z ka dym”), 730 metamerism (metameria), 457 479
message (wiadomość), 916 metaphor (metafora), 456 microcircuit (mikroukład), 469
message based (system oparty na metasearch engine (metawyszukiwarka), microcode (mikrokod), 467
komunikatach), 790 457 Microcom Protocol, 460
message broker, 456 metasearch sites (strony wyszukujące), microcommerce (mikrohandel), 466
message digest (skrót wiadomości), 738 778
microcomputer (mikrokomputer), 467
message digest (streszczenie wiadomości), metasite (metastrona internetowa), 457
Microcomputer Industry Association, 460
777 MetaStream, 457
Microcomputer Managers Association,
message handling (przetwarzanie Metcalfe’s law (Prawo Metcalfe’a), 628 460
wiadomości), 663 meter (metr), 458 microcontroller (mikrokontroler), 467
Message Handling Service, 456 method (metoda), 457 microdisplay (mikrowyświetlacz), 469
message handling system (system methodology (metodologia), 458
przetwarzania wiadomości), 792 Microdrive, 460
Methods, 457 microelectromechanical systems (systemy
message header (nagłówek wiadomości),
498 metric (metryczny), 458 mikroelektromechaniczne), 797
message queue (kolejka wiadomości), 377 metric system (system metryczny), 790 microelectronic (mikroelektronika), 466
message sequence chart, 456 Metropolitan Area Ethernet, 458 microfiche (mikrokarta), 467
message switch (przełącznik wiadomości), Metropolitan Area Exchange, 458 Microfilm (mikrofilm), 466
657 metropolitan area network, 458 microfloppy, 460
message thread (wątek na grupie mezzanine card (karta pośrednia), 357 microform (mikroforma), 466
dyskysyjnej), 910 MFC, 458 Micrografx, 461
message transfer agent, 456 MF-COBOL, 458 Micrografx Designer, 461
MessagePad, 456 mFCP, 458 Micrografx Graphics Suite, 461
messaging (kolejkowanie), 377 MFD, 458 micrographics (mikrografika), 466
messaging API (interfejs kolejkowania Mflops (Mflopy), 458 microimage (mikroobraz), 467
API), 306
MFM, 458 microinstruction (mikroinstrukcja), 466
messaging gateway (bramka
komunikacji), 65 MFP, 458 microjacket (mikroosłona), 468
messaging middleware (systemy MGA, 458 microJava, 461
kolejkowania warstwy pośredniej), 797 MGCP, 458 microkernel (mikrojądro), 466
messaging protocol (protokół MGP, 458 microlithography (mikrolitografia), 467
kolejkowania), 647 MHS, 459 micromainframe (miniaturowy komputer
messaging switch (przełącznik MHz, 459 przemysłowy), 470
kolejkowania), 655 micromechanics (mikromechanika), 467
MIB, 459
messaging system (system kolejkowania), micrometer (mikrometr), 467
789 MIC, 459
MIC connector (złącze MIC), 998 micromini (mikromini), 467
meta, 456
mickey, 459 micron (mikron), 467
meta ad (metareklama), 457
MICR, 459 micropayment (mikropłatność), 468
meta refresh, 456
micro (mikro), 466 Micropolis, 461
meta tag (metaznacznik), 457
Micro ATX, 460 micropower (mikromoc), 467
MetaCrawler, 456
Micro Channel, 460 microprocessor (mikroprocesor), 468
metadata (metadane), 456
Micro Focus, 460 microprocessor based (oparty na
Metadata Coalition, 456 mikroprocesorze), 545
MetaDirectory, 456 micro machine (mikromaszyna), 467
microprogram (mikroprogram), 468
metafile (metaplik), 457 micro machining (mikroprodukcja), 468
microprogramming
Metaframe, 456 micro manager (mikromened er), 467 (mikropogramowanie), 468
metal oxide semiconductor (tranzystor Micro PDP-11, 460 micropublishing (mikropublikacja), 468
polowy MOS), 849 micro to mainframe, 460 microrepublishing (mikropublikacja
metal oxide varistor (układ MOV.), 865 MicroBGA, 460 wtórna), 468
metalanguage (metajęzyk), 457 microbrowser (mikroprzeglądarka), 468 microsecond (mikrosekunda), 469

indeks haseł angielskich 1070
microsegmentation (mikrosegmentacja), MIDI, 464 mini-phone connector (miniaturowe
468 MIDI file (Plik MIDI), 599 złącze słuchawkowe), 470
Microsoft, 461 MIDI Mapper, 464 mini-supercomputer (minisuperkomputer),
Microsoft .NET, 462 471
MIDI messages (komunikaty MIDI), 392
Microsoft Access, 462 Minitel, 471
MIDI patch (głos MIDI), 257
Microsoft and IBM (Microsoft i IBM), MINIX, 471
MIDI sequencer (Sekwenser MIDI), 718
462 minor key (klucz dodatkowy), 370
MIDI sound module (moduł dźwiękowy
Microsoft BackOffice, 462 MIDI), 479 minus sign (znak minus), 1002
Microsoft Bob, 462 MIDI voices (głosy MIDI), 257 MIO, 471
Microsoft C, 462 midicomputer (midikomputer), 465 MIP mapping (mapowanie MIP), 443
Microsoft certification (programy midlet, 465 MIPS, 471
certyfikacyjne firmy Microsoft), 644 MIPS Computer, 471
MIDP, 465
Microsoft Certified Professional, 462 mIRC, 471
midpoint load (środkowy punkt startowy),
Microsoft Cluster Server, 462 808 Mirror III, 471
Microsoft Consulting Services, 462 midrange computer (komputer średniej mirror site, 471
Microsoft DLC, 462 klasy), 391 mirrored, 471
Microsoft Exchange, 462 midrange programmer (programista mirroring, 471
Microsoft Internet Explorer, 462 komputerów średniej klasy), 640
Mirrors, 471
Microsoft Internet Information Server, MIF, 465
MIS, 472
463 migration (migracja), 466
MIS director (dyrektor ds. informatyki),
Microsoft Mail, 463 migration path (ście ka migracji), 807 192
Microsoft Management Console, 463 mil, 469 missing links (nieaktualne odnośniki), 515
Microsoft Message Queue Server, 463 MIL STD, 469 mission critical, 472
Microsoft Net, 463 mill, 469 mitso, 472
Microsoft Network, 463 Millenium Bug (pluskwa milenijna), 603 Mixed Mode CD, 472
Microsoft Office, 463 millennium (milenium), 469 Mixed Mode CD-ROM, 472
Microsoft Plus!, 463 Millennium project (Projekt Millennium), mixed object (obiekt zło ony), 530
Microsoft SQL Server, 463 645
mixed reality (rzeczywistość mieszana),
Microsoft SQL Server OLAP Services, Miller Freeman, 469 706
463 milli (mili), 469 mixed signal (sygnał mieszany), 785
Microsoft TechNet, 463 milliamp (miliamper), 469 M-JPEG, 472
Microsoft Transaction Server, 463 Millicent, 469 MKS, 472
Microsoft Virtual Machine, 464 millimeter (milimetr), 469 MKS system (system MKS), 790
Microsoft Wallet, 464 million (milion), 469 ML, 472
Microsoft Windows, 464 millisecond (milisekunda), 469 MLP, 472
Microsoft Windows network (Sieć MIMD, 469 MLPF, 472
Microsoft Windows), 730 MIME, 469 MM, 472
Microsoft Word (Word), 953 MIME type (typ MIME), 861 MMA, 472
Microsoft Works, 464 Mind-it, 469 MMC, 472
Microsoft.NET, 464 mini, 470 MMCA, 472
Microsoftie, 464 mini CD, 470 MMCD, 472
microspacing (mikropozycjonowanie), mini CD-ROM, 470
468 MMDS, 472
mini notebook, 470 MME, 472
MicroStation, 464
Mini PCI, 470 MMI, 472
MicroVAX, 464
Miniature Card, 470 MMU, 472
microwave (mikrofale), 466
minicartridge (minikaseta), 470 MMVF, 472
Microwindows, 464
minicomputer (minikomputer), 470 MMX, 472
MID file (Plik MID), 599
MiniDisc, 470 mnemonic (mnemonik), 473
middle tier (warstwa pośrednia), 908
MiniDV, 470 MNP, 473
middleware (systemy warstwy
pośredniej), 799 minifloppy, 470 MO, 473
minimize (minimalizacja), 471

1071 indeks haseł angielskich
MO:DCA, 473 modular hub (koncentrator modułowy), Mosiac, 483
MO7, 473 394 MOSPF, 484
mobile (urządzenie mobilne), 881 modular programming (programowanie most significant digit (najbardziej
modułowe), 643 znacząca cyfra), 499
mobile agent (mobilny agent), 473
Modular Windows, 479 MOT, 484
mobile computing (przetwarzanie
mobilne), 662 modularity (modułowość), 480 mother glass (szklana płyta „matka”), 803
mobile data (dane mobilne), 124 modulate (modulowanie), 479 motherboard (płyta główna), 604
mobile data user (u ytkownik mobilny), module (moduł), 479 Motif, 484
888 modulo, 479 motion capture (rejestracja ruchu), 682
Mobile Daughter Card, 473 MOF, 480 Motion JPEG, 485
mobile Internet (mobilny internet), 473 moire (mora), 483 motion path (ście ka ruchu), 807
Mobile IP, 473 MOLAP, 480 motion video (sekwencja wideo), 718
mobile positioning (lokalizacja obiektu molecular beam epitaxy (epitaksja wiązki Motorola, 485
mobilnego), 425 molekularnej), 220
mount (montowanie), 482
mobile processor (procesor mobilny), 632 molecular memory (pamięć
cząsteczkowa), 570 mouse (mysz), 494
mobile satellite (satelita mobilny), 710
MOM, 480 mouse emulator (emulator myszy), 219
mobile wireless (bezprzewodowa
transmisja mobilna), 54 monadic (pojedynczy), 613 mouse miles („przebieg” myszy), 650
Mobitex, 473 Monarch, 480 mouse pad (podkładka pod mysz), 609
mobo, 473 Monday Morning Webmaster, 480 mouse port (port myszy), 619
mod, 474 money (elektroniczne pieniądze), 214 mouse trails (ślad kursora), 808
modal, 474 moniker (indywiduator), 299 mouseover, 486
modal bandwidth (przepustowość Monitor (monitor), 480 MOV, 486
modalna), 659 monitor calibrator (kalibrator monitora), MOV surge suppression (eliminator
modal dispersion (dyspersja modalna), 350 skoków napięcia MOV), 215
199 monitor profile (profil monitora), 635 moved to Atlanta, 486
mode (tryb, mod), 857 monitor size (wielkość monitora), 919 moves-adds-changes (przesuwa-dodaje-
model, 474 zmienia), 661
mono, 481
model-based expert system (system movie file (sekwencja wideo), 718
monochrome (monochromatyczny), 481
ekspertowy oparty na modelach), 789 Mozilla, 486
monolithic integrated circuit
modeling (modelowanie), 475 (monolityczny układ scalony), 482 MP, 486
modem, 476 monophonic (monofoniczny), 482 MP3, 486
modem bonding (łączenie modemów), monospaced font (czcionka o stałej MP3 file sharing (współu ytkowanie
432 szerokości), 118 plików MP3), 958
modem eliminator (eliminator modemu), Monte Carlo method (metoda Monte MP3 player (odtwarzacz plików MP3),
215 Carlo), 457 538
modem lights (kontrolki stanu), 399 Monterey, 482 Mpact chip (układ Mpact), 865
modem PC Card (karta modemowa PC MOO, 482 MPC, 486
Card), 355 MPC601, 487
Moore’s law (prawo Moore’a), 628
modem pool (pula modemów), 666 MPE/iX, 487
mopier, 482
modem router, 478 MPEG, 487
MOPS, 482
modem server (serwer modemowy), 722 MPEG Audio Layer 3, 487
mopy, 482
modem status signals (oznaczenia statusu MPEG decoder (dekoder MPEG), 132
modemu), 563 MORE II, 483
morphing (morfing), 483 MPG, 487
modem teaming (grupowanie modemów),
268 Morris worm („robak” Morrisa), 688 MPK, 487
moderated newsgroup (monitorowana Morse code (alfabet Morse’a), 27 MPLamdaS, 487
grupa dyskusyjna), 481 Mortice Kern, 483 MPLS, 487
modify structure, 478 MOS, 483 MPOA, 487
Modula-2, 478 Mosaic, 483 MPOFR, 487
Modula-3, 478 MoSCoW list (lista MoSCoW), 421 MPP, 487
modular chassis (obudowa modułowa), MOSFET, 483 MPPC, 488
532 MPPE, 488

indeks haseł angielskich 1072
MPPP, 488 MTBF, 490 Multilink PPP, 491
MPR, 488 MTBSO, 490 multilocation extension dialing, 491
MPR II, 488 MTF, 490 multimastering (multimastering), 492
MPS, 488 MTOPS, 491 MultiMate, 492
MPU, 488 MT-RJ connector (złącze MT-RJ), 998 multimedia, 492
MPU-401, 488 MTS, 491 MultiMedia Card, 492
MQ, 488 MTSO, 491 multimedia conferencing (konferencja
MQFP, 488 MTTR, 491 multimedialna), 395
MQSeries, 488 MTU, 491 Multimedia Extensions, 492
MQSeries Integrator, 488 MUA, 491 multimedia monitor (monitor
multimedialny), 481
MR, 488 MUCK, 491
multimedia PC (multimedialny komputer
M-R, 488 MUD, 491 PC), 492
MRAM, 488 MUG, 491 multimedia upgrade kit (multimedialny
MRCI, 488 mu-Law, 491 zestaw aktualizacyjny), 492
MRP, 489 multi user (wielou ytkownikowy), 920 MultiMediaCard, 492
MRP II, 489 Multibank DRAM, 491 multimode fiber (światłowód
ms, 489 MULTIBUS, 491 wielomodowy), 809
MS Access, 489 multicast (rozsyłanie grupowe), 695 multipath (odbiór wielodro ny), 535
MS Mail, 489 multicast backbone (sieć szkieletowa MultiPlan, 492
MS SQL, 489 oparta na rozsyłaniu grupowym), 731 Multiple Document Interface, 492
MS SQL Server, 489 multicast routing protocol (protokół multiple inheritance (dziedziczenie
routowania wykorzystujący rozsyłanie wielokrotne), 200
MS Virtual Machine, 489 grupowe), 648 Multiple Master, 492
MS Word, 489 multichip module, 491 multiple platforms (oprogramowanie
MSA, 489 multicomputer (multikomputer), 491 wieloplatformowe), 555
MSa/s, 489 multi-config (konfiguracja zło ona), 396 multiple zone recording (metoda zapisu
MSAA, 489 MULTICS, 491 danych z prędkością strefową), 458
MSAP, 489 multidimensional database multiplexing (multipleksowanie), 493
MSAudio, 489 (wielowymiarowa baza danych), 920 multiplexor (multiplekser), 492
MSC, 489 multidimensional query (wielowymiarowe multiplexor channel (kanał multipleksera),
MSCDEX, 489 zapytanie), 920 352
MSCS, 489 multidimensional views (widoki multiplier lock (blokada mno nika), 61
wielowymiarowe), 918 multiplier-accumulator (koprocesor
MSDN, 490
multidrop line, 491 mno ąco-przechowujący), 401
MS-DOS, 490
MultiFinder, 491 multipoint (system wielopunktowy), 793
MSDOS.SYS, 490
multifrequency monitor (monitor multipoint conferencing (konferencja
MSI, 490 wieloczęstotliwościowy), 481 wielopunktowa), 395
MSIE, 490 multifunction drive (urządzenie multipoint control unit, 493
MSMQ, 490 wielofunkcyjne), 882 multipoint line (łącze wielopunktowe),
MSN, 490 multifunction printer (drukarka 432
MS-Net, 490 wielofunkcyjna), 181 multiport bridge (most wieloportowy),
MSO, 490 multihandset cordless (bezprzewodowy 484
telefon wielosłuchawkowy), 54 multiport repeater (repeater
MSP, 490
multihomed, 491 wieloportowy), 684
mSQL, 490
multi-homed, 491 multiport serial card (wieloportowa karta
mSQL-JDBC, 490 szeregowa), 919
multilaunch (wielokrotne wywołanie), 919
MSVBM50.DLL, 490 multiported memory (pamięć
multilayer optical disk (wielowarstwowy
MSVBM60.DLL, 490 dysk optyczny), 920 wieloportowa), 573
MSVBVMxx.DLL, 490 multilayer switch (przełącznik Multiprise, 493
MS-Windows, 490 wielowarstwowy), 657 multiprocessing (wieloprzetwarzanie),
MS-Works, 490 multilevel optical disk (wielopoziomy 919
MSXML, 490 dysk optyczny), 919 multiprocessor (system
multiline (multilinia), 491 wieloprocesorowy), 793
MTA, 490

1073 indeks haseł angielskich
multiprogramming (wieloprogramowość), NA4NT, 497 native capacity (pojemność standardowa),
919 NACCB, 497 613
multiprotocol router (router Nacchio’s law (Prawo Nacchio), 629 native file (plik standardowy), 600
wieloprotokołowy), 691 native format (własny format pliku), 240
NACOMEX, 497
multipurpose cadastre system native language (kod maszynowy), 372
(uniwersalny system katastralny), 876 NADN, 497
NAEC, 498 native mode (tryb macierzysty), 856
MultiRead CD-ROM, 493
nag screen, 498 Native Signal Processing, 504
MultiRead drive (napęd MultiRead), 501
nagware, 498 natively (w trybie własnym), 905
multi-read drive (napęd obsługujący wiele
formatów), 501 nailed up, 498 NATURAL, 504
multiscanning, 493 NAK, 499 natural language (język naturalny), 343
multiservice switch (przełącznik name mangling (konwersja nazw), 400 natural language query (zapytanie
wielousługowy), 657 w języku naturalnym), 984
name resolution (tłumaczenie nazw), 844
multisession (multisesja), 493 natural language recognition
name server (serwer nazw), 722 (rozpoznawanie języka naturalnego),
multisession drive (napęd obsługujący Named Pipes, 499 694
multisesję), 501
names (usługa nazewnicza), 884 NAU, 504
Multistation Access Unit, 493
namespace (przestrzeń nazw), 660 nav, 505
Multisync monitor (monitor MultiSync),
481 naming fiascos (niefortunne navigable database (baza danych
nazewnictwo), 516 z mo liwością nawigacji), 50
multi-tapping, 493
N-AMPS, 499 navigate (surfowanie), 784
multitasking (wielozadaniowość), 920
NAND, 499 navigation bar (pasek nawigacji), 577
multitenant (budynek wielolokalowy), 68
nanny software, 499 navigation key (klawisz nawigacji), 367
multithreading (wielowątkowość), 920
nano, 499 navigation system (system nawigacji), 790
multi-timbral (polifonia), 617
nanojet, 499 Navigator, 505
multiuser (system wielodostępny), 793
nanometer (nanometr), 499 Naviken, 505
Multiuser DOS, 493
nanosecond (nanosekunda), 499 NB card (karta NB), 356
multiuser NT, 493
nanotechnology (nanotechnologia), 499 NBS, 506
multivariate (wiele zmiennych), 919
nanotubes (nanorurki), 499 NC machine (urządzenie NC), 881
MultiWin, 493
NAP, 499 NC1, 506
MUMPS, 493
NAPLPS, 502 NCA, 506
MUSE, 493
Napster, 502 NCB, 506
MUSH, 493
narrowband (wąskie pasmo), 910 NCF, 506
music CD, 493
narrowcast, 502 NCF file (plik NCF), 600
music titles (baza tytułów piosenek), 50
NAS, 503 NCGA, 506
Musicam, 493
NAT, 504 NCI, 506
Mustang, 493
National Association of Systems NCITS, 506
muteks, 493 Integrators, 504 NCOS, 506
mutter machine, 493 National Center for Supercomputer NCP, 506
MUX, 493 Applications, 504
NCR, 506
MVGA, 493 National Computer Exchange, 504
NCR paper (papier NCR), 574
MVIP, 494 National Computer Graphics Association,
504 NCRP, 507
MVP, 494
National Computer Security Association, NCSA, 507
MVS, 494
504 NCSC, 507
MVS/ESA, 494
National Computer Security Center, 504 NCSI, 507
MVS/XA, 494
National Cristina Foundation, 504 NCTP, 507
My Computer (Mój komputer), 486
National Information Infrastructure, 504 NDA, 507
My Network Places (Moje miejsca
sieciowe), 480 National Institute of Standards & n-dimensional (n-wymiarowy), 527
Technology, 504 NDIS, 508
MYOB, 494
National Semiconductor, 504 NDMP, 508
MySQL, 494
National Software Testing Lab, 504 NDPS, 508
N-8-1, 497
National TV Standards Committee, 504 nDRAM, 508

indeks haseł angielskich 1074
NDS, 508 Netcenter, 510 NetWare 6, 513
NE, 508 NetCool, 510 NetWare certification (certyfikat
NE1000, 508 Netdocs, 510 NetWare), 86
NE2000, 508 NetDynamics, 510 NetWare client (klient NetWare), 368
near field optics, 508 netfilter (filtr sieci), 236 NetWare Core Protocol, 513
near letter quality, 508 Netfinity, 510 NetWare Directory Services, 513
near online (dostępne prawie cały czas), Nethead, 511 NetWare ELS, 513
171 netid (identyfikator sieciowy), 292 NetWare for Small Business, 513
nearest neighbor, 508 netiquette (netykieta), 514 NetWare Global Messaging, 513
nearline, 508 Netizen (internauta), 308 NetWare Lite, 513
NEAT chipset (chipset NEAT), 88 Netlib, 511 NetWare Loadable Module, 513
neat stuff, 508 netlist, 511 NetWare Management System, 513
NEBS compliant (zgodne z NEBS), 994 netmask (maska sieci), 445 NetWare NFS, 513
NEC, 508 NetMeeting, 511 NetWare peer-to-peer network, 513
NECT, 508 NetNews, 511 NetWare shell (powłoka NetWare), 625
negative logic (logika ujemna), 424 NetObjects Fusion, 511 NetWare SMP, 513
nematic (nematyk), 508 netopath, 511 NetWare Users International, 514
nemonic (nemonik), 508 NetPC, 511 NetWire, 514
neo-Luddism (neoluddyzm), 508 Netra, 511 network (sieć), 729
neo-Luddite (neoluddysta), 508 Net-savvy, 511 network access server (sieciowy serwer
NEON e-Biz Integrator, 508 dostępowy), 729
Netscape, 511
NeoPlanet, 509 network access unit (sieciowe urządzenie
Netscape Application Builder, 511 dostępowe), 729
neper, 509 Netscape Application Server, 511 network accounting (księgowanie sieci),
Neptune chipset (chipset Neptune), 88 Netscape Collabra, 511 407
nerd, 509 Netscape color palette (paleta kolorów network adapter, network card, network
nerd bird, 509 programu Netscape), 567 interface card (karta sieciowa), 357
nerd rustler, 509 Netscape Communicator, 511 network address translation (translacja
nerdspeak, 509 Netscape Composer, 512 adresów sieciowych), 848
NEST, 509 Netscape Conference, 512 network administrator (administrator
sieci), 21
nested folder (katalog zagnie d ony), 360 Netscape Constellation, 512
network appliance (urządzenie), 882
nesting (zagnie d anie), 981 Netscape Enterprise Server, 512
network architecture (architektura sieci),
NET Act, 509 Netscape Extension Builder, 512 37
Net appliance, 509 Netscape LiveWire, 512 Network Associates, 514
Net PC, 509 Netscape Messenger, 512 network cloud („chmurka” sieciowa), 88
Net phone, 509 Netscape Navigator, 512 network computer (komputer sieciowy),
Net TV, 509 Netscape Netcaster, 512 390
Net2phone, 509 Netscape palette (paleta programu Network Computer Rererence Profile, 514
NetApp Filer, 509 Netscape), 568 network control block (sieciowy blok
NetBeans, 509 Netscape plug-in („wtyczka” programu kontrolny), 729
Netscape), 960 network control center (centrum nadzoru
NetBench, 509
NetShow, 512 sieci), 86
NetBEUI, 509
netsourcing, 512 network control program (program
NetBEUI network (sieć NetBEUI), 730 nadzorujący sieć), 639
netspeak, 512
NetBIOS, 509 network database (sieciowa baza danych),
netsplit, 512
netbooey (netbui), 510 728
NetView, 512
NetBurst, 510 network drive (dysk sieciowy), 195
netViz, 512
NetBus, 510 network driver (sterownik sieciowy), 775
NetVue, 512
NetCache, 510 network driver interface (interfejs
netwar (cybernetyczna wojna), 110 sterownika sieci), 306
NetCam, 510
NetWare, 512 Network Driver Interface Specification,
netcast, 510
NetWare 5, 513 514
Netcaster, 510

1075 indeks haseł angielskich
network effect (efekt sieciowy), 208 newbie, 514 NJE, 519
network engineer (in ynier sieci), 316 newline (nowy wiersz), 523 N-key rollover, 519
network externality (rozszerzalność sieci), NeWS, 514 NLB, 519
696 news and weather (wiadomości i pogoda), NLI, 519
Network File System, 514 916 NLM, 519
Network in a Box, 514 news server (serwer grup dyskusyjnych), NLQ, 519
Network Information Service, 514 722
NLSP, 520
network layer (warstwa sieciowa), 908 newsfeed (wiadomości grupy
dyskusyjnej), 916 NLX motherboard (płyta główna NLX),
network management (zarządzanie siecią), 605
987 newsgroup (grupa dyskusyjna), 267
nm, 520
network management console (konsola newsreader (przeglądarka grup
dyskusyjnych), 652 NMI, 520
zarządzająca siecią), 397
Newton, 514 NMOS, 520
network meltdown (przecią enie sieci),
651 NewWave, 514 NMS, 520
network modem (modem sieciowy), 478 NexGen, 514 NMT, 520
Network Neighborhood (Otoczenie NeXT, 514 nn, 520
sieciowe), 561 next generation Internet (internet NNI, 520
Network OLE, 514 następnej generacji), 310 NNTP, 520
network operating system (sieciowy Nextel, 514 NNTP client (klient NNTP), 368
system operacyjny), 729 NextStep, 514 no parity (brak parzystości), 65
network operations center (sieciowe NFR, 515 no wait state memory (pamięć nie
centrum operacyjne), 729 wymagająca cyklu oczekiwania), 571
NFS, 515
network operator (operator sieci), 548 NOC, 520
NFuse, 515
network printer (drukarka sieciowa), 178 NOCTI, 520
NGI, 515
network processor (procesor sieciowy), nodal (węzłowe), 915
632 NGIO, 515
NGM, 515 nodal processing delay (opóźnienie
network protocol (protokół sieciowy), 648 przetwarzającego węzła), 550
network ready (oprogramowanie NGWS, 515
node (węzeł), 915
sieciowe), 554 NHRP, 515
node address (adres węzła), 23
network resource planning (planowanie NI, 515
zasobów sieciowych), 595 noise (szum), 804
nibble mode memory (pamięć
network security (zabezpieczenia sieci), półbajtowa), 572 NOMAD, 520
980 NIC, 515 NOMDA, 520
network segment (segment sieci), 717 NICAD, 515 NOME, 520
network server (serwer sieciowy), 723 NICC, 515 non trivial (nietrywialne), 517
network switch (przełącznik sieciowy), NiCd, 515 non-blocking, 520
656 non-breaking space (znak „twardej”
nickel cadmium (bateria
network time protocol (sieciowy protokół niklowo-kadmowa), 50 spacji), 1003
czasu), 729 non-cacheable content (zawartość
nickel hybride (hybryda niklowa), 283
network transparency („przezroczystość” niebuforowana), 990
sieci), 665 nickel metal hybride (hybryda
niklowa-metalowa), 283 non-desktop device (urządzenie
network vulnerability probe (próba przenośne), 881
wykrycia słabych punktów sieci), 649 nickname (przydomek), 665
non-document mode (tryb tekstowy), 856
network-attached storage, 514 Nifty Serve, 519
non-impact printer (drukarka
NetWorker, 514 NIH, 519 bezuderzeniowa), 176
networking (tworzenie sieci), 860 NII, 519 non-interlaced (bez przeplotu), 53
Neugents, 514 Nile, 519 nonlinear (nieliniowy), 517
neural network (sieć neuronowa), 730 NIP, 519 nonlinear editing (edycja nieliniowa), 205
New Era, 514 NIS, 519 nonlinear video editing (nieliniowy
New Internet Computer, 514 NIST, 519 monta wideo), 517
new media (nowe formy przekazu), 523 nit, 519 nonmaskable interrupt (przerwanie
Nixdorf, 519 niemaskowalne), 659
new public network (nowa sieć
publiczna), 523 nixie, 519 non-modal (beztrybowy), 55

indeks haseł angielskich 1076
non-numeric programming Novell DOS, 523 NUMA, 526
(programowanie nienumeryczne), 643 Novell network (sieć Novell), 730 NUMA-Q, 526
non-parity memory (pamięć bez Novonyx, 523 Number 9, 526
parzystości), 569
NOW project (projekt NOW), 645 number cruncher, 526
non-parity RAM (pamięć RAM bez
parzystości), 572 NP, 524 number cruncher (młyn), 472
non-preemptive multitasking NPA, 524 number crunching, 526
(wielozadaniowość bez NPA/Nxx, 524 number crunching (przemiał liczb), 658
wywłaszczenia), 920 NPN, 524 Number Nine, 526
non-procedural language (język nroff (Nroff), 524 number sign (znak #), 1002
nieproceduralny), 343
NRP, 524 numbers (liczby), 418
non-repudiation (bez odmowy), 53
nrt-VBR, 524 numeric data (dane liczbowe), 124
non-return-to-zero, 520
NRZ, 524 numeric field (pole numeryczne), 615
non-routable protocol (protokół
nieroutowalny), 648 NRZI, 524 numeric keypad (klawiatura numeryczna),
ns, 524 365
NonStop, 520
NSAPI, 524 numerical aperture (wartość apertury),
Non-system disk error or disk error (Brak 909
dysku systemowego lub błąd dysku), 64 NSBD, 524
numerical control (urządzenia sterowane
non-volatile memory (pamięć nieulotna), NSFnet, 524 numerycznie), 879
571 NSM, 524 NUON, 526
no-op, 520 NSP, 524 NURB, 526
NOP, 520 NSS, 525 NutCRACKER, 527
NOR, 520 NSTL, 525 Nutella, 527
normal wear (codzienna eksploatacja), 95 NT, 525 NVRAM, 527
normalization (normalizacja), 520 NT 4, 525 NWAdmin, 527
Normandy, 520 NT Cluster Server, 525 NWLink, 527
Nortel Networks, 520 NT File System, 525 Nx586, 527
Northbridge, 521 NT multiuser, 525 Nx686, 527
Northgate, 521 NT1, 525 NxN switch (przełącznik NxN), 655
Norton Desktop for Windows, 521 NT-1, 525 Nyquist law (prawo Nyquista), 629
Norton Navigator, 521 NT4, 525 Nyquist rate (częstotliwość Nyquista), 119
Norton SI, 521 NTAS, 525 NZ, 527
Norton Utilities, 521 NTFS, 525 OA, 529
NOS, 521 NTFSDOS, 525 OAI, 529
NOS/VE, 521 n-tier (n-warstwowy), 527 OASIS, 529
NOT, 522 NTP, 525 OAW, 529
Not ready error reading drive x (Brak NTSC, 525
mo liwości odczytu dyskietki w stacji object (obiekt), 530
x), 65 NTSC port (port NTSC), 619 object browser (przeglądarka obiektów),
Not ready writing device PRN NTT DoCoMo, 525 652
(Urządzenie PRN nie jest gotowe do NTTP, 525 object bus (szyna obiektowa), 805
zapisu), 881 NTVDM, 525 object code (kod obiektowy), 372
Nota Bene, 522 NuBus, 525 object computer (komputer obiektowy),
notation (notacja), 522 NUI, 525 386
not-com, 523 nuke, 525 Object Database Management Group, 531
Notepad (Notatnik), 523 NUL, 525 object language (język obiektowy), 343
Notes, 523 null, 526 Object Linking and Embedding (łączenie
Notes ViP, 523 i osadzanie obiektów), 432
null modem cable (kabel modemu
notwork, 523 zerowego), 350 Object Management Architecture, 531
Nova, 523 null pointer (wskaźnik zerowy), 957 Object Management Group, 531
NovaNET, 523 null string (łańcuch pusty), 431 object model (model obiektowy), 474
Novell, 523 null value (wartość null), 909 object module (moduł obiektowy), 479
Novell Directory Services, 523 Num Lock, 526

1077 indeks haseł angielskich
Object Packager (Pakowarka obiektów), OCX, 534 OIC, 540
567 ODAPI, 535 Oil Change, 540
object program (program obiektowy), 639 ODBC, 535 OJI, 540
Object Request Broker, 531 ODBCDirect, 535 OK, 540
object signing (podpisywanie obiektów), ODBMS, 535 Okamie, 540
611
ODI, 536 Okidata, 540
object technology (technologia
obiektowa), 827 Odin, 536 OLAP, 541
object technology references (technologie ODMA, 536 OLAP cube (kostka OLAP), 403
obiektowe — informacje), 828 ODMG, 536 OLAP Services (usługi OLAP), 885
object-based (obiektowy), 530 ODS, 537 OLCP, 542
Objective-C, 531 ODSI, 537 OLE, 542
object-oriented database (obiektowa baza ODT, 538 OLE container (pojemnik OLE), 613
danych), 530 Oe, 539 OLE control (kontrolka OLE), 399
object-oriented DBMS (obiektowy system OEB, 539 OLE custom control (kontrolka
SZBD), 530 u ytkownika), 399
OEL, 539
object-oriented graphics (grafika OLE Database, 542
obiektowa), 265 OEM, 539
OEM font (czcionka OEM), 118 OLE DB, 542
object-oriented interface (interfejs
obiektowy), 306 OEM Service Release 2, 539 OLE server (serwer OLE), 723
object-oriented operating system OEMI, 539 OLED, 542
(obiektowy system operacyjny), 530 OEO, 539 OLR, 543
object-oriented programming Oersted (ersted), 222 OLTP, 543
(programowanie obiektowe), 643 om, 543
OFDM, 539
ObjectPro, 531 OM1, 543
off site (poza stanowiskiem), 625
object-relational database (obiektowo- OMA, 543
relacyjna baza danych), 530 offboard (poza płytą), 625
off-hook (słuchawka zdjęta z widełek), OME, 543
object-relational DBMS (obiektowo-
relacyjny SZBD), 530 751 OMEGAMON, 543
objects (obiekty), 531 Office, 539 OMG, 543
ObjectStudio, 531 Office 2000, 539 OMI, 543
ObjectView, 531 office automation (automatyzacja biura), omnidirectional (wielokierunkowy), 919
45 OmniKey keyboard (klawiatura
ObjectVision, 531
office document (dokument biurowy), 143 OmniKey), 366
ObjectWindows, 531
Office document (Dokument Office), 143 OmniPage, 543
ObjectWorks, 531
Office Mac, 539 OMNIS 7, 543
OC, 533
Office Vision, 540 OmniTRACS, 543
OC1, 533
Office XP, 540 OMR, 543
OC-1, 533
OfficeJet, 540 OMT, 543
OC12, 533
offline, 540 OM-Transact, 543
OC-12, 533
offline advertising (reklama offline), 682 on die (w tym samym układzie), 905
OC192, 533
offline browser (przeglądarka offline), on the fly (w locie), 905
OC-192, 533 652 On2, 543
OC3, 533 offline reader (czytnik offline), 121 On2Movie, 543
OC-3, 533 offline storage (pamięć offline), 571 ONA, 544
OC48, 533 offload (rozładowanie obcią enia), 693 onboard (na płycie), 497
OC-48, 533 offset (przesunięcie), 660 on-demand printing (drukowanie na
occam, 533 offset lithography (litografia offsetowa), ądanie), 181
OCE, 534 421 one-click buying (zakupy za jednym
OCF, 534 offset press (maszyna offsetowa), 448 kliknięciem), 982
Ockamy, 534 off-the-shelf (z półki), 979 one-off (jednorazowo), 340
OCR, 534 OH, 540 ones density (gęstość jedynek), 254
octet (oktet), 541 ohnosecond („sekunda — o nie”), 718 one-way hash function (jednokierunkowa
funkcja skrótu), 339

indeks haseł angielskich 1078
on-hook (na widełkach), 497 Open Desktop, 545 operations manager (mened er operacji),
onion diagram (diagram cebulowy), 134 Open eBook, 545 454
online, 544 open file (plik otwarty), 600 operations research (badania nad
operacjami), 47
online advertising (reklama online), 682 Open Group, 545
operator, 547
online auction (aukcja internetowa), 43 OPEN LOOK, 545
operator overloading (przecią anie
online complex processing (zło one Open Market, 545 operatorów), 650
przetwarzanie online), 1000 Open Messaging Environment, 546 operator services (usługi operatora), 885
online coupons (kupony internetowe), 407 open pipe (otwarty kanał), 562 OPI, 548
online help (pomoc elektroniczna), 617 open reel (otwarta szpula), 561 OPROM, 556
online industry (przemysł online), 658 Open Server, 546 OPS, 556
online marketplace (giełda internetowa), open shop (ośrodek obliczeniowy
254 optical amplifier (wzmacniacz optyczny),
otwarty), 561 968
online postage (internetowe znaczki Open Software Foundation, 546
pocztowe), 313 optical bands (pasma optyczne), 577
open source, 546 optical character recognition (optyczne
online services (usługi online), 885
open source UNIX (darmowy UNIX), 125 rozpoznawanie znaków), 556
online stalker (internetowy natręt), 313
open standard (otwarty standard), 562 optical cross-connect (zwrotnica
online stamps („znaczki pocztowe” optyczna), 1006
online), 1001 open storage (otwarte magazynowanie),
562 optical disk (płyta optyczna), 605
online storefront (sklep online), 737
open system (system otwarty), 792 optical disk library (biblioteka płyt
online transaction processing optycznych), 56
(przetwarzanie transakcji online), 663 Open System Interconnection, 546
open systems (systemy otwarte), 798 optical fiber (włókno optyczne), 951
OnNow, 544
Open Transport, 546 optical isolator (izolator optyczny), 325
ontology (ontologia), 544
OpenAir, 546 optical jukebox (optyczna szafa grająca),
Onyx, 544 556
OO, 544 OpenBSD, 546
optical media (nośniki optyczne), 522
OOB bug (robak OOB), 688 OpenDoc, 546
optical mouse (mysz optyczna), 495
OOB data (Dane OOB), 124 OpenDoc parts (części OpenDoc), 120
optical networking (sieci optyczne), 728
OOBE, 544 OpenGL, 546
optical reader (czytnik optyczny), 121
oobie, 544 OpenLDI, 546
optical recognition (cyfrowe
OODB, 544 OpenMail, 546 rozpoznawanie), 113
OODBMS, 544 OpenMG, 546 optical resolution (rozdzielczość
OOO, 544 OpenNT, 546 optyczna), 693
OOOS, 544 OpenPIC, 546 optical scanner (skaner optyczny), 736
OOP, 544 OpenROAD, 546 optical storage (pamięć optyczna), 571
OOPL, 544 OpenStep, 546 Optical Storage Technology Association,
OpenType, 546 556
OOPS, 544
OpenView, 547 optical switch (przełącznik optyczny), 655
OORDBMS, 544
OpenVME, 547 optical wireless (optyczne sieci
OOSE, 544 bezprzewodowe), 556
OOT, 544 OpenVMS, 547
optical zoom (zoom optyczny), 1004
op amp (wzmacniacz operacyjny), 967 Openwave, 547
Opti-Jack, 556
op code, 544 Openwave Mobile Access Gateway, 547
optimizer (optymalizator), 556
Opal, 544 Openwave Mobile Browser (mobilna
przeglądarka Openwave), 473 opt-in (opcja reklamowa), 545
OPC, 545 opt-in e-mail (opcja reklamowa e-mail),
Opera, 547
open (otworzyć), 562 545
operand, 547
open architecture (otwarta architektura), option ROM, 556
561 operating system (system operacyjny),
790 optoelectronics (optoelektronika), 556
Open Blueprint, 545 opt-out (usunięcie opcji reklamowej), 886
operation code (kod operacji), 372
open computing (otwarte przetwarzanie), OQL, 556
562 operational data store (operacyjny
magazyn danych), 547 OR, 556
Open Database Connectivity, 545
operations (operacje), 547 Oracle, 556
Open Data-link Interface, 545
Oracle Browser, 557

1079 indeks haseł angielskich
Oracle Data Query, 557 OS-9, 559 OverDrive CPU (Procesor OverDrive),
Oracle Documents, 557 Osborne I, 559 632
Oracle Express Server, 557 oscillate (oscylować), 560 overflow error (błąd przepełnienia), 62
Oracle Forms, 557 oscillator (oscylator), 559 overflow server (serwer przepełnieniowy),
723
Oracle Media Server, 557 oscilloscope (oscyloskop), 560
overhead (nadmiarowy ruch), 497
Oracle Parallel Server, 557 OSD, 560
overlay (nakładka), 499
Oracle Rdb, 557 OSDL, 560
overlay card (karta nakładkowa), 356
Oracle Reports, 557 OSF, 560
overload server (serwer pomocniczy), 723
Oracle Universal Server, 557 OSF/Motif, 560
overloading (przecią anie), 650
Oracle8, 557 OSI, 560
oversampling (nadpróbkowanie), 497
Oracle8i (Oracle8i), 557 OSI model (model OSI), 474
overscan (skanowanie nadmiarowe), 736
Oracle8i Appliance, 557 OSI stack (stos OSI), 775
overstrike (przekreślenie), 653
Oracle9i (Oracle9i), 557 OSP, 560
oversubscribed (przecią enie), 651
Orange Book (pomarańczowa księga), OSPF, 560
617 overwrite (zastępować), 989
OSS, 560
ORB, 557 OWL, 562
OSTA, 560
ORB disk (dysk ORB), 195 ownership tag (znak własności), 1003
OSU, 561
ORB gateway (brama ORB), 65 P Series (Seria P), 719
OSX, 561
Orbix, 557 P&D, 565
OT, 561
ORDBMS, 557 P1394, 565
OTDR, 561
order (kolejność), 377 P2, 565
OTG, 561
order of magnitude (rząd wielkości), 706 P24T, 565
OTP, 561
ordinal number (liczba porządkowa), 417 P2P, 565
OTPROM, 561
organic chemistry (chemia organiczna), P3, 565
OUI, 562
87 P3P, 565
out of box (rozpakowanie z oryginalnego
organic compound (związek organiczny), opakowania i instalacja), 694 P4, 565
1005 P5, 565
out of the box (prosto z pudła), 646
organic LED (organiczny LED), 557 P55C, 565
outboard (nie na płycie), 515
organic semiconductor (półprzewodnik P6, 565
organiczny), 627 outbox (skrzynka nadawcza), 739
outdent (wycięcie), 960 P6 class (klasa P6), 362
organizer, 557
outer join (złączenie zewnętrzne), 1000 P7, 565
orientation (orientacja), 557
outline font (czcionka krawędziowa), 118 P75, P90, P100, itd., 565
origin server (serwer pochodzenia), 723
outline processor (procesor konspektów), PABX, 565
original equipment manufacturer
(producent oryginalnego sprzętu), 635 632 PAC, 565
OROM, 557 Outlook, 562 PACBASE, 565
orphan (sierota), 731 out-of-band (poza pasmem), 625 pack, 565
orthogonal (ortogonalny), 558 out-of-band data (dane poza pasmem), pack (pakowanie), 567
124 packaged software (oprogramowanie
OS, 558
out-of-process server (serwer pudełkowe), 553
OS 10, 558 pozaprocesowy), 723 Packard Bell NEC, 565
OS X, 558 output (wyjście), 961 packed decimal (spakowany format
OS/2, 558 output area (obszar wyjściowy), 532 dziesiętny), 759
OS/2 for Windows, 558 output bound (spowolnienie na wyjściu), packet (pakiet), 566
OS/2 PM, 558 762 packet cellular (pakietowa transmisja
OS/2 Warp, 558 output device (urządzenie wyjściowe), komórkowa), 567
OS/2 Warp Connect, 559 882 packet classification (klasyfikacja
OS/360, 559 outside plant (instalacja zewnętrzna), 301 pakietów), 364
OS/390, 559 outside the box (myśleć inaczej), 495 Packet Exchange Protocol (protokół
outsourcing, 562 wymiany pakietów), 649
OS/400, 559
overclock (podkręcanie), 610 packet filtering (filtrowanie pakietów),
OS/8, 559 236
OS/9000, 559

indeks haseł angielskich 1080
packet loss (strata pakietu), 776 Panvalet, 574 parity memory (pamięć z kontrolą
packet over SONET, 565 PAP, 574 parzystości), 573
packet overhead (nadmiar pakietowy), paper tape (taśma papierowa), 821 parity RAM (RAM z kontrolą
497 parzystości), 677
paper tape (taśma perforowana), 821
packet radio (radio pakietowe), 675 park (zaparkować), 982
paperless office (biuro bez papieru), 59
packet switching (przełączanie pakietów), PARM, 576
paradigm (paradygmat), 574
653 parse (rozbiór gramatyczny (składniowy),
Paradise, 574 692
packet telephony (telefonia pakietowa),
832 Paradox, 574 parser, 576
packetized voice (pakietowy głos), 567 paragraph (paragraf), 575 parsing, 576
packing density (gęstość upakowania), paragraph tag (znacznik akapitu), 1001 partial CAV (częściowy CAV), 120
254 parallel channel (kanał równoległy), 352 partition (partycja), 576
pad, 566 parallel computer (komputer równoległy), partition table (tablica partycji), 816
padding (znaki wypełnienia), 1004 389
partitioning (partycjonowanie), 576
paddle (manipulator), 442 parallel data query (zapytanie
równoległe), 984 PartitionMagic, 576
page (strona), 777 Pascal, 576
Parallel Enterprise Server, 575
page break (znak podziału strony), 1003 Pascaline, 577
parallel interface (interfejs równoległy),
page description language (język opisu 306 passive backplane (płyta monta owa), 605
strony), 343
parallel port (port równoległy), 619 passive component (element pasywny),
page fault (błąd strony), 63 215
parallel processing (przetwarzanie
page frame (ramka strony), 678 równoległe), 662 passive hub (koncentrator pasywny), 394
page header (nagłówek strony), 498 Parallel Query Server, 575 passive matrix (pasywna matryca), 578
page hijacking (kradzie stron), 403 parallel server (serwer równoległy), 723 passive star (pasywna gwiazda), 578
page layout program (program do składu), Parallel Sysplex, 575 Passport, 578
637
Parallel Transaction Server, 575 Passport IntRprise, 578
page makeup (formatowanie strony), 240
parallel transmission (transmisja passthrough SQL, 578
page mode memory (pamięć stronicowa), równoległa), 848
572 password (hasło), 272
parallelism (równoległość), 701 password hint (podpowiedź do hasła), 611
page on demand (strona na ądanie), 777
parallelizing (zrównoleglenie), 1004 paste (wklej), 951
page printer (drukarka stronicowa), 179
parameter (parametr), 575 paste bomb (bomba śmieciowa), 63
page recognition (rozpoznawanie stron),
694 parameter RAM (parametryczny RAM), patch (łata), 431
575
page source (źródło strony), 1007 patch cord (paczkord), 566
parameter-driven (oprogramowanie
page view (obejrzenie strony), 529 parametryzowane), 553 patch panel (panel krosujący), 573
PageMill, 566 parametric modeling (modelowanie path (ście ka), 807
pagination (paginacja), 566 parametryczne), 476 path determination (ustalanie ście ki), 886
paging (stronicowanie), 777 PARC, 575 Path not found, 579
paint program (program do malowania), parcel maps, 576 path vector protocol (protokół wektora
637 parent directory (katalog nadrzędny), 360 ście ki), 649
Painter, 566 parent program (program nadrzędny), 639 PATHWORKS, 579
pair gain (przewody z odzysku), 664 parental control software PATROL, 579
PAL, 567 (oprogramowanie do kontroli PAX, 579
palette (paleta), 567 rodzicielskiej), 551 payload (ładunek), 431
Palm, 568 parent-child (rodzic-dziecko), 689 payment service (usługa płatności), 884
PalmPilot, 568 parentheses (nawiasy klamrowe), 505 payware, 579
palmtop, 568 parenthesis (nawias okrągły), 505 PB, 579
PAM, 568 PA-RISC, 576 PBX, 579
PAN, 573 parity (parzystość), 576 PC, 579
panacea (panaceum), 573 parity bit (bit parzystości), 59 PC 95, 580
Panda Project (Projekt Panda), 645 parity drive (napęd parzystości), 501 PC 97, 580
Panduit, 573 parity error (błąd parzystości), 62 PC 98, 580
Pantone Matching System (Pantone), 574 PC 99, 580

1081 indeks haseł angielskich
PC 9x, 580 PC/TV, 582 PDU, 584
PC bus (magistrala PC), 438 PC100, 580 PE, 584
PC Card (karta PC), 356 PC104, 580 PE format (format PE), 240
PC Card adapter (adapter PCMCIA), 21 PC133, 581 PEBCAK (PIMKAK), 593
PC chipset (chipset PC), 88 PC66, 581 pedestrian speed (szybkość pieszego), 804
PC clone (klon PC), 369 PC-8, 581 peek-poke, 584
PC color codes (kody kolorów PC), 374 pcANYWHERE, 581 peer, 584
PC compatible (zgodny z PC), 995 Pcard, 581 peer protocol (protokół równorzędny),
PC configuration (konfiguracja „peceta”), PCAV, 581 648
396 P-CAV, 581 peer review (wspólna analiza kodu), 957
PC conflicts (konflikty sprzętowe), 397 PCB, 581 peering, 584
PC CPU models (rodziny procesorów PCD file (plik PCD), 600 peer-to-peer, 584
PC), 689 peer-to-peer communications
PC-DOS, 581
PC data buses (magistrale danych PC), (komunikacja peer-to-peer), 392
439 PCI, 581
peer-to-peer computing (przetwarzanie
PC display modes (tryby graficzne PC), PCI steering (sterowanie PCI), 773 peer-to-peer), 662
858 PCI-ISA Passive Backplane (pasywna peer-to-peer network (sieć peer-to-peer),
PC display modes (details) (tryby płyta PCI-ISA), 579 730
graficzne PC (szczegóły), 857 PCIset, 581 Pegasus, 584
PC EXPO, 580 PCIx, 581 pel, 584
PC floppy disks (dyskietki PC), 198 PCI-X, 581 PEM, 584
PC hard disks (dyski twarde PC), 197 PCjr, 581 pen computing (przetwarzanie ruchu
PC I/O addressing (adresowanie we-wy), PCL, 582 pisaka), 663
23 PCM, 582 pen plotter (ploter pisakowy), 603
PC input/output (wejście-wyjście PC), PCM modem (modem PCM), 478 pen tablet (tablet pisakowy), 814
913
PCMCIA, 582 Pen Windows, 584
PC keyboard (klawiatura PC), 366
PC-MOS/386, 582 pen-based computing (komputery
PC keyboards (klawiatury PC), 366 pisakowe), 392
p-code (kod-p), 374
PC LAN, 580 penetration test (test penetracji), 839
Pcradio, 582
PC memory (pamięć PC), 571 Penguinhead (pingwinogłowy), 593
PCS, 582
PC memory map (mapa pamięci PenPoint, 584
komputera PC), 443 PCT, 582
PCTE, 582 Pentium, 584
PC network (sieć PC), 730
PC-to-host, 582 Pentium 4, 585
PC operating environments (systemy
operacyjne komputerów PC), 797 PCTV, 582 Pentium class (klasy Pentium), 363
PC Paintbrush, 580 PCX, 582 Pentium clone (klon Pentium), 369
PC Postage, 580 PD disk (płyta PD), 606 Pentium II, 585
PC printers (drukarki PC), 181 PD software (oprogramowanie PD), 553 Pentium II class (klasy Pentium II), 363
PC screen resolutions (rozdzielczości PDA, 582 Pentium III, 586
ekranowe pecetów), 692 PDC, 582 Pentium III class (klasy Pentium III), 363
PC server (serwer PC), 723 PDES, 583 Pentium IV, 586
PC software specialist (specjalista PDF, 583 Pentium MMX, 586
ds. oprogramowania), 760 Pentium Pro, 586
PDF417, 583
PC subscription service (wypo yczanie Pentium Pro class (klasy Pentium Pro),
pecetów), 963 PDIAL, 583
363
PC technician (technik komputerowy), PDIP, 583
Pentium upgradable (Z), 979
827 PDL, 583
pentode (pentoda), 586
PC Tools, 580 PDM, 583
PeopleSoft, 586
PC troubleshooting (rozwiązywanie PDMS, 583
problemów z komputerami PC), 701 PEP, 586
PDN, 583
PC*MIP, 581 PEPPER board (płyta PEPPER), 606
PDP, 583
PC/104, 580 per clock (w cyklu), 905
PDQ, 583
PC/104+, 581 per seat (na stanowisko), 497
PDS, 583

indeks haseł angielskich 1082
per seat licensing (licencja PEX, 587 photomultiplier tube (tuba
stanowiskowa), 417 PFA file (plik PFA), 600 fotowzmacniająca), 859
percent sign (znak procentu), 1003 PFB file (plik PFB), 600 photon (foton), 243
perceptual audio coding (percepcyjne PFM file (plik PFM), 600 photonic (fotonowy), 243
kodowanie audio), 586 photonic sensor (czujnik fotonowy), 121
PFQ, 588
percussive maintenance (terapia photonic switch (przełącznik fotonowy),
wstrząsowa), 834 PFS:First Choice, 588
654
Pereos, 586 PFS:Write, 588
photonics (systemy fotonowe), 797
PerfectOffice, 586 PGA, 588
photooptic memory (pamięć
performance ratings (wskaźniki PGP, 588 fotooptyczna), 571
wydajności), 957 PgUp/PgDn keys (klawisze PgUp/PgDn), photorealistic (fotorealistyczny), 243
peripheral (urządzenie peryferyjne), 881 367
photorealistic image synthesis
peripheral bus (magistrala peryferyjna), phantom call (pozorne połączenie (fotorealistyczna synteza obrazów), 243
438 telefoniczne), 626
photoresist (klisza fotoutrwaldzalna), 369
Peripheral Component Interconnect, 586 phantom lines (linie przerywane), 419
photosensitive (fotoczuły), 243
peripheral controller (kontroler urządzeń phase change (zmiana fazy), 1000
photosensor (fotosensor), 243
peryferyjnych), 399 phase change disk (płyta wykorzystująca
zmianę fazy), 607 Photoshop, 588
peripheral device (urządzenie peryferyjne
(zewnętrzne), 881 phase change printer (drukarka Photoshop plug-in (wtyczka do
wykorzystująca zmianę fazy), 181 Photoshopa), 959
Perl, 586
phase encoding (kodowanie fazy), 374 phototypesetter (fotoskładarka), 243
permanent font (czcionka stała), 119
phase locked (blokada fazy), 61 PHP, 589
permanent memory (pamięć stała), 572
phase modulation (modulacja fazy), 479 phreaker, 589
permanent virtual circuit (stały obwód
wirtualny), 768 phase-shift keying (kluczowanie z PHS, 589
permutation (permutacja), 586 przesunięciem fazy), 370 PHS-WLL, 589
perpendicular recording (zapis PHIGS, 588 physical (fizyczny), 237
prostopadły), 983 Phoenix BIOS, 588 physical address (adres fizyczny), 23
persistence (poświata, trwałość), 622 phone connector (du y jack), 188 physical drive (napęd fizyczny), 500
persistent data (trwałe dane), 855 phone hawk (telefoniczny łupie ca), 832 physical format (fizyczny format), 237
persistent object (obiekt stały), 530 phone-home (telefon do domu), 830 physical link (fizyczne łącze), 237
personal area network, 586 phoneme (fonem), 239 physical lock (blokada fizyczna), 61
personal communications services, 586 PhoneNET, 588 Physical Unit (jednostka fizyczna), 340
personal communicator (osobisty Phong shading (cieniowanie Phonga), 89 pi, 589
komunikator), 560 phono connector (złącze chinch), 997 PIC, 590
personal computer (komputer osobisty), phosphor (fosfor), 243 pica, 590
386
Photo CD, 588 pICAsso, 590
personal digital assistant (cyfrowy
asystent), 114 photo editing (edycja fotografii), 205 Pick System, 590
personal information manager (mened er photo illustration program (program PICMG, 590
informacji osobistych), 454 fotoilustracyjny), 638 pico, 590
Personal Intelligent Communicator, 586 photo printer (drukarka fotograficzna), picoJava, 590
176
Personal NetWare, 586 picometer (pikometr), 592
photo scanner (skaner fotograficzny), 735
personal workstation (osobista stacja picosecond (pikosekunda), 592
robocza), 560 photocomposition (fotokompozycja), 243
PICS, 590
PersonaLink, 587 photoconductor (fotoprzewodnik), 243
PICT, 590
PersonalJava, 587 PhotoDeluxe, 588
picture (wzorzec), 968
pervasive computing (wszechobecna photodetector (fotodetektor), 243
Picture CD, 590
komputeryzacja), 959 PhotoDraw, 588
picture element (element obrazu), 215
pervasive workplace (wszechobecne photoelectric (fotoelektryczny), 243
biuro), 959 Picture Level Benchmark, 590
photolithography (fotolitografia), 243
PET computer (komputer PET), 388 Picture Publisher, 590
photomask (maska fotograficzna), 445
peta, 587 Picturephone, 590
photomicrography (mikrofotografia), 466
petabyte (petabajt), 587 pictures (obrazki), 532
PID, 590

1083 indeks haseł angielskich
pie chart (wykres kołowy), 961 PKZIP, 595 plug-in (wtyczka), 959
piezoelectric (piezoelektryczny), 592 PKZIP cross platform (PKZIP na ró nych plug-inless (nie wymagający wtyczki),
PIF, 592 platformach), 595 515
piggyback board (karta pomocnicza), 356 PL/I, 596 plugs & sockets (wtyczki i gniazda), 960
pigtail (elastyczny przewód wielo yłowy), PL/M, 602 plus sign (znak plus), 1003
212 PL/SQL, 603 PM, 607
PII, 592 PL1, 595 PMC, 607
PIL, 592 PLA, 595 PMD, 607
PILOT, 592 plain vanilla (podstawowe funkcje), 612 PMJI, 607
PIM, 592 plaintext (czysty tekst), 121 PMMU, 607
pin, 593 plaintext (tekst jawny), 828 PMOS, 607
pin compatible (zgodny na poziomie planar, 595 PMPO, 607
pinów), 994 planning system (system planowania), 792 PMS, 607
pin grid array, 593 plasma display (wyświetlacz plazmowy), PMT, 607
pinch roller (wałek dociskający), 906 966 PN sequence (sekwencja PN), 718
pincushioning (zniekształcenia plastic LCC (plastykowy obudowa LCC), PNG, 607
poduszkowe), 1004 595
PNNI, 607
ping, 593 plastic quad flat package (plastykowa
obudowa QFP), 595 PnP, 607
Ping of Death (ping śmierci), 593
platen (wałek), 906 pocket computer (komputer
ping pong, 593 kieszonkowy), 385
ping-pong buffer (bufor ping-pong), 68 platform (platforma), 595
Pocket Excel, 608
Pink Elephant, 593 platform dependent (zale ny od
platformy), 982 Pocket Internet Explorer, 608
pink noise (szum ró owy), 804 Pocket PC, 608
Platinum, 596
pinouts (schemat połączeń), 711 Pocket Word, 608
PLATO, 596
PIO mode (tryb PIO), 856 PocketZip disk (dysk PocketZip), 195
platter (talerz), 817
PIP, 594 POD, 609
PLB, 596
pipe (potok), 622 point and shoot (wska i kliknij), 957
PLBmark, 596
pipeline burst cache (potokowa pamięć point code (kod punktu), 372
podręczna), 622 PLBsurf93, 596
PLBwire93, 596 point of presence (punkt świadczenia
pipeline processing (przetwarzanie usług), 667
potokowe), 662 PLC, 596
point of sale (punkt sprzeda y), 667
Pippin, 594 PLCC, 596
point product (rozwiązanie punktowe),
piracy (piractwo), 594 PLD, 596 701
piracy investigator (kontroler plenum (przestrzeń wentylacyjna), 660 point sampling (próbkowanie punktowe),
oprogramowania), 399 plenum cable (okablowanie ścienne), 540 649
pit, 594 plesiochronous (quasi-synchroniczny), point solution (doraźne rozwiązanie), 145
pitch (przyrost, poło enie), 665 672 PointCast, 613
pitch-yaw-roll, 595 plot (plotować), 603 pointer (wskaźnik), 956
pivot table (tabela przestawna), 812 plotter (ploter), 602 pointing device (urządzenie wskazujące),
PIX firewall (firewalle PIX), 236 Plotter in a Cartridge (ploter w kartrid u), 882
pixel (piksel), 592 603 pointing stick (manetka sterująca), 442
pixel depth (głębia pikseli), 257 PLP, 603 point-to-multipoint (punkt-wielopunkt),
pixelated (pikselizacja), 592 plug and hope (podłącz i licz na to, 667
e zadziała), 610 point-to-point (dwupunktowy), 190
PixelPaint, 595
plug and play, 603 Point-to-Point Protocol (protokół
Pixie, 595
Plug and Play BIOS (BIOS Plug dwupunktowy), 647
Pixy, 595 and Play), 58 Poisson distribution (rozkład Poissona),
pJava, 595 plug and pray (podłącz i módl się), 610 693
PJL, 595 plug and tell (podłącz i wykryj), 610 poke, 613
PK software, 595 plug compatible (w pełni zgodny), 905 polarity (polaryzacja), 614
PKI (IKP), 295 plugboard (płyta rozdzielcza), 606 polarized (spolaryzowany), 762
PKUNZIP, 595 plugfest (test na ywym organizmie), 839 policy (strategia), 776

indeks haseł angielskich 1084
policy based (zgodna z polityką firmy), portability (przenośność), 658 power surge (skok napięcia), 737
994 portable (przenośny), 658 power up (włączyć zasilanie), 951
policy management (zarządzanie polityką portable computer (komputer przenośny), power user (zaawansowany u ytkownik),
firmy), 987 389 979
policy routing protocol (protokół polityki Portable NetWare, 620 PowerBook, 623
routingu), 648
portal, 620 PowerBuilder, 623
Polish notation (notacja polska), 523
porting (przenoszenie), 658 PowerCD, 623
polling (odpytywanie), 537
portrait (portret), 621 PowerChip, 623
polling cycle (cykl odpytywania), 116
POS, 621 PowerHouse, 623
polycarbonate (poliwęglan), 617
POS keyboard (klawiatura POS), 366 PowerMac, 623
polygon (wielokąt), 919
POSIT, 621 PowerOpen, 623
polyhedron (wielościan), 920
positional lighting (oświetlenie PowerPC, 623
polyimide (poliamid), 616 punktowe), 561 PowerPC Platform (platforma PowerPC),
polyline (polilinia), 617 positional sound (dźwięk przestrzenny), 596
polymer (polimer), 617 200 PowerPlay, 624
polymer diode (dioda polimerowa), 137 positive logic (logika dodatnia), 424 PowerPoint, 624
polymer LED (LEDa polimerowa), 416 POSIX, 621 PowerSCSI, 624
polymorphic tweening (przejścia POSSI, 621 PowerShare, 624
polimorficzne), 652 POST, 621 Powersoft, 624
polymorphic virus (wirus polimorficzny), POST card (karta POST), 357
948 PowerTalk, 624
POST code (kod POST), 372 PowerToys, 624
polymorphism (polimorfizm), 617
post dial delay (opóźnienie po wybraniu poziomo, 626
polyphonic (polifoniczny), 617 numeru), 550
poly-si (poli-si), 617 PPC, 627
Post Office Protocol, 621
polysilicon (krzem polikrystaliczny), 406 PPCP, 627
postage sites (strony ze znaczkami), 778
polysilicon LCD (polikrystaliczny LCD), PPD file (plik PPD), 600
Postalsoft, 621
617 PPGA, 627
posterization (posteryzacja), 621
PON, 618 pph (sng), 755
postfix notation (notacja przyrostowa),
POP, 618 523 ppi, 627
POP server (serwer POP), 723 post-PC era (era post-PC), 221 ppm (snm), 755
POP-1, 618 postprocessor (postprocesor), 621 PPP, 627
POP3, 618 PostScript, 621 PPPoE, 628
Popper, 618 PostScript emulation (emulacja pps (pns), 607
populate (zapełniać), 983 PostScriptu), 218 PPTP, 628
popup (menu podręczne), 455 pot, 622 PQFP, 628
port, 618 potentiometer (potencjometr), 622 PR/SM, 650
port (przenosić program), 658 POTS splitter (rozdzielacz POTS), 692 pragma, 628
port 80, 618 POV-Ray, 623 prairie dogging (efekt pieska preriowego),
port address (adres portu), 23 POWER, 623 208
port aggregation (agregacja portów), 25 power (moc), 473 PRAM, 628
port configuration hub (koncentrator power adapter (wtyczka precedence (pierwszeństwo operatorów),
konfigurujący porty), 394 transformatorowa), 960 591
port density (gęstość portów), 254 power down (wyłączenie, brak zasilania, precision (precyzja), 629
port expander (rozszerzacz portów), 696 stan obni onego poboru mocy), 962 precomp (prekompensacja), 629
port multiplier (rozgałęźnik portów), 693 power good, 623 precompile (prekompilować), 629
port number (numer portu), 526 power management (zarządzanie energią), preconfigured (prekonfigurowany), 629
985 predicate (predykat), 629
port replicator (replikator portów), 684
power margin (margines mocy), 444 predication (predykcja), 629
port scanning (skanowanie portów), 736
power platform (wydajna platforma), 960 predictive branching (przewidywanie
port speed (szybkość portu), 804
power supply (zasilacz), 988 rozgałęzień kodu), 664
port switching hub (koncentrator
przełączający porty), 394 power supply glossary (zasilacze —
słowniczek pojęć), 988

1085 indeks haseł angielskich
preemptive multitasking print image format (format obrazu procedural rendering (rendering
(wielozadaniowość z wywłaszczaniem), wydruku), 240 proceduralny), 684
920 Print Manager (Mened er wydruku), 455 procedural texture (tekstura proceduralna),
preferences (preferencje), 629 print screen (wydruk ekranu), 961 829
prefetch (pobieranie z wyprzedzeniem), print server (serwer druku), 722 procedure oriented (proceduralny), 631
608 process (przetwarzać), 661
print spooler (kolejka wydruku), 377
prefix notation (notacja prefiksowa), 523 process bound (obcią enie
print to disk (drukowanie do pliku), 181
premises distribution system (system przetwarzaniem), 529
okablowania budynku), 790 printed circuit board (płytka drukowana),
607 process color (kolor procesowy), 378
premium content (płatne treści), 604 process control (kontrola procesów), 398
printer (drukarka), 174
premium digital content (płatne treści process identifier (identyfikator procesu),
cyfrowe), 604 printer buffer (bufor drukarki), 68
292
PReP, 629 printer cable (kabel do drukarki), 349
process management (zarządzanie
pre-packaged software (przygotowany Printer Control Language (Język Kontroli procesami), 987
pakiet oprogramowania), 665 Drukarki), 342
process manufacturing (produkcja
prepress, 629 printer description file (plik opisu przetwórcza), 635
drukarki), 600
preprocessor (preprocesor), 629 process printing (druk procesowy), 174
printer driver (sterownik drukarki), 774
presence (obecność), 529 process technology (technologia
printer engine (silnik drukarki), 732 procesowa), 827
presentation graphics (grafika
prezentacyjna), 265 printer file (plik drukarki), 598 processing (przetwarzanie), 661
presentation layer (warstwa prezentacji), printer font (czcionka drukarkowa), 118 processor (procesor), 631
908 printing protocol (protokół drukowania), processor complex (kompleks
Presentation Level Protocol (protokół 647 procesorów), 380
warstwy prezentacji), 649 PRISM, 630 processor core (rdzeń procesora), 680
presentation logic (logika prezentacyjna), privacy (poufność), 622 Processor Direct Slot, 633
424 Privacy Enhanced Mail (poczta o Processor Independent NetWare, 633
Presentation Manager, 629 zwiekszonym poziomie
bezpieczeństwa), 608 processor unit (jednostka procesorowa),
presentation services protocol (protokół 340
warstwy prezentacyjnej), 649 privacy policy (polityka poufności
danych), 617 Procomm Plus, 633
press proof (próbka drukarska), 649
private branch exchange (centralka Prodigy, 633
Prestel, 629
telefoniczna), 85 ProDOS, 633
Pretty Good Privacy, 629
private carrier (prywatny operator product data management (zarządzanie
PrettyPark, 629 telekomunikacyjny), 650 danymi o produkcie), 985
preventive maintenance (konserwacja private data network (prywatna sieć production database (produkcyjna baza
prewencyjna), 397 wymiany danych), 650 danych), 635
PRI, 630 Private Eye, 630 production printer (drukarka
PRI/T1, 630 private file (plik prywatny), 600 produkcyjna), 178
Primary Domain Controller (Podstawowy private key (klucz prywatny), 370 production system (system produkcyjny),
Kontroler Domeny), 612 792
private line (linia prywatna), 419
primary index (indeks podstawowy), 298 productivity (produktywność), 635
private Web site (prywatna strona
primary key (klucz podstawowy), 370 WWW), 650 productivity software (oprogramowanie
primary partition (partycja podstawowa), zwiększające produktywność), 555
privileged mode (tryb uprzywilejowany),
576 856 productivity suite (wydajny zestaw
Primary Rate (prędkość podstawowa), 630 aplikacji), 960
PRMD, 630
primary storage (pamięć podstawowa), Professional Write, 635
PRML, 630
572 Professional YAM, 635
PRMS, 630
primitive (podstawowy element), 612 proficiency tests (testy biegłości), 840
PRN, 630
PRINCE 2, 630 PROFS, 636
Pro*COBOL, 649
print buffer (bufor wydruku), 68 Profusion chipset (chipset Profusion), 88
problem-oriented language (język
print column (kolumna wydruku), 378 zorientowany problemowo), 345 ProgMan, 636
print engine (silnik drukujący), 732 procedural language (język proceduralny), PROGMAN.INI, 636
print head (głowica drukująca), 258 344 program, 636
print image (obraz wydruku), 532 program counter (licznik programu), 418

indeks haseł angielskich 1086
program development (tworzenie progressive GIF (progresywny GIF), 645 PS2, 666
programu), 860 progressive JPEG (progresywny JPEG), PSCRIPT.DRV, 666
Program Files (Windows — folder 645 pSeries, 666
Program Files), 926 progressive scan (progresywny), 645 pseudo code (pseudokod), 666
program generator (generator project leader (kierownik projektu), 361
programów), 253 pseudo compiler (pseudokompilator), 666
project life cycle (cykl ycia produktu), pseudo language (pseudojęzyk), 666
Program Information File, 638 116
program logic (logika programu), 424 pseudo-duplexing
project manager (mened er projektu), 455 (pseudodupleksowanie), 666
program maintenance (utrzymywanie Project StoreX (Projekt StoreX), 645
programów), 887 pseudo-random (pseudolosowe), 666
projection panel (panel projekcyjny), 574 PSF, 666
Program Manager (mened er
programów), 454 PROLOG, 646 PSN, 666
Program Neighborhood (otoczenie PROM, 646 PSS, 666
programowe), 561 PROM blower (programator PROM), 640 PSW, 666
program state (tryb programu), 856 PROM programmer (programator pamięci psycho-acoustic model (model
program statement (instrukcja programu), PROM), 640 psychoakustyczny), 475
302 promiscuous mode (tryb mieszany), 856 p-System, 666
program status word (słowo stanu prompt (znak zachęty), 1003 PTG&LI, 666
programu), 751 propagation (propagacja), 646 p-to-p, 666
program step (krok programu), 404 propagation delay (opóźnienie PTT, 666
programmability (programowalność), 641 propagacji), 550
PU, 666
programmable (programowalny), 641 property list (lista właściwości), 421
PU 2.1, 666
programmable calculator (kalkulator Property Sheet (Właściwości), 951
programowalny), 350 public data network (publiczna sieć
proportional font (czcionka danych), 666
programmable IC (programowalny IC), proporcjonalna), 119
641 public domain software (oprogramowanie
proportional spacing (proporcjonalne public domain), 553
Programmable Interrupt Controller odstępy), 646
(programowalny kontroler przerwań), public file (plik publiczny), 600
proprietary protocol (protokół zastrze ony
641 prawnie), 649 public key (klucz publiczny), 370
programmable logic array proprietary software (prawnie chronione public key cryptography (kryptografia
(programowalna matryca logiczna), 641 oprogramowanie), 628 z wykorzystaniem klucza publicznego),
programmable logic controller 406
protection (zabezpieczenie), 980
(programowalny kontroler logiczny), public key infrastructure (infrastruktura
641 protection error (błąd ochrony), 62 klucza publicznego), 300
programmable logic device protocol (protokół), 646 public Web site (publiczna strona WWW),
(programowalne urządzenie logiczne), protocol port (port protokołu), 619 666
641 protocol stack (stos protokołów), 775 public/private key cryptography
programmable read only memory protocol-based DRAM (protokołowa (kryptografia z wykorzystaniem klucza
(programowalna pamięć tylko do pamięć DRAM), 646 publicznego i prywatnego), 406
odczytu), 641 publish and subscribe messaging (system
protocol-based RAM (protokołowa
programmable shading (programowalne pamięć RAM), 646 obsługi subskrypcji), 790
cieniowanie), 641 publish-subscribe (publikacja-
provisioning (świadczenie usług lub
programmatically (programistycznie), 641 obsługi), 809 subskrypcja), 666
programmer (programista), 640 proxy, 649 puck (punktor), 667
programmer analyst (analityk- proxy cache (bufor proxy), 68 pull model (model pull), 475
programista), 31 pull technology (technologia pull), 828
proxy server (serwer proxy), 723
Programmer's Switch (przełączniki pull-down menu (menu rozwijane), 455
programisty), 658 Prt Sc, 650
ps, 665 pulling glass (ciągnięcie szkła), 88
programming (programowanie), 641
PS/1, 665 pulse code modulation (modulacja
programming tests (testy z impulsowo-kodowa), 479
programowania), 841 PS/2 bus (magistrala PS/2), 438
pulse dispersion (dyspersja impulsu), 199
Programs menu (Windows — menu PS/2 connector (złącze PS/2), 998
Programy), 928 pulse level device (urządzenie
PS/2 keyboard (klawiatura PS/2), 366 impulsowe), 881
program-to-program communications PS/2 mouse (mysz PS/2), 495
(komunikaty międzyprogramowe), 392 PUMA, 667
PS/2 port (port PS/2), 619
Progress, 645

1087 indeks haseł angielskich
pump laser (laser pompujący, „pompa Qpass, 671 QuickBASIC, 672
laserowa”), 412 QppD, 671 QuickBooks, 672
punch block (łącznik zaciskowy), 432 QPS, 671 QuickC, 672
punch in (wprowadzać, wklepywać), 956 Q-server, 671 quick-connect block (łączówka
pundit (mędrzec), 458 Qt, 671 szczelinowa), 432
Pure Java, 667 QTAM, 671 QuickDB, 672
pure play (stawiać na), 773 QthD, 671 QuickDraw, 672
PURL, 667 quad tree (drzewo czwórkowe), 182 Quicken, 672
push client (klient technologii push), 368 quadbit, 671 QuickPascal, 672
push model (model push), 475 Quadra, 671 QuickPeer, 672
push technology (technologia push), 828 quadrature amplitude modulation QuickSilver, 673
push/pull tractor (traktor ciągnąco- (kwadraturowa modulacja amplitudy), QuickTime, 673
pchający), 847 408 QuickTime VR, 673
push-pop, 668 quadrillion (biliard), 56 QuickWin, 673
pushware, 668 QUALCOMM, 672 Quinta, 673
put, 668 quality of service (jakość usługi), 336 quoted printable encoding (kodowanie
PVC, 668 QUAM, 672 drukowalne), 374
PVCS, 668 quantization (kwantyzacja), 408 quotes (cytaty), 117
PVGA, 668 quantization error (błąd kwantyzacji), 62 qwerty keyboard (klawiatura QWERTY),
PVM, 668 quantization noise (szum kwantyzacji), 366
PVN, 668 804 Qwest, 673
PVR („magnetowid cyfrowy”), 440 quantize (kwantyzować), 408 R/3, 675
PWB, 668 quants (ilościowiec), 296 R10000, 675
Px64, 668 quantum computing (kwantowa technika R3000, 675
obliczeniowa), 408 R4000, 675
PXE, 668
quantum cryptography (kryptografia R5000, 675
PXP, 668 kwantowa), 405
Pyramid, 668 R8000, 675
quantum mechanics (mechanika
Python, 668 kwantowa), 452 RAB, 675
Q switch, 669 quarantine (kwarantanna), 408 RACE, 675
Q&A, 669 QuarkImmedia, 672 RACE encoding (kodowanie RACE), 374
QA, 669 QuarkXPress, 672 RACF, 675
QA analyst (analityk QA), 30 QuarkXTension, 672 rack (panel, stojak), 574
QAM, 669 Quarterdeck, 672 rack mounted (panelowy, montowany
w stojaku), 574
QBasic, 669 quartz crystal (kwarc), 408
rack unit (jednostka panelowa), 340
QBE, 669 Quattro Pro, 672
RAD, 675
Q-bus, 669 qubit, 672
RAD tool (narzędzie RAD), 503
QCIF, 669 query (zapytanie), 984
radar, 675
QDOS, 669 query by example (zapytanie przez
przykład), 984 radio, 675
QEMM, 669
query decomposition (dekompozycja radio buttons (pola opcji), 614
QFE, 669
zapytania), 132 radio frequency (częstotliwość radiowa),
QFP, 669 120
query language (język zapytań), 344
QIC, 670 radio frequency interference (interferencja
query program (generator zapytań), 253
QIC-157, 670 częstotliwości radiowych), 308
Quest, 672
QIC-EX, 670 Radio Shack, 676
Quest disk, 672
QIC-Wide, 670 radio signal (sygnał radiowy), 785
question mark (znak zapytania), 1003
QMF, 670 radio spectrum (widmo radiowe), 918
queue (kolejka), 377
Qmodem Pro, 671 radiolocation (radiolokacja), 676
Quick B, 672
QMS, 671 radiosity (metoda bilansu
quick tape („szybka taśma”), 804 energetycznego), 457
QNX, 671
QuickApp, 672 RADIUS, 676
QoS, 671

indeks haseł angielskich 1088
radix (podstawa systemu liczenia), 612 raster scan (odchylanie rastrowe), 535 readme file (plik readme), 600
radix point (kropka pozycyjna), 404 raster scan display (monitor rastrowy), readout (wskaźnik cyfrowy), 957
RADSL, 676 481 read-while-write (odczyt w trakcie
R-ADSL, 676 rasterize (rasteryzować), 678 zapisu), 536
ragged right (chorągiewka), 88 Rational Apex, 679 Real Audio, 680
RAID, 676 Rational Rose, 679 Real Mode (tryb rzeczywisty), 856
RAID Advisory Board (rada doradcza raw (surowy), 784 Real Mode driver (sterownik trybu
RAID), 675 raw capacity (pojemność przed rzeczywistego), 775
Rail, 677 formatowaniem), 613 real storage (pamięć rzeczywista), 572
Rainbow, 677 raw data („surowe” dane), 784 Real Video, 680
RAM, 677 Raw Iron, 679 RealAudio, 680
RAM cache (bufor RAM), 68 ray tracing (śledzenie promienia Realizer, 680
wodzącego), 808 RealMagic, 680
RAM card (karta pamięci RAM), 356
RBHC, 679 RealMedia, 680
RAM chip (układ RAM), 866
RBL, 679 RealPC, 680
RAM cram (przepełnienie pamięci), 658
RBOC, 679 RealPlayer, 680
RAM disk (RAM-dysk), 678
RC2, 679 realtime (czasu rzeczywistego), 118
RAM doubler (kompresja pamięci RAM),
381 RC4, 679 realtime audio (przesyłanie dźwięku
RAM latency (opóźnienie pamięci RAM), RC5, 679 w czasie rzeczywistym), 661
550 RCA connector (RCA („cinch”) realtime chat (rozmowa w czasie
RAM Mobile, 677 — złącze), 679 rzeczywistym), 694
RAM network, 677 RCS, 679 realtime clock (zegar czasu
Rdb, 679 rzeczywistego), 992
RAM refresh (odświe anie pamięci
RAM), 538 RDBMS, 679 realtime compression (kompresja w czasie
rzeczywistym), 381
RAM resident (rezydentny), 685 RDBMS (SZRBD), 804
realtime conferencing (połączenie
RAMAC, 677 RDF, 679 konferencyjne w czasie rzeczywistym),
Raman amplifier (wzmacniacz Ramana), RDO, 679 617
968 RDP, 679 realtime credit card processing
Rambus DRAM, 677 RDRAM, 679 (przetwarzanie kart kredytowych
RAMDAC, 677 w czasie rzeczywistym), 662
RDS, 680
Ramdrive, 678 realtime image (grafika czasu
Reachout, 680 rzeczywistego), 262
RAMIS, 678 read (odczyt), 536 realtime information system (system
RAMP-C, 678 read channel (kanał odczytu), 352 informacyjny czasu rzeczywistego), 789
random access memory (pamięć read cycle (cykl odczytu), 116 realtime operating system (system
o dostępie swobodnym), 571 operacyjny czasu rzeczywistego), 792
read error (błąd odczytu), 62
random noise (szum losowy), 804 realtime system (system czasu
read notification (potwierdzenie
random number generator (generator liczb przeczytania), 622 rzeczywistego), 788
losowych), 252 realtime video (wideo w czasie
read only (tylko do odczytu), 861
RangeLAN, 678 rzeczywistym), 917
read only memory (pamięć tylko-do-
ransom note typography („ ądanie odczytu), 573 RealVideo, 680
okupu”), 1009 reasonable test (test zdroworozsądkowy),
read only rights (uprawnienie tylko-
rapid application development (szybkie odczyt), 877 840
tworzenie aplikacji), 804 reboot (ponowny rozruch), 618
read rights (uprawnienie odczytu), 877
rapid prototyping (szybkie tworzenie receiver (odbiornik), 535
prototypów), 804 read the flaming manual, 680
read/write (odczyt-zapis), 536 recompile (rekompilować), 682
RapidCAD, 678
read/write head (głowica odczytująco- record (rekord), 682
RARP, 678
zapisująca), 258 record format (format rekordu), 240
RAS, 678
read/write memory (pamięć typu odczyt- record head (głowica rejestrująca), 258
raster, 678 zapis), 573 record layout (układ rekordu), 866
raster display (wyświetlacz rastrowy), 966 read/write rights (uprawnienie odczyt- record locking (blokowanie rekordów), 61
raster image processor (procesor grafiki zapis), 877
rastrowej), 632 record mark (znacznik rekordu), 1002
reader (czytnik), 121

1089 indeks haseł angielskich
record number (numer rekordu), 526 register (rejestr), 681 remote call forwarding (zdalne
records management (zarządzanie register level compatibility (zgodny na przekazywanie wywołań), 990
aktami), 985 poziomie rejestrów), 995 remote communications (zdalna
recovery (odzyskiwanie), 538 regression testing (testowanie regresyjne), komunikacja), 990
recruiter information (dane rekrutacyjne), 840 remote console (zdalna konsola), 990
124 reinstall (przeinstalowanie), 652 remote control software (oprogramowanie
rectifier (prostownik), 646 reintermediation (powrót do roli zdalnego sterowania), 555
recursion (rekurencja), 683 pośrednika), 625 Remote Desktop Protocol (protokół
related files (pliki powiązane), 602 zdalnego pulpitu), 649
recycle bin (kosz), 403
relational calculus (rachunek relacyjny), remote echo (zdalne echo), 990
recycling old computers (recykling
starych komputerów), 680 675 remote emergency boot (zdalny rozruch
relational database (relacyjna baza awaryjny), 991
Red Book (Czerwona Księga), 119
danych), 683 Remote Imaging Protocol (protokół
red green blue (czerwony-zielony- zdalnego przetwarzania obrazów), 649
niebieski), 119 relational DBMS (relacyjny system
SZBD), 683 remote invocation (zdalne wywołanie),
Red Hat, 680 991
relational model (model relacyjny), 475
redaction (redakcja), 680 remote new system startup (zdalne
relational operator (operator relacyjny),
redirection (readresowanie), 680 548 uruchamianie nowego systemu), 991
redirector (zwrotnica (readresator), 1006 relational query (zapytanie relacyjne), 984 remote node (zdalny węzeł), 991
redlining (wyró nianie zmian), 963 relative address (adres względny), 23 remote procedure call (zdalne
redraw (przerysować), 659 wywoływanie procedur), 991
relative movement (przesunięcie
redundancy (nadmiar), 497 względne), 660 remote resource (zdalny zasób), 991
redundancy check (kontrola nadmiarowa), relative path (ście ka względna), 808 remote sensing (pomiary zdalne), 617
398 relative reference (odwołanie względne), remote startup (zdalne uruchamianie), 991
redundant (nadmiarowy), 497 538 remote wake-up (zdalne uaktywnianie),
Redwood, 680 relative URL (względny adres URL), 967 991
ReelMagic, 680 relative vector (wektor względny), 914 remote-office router (router zdalny), 691
reengineering (rein ynieria), 681 relay (przekaźnik), 653 removable disk (dysk wymienny), 197
reentrant code (kod wielobie ny), 373 Relay Gold, 683 Renaissance CS, 683
referential integrity (spójność odwołań), release (edycja), 205 rendering, 683
762 Reliable HTTP, 683 Renderman interface (interfejs
referrer (polecający), 615 Renderman), 306
Reliant, 683
Reflection, 680 repeater (wzmacniacz), 967
reload (ponowne ładowanie), 618
reflection mapping (mapowanie odbić), repetitive brain injury (uraz
relocatable code (kod relokowalny), 372 przecią eniowy mózgu), 879
443
Rem, 683 repetitive strain injury (uraz
reflective art (odblaskowy), 535
remedial maintenance (konserwacja przecią eniowy mięśni), 879
reflective media (materiał odblaskowy), interwencyjna), 397
449 Replica, 684
remmed out („wyremować”), 963 replication (replikacja), 684
Reflective Memory, 681
remote access (zdalny dostęp), 991 report (raport), 678
reflective spot (znak końca taśmy), 1002
remote access concentrator (koncentrator report file (plik raportu), 600
reflective VGA (odblaskowy ekran VGA), zdalnego dostępu), 395
535 report format (format raportu), 240
remote access router (router zdalnego
reflow (lutowanie rozpływowe), 429 dostępu), 691 report program generator (generator
reformat (reformatowanie), 681 programów raportowych), 253
remote access server (serwer zdalnego
refraction (załamanie), 982 dostępu), 724 report writer (generator raportów), 253
refractive index (współczynnik Remote Access Service (usługa zdalnego repository (repozytorium), 684
załamania), 958 dostępu), 884 reproducer (reproduktor), 684
refresh (odświe anie), 538 remote access software (oprogramowanie reprographics (reprografia), 684
refresh rate (częstotliwość odświe ania), zdalnego dostępu), 555 repurpose (przeformatowanie), 651
119 remote batch (zdalne przetwarzanie Requester, 684
REGEDIT.EXE, 681 wsadowe), 991
resampling (ponowne próbkowanie), 618
regenerator, 681 remote boot (zdalny rozruch), 991
ResEdit, 684
ReGIS, 681 remote bridge (zdalny most), 991

indeks haseł angielskich 1090
reserved word (słowo zarezerwowane), RFP, 685 robot, 688
751 RFS, 685 robotics (robotyka), 689
reset button (reset), 684 RFT, 685 robust (solidny), 757
resident module (moduł rezydentny), 480 RGB, 685 Rocket eBook, 689
resident program (program rezydentny), RGB color (kolor RGB), 378 rogue site (oszukańcza witryna WWW),
639 561
RGB monitor (monitor RGB), 481
resident protection (ochrona rezydentna), ROLAP, 689
534 Rhapsody, 685
RHYTHM, 685 roll in/roll out (sprowadzanie-
residential gateway (brama domowa), 65 odprowadzanie), 763
resistor (opornik), 550 RIAA, 685
rollback (wycofanie transakcji), 960
resolution (rozdzielczość), 692 ribbon cable (kabel taśmowy), 350
rollover (najazd), 689
resolve (rozwiązywać), 701 rich text (tekst wzbogacony), 829
ROM, 690
resolver (klient usługi nazw), 368 RichLink, 685
ROM BIOS, 690
resource (zasób), 989 Ricochet, 686
ROM BIOS swapping (wymiana pamięci
resource compiler (kompilator zasobów), RIFF, 686 ROM BIOS), 962
380 right click (prawe kliknięcie), 628 ROM card (karta pamięci ROM), 356
resource discovery (rozpoznawanie right justify (dosunięcie do prawej), 171 ROM emulator (emulator pamięci ROM),
zasobów), 695 rightsizing (dobieranie właściwego 219
resource fork (blok zasobów), 60 rozmiaru), 143 ROMable (ROM-owalny), 690
resource manager (mened er zasobów), rigid disk (dysk sztywny), 195 roman type (antykwa), 33
455 RIMM, 686 root (korzeń), 402
resource requirements (wymagane ring (pierścień), 590
zasoby), 962 root directory (katalog główny), 360
ring network (sieć pierścieniowa), 730 root domain (domena główna), 145
response time (czas odpowiedzi), 118
RIP, 686 root mean square (średnia kwadratowa),
responsibility (odpowiedzialność), 537
RISC, 686 808
restart, 684
RISC System/6000, 686 root server (serwer root), 723
restricted function (funkcja zastrze ona),
246 riser card (nadkarta), 497 ROP, 690
retrieve (pobrać), 608 Rivest-Shamir-Adleman, 687 RosettaNet, 690
return (powrót), 625 RJ-11, 687 rot13, 690
return key (klawisz Return), 367 RJ-21, 687 rotating ad (reklama dynamiczna), 682
reusability (wielou ywalność), 920 RJ-45, 687 rotational delay (opóźnienie rotacyjne),
RJ-48, 687 550
reverse bias (polaryzacja w kierunku
zaporowym), 614 RJE, 687 ROTFL, 690
reverse DNS (odwrócony system DNS), RL, 687 rotoscope (rotoskopia), 690
538 RLE, 687 round robin (karuzela), 358
reverse engineer (in ynieria odwrotna), RLL, 687 routable protocol (protokół routowalny),
316 648
RLL interface (interfejs RLL), 306
reverse link (łącze „w górę”), 432 route dampening (tłumienie tras), 844
rlogin, 687
reverse polish notation (odwrotna notacja route miles (długość sieci), 141
polska), 538 RMA, 687
route server (serwer tras), 724
reverse proxy cache (odwrotny bufor RMI, 687
router, 690
proxy), 538 RMI over IIOP (RMI przez IIOP), 687
router cache (pamięć podręczna routera),
reverse video (negacja obrazu), 508 RMI/IIOP, 687 572
rewritable (wielokrotnego zapisu), 919 RMON, 687 router cluster (klaster ruterów), 363
REXX, 684 RMON probe (sonda RMON), 757 router droppings („zrzuty ruterów”), 1005
RF, 685 RMS, 688 router protocol (protokół routerów), 648
RF modulation (modulacja RF), 479 rn, 688 router table (tablica routera), 816
RF shielding (ekranowanie RF), 210 RNI, 688 routine (procedura), 631
RF/ID, 685 RO, 688 routing (routing, wyznaczanie tras), 692
RFC, 685 RO terminal (terminal odbiorczy), 835 Routing Information Protocol (protokół
RFI, 685 roaming (mobilność), 473 informowania o trasach), 647
RFID, 685 RoboCAD, 688

1091 indeks haseł angielskich
routing protocol (protokół routingu, rule-based expert system (regułowy sampling (próbkowanie), 649
protokół wyznaczania tras), 648 system ekspertowy), 681 sampling rate (częstotliwość
routing switch (przełącznik routingu), 656 rules (reguły), 681 próbkowania), 119
routing table (tablica routingu), 816 rules based (regułowy), 681 samurai (samuraj), 708
row (wiersz), 920 Rumbaugh, 705 SAN, 708
RPC, 702 run (uruchomienie), 879 Sand Hill Road, 709
RPG, 702 run around (oblewanie), 531 sandbox (piaskownica), 589
RPGLE, 702 run length limited (ograniczona długość sans-serif (bezszeryfowy), 55
rpm, 702 serii), 540 Santa Cruz Operation, 709
RPN, 703 run native (uruchomienie w trybie SAP, 709
macierzystym), 879
RPQ, 703 SAPI, 709
run on top of (wykorzystywać program),
RRAS, 703 961 SAR, 709
RS/6000, 703 run time (czas wykonania), 118 SAS, 709
RS-170, 703 run under (pracować pod kontrolą), 628 SAS System, 709
RS232, 703 runt („reszta”), 684 SASI, 710
RS-232, 703 runtime (wykonawczy), 961 SATAN, 710
RS-422, 703 runtime version (wersja wykonawcza), satcom, 710
RS-423, 703 914 satellite (satelita), 710
RS-449, 703 RUP, 705 satellite channel (kanał satelitarny), 352
RS-485, 703 RVP, 705 satellite computer (komputer satelitarny),
RS-530, 703 RWIN, 706 390
RSA, 704 RX, 706 satellite link (łącze satelitarne), 432
RSAC, 704 RXD, 706 satellite modem (modem satelitarny), 478
RSCS, 704 S interface (S — interfejs), 707 satellite radio (radio satelitarne), 675
RSDL, 704 S.M.A.R.T., 707 saturation (nasycenie), 503
rsh, 704 S/360, 707 save (zapisać), 983
RSI, 704 S/370, 707 Save As (Zapisz jako), 983
RSTS/E, 704 S/390, 707 Save command (Zapisz — polecenie), 983
RSVP, 704 S/3x, 707 SAX, 710
RSX-11, 704 S/key, 736 Sbus, 710
RT, 704 S/MIME, 753 SC connector (złącze SC), 998
RT-11, 704 S/PDIF, 760 SCA, 710
RTC, 704 S/PDIF port (port S/PDIF), 619 SCADA, 710
RTC/BIOS fix, 704 S-100 bus, 707 SCAI, 710
RTCP, 704 S3, 707 scalability (skalowalność), 733
RTF, 704 S3 chip (S3 — akcelerator), 707 scalable (skalowalny), 733
RTFM, 704 SAA, 707 scalable font (czcionka skalowalna), 119
RTL, 705 sabermetrician, 707 scalar (skalar), 733
RTOS, 705 SACD, 707 scalar processor (procesor skalarny), 632
RTP, 705 SAD, 707 scalar variable (zmienna skalarna), 1001
RTS, 705 Safe Mode (tryb awaryjny), 855 scale (skalować), 733
RTSP, 705 Safe-Tcl, 707 scaler, 711
RTTI, 705 sag (SAG, załamanie napięcia), 707 scaling (skalowanie), 733
RTUA, 705 SAGE, 707 SCAM, 711
rt-VBR, 705 salaries (płace), 603 scan (skanować), 736
RU, 705 salary survey (badania wynagrodzeń), 47 scan converter (konwerter skanujący), 401
rubout key (klawisz usuwania), 367 SAM, 707 scan head (głowica skanująca), 258
ruggedized PC (wstrząsoodporny Samba, 707 scan line (linia skanowania), 419
komputer PC), 959 Samna, 708 scan rate (szybkość skanowania), 804
sample size (rozmiar próbki), 693

indeks haseł angielskich 1092
scan technology (skanowanie układów scratch tape (taśma robocza), 822 SCSI switch (przełącznik SCSI), 656
scalonych), 736 scratchpad (pamięć notatnikowa), 571 SCSI synchronous mode (tryb
ScanDisk, 711 screen (ekran), 210 synchroniczny SCSI), 856
ScanJet, 711 screen angle (kąt rastra), 361 SCSI termination (terminator SCSI), 836
scanner (skaner), 733 screen capture (przechwytywanie ekranu), scuzzy, 715
scanning device (urządzenie skanujące), 650 SD, 715
882 screen dump (zrzut ekranu), 1005 SD Card, 715
SCART connector (złącze SCART), 998 screen font (czcionka ekranowa), 118 S-DARS, 715
scatter diagram (diagram punktowy), 134 screen frequency (gęstość rastra), 254 SDBN, 715
scatter plot (wykres punktowy), 961 screen grabber (program do SDDS, 715
scatter read (odczyt rozrzucony), 536 przechwytywania ekranu), 637 SDF, 715
SCbus, 711 screen grid (siatka ekranująca), 728 SDH, 715
S-CDMA, 711 screen modes (tryby pracy ekranu), 858 SDI, 715
scene description language (język opisu screen name (nazwa ekranowa), 505 SDI/O Card, 715
sceny), 343 screen overlay (nakładka ekranu), 499 S-DIMM, 715
SCERT, 711 screen reader (czytnik ekranu), 121 SDIP, 715
scheduler (zarządca screen resolution (rozdzielczość ekranu),
procesów/wątków/zadań), 985 SDK, 715
692
schema (schemat), 711 SDL, 715
screen saver (wygaszacz ekranu), 961
Scheme, 711 SDLC, 716
ScreenCam, 713
Schottky, 711 SDMA, 716
scriplet (skrypcik), 738
SCI, 712 SDMI, 716
script (skrypt), 738
scientific computer (komputer naukowy), SDP, 716
script error (błąd skryptu), 63
386 SDRAM, 716
script kiddie (skryptowy bobas), 739
scientific language (język naukowy), 343 SDSL, 716
script language (język skryptów), 344
scientific notation (notacja naukowa), 523 SDTV, 716
ScriptActive, 713
scientific visualization (wizualizacja SDX, 716
naukowa), 950 Script-Fu, 713
SE, 716
SCL, 712 scripting host (host skryptów), 279
Seagate, 716
SCM, 712 scripting language (język skryptowy), 344
SEAlink, 716
SCM file (plik SCM), 600 scriptlet (skryptlet), 739
seamless integration (bezszwowa
SCMS, 712 ScriptX, 713 integracja), 55
SCO, 712 scroll (przewijać), 664 search (wyszukiwanie), 964
SCO Merge, 712 scroll arrow (strzałka przewijania), 781 search and replace (wyszukiwanie
SCO MPX, 712 scroll back buffer (bufor przewijania i zastępowanie), 965
wstecz), 68 search box (pole wyszukiwania), 615
SCO Open Desktop, 712
scroll bar (pasek przewijania), 577 search engine (aparat wyszukiwania), 34
SCO OpenServer, 712
Scroll Lock, 713 search engine optimization (optymalizacja
SCO SMP, 712
scroll mouse (mysz z kółkiem), 495 aparatu wyszukiwania), 556
SCO UNIX, 712
scrollable (przewijalny), 664 search key (klucz wyszukiwania), 370
SCO UnixWare, 712
scrollable field (pole przewijalne), 615 search path (ście ka wyszukiwania), 808
SCO UnixWare 7, 712
scrollable window (okno przewijalne), search scope (zakres wyszukiwania), 981
SCO Wabi, 712 541 search sites (wyszukiwarki), 965
SCO XENIX, 712 scrub, 713 searchable database (przeszukiwalna baza
scope (zakres), 981 scrubbing, 713 danych), 661
SCP, 712 SCSA, 713 seat (stanowisko), 772
scramble (mieszać), 465 SCSI, 713 Sebring ring (pierścień Sebringa), 590
scrambler (szyfrator), 805 SCSI asynchronous mode (tryb SEC, 716
scrambling, 713 asynchroniczny SCSI), 855 SECAM, 717
ScramDisk, 713 SCSI chain (łańcuch SCSI), 431 SECC, 717
Scrapbook, 713 SCSI controller (kontroler SCSI), 399 second system syndrome (syndrom
scratch disk (dysk tymczasowy), 196 SCSI host adapter (adapter SCSI), 21 drugiego systemu), 786

1093 indeks haseł angielskich
secondary cache (pamięć drugiego SEI, 717 Serial Infrared (szeregowe łącze
poziomu), 570 Sel, 718 komunikacji w podczerwieni), 802
secondary channel (kanał pomocniczy), Select All (Zaznacz wszystko), 990 serial interface (interfejs szeregowy), 307
352 Serial Line IP (IP na łączu szeregowym),
selection sort (sortowanie przez wybór),
secondary index (indeks pomocniczy), 758 317
298 serial matrix printer (drukarka szeregowa
selective calling (wywoływanie
secondary storage (pamięć pomocnicza), selektywne), 967 mozaikowa), 179
572 serial mouse (mysz szeregowa), 495
selector channel (kanał selektorowy), 352
second-generation computer (komputer serial number (numer seryjny), 526
drugiej generacji), 384 Selectric typewriter (maszyna do pisania
Selectric), 446 serial port (port szeregowy), 619
second-level cache (pamięć podręczna
drugiego poziomu), 572 self-clocking (autozegar), 45 serial printer (drukarka szeregowa), 179
secret key cryptography (kryptografia self-documenting code (zrozumiały kod), Serial SCSI (szeregowy interfejs SCSI),
klucza tajnego), 405 1004 802
SECS/GEM, 717 self-healing network (samouzdrawiająca serial transmission (transmisja
się sieć), 708 szeregowa), 848
sector (sektor), 718
self-subscribing (subskrybowanie serialize (serializować), 719
sector interleave (przeplot sektorów), 659 dobrowolne), 781 Series 1900, 719
sector map (mapa sektorów), 443 semantic error (błąd semantyczny), 63 Series 2900, 719
sector sparing (wykorzystanie sektorów semantic gap (luka semantyczna), 428
zapasowych), 961 Series 39, 719
semantic processor (procesor series mode surge suppression (szeregowe
sector tandem (tandem sektora), 818 semantyczny), 632 eliminowanie skoków napięcia), 802
secure server (bezpieczny serwer), 53 semantics (semantyka), 718 Series/1, 719
secure site (bezpieczna witryna WWW), semaphore (semafor), 718
53 serif (szeryf), 803
semiconductor (półprzewodnik), 627 serpentine recording (nagrywanie
secure transaction (bezpieczna transakcja),
53 semiconductor device (element wę ykowate), 498
półprzewodnikowy), 215 server (serwer), 719
secure Web protocol (bezpieczny protokół
WWW), 53 semiconductor IP (IP układu), 318 server appliance (urządzenie serwerowe),
secure Web server (bezpieczny serwer semiconductor laser (laser 881
WWW), 53 półprzewodnikowy), 412 server application (aplikacja serwerowa),
SecurID card (SecurID), 717 sendmail, 718 34
security (zabezpieczenia), 980 sensor (czujnik), 121 server based (serwerowy), 724
security audit (inspekcja zabezpieczeń), SEPP, 719 server based rules (reguły serwerowe),
301 sequence check (sprawdzenie kolejności), 681
security card (karta dostępowa), 354 763 server farm (zespół serwerów), 992
security ID, 717 Sequenced Packet Exchange server program (program serwera), 639
(sekwencyjna wymiana pakietów), 718 server software (oprogramowanie
security kernel (jądro zabezpieczeń), 339
sequencer (sekwenser), 718 serwerowe), 554
security levels (poziomy zabezpieczeń),
626 Sequent, 719 server-based computing (przetwarzanie
sequential (sekwencyjny), 718 serwerowe), 663
security protocol (protokół zabezpieczeń),
649 sequential access method (metoda dostępu ServerBench, 719
security scan (skanowanie zabezpieczeń), sekwencyjnego), 457 server-centric („przeznaczony dla
736 sequential access storage device serwera”), 664
sed, 717 (urządzenie o dostępie sekwencyjnym), ServerNet, 719
881 servers (serwery), 724
seed (ziarno), 995
sequential scan (skanowanie server-side (strony serwera), 778
seek (pozycjonować), 626 sekwencyjne), 736
seek time (czas wyszukiwania), 118 server-side include (dołączanie
serial (szeregowy), 802 dokumentów po stronie serwera), 144
seeleck, 717 serial async card (karta asynchronicznej server-side script (skrypt strony serwera),
segment, 717 komunikacji szeregowej), 353 739
segment register (rejestr segmentu), 682 serial bus (magistrala szeregowa), 438 service (usługa), 883
segmented address space (segmentowana serial computer (komputer szeregowy), service bureau (biuro usług), 59
przestrzeń adresowa), 717 391
service discovery (wykrywanie usług),
segmented network (segmentacja sieci), serial dot matrix printer (szeregowa 961
717 drukarka mozaikowa), 802

indeks haseł angielskich 1094
service engineer (serwisant), 724 shared Ethernet (Ethernet ze shut down (zamknąć system), 982
service level agreement (umowa o poziom współu ytkowaniem), 224 SI, 727
usług), 873 shared logic (wspólna logika), 957 SID, 728
service level management system (system shared media LAN (sieć LAN sideband (wstęga boczna), 958
zarządzania poziomem usług), 794 ze współu ytkowaniem nośnika), 730
SideBar, 728
service pack (pakiet serwisowy), 567 shared memory (pamięć
współu ytkowana), 573 Sidekick, 728
Service Provider (SP), 759
shared resource (współu ytkowany sidetone (efekt lokalny), 208
service provider (usługodawca), 885
zasób), 958 SIDF, 728
Service Provider Interface (interfejs
usługodawcy), 307 shared slot (gniazdo uniwersalne), 259 Siemens, 731
service-aware switch (przełącznik share-level security (zabezpieczenia na Siemens Computer, 731
z rozpoznawaniem usług), 658 poziomie udziałów), 980 Siemens Nixdorf, 731
servlet (serwlet), 724 shareware, 726 SIG, 731
servo (serwomechanizm), 725 Sharing Violation (naruszenie zasad SIGCAT, 731
współu ytkowania), 502
session (sesja), 725 SiGe, 731
Shark disk, 726
session layer (warstwa sesji), 908 SIGGRAPH, 731
sheet feeder (podajnik arkuszowy), 609
SET, 725 sign off, 731
sheet-fed scanner (skaner arkuszowy), 735
set theory (teoria zbiorów), 834 sign on, 731
shelfware („półkownik”), 626
SETI, 725 signal (sygnał), 785
shell (powłoka), 625
SETL, 725 signal converter (konwerter sygnału), 401
shell account (konto shellowe), 398
settlement rate (opłata likwidacyjna), 550 signal path (ście ka sygnału), 807
shell out (wyjście do powłoki), 961
set-top box (dekoder), 132 signal processing (przetwarzanie sygnału),
shell script (skrypt powłoki), 739 663
setup, 725
Sherlock, 727 signal to noise ratio (względny wskaźnik
setup memory (pamięć konfiguracyjna),
571 shielded pair (skrętka ekranowana), 738 szumów), 967
setup program (program Setup), 640 shift register (rejestr przesuwny), 682 signaling (sygnalizacja), 785
setup string (ciąg konfiguracyjny), 88 Shiva, 727 signaling in/out-of-band (sygnalizacja
Shlaer-Mellor, 727 wewnątrz- i pozapasmowa), 785
SETUP.INF, 725
Shockmachine, 727 signaling point (punkt sygnalizacyjny),
seven dwarfs (siedmiu krasnoludków), 667
731 Shockwave, 727
signature (arkusz drukarski), 37
seven-segment display (wyświetlacz shopping bot (robot do zakupów), 689
siedmiosegmentowy), 966 signature (sygnatura), 785
shopping cart (koszyk), 403
seven-segment display (wyświetlacz signature file (plik podpisu), 600
short, 727
siedmiosegmentowy), 966 signed document (podpisany dokument),
short card (krótka karta rozszerzeń), 405 611
seven-segment display (wyświetlacz
siedmiosegmentowy), 966 short haul (krótki zasięg), 405 significant digits (liczby znaczące), 418
SEX/GEM, 725 short messaging (krótka wiadomość SIIA, 731
tekstowa), 405
SGI, 725 silence suppression (eliminowanie ciszy),
shortcut (skrót), 738 216
SGML, 726
shortcut key (klawisz skrótu), 367 silica (krzemionka), 406
SGRAM, 726
shortcuts (skróty), 738 silica gel (silika el, el krzemionkowy),
sh, 726
shorthand (stenografia), 773 731
SHA-1, 726
short-haul modem (modem krótkiego silicon (krzem), 406
shading (cieniowanie), 89 zasięgu), 477 Silicon Alley (Krzemowa Aleja), 406
shadow mask (maska kineskopu), 445 shout (krzyczeć), 407 silicon compiler (kompilator krzemowy),
shadow RAM (powielenie w pamięci shovelware (oprogramowanie ładowane 379
RAM), 624 szuflą), 553 silicon dioxide (dwutlenek krzemu), 191
shaped CD (profilowy dysk CD), 636 shows (pokazy), 613 silicon disk (dysk krzemowy), 193
share (udział), 865 Shrink DIP, 727 Silicon Forest (Krzemowy Las), 407
share name (nazwa udziału), 506 SHS virus (wirus SHS), 949 silicon foundry (krzemowa odlewnia), 406
SHARE.EXE, 726 SHTML, 727 silicon germanium (germanek krzemu),
shared DASD (współu ytkowany system SHTTP, 727 254
DASD), 958
shunt (bocznikować), 63 Silicon Glen (Krzemowy Jar), 407

1095 indeks haseł angielskich
Silicon Graphics, 731 single threading (jednowątkowość), 340 slide scanner (skaner do slajdów), 735
silicon nitride (azotek krzemu), 46 Single UNIX Specification, 732 slider (suwak), 784
silicon on insulator (krzem na izolatorze), single-ended configuration (konfiguracja slideware („oprogramowanie slajdowe”),
406 asymetryczna), 396 554
silicon on sapphire (krzem na szafirze), single-hub cartridge (kaseta sliding window (okno przesuwne), 541
406 jednoszpulowa), 358 slime (muł), 493
Silicon Prarie (Krzemowa Preria), 407 singlemode fiber (włókno światłowodowe SLIP, 740
Silicon Valley (Krzemowa Dolina), 406 jednomodowe), 952
SLM, 740
SiLK, 731 single-mode fiber (włókno
jednomodowe), 951 slot (gniazdo, szczelina, przedział), 259
SilkRoad, 731 Slot 1, 740
single-system image (wra enie
SIM, 732 jednolitego systemu), 956 Slot 2, 740
SimCity 2000, 732 sink (ujście), 865 Slot A, 740
SIMD, 732 SIP, 732 slot loading (ładowanie szczelinowe), 431
SIMM, 732 SIPC, 733 slot mask (maska szczelinowa), 445
SIMM converter (konwerter modułów SIPP, 733 slot pitch (rozstaw szczelin), 695
SIMM), 400
SIR, 733 slow scan TV (mała częstotliwość klatek),
SIMOX, 732 441
SISD, 733
Simple Mail Interface (prosty interfejs slow scan TV (mała częstotliwość ramki),
pocztowy), 646 SIT file (plik SIT), 600
441
Simple Mail Transfer Protocol (prosty site license (licencja lokacji), 417
slug (wiersz linotypowy), 920
protokół przesyłania poczty), 646 site management (zarządzanie ośrodkiem),
986 SMA, 751
Simple Network Managment Protocol
(prosty protokół zarządzania siecią), site map (mapa witryny), 443 SMA connector (złącze SMA), 998
646 SiteMill, 733 small outline gull-wing (łamany o małej
Simply Interactive PC, 732 ramce), 431
Sito Erastotenesa, 733
SIMSCRIPT, 732 small outline IC (układ scalony o małej
six degrees of freedom (sześć stopni ramce), 870
SIMULA, 732 swobody), 803
small outline J-lead (o małej ramce
simulation (symulacja), 786 SIXEL, 733 z wyprowadzeniami „J”), 529
simultaneous voice and data (jednoczesne skew (pochylenie), 608 Smalltalk, 751
przesyłanie głosu i danych), 339 skin (skóra), 738 Smalltalk/V, 752
sine (sinus), 732 skin effect (naskórkowość), 503 SMART, 752
sine wave (fala sinusoidalna), 230 Skinny DIP, 737 smart apostrophes (apostrofy drukarskie),
single board computer (komputer sky wave (fala przestrzenna), 230 35
jednopłytkowy), 384
SkyTel, 739 smart appliance (urządzenie inteligentne),
single density disk (dysk o pojedynczej 881
gęstości zapisu), 195 SL Enhanced, 739
SLA, 739 smart book (ksią ka inteligentna), 407
Single Document Interface (interfejs
jednodokumentowy), 306 slamming, 740 smart browser (inteligentna przeglądarka),
303
single inheritance (jednodziedziczenie), slashdot effect (efekt Slashdota), 208
339 smart browsing (inteligentne
slate PC („gliniany” PC), 256 przeglądanie), 303
single in-line memory module slave (podległy), 610
(jednorzędowy moduł pamięci), 340 smart cable (przewód inteligentny), 664
slave tube (lampa podległa), 409 smart car (inteligentny samochód), 304
single in-line package (obudowa
jednorzędowa), 532 SLC, 740 smart card (karta inteligentna), 355
single point of failure (pojedynczy punkt SLDRAM, 740 SMART drive (napęd SMART), 501
awaryjny), 613 SLED, 740 smart house (inteligentny dom), 303
single precision (pojedyncza precyzja), Sledgehammer, 740 smart install program (inteligentny
613 sleep (uśpienie), 886 program instalacyjny), 304
single quotes (pojedynczy cudzysłów), slew rate (szybkość narastania napięcia), Smart Media, 752
613 804 smart network (sieć inteligentna), 729
single session (jednosesyjny), 340 slice and dice (przekroje i rzuty), 653 smart pager (inteligentny pager), 304
single sided disk (dysk jednostronny), 193 slick, 740 smart phone (inteligentny telefon), 304
single sign-on (jednokrotne logowanie), slide adapter (adapter slajdów), 21
340

indeks haseł angielskich 1096
smart picture frame (inteligentna rama snail mail (poczta ślimacza), 609 soft launch (uruchamianie programowe
obrazu), 303 Snap Server, 755 (wieloetapowe), 879
smart quotes (cudzysłowy drukarskie), snap to (przyciąganie), 665 soft macro, 756
109 soft modem (modem programowy), 478
Snap! Server, 755
Smart Sockets, 752 soft patch (prowizoryczny program
snap-in (przystawka), 665
Smart Start, 752 korygujący), 649
snapshot (migawka), 465
Smart Tags, 752 soft return (miękki powrót karetki, miękki
snapshot dump (zrzut migawkowy), 1005 podział wiersza), 465
smart terminal (inteligentny terminal), 304
snapshot program (generator zrzutów soft sectored (miękki podział na sektory),
Smart Warehouse, 752 pamięci), 253 465
SmartBase, 752 SNARC, 755 SOFTBANK COMDEX, 756
Smartcom, 752 SND file (plik SND), 600 SoftPC, 756
Smartdrive, 752 sneakernet (sieć piesza), 730 Softstrip, 756
SmartFilter, 752 sneezer (kichacz), 361 softswitch (przełącznik programowalny),
SmartMart, 752 sneezing (kichanie), 361 656
SmartMedia, 752 SNIA, 755 Soft-Switch, 756
SmartMode, 752 sniffer (szperacz), 804 software (oprogramowanie), 550
SmartNIC, 752 snippet, 755 software bug (defekt oprogramowania),
SmartServer, 752 SNMP, 755 131
SmartSockets, 752 SNOBOL, 755 software bus (magistrala programowa),
smartstamps (inteligentne znaczki), 303 438
snow (śnie enie), 808
SmartSuite, 752 Software Carousel, 756
snowflake structure („płatek śniegu”), 604
Smarty, 752 software codec (kodek programowy), 373
SNR, 756
SMB, 753 software companies (firmy produkujące
SOAP, 756 oprogramowanie), 237
SMBus, 753 SoC, 756 software configuration management
SMD, 753 social engineer (socjotechnik), 756 (zarządzanie konfiguracją
SMDS, 753 Society for Information Display, 756 oprogramowania), 986
SME, 753 Society for Information Management, 756 software distribution program (program
SMF, 753 dystrybucyjny), 638
Society for Motion Picture and TV
SMI, 753 Engineers, 756 software engineer (in ynier
oprogramowania), 316
SMIL, 753 socket (gniazdo), 259
software engineering (in ynieria
smile (uśmiech), 886 Socket 370, 756 oprogramowania), 316
SMM, 753 Socket 7, 756 Software Engineering Institute, 756
smoke test (test dymowy), 839 Socket 8, 756 software house (producent
smoothed data (dane wygładzone), 125 socket flash (gniazdowa pamięć Flash), oprogramowania), 635
smoothing circuit (obwód wygładzający), 259 software IC („programowy układ
533 socket mount (monta gniazdowy), 482 scalony”), 644
SMP, 753 socket services (usługi gniazd), 885 software interrupt (przerwanie
SMPTE, 754 socketed (montowanie w podstawce), 482 programowe), 659
SMR, 754 SOCKS, 756 Software Maintenance Association, 756
SMRAM, 754 SOCKS server (serwer SOCKS), 723 software metering (zliczanie
oprogramowania), 996
SMS, 754 SODIMM, 756
software metrics (miary
SMS Installer, 754 SO-DIMM, 756 oprogramowania), 459
SMT, 754 soft, 756 software package (pakiet
SMTP, 754 soft copy (wersja elektroniczna), 914 oprogramowania), 567
smurf attack (atak smurfów), 40 soft error (błąd miękki), 62 software piracy (piractwo), 594
SNA, 754 soft font (czcionka ładowalna), 118 software programmer (projektant
SNA Over Async (SNA na łączu soft handoff (miękkie przekazywanie oprogramowania), 645
asynchronicznym), 755 wywołań), 465 software protection (ochrona
SNA-A, 755 soft hyphen (miękki łącznik), 465 oprogramowania), 534
SNADS, 755 soft key (klawisz programowy), 367 software publisher (wydawca
oprogramowania), 960

1097 indeks haseł angielskich
Software Publishers Association, 756 SOT, 759 SPDIF, 760
software reuse (wielokrotne sound bandwidth (pasmo dźwiękowe), speaker recognition (identyfikacja
u ycieoprogramowania), 919 578 głosowa), 292
software RIP (programowy procesor RIP), Sound Blaster, 759 spec, 760
644 sound board (adapter dźwięku), 20 Spec 1170, 760
software stack (stos programowy), 775 sound card (karta dźwiękowa), 354 SPEC CPU92, 760
software tool (narzędzie source (źródło), 1007 SPEC CPU95, 760
programistyczne), 503
source code (kod źródłowy), 373 SPEC SFS 1, 760
software validation (sprawdzanie
zgodności funkcjonalnej), 763 source code compatible (zgodny na spec sheet (dane techniczne), 125
poziomie kodu źródłowego), 994 SPECfp, 760
software vendors (producenci
oprogramowania), 633 source code management (zarządzanie special character (znak specjalny), 1003
kodem źródłowym), 985
SoftWindows, 756 specialized mobile radio (specjalne radio
source computer (komputer źródłowy), przenośne), 760
SOG, 756 391
SOHO, 756 special-purpose computer (komputer
source data (dane źródłowe), 125 specjalizowany), 391
SOI, 757 source data acquisition (pozyskiwanie special-purpose language (język
SOIC, 757 danych źródłowych), 626 specjalizowany), 344
SoIP, 757 source data capture (zbieranie danych specification (specyfikacja), 761
SOJ, 757 źródłowych), 990
SPECint, 760
Solaris, 757 source directory (katalog źródłowy), 360
SPECmark, 760
solder (lut), 429 source disk (dysk źródłowy), 197
specs, 760
solder ball (kulka lutu), 407 source document (dokument źródłowy),
144 Spectra, 760
solder mask (maska lutownicza), 445 Spectra 70, 761
source drive (napęd źródłowy), 501
soldered (lutowany), 429 spectral bands (pasma widma), 578
Source Edp, 759
solenoid, 757 spectral color (barwa widmowa), 49
source language (język źródłowy), 345
solid ink printer (drukarka spectral response (wra liwość widmowa),
stałoatramentowa), 178 source program (program źródłowy), 640
956
solid logic (logika monolityczna), 424 source route bridging (mostkowanie trasy
źródłowej), 484 spectral width (szerokość widma), 802
solid modeling (modelowanie bryłowe), spectroscopy (spektroskopia), 761
475 source statement (instrukcja źródłowa),
302 spectrum (widmo), 917
solid state (monolityczny), 482
Southbridge (mostek południowy), 484 SPECweb96, 761
solid state disk (dysk monolityczny), 195
SOX, 759 SPECweb97, 761
solid state laser (laser monolityczny), 412
SP2, 759 speech codec (kodek mowy), 373
solid state memory (pamięć
monolityczna), 571 SPA, 759 speech compression (kompresja mowy),
space (spacja), 759 381
solid state relay (przekaźnik
monolityczny), 653 space/time (rozmiar/czas), 693 speech recognition (rozpoznawanie
mowy), 694
soliton, 757 spam (spamować), 760
speech synthesis (synteza mowy), 787
solutions (rozwiązania), 701 spam relay (tranzytowanie spamu), 849
speed buffering (buforowanie szybkości),
solver (mechanizm rozwiązywania), 453 spamdexing (spamdeksowanie), 759 69
SOM, 757 spamming (spamowanie), 760 Speed Doubler, 761
SONET, 757 SPARC, 760 speed of electricity/light (szybkość fal
SONET ring (pierścień SONET), 590 SparQ disk (SparQ), 760 elektromagnetycznych/światła), 804
SONICblue, 758 spatial data (dane przestrzenne), 124 SPEEDE, 761
SOP, 758 spatial light modulator (przestrzenny speedif port, 761
Sophos, 758 modulator światła), 660 Speedo, 761
sort (sortowanie), 758 spatial resolution (rozdzielczość Speedware, 761
przestrzenna), 693
sort field (pole sortowania), 615 spell checker (korektor pisowni), 402
spatially immersive display (zanurzenie
sort key (klucz sortowania), 370 przestrzenne), 982 Sperry, 762
sortation (sortacja), 758 spawn (rozmno yć proces), 694 SPGA, 762
sorter, 758 SPD, 760 spherization (sferyzacja), 725
SOS, 759 SPI, 762

indeks haseł angielskich 1098
SPICE, 762 SRAM, 764 standard input (wejście standardowe), 913
SPID, 762 S-RAM, 764 standard mapping (odwzorowanie
spider (pająk), 566 SRAPI, 764 standardowe), 538
spike (impuls szpilkowy), 297 SRB, 764 standard memory (pamięć standardowa),
572
spindle (trzpień), 858 SRI, 764
Standard Messaging Format (standardowy
SpinRite, 762 SRPI, 765 format wymiany komunikatów), 769
Spitfire, 762 SRSC, 765 Standard Mode (tryb standardowy), 856
SPL, 762 SRT, 765 standard output (wyjście standardowe),
splash screen (winieta programu), 942 SS/DD, 766 961
splay tree (drzewo Splay), 182 SS7, 765 standards (standardy), 771
SPLD, 762 SSA, 766 standards — character codes (standardy
splice (sklejka), 737 SSAD, 766 — kody znakowe), 769
spline (splajn), 762 SSADM, 766 standards — communications &
networking (standardy — komunikacja
split screen (podział ekranu), 613 SSCP, 766 i sieci), 770
Splitterless ADSL, 762 SSD, 766 standards — DBMSs (standardy
spoof (podrabiać), 611 SSE, 766 — SZBD), 771
spoofing (zwodzenie), 1005 SSE2, 766 standards — file management systems
spoofing your technical friend ( artowanie SSFDC, 766 (standardy — systemy zarządzania
z komputerowców), 1009 plikami), 771
SSI, 766
spool (kolejka we-wy), 377 standards — graphics systems (standardy
SSJS, 766 — systemy graficzne), 770
spooling, 762 SSL, 766 standards — hardware interfaces
spot color (kolor dodatkowy), 377 SSP, 766 (standardy — interfejsy sprzętowe), 769
SPP, 763 ST, 767 standards — Internet (standardy
spread spectrum (spektrum rozrzutu), 761 ST connector (złącze ST), 999 — internet), 769
Spreadsheet Connector, 763 ST412, 767 standards — machine languages (standary
sprite (sprajt), 763 — języki maszynowe), 771
ST506, 767
SPS, 763 standards — operating systems (standardy
ST506 RLL, 767 — systemy operacyjne), 770
SPSS, 764 stack (stos), 775 standards — programming langauges
spt, 764 stack dump (zrzut stosu), 1005 (standardy — języki programowania),
SPUFI, 764 stack fault (błąd stosu), 63 769
sputtering (napylanie katodowe), 502 stack overflow (przepełnienie stosu), 658 standards — storage media (standardy
SPX, 764 — nośniki pamięci masowej), 770
stack pointer (wskaźnik stosu), 957
spyware (oprogramowanie szpiegujące), standards — text systems (standardy
stack underflow (niedopełnienie stosu),
554 — systemy przetwarzania tekstu), 770
516
SQFP, 764 standby power system (system zasilania
stackable hub (koncentrator wie owy), rezerwowego), 795
SQL, 764 394
Star, 772
SQL engine („silnik” SQL), 732 stacker (układarka), 870
star configuration (konfiguracja gwiazdy),
SQL Forms, 764 stacks, 768 396
SQL precompiler (prekompilator SQL), stackware (talia), 817
star network (sieć o topologii gwiazdy),
629 staging server (serwer próbny), 723 730
SQL Server, 764 STAIRS, 768 Star Office, 772
SQL Windows, 764 stair-stepping („schodki”), 711 Star Portal, 772
SQL*Forms, 764 Stamps.com, 768 star query (zapytanie gwiazdowe), 984
SQL/DS, 764 stand-alone PC (samodzielny komputer star schema (schemat gwiazdowy), 711
SQLBase Server, 764 PC), 708
star topology (topologia gwiazdy), 845
SQLJ, 764 standard (norma), 520 Star:Flashpoint, 772
SQLWindows, 764 standard cell (komórka standardowa), 378 Starfire, 772
SQR, 764 standard data format (standardowy format
Starlan, 772
square wave (fala prostokątna), 230 danych), 769
StarOffice, 772
SQUID, 764 standard deviation (odchylenie
standardowe), 535 StarPortal, 772

1099 indeks haseł angielskich
start bit (bit startowy), 59 sticky (lepki), 416 straight through processing (przetwarzanie
Start menu (menu Start), 456 sticky connection (przedłu one przelotowe), 662
start/stop transmission (transmisja start- połączenie), 651 Strand88, 776
stopowa), 848 StickyKeys (KlawiszeTrwałe), 367 StrataFlash, 776
StartUp folder (folder Autostart), 239 stiction (tarcie spoczynkowe), 819 Stratus, 776
startup routine (procedura stilb, 775 stream (strumień), 780
uruchomieniowa), 631 STN, 775 stream cipher (szyfr strumieniowy), 805
STARTUP.CMD, 772 stochastic (stochastyczny), 775 streaming (przesyłanie strumieniowe), 661
stat mux, 772 stop bit, 775 streaming audio (przesyłanie
state (stan), 768 stop-motion animation (animacja strumieniowe dźwięku), 661
stateful inspection (inspekcja stanowa), poklatkowa), 32 streaming data (dane strumieniowe), 124
301 storage (pamięć masowa), 571 streaming media (przesyłanie
stateless (bezstanowy), 54 storage area network (sieć pamięci strumieniowe multimediów), 661
statement (instrukcja), 301 masowej), 730 streaming tape (streamer), 776
state-of-the-art (state of the art), 773 storage array (macierz pamięci masowej), streaming video (przesyłanie
static (statyczny), 773 434 strumieniowe wideo), 661
static ad (reklama statyczna), 682 storage capacity (pojemność pamięci Streamline, 776
masowej), 613 stream-oriented file (plik strumieniowy),
static binding (wiązanie statyczne), 916
storage device (urządzenie pamięci 601
static column memory (statyczna pamięć masowej), 881
kolumnowa), 773 STREAMS, 776
storage hierarchy (hierarchia pamięci), STRETCH, 777
static electricity (elektryczność statyczna), 275
214 stretch blt (operacja blt z rozciąganiem),
storage management (zarządzania 547
static HTML (statyczny kod HTML), 773 magazynowaniem danych), 985
static IP address (statyczny adres IP), 773 stretching (rozciąganie), 692
Storage Management Services (usługi
static RAM (statyczna pamięć RAM), 773 zarządzania magazynowaniem danych), string (ciąg), 88
static routing (routing statyczny), 691 885 string handling (obsługa ciągów), 532
static SQL (statyczny kod SQL), 773 storage media (nośnik pamięci masowej), Stringy Floppy, 777
522 striping (paskowanie), 577
static typing (statyczne deklaracje typu),
773 storage over IP (pamięć masowa oparta na stroke (pociągnięcie), 608
protokole IP), 571
station (stacja), 767 stroke font (czcionka liniowa), 118
storage subsystem (podsystem pamięci
stationery (papeteria), 574 masowej), 612 stroke weight (szerokość linii), 802
statistical multiplexor (multiplekser storage system (system pamięci masowej), strong encryption (szyfrowanie silne), 805
statystyczny), 492 792 strong typing (ścisła kontrola typów), 808
status line (wiersz stanu), 920 storage technologies (technologie pamięci StrongARM, 777
STD bus (magistrala STD), 438 masowych), 828 structured data (dane strukturalne), 124
stdin, 773 storage virtualization (wirtualizacja structured programming (programowanie
STDM, 773 pamięci masowej), 943 strukturalne), 644
stdout, 773 StorageTek, 775 structured query language (strukturalny
stealth virus (wirus „stealth” (utajniony), store locator service (lokalizator sklepów), język zapytań), 780
949 425 Structured Storage (strukturalna pamięć
Steelhead, 773 store-and-forward switch (przełącznik masowa), 780
pamiętająco-wysyłający), 655 STS-1, 781
steganography (steganografia), 773
stored procedure (procedura składowana), stub (procedura pośrednicząca, pniak),
STEP, 773 631 631
step frame (przechwytywanie klatek), 650 stored program concept stub file (pniak), 607
step index fiber (włókno o współczynniku (zaprogramowanie w pamięci), 984
uskokowym), 951 StuffIt, 781
stored-value card (karta gotówkowa), 354
stepper motor (silnik krokowy), 732 stupid network (sieć głupia), 729
storewidth (rozpiętość magazynu danych),
stereophonic (stereofoniczny), 773 694 style sheet (arkusz stylów), 37
Sterling Software, 773 StoreX, 775 stylus (pióro), 593
stick font (czcionka kreskowa), 118 StoryServer, 775 subarea node (węzeł podobszaru), 915
stick model (model kreskowy), 474 STP, 776 subclass (podklasa), 609
stickiness (lepkość), 416 subdirectory (podkatalog), 609

indeks haseł angielskich 1100
subdomain (poddomena), 609 superparamagnetic limit (ograniczenie SVID, 784
subfolder (podfolder), 609 nadparamagnetyczne), 540 S-video, 784
submarining (nurkowanie), 527 superscalar (superskalarny), 784 SVR4, 784
submenu (podmenu), 610 superscript (indeks górny), 298 SVR5, 784
subnet (podsieć), 611 superserver (superserwer), 783 swap file (plik wymiany), 601
subnet mask (maska podsieci), 445 superset (nadzbiór), 498 SWAP protocol (SWAP — protokół), 784
subnetting (tworzenie podsieci), 860 SUPERSTITIAL, 784 SwapCrypt, 784
subnotebook, 781 supertwist (superskręt), 784 swapping (wymiana pamięci), 962
subroutine (podprogram), 611 superuser (superu ytkownik), 784 sweet spot („słodki punkt”), 740
subschema (podschemat), 611 supervisor (program nadzorczy), 639 Swing, 785
subscribe (subskrybować), 781 supervisor call (wywołanie systemowe), switch fabric (osnowa przełączająca), 560
967
subscript (indeks dolny), 298 switch router (router przełączający), 691
supervisor control program (systemowy
subset (podzbiór funkcji), 613 program sterujący), 797 Switched 56, 785
substrate (podło e), 610 supervisor mode (tryb nadzoru), 856 switched broadband network (przełączana
substring (podciąg), 609 sieć szerokopasmowa), 653
supervisor state (tryb nadzorczy), 856
subsystem (podsystem), 612 switched digital service (komutowana
suppliers (dostawcy), 170 usługa cyfrowa), 393
subtract (ró nica zbiorów), 702 supply chain management (zarządzanie switched Ethernet (przełączana sieć
subwoofer, 781 łańcuchem dostaw), 986 Ethernet), 653
SUI, 781 supply chain system (system łańcucha switched line (łącze komutowane), 431
suit (garnitur), 250 dostaw), 790
switched multimegabit data service
SuiteSpot, 781 support (obsługa), 532 (komutowana, wielomegabitowa usługa
Sun, 781 suppressor grid (siatka zerowa), 728 danych), 393
SunGard, 782 SUPRA, 784 switched network (sieć komutowana), 730
Sun-Netscape Alliance, 782 surf abuse (nadu ycie „surfowania”), 498 switched SCSI (przełączana magistrala
surf control (kontrola „surfowania”), 399 SCSI), 653
SunOS, 782
surf the Net („surfować” po Sieci), 784 switched virtual circuit (komutowany
SunSoft, 782 obwód wirtualny), 393
Super 7, 782 surface (powierzchnia), 624
switching hub (koncentrator
Super Audio CD, 782 surface modeling (modelowanie przełączający), 394
powierzchni), 476
Super Density Disc (Super Density Disc, switch-to-computer (łącze przełącznik-
dysk o super gęstości), 782 surface mount (monta powierzchniowy), komputer), 432
482
super floppy (superdyskietka), 783 SX, 785
surface normal (normalna), 520
Super POP, 782 SXGA, 785
surface Web (powierzchnia sieci WWW),
Super VGA, 782 624 Sybase, 785
Super7, 782 surfing, 784 Sybase database (Sybase — baza danych),
Superbase, 783 785
surge protection (filtrowanie przepięć),
SuperCalc, 783 236 Sybase System, 785
superclass (superklasa, nadklasa), 783 surge protector (eliminator skoków Sybperl, 785
supercomputer (superkomputer), 783 napięcia), 215 SyJet disk (SyJet), 786
supercomputer sites (superkomputery surge suppression (eliminowanie skoków SYLK file (SYLK), 786
— lista), 783 napięcia), 216 Symantec, 786
superconductor (nadprzewodnik), 498 surge suppressor (eliminator przepięć), Symbian, 786
215
SuperDisk, 783 Symbian OS, 786
SUS, 784
SuperDLT, 783 symbol, 786
suspend and resume (wstrzymać i
SuperDrive, 783 wznowić), 959 symbol set (zestaw symboli), 993
superframe, 783 SV, 784 symbolic language (język symboliczny),
SuperKermit, 783 344
SVC, 784
SuperKey, 783 symmetric (symetryczny), 786
SVD, 784
supermini, 783 symmetric compression (kompresja
SVG, 784 symetryczna), 381
SuperNOS, 783 SVGA, 784 symmetric DSL (symetryczna linia DSL),
SuperPaint, 783 S-VHS, 784 786

1101 indeks haseł angielskich
symmetric encryption (szyfrowanie system failure (awaria systemu), 46 systems (systemy), 797
symetryczne), 805 system file (plik systemowy), 601 systems administrator (administrator
symmetric multiprocessing (symetryczne system folder (folder systemowy), 239 systemów), 21
przetwarzanie wieloprocesorowe), 786 systems analysis & design (analiza
system font (czcionka systemowa), 119
Symphony, 786 i projektowanie systemów), 31
System Halted (System zatrzymany), 795
SYN flood attack (atak „SYN flood”), 40 systems analyst (analityk systemów), 30
system image (obraz systemu), 532
sync character (znak synchronizacyjny), systems disk (dysk(i) systemowy), 197
1003 system integrator (integrator systemowy),
302 systems engineer (in ynier systemów),
sync generator (generator 316
synchronizujący), 253 system level (poziom systemu), 626
systems house (wytwórca systemów), 966
synchronous (synchroniczny), 786 system life cycle (cykl ycia systemu),
116 systems integration (integracja systemów),
synchronous mode (tryb synchroniczny), 302
856 system management (zarządzanie
systemem), 987 systems integrator (integrator systemów),
synchronous protocol (protokół 302
synchroniczny), 648 System Management Bus (magistrala
zarządzania systemem), 439 systems management (zarządzanie
synchronous transmission (transmisja systemami), 987
synchroniczna), 848 System Management Interrupt (system
zarządzania przerwaniami), 794 Systems Management Server (serwer
syndromes (syndromy), 787 zarządzania systemami), 724
System Management Mode (tryb
synergy (synergia), 787 zarządzania systemem), 856 systems person (systemowiec), 796
Synopsys, 787 system memory (pamięć systemowa), 572 systems program (program systemu), 640
syntax (składnia), 737 System Network Architecture (systemowa systems programmer (programista
syntax error (błąd składniowy), 63 architektura sieci), 796 systemów), 640
synthesis (synteza), 787 System Object Model (systemowy model Systems Programming Language (język
obiektów), 796 programowania systemów), 344
synthesize (syntetyzować), 787
system policy (zało enia systemowe), 982 systems representative (przedstawiciel ds.
synthesizer (syntezator), 787 systemów), 651
SyQuest, 787 system program (program systemowy),
640 systems software (oprogramowanie
SyQuest disk (SyQuest — dysk), 787 systemu), 554
system programmer (programista
sysadmin, 788 systemowy), 640 SystemView, 797
SYSCON, 788 system prompt (systemowy znak zachęty), SYSTIMAX, 800
sysgen, 788 797 systolic array (tablica skurczowa), 816
sysop, 788 system resources (zasoby systemowe), SysTray, 800
Sysplex, 788 989 T, 811
SysReq key (SysReq), 788 system software (oprogramowanie T interface (T – interfejs), 811
systemowe), 554
system, 788 T&L (transformacja i oświetlanie), 848
system test (test systemu), 840
System 2000, 788 T.120, 811
system time/date (czas systemowy), 118
System 7, 788 T.2, 811
System Tray (zasobnik systemowy), 989
System 8, 788 T.30, 811
system unit (jednostka systemowa), 340
System 9, 788 T.4, 811
System V Release 4.0, 793
system administrator (administrator T.6, 811
systemu), 21 System V.4, 793
T.RES, 811
system analyst (analityk systemowy), 30 SYSTEM.DAT, 795
T.share, 811
System Application Architecture SYSTEM.INI, 795
T.TUD, 811
(systemowa architektura aplikacji), 796 System/3, 795
T+0, 811
system BIOS, 788 System/32, 795
T+1, 811
system board (płyta systemowa), 607 System/34, 795
T+3, 811
system bus (magistrala systemowa), 438 System/36, 795
T+5, 811
system development cycle (cykl System/360, 796
produkcyjny systemu), 116 T1, 812
System/370, 796
system development methodology T1 font (T1 – czcionka), 812
System/38, 796
(metodologia wytwarzania systemów), T1/E1, 812
458 System/390, 796
T1/PRI, 812
system disk (dysk systemowy), 195 System/3x, 796
T2, 812
System/88, 796

indeks haseł angielskich 1102
T3, 812 tape automated bonding (automatyczny TCP, 823
T4, 812 monta taśmowy), 44 TCP splicing (zestawianie łączy TCP),
T9, 812 tape automation (zmieniacz taśm), 1000 993
TA, 812 tape backup (archiwizacja na taśmach), 37 TCP/IP, 826
tab, 812 tape cartridge (kartrid z taśmą), 358 TCP/IP abc’s (TCP/IP — omówienie),
tape cassette (kaseta taśmowa), 359 823
tab character (znak tabulacji), 1003
tape drive (napęd taśm), 501 TCP/IP stack (stos TCP/IP), 775
tab delimited (rozdzielany tabulatorami),
692 tape dump (zrzut taśmy), 1005 TCSEC, 826
tab key (klawisz tabulacji), 367 tape library (biblioteka taśm), 56 TCU, 826
tab stop (pozycja tabulacji), 626 tape mark (znacznik taśmy), 1002 TDD, 826
tabbing (tabulacja), 817 tape out (nagrać i oddać), 498 TDES, 826
table (tabela), 812 tape transport (mechanizm przesuwu TDM, 826
table lookup (wyszukiwanie w tabeli), 965 taśmy), 453 TDMA, 826
table view (widok tabeli), 918 taped out (nagrany i oddany), 498 TEA, 827
tablet computer (tablet, komputer TAPI, 819 tear down (rozmontować obwód), 694
tabliczkowy), 814 tar, 819 tear-off menu (menu odrywane), 455
tablet cursor (wskaźnik), 957 tarball („kula smoły”), 407 tech support (pomoc techniczna), 617
tablet PC, 814 Targa, 819 techie, 827
tabulate (tabularyzować), 817 target computer (komputer docelowy), TechNet, 827
tabulating equipment (wyposa enie 384 Technical Office Protocol, 827
tabulacyjne), 963 target directory (katalog docelowy), 359 technical writer, tech writer (autor
tabulator, 817 target disk (dysk docelowy), 192 dokumentacji), 45
TACACS, 817 target drive (napęd docelowy), 500 technology (technologia), 827
TACS, 817 target language (język docelowy), 342 technology transfer (transfer technologii),
TAD, 817 target machine (maszyna docelowa), 446 847
tag (znacznik), 1001 tariff (taryfa), 819 technophile (technofil), 827
tag RAM, 817 task (zadanie), 981 technophobic (technofob), 827
tag sort (sortowanie znacznikowe), 759 task management (zarządzanie technorealism (technorealizm), 828
tag switching (przełączanie znacznikowe), zadaniami), 987 technoscaping (technoarchitektura), 827
654 task swapping (wymiana zadań), 962 telco, 829
tag-based language (język znacznikowy), task switching (przełączanie zadań), 654 Telcordia, 829
345 taskbar (pasek zadań), 577 tele, 829
Tailgate, 817 TAWPI, 822 telecom, 829
Taligent, 818 TAXI, 822 Telecom Act of 1996, 829
talk-off, 818 TB, 822 telecom company, telecommunications
TalOS, 818 Tbit, 822 company (firma telekomunikacyjna),
Tandem, 818 237
Tbits/sec (Tb/s), 822
tandem office (centrala tandemowa), 84 telecom hotel (hotel telekomunikacyjny),
TBps, Tbps, 822 279
tandem processors (procesory TByte, 822
tandemowe), 633 telecommunications (telekomunikacja),
T-byte, 822 832
tandem switch (przełącznik tandemowy),
656 Tbytes/sec, 822 Telecommunications Act of 1996 (ustawa
TCAL, 822 telekomunikacyjna z 1996 roku), 886
tandem/toll office, 818
T-cal, 822 Telecommunications Industry
tandem/toll switch, 818 Association, 829
Tandy, 818 TCAM, 822
telecommunity (telespołeczność), 833
Tanner, 818 TCAP, 822
telecommuter (telepracownik), 833
tanstaafl, 818 T-carrier, 822
telecon, 829
tantalum capacitor (kondensator TCF, 822
teleconferencing (telekonferencja), 832
tantalowy), 395 Tcl/Tk, 823
telecopying (telekopiowanie), 832
TAO, 818 TCM, 823
teledensity (gęstość sieci telefonicznej),
tap, 818 TCO, 823 254

1103 indeks haseł angielskich
Teledesic, 829 TEMPEST, 834 text management (zarządzanie tekstem),
Teledildonics, 830 template (szablon), 800 987
telefax (telefaks), 830 temporary directory (katalog text messaging (wiadomości tekstowe),
tymczasowy), 360 916
telegraph (telegraf), 832
temporary file (plik tymczasowy), 601 text mode (tryb tekstowy), 856
tele-immersion (teleimersja), 832
temporary folder (folder tymczasowy), text-to-speech (konwersja tekstu na
telemanagement (telezarządzanie), 833 mowę), 400
239
telemarketing, 832 texture map (tekstura), 829
temporary font (czcionka tymczasowa),
telematics (telematyka), 832 119 texture mapping (odwzorowanie tekstur),
telemedicine (telemedycyna), 833 ter, 834 538
telemetry (telemetria), 833 tera, 834 texture memory (pamięć tekstur), 573
Telenet, 833 terabit, 834 TFT, 841
telephone (telefon), 830 terabyte (terabajt), 834 TFT LCD, 841
telephone channel (kanał telefoniczny), teraflops (teraflop), 834 TFTP, 841
353 TGA, 841
Terastor, 834
telephone switch (przełącznik The Computer Glossary, 841
telefoniczny), 656 term set (zestaw zakończeniowy), 993
terminal, 834 The Computer Museum, 841
telephone wiring (okablowanie
telefoniczne), 540 terminal adapter (adapter terminala), 21 The Grid, 841
telephony (telefonia), 831 terminal emulation (emulacja terminala), The Learning Company, 841
Telephony API (interfejs programowania 218 The Open Group, 841
funkcji telefonicznych), 306 terminal mode (tryb terminala), 856 The Rail, 841
telephony server (serwer telefonii), 724 terminal server (serwer terminali), 724 the Web (Wielka Światowa Pajęczyna),
Telephony Server NLM (moduł NLM Terminal Services (usługi terminalowe), 919
serwera telefonii), 479 885 thematic map (mapa tematyczna), 443
Telephony Services API (interfejs terminal session (sesja terminala), 725 theme-based search (wyszukiwanie
programowania usług telefonicznych), terminal strip (listwa zaciskowa), 421 tematyczne), 965
306 thermal calibration (kalibracja termiczna),
terminal window (okno terminala), 541
telepresence surgery (telechirurgia), 829 350
termination (zakończenie), 981
teleprinter (dalekopis), 123 thermal dye transfer (termiczne
terminator, 836 nanoszenie barwy), 834
teleprocessing (teleprzetwarzanie), 833
terminology (terminologia), 836 thermal grease (pasta termoprzewodząca),
teleprocessing monitor (monitor
teleprzetwarzania), 481 terra, 839 578
Telescript, 833 terraflop, 839 thermal recalibration (rekalibracja
terrestrial link (łącze naziemne), 432 termiczna), 682
teleservices (teleserwis), 833
test automation software thermal sensor (czujnik termiczny), 121
teleteaching (telenauka), 833
(oprogramowanie do automatyzacji thermal transfer (druk termiczny), 174
teletext (teletekst), 833 testowania), 551 thermal wax transfer printer (drukarka
Teletype, 833 test data (dane testowe), 125 termiczna), 180
teletype interface (interfejs testing (testowanie), 840 thick Ethernet („gruby” Ethernet), 267
dalekopisowy), 306
tests (testy), 840 thick film (grubowarstwowy), 267
teletype mode (tryb dalekopisowy (TTY),
855 tethered (na uwięzi), 497 ThickNet, 841
teletypewriter (dalekopis), 124 tetrode (tetroda), 841 ThickWire, 841
televaulting (teleskarbiec), 833 TeX, 841 thimble printer (drukarka naparstkowa),
Texas Instruments, 841 178
telewebber (telewebowiec), 833
texel (teksel), 828 thin client (cienki klient), 89
telework (telepraca), 833
text (tekst), 828 thin film (cienkowarstwowy), 90
Teligent, 833
text based (tekstowy), 829 thin film deposition (osadzanie
TeLink, 833 cienkowarstwowe), 559
Telnet, 833 text editing (edycja tekstu), 205
thin film head (głowica
Telon, 834 text editor (edytor tekstów), 207 cienkowarstwowa), 258
TELRIC, 834 text entry (wprowadzanie tekstu), 956 thin pipe („chude łącze”), 88
temp directory (TEMP — katalog), 834 text field (pole tekstowe), 615 thin server (serwer uproszczony), 724
temp folder (TEMP — folder), 834 text file (plik tekstowy), 601 ThinkPad, 841

indeks haseł angielskich 1104
ThinNet, 841 TIGA, 843 TN3270, 844
ThinWire, 841 Tiger, 843 TNT, 844
third normal form (trzecia postać tight code (zwarty kod), 1005 to the recruiter (jak wybierać
normalna), 858 tightly coupled (ściśle powiązany), 808 pracowników), 330
third party (firma niezale na), 237 tilde (tylda), 861 toaster (toster), 845
third-generation computer (komputer tile (sąsiadująco), 710 TOC, 844
trzeciej generacji), 391 TOF, 844
Tillamook, 843
third-generation language (język trzeciej toggle (przełączać), 653
generacji), 344 timbre (barwa dźwięku), 49
Timbuktu, 843 toggle switch (przełącznik
THOR, 841 dwupozycyjny), 654
Thoroughbred Basic, 841 time base generator (generator podstawy
czasu), 253 token ( eton), 1009
thrashing (migotanie), 466 token bus network (sieć etonowa
time out (przeterminowanie), 661
thread (wątek), 910 magistralowa), 731
time shifting (przemieszczenie w czasie),
threaded connector (złącze gwintowane), 658 token passing (przekazywanie etonu),
998 652
time slice (odcinek czasu), 535
threaded discussion (dyskusja z wątkami), Token Ring, 844
198 time slot (szczelina czasowa), 802
Token Ring adapter (adapter Token Ring),
threading (obsługa wątków), 532 time synchronization (synchronizacja 21
czasowa), 786
three degrees of freedom (trzy stopnie Token Ring connector (złącze Token
swobody), 858 timed out (przekroczenie limitu czasu), Ring), 999
653
three-spindle drive (trzy trzpienie token ring network (sieć etonowa
napędów), 858 time-division multiplexing pierścieniowa), 731
(multipleksowanie przez podział czasu),
three-state logic element (trójstanowy 493 TokenTalk, 845
element logiczny), 854 toll office (centrala rozliczeniowa), 84
time-of-day clock (zegar godzinowy
three-tier client/server (trójwarstwowa komputera), 992 toll quality audio (jakość telefoniczna),
aplikacja klient-serwer), 854 336
timeout (limit czasu), 418
threshold (próg), 650 toll switch (przełącznik rozliczeniowy),
timer interrupt (przerwanie zegarowe),
throughput (przepustowość), 659 659 656
thru-hole (przewlekany), 664 timesharing (podział czasu), 613 toll/tandem office (centrala tandemowa
thumb, 841 rozliczeniowa), 84
timestamp (znacznik czasu), 1002
thumb culture (kultura kciuka), 407 toll/tandem switch (przełącznik
timing clock (zegar taktowania), 992 tandemowy rozliczeniowy), 656
thumbnail (miniaturka), 470 timing signals (taktowanie), 817 tombstoning (nagrobek), 498
Thunderbird, 841 tin, 843 tomography (tomografia), 845
thunk, 841 Tiny BASIC, 843 toneloc, 845
THX, 841 TIP, 843 toner, 845
THz, 842 tip and ring (końcówka i pierścień), 401 TONS, 845
TI, 842 TIRIS, 843 tool (narzędzie), 502
TIA, 842 TI-RPC, 843 tool kit, 845
TIA/EIA-232, 842 Titanium, 843 tool palette (paleta narzędzi), 567
TIA/EIA-568, 842 Tivoli Enterprise Management, 843 toolbar (pasek narzędzi), 577
TIA/EIA-569, 842 Tk, 843 ToolBook, 845
TIA/EIA-606, 842 TLA, 843 toolbox (przybornik), 665
TIA/EIA-607, 842 TLAN, 843 toolkit (zestaw narzędzi), 993
TIC, 842 TLD, 843 Tools menu (Narzędzia — menu), 502
tick (takt), 817 TLI, 843 tools vendor, tool vendor (producent
tickle (sygnał aktywności), 785 TLS, 843 narzędzi), 635
tickle packet (pakiet aktywności), 566 TM1, 844 TOP, 845
tickler (system przypominania), 792 TMDS, 844 top level domain (domena wysokiego
Tier 1 (pierwsza kategoria), 591 TME, 844 poziomu), 145
TIES, 842 TMN, 844 top of file (początek pliku), 608
TIF file (plik TIF), 601 TN, 844 topdown design (projektowanie
TIFF, 842 zstępujące), 646

1105 indeks haseł angielskich
topdown programming (programowanie TrackPoint, 847 translating bridge (most translacyjny), 484
zstępujące), 644 trackstick, 847 translation layer (warstwa translacji), 908
topographic map (mapa topograficzna), TrackWrite, 847 TransLISP PLUS, 848
443
tractor feed (traktor), 847 translucency (półprzezroczystość), 627
topology (topologia), 845
TRADACOMS, 847 Transmeta, 848
TOPS, 845
trade shows (targi), 819 transmission (transmisja), 848
top-tier vendor (producent „z górnej
półki”), 635 trademarks (znaki towarowe), 1004 transmission channel (kanał transmisji),
traffic (ruch sieciowy), 705 353
TopTOOLS, 845
traffic engineering (in ynieria ruchu Transmission Control Unit (jednostka
TOPVIEW, 845 sterowania transmisją), 340
sieciowego), 316
torn down (rozmontowany), 694 transmission multiplexor (multiplekser
traffic management (zarządzanie ruchem
TOS, 845 sieciowym), 987 transmisyjny), 492
TOTAL, 845 traffic shaping (kształtowanie ruchu transmission speed (szybkość transmisji),
total bypass (obejście całkowite), 529 sieciowego), 407 805
total internal reflection (całkowite odbicie traffic surge protection (ochrona przed transmissive art (przepuszczalny), 659
wewnętrzne), 74 skokami ruchu sieciowego), 534 transmit (transmitować), 848
touch screen (ekran dotykowy), 210 trailer, 847 transmitter (nadajnik), 497
touch typing (pisanie bezzwrokowe), 594 trailer label (etykieta końca zbioru), 225 transmogrify (zmiana całkowita), 1000
touchpad (tabliczka dotykowa), 816 train (pociąg), 608 transparency (transparentność), 848
tower (wie a), 921 train printer (drukarka seryjna), 178 transparency adapter (przystawka do
TP, 846 training (nauka), 504 przezroczy), 665
TP monitor (monitor TP), 481 Transact, 847 transparent (przezroczysty), 665
TP0 — TP4, 846 transaction (transakcja), 847 transparent bridge (most przezroczysty),
484
TPA, 846 transaction environment (środowisko
transakcyjne), 809 transparent cache (przezroczysty bufor),
TPC, 846 665
TPC-A, 846 transaction file (plik transakcji), 601
transparent GIF (przezroczysty plik GIF),
TPC-B, 846 transaction monitor (monitor transakcji), 665
481
TPC-C, 846 transparent LAN service („przezroczysta”
transaction processing (przetwarzanie usługa sieci LAN), 664
TPC-D, 846 transakcyjne), 663
TPF, 846 transparent media (nośnik przezroczysty),
transaction tracking system (system 522
tpi, 846 śledzenia transakcji), 792
transparent media adapter (adapter
TPM, 846 transactional software (oprogramowanie nośników przezroczystych), 21
tpmC, 846 transakcyjne), 555
transparent network (sieć przezroczysta),
TPMS, 846 transceiver (transceiver, nadbiornik), 847 730
TPO, 846 transcode (przekodować), 653 transponder, 849
TP-PMD, 846 transcribe (przepisać), 658 transport layer (warstwa transportowa),
TPS, 846 transducer (przetwornik), 664 908
tpsA, 846 transfer (przesyłać), 661 Transport Level Interface (interfejs
transfer protocol (protokół przesyłania poziomu transportu), 306
tpsB, 846
danych), 648 transport protocol (protokół
TQFP, 846 transportowy), 648
transfer rate (szybkość przesyłania), 804
TQM, 846 transport services (usługi transportowe),
transfer time (czas przesyłania), 118
TR, 846 885
transformer (transformator), 848
trace (wektoryzacja), 914 transputer, 849
transient (przebieg przejściowy), 650
Traceroute, 846 trap (pułapka), 667
transient area (obszar tymczasowy), 532
TRACERT, 846 trap door (trapdoor), 849
transient data (dane tymczasowe), 125
track (ście ka), 807 trapdoor (furtka), 246
transient state (stan przejściowy), 768
track density (gęstość ście ek), 254 trash can (kosz na śmieci), 403
transistor (tranzystor), 849
track-at-once, 846 trashware (oprogramowanie
transistor transistor logic (układ logiczny „śmietnikowe”), 554
trackball (manipulator kulowy), 442 tranzystorowo-tranzystorowy), 865
tracking (rozstaw), 695 Travan, 849
translate (translacja), 848
tray (taca), 817

indeks haseł angielskich 1106
tray card (wkładka CD, inlay), 951 trusted computer system (bezpieczny TVPC, 860
tray drive (napęd z tacką), 501 system komputerowy), 53 TWAIN, 860
tray load (tacka), 817 trusted domain relationship tweak (podkręcać), 610
(międzydomenowa relacja zaufania),
tree (drzewo), 182 465 tweening (uśrednianie), 886
treeware (materiały drzewne), 449 trustee (powiernik), 624 twinax, 860
Trellis-coded modulation (modulacja truth table (matryca prawdziwości), 449 twinax card (karta twinax), 358
Trellisa), 479 twinaxial (kabel twinax), 350
TSAPI, 858
trends („gorące” tematy), 260 TWIP, 860
TSAT, 858
Trenton Computer Festival, 853 twisted nematic (skręcone kryształy
Tseng Labs, 858
triangle (trójkąt), 854 nematyczne), 738
TSO, 859
triangle setup (konfigurowanie trójkątów), twisted pair (skrętka telefoniczna), 738
396 TSOP, 859
two-out-of-five code (kod „dwa z pięciu”),
trichromatic (trójchromatyczny), 854 T-span, 859 371
trigger (wyzwalacz), 967 TSR, 859 two-phase commit (zatwierdzanie
trilinear interpolation (interpolacja TSS, 859 dwufazowe), 990
trójliniowa), 314 TT font (czcionka TT), 119 two-spindle drive (napęd o dwu
trillion (bilion), 56 TTCN, 859 trzpieniach), 501
Trilogy, 853 TTF file (plik TTF), 601 two-tier client/server (dwuwarstwowa
architektura klient-serwer), 191
Trimetra, 853 TTFN, 859
two-way radio (dwukierunkowe radio),
Trinux, 853 TTL, 859 190
triode (trioda), 853 TTS, 859 two-wire lines (łącze dwuprzewodowe,
Triple DES (potrójne szyfrowanie DES), TTY protocol (protokół TTY), 648 łącze jednotorowe), 431
622 tube (lampa), 409 TWX, 861
triple dub (potrójne „dablju”), 622 tunable laser (laser przestrajalny), 413 TX, 861
triple precision (potrójna precyzja), 622 tuner, 859 TX chipset (TX — chipset), 861
triple twist (potrójny skręt), 622 tunneling (tunelowanie), 859 TXD, 861
TRITON, 853 TUO, 859 TXT file (plik TXT), 601
Triton chipset (Triton — chipset), 853 tuple (krotka), 404 type, 861
trivestiture (trywestytura), 858 Turbo C, 859 Type 1 connector (złącze Type 1), 999
trn, 854 turbo code (turbokodowanie), 859 Type 1 font (Type 1 — czcionka), 861
troff, 854 Turbo Mouse, 859 Type 3 font (Type 3 — czcionka), 861
Trojan (trojan), 854 Turbo Pascal, 859 Type A plug (wtyk typu A), 960
Trojan horse (koń trojański), 401 TURBOchannel, 859 Type B plug (wtyk typu B), 960
Trojan virus (wirus trojański), 949 Turing test (test Turinga), 840 type ball (kulista głowica drukująca), 407
trolling (trolowanie), 854 turnaround document (dokument type casting (rzutowanie typów), 706
TRON, 854 obiegowy), 143 type font (czcionka stylu pisma), 119
troubleshoot (rozwiązywać problemy), turnaround time (czas obiegu), 117 type scaler (rasteryzator pisma), 678
701 turnkey system (system „pod klucz”), 792 typeahead buffer (bufor wpisywania), 68
TRS-80, 854 turnpike effect (efekt korka), 208 typeface (krój pisma), 404
Tru64 UNIX, 854 Turtle Beach, 859 typeface family (rodzina krojów), 689
True BASIC, 854 Turtle Graphics (grafika ółwia), 265 typematic (samopowtarzanie), 708
true color, 854 tutorial (samouczek), 708 typeover mode (tryb zastępowania), 857
True Web Integration, 854 TUV (TÜV), 860 typesetter (składarka), 737
TrueImage, 854 Tuxedo, 860 typewriter font (czcionka dalekopisowa),
TrueMotion, 854 TV, 860 118
TrueType, 854 TV board (karta TV), 357 typewriter keyboard (klawiatura maszyny
TrueX, 854 TV in a window (okno TV), 541 do pisania), 365
truncate (obcinać), 529 TV recorder (nagrywarka telewizyjna), typing, 861
trunk, 855 498 typographer's quotes (cudzysłowy
trust relationship (relacja zaufania), 683 TV tuner board (karta tunera TV), 357 typograficzne), 109
TRUSTe, 855 TV-out port (TV out — port), 860 U, 863

1107 indeks haseł angielskich
U interface (interfejs U), 307 UML, 872 UniVBE, 875
U.S. Robotics, 863 UMTS, 873 Univel, 875
UA, 863 unary (unarny), 873 universal client (uniwersalny klient), 875
UAE, 863 unbalanced line (tor niesymetryczny), 845 Universal DSL, 875
UART, 863 unbundle, 873 Universal Naming Convention, 875
UART overrun (przepełnienie układu unbundling, 873 Universal Plug and Play, 875
UART), 658 UNC, 873 universal port replicator (uniwersalny
UBR, 863 uncached speed (szybkość transmisji replikator portu), 875
UCC 2B, 863 niebuforowanej), 805 Universal Product Code, 875
UCE, 863 unchannelized (bezkanałowość), 53 Universal Serial Bus, 875
UCITA, 863 unconditional branch (skok universal server (uniwersalny serwer), 875
UCR, 864 bezwarunkowy), 737 universal time (czas uniwersalny), 118
UCSD p-System, 864 undelete (odtworzenie), 538 UniVerse, 875
UDA, 864 under cover removal, 873 UNIX, 876
UDDI, 864 underflow (przepełnienie), 658 UNIX 93, 877
UDF, 864 Undernet, 873 UNIX 95, 877
UDI, 864 underrun (przepełnienie bufora), 658 UNIX 98, 877
UDMA, 864 underscan, 873 UNIX International, 877
UDP, 864 underscore (znak podkreślenia), 1003 UNIX server (serwer uniksowy), 724
UDP/IP, 865 undo (wycofywanie), 960 UNIX shell account (konto systemu
UFO, 865 UNI, 873 UNIX), 398
ugly code (nieczytelny kod), 516 Unibus, 873 UNIX socket (gniazdo systemu UNIX),
unicast (transmisja jednostkowa), 848 259
UHF, 865
unicast routing protocol (protokół UNIX to UNIX copy, 877
UI, 865
routingu obsługujący transmisję UNIX/X, 877
UI specialist (projektant interfejsu jednostkową), 648
u ytkownika), 645 UnixWare, 877
Unicenter, 874 unlicensed band (pasmo nie zastrze one),
UIDL, 865
Unicode, 874 578
UIMX, 865
unidirectional (jednokierunkowy), 340 unload, 877
ULAW, 871
UNIFACE, 874 UNMA, 877
u-Law, 871
unified messaging (zunifikowany system unmanaged hub (koncentrator bez funkcji
ULS server, 871 informacyjny), 1005 zarządzania), 394
ULSI, 871 Unified Modelling Langauge, 874 unmark (odznaczenie), 538
Ultra ATA, 871 Uniform Resource Locator, 874 unpack (rozpakowanie), 694
Ultra DMA, 871 UniForum, 874 unqualified address (adres
Ultra DMA/100, 871 UNIFY 2000, 874 niekwalifikowany), 23
Ultra DMA/33, 871 Unimodem, 874 unscramble (odszyfrowywanie), 537
Ultra DMA/66, 871 uninstall (deinstalacja), 131 unshielded twisted pair (skrętka
Ultra IDE, 871 nieekranowana), 738
uninstaller (deinstalator), 131
Ultra SCSI, 871 unstructured data (dane niestrukturalne),
Uninterruptible Application Error, 874 124
UltraCard, 871 uninterruptible power supply (zasilacz unsubscribe (usunięcie subskrypcji), 886
ultrafiche, 872 awaryjny), 988
untethered (niezwiązany), 518
UltraJava, 872 union (unia), 873
unzip, 877
UltraSPARC, 872 uniprocessor (uniprocesor), 874
up (włączone), 951
ultraviolet (nadfiolet), 497 unique visitors (unikalni u ytkownicy),
874 UP technology, 877
Ultrium, 872
UniSQL, 874 UP.Browser, 877
ULTRIX, 872
Unisys, 874 UP.Link Server, 877
UM, 872
unit record equipment, 875 UPA, 877
UMA, 872
unit test (test jednostkowy), 839 UPC, 877
UMB, 872
UNIVAC I, 875 upgrade (uaktualnienie), 863
umbrella term, 872

indeks haseł angielskich 1108
uplink, 877 userid (identyfikator u ytkownika), 292 V.29, 890
uplink port (port uplink), 620 user-level security (kontrola dostępu na V.32, 890
upload, 877 poziomie u ytkownika), 398 V.32bis, 890
UPnP, 877 username (nazwa u ytkownika), 506 V.32terbo, 890
upper ASCII, 877 USG, 883 V.33, 890
Upper Memory Area, 877 USL, 883 V.34, 890
Upper Memory Block, 877 USO, 885 V.35, 890
UPS, 877 USOC, 885 V.42, 890
upstream, 879 USR, 885 V.42bis, 890
uptime (czas bezawaryjnej pracy), 117 USRobotics, 885 V.44, 890
upward compatible (kompatybilność „do USRT, 886 V.54, 890
przodu”), 379 UTC, 886 V.56, 890
upward compatible (zgodność „do UTF, 886 V.90, 891
przodu”), 994 UTF-7, 887 V.92, 891
urban legend (miejska legenda), 465 UTF-8, 887 V.Everything, 891
URI, 879 UTG, 887 V.Fast Class, 891
URL, 879 utilities (narzędzia), 502 V.FC, 891
URL hijacking, 879 utility program (program narzędziowy), V.PCM, 891
URL switch (przełącznik URL), 656 639
V20, V30, 891
usability (u yteczność), 888 UTP, 887
VAC, 891
usability lab (testery u yteczności), 840 UTP Ethernet, 887
vacuum tube (lampa pró niowa), 409
USB, 882 UTS, 887
vacuum tube types (typy lamp
USB hub (koncentrator USB), 394 UUcoding, 887 pró niowych), 862
USB modem (modem USB), 478 UUCP, 887 VAD, 891
use-case analysis (analiza przypadków UUdecode, 887 VADSL, 891
u ycia), 31 UUencode, 887 VAFC, 891
use-case analysis (metoda analizy UUNET, 887
przypadków u ycia), 457 VAIO, 891
UWC Consortium, 887 validity checking (walidacja), 906
used computers (u ywane komputery),
888 UWC-136, 887 value (wartość), 909
Usenet, 883 UWCC, 887 Value Added Process, 891
USENIX, 883 UXGA, 887 value added reseller, 891
user (u ytkownik), 888 V dot (V.), 889 value market, 891
user account (konto u ytkownika), 398 V Series, 889 value PC, 891
user agent, 883 V.110, 889 value proposition, 891
user area (obszar u ytkownika), 532 V.120, 889 value-added network (sieci przydanej
User Datagram Protocol, 883 V.17, 889 wartości), 728
user default profile (domyślny profil V.21, 889 vampire tap, 891
u ytkownika), 145 V.22, 889 VAN, 891
user defined (zdefiniowane przez V.22bis, 889 vandal (wandal), 906
u ytkownika), 991 V.23, 889 VAP, 891
user friendly (przyjazny u ytkownikowi), V.24, 889 vaporware, 891
665
V.25, 889 VAR, 892
user group (grupa u ytkowników), 267
V.25bis, 889 variable (zmienna), 1000
user interface (interfejs u ytkownika), 307
V.26, 889 variable data printing (drukowanie
user level (poziom u ytkownika), 626 ró norodnych danych), 181
V.26bis, 889
user profile (profil u ytkownika), 636 variable length field (pole o zmiennej
V.26ter, 890
user provisioning, 883 długości), 615
V.27, 890
user session (sesja u ytkownika), 725 variable length record (rekord o zmiennej
V.27bis, 890 długości), 683
user sessions (liczba sesji u ytkownika),
418 V.27ter, 890 varname, 892
USER.DAT, 883 V.28, 890 VAX, 892

1109 indeks haseł angielskich
VAXcluster, 892 vector to raster (konwersja wektorowo- VESA Enhanced Video Connector, 895
VAXELN, 892 rastrowa), 400 VESA local bus, 895
VAXmate, 892 Vectra, 894 VESA Media Channel, 895
VAXstation, 892 veesa, 894 VESA modes (tryby VESA), 858
VB, 892 Venn diagram (diagram Venn), 135 VESA Plug and Display, 895
VB Script, 892 Ventura Publisher, 894 VESA screen modes (tryby graficzne
VB3, 892 verbose (tryb rozszerzony), 856 VESA), 858
VB4, 892 verify (weryfikacja), 914 VESA/EISA, 895
VB5, 892 Verilog, 894 VESA/ISA, 896
VB6, 892 VERITAS file system (system plików vesicular film (film pęcherzykowy), 234
VERITAS), 792 Vespa, 896
VBA, 892
Veronica, 894 VFAT, 896
VBE, 892
version (wersja), 914 VFP, 896
VBE/AI, 892
version control (kontrola wersji), 399 VfW, 896
vBNS, 892
version number (numer wersji), 526 VGA, 896
Vbox, 892
Versit, 894 VGA adapter, VGA card (karta graficzna
VBR, 892
vertex (wierzchołek), 921 VGA), 355
VBRUNxxx.DLL, 892
vertical bandwidth (częstotliwość VGA feature connector (VGA Feature
VBS, 893 pionowa), 119 Connector), 896
VBScript, 893 vertical bar (pionowa kreska), 593 VGA HC, 896
VBX, 893 vertical market (rynek „pionowy”), 706 VGA pass through, 896
VC, 893 vertical market software) (vertical VHD, 896
Vcache, 893 software (oprogramowanie dla rynku VHDCI, 896
vCalendar, 893 „pionowego”), 551
VHDL, 896
vCard, 893 vertical portal (portal „pionowy”), 620
VHDSL, 897
VCD, 893 vertical recording (zapis wgłębny), 983
VHF, 897
V-Chip, 893 vertical redundancy checking, 894
VHS, 897
VCO, 893 vertical resolution (rozdzielczość
pionowa), 693 VHSIC, 897
V-Commerce, 893 vi, 897
vertical retrace (powrót plamki w
VCPI, 893 kierunku pionowym), 625 via, 897
VCR, 893 vertical scaling (skalowanie w kierunku video (wideo), 916
VCS, 893 pionowym), 733 Video 1, 897
VCSEL, 893 vertical scan rate (częstotliwość video accelerator (akcelerator wideo), 26
VdB, 893 odświe ania pionowego), 119
video bandwidth (szerokość pasma
Vdeck, 893 VerticalNet, 894 wideo), 802
VDI, 894 Vertigo, 894 video camera (kamera wideo), 351
Vdisk, 894 verti-port, 894 video capture board (karta do
VDM, 894 very large instruction word, 894 przechwytywania obrazu), 353
VDS, 894 very long instruction word, 894 video capture board (karta przechwytująca
VESA, 894 obraz), 357
VDSL, 894
VESA Advanced Feature Connector, 894 Video CD, 897
VDT, 894
VESA BIOS, 894 video clip (wideoklip), 917
VDT radiation (promieniowanie VDT),
646 VESA BIOS Extension, 894 video codec (kodek wideo), 374
VDU, 894 VESA BIOS Extension/Audio Interface, video compression (kompresja wideo),
895 381
vector (wektor), 914
VESA DDC, 895 video controller (kontroler graficzny), 399
vector display (monitor wektorowy), 481
VESA Display Data Channel, 895 Video Device Interface, 897
vector font (czcionka wektorowa), 119
VESA Display Power Management video digitizer (przetwornik graficzny),
vector graphics (grafika wektorowa), 265 664
Signaling, 895
vector processor (procesor wektorowy), video editing (monta wideo), 482
632 VESA DPMS, 895
VESA driver (sterownik VESA), 775 video editor, 897

indeks haseł angielskich 1110
video effects (efekty wideo), 208 virtual connection (wirtualne połączenie), virtual tape (wirtualna taśma), 945
Video Electronics Standards Association, 945 virtual tape system (wirtualny system
897 virtual desktop (wirtualny pulpit), 946 taśmowy), 947
Video for Windows, 897 virtual desktop services (usługi virtual terminal (wirtualny terminal), 947
Video Graphics Array, 897 wirtualnego pulpitu), 885 virtual toolkit (wirtualne programy
video graphics board (karta graficzna), virtual device (wirtualne urządzenie), 945 narzędziowe), 945
355 virtual device driver (sterownik virtual workgroup (wirtualna grupa
video on demand (wideo na ądanie), 917 urządzenia wirtualnego), 775 robocza), 944
video overlay, 897 Virtual Device Interface, 898 virtualize (wirtualizacja), 943
video port (port Video), 620 virtual disk (wirtualny dysk), 945 virus (wirus), 947
video RAM, 897 virtual display (wirtualny ekran), 945 virus hoaxes ( artobliwe wirusy), 1009
video server (serwer wideo), 724 Virtual DOS Machine (wirtualna maszyna virus scanner (skaner antywirusowy), 734
DOS), 944 virus signature (sygnatura wirusa), 786
video streaming (transmisja obrazu w
trybie strumieniowym), 848 virtual greeting card (wirtualna virus signature file (plik sygnatur
pocztówka), 944 wirusów), 601
video terminal (terminal wideo), 835
virtual image (wirtualny obraz), 946 VirusScan, 898
Video Toaster, 897
virtual ISP (wirtualny dostawca usług VIS, 898
video window (okno wideo), 541 internetowych), 945
Video1, 898 visa, 898
virtual LAN (wirtualna sieć lokalna), 944
VideoCd, 898 ViSCA, 898
virtual library (wirtualna biblioteka), 943
videodisc (wideodisk), 917 VisiBroker, 898
virtual machine (wirtualna maszyna), 944
videographer, 898 VisiCalc, 898
Virtual Machine Manager, 898
video-out port (port Video Out), 620 Visio, 898
virtual memory (pamięć wirtualna), 573
videophone (wideofon), 917 Vision, 898
virtual mentoring (wirtualne doradztwo),
videotape (taśma wideo), 822 945 Vision Server, 898
videotex (wideotekst), 917 virtual monitor (wirtualny monitor), 946 visit (odwiedzenie), 538
view (widok, perspektywa), 918 virtual network (wirtualna sieć), 944 Visor, 898
viewable image (rzeczywista wielkość virtual newscaster (wirtualny prezenter), Visual Age, 898
ekranu), 706 946 Visual AppBuilder, 898
Viewdata, 898 virtual operating system (wirtualny system Visual Basic, 899
viewer (przeglądarka), 651 operacyjny), 947 Visual Basic Control, 899
Viewperf, 898 virtual peripheral (wirtualne urządzenie Visual C++, 899
peryferyjne), 945
viewport, 898 Visual Cafe, 899
virtual printer (wirtualna drukarka), 943
Vignette StoryServer, 898 visual computing (wizualizacja
virtual private network (wirtualna sieć komputerowa), 950
vignetting (winietowanie), 942 prywatna), 945
VIM, 898 Visual dBASE, 899
virtual processing (wirtualne
VINES, 898 przetwarzanie), 945 Visual FoxPro, 899
ViP, 898 virtual processor (wirtualny procesor), Visual InterDev, 899
viral marketing (marketing wirusowy), 946 Visual J++, 899
444 virtual reality (wirtualna rzeczywistość), Visual Objects, 899
viral programming (tworzenie wirusów), 944 Visual Page, 899
860 virtual root (wirtualny katalog główny), visual programming (programwanie
ViRGE, 898 946 wizualne), 644
virtual (wirtualny), 945 virtual route (wirtualna trasa), 945 Visual Smalltalk, 899
Virtual 8086 Mode (wirtualny tryb 8086), virtual routing (wirtualny routing), 947 Visual Smalltalk Enterprise, 899
947 virtual screen (wirtualny ekran), 946 Visual Studio, 899
virtual card (karta wirtualna), 358 virtual server (wirtualny serwer), 947 visual tool (narzędzie wizualne), 503
virtual circuit (wirtualny obwód), 946 virtual storage (wirtualny magazyn Visual Workbench, 900
virtual community (wirtualna danych), 946
Visual Works, 900
społeczność), 945 virtual store (wirtualny sklep), 947
VisualAge, 900
virtual companion (wirtualny przyjaciel), virtual subnet (wirtualna podsieć), 944
946 visualization (wizualizacja), 949
virtual supercomputer (wirtualny
virtual company (wirtualna firma), 944 superkomputer), 947 VisualWorks, 900

1111 indeks haseł angielskich
VITA, 900 voice network (sieć transmisji głosu), 731 VSB, 902
Viterbi decoder (dekoder Viterbiego), 132 voice over IP, 901 VSE, 902
vixel, 900 voice processing (przetwarzanie głosu), VSHARE.386, 902
VKD, 900 662 VSPA, 903
VLAN, 900 voice recognition (rozpoznawanie głosu), VSX, 903
694
VLB, 900 VT, 903
voice response (generowanie głosu), 253
VL-bus, 900 VT 100, 200, 300, etc. (VT 100, 200, 300
voice store and forward (zapisywanie itp.), 903
VLD scanner (skaner VLD), 736 i przekierowywanie głosu), 983
VLDB, 900 VTAM, 903
voiceprint (próbka głosu), 649
VLF, 900 VTOC, 903
VoiceSpan, 901
VLIW, 900 VTR, 903
VoiceView, 901
VLR, 900 VTS, 903
VoiceXML, 902
VLSI, 900 VUE, 903
VoIP, 902
VM, 900 VUI, 903
volatile memory (pamięć ulotna), 573
VM Channel, 900 vulnerabilities (luki w zabezpieczeniach),
volt (wolt), 953 428
VM/386, 900 voltage regulator (regulator napięcia), 681 vulnerability (luka w zabezpieczeniach),
VM/SP, 901 volt-amps (woltoamper), 953 428
v-mail, 900 volume (wolumen), 953 VUP, 903
VMARK, 900 volume label (etykieta wolumenu), 225 VX chipset (chipset VX), 88
VMC, 901 volume serial number (numer seryjny VxD, 903
VME, 901 wolumenu), 526 VxFS, 903
VME bus (magistrala VME), 439 volume set (zestaw wolumenów), 993 VXML, 903
VME card (karta VME), 358 volumetric texture (tekstura W2K, 905
VMEbus, 901 objętościowa), 829
W3C, 905
VML, 901 volumetrics (wolumetryka), 953
WAA, 905
VMM, 901 VON, 902
Wabi, 905
VMRAM, 901 von Neumann architecture (architektura
von Neumanna), 37 wafer (wafel), 905
VMS, 901 wafer scale integration (integracja
Voodoo Graphics, 902
VMTP, 901 do wielkości wafla), 302
vortal (wortal), 955
VOC, 901 WAFL, 905
VOS, 902
vocoder (wokoder), 952 WAIS, 906
voxel (Voxel), 902
VOD, 901 wait state (cykl oczekiwania), 116
Voyetra, 902
VoDSL, 901 Wake-on-LAN, 906
VP ratio (wskaźnik VP), 957
VOFDM, 901 walkie talkie, 906
VP3, 902
VoFR, 901 wall humping, 906
VP4, 902
voice (głos), 257 wallet („portfel”), 621
VPC, 902
voice analyst (analityk systemów wallpaper (tapeta), 819
głosowych), 30 VPN, 902
Walsh code (kod Walsha), 373
voice channel (kanał głosowy), 352 VPS, 902
Walsh-Hadamard code (kod
voice chat, 901 VR, 902 Walsha-Hadamarda), 373
voice codec (kodek głosu), 373 Vr Series, 902 WAMBAM, 906
voice coil (cewka drgająca), 87 Vr10000, 902 WAN, 906
voice compression (kompresja głosu), 381 Vr4400, 902 WAN administrator (administrator
voice grade (barwa głosu), 49 Vr5000, 902 sieci WAN), 21
voice information service (informacyjna VRAM, 902 wand, 906
usługa głosowa), 300 VRC, 902 Wang, 907
voice mail (poczta głosowa), 608 VRML, 902 WAP, 907
voice menu (menu głosowe), 455 VS, 902 WAP Forum, 907
voice messaging (poczta głosowa), 608 VSAM, 902 WAP gateway (bramka WAP), 65
voice navigation (sterowanie głosem), 773 VSAT, 902 war dialer, 907

indeks haseł angielskich 1112
warehouse (hurtownia danych), 283 Web application server (internetowy Web page (strona internetowa), 777
Warehouse BOSS, 907 serwer aplikacji), 313 Web page editor (edytor stron
wares (zwrot(y) ware), 1006 Web authoring software (system internetowych), 207
tworzenia stron internetowych), 793 Web palette (paleta internetowa), 567
warez, 907
Web based (bazujące na technologii Web payment service (usługa płatności
warm boot („gorący” restart), 260 WWW), 50 internetowych), 884
warm swap (wymiana „w locie”), 962 Web beacon, 911 Web PC (internetowy komputer), 313
warmware, 907 Web box (przystawka internetowa), 665 Web player (gracz na rynku technologii
Warnier-Orr diagram (diagram Warniera- Web browser (przeglądarka internetowa), WWW), 262
Orra), 135 652 Web player (internetowy odtwarzacz),
WARP, 907 Web bug (internetowy „robak”), 313 313
Warp Server, 908 Web cache (internetowy serwer Web portal (portal internetowy), 620
watchdog packet (pakiet alarmowy), 566 buforujący), 314 Web programmer (programista aplikacji
Watcom compilers (kompilatory Web client (klient WWW), 368 internetowych), 640
Watcom), 380 Web clipping (selekcja zawartości strony Web programming (programowanie
Watcom SQL, 910 internetowej), 718 aplikacji internetowych), 643
waterfall („wodospad”), 952 Web cluster (klaster serwerów WWW), Web publishing (publikowanie stron
watermark („znak wodny”), 1003 363 internetowych), 666
watt (wat), 909 Web conferencing (konferencja Web rage (internetowa złość), 312
internetowa), 395 Web ring, 911
WAV, 910
Web connect (łączenie z serwerem Web search engines (wyszukiwarki
wave (fala), 230 WWW), 432 internetowe), 965
wave audio, waveform audio (dźwięk Web converter (konwerter internetowy),
cyfrowy), 200 Web search sites (strony
400 z wyszukiwarkami internetowymi), 778
wave soldering (lutowanie falowe), 429 Web cramming, 911 Web services (usługa internetowa), 884
waveform (kształt fali), 407 Web designer (projektant stron Web site management (zarządzanie
waveguide (falowód), 230 internetowych), 645 serwerem WWW), 987
waveguide dispersion (rozproszenie Web development software (środowisko Web site name (nazwa strony
falowodu), 695 tworzenia stron internetowych), 809 internetowej), 506
wavelength (długość fali), 140 Web directories (katalogi internetowe), Web slate (internetowa tabliczka), 312
wavelength division multiplexing, 910 360
Web switch (przełącznik internetowy),
wavelet compression (kompresja Web e-mail (klient poczty elektronicznej 654
falkowa), 380 oparty na przeglądarce), 368
Web switching (przełączanie
wavelets (falki), 230 Web enabled (zgodne z technologią internetowe), 653
WWW), 994
wave-particle duality (dualizm Web TV, 911
falowo-korpuskuralny), 187 Web Express, 911
Web white pages (internetowe ksią ki
wavetable (Wavetable), 910 Web farm (farma serwerów WWW), 230 adresowe), 312
wavetable synthesis (synteza Wavetable), Web filter (filtr internetowy), 236 Web yellow pages (internetowe ksią ki
787 Web filtering (filtrowanie danych adresowe), 312
WAW, 910 internetowych), 236 Web-based application (aplikacja
ways (wways), 960 Web hosting, 911 internetowa), 34
WBEM, 910 Web hub (internetowa platforma), 311 Web-based e-mail (klient poczty
Web integration specialist (integrator elektronicznej oparty na przeglądarce
WBT, 910 internetowej), 368
technologii WWW), 302
WCDMA, 910 Web-based payment service (płatność
Web log (internetowy rejestr), 313
W-CDMA, 910 realizowana z poziomu przeglądarki),
Web logic, 911 604
WDM, 911
Web mail service (usługa poczty WebBench, 911
weak typing (słaba kontrola typów), 740 elektronicznej opartej na technologii
wearable computer (komputer „noszony”), WWW), 884 WebCam, 911
386 Web master (administrator serwera Webcast, 911
Web accelerator (akcelerator WWW), 26 WWW), 21 Web-centric (związane z technologią
Web address (adres internetowy), 23 Web monitoring (monitorowanie stron WWW), 1005
Web aggregator (internetowy agregator), internetowych), 481 WebCompass, 911
313 Web objects, 911 WebCrawler, 911
Web pad, 911 WebDAV, 912

1113 indeks haseł angielskich
Web-enabled call center (internetowe white noise (biały szum), 55 Win Drag and Drop (Windows
centrum telefoniczne), 312 white pages (ksią ki adresowe), 407 — przeciąganie i upuszczanie), 931
WebFOCUS, 912 white paper, 916 Win Explorer (Eksplorator Windows),
WebGain Studio, 912 211
white point (punkt bieli), 667
Webhead, 912 Win File Association (Windows
whiteboard (tablica), 814 — kojarzenie typów plików
Webhippie, 912 whois, 916 z programami), 926
Webified, 912 WHQL, 916 Win File names (nazwy plików
Webinar, 912 wide area adapter (karta sieci WAN), 357 w systemie Windows), 506
Webisode, 912 Wide Area Information Server, 916 Win File Open (Windows — otwieranie
Weblication, 912 plików), 930
wide area network (sieć rozległa), 731
Weblog, 912 Win File Open multiple files (Windows
Wide SCSI, 916 — otwieranie wielu plików), 930
Weblogic, 912 wideband (szerokopasmowa), 802 Win File Types (Windows — typy
WebMail, 912 wide-format printer (drukarka plików), 935
Webmaster, 912 szerokoformatowa), 179 Win Finding files (Windows
Webmistress, 912 widget, 917 — wyszukiwanie plików), 940
WebNFS, 912 widget set (zestaw widgetów), 993 Win Folder organization (Windows
WebObjects, 912 widow & orphan („wdowa” i „sierota”), — organizacja katalogów), 930
Webpad, 912 911 Win Format a disk (formatowanie dysku
width table (szerokość tabeli), 802 w systemie Windows), 240
WebPDA, 912
Wi-Fi, 921 Win Hardware configuration (Windows
WebRazor Pro, 912 — konfiguracja sprzętu), 927
Webring, 912 wild cards (znaki grupowe), 1003
Win Hide Taskbar (Windows
WebShare (Webshare), 912 Willamette, 921 — ukrywanie paska zadań), 936
Websphere, 913 wimp interface (interfejs WIMP), 307 Win IRQs (Windows — przerwania IRQ),
Webtop, 913 Win, 921 932
Web-to-phone (telefonia internetowa), Win 9x interface (interfejs systemów Win Win Keyboard commands (Windows
831 9x), 307 — skróty klawiaturowe), 933
WebTV, 913 Win 9x/3.1 Differences (Windows Win Long file names (długie nazwy
— ró nice pomiędzy platformami 3.1 plików w systemie Windows), 140
Webzine, 913 i 9x), 932 Win Long file names (Windows
WECA, 913 Win abc’s (Windows — abc), 925 — długie nazwy plików), 926
Weitek coprocessor (koprocesor Weitek), Win Associating files (kojarzenie plików Win Maximize windows (Windows
401 z programami), 377 — maksymalizacja okien), 927
well-behaved (dobrze napisany program), Win Change window appearance Win Minimize windows (Windows
143 (Windows — zmiana wyglądu okna — minimalizacja okien), 929
well-known port (ogólnie znany numer (schematu kolorów), 941 Win Move windows (Windows
portu), 540 Win Change window position and size — przemieszczanie okien), 932
Western Digital, 914 (Windows — zmiana wielkości Win My Computer (Windows — okno
Western Electric, 914 i poło enia okna), 940 Mój komputer), 929
WetPC, 915 Win Clipboard (Windows — schowek Win My Network Places (ikona Moje
systemu), 933 miejsca sieciowe w systemie Windows),
wetware, 915
Win Configuration settings (Windows 295
WfM, 915 — konfiguracja systemu), 927 Win Network Neighborhood (ikona
WFW, 915 Win Control panels (Windows — Panel Otoczenie sieciowe systemu Windows),
wheel mouse (mysz mechaniczna), 495 sterowania), 930 295
Whetstones, 915 Win Copy between windows (Windows Win Open With (Windows — Otwórz z),
Whirlwind, 915 — kopiowanie pomiędzy oknami), 927 930
Whistler, 916 Win Create new folder (Windows Win Path hierarchy (hierarchia ście ek
— tworzenie nowego katalogu), 935 w systemie Windows), 275
White Book, 916
Win Device Manager (Windows Win Path hierarchy (Windows
white box (białe pudełko), 55 — Mened er urządzeń), 928 — hierarchia ście ek), 926
white box testing (testowanie metodą Win Dial-up Networking (Windows Win Print screen (drukowanie zrzutu
białej skrzynki), 840 — narzędzie Dial-up Networking), 929 ekranu w systemie Windows), 181
white hat hacker (włamywacz w „białych Win Display settings (Windows Win Print screen (Windows — zrzut
rękawiczkach”), 951 — ustawienia wyświetlania), 937 ekranu), 941

indeks haseł angielskich 1114
Win Properties (Windows — menu WinBench, 922 Windows help system (Windows
kontekstowe Właściwości), 928 Winchester disk (dysk Winchester), 196 — system pomocy), 934
Win Recognizing a peripheral (Windows WinChip, 922 Windows history (historia systemu
— wykrywanie urządzeń), 940 Windows), 276
WinCIM, 922
Win Registry (Windows — rejestr Windows history (Windows — historia
systemu), 932 Wincode, 922 systemu), 926
Win Rescan peripherals (Windows Wind/U, 941 Windows ME, 927
— ponowne wykrywanie urządzeń), WinDisk, 922 Windows Media, 927
931 windoid, 922 Windows Media format (format Windows
Win Resize windows (Windows window (okno), 541 Media), 240
— zmiana wielkości okien), 940
window manager (mened er okien), 454 Windows Media Packager, 927
Win Run DOS programs (Windows
— uruchamianie programów DOS- window system (system okienkowy), 790 Windows Media Player, 927
owych), 937 Windows, 922 Windows Media Rights Manager, 927
Win Run Windows programs (Windows Windows — DNA, 926 Windows Media Technologies, 928
— uruchamianie programów), 936 Windows 1.0, 923 Windows Metafile, 928
Win Safe Mode (Windows — tryb Windows 2.0, 923 Windows Millenium Edition, 929
awaryjny), 935
Windows 2000, 923 Windows network (sieć Windows), 731
Win Searching for text (Windows
— wyszukiwanie tekstu), 940 Windows 3.0, 924 Windows NT, 929
Win Sharing files (Windows Windows 3.1, 924 Windows on Windows, 930
— udostępnianie plików), 935 Windows 3.11, 924 Windows path (Windows — ście ka
Win Short file names (Windows Windows 3.x modes (Windows — tryby dostępu), 934
— krótkie nazwy plików), 927 pracy systemu 3.x), 935 Windows Printing System, 931
Win Shortcuts (Windows — skróty do Windows 4GL, 924 windows program (program okienkowy),
plików i katalogów), 933 Windows 95, 924 639
Win Show desktop (Windows Windows 95 interface (interfejs systemu Windows requirements (wymagania
— wyświetlanie pulpitu), 940 Windows 95), 307 systemu Windows), 962
Win Show file extensions (Windows Windows 95/98/ME/NT/2000, 924 Windows Resource Kit, 932
— rozszerzenia nazw plików), 932 Windows Script Host, 933
Windows 95/98/ME/NT/2000/XP, 924
Win Start & stop (Windows Windows Scripting Host, 933
— uruchamianie i wyłączanie systemu), Windows 95/98/NT/2000/XP, 924
936 Windows 95B, 924 Windows SDK, 933
Win Start menu (Windows — menu Windows 95C, 924 Windows Second Edition, 933
Start), 928 Windows 95J, 924 Windows settings (Windows
Win Switch windows (Windows — ustawienia), 937
Windows 97, 924
— przełączanie pomiędzy oknami), 931 Windows shell (Windows — powłoka
Windows 98, 924 systemu), 931
Win Taskbar (Windows — pasek zadań),
930 Windows 98 SE, 925 Windows SNA APIs (interfejsy
Win Technical details (Windows — Windows 9x, 925 programowania Windows SNA), 308
szczegóły konfiguracji), 934 Windows accelerator (akcelerator Windows sockets (gniazda w systemie
Win Tips (Windows — wskazówki), 939 Windows), 26 Windows), 259
Win Typing special characters (Windows Windows batch file (Windows — plik Windows sockets (Windows — gniazda),
wsadowy), 931 926
— wprowadzanie znaków specjalnych),
938 Windows call (Windows — wywołanie Windows Sound System, 934
Win Undo (Windows — cofanie operacji), systemowe), 940 Windows swap file (Windows — plik
926 Windows CE, 925 wymiany), 931
Win Version number (Windows — numer Windows command line (Windows Windows Telephony, 934
wersji systemu), 929 — wiersz polecenia), 938 Windows terminal (terminal Windows),
WIN.COM, 921 Windows configuration settings 835
WIN.INI, 922 (Windows — ustawienia Windows Terminal Server, 934
konfiguracyjne), 937
Win2K, 922 Windows Update, 936
windows environment (środowisko
Win32, 922 Windows), 809 Windows versions (Windows — wersje
Win32s, 922 systemu), 937
Windows error message (Windows
Winamp, 922 — komunikat o błędzie), 927 WINDOWS WORLD, 938
WinBatch, 922 Windows for Workgroups, 926 Windows XP, 940

1115 indeks haseł angielskich
Windows/286, 941 wireless glossary (terminologia sieci WordBASIC, 953
Windows/386, 941 bezprzewodowych), 836 WordPad, 953
Windows-based terminal (terminal oparty wireless LAN (bezprzewodowa sieć WordPerfect, 953
na systemie Windows), 835 lokalna), 54
WordPerfect Corporation, 953
Windows-based Terminal Server (system wireless local loop (pętla lokalna w sieci
bezprzewodowej), 587 WordPerfect Office, 953
Windows Terminal Server), 794
wireless modem (modem WordPerfect Suite, 954
Windoze, 941
bezprzewodowy), 477 WordStar, 954
Wine, 941
wireless networking (bezprzewodowa WordStar diamond („diament” WordStar),
WINFILE.EXE, 941 transmisja danych), 54 135
WinFrame, 941 wireless optics (optyczna sieć work function (praca wyjścia), 628
WinG, 942 bezprzewodowa), 556 workflow (obieg zadań), 529
WINGZ, 942 wireless portal (portal dla u ytkowników workflow automation (automatyzacja
WinInet, 942 mobilnych), 620 obiegu zadań), 45
WinInstall, 942 wireless service provider (dostawca usług workgroup (grupa robocza), 267
w oparciu o sieć bezprzewodową), 170
WinJet, 942 workgroup switch (przełącznik dla grup
wireless technologies (technologie sieci roboczych), 654
WINMAIL.DAT, 942 bezprzewodowych), 828
WinMark, 942 workgroup system (system dla grup
wiring rack (szafa kablowa), 800 roboczych), 788
WinNT, 942 WISP, 949 working directory (katalog roboczy), 360
WinNuke, 942 WITI, 949 working draft (dokument roboczy), 143
Win-OS/2, 942 wizard (kreator), 404 Workplace, 954
WINS, 942 WK1, 951 Workplace Shell, 954
Winsock, 942 WKS, 951 worksheet compiler (kompilator arkuszy
Winsock client (klient Winsock), 368 WLAN, 951 kalkulacyjnych), 379
Winstone, 943 WLL, 951 workstation (stacja robocza), 767
Wintel, 943 WMF, 952 World Wide Wait, 954
Winterm, 943 WMI, 952 World Wide Web, 954
WinWord, 943 WML, 952 World Wide Web Consortium, 955
WinXS, 943 WMT, 952 World Wild Web, 955
WinZip, 943 WO, 952 WorldNet, 955
wire (kabel), 349 WOLAP, 952 WorldWorx, 955
wire speed (maksymalna szybkość Wolfe-Spence tests (testy Wolfe-Spence’a), WORM, 955
transmisji), 441 841 worm („robak”), 688
wire trace (ście ka), 807 Wolfpack, 952 Worm.ExploreZip virus (wirus
wire wrap (owijanie końcówek), 562 word (słowo), 751 Worm.ExploreZip), 949
wired (okablowany), 540 word addressable (adresowalny), 23 WOSA, 955
wired access point (punkt dostępu do Word file (dokument programu Word), WOW, 956
systemu przewodowego), 667 143 WPAN, 956
wireframe modeling (model siatkowy), Word for Windows, 953
475 WPBX, 956
Word macro (makro programu Word), WPG, 956
wirehead (majsterkowicz), 441 441
wireless (bezprzewodowa), 54 WPS, 956
Word macro virus (wirus makra programu
wireless bridge (mostek beprzewodowy), Word), 948 WRAM, 956
484 Word Pro, 953 wrapper (program „owijający”), 639
wireless broadband (szerokopasmowa sieć word processing (edycja tekstu), 205 wrist rest (podkładka pod nadgarstki), 609
bezprzewodowa), 802 wrist strap (pasek uziemiający), 577
word processing machine (komputer
wireless cable (bezprzewodowa sieć przenośny), 389 wrist support (ochrona nadgarstków), 534
kablowa), 54
word processor (edytor tekstu), 207 writable DVD (format DVD
wireless data (przesyłanie danych siecią umo liwiający zapis), 240
bezprzewodową), 661 word separator (separator słowa), 719
word stuffing, 953 write (zapis), 983
Wireless Fidelity, 943
word wheel (Word wheel), 953 write access (kontrola dostępu przy
wireless generations (generacje zapisie), 398
technologii bezprzewodowych), 252 word wrap (zawijanie tekstu), 990

indeks haseł angielskich 1116
write back cache (pamięć podręczna Write X.25, 969 XHTML, 973
Back), 572 X.28, 970 XICS, 973
write cycle (cykl zapisu), 116 X.29, 970 XIE, 973
write error (błąd zapisu), 63 X.3, 970 XIP, 973
write once (nośnik jednorazowego X.32, 970 Xlib, 973
zapisu), 522
X.400, 970 XLink, 973
write once CD (płyta CD z mo liwością
jednorazowego zapisu), 604 X.400 API Association, 970 XLISP, 973
write once-run anywhere (uniwersalne X.445, 970 XLL, 973
programy), 875 X.500, 970 XLR Connector (złącze XLR), 999
write only code, 956 X.509, 970 XMI, 973
write precompensation (wstępna X.75, 970 XML, 973
kompensacja przy zapisie), 958 X.PC, 970 XML namespace (przestrzeń nazw języka
write protect (ochrona przed zapisem), X/Open, 974 XML), 660
534 XML parser (parser języka XML), 576
X/Open Portability Guide, 974
Write protect error (błąd ochrony przed XML Protocol, 973
zapisem), 62 X11, 970
X12, 970 XML repository (magazyn schematów
write protect notch (wycięcie blokady XML), 437
przed zapisem), 960 x2, 970
XML schema (schemat XML), 711
write through cache (pamięć podręczna X25, 970
Write Through), 572 XML schema library (biblioteka schematu
X400, 970 XML), 56
writer (osoba pisząca), 560 X500, 971 XML tag set (zestaw znaczników XML),
wrong-reading, 956 x86, 971 993
WRQ, 956 x-86, 971 XML vocabulary (słownik XML), 751
WSDL, 956 x86 based (oparty na x86), 545 XML-Data, 973
WSFL, 956 x86 clone (klon x86), 369 XML-Data Reduced, 973
WSH, 956 x86 compatible (zgodne z x86), 994 XMLP, 973
WSI, 956 x86 emulator (emulator x86), 219 XML-RPC, 973
WSP, 957 XA, 971 Xmodem, 973
WTS, 959 XAPIA, 971 XMP, 974
WUGNET, 960 x-axis (oś x), 561 XMS, 974
WWW, 960 Xbase, 971 XMT, 974
WXmodem, 960 X-based (Zgodne z X), 994 XNOR, 974
WYSIWYG, 964 XBM, 971 XNS, 974
WYSIWYG MOL, 964 Xbox, 971 xon-xoff, 974
x, 969 XCIS, 971 Xopen, 974
x-, 969 XCMD, 971 XOR, 974
X Bitmap, 969 Xcopy, 971 XP, 974
X Image Extension, 969 XDB Enterprise Server, 971 XPath, 974
X library, 969 XDF, 971 XPEDITER, 974
X Pixelmap, 969 XDR, 971 XPG, 974
X Pixmap, 969 xDSL, 971 Xplor, 974
X protocol, 969 XENIX, 971 XPM, 974
X Series, 969 Xeon, 971 Xpointer, 974
X server (serwer X), 724 xerography (kserografia), 407 xSeries, 975
X standard (standard X), 769 Xerox, 971 XSL, 975
X terminal (terminal X), 836 Xerox Network Services, 972 XSLT, 975
X toolkit, 969 Xerox PARC, 972 xSP, 975
X Window, 969 XFCN, 972 XT, 975
X Windows, 969 xfr, 972 XT bus (magistrala XT), 439
X.12, 969 XGA, 972 XT class (klasa XT), 363
X.21, 969 x-height (wysokość x), 964

1117 indeks haseł angielskich
XT interface (interfejs XT), 307 YK2, 978 zero suppression (brak wypełnienia), 65
XTACACS, 975 Ymodem, 978 zero wait state (brak cyklu oczekiwania),
XTI, 975 yocto, 978 64
XTP, 975 yotta, 978 zero-slot LAN, 992
XTree, 975 youth grinder, 978 zetta, 994
Xtrieve, 975 YUV, 978 ZIF socket (gniazdo ZIF), 259
XVT, 975 Z, 979 ZiffNet, 995
XWindows, 975 z buffer (bufor Z), 69 Zilog, 995
x-y matrix (macierz x-y), 434 Z Series, 979 zinc air (bateria cynkowo-powietrzna), 49
x-y monitor (monitor x-y), 481 z/Architecture, 985 zine, 996
xy plotter (ploter x-y), 603 z/OS, 1004 zip (pakowanie), 567
XyWrite dla Windows, 975 Z180, 979 Zip disk (dysk Zip), 197
XyWrite III Plus, 975 Z280, 979 Zip drive (napęd Zip), 501
x-y-z matrix (macierz x-y-z), 434 Z380, 979 ZIP file (plik ZIP), 602
Y, (R-Y), (B-Y), 977 Z39.50, 979 ZipCD, 996
Y/C video, 977 Z80, 979 zipped (spakowany), 759
Y2K, 977 Z8000, 979 zipped file (plik spakowany), 600
Y2K compliant (zgodność z rokiem ZAI, 981 Zmodem, 1001
2000), 994 ZAK, 981 zone (strefa), 776
Y2K problem (problem roku 2000), 630 zap, 982 zone bit recording (zapis bitowy
YAAP, 977 z podziałem na strefy), 983
ZAW, 990
yacc, 977 zone file (plik stref), 600
z-axis (oś z), 561
Yahoo!, 977 zoned constant angular velocity (zoned
ZBR, 990 CAV), 1004
Yahoo! Mail, 977 ZCAV, 990 zoned constant linear velocity (zoned
Yahoo! Messenger, 977 Z-CAV, 990 CLV), 1004
Yahoo! Store, 977 ZCLV, 990 Zoo, 1004
Yahooligans!, 977 Z-CLV, 990 zoom (powiększenie lub pomniejszenie),
Yankee Group, 977 ZDBOp, 991 624
y-axis (oś y), 561 ZDNet, 991 Zoomed Video Port, 1004
YCrCb, 977 zebra strip (taśma „zebra”), 822 Zortech compilers (kompilatory Zortech),
Year 2038 problem (problem roku 2038), 380
zeen, 992
631 zSeries, 1005
ZENworks, 992
Yellow Book, 977 ZV Port, 1005
zeon, 992
Yellow Box, 977 ZyIMAGE, 1006
zepto, 992
Yellow Pages, 978 ZyINDEX, 1006
zero administration (zero administracji),
yield (uzysk), 888 992
YIQ, 978 zero latency (brak opóźnienia), 65

O
o małej ramce z wyprowadzeniami „J” (small outline obejrzenie strony (page view) Strony internetowe mogą być
J-lead) Patrz SOJ. bardzo długie i zawierać dowolną liczbę obrazków. Obejrzenie
takiego dokumentu HTML i wszystkich skojarzonych z nim obra-
OA (Open Architecture Development Group) Organizacja zało ona zów uznawane jest za „przeczytanie strony”. Tak więc przeczytanie
w 1991 roku przez firmę IBM Japan, mająca na celu promowanie strony jest tym samym, co obejrzenie strony, tylko wówczas, gdy
komputerów PC w Japonii. Patrz DOS/V. nie zawiera ona adnych elementów graficznych. Patrz trafienia.
OAI (Open Application Interface) Interfejs między komputerem obejście (bypass) W komunikacji: ominięcie lokalnej firmy
a telefonem, pozwalający komputerowi kontrolować i konfiguro- telefonicznej z wykorzystaniem satelitów i systemów mikrofa-
wać operacje centralek PBX i ACD. lowych.
OASIS (Organization for the Advancement of Structured Informa- obejście całkowite (total bypass) Pominięcie lokalnych
tion Standards, Billerica, USA, www.oasis-open.org) Organizacja i międzymiastowych operatorów telefonicznych poprzez u ycie
zaanga owana w promowanie publicznych standardów przechowy- komunikacji satelitarnej.
wania informacji, takich jak XML, SGML oraz CGM. Sponsoruje
seminaria, konferencje, wystawy i inne imprezy o charakterze edu- obelgi (flame) Komunikacja e-mailowa o szczególnie emocjonal-
kacyjnym. nym charakterze. W ocenie zachowań kulturalnych i niegrzecznych
mo na się jednak ró nić, stąd klasyfikacja wiadomości e-mail
OAW (Optically Assisted Winchester) Technologia dysków kom- jako obelgi równie pozostaje subiektywna. Obelgami są na pewno
puterowych rozwijana przez firmę Seagate, przypominająca roz- wulgaryzmy i przekleństwa. Patrz netykieta i święta wojna.
wiązania magnetooptyczne. Za operacje magnetyczne i optyczne
odpowiedzialna jest ta sama głowica, a nie dwie niezale ne głowice obieg zadań (workflow) Zautomatyzowany przepływ doku-
umieszczone po obu stronach talerza, jak to ma miejsce w konku- mentów do u ytkowników odpowiedzialnych za ich edycję. Obieg
rencyjnych rozwiązaniach. Technologia OAW została stworzona zadań ma na celu przekazywanie informacji wymaganej na ka -
przez dział firmy Seagate o nazwie Quinta. Wykorzystuje ona dym etapie procesu biznesowego. Dokumenty mogą być fizycznie
wiązkę światła kierowaną na obracające się, mikroelektromecha- przesyłane za pośrednictwem sieci lub przechowywane we wspólnej
niczne lustro (MEMS), co pozwala uzyskać gęstość zapisu rzędu bazie danych, do której w odpowiednim momencie mają dostęp
100 000 tpi i większą. Patrz dysk magneto-optyczny. wybrani u ytkownicy. W celu powiadomienia mened erów o opóź-
nieniach w realizacji operacji w systemie mogą zostać zastosowane
obciążenie łącza (line load) (1) W telekomunikacji: procen- wyzwalacze (triggers).
towa wartość czasu, przez jaką kanał telekomunikacyjny jest zajęty. Ręczny obieg dokumentów w organizacji jest podatny na błędy.
(2) W elektronice: wartość prądu przesyłanego w obwodzie. Dokumenty mogą zaginąć lub cały czas wędrować do kosza na
śmieci. Automatyczny obieg zadań określa chwile czasowe, które
obciążenie przetwarzaniem (process bound) Wymuszenie zapewniają, e dokumenty zostaną dostarczone w z góry wyzna-
na procesorze przetworzenia tak du ej ilości danych, e zakłóca to
czonym terminie, a ponadto e ich edycją we właściwej kolejności
równowagę między przetwarzaniem danych a obsługą operacji
zajmą się kompetentne osoby.
wejścia-wyjścia. W zale ności od tego, jak system operacyjny
Integracja obiegu zadań z istniejącym oprogramowaniem mo e
przydziela czas poszczególnym aplikacjom, niektóre programy
być związana z koniecznością ponownego wykonania wielu prac
mogą tak obcią yć procesor, e pozostałe zostają wyraźnie spowol-
programistycznych. Wynika to stąd, e pomimo tego, i nieza-
nione. Patrz wielozadaniowość z wywłaszczaniem. Na komputerze
le ny program obsługujący obieg zadań mo e wywołać całą
osobistym taka sytuacja mo e wystąpić na przykład w trakcie
aplikację, to system obiegu zadań musi mieć mo liwość urucho-
przeliczania arkusza kalkulacyjnego.
mienia pojedynczych procedur umieszczonych wewnątrz aplikacji.
obcinać (truncate) Usuwać początkowe lub końcowe cyfry lub W efekcie — w celu opracowania odpowiednich interfejsów —
znaki z pewnego elementu danych, bez analizowania pozostałej producenci oprogramowania rozpoczęli współpracę z firmami
części ciągu. Obcięcie jest stosowane najczęściej przy przenoszeniu tworzącymi systemy obiegu zadań lub we własnym zakresie zapro-
danych do rekordów o mniejszym rozmiarze pól. jektowali takie rozwiązania. Oczekuje się, e standardy systemów
obiegu zadań, opracowane przez organizację WFMC (Workflow
obcinanie (clipping) Odcinanie zewnętrznych krawędzi lub Management Coalition), zagwarantują mo liwość współpracy
brzegów słowa, sygnału lub rysunku. W przypadku renderowania ró nych programów i systemów opartych na obiegu zadań.
lub wyświetlania sceny 3D obcinanie usuwa wszystkie obiekty Oprogramowanie bazujące na obiegu zadań nie jest tym samym,
lub ich części, które nie są widoczne na ekranie. co aplikacje przeznaczone dla grup roboczych, inaczej określane
terminem groupware. Obieg zadań realizuje procesy krok po kroku,
obecność (presence) Obecność danej osoby w danej chwili natomiast w systemach grup roboczych nacisk poło ony jest na
w internecie. Tego określenia u ywa się zazwyczaj w odniesieniu współu ytkowanie informacji przez u ytkowników i umo liwianie
do komunikatorów internetowych. Patrz lista kumpli. im uczestniczenia w grupach dyskusyjnych opartych na wątkach.

obiekt 530
obiektowy system SZBD (object-oriented DBMS) System
zarządzania bazami danych (SZBD), który nadzoruje obiekty będące
abstrakcyjnymi typami danych. Tego rodzaju systemy nadają się do
obsługi danych, między którymi występują skomplikowane za-
le ności, trudne do przedstawienia w relacyjnych i procesowych
bazach danych. Mogą one równie przechowywać dane multime-
dialne (obrazy, nagrania audio oraz sekwencje wideo).
Relacyjne systemy DBMS projektuje się w taki sposób, aby mo-
gły one przechowywać liczby, teksty zło one ze znaków alfanume-
rycznych oraz daty. Obsługują one te pola LOB, w których mogą
się znaleźć dane binarne (obrazki, nagrania wideo itp.). Jednak
program obsługujący bazę danych nie mo e bezpośrednio ope-
rować na polach tego typu. W tym celu trzeba utworzyć osobną
aplikację lub wykorzystać jakiś program pośredniczący (middle-
ware). Z kolei w obiektowych bazach danych obiekt przechowujący
obrazek lub nagranie mo e zawierać instrukcje odpowiadające
za wyświetlenie go na ekranie, które mogą zostać wywołane bez-
pośrednio przez system DBMS.
Porównanie grupy roboczej (groupware) z obiegiem zadań Niektóre systemy ODBMS są w całości obiektowe, a dostęp do
W oprogramowaniu przeznaczonym dla grup roboczych (groupware) nich odbywa się za pośrednictwem aplikacji napisanych w jed-
nacisk poło ony jest na przetwarzanie informacji i umo liwienie nym z obiektowych języków programowania. Istnieją te takie
u ytkownikom jej współu ytkowania. Z kolei w oprogramowaniu opartym
na obiegu zadań bardziej istotny jest proces, który pełni funkcję
systemy, z których korzysta się za pośrednictwem języka SQL
kontenera przechowującego informacje. Obieg zadań łączy w sobie lub jednej z jego odmian.
zasady decydujące o wykonywanych zadaniach, a ponadto koordynuje Przykładami w pełni obiektowych systemów obsługi baz danych
przepływ informacji wymaganych przy ich realizacji. W tym przypadku są: Gemstone firmy Servio Corporation, Object Store firmy Object
nacisk jest kładziony bardziej na proces ni na informację (ilustracja Design oraz ONTOS DB firmy Ontos. Coraz częściej systemy
została zamieszczona na zgodą firmy Delphi Consulting Group) obiektowe (ODBMS) integrowane są z systemami relacyjnymi
(RDBMS), w wyniku czego powstaje jedno środowisko, w którym
obiekt (object) (1) Moduł zawierający dane i procedury, które mo na przeprowadzać wszystkie operacje biznesowe, a tak e prze-
je przetwarzają. Obiekty są podstawowymi elementami progra-
chowywać dane multimedialne i inne skomplikowane struktury
mów komputerowych tworzonych w technologii obiektowej. Patrz
danych. Firma UniSQL była jednym z pierwszych dostawców,
technologia obiektowa i programowanie obiektowe.
którzy wprowadził na rynek produkt łączący w sobie funkcjo-
(2) W dokumencie, który powstał na skutek złączenia kilku in-
nalność obu opisywanych tu systemów; z czasem wszyscy więksi
nych dokumentów, jest to niezale ny blok danych, tekstu lub obra-
producenci relacyjnych baz danych poszli tym śladem. Patrz uni-
zów, który został utworzony w tej samej aplikacji.
wersalny serwer oraz ODMG.
Obiekt ActiveX (ActiveX object) Patrz komponent ActiveX.
obiekt COM (COM object) Komponent programowy zgodny
ze specyfikacją firmy Microsoft Component Object Model (COM).
Patrz COM.
Elastyczna struktura
obiekt stały (persistent object) Obiekt, który istnieje nawet Systemy obiektowe oferują większą elastyczność ni relacyjne bazy
danych. Podczas gdy w tych ostatnich mo na z łatwością stosować
po usunięciu z pamięci programu, który go utworzył. Aby mo na relacje „jeden do wielu” i „wiele do jednego”, obiektowe bazy danych
było wykorzystywać go w kolejnych sesjach, trzeba zapisać infor- obsługują te model „wiele do wielu”. Obiektowe bazy danych są
macje o jego bie ącym stanie i o klasie, do której nale y. W techno- naturalnym wyborem w przypadku systemów przetwarzania informacji,
logiach obiektowych zapisywanie obiektów do późniejszego u ytku w których wymagane jest opisanie zło onych zale ności między danymi.
nazywamy utrwalaniem danych. Są one w takiej sytuacji du o lepszym rozwiązaniem ni bazy relacyjne,
w których dane muszą zostać „upchnięte” w odpowiednie wiersze i kolumny
obiekt złożony (mixed object) Synonim dokument zło ony.
obiektowa baza danych (object-oriented database) Baza
danych przechowująca abstrakcyjne typy danych (obiekty) i zarzą-
dzana przez obiektowy system SZBD. Patrz obiektowy system SZBD.
obiektowo-relacyjna baza danych (object-relational data-
base) Patrz uniwersalny serwer.
obiektowo-relacyjny SZBD (object-relational DBMS) Patrz
uniwersalny serwer.
obiektowy (object-based) Mający związek z technologią obiek-
tową. Patrz technologia obiektowa. Obsługa multimediów
Relacyjne bazy danych przechowują wszystko w wierszach i kolumnach.
obiektowy system operacyjny (object-oriented operating Choć obsługują one pola zawierające du e obiekty binarne (LOB), czyli
system) System operacyjny zbudowany w architekturze obiektowej. w praktyce dowolne dane, bazy obiektowe mają tę przewagę, e mo na
w nich umieścić równie procedury odpowiadające za wyświetlanie
obiektów LOB na ekranie

531 obniżenie napięcia
Object Request Broker Patrz ORB.
Objective-C Pierwsza komercyjna, obiektowa wersja języka C.
Jest ona przeznaczona dla komputerów PC, Mac oraz dla stacji
roboczych pracujących pod kontrolą ró nych odmian systemu
operacyjnego UNIX. Jej twórcą jest firma Stepstone Corporation.
Później projekt został przejęty przez NeXT Computer.
ObjectPro Obiektowy system do tworzenia aplikacji klient-serwer,
opracowany przez firmę Platinum Technology, przejęty później
przez Computer Associates i włączony do aplikacji tej e firmy
Modelowanie obiektowe o nazwie CleverPath Aion. System ObjectPro dysponował własnym
Gdy w systemach przetwarzania informacji stosuje się modelowanie
obiektowe, mo liwe jest stosowanie dziedziczenia, co daje ogromne
językiem programowania i tworzył programy wykonywalne prze-
mo liwości. Zamiast tworzenia dwóch oddzielnych tabel, z których jedna znaczone dla systemów Windows, HP/UX oraz Solaris. System ob-
zawiera informacje o pracownikach danego działu, a druga o mo liwych sługiwał najwa niejsze bazy danych i pozwalał na pracę w trybie
do objęcia stanowiskach, modeluje się jedynie typ pracownik. Klasa interpretacji poleceń.
pracownik zawiera dane i procedury odnoszące się do wszystkich
pracowników. Z kolei ka da podklasa (dyrektor, sekretarka itd.) zawiera ObjectStudio Obiektowy system do tworzenia aplikacji klient-
tylko te dane i procedury, które są unikatowe dla danego stanowiska. -serwer w języku Smalltalk, przeznaczony dla systemów z rodziny
Wszystkie zmiany mogą być wprowadzane globalnie bądź lokalnie. Windows. Pierwszą wersję pakietu ObjectStudio opracowała firma
Wystarczy jedynie zmodyfikować definicję wybranej klasy Easel Corporation, przejęta następnie przez VMARK Software.
obiekty (objects) Patrz technologia obiektowa i programo- ObjectStudio zostało wówczas sprzedane firmie Cincom.
wanie obiektowe. ObjectView Patrz KEY:Assemble.
obiekty rozproszone (distributed objects) Moduły pro- ObjectVision U ywany niegdyś pakiet do tworzenia aplikacji
gramowe zaprojektowane z myślą o wzajemnej współpracy, ale dla Windows i OS/2 2.0, opracowany przez firmę Borland. Umo -
umieszczone w ró nych systemach komputerowych firmy. Pro- liwiał on tworzenie interfejsu u ytkownika i definiowanie logiki
gram na jednym komputerze wysyła komunikaty do obiektu na programu w trybie graficznym. Pozwalał te na wiązanie aplikacji
innym, zdalnym komputerze i ąda przetworzenia pewnych infor- z plikami baz danych i arkuszy kalkulacyjnych.
macji. Wyniki tej operacji są odsyłane z powrotem do nadawcy
komunikatu. Patrz CORBA i DCOM. ObjectWindows Patrz OWL.
Object Database Management Group (Object Database ObjectWorks Patrz VisualWorks.
Management Group, Burnsville, USA, www.odmg.org) Zało ona
w 1991 roku organizacja, której celem jest promowanie standardów oblewanie (run around) W DTP: układanie tekstu wokół grafiki.
obiektowych baz danych. Standardy ODMG rozszerzają języki
C++ i Smalltalk o elementy pozwalające na uzyskiwanie dostępu obliczać (compute) Wykonywać operacje matematyczne; termin
do obiektowych baz danych. W ich skład wchodzi te nadzbiór oznacza te ogólne przetwarzanie przez komputer. Wyjaśnienie
języka SQL 92 Entry Level, będącego najpopularniejszą odmianą „trzech C” i sposobu przetwarzania danych przez komputer znaj-
SQL. duje się w haśle komputer.
Organizacja ODMG zajmuje się definiowaniem interfejsów do obliczać część wspólną (intersect) W relacyjnej bazie da-
baz danych, podczas gdy Object Management Group (OMG) defi- nych: operacja polegająca na porównywaniu dwóch zbiorów i utwo-
niuje interfejsy pozwalające na wykorzystywanie obiektów w śro- rzeniu trzeciego, w którym znajdują się rekordy wspólne dla obu
dowiskach rozproszonych. Model obiektowy opracowany przez porównywanych zbiorów. Na przykład wykonanie tej operacji dla
ODMG jest zgodny z podstawowym modelem architektury OMA zbioru Amerykanów i programistów spowoduje utworzenie zbioru
(Object Management Architecture), opracowanej przez OMG. Patrz amerykańskich programistów.
OMA oraz CORBA.
obliczenia geometryczne (geometry calculations) W gra-
Object Management Architecture Definicja standardowego fice 3D: obliczanie podstawowych właściwości ka dego punktu
modelu obiektowego, opracowanego przez Object Management (wierzchołka) trójkątów tworzących obiekty sceny 3D. Podstawowe
Group. Opisuje on zachowanie obiektów w środowisku rozpro- właściwości to m.in. współrzędne, wartości RGB, przezroczystość
szonym. Składnik architektury OMA odpowiadający za komu- alfa i współczynnik odbijania światła. Obliczenia geometryczne
nikację między obiektami nazywa się Common Object Request obejmują przekształcenia współrzędnych 3D na odpowiednie współ-
Broker, w skrócie CORBA. Z terminem tym mo na spotkać się rzędne 2D, obcinanie elementów niewidocznych na ekranie i wy-
znacznie częściej ni z OMA, ale nale y pamiętać, e CORBA znaczanie oświetlenia.
jest tylko jego częścią. Patrz CORBA.
obliczeniowy (computational) Wymagający obliczeń. Coś,
Object Management Group (Object Management Group, co jest „wysoce obliczeniowe”, wymaga du ej ilości kalkulacji.
Framingham w USA, www.omg.org) Międzynarodowa organizacja
zało ona w 1989 roku w celu promowania technologii mających obniżenie napięcia (brownout) Obni enie napięcia zasilania
stać się otwartymi standardami dla projektowania i tworzenia na pewien okres czasu. Je eli trwa przez dłu szy czas, mo e być
aplikacji obiektowych. OMG jest twórcą architektury OMA (Object niebezpieczne dla urządzeń elektronicznych. Obni enie napięcia
Management Architecture), czyli standardowego modelu obiekto- mo e powodować migotanie lub zaciemnienie monitora, a kom-
wego wykorzystywanego w środowiskach rozproszonych, znanego puter mo e sprawiać problemy. Patrz zaciemnienie. Obecnie u y-
jako CORBA. Patrz CORBA. Patrz równie Object Database wane zasilacze w sprzecie elektronicznym najczęściej pozwalają
Management Group. na poprawną pracę w zakresie napięć sieci energetycznej od 160
i 170 do 250 V.

obraz 532
obraz (image) (1) Obraz (grafika). Starsze przeglądarki nie obsługują tej funkcji, co powoduje, e
(2) Patrz obraz systemu. wiele witryn WWW jest projektowanych w dwóch wersjach —
przeznaczonych dla przeglądarek nowszych i starszych.
obraz dysku (disk image) Skopiowana sektor po sektorze
zawartość dysku twardego, umieszczona w jednym pliku. Obrazy obsługa wątków (threading) Patrz wielowątkowość.
dysków wykorzystuje się do kopiowania całych dysków twardych.
Patrz plik IMG. obszar działania operatora (carrier serving area) Obszar
geograficzny łączony przez firmę telefoniczną w jedną sieć trans-
obraz karty (card image) Reprezentacja karty dziurkowanej, misji cyfrowej. Ka dy obszar działania (CSA) jest obsługiwany przez
w której ka da dziurka jest reprezentowana przez bit na taśmie pętlę cyfrową (DLC), która multipleksuje setki linii analogowych
lub dysku. w jednej, bardzo szybkiej magistrali cyfrowej. Rozmiar fizyczny
obszaru CSA jest zale ny od liczby linii obsługiwanych przez DLC
obraz systemu (system image) (1) Kompletna zawartość pa- oraz od gęstości zaludnienia. Patrz centrala telefoniczna.
mięci, łącznie z systemem operacyjnym i uruchomionymi progra-
mami. obszar inicjujący (lead-in) Grupa 4500 sektorów, zapisana na
(2) Perspektywa klastra systemów komputerowych zorganizo- początku sesji zapisu płyty CD-R. Podczas zamykania sesji w ob-
wanych tak, aby mo na było z nich korzystać jak z systemu poje- szarze inicjującym zapisywany jest spis treści oraz lokalizacja,
dynczego, ułatwiająca zarządzanie systemem. Patrz wirtualny ser- w której mo na zapisać następną sesję. Porównaj z obszar za-
wer i Sysplex. mykający.
obraz wydruku (print image) Dokument tekstowy lub graficzny obszar tymczasowy (transient area) Obszar pamięci wyko-
przygotowany do wydruku. Są w nim osadzone kody formatujące rzystywany do przechowywania wykonywanych programów. Jako
dla danej drukarki. W przypadku plików tekstowych obrazy wydru- obszar tymczasowy wykorzystuje się większość pamięci kom-
ku mają na ka dej stronie nagłówki, stopki i numery stron. putera.
obrazki (pictures) Patrz grafika komputerowa i formaty gra- obszar użytkownika (user area) Część dysku lub pamięci,
ficzne. przeznaczona na dane u ytkownika.
obrazy ASCII (ASCII art) Rysunek utworzony za pomocą zna- obszar wejściowy (input area) Zarezerwowany segment pa-
ków tekstowych z zestawu ASCII. Jest wykonywany ręcznie lub mięci, wykorzystywany do przyjmowania danych z urządzeń pery-
za pomocą programów konwertujących skanowane rysunki na feryjnych. Synonim bufor.
postać znaków ASCII. Poni szy rysunek został utworzony przez
artystkę ASCII, Joan Stark z Westlake (Ohio). Obrazy ASCII wyma- obszar We-Wy (I/O area) Zarezerwowany segment pamięci,
gają du o wyobraźni. Więcej prac Joan oraz innych artystów mo na wykorzystywany do pobierania danych z urządzenia wejściowego
obejrzeć w galerii znajdującej się pod adresem www.ascii-art.com. lub w celu gromadzenia danych, które mają być przesłane do
urządzenia wyjściowego. Patrz bufor.
obsługa (support) (1) Pomoc przy instalacji i konserwacji sprzętu
lub oprogramowania, zapewniana przez sprzedawcę produktu. obszar wyjściowy (output area) Zarezerwowany segment
(2) Mo liwość współpracy z pewnym oprogramowaniem lub pamięci wykorzystywany do zbierania danych, które mają być wy-
produktem sprzętowym. Przykładowo, je eli komputer „zapewnia słane z komputera. Synonim bufor.
obsługę wielu procesorów”, oznacza to, e mo na w nim zamon- obszar zamykający (lead-out) Grupa sektorów zapisywana
tować więcej ni jeden procesor. Je eli system programowania na końcu sesji zapisu płyty CD-R, oznaczająca koniec danych.
„zapewnia obsługę systemu Windows”, mo na w nim tworzyć Pierwszy obszar zamykający ma rozmiar 6750 sektorów, nato-
aplikacje dla tego systemu. Je eli system „zapewnia obsługę po- miast wszystkie kolejne mają rozmiar 2250 sektorów. Porównaj
pularnych baz danych”, oznacza to, e jest wyposa ony w interfej- z obszar inicjujący.
sy tych baz danych.
obudowa jednorzędowa (single in-line package) Patrz SIP.
obsługa błędów (error handling) Procedury w programach,
wywoływane w reakcji na błędy. Jakość obsługi błędów mierzy obudowa modułowa (modular chassis) Urządzenie peł-
się tym, w jaki sposób program informuje u ytkownika o takich niące funkcję rozszerzenia, umo liwiające instalację modułów
sytuacjach oraz jakie proponuje sposoby wyjścia z sytuacji. ró nego typu. Zazwyczaj w tego typu obudowę są wyposa one
takie urządzenia sieciowe, jak przełącznik i router. Patrz karta
obsługa ciągów (string handling) Funkcje operujące na da- łącza.
nych alfanumerycznych (nazwach, adresach, tekście itp.). Typowe
funkcje obsługi ciągów to operacje na tablicach ciągów, wyrów- obudowa typu krab (flatpack) Plastykowy, prostokątny układ
nywanie do prawej, do lewej i centrowanie oraz szukanie wystą- scalony do monta u powierzchniowego z końcówkami (nó ka-
pienia pewnej sekwencji znaków. mi) z czterech stron, wyprowadzonymi poziomo na zewnątrz.
Końcówki są wyginane i docinane w trakcie monta u. Patrz QFP
obsługa dokumentów (document handling) Procedury okre- i obudowa układu.
ślające, jak mają być traktowane i przesyłane dokumenty papierowe,
przeznaczone do zeskanowania lub wprowadzenia do komputera. obudowa układu (chip package) Obudowa układu wkładana
(monta na podstawkach) lub lutowana (monta powierzchniowy)
obsługa plików (file handling) Praca z przechowywanymi na do płytki drukowanej. Patrz CDIP, CERDIP, CERQUAD, CLCC,
dysku twardym plikami. Patrz plik, uchwyt pliku i zarządzanie DIP, obudowa typu krab, PLCC, QFP, MCM, MCP, SOP, SOIC,
dyskiem. SOJ i TSOP.
obsługa ramek (frames) Funkcja przeglądarki WWW, która obudowa układu z pinami (leaded chip carrier) Układ
umo liwia wyświetlenie strony WWW w oddzielonej części okna. scalony montowany powierzchniowo, w którym wykorzystuje się

533 occam
piny wystające z układu. Porównaj z bezpinowa obudowa układu. obwód elektroniczny (electronic circuit) Patrz obwód
Patrz PLCC. cyfrowy.
obudowa z pinami (lead frame) Popularny typ obudowy ukła- obwód giętki (flex circuit) Patrz obwód elastyczny.
dów scalonych, w których metalowe nó ki wystają z podstawy.
Technologia sięga początków układów DIP, ale jest w dalszym obwód hybrydowy (hybrid circuit) Obwód zawierający ró ne
ciągu powszechnie u ywana w wielu odmianach układów. Patrz typy układów. Patrz sygnał mieszany i mikroobwód hybrydowy.
obudowa układu.
obwód logiczny (logic circuit) Obwód wykonujący funkcję
przetwarzającą lub zarządzającą. Porównaj z pamięć.
obwód wygładzający (smoothing circuit) Elektroniczny
obwód filtrujący w zasilaczu z prostownikiem, który usuwa tętnie-
nie prądu zmiennego.
OC (Optical Carrier) Prędkości przesyłu danych, zdefiniowane
w specyfikacji SONET. OC definiuje prędkości, z jakimi pracują
urządzenia optyczne, natomiast jego odpowiednikiem dla urządzeń
Układy z nóżkami
elektrycznych jest STS.
Na tych przekrojach pokazano ró nice pomiędzy układami z nó kami
(lead frame) w odmianach standardowej oraz CSP (ilustrację Serwis Prędkość świadczenia usług (Mb/s)
zamieszczono dzięki uprzejmości Josepha Fjelstada) OC-1 STS-1 51,84 (28 DS1 lub 1 DS3)
OC-3 STS-3 155,52 (3 STS-1)
obwiednia (envelope) (1) Zakres częstotliwości dla określo- OC-3c STS-3c 155,52 (sumaryczna)
nej operacji.
OC-12 STS-12 622,08 (12 STS-1, 4 STS-3)
(2) Grupa bitów lub elementów w pakiecie, interpretowana jako
OC-12c STS-12c 622,08 (12 STS-1, 4 STS-3c)
osobna jednostka.
OC-48 STS-48 2 488,32 (48 STS-1, 16 STS-3)
obwoluta (jacket) Plastikowa obudowa dyskietki. Dyskietki OC-192 STS-192 9 953,28 (192 STS-1, 64 STS-3)
5,25" są wbudowane w elastyczną obwolutę, natomiast w dyskiet- OC-768 STS-768 38 813,12 (768 STS-1, 256 STS-3)
kach 3,5" obwoluta jest sztywna.
OC1 Patrz OC.
obwód (hardware circuit) System zło ony z elementów elektro-
nicznych, takich jak tranzystory, rezystory i kondensatory. W przy- OC-1 Prędkość przesyłu danych, zdefiniowana w standardzie
padku komputerów i innych urządzeń cyfrowych niemal wszystkie SONET i równa 51,84 Mb/s. Patrz OC.
obwody to układy scalone. Pojedynczy układ scalony zawiera cały
podsystem — procesor, kontroler, kodek itp. Wyjątkiem pozostaje OC12 Patrz OC.
zasilacz i inne urządzenia, w których wykorzystuje się transfor- OC-12 Prędkość przesyłu danych, zdefiniowana w standardzie
matory i elementy dyskretne, które są zbyt du e, aby umieścić je SONET i równa 622,08 Mb/s. Patrz OC.
w układzie scalonym.
OC192 Patrz OC.
obwód cyfrowy (digital circuit) Obwód elektroniczny po-
bierający i przetwarzający dane w postaci cyfrowej (wł.-wył.), OC-192 Prędkość przesyłu danych, zdefiniowana w standardzie
zgodnie z regułami algebry Boole’a (AND, OR, NOT itd.). Patrz SONET i równa 9 953,28 Mb/s. Patrz OC.
układ scalony.
OC3 Patrz OC.
Cyfrowa hydraulika!
Obwód cyfrowy mo na wyobrazić sobie jako sieć hydrauliczną. OC-3 Prędkość przesyłu danych, zdefiniowana w standardzie
Ście ki poszczególnych obwodów to rury, tranzystory to zawory, SONET i równa 155,52 Mb/s. Patrz OC.
a prąd elektryczny to woda. Wyobraź sobie, e odkręcasz zawór,
OC48 Patrz OC.
a woda przepływa przez niego i w końcu trafia na kolejny zawór,
który otwiera się, aby ją przepuścić i umo liwić jej dotarcie do OC-48 Prędkość przesyłu danych, zdefiniowana w standardzie
kolejnego zaworu itd. SONET i równa 2488,32 Mb/s. Patrz OC.
Rezystor mo na postrzegać jako du ą rurę, która na końcu
zawiera redukcję do du o mniejszej rury, natomiast kondensator occam Język przetwarzania równoległego, zaprojektowany z my-
przypomina zbiornik na wodę. Z kolei dioda to zawór przepusz- ślą o obsłudze operacji współbie nych. Kod języka occam nadaje
czający wodę tylko w jednym kierunku. się do niemal bezpośredniego uruchamiania na transputerach
INMOS. Poni sze instrukcje wczytują dwie zmienne i jednocze-
obwód Darlingtona (Darlington circuit) Obwód wzmac- śnie inkrementują ich wartości. Wyra enie PAR oznacza, e naj-
niający, wykorzystujący dwa połączone ze sobą tranzystory. bli sze instrukcje mają zostać wykonane jednocześnie, natomiast
SEQ oznacza konieczność wykonania ich jedna po drugiej.
obwód elastyczny (flexible circuit) Układ przewodników
naniesiony na giętką błonę, która odgrywa rolę nieprzewodzącej 2#4
5'3
(dielektrycznej) podstawy. Wierzch pokrywa się dielektryczną war-
EJCP ! KVGO
stwą zabezpieczającą. Obwód elastyczny to giętka wersja obwodu KVGO KVGO

drukowanego. Stosowanie obwodów elastycznych pozwala często 5'3
przyspieszyć budowanie urządzenia. Mo liwość ich wyginania EJCP ! KVGO
nie jest w trakcie normalnej pracy wykorzystywana. KVGO KVGO


OCE 534
OCE Patrz AOCE. ochrona przed zapisem (write protect) Ustawienie unie-
mo liwiające usunięcie pliku z dysku lub jego modyfikację. Patrz
OCF (OpenCard Framework) Specyfikacja inteligentnych kart, ochrona plików.
opracowana przez konsorcjum OpenCard. Została ona opubliko-
wana na początku 1998 roku i jest standardem opisującym karty ochrona rezydentna (resident protection) Program antywi-
wykorzystywane w bankomatach, przystawkach telewizyjnych rusowy lub podobny, który pozostaje w pamięci komputera.
i terminalach płatniczych.
Ockamy Patrz Akamai.
ochrona nadgarstków (wrist support) Rozwiązanie, które
poprzez utrzymywanie dłoni w poło eniu nieszkodliwym dla nad- OCR (Optical Character Recognition) Rozpoznawanie znaków
garstków zapobiega wystąpieniu syndromu cieśni nadgarstków. wydrukowanych na papierze przez maszynę. Systemy OCR radzą
Produkt przypomina banda , który jest zakładany na nadgarstki. sobie z wieloma ró nymi krojami pisma. Potrafią te rozpoznawać
teksty napisane na maszynie lub wydrukowane z komputera. Za-
ochrona oprogramowania (software protection) Patrz za- awansowane systemy OCR umo liwiają równie rozpoznawanie
bezpieczenie przed kopiowaniem. pisma odręcznego.
Po zeskanowaniu dokumentu do komputera ma on postać mapy
ochrona pamięci (memory protection) Metoda zapobie- bitowej, czyli obrazka, na którym widoczny jest tekst. Oprogra-
gająca przypadkowemu zapisywaniu danych przez jeden program mowanie OCR analizuje ciemne i jasne obszary takiego obrazu,
w obszarze pamięci przydzielonym innemu programowi. Przy wyodrębniając poszczególne litery i cyfry i zamieniając je na znaki
zastosowaniu ró nych rozwiązań ochrony pamięci wokół pro- systemu ASCII. Rozpoznawanie pisma odręcznego jest du o
gramu jest tworzona granica, która uniemo liwia jego instrukcjom trudniejsze. Podobne problemy sprawiają stare, spłowiałe i rozma-
odwoływanie się do danych znajdujących się poza nią. zane wydruki. Skanowanie dokumentów i przetwarzanie ich za
W momencie, gdy program przekroczy ustaloną dla niego gra- pomocą programów OCR ma w sobie niekiedy więcej ze sztuki
nicę, system operacyjny komputera, taki jak DOS lub Windows 3.x ni z nauki.
(lub starsze wersje), ulega „zawieszeniu” (błąd krytyczny, awaria).
Systemy operacyjne takie jak UNIX, OS/2 i Windows NT są
bardziej stabilne, dlatego te zazwyczaj umo liwiają zamknięcie
błędnie działającego programu bez ingerencji w działanie pozo-
stałych aplikacji, które są aktywne.
ochrona plików (file protection) Ochrona przed przypad-
kowym usunięciem danych. Fizyczną ochronę plików na wymien-
nym nośniku danych zapewnia zwykle zmiana pozycji przełącznika
lub dźwigni albo te zakrycie specjalnego wycięcia. Zapis jest wów-
czas niemo liwy — nawet wtedy, gdy oprogramowanie przekazuje
do podzespołów komputera odpowiednie polecenia. Przykładowo
w przypadku taśmy półcalowej zabezpieczenie fizyczne polega
na usunięciu plastykowego krą ka.
Logiczną ochronę plików zapewnia system operacyjny, który
mo e traktować pewne pliki jako pliki tylko do odczytu. Dzięki
temu zarówno zwykłe pliki (do odczytu i zapisu), jak i pliki prze-
znaczone tylko do odczytu mogą być przechowywane na tym sa-
mym woluminie dyskowym. Pliki mogą równie zostać okre-
ślone jako ukryte, co sprawia, e pozostają niewidoczne dla więk-
szości programów.
Rozpoznawanie tekstu
Po zeskanowaniu tekst ma postać „fotografii” przechowywanej
na komputerze. Oprogramowanie OCR potrafi zamienić obrazki na ciągi
pojedynczych znaków. Tekst w takiej postaci zajmuje znacznie mniej
miejsca na dysku
OCX (OLE Control EXtension) Technologia modułów programo-
wych opracowana przez Microsoft, pozwalająca na rozszerzanie
funkcjonalności programów przeznaczonych dla środowiska Win-
dows. Aplikacje te mogą wykorzystywać gotowe komponenty
OCX. Z punktu widzenia u ytkownika kontrolki OCX są częścią
Jesteś zabezpieczony!
Jeśli w dyskietkach 3,5" oba otwory są widoczne, włączone programu. Często spotyka się te określenie „kontrolki OLE”.
jest zabezpieczenie dyskietki przed zapisem Kontrolki OCX są rozwiązaniem drugiej generacji. Wcześniej
Microsoft promował 16-bitowe kontrolki VBX, które mo na było
ochrona przed skokami ruchu sieciowego (traffic surge pisać jedynie w języku Visual Basic. W przeciwieństwie do nich
protection) Zabezpieczanie serwera przed przecią eniem wystę- moduły OCX mo na tworzyć w wielu ró nych językach. Mogą
pującym w wyniku nagłego wzrostu liczby ądań klientów. Patrz one mieć postać 16- lub 32-bitową. Ograniczono te interfejs im-
serwer pomocniczy, krótki tłok i przełącznik internetowy. plementowany przez kontrolki — po to, aby uprościć interakcje

535 odcinek końcowy
zachodzące między nimi w sieci WWW. Z czasem przekształciły odblaskowy (reflective art) Patrz materiał odblaskowy.
się one w kontrolki ActiveX. Patrz VBX.
odblaskowy ekran VGA (reflective VGA) Ekran ciekło-
oczyszczanie adresu (address cleansing) Konwersja adresu krystaliczny, który wymaga jasnego, rozproszonego oświetlenia.
pocztowego na standardową postać ustaloną przez amerykańską Znacznie lepszą widoczność obrazu zapewniają ekrany podświe-
pocztę. Wykorzystywane są standardowe skróty, a kody pocztowe tlane od tyłu i z boku.
są konwertowane na postać 9-cyfrową. Patrz PC Postage.
odblokowanie (Deblock) Oddzielenie rekordów od bloku.
oczyszczanie danych (data scrubbing) (1) Zwiększanie
spójności i adekwatności danych. Chodzi tu o eliminowanie powta- ODBMS Patrz obiektowy system SZBD.
rzających się rekordów, poprawianie błędów ortograficznych i lite-
rówek w nazwiskach oraz adresach, upewnianie się, e wszystkie odchylanie rastrowe (raster scan) Wyświetlanie obrazu
opisy mają zbli oną postać, poprawianie błędów składniowych, wideo wiersz po wierszu. Metoda stosowana w monitorach kom-
interpunkcyjnych itp. Często jest tak, e proces oczyszczania danych puterowych i telewizorach. Strumień elektronów jest odchylany
trzeba przeprowadzić przed połączeniem dwóch baz danych w jedną. tak, aby padał na luminofor ekranu w układzie wierszowym, od
(2) W systemie dyskowym RAID jest to monitorowanie i kory- lewej do prawej, poczynając od lewego górnego rogu. Po dojściu
gowanie błędów bitów parzystości, które mogą się od czasu do do końca poziomej linii wiązka jest wyłączana i przenoszona na
czasu pojawić, w celu utrzymania synchronizacji pomiędzy dyskami. lewą stronę ekranu, do kolejnej linii. Jest to tzw. powrót poziomy.
Po dotarciu do prawego dolnego rogu ekranu następuje powrót
oczyszczanie dysku (disk grooming) Kasowanie starych pionowy, czyli skierowanie działa elektronowego do lewego gór-
i niepotrzebnych plików z dysku. nego rogu ekranu. W przypadku sygnału telewizyjnego powrót
pionowy określa się jako wygaszanie pionowe.
ODAPI (Open Data API) Interfejs programowania baz danych,
opracowany przez firmę Borland. Po wprowadzeniu pewnych zmian
przekształcono go w interfejs IDAPI. Patrz Borland Database Engine.
ODBC (Open DataBase Connectivity) Interfejs programowania baz
danych, opracowany przez firmę Microsoft. Za jego pomocą
wszystkie aplikacje Windows korzystające z baz danych za pośred-
nictwem sieci mogą posługiwać się tym samym zestawem wy-
wołań. Na ODBC składają się wywołania funkcji umieszczane
przez programistów w aplikacjach oraz sterowniki ODBC, prze-
kształcające te wywołania do postaci wymaganej w konkretnym
SZBD.
W systemach baz danych typu klient-serwer, takich jak Oracle
czy SQL Server, sterowniki ODBC zapewniają dostęp do silnika
baz danych. Z kolei w bazach dla komputerów osobistych, takich
jak dBASE czy FoxPro, sterowniki ODBC operują bezpośrednio Odchylanie rastrowe
Obraz wyświetlaczy rastrowych jest generowany wiersz po wierszu (linie
na docelowych danych. Mechanizm ODBC współpracuje zarówno pozione), od lewego górnego rogu do prawego dolnego rogu. Równoległe
z bazami, które obsługują język SQL, jak i z tymi, które tego nie ukośne linie symbolizują powrót poziomy, a linia biegnąca po przekątnej
robią. Wszystkie aplikacje końcowe komunikują się ze sterow- — powrót pionowy
nikiem ODBC w języku SQL, a ten — je eli baza nie obsługuje
tego języka — przekłada uzyskane informacje na rodzimy język odchylenie standardowe (standard deviation) W staty-
bazy danych. Patrz JDBC. styce: średnia ró nica między wartościami serii a średnią serii.
ODBCDirect Patrz DAO. odcień (hue) Dominująca długość fali w danym kolorze. System
(model) kolorów opisuje kolory przy u yciu odcienia, nasycenia
odbiornik (receiver) Urządzenie, które odbiera sygnały. Porów- i jaskrawości. Odcień to dominujący kolor, nasycenie to jego inten-
naj z nadajnik. sywność, a jaskrawość to jego jasność. Patrz HSB.
odbiór wielodrożny (multipath) Termin dotyczy sygnału ra- odcień ciągły (continuous tone) Proces drukowania, w wyni-
diowego, który na skutek odbić od budynków oraz innych prze- ku którego powstaje produkt podobny do fotografii. W obrazie
szkód ulega rozbiciu na dwie lub więcej ście ek. Przykładem o tonacji ciągłej wzory pikselowe (poszczególne kropki) są niewi-
takiego sygnału są zjawy na kanale telewizyjnym. doczne lub słabo widoczne pod szkłem powiększającym. Ró ne
technologie sublimacyjne, CYCOLOR oraz laserowe, zapewniają
odbitka próbna (match print) W przygotowaniu do druku: do 256 odcieni koloru, a nawet mieszanie atramentów. Patrz dru-
termin określający wysokiej jakości próbny wydruk, przeznaczony karka contone, drukarka termosublimacyjna i CYCOLOR.
do wglądu dla odbiorcy oraz jako wzór dla osoby obsługującej
maszynę drukarską. Odbitka próbna jest uzyskiwana metodą na- odcinek czasu (time slice) Krótki przedział czasu, przypisy-
świetlania klisz CMYK na jeden arkusz światłoczułego materiału. wany kolejno u ytkownikom lub programom w systemie wielo-
Patrz kluczowanie kolorów i próbka drukarska. zadaniowym lub z podziałem czasu. Długość odcinków czasu wyra a
się najczęściej w milisekundach.
odbity e-mail (bounced e-mail) Przesyłka e-mail zwrócona
nadawcy. Zazwyczaj zwroty następują z powodu błędu w nazwie odcinek końcowy (home run) Przewód, który zaczyna się
lub niewłaściwego adresu. Przesyłka e-mail mo e równie nie być w centralnym punkcie dystrybucyjnym, takim jak koncentrator
przyjęta, je eli jej rozmiar przekracza limit określony przez dostawcę lub centrala PBX, i biegnie do stacji końcowej, bez dodatkowych
internetu. Patrz e-mail. połączeń z innymi urządzeniami. Typowe przebiegi końcowe
mo na spotkać w sieciach o topologii gwiazdowej.

odczep mostkowy 536
odczep mostkowy (bridged tap) W telefonii: dowolna para
kabli wpleciona w główną parę. Wiele nieu ywanych odczepów
mostkowych pozostaje z czasów, gdy łącza towarzyskie były normą
i dwa lub więcej odczepów było wykonywanych na niemal ka dej
linii. Dodatkowe odczepy były później odcinane, zakańczane
i ginęły w labiryncie kabli, co utrudniało ich lokalizację. Odczepy
mostkowe powodują niepo ądane odbicia, które mogą zakłócić
sygnały o wysokich częstotliwościach, u ywane w nowoczesnych
technologiach transmisji.
Wyjścia cyfrowe i analogowe
Napędy CD-ROM zamieniają dane audio zapisane na płytach CD na postać
cyfrową i przesyłają je do karty graficznej oraz do słuchawek. Wysyłają
one te dane do głównej magistrali komputera, co nazywamy „odczytywaniem
cyfrowego dźwięku”
odczyt (read) Wprowadzanie danych do komputera z urządzenia oddzielacz (decollator) Urządzenie oddzielające od siebie wie-
peryferyjnego (dysku, taśmy itp.). Podobnie jak czytanie ksią ki loczęściowe formularze papierowe, wypełniane przez kalkę.
lub odtwarzanie taśmy magnetofonowej, odczyt nie powoduje zni-
szczenia odczytywanych danych. ODI (Open Data-Link Interface) Interfejs sterownika sieciowego
Odczyt ma charakter operacji wejściowej dla komputera i wyj- opracowany przez firmę Novell. ODI powstał na bazie interfejsu
ściowej dla urządzenia peryferyjnego. Je eli dane są przesyłane LSL, zaprojektowanego przez firmę AT&T na potrzeby systemu
do urządzenia peryferyjnego lub kopiowane do innej lokalizacji operacyjnego UNIX System V. Patrz interfejs sterownika sieci i LSL.
w pamięci, mamy do czynienia z operacją odczytu z pamięci (lub
Odin Emulator pozwalający na uruchamianie 32-bitowych aplikacji
„odczytu pamięci”). Ka da zewnętrzna i wewnętrzna operacja
dla Windows w systemie OS/2. Jest to produkt typu Open Source.
przesyłania danych wią e się z ich odczytem z pewnej lokalizacji
Co prawda istnieją rozszerzenia OS/2 pozwalające uruchamiać
i zapisem w innej. programy przeznaczone dla Windows, ale potrafią one emulować
odczyt rozrzucony (scatter read) Mo liwość pobierania da- najwy ej Windows 95, w związku z czym działają tylko niektóre
nych z dwóch lub większej liczby nieciągłych obszarów pamięci programy. Odin emuluje natomiast pełny interfejs Win32 syste-
przy u yciu pojedynczej operacji odczytu. Patrz zapis zbiorczy. mów Windows NT/2000. Zespół zajmujący się rozwijaniem tego
produktu pochodzi z Niemiec, co tłumaczy nazwę Odin — w mito-
odczyt w trakcie zapisu (read-while-write) Funkcja napę- logii nordyckiej i germańskiej oznacza ona „najwy szego boga”.
dów taśm, umo liwiająca natychmiastowe odczytywanie zapi- Więcej informacji na temat Odina znajdziesz pod adresem http://
sywanych danych w celu ich weryfikacji. Umo liwia uniknięcie en.os2.org/projects/odin.
dwukrotnego przewijania taśmy.
ODMA (1) (Open Document Management API) Interfejs progra-
odczyt znaczników (mark sensing) Detekcja linii wykona- mistyczny umo liwiający aplikacjom klienckim komunikowanie się
nych ołówkiem we wcześniej zdefiniowanych ramkach, znajdu- z systemem zarządzania dokumentami, uruchomionym na serwerze.
jących się na papierowym formularzu. Formularz zawiera obszary (2) (Optical Disc Manufacturing Association, Milford, USA,
ograniczające zakres ka dego ruchu ołówka i odpowiadające słowom www.odma.com) Organizacja zajmująca się ró nymi zagadnieniami
„tak”, „nie”, pojedynczej cyfrze lub literze, w wyniku czego dla związanymi z produkcją, testowaniem, oznaczaniem i pakowa-
ka dego pytania dostępne są wszystkie mo liwe odpowiedzi. Czyt- niem płyt CD i DVD.
nik znaczników wykrywa je i zamienia na postać cyfrową.
ODMG Patrz Object Database Management Group.
odczytywanie cyfrowego dźwięku (digital audio extrac-
tion) Obsługiwana przez większość nowych napędów CD-ROM odmowa dostępu (access denied) System nie mo e pobrać
funkcja przesyłania dźwięku z płyt kompaktowych w postaci cy- ądanego pliku. Najczęściej oznacza to, e plik, który chcemy
frowej, bezpośrednio do głównej magistrali komputera (IDE lub otworzyć, jest ju otwarty w innej aplikacji. Mo e to równie zna-
SCSI), tak samo jak przesyłane są dane zapisane na płytach CD- czyć, e celowo zabroniono dostępu do tego pliku. Patrz plik ukryty.
ROM. Ze starszych napędów sygnał musi wyjść przez złącze
odmowa obsługi (denial of service) Sytuacja, w której sys-
analogowe, które podłączane jest do wejścia na karcie dźwiękowej.
tem nie mo e ju odpowiadać na prawidłowe zapytania. Patrz
Musi te zostać ponownie przekształcony na postać cyfrową, co
atak odmowy obsługi.
pogarsza jakość dźwięku. Patrz kabel audio napędu CD-ROM i MP3.
„odpluskwienie”, debugowanie (Debug) Poprawienie pro-
odczyt-zapis (read/write) (1) Określenie stosowane w odnie- blemu ze sprzętem lub oprogramowaniem. Debugowanie aplikacji
sieniu do urządzeń, które mogą wysyłać i odbierać (lub odczy-
polega na odnajdywaniu błędów w ich algorytmach, natomiast
tywać i zapisywać) dane.
„odpluskwianie” sprzętu to odszukiwanie błędnie zaprojektowanych
(2) Rodzaj pliku, który mo e być aktualizowany lub usunięty.
obwodów. Patrz DOS Debug.

537 odśmiecanie
odporny na błędy (fault resilient) Patrz wysoka dostępność. wywane w niej informacje są na bie ąco uaktualniane, natomiast
dane, które trafiają do hurtowni danych, mają charakter stały. Bazy
odporny na przyszłość (future proof) argonowe określenie ODS projektuje się z myślą o wydajnym przeprowadzaniu wielu
produktów, które nie staną się szybko przestarzałe. W przemyśle zapytań na niewielkich ilościach danych (na przykład zapytań
komputerowym tego rodzaju produktów jest stosunkowo nie- o stan konta). Z kolei hurtownie danych tworzy się z myślą o rozbu-
wiele. Wyjątkiem mogą być światłowody, w przypadku których dowanych zapytaniach, wykonywanych na bardzo wielu danych.
oczekuje się, e będą mogły zapewnić niewyobra alne jeszcze
dziś przepustowości. ODSI (Open Directory Services Interface) Interfejs programi-
styczny opracowany przez Microsoft. Pozwala on uzyskać dostęp
odporny na uszkodzenia (fault tolerant) Zdolność nieprze- do usług katalogowych i usług DNS świadczonych w sieci.
rwanego kontynuowania pracy mimo wystąpienia awarii sprzęto-
wej. Komputer odporny na uszkodzenia musi zostać od podstaw odsłona (ad view) Synonim impresja.
zaprojektowany pod kątem niezawodności. Wykorzystuje się w nim
po dwa procesory (lub więcej), zestawy pamięci, dysków i (lub) odstęp kanałów (channel spacing) Szerokość pasma przypi-
zasilacze. W przypadku awarii jednego z elementów urządzenie sana ka demu kanałowi w systemie komunikacyjnym przesyłają-
rezerwowe natychmiast przejmuje jego funkcje. cym wiele częstotliwości, jak na przykład w światłowodach. Jest
Wiele systemów projektuje się pod kątem mo liwości odtwarza- on mierzony jako odstęp pomiędzy środkami częstotliwości (lub
nia stanu sprzed awarii, opartych na szybkim wykrywaniu zakłóceń fali) sąsiednich kanałów. Patrz pasmo międzykanałowe.
i zastępowaniu komputera jednostką rezerwową. Tak zabezpie-
czane systemy, mimo częstego określania ich jako odporne na
uszkodzenia, klasyfikuje się jako systemy „o wysokiej dostępności”
(high availability).
Właściwe systemy odporne na uszkodzenia nale ą do najbardziej
kosztownych. Większość nadmiarowego wyposa enia pozostaje
niewykorzystana a do momentu wystąpienia awarii. Z drugiej
strony systemy odporne na uszkodzenia zapewniają zachowanie
po awarii niezmienionych parametrów wydajnościowych. W przy-
padku systemów o wysokiej dostępności wartości wielu z nich
często nie są zachowywane.
Jako du ych producentów systemów komputerowych odpornych
na uszkodzenia dla rynku związanego z przetwarzaniem transakcji
(OLTP) mo na wskazać firmy Tandem i Stratus. Komputery firmy
Stratus wykorzystują operatorzy międzynarodowi, oferujący usługi
marszrutowania połączeń z numerami 0-800 i inne usługi związane
z dostępem do sieci z zewnątrz. Patrz zarządzenie uszkodzeniami. Odstęp kanałów w światłowodach
Pierwszy przykład — 10 Gb/s z odstępem 50 GHz — powoduje niewielkie
odpowiedzialność (responsibility) W technologii obiektowej: nakładanie kanałów, ale w przypadku 100 GHz ju ten efekt nie występuje.
W pierwszym przykładzie zapewniona jest większa przepustowość, ale
etap przetwarzania danych, który mo e być wykonany przez dany
nakładanie mo e być wystarczające, aby pojawiały się znaczne przesłuchy
obiekt. (rysunek otrzymany dzięki uprzejmości Jeffa Hechta)
odpowiedź dźwiękowa (audio response) Patrz generowa- odstęp międzywierszowy (leading) W typografii: pionowy od-
nie głosu. stęp pomiędzy wierszami wydruku (pomiędzy wierszami podstawo-
odpytywać (interrogate) (1) Wyszukiwać, podsumowywać lub wymi). Nazwa pochodzi z czasów początków składu drukarskiego,
zliczać rekordy w pliku. Patrz zapytanie. kiedy spacje uzyskiwało się za pomocą cienkich pasków ołowiu
(2) Testować warunek lub status terminala albo systemu kom- (ang. lead). Odstęp międzywierszowy mierzy się w punktach. Na
puterowego. odstęp ten składa się rozmiar czcionki oraz właściwy odstęp między
odpytywanie (polling) (1) Technika wykorzystywana w sys- wierszami. Tak więc 15 punktów odstępu międzywierszowego
temach łączności, za pomocą której sprawdza się, kiedy terminal jest w przypadku czcionki 12-punktowej w rzeczywistości oznacza trzy
gotowy do wysłania danych. W tym celu komputer przez cały czas punkty odstępu pomiędzy wierszami. Patrz krój pisma.
bada po kolei wszystkie podłączone do niego terminale. Je eli odszyfrować (decrypt) Przywrócić zaszyfrowanym danym ich
któryś z nich ma gotowe do wysłania dane, odsyła potwierdzenie pierwotną postać. Patrz kryptografia.
i rozpoczyna się transmisja. Jest to przeciwieństwo rozwiązania
opartego na przerwaniach, w którym to terminal wysyła do kom- odszyfrowywanie (unscramble) Synonim odszyfrować. Patrz
putera sygnał informujący, e chce przesłać jakieś dane. mieszać.
(2) Technika polegająca na ciągłym badaniu urządzenia pery-
feryjnego i sprawdzaniu, czy nie chce ono przesłać jakichś danych. odśmiecanie (garbage collection) Procedura, która wyszukuje
W ten sposób mo na na przykład sprawdzać, czy naciśnięto klawisz w pamięci obszary nieaktywnych danych i instrukcji w celu przy-
myszy lub czy port komunikacyjny nie odebrał jakichś danych. wrócenia ich do ogólnodostępnej puli pamięci (sterty). Funkcję
Jest to przeciwieństwo rozwiązania opartego na przerwaniach, taką mo e zapewniać system operacyjny. Windows jest przykładem
w których to system operacyjny wysyła sygnały wstrzymujące na systemu, który nie zapewnia automatycznego odśmiecania, co zmu-
chwilę pracę komputera. sza programistę do jawnego zwalniania pamięci, która w przeciw-
nym wypadku nie zostanie zwolniona, co przyczyni się do zmniej-
ODS (Operational Data Store) Baza danych zaprojektowana z my- szenia zasobów systemowych w wyniku tzw. wycieku pamięci.
ślą o wykonywaniu zapytań na danych transakcyjnych. ODS jest Je eli program zaalokuje w pamięci tyle buforów danych, e ich
często tymczasową „przechowalnią” danych, które mają trafić rozmiary przekroczą mo liwości pamięci fizycznej, system ope-
do hurtowni danych. Ró ni się ona od tej ostatniej tym, e przecho- racyjny przenosi część z nich do pamięci wirtualnej (na dysk),

odświeżanie 538
co umo liwia mu dalszą pracę, ale spowalnia pracę komputera. odwrotny bufor proxy (reverse proxy cache) Określany
Dezalokowanie pamięci po zakończeniu jej wykorzystywania jest równie jako „akcelerator serwerowy”; serwer buforujący, który
ucią liwym zajęciem, o którym programiści często zapominają. pracuje u usługodawcy internetowego, a nie w siedzibie u ytkow-
Nie brakuje te przykładów błędnie zaprojektowanych procedur nika. Wszystkie przesyłane do przeglądarki strony WWW są prze-
dezalokowania. Jednym z języków, które zapewniają automatyczne kazywane za pośrednictwem tego serwera, który jednocześnie
odśmiecanie pamięci, jest język Java — maszyna wirtualna Javy zapisuje je w buforze. Je eli późniejsze ądanie pobrania strony
przejmuje zadanie zwalniania nieu ytków, uwalniając programistę WWW mo e zostać zrealizowane przy u yciu zawartości bufora,
od tej cię kiej pracy. Patrz sterta i Java. strona jest bez dalszej zwłoki przesyłana do klienta. Pozwala to
ograniczyć wolumen komunikacji z serwerem WWW. Patrz bufor
odświeżanie (refresh) (1) Systematyczne ładowanie urządzenia,
proxy i internetowy serwer buforujący.
które nie jest w stanie utrzymywać pewnej zawartości. Odświe ania
wymagają monitory, poniewa luminofor rozbłyskuje tylko na kilka odwrócony system DNS (reverse DNS) (Reverse Domain
milisekund. Odświe ania wymagają równie układy pamięci RAM, Name System — odwrócony system nazw domen) Oprogramowa-
aby utrzymać zapisane w nich bity danych. Patrz przerysować. nie systemu odwzorowania nazw, które ustala nazwę domenową
(2) Ponowne pobieranie (ładowanie) tej samej strony WWW co na podstawie adresu IP. Działa odwrotnie ni serwer DNS, który
strona wyświetlana, w celu sprawdzenia, czy jej zawartość uległa zamienia nazwy na adresy IP. Odwrócony system DNS wykorzystują
zmianie. Patrz ponowne ładowanie. usługodawcy internetowi, aby rejestrować komunikację odbieraną
przez domenę. Zliczane są wówczas wywołania z poszczególnych
odświeżanie pamięci RAM (RAM refresh) Ponowne łado-
domen wysokiego poziomu (.com, .net itd.) i wybranych domen pod-
wanie (impulsem elektrycznym) dynamicznych układów pamięci
rzędnych (np. slackware.com). Odwrotne zapytania DNS wykorzy-
RAM, powtarzane wiele razy na sekundę i niezbędne, aby utrzymać
stuje się równie do weryfikowania to samości. Przykładem mo e
zawartość tych układów.
być porównanie adresu komputera wysyłającego pocztę elektro-
ODT Patrz SCO Open Desktop. niczną z nazwą domeny podaną w jej nagłówku. Patrz DNS.
odtwarzacz multimedialny (media player) (1) Oprogramo- odwzorowanie (imaging) Tworzenie reprezentacji zdjęcia lub
wanie słu ące do odtwarzania plików dźwiękowych, wideo i ani- rysunku w formie elektronicznej lub na błonie fotograficznej.
macji. Patrz gracz na rynku technologii WWW. Uzyskiwane poprzez skanowanie lub fotografowanie obiektu
(2) (Media Player). Multimedialny program dołączony do sys- i przekształcenie go na macierz punktów (bitmapę), której treść
temu Windows, u ywany do odtwarzania plików dźwiękowych jest niezrozumiała dla komputerów, lecz jedynie dla ludzi. Skano-
i wideo. Patrz Windows Media Player. wane obrazy tekstu mo na przekształcać na dane komputerowe
(w kodzie ASCII lub EBCDIC) za pomocą oprogramowania do
odtwarzacz plików MP3 (MP3 player) Oprogramowanie rozpoznawania znaków (OCR). Patrz mikrografika, przetwarza-
lub urządzenie słu ące do odtwarzania plików dźwiękowych zako- nie obrazów i zarządzanie obrazami dokumentów.
dowanych w formacie MPEG Audio Player 3. Patrz MP3.
odwzorowanie indeksu (index map) Patrz indeks i paleta
odtwarzanie klucza (key recovery) Zdolność odzyskania kolorów.
tajnego klucza w komunikacie kryptograficznym. Patrz deponowa-
nie klucza. odwzorowanie standardowe (standard mapping) Sforma-
lizowany sposób przekształcania pewnego zbioru kodów na inny
odtworzenie (undelete) Czynność polegająca na cofnięciu osta- zbiór kodów.
tniej wykonanej operacji usunięcia. W przypadku, gdy obsługiwa-
nych jest kilka poziomów odtwarzania, istnieje mo liwość cofnięcia odwzorowanie tekstur (texture mapping) W grafice kom-
kilku lub wszystkich wcześniej wykonanych operacji usuwania. puterowej: dołączanie pewnego wzoru powierzchni do trójwymia-
Patrz DOS Undelete. rowego obrazu. Tekstura mo e być jednolita (jak wzór ceglanego
muru) lub nieregularna (np. symulująca drewno lub marmur). Dwu-
odwiedzenie (visit) Wyświetlenie strony internetowej. Patrz wymiarowe tekstury są najczęściej tworzone niezale nie, a następ-
unikalni u ytkownicy. nie „nakładane” na obiekty trójwymiarowe. Metodą alternatywną
jest generowanie tekstur metodami matematycznymi, bez stosowa-
odwołanie bezwzględne (absolute reference) Adres lub nia dwuwymiarowej grafiki rastrowej. Nie jest ona szeroko stoso-
wskaźnik, który się nie zmienia. Na przykład w arkuszu kalkula- wana, ale pozwala uzyskać bardzo dobre wyniki, zwłaszcza gdy
cyjnym komórka z odwołaniem bezwzględnym nie zmienia się obiekty znajdują się w du ej odległości od kamery. Patrz teksel,
nawet wtedy, gdy jest skopiowana w inne miejsce. Porównaj próbkowanie punktowe, interpolacja dwuliniowa, interpolacja trój-
z: odwołanie względne. liniowa, mapowanie MIP, tekstura proceduralna i tekstura ob-
jętościowa.
odwołanie względne (relative reference) Adres lub wskaź-
nik, który zmienia się wraz z przenoszeniem obiektu docelowego odznaczenie (unmark) (1) W edytorze tekstu terminem tym
lub zmianą związku z nim. Przykładowo w arkuszu kalkulacyj- określa się operację polegającą na usunięciu zaznaczenia bloku
nym wzór w komórce z odwołaniem względnym zmienia się, gdy tekstu, co zazwyczaj objawia się zniknięciem podświetlenia.
komórka zostaje skopiowana. Porównaj z odwołanie bezwzględne. (2) Operacja usunięcia zaznaczenia elementu, który został wyró -
niony w określonym celu.
odwołanie zewnętrzne (external reference) W programo-
waniu: odwołanie do programu lub funkcji zlokalizowanej w od- odzyskiwanie (recovery) Patrz punkt kontrolny-restart i archi-
dzielnej, niezale nej bibliotece. wizacja na taśmach.
odwrotna notacja polska (reverse polish notation) Mate- odzyskiwanie danych (data recovery) Przywracanie danych
matyczny sposób zapisu wyra eń, w którym liczby poprzedzają ope- zapisanych na dysku lub taśmie, które zostały fizycznie uszko-
rator. Przykładowo 2+2 zostaje zapisane jako 2 2 +, a 10−3∗4 jako
10 3 4 ∗ —. Patrz FORTH.

539 Office Mac
Oe Patrz ersted.
OEB (Open eBook) Otwarty standard ksią ek elektronicznych,
opracowany przez Open eBook Forum (www.openebook.org).
Publikacji OEB nie mo na odczytywać bezpośrednio w czytniku
e-book. Wcześniej trzeba przekonwertować je na specjalny format
ksią ek elektronicznych. W wyniku tej operacji dane zostaną
zaszyfrowane i zoptymalizowane pod kątem danego urządzenia
Odwzorowywanie (czytnika). Standard OEB uwzględnia unikatowe cechy poszcze-
tekstur gólnych urządzeń, w tym rozmiary ekranu, mo liwości w zakresie
Ka dy piksel obiektu 3D
jest mapowany do
przewijania tekstu itd. Są to elementy, których nie mo na kon-
odpowiedniego teksela trolować za pomocą standardowych języków opisu strony, stwo-
dwuwymiarowej rzonych z myślą o dokumentach papierowych. Ka dy dokument
tekstury (zamieszczono zapisany w formacie OEB mo e zostać przekształcony na postać
na podstawie ilustracji wymaganą przez dany czytnik e-booków.
udostępnionej przez Omawiany standard powstał w połowie 1999 roku i jest oparty
firmę Intergraph na językach HTML, XML, CSS i innych. Do jego powstania przy-
Computer Systems)
czyniły się przede wszystkim firmy Microsoft i Gemstar. Oficjalna
nazwa OEB to „Open eBook Publication Structure Specification”.
Definiuje on formaty plików przechowujących treść i opisy. Ocze-
kuje się, e format plików OEB, opracowany przez NuvoMedia
i SoftBook Press (obie firmy zostały przejęte przez Gemstar),
stanie się dominującym formatem ksią ek elektronicznych i e
na jego podstawie zostanie zatwierdzony nowy typ MIME. Patrz
e-ksią ka.
dzone. Uszkodzenia te mogą być skutkiem działania wirusa, błędnie OEL Patrz OLED.
napisanego programu, awarii sprzętowej lub odcięcia zasilania
w chwili zapisywania danych na nośniku magnetycznym. Oczywi- OEM (Original Equipment Manufacturer) Producent sprzedający
urządzenia pośrednikom, którzy rozprowadzają je pod inną nazwą
ście dane mogą te zostać uszkodzone w wyniku po aru i innego
lub w innych opakowaniach. W miarę upływu czasu zmieniało się
rodzaju wypadków. Pamiętaj, e dyski umieszczone w laptopach,
znaczenie tego terminu. Obecnie w ten sposób określa się tak e
które często przenosi się z miejsca na miejsce, są szczególnie nara-
samych pośredników. Sprzedawca OEM wprowadza zatem do pro-
one na awarie.
duktu jakąś wartość dodaną, sprzedaje go pod własną marką lub
rozprowadza go w zestawie z innymi (własnymi) produktami. Okre-
ślenie OEM odnosi się więc generalnie do wszystkiego, co nie
jest tradycyjną sprzeda ą hurtową czy detaliczną. Patrz VAR.
OEM Service Release 2 Patrz Windows 95B.
OEMI (OEM Information) Publikacja firmy IBM, opisująca inter-
fejs kanału równoległego. Patrz kanał równoległy.
OEO (Optical in Electrical processing Optical out) Termin odno-
szący się do urządzeń sieciowych, które przekształcają sygnały
przenoszone przez fotony na postać elektryczną i poddają je anali-
zie, aby ustalić, jak nale y przełączać przesyłany w sieci ruch. Na-
stępnie sygnały zamieniane są z powrotem na postać optyczną,
w której opuszczają urządzenie. Przeciwieństwo OOO.
OFDM (Orthogonal FDM) Technika modulacji wykorzystywana
w systemach telewizji cyfrowej stosowanych w Europie, Japonii
i Australii. Na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku
promowano ją jako technologię dla bezprzewodowych sieci LAN.
OFDM przenosi dane za pośrednictwem du ej liczby fal nośnych,
których częstotliwości ró nią się od siebie o precyzyjnie ustaloną
wartość. Za sprawą tych odstępów mo na uzyskać „prostopa-
dłość”, w wyniku której ka dy demodulator „widzi” tylko swoją
częstotliwość. Technologia Coded OFDM (COFDM) rozszerza
OFDM o mechanizm korekcji błędów. Porównaj z 8-VSB.
Office Patrz Microsoft Office.
Odzyskane dane
Od 1985 roku firma DriveSavers z Novato w USA (www.drivesavers.com) Office 2000 Patrz Microsoft Office.
odzyskuje dane z uszkodzonych dysków twardych wszelakiego rodzaju.
Przed odczytaniem informacji ze zniszczonych komputerów nie powstrzyma Office Mac Zbiór aplikacji biznesowych opracowanych przez
ich nawet po ar ani klęski ywiołowe (ilustracja dzięki uprzejmości firmę Microsoft dla komputera Macintosh. Patrz Microsoft Office.
DriveSavers)

Office Vision 540
Office Vision Zestaw zintegrowanych aplikacji automatyzują- Obecnie uwa a się, e uzyskiwana gęstość zapisu mo e jeszcze
cych operacje biurowe, opracowany przez firmę IBM i przezna- wzrosnąć. Patrz gęstość powierzchniowa i AFC.
czony dla wszystkich komputerów tej firmy. Pakiet ten pojawił
się na rynku w 1989 roku i pozwalał na przesyłanie wiadomości ograniczona długość serii (run length limited) Patrz RLL.
e-mail, planowanie zadań oraz tworzenie i dystrybucję dokumentów. ograniczony wejściem-wyjściem (I/O bound) Odnosi się
Obsługiwał on równie grafikę komputerową i był wyposa ony do zbyt du ej ilości czasu potrzebnego do pobrania danych do kom-
w system wspomagania decyzji. Była to pierwsza wa niejsza im- putera lub wyprowadzenia danych z komputera w porównaniu
plementacja SAA, w której zastosowano interfejs Presentation Ma- z czasem przetwarzania tych danych. Usprawnienie działania kom-
nager i która pracowała w sieciach OS/2 oraz na komputerach klasy puterów ograniczonych wejściem (wyjściem) mo na usprawnić,
mainframe z rodziny AS/400. instalując szybsze kanały lub napędy dyskowe. Patrz intensywnie
Office XP Patrz Microsoft Office. korzystający z we-wy.
OfficeJet Urządzenie firmy HP, łączące w sobie drukarkę, ko- OH Patrz słuchawka zdjęta z widełek i modem.
piarkę i faks. Pierwszy OfficeJet pojawił się na rynku w 1994 roku. OIC Skrót „oh, I see”.
offline (1) Niepodłączony do internetu, usługi online lub we- Oil Change Usługa świadczona przez firmę CyberMedia z Santa
wnętrznej sieci. Monica w USA (www.cybermedia.com), polegająca na uaktual-
(2) Niezainstalowany w komputerze lub niepodłączony do niego. nianiu oprogramowania zainstalowanego w systemach Windows
Je eli terminal, drukarka lub jakieś inne urządzenie jest fizycznie 95/98. Aplikacja Oil Change sprawdza, jakie programy zainsta-
przyłączone do komputera, ale nie jest włączone, przyjmuje się, lowano w komputerze i łączy się ze stroną WWW firmy Cyber-
e jest ono w stanie offline. Media, na której wyświetlana jest lista wszystkich poprawek, roz-
Dyski i taśmy, które odłączono od komputera i umieszczono szerzeń i aktualizacji oprogramowania, które u ytkownik mo e
w bibliotece danych, równie znajdują się w tanie offline. Przeci- pobrać.
wieństwo online.
(3) Być „nie na bie ąco”. Sytuacja, w której dana osoba nie zo- OJI (Open Java VM Interface) Interfejs programistyczny opra-
stała o czymś poinformowana. Patrz 404. cowany przez firmę Netscape z myślą o jej przeglądarce inter-
netowej, która mo e za jego pomocą wykorzystywać dowolną ma-
oficjalny standard (de iure standard) Format lub język pro- szynę wirtualną Javy.
mowany przez jakąś organizację standaryzacyjną.
OK Często występujący na ekranie przycisk, który trzeba kliknąć,
ogniwo paliwowe (fuel cell) Technologia wytwarzania prądu aby zatwierdzić wykonanie jakiejś operacji. Je eli mo liwe jest
elektrycznego, która mo e zastąpić tradycyjne metody produkcji jej anulowanie, na ekranie będzie te wyświetlany przycisk Anuluj
i dystrybucję elektryczności. Oczekuje się równie , e będzie stoso- (lub podobny). Przycisk OK występuje równie w oknach komu-
wana w samochodach osobowych i cię arowych oraz autobusach. nikatów, które znikają z ekranu po jego naciśnięciu. Oczywiście
Ogniwa paliwowe korzystają z wodoru i tlenu, które to pierwiastki komunikatów nie mo na anulować.
zamieniają na energię elektryczną i wodę. Próbne modele samo-
chodów i autobusów zostały wyprodukowane pod koniec lat 90. okablowanie ścienne (plenum cable) Kable, które mo na
ubiegłego wieku. Nie brakuje opinii, e przemysł ogniw paliwo- prowadzić szybami wentylacyjnymi i umieszczać w stropach mię-
wych nabierze w XXI wieku wielkiego znaczenia. Patrz Hypercar. dzykondygnacyjnych. Mają one powłokę chroniącą przed ogniem
i spełniają wszystkie normy budowlane. Patrz przestrzeń wen-
ogólnie znany numer portu (well-known port) Numery tylacyjna.
portów protokołów z zakresu od 0 do 1023, które są powszechnie
wykorzystywane przez określonego typu dane przesyłane w sieci. okablowanie telefoniczne (telephone wiring) Patrz skrętka
Przykładowo pakiety protokołu HTTP (strony WWW) zazwyczaj telefoniczna.
korzystają z portu o numerze 80. W przypadku protokołu FTP
jest to port 20, natomiast protokół autoryzacji Kerberos korzysta okablowany (wired) Podłączony. Potoczne określenie słowa
z portu o numerze 88. W celu uzyskania pełnej listy numerów „połączony z”.
portów nale y zajrzeć na stronę internetową Internet Assigned
Numbers Authority, której adres jest następujący: Okamie Patrz Akamai.
YYYKCPCQTICUUKIPOGPVURQTVPWODGTU Okidata (Okidata, Mount Laurel, USA, www.okidata.com) Pro-
Powy szy adres strony internetowej mo e ulec zmianie w chwili ducent faksów i drukarek mozaikowych, laserowych oraz atramen-
połączenia organizacji IANA z ICANN. Patrz port protokołu, towych. Ta zało ona w 1972 roku firma znana jest z wytrzymałości
skanowanie portów, ICANN i IANA. swoich produktów. Przez lata wytwarzane przez nią drukarki igłowe
uwa ane były za najlepsze. W roku 1982 firma wprowadziła na rynek
ogólny błąd ochrony (General Protection Fault) Patrz GPF. drukarki laserowe, które są obecnie bardzo szeroko stosowane.
Okidata jest częścią firmy Oki America, a ta z kolei podlega
ograniczenie nadparamagnetyczne (superparamagnetic przedsiębiorstwu Oki Electric Industry Company z Tokio (Japonia).
limit) Największa liczba bitów na cal kwadratowy, którą mo na Firma Oki Electric zaczynała w 1881 roku od produkcji telefonów,
przechowywać w urządzeniu pamięci masowej. Zwiększanie gęsto- a w 1976 roku opracowała pierwszy faks wykorzystujący techno-
ści zapisu jest ograniczane przez zdolność materiału magnetycznego logię termiczną.
do utrzymania ładunku. Fluktuacje termiczne zmniejszają moc
sygnału i sprawiają, e zawartość nośnika traci stabilność. W prak- okna kaskadowe (cascading windows) Wyświetlanie kolejno
tyce gęstość zapisu staje się coraz większa wraz z opracowywaniem okien w taki sposób, e wszystkie belki tytułowe są jednocześnie
nowych technik zapisywania i odczytywania bitów. Granicą mo li- widoczne na ekranie.
wości jest obecnie 100 – 200 gigabitów na cal kwadratowy. W prze-
szłości za istotne ograniczenie uznawano 20 Gb/cal kwadratowy.

541 OLAP
okno (window) (1) Obszar ekranu z mo liwością przewijania. klawiszy Alt+Tab powoduje przełączanie pomiędzy wszystkimi
Co prawda okna zazwyczaj są prostokątne, ale w specjalistycznych aktywnymi i nieaktywnymi oknami. Porównaj z okno aktywne.
aplikacjach mo na się spotkać z oknami okrągłymi lub wielobocz-
nymi. Termin mo e oznaczać część aplikacji, taką jak przewijane okno O programie (About Box) Okno dialogowe wyświetla-
okno indeksu lub okno tekstowe, stosowane w elektronicznej wersji jące informacje na temat praw autorskich i numeru wersji apli-
kacji. W systemie Windows okno to znajduje się w menu Pomoc.
(W polskiej wersji systemu Windows często jest to pozycja menu
zawierająca nawę programu, następnie myślnik oraz słowo in-
formacje).
okno ostrzeżenia (alert box) Okno dialogowe zawierające
komunikat ostrze enia. Patrz ostrze enie.
okno potomne (child window) Okno podrzędne, tworzone
i wyświetlane z poziomu okna nadrzędnego aplikacji.
Okna kaskadowe okno przesuwne (sliding window) (1) Technika protokołu
Funkcja kaskadowo układa otwarte dokumenty komunikacyjnego, umo liwiająca przesyłanie wielu pakietów da-
w sposób pokazany na tym ekranie nych bez potwierdzenia. Obie strony połączenia śledzą, które pa-
niniejszej encyklopedii. Mo e te dotyczyć całej aplikacji zawartej kiety zostały wysłane i potwierdzone (na lewo od okna), wysłane
w oknie. Okna po raz pierwszy zostały zastosowane pod koniec i niepotwierdzone (w oknie) oraz które jeszcze nie były wysyłane
lat 60. ubiegłego wieku w laboratorium Stanford Research Labo- (na prawo od okna).
ratories (obecnie SRI). Patrz GUI. Patrz te Windows. (2) „Widok” pamięci, który mo e być błyskawicznie przenie-
(2) Zarezerwowany obszar pamięci. siony do innej lokalizacji.
(3) Okres czasu.
okno przewijalne (scrollable window) Okno, które zawiera
okno aktywne (active window) Okno, które jest w danym więcej danych ni mo e być wyświetlone w bie ącej jego wiel-
momencie na pierwszym planie. Porównaj z okno nieaktywne. kości. Zawartość takiego okna mo e być przewijana (przesuwana
w górę, w dół lub w bok) w celu wyświetlenia dalszych części doku-
okno aplikacji (application window) Prostokątny obszar ekra- mentu, obrazu czy listy elementów.
nu, w którym działa aplikacja. W graficznym interfejsie u yt-
kownika (GUI) granice okna mogą być łatwo zmniejszane lub okno rozmowy (chat window) Okno tekstowe u ywane do
zwiększane. konferencji pomiędzy dwoma u ytkownikami lub większą ich
liczbą. Patrz pokój rozmów.
okno dialogowe (dialog box) Okienko wyświetlane na ekranie
po wybraniu jakiejś opcji z menu. Zawiera informacje o bie ącym okno terminala (terminal window) Okno dialogowe, które
stanie jakiegoś zadania realizowanego przez program i związane umo liwia wysyłanie poleceń do modemu. W konfiguracji połą-
z nim opcje. Okna dialogowe mogą być małe lub du e, w zale - czeń Dial-Up Networking systemów Windows 95/98 u ytkownik
ności od ilości informacji, które muszą pomieścić. mo e wybrać opcję wyświetlania okna terminala bezpośrednio
przed lub po wybraniu numeru telefonu.
okno TV (TV in a window) Patrz karta TV.
okno wideo (video window) Niezale ne okno umieszczone
na ekranie monitora, w którym jest odtwarzana sekwencja wideo.
okno wsadowe (batch window) Czas przeznaczony na inten-
sywne operacje przetwarzania wsadowego, na przykład tworzenie
kopii zapasowej dysku.
oktet (octet) 8-bitowa jednostka zapisu informacji. Określenie
oktet jest często u ywanym synonimem słowa bajt, wykorzy-
stywanym zwłaszcza tam, gdzie trzeba podkreślić ośmiobitowy
rozmiar bajtu.
OLAP (OnLine Analytical Processing) Oprogramowanie wspoma-
gające podejmowanie decyzji, umo liwiające szybkie analizowanie
Przykładowe okno dialogowe
Jest to okno dialogowe pozwalające na wybranie czcionki. Jest ono informacji przedstawianych w postaci wielowymiarowych wido-
wyświetlane przez program Microsoft Word po wybraniu polecenia ków i struktur hierarchicznych. Narzędzia OLAP wykorzystywane
Czcionka z menu Format są na przykład do analizowania trendów sprzeda y i innych zagad-
nień finansowych. Pozwalają one zagłębić się w ogromne ilości
okno DOS-a (DOS window) Termin ten zazwyczaj odnosi się danych składających się na podsumowania sprzeda y i wyodręb-
do sesji DOS zainicjowanej pod Windows. System Windows mo e nić te produkty, które sprzedają się najlepiej.
uruchamiać programy DOS-owe na pełnym ekranie lub w skalo- Tradycyjne produkty OLAP, czyli tak zwane wielowymiarowe
walnych oknach, znanych z innych aplikacji systemu Windows. aplikacje OLAP (w skrócie MOLAP), tworzą z wyprzedzeniem
podsumowania transakcji w postaci wielowymiarowych widoków.
okno nieaktywne (inactive window) Okno na ekranie, które Zapytania w tego rodzaju bazach danych przeprowadzane są
w danym momencie nie jest wybrane. Pasek tytułu takiego okna
z bardzo du ą prędkością, poniewa dane przeszły ju proces kon-
jest przyciemniony. W systemie Windows wciśnięcie kombinacji

OLCP 542
solidacji. Narzędzia OLAP umieszczają dane w strukturach sze-
ściennych, które u ytkownicy mogą obracać. Taka forma jest
szczególnie przydatna do tworzenia zestawień finansowych.
Relacyjne narzędzia OLAP (ROLAP) wyodrębniają dane z tra-
dycyjnych relacyjnych baz danych. Wykonują one w tym celu
szereg zło onych zapytań SQL i tworzą wielowymiarowe widoki
w czasie rzeczywistym. Aplikacje ROLAP stosuje się przede wszys-
tkim tam, gdzie występują dane mające wiele ró nych atrybutów,
których nie daje się łatwo umieszczać w strukturach sześciennych.
Chodzi tu na przykład o dane na temat klientów, zawierające wiele
pól opisowych.
Określenie „bazy danych OLAP”, w skrócie DOLAP, odnosi się
do relacyjnych systemów DBMS zaprojektowanych w taki sposób,
aby mo na w nich było przechowywać struktury OLAP i prze-
prowadzać na nich obliczenia.
Z kolei oznaczenie WOLAP (Web OLAP) odnosi się do danych
OLAP, do których mo na się dostać za pośrednictwem przeglą-
darki internetowej.
OLCP (OnLine Complex Processing) Przetwarzanie zło onych Łączenie OLE
Je eli obiekt jest dołączony do dokumentu, to w dokumencie występuje
zapytań, długich transakcji oraz jednoczesnych operacji odczytu jedynie wskaźnik do zawierającego go pliku. Je eli taki obiekt ulegnie
i zapisu wykonywanych na tym samym rekordzie. Przeciwień- zmianie, będzie ona widoczna we wszystkich dokumentach, do których
stwo podejścia (OLTP), w którym rekordy uaktualniane są w bar- ten obiekt został dołączony
dziej przewidywalny sposób.
mechanizmy, takie jak OLE automation i Network OLE, które były
OLE (Object Linking and Embedding) Technologia łączenia doku- powszechnie promowane. W późniejszym okresie firma Microsoft
mentów, opracowana przez firmę Microsoft i oparta na modelu przestała u ywać terminu OLE w odniesieniu do operacji COM —
obiektowym COM (Component Object Model). OLE pozwala na obecnie dotyczy on jedynie łączenia ze sobą kilku dokumentów.
osadzanie w dokumentach (tak zwanych pojemnikach-kontenerach) Patrz COM.
obiektów takich, jak arkusze kalkulacyjne czy klipy wideo. Po
dwukrotnym kliknięciu danego obiektu uruchamiana jest „aplika- OLE Database Patrz OLE DB.
cja serwerowa”, w której został on utworzony.
OLE DB (OLE DataBase) Interfejs programistyczny zapewniający
Obiekty mo na te łączyć. W tym przypadku „pojemnik” nie
dostęp do danych, stworzony przez firmę Microsoft. Implemento-
przechowuje fizycznie dołączonego obiektu, lecz jedynie wskaźnik
wany w postaci obiektu COM, działającego na podobnej zasadzie,
do niego. Je eli obiekt ulegnie zmianie, wszystkie dokumenty,
jak sterownik ODBC, przy czym współpracuje on z danymi po-
do których był on dołączony, zostaną przy najbli szym otworze-
chodzącymi z ró nych źródeł, a nie tylko z bazami danych SQL.
niu automatycznie uaktualnione. Ka da aplikacja mo e być jed-
Aplikacje mogą wykorzystywać OLE DB do przeprowadzania
nocześnie klientem i serwerem. Patrz pakowarka obiektów.
bezpośrednich manipulacji na danych. Mogą te posługiwać się
Mechanizm OLE występował pierwotnie pod nazwą „Łączenie
nim w charakterze pośrednika między aplikacją a sterownikiem
i Osadzanie Obiektów”, jednak w wersji 2.0 zmieniono architekturę
ODBC. Istnieje te interfejs OLE DB dla OLAP, zapewniający
tego systemu i oparto go na modelu COM (Component Object Mo-
dostęp do baz danych OLAP. Microsoft opracował te tak zwane
del). Rozszerzyło to zakres zastosowań OLE. Pojawiły się nowe
obiekty danych ActiveX (ADO). Tworzą one zbiór obiektów COM,
definiujących uproszczony w stosunku do OLE DB interfejs dostępu
do danych. Patrz ODBC, DAO oraz RDO.
OLED (Organic Light Emitting Device, Organic Light Emitting
Diode). Urządzenia tego typu są te oznaczane symbolem OEL
(Organic Electroluminescent Device). Mają one postać cienkiej
kliszy emitującej światło. Zazwyczaj składają się z kilku warstw
organicznych, umieszczonych między dwiema okładkami (elektro-
dami). Do produkcji diod OLED wykorzystuje się materiały or-
gniczne o niskiej masie atomowej (diody SM-OLED) lub materiały
polimerowe (diody PLED i LEP). W przeciwieństwie do urządzeń
LCD i FED, zbudowanych z warstwowo uło onych materiałów,
diody OLED są jednolite, poniewa wszystkie warstwy są ze sobą
ściśle połączone. Innymi słowy, są one niepodzielne.
Diody tego rodzaju opracowano z myślą o ró nego rodzaju
wyświetlaczach. Pozwalają one uzyskać jasny, kolorowy obraz,
widoczny pod dość szerokim kątem, pobierają niewiele energii i —
w przeciwieństwie do układów LCD — nie wymagają podświe-
tlania. Zazwyczaj umieszcza się je na szkle, choć równie dobrze
nadaje się do tego plastyk i inne elastyczne materiały przypomina-
Osadzanie OLE
Je eli obiekt jest osadzany, to w danym dokumencie zapisywana jest jego jące klisze (jak w przypadku rozwiązania Flexible OLED firmy
kopia. Wszelkie zmiany obiektu widoczne są jedynie w tym dokumencie, Universal Display). Przewiduje się, e w przyszłości ta technologia
który go zawiera będzie miała ogromny wpływ na rynek urządzeń przenośnych.

543 On2Movie
OMI (1) Patrz Open Market.
(2) (Open Microprocessor Initiative, Brussels, Belgium) Orga-
nizacja działająca pod patronatem Komisji Europejskiej. Zajmuje
się finansowaniem projektów badawczych poświęconych tema-
tyce zaawansowanych mikrokontrolerów. W jej skład wchodzi 400
współpracujących ze sobą podmiotów.
(3) (Open Messaging Interface) Protokół przesyłania komuni-
katów opracowany przez firmę Lotus, który z czasem stał się częścią
Przekrój urządzenia OLED interfejsu VIM.
Na tym rysunku pokazano przekrój prostego urządzenia OLED.
W zale ności od zastosowanej konstrukcji u ytkownik mo e widzieć OmniPage System rozpoznawania znaków dla komputerów PC
obraz od góry, od dołu lub z obu stron (ilustracja dzięki uprzejmości i Macintosh. opracowany przez firmę ScanSoft z Los Gatos w USA
Universal Display Corporation, www.universaldisplay.com) (www.scansoft.com). Była to pierwsza aplikacja dla komputerów
osobistych potrafiąca odró nić tekst od grafiki i rozpoznająca tekst
napisany ró nymi czcionkami. Pracę nad programem rozpoczęła
firma Caere Corporation, która w roku 2000 połączyła się z firmą
ScanSoft
OMNIS 7 Środowisko tworzenia aplikacji klient-serwer, przezna-
czone dla komputerów Mac i komputerów PC z systemem Win-
dows, autorstwa firmy Blyth Software. Pakiet ten zawierał własny
moduł mened era baz danych, który mógł być wykorzystywany
lokalnie i na komputerach przenośnych. Obsługiwał on wiele ró -
norodnych baz danych. Środowisko OMNIS wyposa ało progra-
mistę w narzędzia do wizualnego tworzenia kodu i własny język
programowania czwartej generacji.
OmniTRACS System zarządzania flotą, opracowany przez firmę
QUALCOMM i opublikowany pod koniec lat osiemdziesiątych
XX wieku. Składał się z przenośnych urządzeń do łączności dwu-
kierunkowej, oprogramowania zarządzającego flotą oraz sateli-
Przyszłość tarnego systemu śledzenia pojazdów, z którego mo na było korzy-
Widoczny tu ekran OLED, wysuwany z długopisu, mo e dziś wydawać się stać za pośrednictwem centrum zarządzania siecią, mieszczącego
czystą fantazją, ale przewiduje się, e tego rodzaju produkty ju za kilka
się w San Diego w USA.
lat wejdą na rynek (ilustracja dzięki uprzejmości Universal Display
Corporation, www.universaldisplay.com)
OMR (Optical Mark Reader) Skaner odczytujący znaki rozmiesz-
OLR Patrz czytnik offline. czone w określonych miejscach na stronie. Patrz odczyt znaczników.
OLTP (OnLine Transaction Processing) Patrz przetwarzanie trans- OMT (Object Modeling Technique) Obiektowa metoda projekto-
akcyjne i OLCP. wania i prowadzenia analiz, opracowana przez Jamesa Rumbaugha.
Patrz Rational Rose.
om Jednostka oporności elektrycznej. Mówimy, e obwód elek-
tryczny ma oporność jednego oma, je eli po przyło eniu do niego OM-Transact Patrz Transact.
napięcia 1V popłynie w nim prąd o natę eniu 1A.
On2 (On2 Technologies, Nowy Jork, USA, www.on2.com) Firma
OM1 (Open MPEG-1) Interfejs programistyczny opracowany pracująca nad metodami kompresji wideo, znana z wysokiej jakości
przez Open PC MPEG Consortium z myślą o ró norodnych kodeków, charakteryzujących się bardzo niską gęstością bitową
zastosowaniach formatu MPEG-1. Definiuje on ujednolicony ze- (ang. bitrate). Przedsiębiorstwo zostało zało one w 1992 roku pod
staw poleceń, za pomocą których mo na tworzyć interaktywne nazwą The Duck Corporation. W 1999 roku połączyło się z jeszcze
gry wykorzystujące dane skompresowane algorytmem MPEG. jedną firmą, w wyniku czego powstało On2.com. Natomiast w 2001
Interfejs OM1 współpracuje z kartą RealMagic MPEG-1 firmy roku nazwę firmy zmieniono na On2 Technologies.
Sigma Design i jest faktycznym standardem przemysłowym. Jej pierwszym kodekiem był TrueMotion. Pozwalał on kompre-
sować pełnoekranowe sekwencje wideo zapisywane na płytach
OMA Patrz Object Management Architecture. CD i DVD i oferował gęstość bitową na poziomie 250 Kb/s. Obec-
nie dla komputerów pracujących pod kontrolą systemów Win-
OME (Open Messaging Environment) Otwarty system przesy- dows i Mac OS firma oferuje pakiety narzędziowe TrueMotion
łania wiadomości, opracowany przez firmę Novell. Wykorzystuje 2x (TM2X). Kodek VP3 firmy On2 został stworzony z myślą
on interfejs MAPI Microsoftu i stanowi nadzbiór systemu MHS o zastosowaniach internetowych, natomiast jego „młodszy brat”,
Novella oarz systemu wiadomości występującego w pakiecie VP4, nadaje się do wszelkich zastosowań i obsługuje gęstości
WordPerfect Office. bitowe z zakresu od 56 Kb/s do 3 Mb/s. VP4 pozwala na uzyska-
nie jakości DVD ju przy 1 Mb/s, podczas gdy format MPEG2,
OMEGAMON Rodzina programów narzędziowych firmy Candle, w którym zapisuje się filmy na płytach DVD, wymaga od 3 do 5
badających szybkość wykonywania operacji w środowisku S/390.
Mb/s. VP4 nadaje się te do internetu, gdzie ju przy 450 Kb/s
Monitorują one przetwarzanie danych przez większość systemów,
zapewnia jakość bardzo zbli oną do standardu DVD.
takich jak MVS, CICS czy DB2. OMEGAMON to pierwszy moni-
tor wydajności dla MVS pracujący w czasie rzeczywistym. On2Movie Patrz On2.
OMG Patrz Object Management Group.

ONA 544
ONA (Open Network Architecture) Rozporządzenie FCC, na nych, implementujących interfejs ACPI (Advanced Configuration
mocy którego u ytkownicy końcowi i operatorzy telekomunika- and Power Interface), u ytkownik mo e wprowadzić komputer
cyjni mają równy dostęp do podstawowych usług telefonicznych. w stan „uśpienia”, w którym nie zu ywa on prawie wcale energii
Europejskim odpowiednikiem ONA jest ONP. elektrycznej. Taki komputer mo e oczywiście zostać w ka dej
chwili „obudzony”. Patrz ACPI.
online Dostępny do natychmiastowego u ytku. Określenie to za-
zwyczaj odnosi się do bycia podłączonym do internetu lub jakiejś ontologia (ontology) Struktura systemu, jego model. Słowo to
zdalnej usługi. Je eli łączysz się przez modem, jesteś online dopiero oznacza dosłownie gałąź metafizyki, zajmującą się naturą bytu
po wybraniu numeru i zalogowaniu się do swojego dostawcy inter- i rzeczywistości. Jest to więc wyszukane określenie tego, co „jest”
netu. Wymaga to podania nazwy u ytkownika i hasła. Po wylogo- w systemie.
waniu się z sieci jesteś znów offline. Je eli natomiast masz modem
kablowy lub korzystasz z usługi DSL, jesteś online przez cały czas Onyx Rodzina superkomputerów graficznych firmy SGI (Silicon
(always on). Graphics), wykorzystujących procesory MIPS R10000. Najprostsze
„Online” są równie wszystkie te urządzenia peryferyjne (takie modele to jednoprocesorowe stacje robocze, a najbardziej zaawan-
jak terminal, drukarka itp.), które są włączone i podłączone do sowane to komputery przeznaczone do monta u w szafach przemy-
komputera. Je eli na przykład do komputera podłączony jest dysk słowych, zawierające 24 procesory. Wykorzystują one podsystem
twardy, mówimy, e on i zgromadzone na nim dane są w stanie graficzny InfiniteReality firmy SGI, przetwarzający geometrię
online. Natomiast dane zapisane na dysku kieszeniowym, który i dane o obrazie w czasie rzeczywistym.
znajduje się w szafie, to dane offline. Przełączenie drukarki w stan OO (Object Oriented) — obiektowy.
offline sprowadza się najczęściej do naciśnięcia przycisku ONLINE,
GO lub SEL. Po wykonaniu tej czynności drukarka będzie w dal- OOBE (Out Of Box Experience) Uczucia towarzyszące instalo-
szym ciągu podłączona do komputera, ale występujące w jej waniu nowego komputera lub oprogramowania.
wnętrzu układy nie będą dłu ej przyjmować danych napływających
z komputera. Ponowne naciśnięcie któregoś ze wspomnianych oobie Patrz OOBE.
przycisków przywraca urządzenie do stanu online.
W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku, uwa- OODB Patrz obiektowa baza danych.
anych w świecie komputerów za okres prehistoryczny, wszystkie OODBMS Patrz obiektowy system SZBD.
systemy dzieliły się na dwie grupy: wsadowe i online. Urządzeniami
online nazywano terminale podłączone do centralnego komputera, OOO (Optical in Optical processing Optical out) Termin odnoszący
natomiast do systemów wsadowych dane wprowadzane były się do urządzeń sieciowych, w których sygnały przetwarzane są
du ymi partiami, zapisanymi na taśmach lub kartach perforowa- w postaci optycznej, to znaczy nie są konwertowane na postać
nych. Na bazie terminu „przetwarzanie online” powstało kilka elektryczną. Przeciwieństwo OEO. Patrz przełącznik optyczny.
innych określeń, takich jak czasu rzeczywistego czy przetwarzanie
transakcyjne. Patrz równie nearline. OOOS Patrz obiektowy system operacyjny.
Chcesz zrobić wra enie na znajomych? OOP Patrz programowanie obiektowe.
Powiedz, e masz system przetwarzania transakcji w czasie rzeczy-
wistym, będący stale online (pod warunkiem, e faktycznie go
OOPL (OOP Language) Obiektowy język programowania.
masz). W dzisiejszych czasach wszelkie takie wydumane terminy OOPS (Object-Oriented Programming System) Patrz programo-
są bardzo modne, a wspomniane określenie wcią brzmi nowa- wanie obiektowe.
torsko. Uwa aj tylko, eby nie powiedzieć czegoś takiego na przy-
jęciu, bo będziesz musiał wysłuchiwać problemów, jakie Twoi OORDBMS (Object-Oriented Relational DBMS) System zarzą-
goście mają z drukarkami i „zawieszającymi się” programami. Tak dzania relacyjnymi bazami danych o cechach obiektowych.
czy inaczej, ka dy doświadczony analityk systemowy będzie umie-
rał ze śmiechu. OOSE (Object-Oriented Software Engineering) Obiektowa metoda
projektowania i analizowania systemów, opracowana przez Ivara
Jacobsena. OOSE znane jest z mo liwości projektowania na wyso-
kim poziomie abstrakcji. Patrz Rational Rose.
OOT (Object-Oriented Technology) Patrz obiekty i programowanie
obiektowe.
op code Patrz kod operacji.
op kanału (channel op) (OPerator kanału) Równie „chanop”
i „CHOP”. Osoba mająca największe przywileje w kanale IRC.
Op kanału mo e usuwać u ytkowników i nadawać innym prawo
opa kanału. Patrz IRC.
Opal Oprogramowanie firmy Computer Associates, nadające gra-
ficzną postać informacjom zwracanym przez przestarzałe mini-
komputery i systemy klasy mainframe. Wersja Opal Integrator ma
wbudowane środowisko programistyczne i obsługuje terminale
3270, 5250 oraz VT220, a tak e współpracuje z bazami danych
zgodnymi z ODBC. U ytkownicy mogą tworzyć programy metodą
OnNow Rozwiązanie pozwalające na włączanie komputerów PC „przeciągnij i upuść” lub poprzez pisanie skryptów w języku Opal-
przez zewnętrzne urządzenia. Korzystając z nowych płyt głów- Script bądź VBScript. Opal Server ustanawia sesję telnetu z mini-

545 Open Market
komputerem lub systemem mainframe, w wyniku czego otrzymy- Taką dokumentację mo e otrzymać ka dy obecny, jak równie
wane z minikomputera sformatowane odpowiednio dane mo na potencjalny klient. Opisuje ona wszystkie zagadnienia, które są
oglądać w przeglądarce internetowej lub w oprogramowaniu klienc- interesujące z punktu widzenia analityków systemowych i innych
kim Opal Player, przeznaczonym dla systemu Windows. pracowników działu technicznego. Więcej informacji na ten temat
znajdziesz pod adresem www.software.ibm.com/openblue.
oparty na hoście (host based) (1) System pozostający pod
kontrolą komputera centralnego lub głównego. Określenie „host-ba- Open Database Connectivity Patrz ODBC.
sed system” dotyczy najczęściej hierarchicznego systemu komu-
nikacyjnego, którym zarządza komputer centralny. Open Data-link Interface Patrz ODI.
(2) Dotyczy operacji wykonywanych przez oprogramowanie Open Desktop Patrz SCO OpenServer.
komputera, a nie przez urządzenie peryferyjne. Patrz drukarka
korzystająca z pamięci i procesora komputera i modem progra- Open eBook Patrz OEB.
mowy.
Open Group (The Open Group, Cambridge, USA, www.open-
oparty na mikroprocesorze (microprocessor based) Kom- group.org) Organizacja powstała w 1996 roku w wyniku połączenia
puter, którym główna jednostka obliczeniowa ma postać poje- organizacji Open Software Foundation (OSF) i X/Open. Zajmuje się
dynczego układu scalonego (mikroprocesora). promowaniem otwartych standardów. Skrzydło OSF jest odpowie-
dzialne za badania, rozwój i licencjonowanie kodu źródłowego, na-
oparty na systemie dziesiętnym (decimal based) Wy- tomiast X/Open zajmuje się certyfikacją i rejestrowaniem opra-
korzystujący dziesiętny system liczbowy. Tak projektowano na cowywanych rozwiązań.
przykład pierwsze kalkulatory. Porównaj z korzystający z syste- OSF powstała w 1988 roku jako międzynarodowa koalicja pro-
mu binarnego. Patrz te Mark I i ENIAC. ducentów i u ytkowników nowoczesnych technologii wykorzysty-
wanych w systemach otwartych, natomiast organizacja X/Open
oparty na x86 (x86 based) Termin odnosi się do komputera
została zało ona w 1984 roku i zajmuje się tworzeniem specyfi-
wyposa onego w procesor firmy Intel (486, Pentium itp.) lub jego
kacji systemów otwartych oraz badaniem zgodności gotowych
klonu, opartego na architekturze x86.
rozwiązań z tymi specyfikacjami. W imieniu całej społeczności
OPC (OpenGL Performance Characterization) Grupa robocza producentów organizacja X/Open zarządza te znakiem handlo-
w ramach GPC, zajmująca się programami testującymi wydajność wym UNIX. Ni ej wymieniono najwa niejsze produkty powstałe
systemów wykorzystujących bibliotekę OpenGL. Promuje ona pro- pod patronatem OSF.
gramy testujące Viewperf i GLperf. Autorem aplikacji Viewperf OSF/1
jest firma IBM, natomiast OPC dostarcza do niej interface. Są to
System operacyjny OSF/1 wykorzystuje jądro Mach, powstałe na
zestawy testów stworzonych na bazie ró nych aplikacji, badających
uniwersytecie Carnegie Mellon. Obsługuje symetryczne przetwa-
wydajność komputera w programach OpenGL. Test modelowania
rzanie równoległe i oferuje bezpieczeństwo na poziomie B1. Za-
i renderowania scen oparty jest na aplikacji CDRS (CDRS-03)
chowuje przy tym zgodność z systemami POSIX i XPG4 oraz
firmy PTC. Tworzenie wizualizacji testowane jest w programie
z jądrem SVID i jego rozszerzeniami. Z OSF/1 korzystają w części
Data Explorer (DX-03) firmy IBM. Test modeli 3D odbywa się
lub w całości takie firmy, jak IBM, HP, DEC czy Hitachi.
w module DesignReview (DRV-04) firmy Intergraph, natomiast
test animacji utworzony jest przy wykorzystaniu programu Advan- Motif
ced Visualizer (AWadvs-01) firm Alias i Wavefront. Ostatni test Motif jest graficznym interfejsem u ytkownika (GUI), przezna-
wizualizacji przeprowadzany jest przez aplikację Lightscape Visu- czonym dla aplikacji pracujących w dowolnym systemie operacyj-
alization System (Light-01) firmy Lightscape Technology. nym z zainstalowanym X Window Version 11. Jest to faktyczny
Program GLperf firmy OPC bada wydajność komputera w zakre- standard obowiązujący w systemach UNIX, zgodny z POSIX, ANSI
sie niskopoziomowego rysowania dwu- i trójwymiarowych pod- C oraz XPG.
stawowych kształtów geometrycznych. Uzyskane w ten sposób
rezultaty świadczą o ogólnej wydajności systemu, a nie jakiejś kon- DCE
kretnej aplikacji. Program Viewperf podaje liczbę klatek na sekun- Distributed Computing Environment jest zbiorem programów umo-
dę, natomiast GLperf informuje o liczbie figur geometrycznych, liwiających tworzenie aplikacji działających w sieciach hetero-
jakie udało się narysować w ciągu jednej sekundy. Patrz GPC. genicznych. Wykorzystuje go wiele firm i organizacji.
opcja reklamowa (opt-in) Propozycja akceptacji (zgodzenia DME
się) z wyprzedzeniem czasowym niektórych warunków lub sytuacji. Distributed Management Environment to zbiór programów, za po-
Na przykład w stosunku do kampanii reklamowych prowadzo- średnictwem których mo na zarządzać sieciami i systemami. Nie
nych poprzez e-mail oznacza to okresowe otrzymywanie infor- zdobył du ej popularności.
macji o nowościach, reklam od firmy, która nam to zaproponowała,
bądź reklam stron trzecich. W przypadku programów natomiast OPEN LOOK Graficzny interfejs u ytkownika dla systemu UNIX,
oznacza to, e mo na zrezygnować z dodatkowych opcji reklamo- opracowany przez firmę Sun i bazujący na X Window. Powszech-
wanych bądź z określonych usług — w odró nieniu od niechcia- nie stosowany przez Suna i rozpowszechniany przez firmę AT&T
nych przesyłek i reklam, czyli spamu. Patrz spamować. w czasach, gdy była ona jeszcze zaanga owana w prace nad Unik-
sem. OPEN LOOK ustąpił pola interfejsowi Motif, który stał się
opcja reklamowa e-mail (opt-in e-mail) Patrz opcja re- standardem w świecie systemów uniksowych.
klamowa.
Open Market (Open Market, Cambridge, USA, www.openmar-
Open Blueprint Architektura i jednocześnie strategia, opra- ket.com) Firma programistyczna, zało ona w 1994 roku przez
cowana przez IBM z myślą o systemach korporacyjnych. Jest to Shikara Ghosha i Davida Gifforda, specjalizująca się w handlu
rozbudowany zbiór informacji na temat integrowania rozwiązań elektronicznym w internecie. Stworzony przez nią system Tran-
mainframe, klient-serwer i sieciowych w jedno spójne środowisko. sact pozwala na składanie bezpiecznych zamówień na serwerach

Open Messaging Environment 546
WWW i płacenie za towary między innymi kartami kredytowymi konsorcjum Component Integration Labs (CI Labs). W czerwcu
i e-gotówką. Była to pierwsza firma, która udostępniła pakiet pro- 1997 organizacja ta przestała istnieć, a OpenDoc przeszło do historii.
gramowy, za pomocą którego z jednego miejsca mo na było zarzą-
dzać uwierzytelnianiem u ytkowników, poziomami dostępu oraz OpenGL (OPEN Graphics Language) Język opisu grafiki trój-
przetwarzaniem operacji finansowych na wielu serwerach naraz. wymiarowej, opracowany przez firmę SGI. OpenGL stał się fak-
Patrz cyfrowe pieniądze. tycznym standardem i został zaaprobowany przez wiele firm. Mo na
go zaimplementować w postaci rozszerzenia systemu operacyjnego.
Open Messaging Environment Patrz OME. Jest on obsługiwany przez większość stacji roboczych bazujących
na systemie typu UNIX, a tak e w komputerach wykorzystujących
Open Server Patrz SCO OpenServer. Windows i X Window. Obsługuje go równie większość zaawan-
Open Software Foundation Patrz Open Group. sowanych akceleratorów grafiki trójwymiarowej. Patrz OPC.
open source Darmowy kod źródłowy programu, udostępniany OpenLDI (OPEN LVDS Digital Interface) Interfejs dla monitorów
całemu środowisku programistów. Osoby decydujące się na taki LCD, oparty na LVDS. Jego twórcami są między innymi firmy
krok zakładają, e szersza grupa programistów jest w stanie stwo- SGI, Number Nine i National Semiconductor. Pierwszym wyko-
rzyć bardziej u yteczny i wolny od błędów produkt, przeznaczo- rzystującym go monitorem jest panel 1600SW firmy SGI, zdolny
ny dla całej społeczności u ytkowników komputerów. Uwa a się, do pracy w rozdzielczości 1600×1024 przy wyświetlaniu 16 milio-
e im więcej osób obejrzy dany kod, tym większa jest gwarancja, nów kolorów. Przewiduje się, e OpenLDI zostanie zastąpiony
e nie ma w nim błędów. Jednak firmy programistyczne niemal przez DVI. Patrz DVI, wyświetlacz płaski i LVDS.
w ogóle nie stosują takiego podejścia. Jest ono w naturalny sposób OpenMail System poczty elektronicznej dla serwerów unikso-
związane głównie z projektami open source. wych, opracowany przez firmę HP. Jest on zgodny ze standardami
Poza obietnicą lepszego kodu oprogramowanie open source daje X.400 i X.500 i współpracuje z większością popularnych progra-
u ytkownikom mo liwość zmodyfikowania tych funkcji programu, mów pocztowych uruchamianych na komputerach klienckich.
które są dla nich istotne. Nie muszą więc oni czekać, a produ-
cent programu umieści w nim (bądź nie) sugerowane funkcje. OpenMG Cyfrowy system zarządzania prawami autorskimi,
Przykładami popularnego oprogramowania typu open source są: zgodny z SDMI. Jego twórcą jest firma Sony. Po pobraniu danych
serwer stron WWW Apache, serwer poczty sendmail oraz system na twardy dysk u ytkownika nie mo na ju udostępnić ich w sieci.
operacyjny Linux. W 1998 roku udostępniono te kod źródłowy Moduł programowy odpowiadający za pobieranie i kodowanie
przeglądarki Netscape Communicator (patrz Mozilla). Więcej in- plików nazywa się OpenMG Jukebox. Obsługuje on formaty
formacji na ten temat znajdziesz pod adresem www.opensource.org. ATRAC3, WAV oraz MP3 i umo liwia przesyłanie plików do
przenośnego odtwarzacza VAIO Music Clip. Odbywa się to przy
Open System Interconnection Patrz OSI. tym w taki sposób, aby nie zostały naruszone niczyje prawa autor-
Open Transport Część systemu operacyjnego Macintosh, im- skie. Patrz DRM.
plementująca AppleTalk, TCP/IP i protokoły komunikacji szerego- OpenNT Oprogramowanie umo liwiające uruchamianie pro-
wej. Wszyscy programiści tworzący aplikacje korzystające z sieci, gramów przeznaczonych dla systemów typu UNIX w systemie
niezale nie od stosowanego mechanizmu przesyłania danych, posłu- Windows NT, autorstwa Softway Systems. Zestaw narzędzi pro-
gują się tym samym interfejsem programistycznym — Open Trans- gramistycznych, który wchodzi w jego skład, pozwala przekom-
port. Open Transport jest szerszą wersją interfejsu Transport Interface pilować aplikacje w taki sposób, aby były one zgodne ze stan-
firmy X/Open. dardami POSIX oraz X/Open i aby mo na było uruchamiać je
OpenAir Protokół dla bezprzewodowych sieci lokalnych, promo- w Windows NT.
wany przez organizację Wireless LAN Interoperability Forum OpenPIC (OPEN Programmable Interrupt Controller) Archi-
(WLIF). Wykorzystuje on interfejs FHSS i jest przystosowany tektura układów SMP, aprobowana przez firmy AMD i Cyrix, za
do pracy w paśmie 2,4 GHz, na korzystanie z którego nie potrzeba pomocą której mo liwe jest budowanie systemów przetwarzania
zezwolenia. Protokół ten oparto na architekturze RangeLAN2 równoległego wykorzystujących do 32 procesorów x86 lub Po-
firmy Proxim. Patrz RangeLAN i bezprzewodowa sieć lokalna. werPC. Patrz APIC.
OpenBSD System operacyjny typu UNIX na licencji open-source, OpenROAD Środowisko tworzenia aplikacji klient-serwer autor-
stworzony w Berkeley na Uniwersytecie Kalifornijskim. Został stwa firmy Computer Associates. Obsługuje ono najbardziej znane
on zaprojektowany w taki sposób, aby mógł pełnić rolę przemysło- bazy danych SQL, w tym Ingres. OpenROAD wywodzi się ze śro-
wego serwera internetowego obsługującego zaawansowane rozwią- dowiska Windows 4GL firmy Ingres, które obsługiwało wyłącznie
zania kryptograficzne, zabezpieczające go przed atakami hakerów. bazę Ingres. Patrz Ingres II.
OpenBSD pracuje na platformach x86, Sun, Alpha i innych. Więcej
informacji na jego temat znajdziesz pod adresem www.openbsd.org. OpenStep Obiektowe środowisko tworzenia aplikacji, rozwi-
Patrz BSD UNIX. jane przez firmę Apple i przeznaczone dla komputerów Sun, HP
oraz maszyn działających pod kontrolą systemu Windows. Pierwsza
OpenDoc Obiektowa architektura zło onych dokumentów i kom- wersja OpenStep powstała w firmie NeXT Computer i stanowiła
ponentów, opracowana przez firmę Apple w połowie lat dziewięć- część systemu operacyjnego NextStep. W późniejszym okresie czasu
dziesiątych ubiegłego wieku. Wyró niało się w niej pewien rodzaj OpenStep znalazł się w systemie Rhapsody, a w końcu trafił do
dokumentów zwanych pojemnikami (kontenerami), w których Mac OS X (pod nazwą „interfejs programistyczny Yellow Box” lub
mo na było osadzać inne dokumenty lub odnośniki do nich. Open- inaczej Cocoa). Patrz NeXT oraz Rhapsody.
Doc stanowił nadzbiór OLE, a obiekty OLE mo na było z powo-
dzeniem osadzać w dokumentach OpenDoc. Komponenty OpenDoc OpenType Technologia zapisu i generowania czcionek, opraco-
(tak zwane Live Objects) są zgodne ze specyfikacją CORBA i mogą wana przez firmy Adobe i Microsoft. Stanowi ona rozwinięcie
być wywoływane zdalnie. Architekturą OpenDoc opiekowało się formatu TrueType i przewiduje specjalne „opakowanie” na czcionki
Type 1, za sprawą którego będą one zgodne z czcionkami TT.

547 operator
W porównaniu ze stosowanymi wcześniej formatami OpenType świetlać cały czas na ekranie stronę zawierającą wiele odnośników
w szerszym stopniu obsługuje ligatury i wyszukane kształty oraz i otwierać strony, do których one prowadzą, w niezale nych „za-
upraszcza przenoszenie dokumentów między systemami Mac OS kładkach”. Do przeglądarki mo na zaimportować listę ulubionych
i Windows. Podobnie jak czcionki TrueType, czcionki OpenType stron z Netscape Navigatora i Internet Explorera.
zapisane są w pojedynczych plikach — w przeciwieństwie do
czcionek Type 1, z których ka da wymaga zastosowania dwóch
plików. Ponadto technologia OpenType jest zgodna ze standar-
dem Unicode.
OpenView Oprogramowanie do zarządzania sieciami autorstwa
firmy HP. Obsługuje ono protokoły SNMP i CMIP, a oprogra-
mowanie firm trzecich korzystające z OpenView zyskuje dostęp
do protokołów SNA i DECnet. Jest to rozwiązanie, za pomocą
którego mo na zarządzać całą siecią korporacyjną.
OpenVME System operacyjny firmy ICL, który po raz pierwszy
pojawił się w jej komputerach w 1994 roku. Były to maszyny
klasy mainframe z serii 39. Później stosowano go tak e w systemach
Trimetra. OpenVME jest otwartą wersją systemu operacyjnego
VME, w której znalazły się wszystkie interfejsy, wcześniej dostępne
jedynie w formie rozszerzeń. Ju pod koniec 1992 roku VME
osiągnął zgodność ze standardem XPG4. Patrz VME.
OpenVMS Następna wersja systemu operacyjnego VMS firmy
Compaq (dawniej Digital), zgodna z interfejsem POSIX oraz
standardem XPG3 i przeznaczona dla systemów VAX i Alpha.
Openwave (Openwave Systems, Redwood City, USA, www.open- Przeglądarka Opera
wave.com) Firma programistyczna tworząca „infrastrukturę” dla Opera pozwala powiększyć oglądaną stronę WWW od 20% do 1000%
danych przesyłanych bezprzewodowo. Jej mikroprzeglądarki (na ilustracji widzimy stronę w powiększeniu 200%)
i serwery pozwalają na odczytywanie na telefonach komórkowych
operacja blt z rozciąganiem (stretch blt) Zaawansowana
i innych urządzeniach bezprzewodowych notowań giełdowych, operacja bitblt, słu ąca do zmieniania rozmiaru obrazu wideo.
wiadomości pocztowych i innych danych pochodzących z inter- Funkcja ta zwiększa lub zmniejsza liczbę bitów danych w trakcie
netu. Firmę zało ono w 1994 roku pod nazwą Libris. Dwa lata ich kopiowania z pamięci głównej do pamięci ekranu. Patrz bitblt.
później zmieniono jej nazwę na Unwired Planet. Wtedy te uka-
zała się jej mikroprzeglądarka wykorzystująca język znaczników operacja iteracyjna (iterative operation) Operacja wyma-
HDML i przeznaczona dla urządzeń korzystających z usługi Wi- gająca sukcesywnego wykonywania instrukcji lub procesów.
reless PocketNet firmy AT&T. W 1997 roku firma Unwired
Planet (UP) zało yła — wraz z Ericssonem, Motorolą i Nokią — operacja logiczna (logic operation) Operacja analizująca
organizację Wap Forum, która przekształciła HDML w WML jedną lub kilka informacji wejściowych i generująca określony wynik
(Wireless Markup Language) i opracowała kompletny zestaw na podstawie zbioru reguł. Patrz AND-OR-NOT oraz logika Boole’a.
protokołów wykorzystywanych w transmisjach bezprzewodowych.
operacja wsadowa (batch operation) Operacja wykonywana
W 1999 roku firma ponownie zmieniła nazwę — tym razem na
jednocześnie na grupie elementów.
Phone.com. Pod koniec 2000 roku, po fuzji z Software.com, przed-
siębiorstwu nadano nazwę Openwave. Patrz Openwave Mobile operacje (operations) Patrz centrum danych.
Access Gateway, mobilna przeglądarka Openwave, WAP i T9.
operacje porządkowe (housekeeping) Zestaw instrukcji
Openwave Mobile Access Gateway Bramka WAP firmy wykonywanych na początku programu. Zapewnia zainicjowanie
Openwave, odgrywająca rolę pośrednika między serwerem WWW wszystkich liczników i znaczników oraz wykonanie podstawowych
a mikroprzeglądarką uruchamianą na kliencie. Wcześniej znana czynności przygotowujących środowisko pracy programu.
pod nazwą UP.Link Server. Obsługuje ona aplikacje WAP ope-
ratorów telekomunikacyjnych i przekłada dokumenty HTML na operacyjny magazyn danych (operational data store)
języki HDML oraz WML. Zaimplementowano w niej te mecha- Patrz ODS.
nizm „push”, za pomocą którego mo na przesyłać dane do tele-
fonów. Bramka obsługuje ponadto usługi faksowe, przy u yciu
operand Część operacji wskazująca na konkretne dane lub urzą-
dzenie peryferyjne. Na przykład w instrukcji DODAJ A do B
których twórcy aplikacji mogą przesyłać zawartość stron WWW
operandami są A i B, natomiast DODAJ jest kodem operacji. Z kolei
na wskazany przez u ytkownika numer faksu. Patrz Openwave.
w instrukcji CZYTAJ ŚCIE KA 9, SEKTOR 32 operandami są
Opera Przeglądarka internetowa dla systemów Windows, EPOC, ście ka 9 i sektor 32.
BeOs i Linux, rozwijana przez Opera Software z Oslo w Norwegii
operator (1) Osoba nadzorująca pracę komputera w centrum
(www.opera.com). Opera powstała w 1994 roku w norweskiej danych. Zarządza systemem operacyjnym, montuje napędy dys-
firmie telekomunikacyjnej Telenor, a od roku 1995 sprzedawana kowe i taśmowe i jest odpowiedzialna za umieszczanie papieru
jest jako komercyjny produkt przez firmę Opera Software. Jest to w drukarce. Operatorzy mogą te pisać skrypty w języku kontroli
produkt mający kilka unikatowych cech, takich jak szybkie ren- zadań (JCL), które definiują zadania dla komputera na ka dy
derowanie stron WWW i mo liwość ich powiększania. Ponadto dzień. Patrz cykl produkcyjny systemu oraz badania wynagrodzeń.
Opera potrafi wyświetlać kilka stron naraz bez konieczności uru- Patrz równie operator sieci.
chamiania kolejnych kopii programu. Pozwala to na przykład wy-

operator Boole’a 548
(2) W programowaniu i logice matematycznej jest to symbol & — AND
oznaczający przeprowadzenie operacji na jakiejś wartości. Patrz | — OR
operatory arytmetyczne i operator Boole’a. ^ — ró nica symetryczna (XOR)
operator Boole’a (Boolean operator) Jeden z logicznych ope- OPI (Open Prepress Interface) Otwarty interfejs przygotowania
ratorów Boole’a, na przykład AND, OR i NOT. do druku. Rozszerzenie języka PostScript, pozwalające między
innymi na wykonywanie separacji barwnych. Jego twórcą jest firma
operator dominujący (dominant carrier) Dostawca usług Aldus Corporation, przejęta przez Adobe.
telekomunikacyjnych, kontrolujący du y segment określonego rynku.
opis stanowisk (job descriptions) Poni ej znajduje się zesta-
operator logiczny (logical operator) Jeden z operatorów wienie nazw stanowisk u ywanych w niniejszej publikacji. W więk-
AND, OR lub NOT. szości przypadków więcej informacji mo na znaleźć w oddzielnych
hasłach, dotyczących poszczególnych stanowisk.
operator lokalnego dostępu (local access carrier) Patrz
LECoraz CLEC. administrator bazy danych
operator lokalny (local exchange carrier) Patrz LEC. Osoba odpowiedzialna za fizyczny projekt bazy danych i zarządza-
nie nią oraz za wybór, testowanie i implementację systemu zarzą-
operator międzycentralowy (interexchange carrier) Patrz dzania bazami danych (DBMS).
IXC. administrator sieci
operator publiczny (common carrier) Firma sterowana przez Osoba zarządzająca lokalną siecią LAN w przedsiębiorstwie. Patrz
rząd i zapewniająca publiczne usługi telekomunikacyjne, na przy- administrator sieci.
kład AT&T, MCI i Western Union. Porównaj z prywatny ope- administrator sieci WAN
rator telekomunikacyjny.
Osoba zarządzająca siecią rozległą. Patrz administrator sieci WAN.
operator relacyjny (relational operator) Symbol operacji
porównania dwóch wartości. administrator systemu (systemowy)
Osoba zarządzająca serwerem (wielodostępnym środowiskiem
Operator relacyjny Porównanie Symbol pracy wielu u ytkowników). Patrz administrator systemu.
EQ (Equal to) jest równy =
administrator WWW (Webmaster)
NE (Not equal to) jest ró ny od <> lub #
lub != Osoba odpowiedzialna za implementację serwera WWW oraz ad-
GT (Greater than) jest większy ni > ministrację tym serwerem oraz serwisem WWW. Patrz Webmaster.
GE (Greater than or equal to) jest większy lub równy >= analityk bazy danych
LT (Less than) jest mniejszy ni <
Osoba odpowiedzialna za analizowanie wymagań dotyczących
LE (Less than or equal to) jest mniejszy lub równy <=
danych w firmie, a tak e modelowanie danych i ich przepływu po-
między wydziałami.
operator sieci (network operator) Organizacja świadcząca
usługi operatora sieci przewodowej lub bezprzewodowej. Patrz analityk biznesowy
tak e administrator sieci. Osoba analizująca działanie wydziału lub jednostki funkcjonalnej.
operator wprowadzający dane (data entry operator) Patrz analityk biznesowy.
Osoba wprowadzająca dane do komputera za pomocą klawiatury analityk ds. jakości
bądź innego czytnika lub urządzenia skanującego.
Osoba odpowiedzialna za utrzymywanie wysokiej jakości opro-
operatorska centrala telefoniczna (carrier switch) Du y gramowania w organizacji. Patrz analityk QA.
system komputerowy przełączający (łączacy) rozmowy telefo- analityk EDI
niczne. Jest to typ centrali telefonicznej u ywany przez operatorów
dalekodystansowych, takich jak AT&T, MCI Worldcom i Sprint. Osoba odpowiedzialna za implementację systemów wymiany
Głównymi producentami takich central są firmy Lucent i Nortel danych w postaci elektronicznej pomiędzy firmami. Patrz ana-
Networks. Centrale te zapewniają usługi dla klientów, takie jak lityk EDI.
numery 800 i obcią anie kart kredytowych, ale nie obsługują analityk oprogramowania
lokalnych usług, takich jak przekierowania i informacja o roz-
mowie. Lokalne firmy telefoniczne korzystają z central końcowych Osoba prowadząca analizę systemów oraz oprogramowania. Patrz
i central tandemowych, ale we wszystkich tych centralach u y- analityk-programista.
wany jest dokładnie taki sam sprzęt, natomiast ró ne usługi są analityk pomocy technicznej
udostępniane przez zainstalowane oprogramowanie. Patrz prze-
Osoba świadcząca usługi pomocy technicznej we wszystkich aspek-
łącznik tandemowy i przełączalnia centrali końcowej.
tach dotyczących systemów informatycznych. Patrz analityk działu
operatory arytmetyczne (arithmetic operators) Symbole obsługi klienta.
funkcji arytmetycznych: dodawanie (+), odejmowanie (−), mno- analityk sieci przesyłania danych
enie (∗), dzielenie (/). Patrz pierwszeństwo operatorów.
Osoba odpowiedzialna za opracowywanie i utrzymywanie sieci
operatory bitowe (bitwise operators) Podstawowymi ope- przesyłania danych. Patrz datacom analyst.
ratorami bitowymi są: analityk systemowy
<< — przesunięcie w lewo Osoba odpowiedzialna za rozwój systemów informatycznych. Patrz
>> — przesunięcie w prawo analityk systemów.
~ — negacja (0 na 1; 1 na 0)

549 opis stanowisk
analityk systemów mainframe in ynier wiedzy
Osoba odpowiedzialna za projektowanie aplikacji mainframe. Patrz Osoba przekształcająca wiedzę ekspertów na postać bazy wiedzy
analityk systemów. w systemie ekspertowym. Patrz system ekspertowy.
analityk systemów telefonii kierownik ośrodka przetwarzania danych
Osoba odpowiedzialna za projektowanie systemów telefonii, włą- Osoba odpowiedzialna za działanie systemów komputerowych
czając w to centrale (PBX), interaktywną obsługę głosową (IVR), w ośrodku przetwarzania danych. Kierownikowi ośrodka przetwa-
systemy i centra typu „call centers”. rzania danych podlegają wydziały wprowadzania danych i kon-
troli danych.
analityk systemu klient-serwer
Osoba odpowiedzialna za wykonywanie analizy i projektu systemu kierownik projektu
klient-serwer. Patrz analityk systemu klient-serwer. Osoba odpowiedzialna za prowadzenie projektów informatycznych.
Patrz kierownik projektu.
audytor systemowy
Osoba przeprowadzająca kontrolę systemów informatycznych konsultant
w przedsiębiorstwie. Patrz audytor EDP i audyt EDP. Osoba pełniąca funkcję doradcy u ytkowników lub personelu tech-
nicznego. Patrz konsultant.
bibliotekarz
Osoba pracująca w bibliotece danych. Patrz biblioteka danych. menad er projektu
Osoba nadzorująca projekt jako całość oraz koordynująca wszystkie
CIO
związane z nim działania. Patrz mened er projektu.
(Chief Information Officer — główny informatyk) Pracownik
szczebla kierowniczego, odpowiedzialny za przetwarzanie infor- operator
macji w firmie. Patrz CIO. Operator w centrum przetwarzania danych. Patrz operator.
CTO operator wprowadzania danych
(Chief Technical Officer — dyrektor ds. technicznych) Pracownik Osoba odpowiedzialna za wprowadzanie danych do komputera
szczebla kierowniczego, odpowiedzialny za wszystkie sprawy tech- z klawiatury lub za pomocą skanera albo innego czytnika.
niczne w przedsiębiorstwie. Patrz te CIO.
programista
dyrektor ds. informatyki Osoba tworząca oprogramowanie (koder). Patrz programista.
Patrz CIO.
programista (analityk) mainframe
integrator systemowy Osoba odpowiedzialna za projektowanie i programowanie aplikacji
Osoba bądź organizacja tworząca systemy poprzez integrację mainframe. Typowe języki programowania u ywane w takich
ró nych rozwiązań w ramach danego projektu. Patrz integrator aplikacjach to COBOL, CICS oraz języki czwartej generacji (4GL).
systemów. Patrz analityk-programista.
In ynier programista (analityk) średniej klasy
osoba odpowiedzialna za instalację sprzętu, jego utrzymanie i na- Osoba odpowiedzialna za projektowanie i programowanie apli-
prawy. Formalny po ądany profil i zakres wiedzy takiego pracow- kacji biznesowych średniego rozmiaru. Do języków programo-
nika to elektronika, ale wielu pracowników zdobywa doświadczenie wania nale ą COBOL, RPG oraz inne języki czwartej generacji
w pracy. (4GL), zazwyczaj przeznaczone dla komputera IBM AS/400. Patrz
analityk-programista.
in ynier ds. oprogramowania
Osoba projektująca rozwiązania dotyczące oprogramowania na programista mainframe
poziomie systemów operacyjnych, baz danych itp. Patrz in ynier Osoba zajmująca się pisaniem aplikacji dla komputerów mainframe
oprogramowania. w takich językach programowania, jak COBOL, CICS oraz innych
językach czwartej generacji (4GL). Patrz programista.
in ynier ds. sieci
Osoba zajmująca się w du ej skali projektowaniem, implementacją programista systemowy
i utrzymywaniem sieci LAN i WAN. Patrz in ynier sieci. Osoba, która jest ekspertem technicznym w wybranych dziedzinach
lub posiada rozległą wiedzę w dziedzinie oprogramowania (np.
in ynier e-handlu
systemy operacyjne, sieci, bazy danych); mo e to być te osoba
Osoba odpowiedzialna za opracowywanie i utrzymywanie apli- projektująca i tworząca oprogramowanie. Patrz programista sys-
kacji e-handlu w ramach publicznej witryny WWW firmy. Patrz temów.
in ynier e-handlu.
programista systemu klient-serwer
in ynier internetu
Osoba odpowiedzialna za programowanie aplikacji o architekturze
Osoba odpowiedzialna za projektowanie i utrzymywanie infrastruk- klient-serwer. Patrz programista klient-serwer.
tury publicznej witryny WWW, sieci intranet oraz dołączonych programista średniej klasy
systemów LAN i WAN. Patrz in ynier internetu.
Osoba zajmująca się pisaniem aplikacji w takich językach progra-
in ynier systemowy mowania, jak COBOL, RPG oraz językach czwartej generacji
Odpowiedzialny za wiele zadań w instytucjach przemysłowych czy (4GL), zazwyczaj przeznaczonych dla komputerów IBM AS/400.
te o profilu handlowym. Określenie to mo e się odnosić zarówno Patrz programista.
do programisty, jak i sprzedawcy sprzętu itd. Patrz in ynier opro-
gramowania.

opłacanie rachunków 550
programista WWW nału oznacza czas, jaki zajmuje zwolnienie kanału komputerowego
Osoba tworząca oprogramowanie do serwisów WWW, specjali- w celu rozpoczęcia transmisji danych. Opóźnienie sieci oznacza
zująca się w językach stosowanych do projektowania stron WWW. odcinek czasu, kiedy pakiet jest przez chwilę zapisywany, analizo-
wany, a następnie przesyłany dalej.
Patrz programista aplikacji internetowych.
projektant systemów komputerowych opóźnienie pamięci RAM (RAM latency) Czas pomiędzy
zainicjowaniem ądania znaku z pamięci a pobraniem tego znaku.
Osoba zajmująca się projektowaniem struktury elektronicznej kom-
Je eli dane nie znajdują się w pamięci podręcznej, ich pobranie
putera. Takie osoby są in ynierami posiadającymi wykształcenie
wymaga dłu szego czasu. Patrz pamięć buforowa i opóźnienie.
w dziedzinie układów cyfrowych.
projektant WWW opóźnienie po wybraniu numeru (post dial delay) Czas,
jaki upływa od chwili wybrania ostatniej cyfry numeru telefonicz-
Osoba tworząca serwisy WWW. Patrz projektant stron interne- nego do momentu usłyszenia sygnału zajętości lub oczekiwania
towych. na podniesienie słuchawki.
projektant-specjalista ds. interfejsu u ytkownika
opóźnienie propagacji (propagation delay) Czas potrzebny
Osoba odpowiedzialna za projektowanie interfejsu u ytkownika. na przesłanie sygnału z jednego miejsca do drugiego. Opóźnienie
Patrz projektant interfejsu u ytkownika. propagacji zale y wyłącznie od odległości i od dwóch trzecich
specjalista ds. oprogramowania PC prędkości światła. Dzieje się tak dlatego, e właśnie z taką pręd-
kością przesyła się sygnały we włóknach optycznych i przewodach.
Osoba zarządzająca komputerami osobistymi — zarówno ich
Porównaj z opóźnienie przetwarzającego węzła.
oprogramowaniem, jak i osprzętem. Patrz specjalista ds. opro-
gramowania. opóźnienie przerwania (interrupt latency) Czas, jaki zajmuje
technik PC obsługa przerwania. Jest to kluczowy czynnik podczas obsługi
funkcji działających w czasie rzeczywistym, jak np. transmisja na
Osoba odpowiedzialna za utrzymanie bezawaryjnej pracy kompu- łączach telekomunikacyjnych. Patrz przepełnienie układu UART.
terów osobistych. Patrz technik komputerowy.
technik-dokumentalista opóźnienie przetwarzającego węzła (nodal processing
delay) Czas wymagany na przetworzenie pakietu przez węzeł
Osoba odpowiedzialna za tworzenie dokumentacji dotyczącej za- sieci (router, przełącznik, koncentrator itp.). Zale y od szybkości
równo rozwiązań sprzętowych, jak i programowych. urządzenia i obcią enia sieci. Porównaj z opóźnienie propagacji.
opłacanie rachunków (bill payment) Patrz EBPP i usługa opóźnienie rotacyjne (rotational delay) Ilość czasu wyma-
płatności internetowych. gana przez dysk do wykonania obrotu, po którym właściwy obszar
opłata dostępowa (access charge) Opłata, jakiej firma tele- wyrówna się z głowicą odczytująco-zapisującą.
foniczna lub dostawca usługi ąda za korzystanie z sieci. oprogramowanie (software) Instrukcje nakazujące kompute-
opłata likwidacyjna (settlement rate) Opłata pobierana przez rowi wykonywanie pewnych operacji. Ciąg instrukcji prowadzących
operatora lokalnego przy zakończeniu przychodzącej rozmowy do wykonania pewnych czynności to „program”. Dwie główne
międzynarodowej. kategorie oprogramowania to „oprogramowanie systemowe”
i „oprogramowanie aplikacyjne”. Oprogramowanie systemowe to
opornik (resistor) Element obwodu elektronicznego o charakterze programy sterujące, takie jak system operacyjny i system zarzą-
wyłącznie opornościowym. dzania bazami danych (SZBD). Oprogramowanie aplikacyjne to
programy przetwarzające dane dla potrzeb u ytkownika (obsługa
magazynu, przygotowywanie listy płac, arkusz kalkulacyjny, edytor
tekstu itp.). Patrz oprogramowanie systemowe i oprogramowanie
aplikacyjne.
Typowym błędem jest identyfikowanie „software’u” z danymi.
Ró nica między oprogramowaniem a danymi jest jednak wyraźna.
„Software” zarządza przetwarzaniem danych przez „hardware”
(sprzęt).
1RTQITCOQYCPKG LGUV WTWEJCOKCPG 
&CPG Uæ RTGVYCTCPG 
oprogramowanie aplikacyjne (application software) Po-
ni ej przedstawiamy podstawowe kategorie aplikacji (pakietów
oprogramowania).
oprogramowanie audytujące (audit software) Specjali-
zowane programy wykonujące ró ne funkcje kontrolne, na przykład
Oporniki próbkowanie bazy danych i generowanie potwierdzeń dla klientów
Współcześnie stosuje się dość du ą liczbę ró nych typów oporników.
Mogą one być równie wbudowywane w obwody układów scalonych i dostawców. Mo e znaleźć wyjątki w kategoriach i ostrzec osobę
audytującą o mo liwości wystąpienia błędu. Oprogramowanie au-
opóźnienie (latency) Czas od zainicjowania ądania danych do dytujące często zawiera język nieproceduralny, pozwalający audy-
właściwego rozpoczęcia transmisji. W przypadku dysku opóźnie- torowi opisać komputer i środowisko danych bez szczegółowego
nie oznacza czas, jaki zajmuje odnalezienie wybranego sektora programowania. Patrz audyt EDP.
i umieszczenie nad nim głowicy odczytu (zapisu). Opóźnienie ka-

551 oprogramowanie do kontroli rodzicielskiej
za krok naprzód w stosunku do typowych narzędzi wspomagania
podejmowania decyzji, poniewa ściślej integrują zapytania, rapor-
towanie, OLAP, poszukiwanie danych i funkcje hurtowni danych.
Istnieje wiele produktów szczycących się funkcjami BI, ale
wydaje się, e produkty takie powinny przedw wszystkim pozwalać
u ytkownikom na pobranie „wszystkich” potrzebnych im informacji
z wielu firmowych baz danych. Oprogramowanie BI pozwala na
przeglądanie transakcji i podsumowań — przy czym nie jest ko-
nieczna znajomość ich źródła (która baza danych, który serwer).
Wywiad gospodarczy to modne w latach 90. ubiegłego wieku
określenie systemów MIS (systemy informacji dla zarządów)
z lat 70. i DSS (systemy wspomagania decyzji) z lat 80. Imple-
mentacje MIS często nie udawały się, poniewa sprzęt nie był
dostatecznie szybki, a oprogramowanie nie dość zaawansowane.
Wyprodukowano niezliczone narzędzia DSS, EIS i OLAP, zawie-
rające coraz więcej funkcji, ale były one często rozwiązaniami
jedynie konkretnych problemów. BI zakłada większą integrację
i łatwość u ycia. Patrz portal wywiadu gospodarczego.
oprogramowanie biznesowe (business software) Opro-
gramowanie u ywane przy prowadzeniu firmy.
oprogramowanie blokujące (blocking software) Patrz
filtrowanie danych internetowych i oprogramowanie do kontroli
rodzicielskiej.
oprogramowanie bootlegowe (bootleg software) Niele-
galnie skopiowane oprogramowanie. Patrz piractwo.
oprogramowanie dla rynków poziomych (horizontal
market software) Pakiety oprogramowania, takie jak edytory
tekstu i arkusze kalkulacyjne, które stosuje się we wszystkich
gałęziach przemysłu (bankowości, ubezpieczeniach itd.). Narzędzia
tego rodzaju określa się równie często jako „productivity software”.
Porównaj z oprogramowanie dla rynku „pionowego”.
oprogramowanie dla rynku „pionowego” (vertical mar-
ket software) (vertical software) Oprogramowanie stworzone
z myślą o określonej bran y, takiej jak bankowość, ubezpiecze-
nia, komputery lub produkcja. Porównaj z oprogramowanie dla
rynków poziomych.
oprogramowanie do automatyzacji testowania (test
automation software) Oprogramowanie u ywane do testowania
nowych wersji oprogramowania, które samodzielnie wprowadza
predefiniowany zbiór poleceń i wartości.
oprogramowanie do kontroli rodzicielskiej (parental
control software) Specjalny moduł przeglądarki internetowej
bądź zewnętrzny program filtrujący, zaprojektowany w taki sposób,
aby uniemo liwić dzieciom oglądanie stron przeznaczonych tylko
dla dorosłych. Niektóre tego typu aplikacje potrafią analizować
treści dostępne na stronach WWW, podczas gdy inne opierają
się na rankingach stron lub sprawdzają wpisywane adresy URL
i porównują je z informacjami przechowywanymi w bazie zaka-
zanych stron. Są te takie, które wykorzystują wszystkie te techniki
jednocześnie. Patrz PICS oraz RSAC.
Informacje www.netparents.org
ChiBrow www.chibrow.com
Cyber Patrol www.cyberpatrol.com
CYBERsitter www.solidoak.com
Net Nanny www.netnanny.com
Net Shepherd www.netshepherd.com
Surfin’ Annette www.spycatcher.com
oprogramowanie BI (BI software) (Business Intelligence) SurfWatch www.surfwatch.com
Oprogramowanie pozwalające u ytkownikom w łatwiejszy sposób WebChaperone www.webchaperone.com
uzyskać informacje o przedsiębiorstwie. Produkty takie są uwa ane WizGuard www.wizguard.com

oprogramowanie do pracy grupowej 552
oprogramowanie do pracy grupowej (collaboration pro- aplikacji lub systemów. Patrz (integracja aplikacji) i (serwer inte-
ducts) Patrz e-mail, groupware i telekonferencja z wymianą danych. gracji). Patrz te (glue chip).
oprogramowanie do składu dokumentów (document oprogramowanie klienta (client software) Oprogramowanie
publishing software) Patrz DTP. zainstalowane na osobistym lub przenośnym komputerze u yt-
kownika. Porównaj z oprogramowanie serwerowe. Patrz te klient-
oprogramowanie do wywiadu gospodarczego (business -serwer.
intelligence software) Patrz oprogramowanie BI.
oprogramowanie klonujące (cloning software) Oprogra-
oprogramowanie do zarządzania internetem (Internet mowanie kopiujące pełny obraz dysku na inny komputer poprzez
management software) Patrz monitorowanie internetu. bezpośrednie połączenie kablowe lub sieć. Klonowanie oszczędza
czas przy konfiguracji nowych komputerów, eliminując instalację
oprogramowanie działu obsługi klienta (help desk soft- systemu operacyjnego i poszczególnych aplikacji. Patrz serwer
ware) Patrz dział obsługi klienta. obrazów.
oprogramowanie eliminujące (knockout software) Patrz oprogramowanie komercyjne (commercial software)
oprogramowanie maskujące. Oprogramowanie zaprojektowane i opracowane w celu jego po-
oprogramowanie finansowe (financial software) Szeroka wszechnej sprzeda y. Patrz pakiet oprogramowania.
kategoria oprogramowania do prowadzenia księgowości i trans- oprogramowanie komponentowe (component software)
akcji pienię nych. Funkcje oprogramowania finansowego mogą Moduły programowe, które są zaprojektowane w taki sposób,
obejmować listę płac, obsługę nale ności i płatności, księgę główną, aby mogły w czasie pracy współdziałać z innymi modułami. Kom-
arkusze kalkulacyjne, planowanie finansowe, wystawianie czeków ponenty mogą być du e lub małe. Mogą być napisane przez ró nych
i portfel papierów wartościowych. programistów z wykorzystaniem ró nych środowisk programi-
oprogramowanie formularzowe (forms software) (1) Opro- stycznych i mogą (choć nie muszą) być niezale ne od platformy.
gramowanie organizacji pracy, słu ące do tworzenia formularzy Komponenty mogą być uruchamiane na samodzielnych kompute-
ekranowych, które umo liwiają wprowadzanie danych, a tak e rach, w intranecie lub w internecie.
wyposa one w funkcje przekazywania poczty elektronicznej oraz
śledzenia ście ek dokumentów elektronicznych.
(2) Narzędzia programistyczne, w których tworzenie aplikacji
wymaga projektowania ekranowych formularzy do wprowadzania
i aktualizacji danych oraz inicjowania innych operacji. Tworzenie
formularzy wspomagają najczęściej narzędzia graficzne, umo -
liwiające rysowanie pól, przycisków i piktogramów bezpośrednio
na ekranie. Funkcje logiki biznesowej są dostępne za pośrednic-
twem menu i (lub) powiązane z polami i przyciskami odpowiednim
kodem w języku programowania trzeciej lub czwartej generacji.
oprogramowanie integracyjne (glue) Oprogramowanie,
które przeprowadza pewien rodzaj konwersji lub translacji albo
wykonuje inne procedury, umo liwiające współpracę między sys-
temami. Podstawowym przykładem mo e być zmiana formatu
danych na postać odpowiednią dla innej aplikacji. Innym przykła-
dem jest skrypt CGI, działający pomiędzy przeglądarką a bazą
danych i umo liwiający przekazywanie zapytań. Angielskie „glue”
lub „glue software” to termin o szerokim znaczeniu, dotyczący
niewielkich programów lub skryptów słu ących do integrowania
Gdzie są uruchamiane komponenty (obiekty)

553 oprogramowanie pudełkowe
Terminy komponent i obiekt są u ywane zamiennie. Architektura oprogramowanie na zamówienie (custom software)
komponentów wyrosła z technologii obiektowych, ale stopień zgod- Oprogramowanie, które jest zaprojektowane oraz stworzone przy
ności ze wszystkimi zasadami technologii obiektowej jest często uwzględnieniu potrzeb konkretnego klienta. Porównaj z pakiet
rozwa any. oprogramowania.
Architektury komponentowe mogą korzystać z modelu klient-
-komponent, w którym aplikacja kliencka jest zaprojektowana jako oprogramowanie obsługi certyfikatów (certificate au-
kontener przechowujący inne komponenty-obiekty. Kontener thority software) Oprogramowanie wykorzystywane przez centrum
klienta jest odpowiedzialny za interfejs u ytkownika i koordy- certyfikujące (CA) do obsługi certyfikatów cyfrowych. Patrz CA.
nację kliknięć myszki oraz inne dane wejściowe dla wszystkich
komponentów. W czystym modelu obiektowym nie jest wymagana oprogramowanie opłacone przez reklamodawcę (ad-
obecność kontenera. Dowolny obiekt mo e wywoływać inny obiekt, vertiser supported software) Patrz oprogramowanie wyświe-
bez wstępnie zaprojektowanej hierarchii. tlające reklamy.
Oprogramowanie komponentowe zakłada u ycie małych modu- oprogramowanie parametryzowane (parameter-driven)
łów, umo liwiających szybkie dostosowywanie aplikacji. Zamiast Oprogramowanie wymagające wprowadzenia przy jego urucha-
uruchamiać du e, bogate w funkcje aplikacje, jakie często dziś mianiu określonych wartości. Programy tego typu rozwiązują
spotykamy, u ytkownicy mają w przyszłości pracować na małych, zazwyczaj problemy, których pełny lub częściowy opis umiesz-
bardziej dopasowanych aplikacjach, wywołując dodatkowe funkcje czany jest w parametrach. Na przykład wpisanie polecenia DKQ
(komponenty) tylko w razie potrzeby. Patrz COM, JavaBeans,  mo e spowodować wczytanie programu, który obliczy
CORBA i technologia obiektowa. biorytm dla osoby urodzonej 20 czerwca 1936 roku. W tym przy-
oprogramowanie ładowane szuflą (shovelware) Du a ilość padku wprowadzenie daty urodzenia jest obligatoryjne. Oczywiście
oprogramowania dodatkowego, „upakowywanego” na dyskach CD- łatwiejsze dla u ytkownika byłoby wyświetlenie specjalnego
-ROM, a przedstawiającego niewielką wartość dla u ytkownika. okienka, w którym mo na by wprowadzić datę.
Shovelware to przede wszystkim oprogramowanie freeware, share- Aplikacje parametryczne mają być z reguły wywoływane przez
ware i public domain, które ma sprawić wra enie, dany dysk jest inne programy, a nie przez u ytkowników — stąd taka, a nie
szczególnie przydatny i wartościowy. Siedmiokrotnie większa po- inna ich budowa. Poniewa w takiej sytuacji poszczególne para-
jemność dysków DVD-ROM niewątpliwie przyczyni się do dal- metry są generowane automatycznie, mo e ich być bardzo wiele
szego „szuflowania” bezu ytecznych programów. i mogą one być niejasne dla u ytkownika — podczas gdy pro-
gramy i tak nie „odczuwają” ró nicy.
oprogramowanie maskujące (masking software) Program
umo liwiający wycięcie części obrazu. W tym celu mo e zostać oprogramowanie PD (PD software) Patrz oprogramowanie
zastosowany edytor graficzny, ale wtedy od u ytkownika wyma- public domain.
gana jest du a precyzja obrysowywania obiektu, co w przypadku oprogramowanie poziome (horizontal software) Patrz
du ego stopnia jego zło oności mo e być niemo liwe. Co prawda oprogramowanie dla rynków poziomych.
u ytkownik korzystający z oprogramowania maskującego nadal
jest zmuszony do nakreślania linii dookoła obszaru, ale nie jest ju oprogramowanie produkcyjne (manufacturing software)
wymagana tak du a dokładność, poniewa za utworzenie ka dego Poni sza lista zawiera moduły stanowiące komponenty produk-
ostatniego piksela odpowiedzialne są algorytmy programu. cyjne systemu ERP firmy Baan (BaanERP). Lista została zamiesz-
czona w tym miejscu, poniewa stanowi pełny przegląd wyma-
ganego oprogramowania.
Wspomaganie zarządzania strukturami materiałowymi
Kalkulacja kosztów
Nadzór nad zmianą procesu produkcyjnego
Zarządzanie danymi procesu produkcyjnego
Ewidencja czasu pracy
Klasyfikacja produktu
Dostosowywanie produktu
Planowanie produkcji
Bud et projektu
Zarządzanie projektem
Produkcja masowa
Planowanie kolejności operacji
Sterowanie warsztatem produkcyjnym
Narzędzia i pomoce warsztatowe
Planowanie zdolności produkcyjnych
Harmonogramowanie spływu produkcji finalnej
Planowanie potrzeb materiałowych (MRP II)
Który obraz jest oryginałem? oprogramowanie public domain (public domain software)
Po zastosowaniu programu UKO (Ultimatte KnockOut Software)
odró nienie oryginalnego tła od sztucznego jest zadaniem trudnym Oprogramowanie, którego twórca zrzekł się praw autorskich i które
do zrealizowania, poniewa aplikacja dokonuje operacji wycięcia jest udostępniane wszystkim zainteresowanym. Patrz freeware
z bardzo du ą dokładnością. Kanał alfa (widoczny na dole po prawej i shareware.
stronie) ukazuje utworzoną maskę (zdjęcie zamieszczono za zgodą
firmy Ultimatte Corporation, www.ultimatte.com) oprogramowanie pudełkowe (packaged software) Patrz
pakiet oprogramowania.

oprogramowanie rozliczeń kredytów 554
oprogramowanie rozliczeń kredytów (accounts payable
software) Oprogramowanie finansowe obsługujące przepływ środ-
ków kredytowanych u dostawców organizacji. Sumuje po yczone
kwoty, obsługuje częściowe płatności i pilnuje terminów spłat.
oprogramowanie rozliczeń wierzytelności (accounts
receivable software) Oprogramowanie finansowe obsługujące
przepływ środków po yczanych przez firmę dostawcom. Zapewnia
raportowanie historii (kolejno po yczanych kwot) kredytów, jak
równie not kredytowych i historii spłat.
oprogramowanie serwerowe (server software) Oprogra-
mowanie, które działa na serwerze i realizuje pewne usługi na rzecz
wielu u ytkowników sieci. Porównaj z oprogramowanie klienta.
Patrz klient-serwer.
oprogramowanie sieciowe (network ready) Oprogramo-
wanie stworzone z myślą o zastosowaniu w środowisku sieciowym.
Oznacza to, e w przypadku bazy danych wielu u ytkowników
mo e z niej korzystać bez występowania adnych konfliktów.
„oprogramowanie slajdowe” (slideware) Oprogramowanie,
które producent przedstawia na pokazach, dalekie od ukończenia.
Patrz vaporware.
oprogramowanie sprzętowe (firmware) Kategoria układów
pamięci, które do utrzymywania zawartości nie wymagają zasi-
lania elektrycznego. Stosowane technologie to ROM, PROM,
EPROM i EEPROM. Oprogramowanie sprzętowe niektórych urzą-
dzeń mo e być aktualizowane.
oprogramowanie systemowe (system software) Programy
słu ące do sterowania pracą komputera oraz przeznaczone do
tworzenia i uruchamiania aplikacji. Przykładami oprogramowa-
nia systemowego mogą być systemy operacyjne, monitory TP,
sieciowe systemy operacyjne i mened ery baz danych. Porównaj
z oprogramowanie aplikacyjne.
Poni szy diagram przedstawia zale ności między oprogramowa-
niem systemowym i aplikacyjnym w pamięci komputera wielou yt-
kownikowego. System operacyjny (OS), TP monitor, mened er
bazy danych i interpretator nale ą do kategorii oprogramowania
systemowego. Aplikacje oraz interakcyjne oprogramowanie do po-
bierania i modyfikowania zawartości baz danych to oprogramo-
wanie aplikacyjne.
oprogramowanie systemu (systems software) Patrz opro-
gramowanie systemowe.
oprogramowanie szpiegujące (spyware) Oprogramowanie,
które przesyła informacje o sposobie korzystania z sieci WWW
do witryny producenta. Często jest to moduł udostępnianych
bezpłatnie w sieci WWW programów. Dane są przesyłane bez
udziału u ytkownika. Umowa licencyjna, zazwyczaj akceptowana
bez czytania, mo e informować, e przesyłane informacje pozostają
anonimowe. Oznacza to, e u ytkownik nie zostaje zarejestro-
wany jako konkretna osoba; przesyłane są wyłącznie informacje
o jego czynnościach. Umo liwia to stworzenie profili u ytkowników
wykorzystywanych w marketingu. Przykładem wyniku przetwa-
rzania tego rodzaju danych mo e być konstatacja, e osoby, które
lubią witryny WWW dotyczące A, oglądają równie witryny WWW
dotyczące B.
oprogramowanie „śmietnikowe” (trashware) Oprogramo-
wanie tak źle zaprojektowane, e powinno znaleźć się w śmietniku.
oprogramowanie testów obciążenia (load testing soft-
ware) Oprogramowanie, które sprawdza zdolność systemu do dzia-
łania w warunkach du ego obcią enia. Oprogramowanie symuluje

555 oprogramowanie zwiększające produktywność
wiele transakcji lub u ytkowników komunikujących się z kom- Zdalne sterowanie nie jest tym samym, co praca jako węzeł zdal-
puterem w tym samym czasie i tworzy raporty dotyczące czasu ny. W sesji zdalnego sterowania pomiędzy komputerami przesyłane
odpowiedzi i działania systemu. są wyłącznie dane klawiatury i ekranu. Całość przetwarzania reali-
zuje komputer zdalny. Wszystkie operacje przesyłania plików ogra-
oprogramowanie transakcyjne (transactional software) niczają się do tego komputera lub do sieci lokalnej, w której on pra-
Oprogramowanie, które dba o to, aby ka da transakcja zakończyła cuje. Gdy komputer lokalny jest zdalnym węzłem odległej sieci
się uaktualnieniem wszystkich baz danych. Patrz zatwierdzanie LAN, u ytkownik jest zalogowany do tej sieci przy u yciu linii
dwufazowe i monitor TP. telefonicznej, która staje się przedłu eniem sieci lokalnej. Wszelkie
operacje komunikacyjne w trakcie sesji węzła zdalnego są reali-
oprogramowanie wieloplatformowe (multiple platforms) zowane za pośrednictwem linii telefonicznej.
Oprogramowanie działające w dwóch lub większej liczbie środo-
Przy pracy z du ymi plikami zdalne sterowanie umo liwia
wisk roboczych, które zazwyczaj są determinowane przez rodzinę
szybszą pracę ni w przypadku węzła zdalnego. Zapewnia rów-
procesorów i system operacyjny. Jeśli przykładowo istnieją wersje
nie większą swobodę korzystania z mo liwości komputera
programu dla systemu Windows i Macintosh, wtedy mówi się,
w sieci LAN. Poniewa jednak w sesji zdalnego sterowania stale
e obsługuje on wiele platform. Tego typu aplikacja jest równie
przesyłana jest zawartość ekranu, aplikacje graficzne pracują
nazywana międzyplatformową.
stosunkowo mało wydajnie. Zdalne sterowanie wymaga zazwy-
Równie program działający we wszystkich wersjach systemu
czaj większej liczby portów sieciowych ni w przypadku przy-
Windows (3.1, 95, 98 i NT) jest czasami nazywany aplikacją obsłu-
łączania węzłów zdalnych. Co więcej, komputer przyłączany
gującą wiele platform. Chocia bowiem wszystkie wersje systemu
w trybie zdalnego sterowania nie wykonuje adnych operacji
operacyjnego Windows są oparte na jednakowym rdzeniu, to jed-
przetwarzania lokalnie, co powoduje, e sesje połączeniowe
nak 32-bitowe aplikacje Windows (95, 98 i NT) nie będą działały
w systemie Windows 3.1. Z kolei wiele programów napisanych dla trwają zazwyczaj dłu ej.
systemu Windows 3.1 nie będzie za dobrze funkcjonowało w takich
systemach, jak Windows 95/98/NT. Patrz cross platform.
oprogramowanie wyświetlające reklamy (ad-supported
software) Oprogramowanie, za które płacą reklamodawcy. Jest
to bezpłatne oprogramowanie wyświetlające reklamy z sieci inter-
net. Podobnie jak shareware, programy te mo na odpłatnie zareje-
strować, eliminując reklamy, co zwalnia miejsce na ekranie. Patrz
shareware, serwer reklam i reklamy internetowe.
Pozycjonowanie reklam
Program FlexActive firmy Conducent pozwala na połączenie źródła
reklam z miejscem w aplikacji, gdzie są one wyświetlane, w tym
przypadku programem cuteFTP firmy GlobalSCAPE. FlexActive
monitoruje kliknięcia i mo e buforować reklamy, w wyniku czego są
one zmieniane nawet wtedy, gdy u ytkownik nie jest podłączony do sieci Zdalne sterowanie i współu ytkowanie aplikacji
(zrzut ekranu zamieszczony dzięki uprzejmości firmy Conducent)
Zdalne sterowanie i współu ytkowanie aplikacji to zbli one, a często
oprogramowanie z puszki (canned program) Pakiet opro- nawet to same techniki pracy. Współu ytkowanie aplikacji umo -
gramowania oferujący „sztywne” rozwiązanie problemu. Zamknięte liwia dwóm lub większej liczbie u ytkowników pracę z tą samą
(puszkowe) aplikacje biznesowe powinny być dokładnie analizo- aplikacją, działającą na jednym komputerze. Je eli oprogramowanie
wane pod kątem przydatności do danego środowiska, poniewa współu ytkowania umo liwia u ytkownikowi przejęcie kontroli
nie mogą być one zmieniane w zbyt du ym stopniu. nad systemem operacyjnym (a nie tylko pojedynczą aplikacją),
mamy do czynienia ze zdalnym sterowaniem.
oprogramowanie zdalnego dostępu (remote access
software) Patrz oprogramowanie zdalnego sterowania. oprogramowanie zindywidualizowane (customized soft-
ware) Synonim oprogramowanie na zamówienie.
oprogramowanie zdalnego sterowania (remote control
software) Instalowane na dwóch komputerach oprogramowanie, oprogramowanie zwiększające produktywność (pro-
za pomocą którego u ytkownik komputera lokalnego mo e — ductivity software) Określenie odnoszące się do edytorów tekstu,
za pośrednictwem modemu — przejąć kontrolę nad komputerem systemów zarządzania bazami danych, programów typu PIM
odległym. Dwóch u ytkowników pracuje wówczas w systemie i innych aplikacji przeznaczonych dla pojedynczego u ytkownika.
komputera odległego i widzi tę samą zawartość ekranu. Zdalne ste- Odró nia je ono od systemów informatycznych pisanych na zamó-
rowanie wykorzystuje się do przejmowania kontroli nad kompute- wienie, wykorzystywanych przez wiele osób naraz i przejmujących
rem w lokalizacji odległej, przy którym nie ma adnego u ytkow- na siebie wszystkie zadania związane z przetwarzaniem danych
nika, albo jako narzędzie pomocy technicznej i szkoleniowe. w firmie.

OPROM 556
OPROM (Option ROM) Oprogramowanie kontrolne (firmware), podczerwieni, określane równie jako „optyka bezprzewodowa”.
instalowane na kartach rozszerzeń i nadzorujące urządzenia sprzę- Optyka wolnej przestrzeniu umo liwia bardzo szybką komuni-
towe, z których mo na wczytywać system. BIOS systemowy odwo- kację „punkt-punkt” i „punkt-wiele punktów” bez konieczności
łuje się do oprogramowania OPROM, aby sprawdzić, które to urzą- pozyskiwania zezwoleń rządowych na wykorzystywanie pasma
dzenia. Patrz BBS. łączności.
Poniewa warunki pogodowe, np. mgła, mogą prowadzić do od-
opróżnianie (flush) Zapisanie zawartości bufora pamięci na bijania sygnałów, przewidziana jest mo liwość tworzenia ście ek
dysku. nadmiarowych. W takim układzie sygnał wysyłany jest do wielu
reflektorów na ró nych budynkach.
opróżnienie bufora (buffer flush) Przesłanie danych z pamięci O ile optyka wolnej przestrzeni jest obecnie technologią „ostatniej
na dysk. Gdy aplikacja zapisuje opracowywany dokument, program mili”, oczekuje się, e z czasem zacznie być stosowana na mniej-
opró nia bufor (zapisuje zawartość jednego lub większej liczby szych odległościach, w magistralach komunikacyjnych kompute-
zarezerwowanych obszarów pamięci na dysku twardym). rów i przełączników, a nawet wewnątrz układów komputera.
Opró nij sobie zimny bufor!
optymalizacja aparatu wyszukiwania (search engine
Wypróbuj to na swoich kolegach. Zimny bufor jest zarezerwowanym optimization) Projektowanie witryny WWW pod kątem jak naj-
obszarem pamięci zawierającym dane, które nie są chwilowo aktuali- większego ułatwienia poszukiwań i indeksowania stron przez aparat
zowane. Zimne bufory są opró niane co określony okres czasu. wyszukiwania. Celem jest wyświetlenie poszukiwanej przez u yt-
Co wa niejsze, określenie to brzmi dość enigmatycznie. Mo na kownika strony w grupie 10 pierwszych wyników wyszukiwania.
równie spróbować „Opró nij sobie bufor do SCSI DASD” (wy- W procesie optymalizacji uwzględnia się liczbę wystąpień słów,
mawiane „skazi dazdi”). Nale y to wypowiedzieć bez cienia uśmie- ich poło enie na stronie, znaczniki typu „meta” oraz inne słowa
chu. Je eli koledzy nie zrozumieją, o co chodzi, mo na im pole- u yte w tekście. Ró ne aparaty stosują ró ne kryteria indeksowania.
cić dobry słownik terminów komputerowych! Równie sposób pracy wyszukiwarek WWW mo e z czasem ulegać
zmianom. Dopasowanie działania tego rodzaju mechanizmów
OPS (Open Profiling Standard) Specyfikacja definiująca spo-
do wymagań szerokiego grona u ytkowników nie jest zadaniem
soby współdzielenia danych i zapewniania prywatności danym
łatwym. Yahoo! i wiele innych wyszukiwarek korzystających
u ytkownika. Za pomocą OPS mo na określić, które dane ze strony
z systemu katalogowego bazuje na indeksowaniu ręcznym. Jest
WWW mogą być pobierane przez u ytkowników i w jaki sposób
to jedna ze skuteczniejszych metod optymalizacji pracy aparatu
mogą one być później u ywane. Patrz ICE.
wyszukiwania.
Optical Storage Technology Association Patrz OSTA.
optymalizacja projektowania (design optimization) Patrz
Opti-Jack Światłowodowe złącze Fiber Jack, opracowane przez automatyczna optymalizacja projektu.
firmę Panduit Corporation z Tinley Park w USA (www.panduit.
com). Składa się ono z zatrzaskującej się wtyczki i gniazdka, do
optymalizator (optimizer) Urządzenie lub oprogramowanie
zwiększające wydajność. Patrz defragmentator i zarządzanie dyskiem.
którego doprowadzane są dwa kable światłowodowe. Złącze to
pozwala na szybkie podłączanie i odłączanie kabli światłowodo- optymalizator dysku (disk optimizer) Program narzędziowy
wych i pełnią podobną funkcję, jak złącza RJ-45. Patrz złącza defragmentujący dysk twardy. Patrz zdefragmentować (dysk).
światłowodowe.
OQL (Object Query Language) Język zapytań obsługujący zło one
typy danych, mające postać obiektów (chodzi tu o dane multime-
dialne, przestrzenne, zło one dokumenty itd.). Język ten jest nad-
zbiorem języka SQL-92. Dopuszcza te stosowanie zapytań SQL.
W takim przypadku serwer OQL zamienia obiekty na relacyjne
perspektywy.
OQL obsługuje te model obiektowy grupy OMG, pozwalający
Opti-Jack na wykonywanie zapytań na obiektach CORBA. Polecenia OQL
Za pomocą złącza Opti-Jack mo na szybko podłączać i odłączać
kable światłowodowe od ró nego rodzaju urządzeń
mo na te osadzać w hiperłączach. Są one wówczas przesyłane
przez serwer HTTP do bramki OQL, a zwracane wyniki zamieniane
option ROM Patrz OPROM. są na strony WWW.
optoelektronika (optoelectronics) Połączenie technologii OR Jedna z operacji logicznych. Je eli którykolwiek operand ma
optycznych i elektronicznych. Patrz zintegrowana optyka. wartość logiczną „prawda”, operacja OR równie zwraca wartość
prawdy. Z kolei operacja XOR zwraca wartość „prawda” wtedy,
optyczna sieć bezprzewodowa (wireless optics) Patrz gdy prawdziwy jest tylko jeden z operandów (ale nie oba). Patrz
optyka wolnej przestrzeni. AND-OR-NOT.
optyczna szafa grająca (optical jukebox) Patrz biblioteka
płyt optycznych.
optyczne rozpoznawanie znaków (optical character
recognition) Patrz OCR.
optyczne sieci bezprzewodowe (optical wireless) Patrz
optyka wolnej przestrzeni.
Oracle (Oracle Corporation, www.oracle.com) Największa na
optyka wolnej przestrzeni (free space optics) Przesyłanie świecie firma zajmująca się tworzeniem narzędzi dla programistów
sygnałów optycznych przy u yciu laserów pracujących w paśmie i systemów baz danych, zało ona w 1977 roku przez Larry’ego

557 OROM
Ellisona. Baza danych Oracle była pierwszym systemem tego typu, czego wyzwalacze i procedury przechowywane na serwerze mo na
który pozwalał na stosowanie języka SQL i był dostępny na wielu pisać bezpośrednio w Javie, a nie w PL/SQL. Aplikacje internetowe
platformach. Oracle oferuje szereg narzędzi do tworzenia apli- i procedury dotyczące bazy danych mo na pisać tak e w tym
kacji i jest głównym promotorem idei komputera sieciowego. Pod- samym języku. Co więcej, JVM pozwala te korzystać z kompo-
legająca jej firma Network Computer zajmuje się tworzeniem spe- nentów EJB (Enterprise JavaBeans), co w praktyce oznacza, e
cyfikacji komputerów sieciowych. oprócz systemu DBMS klient otrzymuje tak e serwer aplikacji.
Patrz PL/SQL.
Oracle Browser Patrz Developer/2000.
Oracle8i Appliance Ostateczna nazwa zwartego systemu opera-
Oracle Data Query Funkcje pozwalające na wykonywanie cyjnego firmy Oracle, przeznaczonego dla bazy danych Oracle8i
zapytań, dostępne w środowisku Discoverer/2000. Patrz Develo- (patrz Raw Iron).
per/2000.
Oracle9i (Oracle9i) Nowsza wersja systemu zarządzania bazą
Oracle Documents Dawna nazwa całej rodziny programów danych.
tworzonych przez Oracle, wśród których znalazł się system przesy-
łania wiadomości, tekstowa baza danych oraz system zarządzania ORB (Object Request Broker) Oprogramowanie obsługujące prze-
dokumentami. Ka dy z tych produktów oferowano później nieza- syłanie komunikatów z aplikacji (klientów) do obiektów oraz
le nie od pozostałych. wszelkie wartości zwracane przez obiekty do programów wywo-
łujących. Patrz CORBA i DCOM. Patrz równie dysk ORB.
Oracle Express Server Baza danych firmy Oracle, obsługu-
jąca wielowymiarowe perspektywy danych. Jest to produkt z kate- Orbix Oprogramowanie ORB zgodne ze standardem CORBA,
gorii OLAP, pozwalający na tworzenie perspektyw (MOLAP) opracowane przez firmę IONA Technologies z Dublina w Irlandii
lub generowanie ich bezpośrednio na postawie informacji z relacyj- (z oddziałem w Marlboro w USA). Ta zało ona w 1991 roku firma
nych baz danych (ROLAP). Oracle Express daje te u ytkownikom jest przewodniczącym OMG. Opracowany przez nią system Orbix
dostęp do danych zapisanych w arkuszach Excela. Patrz OLAP. zyskał sobie uznanie ze względu na fakt, e jest dostępny na wielu
platformach i jest ściśle zintegrowany z mechanizmem OLE.
Oracle Forms Patrz Developer/2000. OrbixWeb to wersja Orbix napisana w języku Java. Oprogramo-
wanie to jest pobierane na komputery u ytkowników w postaci
Oracle Media Server System multimedialny opracowany apletów. W wyniku tego komputery te zyskują obsługę standardu
przez firmę Oracle z myślą o interaktywnej telewizji. Działa on na
CORBA.
nCUBE, HP i innych platformach sprzętowych, natomiast opro-
gramowanie klienckie mo e działać na komputerach Mac, PC oraz ORDBMS (Object Relational DBMS) Patrz uniwersalny serwer.
przystawkach telewizyjnych. System został zaprojektowany tak,
aby mógł przechowywać i rozsyłać do abonentów (na ądanie) organiczny LED (organic LED) Patrz OLED.
ró norodne informacje tekstowe (wiadomości), obrazy oraz sekwen-
cje audio i wideo. organizer Patrz PIM oraz PDA.
Oracle Parallel Server Odmiana systemu zarządzania bazą orientacja (orientation) W typografii nazywamy tak kierunek,
danych firmy Oracle, zaprojektowana z myślą o przetwarzaniu w którym strona jest zadrukowywana. Patrz portret.
w architekturze MMP. W trybie MPP baza danych mo e być rów-
orientacja filmowa (cine-oriented) Orientacja rysunków
nocześnie przetwarzana przez wiele procesorów.
podobna do taśmy filmowej, w przypadku której górna krawędź
Oracle Rdb (Oracle Relational DataBase) Relacyjny system klatek przesuwa się prostopadle do zewnętrznego brzegu nośnika.
SZBD, działający pod kontrolą systemu operacyjnego OpenVMS Porównaj z orientacja komiksu.
na komputerach VAX i Alpha firmy Digital. Rdb został zaprojek-
orientacja komiksu (comic-strip oriented) Orientacja rysun-
towany przez firmę Digital i był powszechnie wykorzystywany
ków podobnie do komiksu; górne krawędzie klatek przesuwają
w systemach VAX. W 1994 roku przejęła go firma Oracle i wpro-
się równolegle z krawędzią filmu. Porównaj z orientacja filmowa.
wadziła w nim pewne ulepszenia.
Oracle Reports Patrz Developer/2000.
Oracle Universal Server Obiektowo-relacyjna wersja systemu
SZBD Oracle7. Obiektowo-relacyjne bazy danych przechowują
zarówno dane multimedialne, jak i tradycyjne wiersze tabel rela-
cyjnych.
Oracle8 Relacyjny system zarządzania bazami danych (DBMS)
firmy Oracle. Był to sztandarowy produkt Oracla, cechujący się
wysoką dostępnością i obsługująca mechanizm replikacji danych.
Oracle8 pracował na ponad 80 platformach, a ponadto było do-
stępnych wiele obiektowych rozszerzeń systemu. Patrz Oracle8i
i Oracle9i.
Oracle8i (Oracle8i) Odmiana systemu zarządzania bazami danych
Oracle, zawierająca rozszerzenia opracowane pod kątem internetu.
System pojawił się na rynku w 1999 roku i oferował w stosunku
do swego poprzednika większą wydajność oraz obsługę języków
OROM (Optical ROM) Optyczna technologia zapisu danych, opra-
Java i XML. Wbudowano weń JVM (interpreter Javy), w efekcie
cowana przez firmę Ioptics z Bellevue w USA, która nigdy nie

ortogonalny 558
została wprowadzona na rynek. Opracowano ją z myślą o urządze- się do interfejsu programistycznego umo liwiającego pisanie apli-
niach przenośnych. Miała zapewniać dostęp do 128 MB danych kacji korzystających z GUI.
w czasie 10 ms. Do przechowywania informacji słu yły specjalne Pierwsze wersje OS/2 przeznaczone były dla pojedynczego u yt-
„karty” o wymiarach 2,25×1,75", podłączane do komputera przez kownika i działały na komputerach 286. Firma IBM pracowała
złącze USB. Miały być one produkowane na podobnej zasadzie, nad nimi wspólnie z Microsoftem. Kolejne wersje, począwszy od
jak płyty CD. Ka da taka karta zbudowana była ze stacjonarnych 2.0, przeznaczone były dla 32-bitowych maszyn 386 i nowszych
organicznych diod LED (OLED), oświetlających 5000 „ście ek oraz były ju w całości dziełem IBM. Oto wybrane informacje na
danych”, z których ka da miała pojemność 32 kB. Patrz FMD. temat ewolucji tego systemu:
16-bitowy OS/2, wersja 1.x
Pierwsze wersje (1.0, 1.1 itd.) napisane były dla 16-bitowych kom-
puterów 286. Kompatybilność z systemem DOS ograniczała się
do pierwszych 500 kB pamięci. Wersja 1.3 (OS/2 Lite) wymagała
tylko 2 MB RAM (zamiast 4 MB) i zawierała oprogramowanie
Adobe Type Manager. Wersja Extended Edition, opracowana przez
IBM, zawierała ponadto programy Communications Manager
i Database Manager.
32-bitowy OS/2, wersja 2.x — IBM
Ta 32-bitowa wersja systemu, wprowadzona na rynek przez IBM
w kwietniu 1992 roku, była przeznaczona dla komputerów 386 i ob-
sługiwała aplikacje napisane dla DOS, Windows i OS/2. Poszcze-
gólne aplikacje mogły wymieniać się danymi przez Schowek oraz
Odczytywanie ścieżki za pośrednictwem aplikacji PM, wykorzystując protokół DDE.
Karty OROM nie miały adnych ruchomych części. Na prawej ilustracji Wersja 2.x przydzielała ka dej aplikacji wirtualną przestrzeń adre-
widać, jak światło emitowane przez diodę organiczną przechodzi przez sową o wielkości 512 MB, co pozwalało na łatwe zarządzanie
32-kilobajtową ście kę danych do soczewki dyfrakcyjnej, kierującej rozbudowanymi zadaniami.
modulowaną wiązkę światła do mechanizmu odczytującego Wersja 2.1 obsługiwała Tryb Rozszerzony Windows, w wyniku
(ilustracja dzięki uprzejmości firmy Ioptics)
czego aplikacje mogły w pełni wykorzystywać wszystkie mo li-
ortogonalny (orthogonal) „Kąt 90°”. Określenie u ywane wości Windows 3.1. Obsługiwała ona równie więcej standardów
w odniesieniu do sygnałów elektrycznych, które są przesunięte zapisu wideo i napędów CD-ROM.
względem siebie w fazie o 90 stopni. Określenie to jest tak e u y- Za łączność ze światem zewnętrznym i zarządzanie bazami
wane do określania sprzecznych ze sobą warunków i oznacza, e danych odpowiadały w systemie aplikacje Communications Ma-
oba elementy nie są wzajemnie równoległe, a sygnały nie są zsyn- nager/2 (CM/2) i Database Manager/2 (DB2/2). CM/2 zastąpił pro-
chronizowane. gram Communications Manager, który w OS/2 2.0 wchodził w skład
tak zwanych Usług Rozszerzonych.
OS Patrz system operacyjny. 32-bitowy OS/2, wersja 3 — IBM
OS 10 Patrz Mac OS X. Pod koniec 1994 roku IBM wprowadził trzecią wersję OS/2, nadając
jej nazwę OS/2 Warp. System pracował na 4 MB pamięci i za-
OS X Patrz Mac OS X. wierał wiele aplikacji, w tym program umo liwiający dostęp do
OS/2 Rodzina wielozadaniowych systemów operacyjnych dla internetu.
komputerów z procesorami x86, opracowana przez IBM. Wersja Windows NT — Microsoft
przeznaczona dla klientów nazywa się OS/2 Warp, natomiast
Ta 32-bitowa wersja OS/2, opracowana przez firmę Microsoft,
serwer nosi nazwę Warp Server for e-Business. Korzystając z ró -
miała się początkowo nazywać OS/2 Version 3.0. Jednak produ-
nych rozszerzeń OS/2, mo na w tym systemie uruchamiać pro-
cent przemianował ją na „Windows NT” i wprowadził na rynek
gramy przeznaczone dla DOS i Windows (Patrz Odin). Wersja ser-
w 1993 roku. Patrz Windows NT.
werowa zawiera dodatkowe opcje, takie jak system plików JFS,
znany z systemu operacyjnego AIX. OS/2 ma zarówno graficzny, OS/2 for Windows Specjalna edycja systemu OS/2 Version
jak i tekstowy interfejs u ytkownika. Ten ostatni przypomina 2.1, przeznaczona dla komputerów PC, na których były ju za-
MS-DOS. Patrz OS/2 Warp oraz Warp Server. instalowane systemy DOS i Windows. Kosztowała ona mniej
OS/2 nigdy nie zyskał du ej popularności na rynku. Niemniej ni pełny OS/2, poniewa nie zawierała kodu Windows. Później
jednak jest to wydajny system operacyjny, u ywany zwłaszcza została zastąpiona przez OS/2 Warp. Patrz OS/2.
w europejskim sektorze bankowym. W Stanach Zjednoczonych pod
kontrolą tego systemu pracuje wiele bankomatów. Za wyborem OS/2 PM (OS/2 Presentation Manager) Graficzny interfejs u yt-
tego systemu przemawiała przede wszystkim jego stabilność. kownika w systemie OS/2 Version 1.x. W wersji 2.0 jego nazwę
OS/2 obsługuje podwójne konfiguracje uruchomieniowe — zna- zmieniono na Workplace Shell. Patrz OS/2.
czy to, e włączając komputer, mo na wybrać, czy ma zostać uru-
chomiony OS/2 czy DOS. W systemie znalazł się tak e Adobe OS/2 Warp Wersja systemu operacyjnego OS/2 przeznaczona
Type Manager, co umo liwia wyświetlanie na ekranie czcionek dla komputerów klienckich. Obsługuje ona sieci peer-to-peer, pro-
Type 1 oraz drukowanie dokumentów PostScriptowych na drukar- gramy faksowe i telekomunikacyjne, multimedia oraz pakiet IBM
kach, które nie obsługują tego języka. Works (edytor tekstów, arkusz kalkulacyjny, baza danych i inne
Graficzny interfejs u ytkownika systemu OS/2 nosi nazwę narzędzia biurowe).
Workplace Shell i przypomina GUI Windows i MacOS. Dawniej, OS/2 Warp pojawił się na rynku pod koniec 1994 roku jako
to znaczy przed pojawieniem się wersji 2.0, nosił on nazwę Presen- wersja 3.0 systemu OS/2. Był on następcą OS/2 for Windows i OS/2
tation Manager (PM). Określenie to jest nadal stosowane i odnosi

559 oscylator kryształowy
Version 2.1; zadowalał się jedynie 8 MB pamięci, co w tamtym osadzona baza danych (embedded database) Baza danych
czasie miało du e znaczenie. wykorzystywana w urządzeniach przenośnych, np. telefonach ko-
Pierwotnie powstały dwie wersje OS/2 Warp. Jedna wymagała mórkowych lub komputerach PDA. Mo e to być oprogramowanie
wcześniejszej instalacji Windows 3.1, a druga zawierała wbudo- opracowane od podstaw do tego celu lub zubo ona wersja więk-
waną specjalną wersję tego systemu. Patrz OS/2. szego systemu zarządzania bazami danych (SZBD). Na przykład
w 1999 r. firma IBM opublikowała bazę danych DB2 Everywhere,
OS/2 Warp Connect Pierwsza wersja systemu OS/2 Warp która jest wbudowaną wersją flagowego systemu bazy danych
obsługująca sieci peer-to-peer, w których pracowały zarówno kompu- firmy IBM.
tery z OS/2, jak i maszyny z Windows. Wszystkie funkcje sieciowe
zostały z czasem przeniesione do podstawowej wersji systemu. osadzony SQL (embedded SQL) Instrukcje SQL osadzone
Patrz OS/2. w kodzie języka wysokiego poziomu, np. w kodzie C lub Pascala.
W fazie wstępnego przetwarzania kodu (prekompilacji) osadzony
OS/360 System operacyjny opracowany przez firmę IBM dla w nim kod SQL jest przekształcany na wywołania funkcji komu-
komputera System/360, wprowadzony na rynek w 1964 roku. nikujących się z systemem SZBD. Tak uzyskany kod mo na później
Później rozdzielono go na dwie wersje. Wersja OS/MFT (Multiple zoptymalizować, aby uzyskać szybsze jego działanie. W przypadku,
Fixed Transactions) obsługiwała wiele aplikacji korzystających kiedy programista z góry określa rolę zapytania i rola ta nie zmie-
z przydzielonych na stałe obszarów pamięci, natomiast OS/MVT nia się w czasie działania aplikacji, mowa o „statycznym zapytaniu
(Multiple Variable Transactions) umo liwiała uruchamianie aplikacji SQL”; je eli konstrukcja zapytania wymaga pobrania danych od
o ró nych rozmiarach. Systemy OS/MFT i OS/MVT rozszerzono u ytkownika, zapytanie nazywa się „zapytaniem dynamicznym”.
z czasem o obsługę pamięci wirtualnej i przemianowano na OS/VS1
i OS/VS2. System OS/VS2 przekształcił się następnie w MVS. osadź internet (Embed The Internet) Patrz ETI.
OS/390 Podstawowy system operacyjny wykorzystywany na Osborne I Pierwszy komputer przenośny, zaprojektowany przez
komputerach typu mainframe, produkowanych przez IBM. Po- Adama Osborne’a i zaprezentowany w 1981 roku. Był on wypo-
czątkowo nazywał się MVS/ESA. Nazwę zmieniono w 1996 roku, sa ony w napęd dyskietek i 64 kB pamięci oraz korzystał z sys-
kiedy rozszerzono go o bogaty zbiór programów narzędziowych. temu operacyjnego CP/M. Ekran CRT komputera miał przekątną
Choć w dalszym ciągu podstawowy program kontrolny OS/390 4,5" i pozwalał na wyświetlenie 40 znaków tekstu w specjalnie
określa się mianem MVS, u yteczność tego systemu została tak zmodyfikowanej wersji edytora WordStar. Cena urządzenia wyno-
rozbudowana, e powinien on być ju traktowany jak niezale ny siła 1795 dolarów i w porównaniu z cenami innych komputerów
produkt. OS/390 jest zgodny z nowszymi wersjami MVS/ESA z tamtego okresu była bardzo przystępna. Komputer wa ył 15 kg
(począwszy od 5.2.2), ale nie gwarantuje się zgodności wstecz. i wymagał zasilania prądem zmiennym, co czyniło zeń bardziej
„przenośne” ni prawdziwie mobilne rozwiązanie.
OS/400 System operacyjny stworzony dla minikomputera AS/400
firmy IBM.
OS/8 Wielozadaniowy system operacyjny dla pojedynczego u yt-
kownika, opracowany przez firmę Digital z myślą o komputerach
PDP-8. Ró ne jego odmiany działają te na komputerach DEC-
station oraz DECmate.
OS-9 System operacyjny czasu rzeczywistego, przypominający
system UNIX, stworzony przez Microware Systems Corporation
z Des Moines w USA (www.microware.com). Jest on powszechnie
stosowany w systemach osadzanych, takich jak pagery czy telefony
komórkowe. OS-9 przeznaczony jest dla procesorów Motorola
68000 i PowerPC CPU. Jego pierwsza wersja współpracowała
z procesorem 6809. Powstała te wersja tego systemu dla odtwa-
rzaczy CD-I. Patrz DAVID.
OS/9000 Przenośna wersja OS-9, napisana w C i przeznaczona
dla procesorów x86 i Motorola 68000.
Osborne I
osadzanie cienkowarstwowe (thin film deposition) Nano- Porównując ten komputer z dzisiejszymi eleganckimi laptopami, mo emy
szenie cienkiej warstwy pewnej substancji na podło e metaliczne, się śmiać, ale w tamtym okresie była to przełomowa technologia. Adam
Osborne zapoczątkował prawdziwą rewolucję (zdjęcie dzięki uprzejmości
ceramiczne lub półprzewodnikowe. Patrz napylanie katodowe.
Alfreda J. Younga)
osadzanie jonów (ion deposition) Technika drukowania wy- oscylator (oscillator) Obwód elektroniczny wykorzystywany
korzystywana w szybkich drukarkach stronicowych. Technika jest do generowania impulsów o wysokiej częstotliwości. Patrz oscylator
podobna do druku laserowego, poza tym, e zamiast u ywania kryształowy, VCO oraz zegar.
światła do tworzenia obrazu w postaci ładunku na bębnie wyko-
rzystywane są głowice drukujące, przechowujące jony. Po przy- oscylator kryształowy (crystal oscillator) Oscylator, który
ciągnięciu tonera przez jony na bębnie wzdłu bębna przesuwany u ywa kryształu kwarcu w celu wygenerowania częstotliwości.
jest papier, co powoduje utrwalanie tonera na papierze. Takie urządzenia są zazwyczaj źródłem stałej częstotliwości (np.
Jakość jest porównywalna z jakością drukarki laserowej, ale toner osiągane dokładności to 10−5 ... 10−8 itp.), ale niektóre z nich mogą
nie wnika w strukturę papieru tak głęboko, co powoduje mo liwość być kontrolowane przez zmianę napięcia w niewielkim zakresie.
łatwiejszego rozmazywania. Przeciwieństwo VCO.

oscyloskop 560
oscyloskop (oscilloscope) Przyrząd pomiarowy pokazujący na skąd przesyłane są do innego komputera, na którym wędrują
ekranie przebieg sygnałów elektrycznych (impulsów i fal). Dokonuje w odwrotnej kolejności do góry.
on pomiarów sygnałów w określonym przedziale czasu, a wyświe- W pewnym momencie większość producentów zgodziła się re-
tlane przez niego informacje mo na „zamrozić” na ekranie i poddać spektować zalecenia modelu OSI (w tej czy innej formie), ale nie
analizie. precyzował on pewnych kwestii, co zrodziło potrzebę uzupełnienia
go o niezale ne standardy. Obecnie stosuje się w zasadzie jedynie
dwa standardy zgodne z modelem OSI: X.400, odnoszący się do
poczty elektronicznej, oraz X.500, dotyczący usług katalogowych.
Natomiast sam model OSI, który miał kiedyś stać się uniwersal-
nym standardem łączności, jest dziś wykorzystywany jako wzorco-
wy model, na podstawie którego opracowuje się wszystkie inne
protokoły.
Większość systemów łączności oferuje pełną funkcjonalność
przewidzianą w modelu OSI, choć w praktyce jedna warstwa potrafi
pełnić funkcje przewidziane w modelu dla dwóch lub trzech warstw.
Patrz model OSI.
osłabienie wtrysku (injection loss) Miara osłabienia siły
sygnału w punkcie, w którym laser lub dioda LED łączy się ze świa-
tłowodem lub w którym dwa światłowody łączą się w punkcie
połączenia. Nazywane równie „stratami włączenia”. Patrz słowni-
czek techniki światłowodowej.
Korzystanie z oscyloskopu osnowa (fabric) Patrz osnowa przełączająca.
Oscyloskopy wykorzystuje się w bardzo wielu operacjach
diagnostycznych i przy wykonywaniu ró norodnych pomiarów. osnowa przełączająca (switch fabric) (1) Wewnętrzna
Ten widoczny na zdjęciu stosowany jest do testowania świe o architektura połączeniowa wykorzystywana przez urządzenie prze-
wykonanych procesorów (ilustracja dzięki uprzejmości firmy łączające, zapewniająca przekazywanie danych odbieranych przez
VLSI Technology) jeden port do innego portu.
(2) Zespół przełączników na obszarze kampusu uniwersyteckiego
oscylować (oscillate) Kołysać się w jedną i w drugą stronę, lub większego obszaru geograficznego, które stanowią infrastrukturę
między minimalną i maksymalną wartością wychylenia. Oscylacją przekazywania danych na danym terenie.
nazywamy jeden cykl, to znaczy zmianę sygnału w jednym peł-
nym okresie jego przebiegu dla danej częstotliwości. osoba pisząca (writer) Patrz koder.
OSD (1) (On-Screen Display) Wyświetlany na ekranie panel kon- osobista stacja robocza (personal workstation) Synonim
trolny, za pośrednictwem którego mo na regulować ustawienia komputer osobisty i stacja robocza.
monitora lub telewizora. Pozwala on zmieniać kontrast, jasność,
poło enie ekranu w pionie i w poziomie oraz ró ne inne parametry osobisty komunikator (personal communicator) Patrz PDA.
obrazu.
(2) (Open Software Description) Format danych słu ący do opisu OSP (Online Service Provider) Patrz usługi online.
pakietu, modułu lub komponentu programowego. OSD oparty jest OSPF (Open Shortest Path First) Protokół routingu odnajdujący
na języku XML i ułatwia rozpowszechnianie oraz uaktualnianie najlepszą ście kę, po której nale y przesyłać ruch IP w sieci TCP/IP.
oprogramowania za pośrednictwem technologii push. Po raz pierw- OSPF jest protokołem wewnętrznej bramy, zaprojektowanym
szy wykorzystano go w systemie Windows. Przewiduje się, e z myślą o systemach autonomicznych. Jest on te protokołem stanu
wkrótce znajdzie zastosowanie równie na innych platformach. łącza, generującym mniejszy ruch między routerami ni protokół
RIP (protokół wektora odległości), którego jest następcą. Patrz
OSDL (Open Source Development Lab, Portland, USA, www.os-
RIPoraz protokół routingu, protokół wyznaczania tras.
dlab.org) Organizacja powołana do ycia w 2000 roku, odgrywająca
rolę forum, na którym mogą wypowiadać się programiści zaanga o- OSS (Open Source Software) Oprogramowanie, które u ytkownik
wani w rozbudowę systemu Linux pod kątem potrzeb du ych korpo- mo e dowolnie modyfikować i rekompilować. Patrz open source.
racji. Jest ona sponsorowana przez największych producentów kom-
puterów PC i firmy zajmujące się rozwijaniem systemu Linux. OSTA (Optical Storage Technology Association, Santa Barbara,
OSDL udostępnia programistom bardzo zaawansowany sprzęt, na CA, www.osta.org) Organizacja zrzeszająca największych pro-
którym mogą oni testować swoje produkty. Patrz Linux. ducentów napędów optycznych. Jej celem jest opracowywanie stan-
dardów i promowanie nośników optycznych.
OSF Patrz Open Group.
ostatnia mila (last mile) Połączenie pomiędzy klientem a firmą
OSF/Motif Patrz Motif i Open Group. telekomunikacyjną lub operatorem kablowym. Tradycyjnie „ostatnia
mila” jest realizowana za pomocą telefonicznego kabla miedzia-
OSI (Open System Interconnection) Międzynarodowy standard nego lub kabla koncentrycznego, ale w niektórych miejscach do-
ISO, opracowany z myślą o systemach łączności. Definiuje on za-
stępne są technologie bezprzewodowe. Patrz lokalna pętla.
sady określające sposób implementacji protokołów na poziomie
siedmiu ró nych warstw (fizycznej, łącza danych, sieciowej, trans- ostrzeżenie (alert) Sygnał dźwiękowy lub wizualny, sygnali-
portowej, sesji, prezentacji, aplikacji). Sterowanie przekazywane zujący zajście zdefiniowanego zdarzenia lub wystąpienie sytuacji
jest z jednej warstwy do drugiej. Najwy szą warstwą jest warstwa błędnej. Terminy alarm i ostrze enie są często razem u ywane.
aplikacji. To z niej dane przekazywane są po kolei a na sam dół,

561 otwarta szpula
OSU (Open Source UNIX) Określenie odnoszące się do odmian
systemu UNIX rozwijanych na zasadach open source, czyli przede
wszystkim do BSD UNIX i Linuksa.
Podstawowe źródła światła
OSX Patrz Mac OS X. Światło rozproszone dochodzi
ze wszystkich kierunków, natomiast
oszacowanie zadania programistycznego (estimating światło kierunkowe i punktowe
a programming job) Najtrudniejszym zadaniem w bran y kom- dochodzi z jednego miejsca
puterowej jest oszacowanie czasu, jaki zajmie opracowanie kom- (rysunek zamieszczony dzięki
pletnego, działającego programu. Zawsze okazuje się jednak, e uprzejmości Intergraph
realizacja zadania będzie trwała dłu ej ni zakładano, a czasem Computer Systems)
wręcz nigdy się nie skończy.
Programiści nale ą do grona niepoprawnych optymistów. Je eli
nie pisali wcześniej podobnego programu za pomocą tych samych
narzędzi, nowe zadanie niewątpliwie zajmie im więcej czasu ni
się na początku zakłada. Dzieje się tak przynajmniej z jednego OT (Object Technology) Wykorzystywanie obiektów.
powodu: tworzenie aplikacji to praca twórcza. Niewa ne, jak szcze-
gółowo zaprojektowano program na papierze — w chwili, kiedy OTDR (Optical Time Domain Reflectometer) Przyrząd testowy,
zaczyna on nabierać kształtów, niedociągnięcia projektowe stają analizujący straty sygnałów we włóknach optycznych. Wykorzy-
się ewidentne. Opracowanie prawidłowego projektu to proces, który stuje się go do wykrywania awarii oraz zagięć i pętli na linii. Urzą-
składa się z kilku iteracji. dzenie to wysyła impuls świetlny i bada jego odbicie. Potrafią one
W historii znane są przypadki całkowicie niedorzecznych osza- testować linie dłu sze ni 240 kilometrów.
cowań zadań programistycznych — na przykład projekt, który
miał zająć trzy tygodnie, zajął rok, a projekt, który miał zająć rok, OTG (The OBJECTive Technology Group, Alexandria, USA,
zajął sześć lat. W celu poprawy dokładności oszacowań przed roz- www.theotg.com) Organizacja zajmująca się przetwarzaniem roz-
poczęciem programowania nale y szczegółowo zaprojektować wy- proszonym i technologiami obiektowymi, zało ona w 1994 roku.
magania funkcjonalne oraz interfejsy u ytkownika. Programiści Wspomaga społeczność opracowującą standardy obiektowe i inter-
powinni posiadać niezbędne doświadczenie, a w procesie projek- netowe oraz stanowi pomost między nią a dostawcami oprogra-
towania powinni uczestniczyć przyszli u ytkownicy oprogramo- mowania i u ytkownikami. OTG organizuje konferencje OOTS
wania. Patrz jak wybierać pracowników. (Object Oriented Technology & Symposium), skierowane do me-
diów, firm telekomunikacyjnych, instytucji finansowych i rządu
oszukańcza witryna WWW (rogue site) Witryna WWW, federalnego USA.
która ma rozpowszechnić wirusa, gromadzić adresy wykorzysty-
wane do wysyłania spamu albo słu yć do innej nielegalnej lub nie- otoczenie (ambient) Warunki panujące w otoczeniu sceny —
etycznej działalności. oświetlenie, temperatura, wilgotność.
oś x (x-axis) Patrz macierz x-y. otoczenie programowe (Program Neighborhood) Rozwią-
zanie wprowadzone przez firmę Citrix w produktach z rodziny
oś y (y-axis) Patrz macierz x-y. MetaFrame. Pozwala ono przypisywać wybrane aplikacje do po-
szczególnych u ytkowników. Patrz NFuse i Metaframe.
oś z (z-axis) Wyznacza trzeci wymiar w grafice. Szerokość jest
określana przez oś x, natomiast wysokość przez oś y. Otoczenie sieciowe (Network Neighborhood) Źródło infor-
macji na temat sieci dostępnej w systemie Windows 95/98/NT4.
ośrodek beta (beta site) Organizacja testująca wersje beta Patrz ikona Otoczenie sieciowe systemu Windows.
oprogramowania. Patrz test beta.
OTP (1) (One Time Programmable) Określenie odnoszące się
ośrodek obliczeniowy otwarty (open shop) Ośrodek z sys- do wprowadzania zawartości do układów typu ROM i EEPROM,
temem komputerowym, w którym u ytkownicy mogą na własną której nie mo na później zmienić ani usunąć.
rękę uruchamiać programy. Przeciwieństwo ośrodek obliczeniowy (2) (One Time Pad) Technika kryptograficzna, w której unika-
zamknięty. towy klucz szyfrujący generowany jest na podstawie liczby losowej.
Jest on następnie przechowywany na „inteligentnej” karcie. Patrz
ośrodek obliczeniowy zamknięty (closed shop) Ośrodek
SwapCrypt.
z systemem komputerowym, w którym korzystanie z zasobów
(3) (Open Trading Protocol) Standard handlu w internecie, gwa-
ośrodka mo liwe jest tylko za pośrednictwem uprawnionego per-
rantujący ten sam sposób dokonywania zakupów niezale nie od
sonelu. Porównaj z closed shop.
wykorzystywanego sprzętu i oprogramowania.
oświetlenie kierunkowe (directional lighting) Patrz oświe-
tlenie rozproszone. OTPROM (One Time PROM) Układ PROM, który mo na zapro-
gramować tylko jeden raz.
oświetlenie punktowe (positional lighting) Patrz oświetle-
nie rozproszone. otwarta architektura (open architecture) System, którego
specyfikacje podawane są do wiadomości publicznej w celu zachę-
oświetlenie rozproszone (ambient lighting) Światło przy- cenia producentów sprzętu do tworzenia kart rozszerzeń i innych
chodzące ze wszystkich stron. Inne ni oświetlenie kierunkowe, produktów uzupełniających. Firma Apple w du ej mierze zawdzię-
generowane przez źródło światła tworzące równoległe promienie cza swój sukces właśnie otwartej architekturze komputera Apple II.
świetlne, które nie zanikają wraz ze wzrostem odległości. Inne Taką architekturę mają równie komputery PC.
równie od oświetlenia punktowego, w którym promienie nie są
równoległe, a jego intensywność maleje wraz ze wzrostem odle- otwarta szpula (open reel) Szpula z nawiniętą taśmą magne-
głości od źródła. tyczną. Określenie to zazwyczaj odnosi się do półcalowych szpul,

otwarte magazynowanie 562
które wcią mo na jeszcze spotkać w wielu archiwach danych.
W latach pięćdziesiątych XX wieku, zanim zaczęto stosować 8-bi-
towe znaki, u ywano 7-ście kowych taśm (o siedmiu równoległych
ście kach), na których zapisywano 6-bitowe znaki oraz bit parzy-
stości. Od lat sześćdziesiątych ubiegłego stulecia stosowano ju
taśmy 9-ście kowe. Patrz półcalowa taśma magnetyczna i taśma
magnetyczna.
Sędziwa szpula
Dziś praktycznie ju nikt nie stosuje takich
szpul, ale od lat pięćdziesiątych a do lat
siedemdziesiątych XX wieku były one
popularnym nośnikiem danych. Najstarsze
napędy wymagały ręcznego nawijania
taśmy na prowadnice
otwarte magazynowanie (open storage) Systemy dyskowe
i taśmowe połączone poprzez standardowy interfejs, taki jak SCSI Uniwersalna Skrzynka odbiorcza
czy te IDE. Na tym zrzucie ekranu z Outlooka 97 pokazano mo liwości programu
w zakresie śledzenia czasu poświęcanego na realizację poszczególnych
otwarte przetwarzanie (open computing) Patrz systemy zadań. Zwróć uwagę na kolumnę ikon widoczną po lewej — za jej
otwarte. pomocą mo na się dostać do najwa niejszych funkcji programu
(zrzut ekranu dzięki uprzejmości firmy Microsoft)
otwarty kanał (open pipe) Ciągła ście ka biegnąca od nadawcy
do odbiorcy, na przykład linią dzier awioną lub w sieci stosującej owijanie końcówek (wire wrap) Starsza ju metoda wyko-
przełączanie obwodów. Dane przesyłane kanałem nie są rozbijane nywania końcówek na płytkach drukowanych. Płytki były osadzane
na pakiety. na płaskich płytach wyposa onych w metalowe występy, które
owijano przy u yciu specjalnego przyrządu. Przyrząd obcinał koniec
otwarty standard (open standard) Patrz systemy otwarte. drutu i owijał go wokół występu. Przy zastosowaniu tej metody
zostało stworzonych wiele tysięcy komponentów komputerowych.
otwieracz obudowy (case cracker) Narzędzie u ywane do Nale y dodać, e opisaną tu technikę monta u stosuję się w szcze-
otwarcia obudowy w ró nych laptopach. W pierwszych obudowach gólności do elementów nara onych na du e wibracje. Mimo i
komputerów Macintosh i w wielu obudowach laptopów wykorzy- wykonanie takiego połączenia jest dość kłopotliwe, trudność ta re-
stywane są zatrzaskowe obudowy. Podobny do szpatułki koniec kompensowana jest przez bardzo du a pewność i trwałość, co cza-
otwieracza ułatwia otwarcie zatrzasków bez ich uszkadzania. sem ma znaczenie w szczególnych lub cię kich warunkach pracy
otworzyć (open) (1) Przygotować plik dyskowy lub taśmowy danego sprzętu czy te urządzenia.
do zapisu bądź odczytu informacji. Przeciwieństwo zamknięcie.
(2) Przystosowany do współpracy z innymi produktami. Patrz
otwarta architektura i systemy otwarte.
otwór indeksowy (index hole) Niewielki otwór w dysku ela-
stycznym ze stałymi sektorami, oznaczający pierwszy sektor w ka -
dej ście ce.
OUI (Organizational Unique Identifier) Część adresu MAC iden-
tyfikująca producenta karty sieciowej. OUI zapisany jest na pierw-
szych trzech bajtach sześciobajtowego pola. Identyfikatory OUI
przyznawane są przez IEEE. Patrz warstwa MAC.
Outlook Klient poczty elektronicznej i organizer opracowany
przez Microsoft. Istnieje te jego okrojona wersja, rozpowszech-
niana z ka dą kopią systemu Windows i obsługująca jedynie pocztę
e-mail (Outlook Express). Pełna wersja zawiera organizer, kalen-
darz, listę spraw do zrobienia oraz funkcje pracy grupowej. Mo e
ona te rejestrować czas pracy nad konkretnym projektem, co przy- Owijanie końcówek
daje się przy wystawianiu rachunków. Outlook mo e pełnić rolę Technik widoczny na powy szym zdjęciu przy u yciu specjalnego
klienta programu Microsoft Exchange Server i dowolnego innego przyrządu wykonuje końcówki płytek drukowanych
(zdjęcie zamieszczono za zgodą firmy Digital Equipment Corporation)
serwera e-mail. Patrz Microsoft Office oraz Microsoft Exchange.
outsourcing Współpraca z niezale nymi konsultantami, firmami OWL (ObjectWindows Library) Biblioteka klas opracowana przez
programistycznymi i biurami pomocy technicznej oraz zlecanie firmę Borland i przeznaczona dla systemu Windows. Stanowi
im przeprowadzenia analizy systemów, stworzenia oprogramowania ona bazę, na której mo na tworzyć aplikacje C++. Jest to odpowied-
czy wykonania innych operacji w centrum danych. Patrz netsour- nik biblioteki MFC Microsoftu (Microsoft Foundation Classes
cing, ASP, SSP oraz zarządzanie wyposa eniem. Library).

563 oznaczenia statusu modemu
oznaczenia statusu modemu (modem status signals) Skrót Znaczenie
Poni sze skróty są umieszczane przy kontrolkach modemu ze- RD Receiving data (odbieranie danych)
wnętrznego w celu identyfikacji jego aktualnego statusu. W przy-
SD Transmitting (sending) data (Wysyłanie danych)
padku niektórych funkcji mo e zostać u yte nie tylko jedno
TD Transmitting data (wysyłanie danych)
oznaczenie.
TXD Transmitting (sending) data (Wysyłanie danych)
Skrót Znaczenie TM Test mode (tryb testowania)
AA Auto answer (tryb automatycznej odpowiedzi) TR Terminal ready (stan gotowości terminala)
CA Compression active (kompresja aktywna)
CD Carrier detect (detekcja nośnika)
CTR Clear to send (anulowanie operacji transmisji)
DTR Data terminal ready (terminal ready — stan gotowości terminala)
EC Error control active (kontrola błędów jest aktywna)
HS High speed (du a szybkość transmisji, zazwyczaj 4800 b/s i więcej)
LB Low battery (bateria bliska rozładowaniu)
MR Modem ready (data set ready — gotowość modemu do transmisji)
OH Off hook (rozłączenie)
PWR Power on (zasilanie jest aktywne)
Kontrolki stanu modemu
RI Ringing (odebranie połączenia)
Modemy zewnętrzne mają tą przewagę, e dysponują kontrolkami stanu,
RNG Ringing (Odebranie połączenia) które mogą okazać się przydatne w przypadku rozwiązywania problemu
RTS Request to send ( ądanie transmisji) z połączeniem
RXD Receiving data (Odbieranie danych)