Your SlideShare is downloading. ×
IDZ DO
         PRZYK£ADOWY ROZDZIA£            C++. Biblioteka
                           SPIS TRE CI   standardowa.
    ...
Spis treści




Podziękowania ...............................................................................................
4                                                                                                                         ...
SPIS TREŚCI                                                                                                               ...
6                                                                                                                         ...
SPIS TREŚCI                                                                                                               ...
8                                                                                                                         ...
SPIS TREŚCI                                                                                                               ...
10                                                                                                                        ...
SPIS TREŚCI                                                                                                               ...
10
Kontenery specjalne




Standardowa biblioteka C++ zawiera nie tylko kontenery szkieletu STL, lecz również
kontenery sł...
402                                                                             10. KONTENERY SPECJALNE




              ...
10.1. STOSY                                                                        403




                               ...
404                                                                 10. KONTENERY SPECJALNE



         // pobierz ze stos...
10.1. STOSY                                                                      405
        bool operator< (const stack<T...
406                                                                    10. KONTENERY SPECJALNE



 • Funkcja składowa w pi...
10.1. STOSY                                                                                                  407
      #in...
408                                                                  10. KONTENERY SPECJALNE



    int main()
    {
     ...
10.2. KOLEJKI                                                                               409




                      ...
410                                                                    10. KONTENERY SPECJALNE




10.2.1. Interfejs
W prz...
10.2. KOLEJKI                                                                  411

            // wstawia nowe elementy
 ...
412                                                                 10. KONTENERY SPECJALNE



Poniższa część tego podrozd...
10.2. KOLEJKI                                                                     413

      kolejnego elementu jeszcze w ...
414                                                                                      10. KONTENERY SPECJALNE



 1. Fu...
10.2. KOLEJKI                                                                                   415

            // pobier...
416                                                                            10. KONTENERY SPECJALNE



      To sa czte...
10.3. KOLEJKI PRIORYTETOWE                                                               417

    Na przykład poniższy wie...
418                                                                 10. KONTENERY SPECJALNE




10.3.2. Przykład użycia ko...
10.3. KOLEJKI PRIORYTETOWE                                                      419
     namespace std {
        template ...
C++. Biblioteka standardowa. Podręcznik programisty
C++. Biblioteka standardowa. Podręcznik programisty
C++. Biblioteka standardowa. Podręcznik programisty
C++. Biblioteka standardowa. Podręcznik programisty
C++. Biblioteka standardowa. Podręcznik programisty
C++. Biblioteka standardowa. Podręcznik programisty
C++. Biblioteka standardowa. Podręcznik programisty
C++. Biblioteka standardowa. Podręcznik programisty
C++. Biblioteka standardowa. Podręcznik programisty
C++. Biblioteka standardowa. Podręcznik programisty
C++. Biblioteka standardowa. Podręcznik programisty
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

C++. Biblioteka standardowa. Podręcznik programisty

1,319

Published on

>> Możesz kupić komplet w niższej cenie!

Biblioteka standardowa C++ to zestaw klas oraz interfejsów znacznie rozszerzających język C++. Nie jest ona jednak łatwa do przyswojenia. W celu pełnego wykorzystania udostępnianych przez nią komponentów oraz skorzystania z jej możliwości, konieczne jest odwołanie się do materiałów zawierających nieco więcej informacji niż tylko listę klas oraz zawartych w nich funkcji.

Książka &amp;#8222;C++. Biblioteka standardowa. Podręcznik programisty&amp;#8221; dostarcza wyczerpującej dokumentacji każdego z komponentów biblioteki, jak również przystępnych wyjaśnień złożonych zagadnień; prezentuje praktyczne szczegóły programowania, niezbędne do skutecznego zastosowania omawianej biblioteki w praktyce. Znajdziesz w niej również liczne przykłady działającego kodu źródłowego.

Książka &amp;#8222;C++. Biblioteka standardowa. Podręcznik programisty&amp;#8221; opisuje aktualną wersję biblioteki standardowej C++, w tym jej najnowsze elementy dołączone do pełnego standardu języka ANSI/ISO C++. Opis skoncentrowany jest na standardowej bibliotece wzorców STL (ang. Standard Template Library), kontenerach, iteratorach, obiektach funkcyjnych oraz algorytmach STL. W książce tej znajdziesz również szczegółowy opis kontenerów specjalnych, łańcuchów znakowych, klas numerycznych, zagadnienia lokalizacji programów oraz omówienie biblioteki IOStream. Każdy z komponentów został dokładnie przedstawiony wraz z opisem jego przeznaczenia oraz założeń projektowych, przykładami, czyhającymi pułapkami, jak również definicją udostępnianych przez niego klas oraz funkcji.

Omówione w książce zagadnienia to między innymi:

* Krótkie wprowadzenie do C++ i biblioteki standardowej
* Standardowa biblioteka wzorców
* Kontenery STL
* Obiekty funkcyjne STL
* Algorytmy STL
* Kontenery specjalne: stosy, kolejki, klasa bitset
* Łańcuchy
* Kontenery numeryczne
* Operacje wejścia-wyjścia z wykorzystaniem klas strumieniowych
* Funkcje służące umiędzynarodowieniu aplikacji
* Alokatory

&amp;#8222;C++. Biblioteka standardowa. Podręcznik programisty&amp;#8221; stanowi wyczerpującą, szczegółową, przystępnie napisaną oraz praktyczną książkę. Tworzy ona materiał referencyjny C++, do którego będziesz stale powracać.

Nicolai M. Josuttis jest niezależnym konsultantem technicznym, projektującym oprogramowanie obiektowe dla firm telekomunikacyjnych, transportowych, instytucji finansowych oraz przemysłu. Jest on aktywnym członkiem Komitetu Standaryzującego C++, grupy roboczej opracowującej bibliotekę oraz partnerem w System Bauhaus, niemieckiej grupie zrzeszającej uznanych ekspertów w dziedzinie programowania obiektowego. Nicolai M. Josuttis jest autorem kilku książek dotyczących programowania obiektowego oraz C++.

Published in: Technology, Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,319
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "C++. Biblioteka standardowa. Podręcznik programisty"

  1. 1. IDZ DO PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ C++. Biblioteka SPIS TRE CI standardowa. Podrêcznik programisty KATALOG KSI¥¯EK Autor: Nicolai M. Josuttis T³umaczenie: Przemys³aw Steæ (rozdz. 1 – 9), KATALOG ONLINE Rafa³ Szpoton (rozdz. 10 – 15) ISBN: 83-7361-144-4 ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG Tytu³ orygina³u: The C++ Standard Library: A Tutorial and Referencee Format: B5, stron: 726 TWÓJ KOSZYK Biblioteka standardowa C++ to zestaw klas oraz interfejsów znacznie rozszerzaj¹cych DODAJ DO KOSZYKA jêzyk C++. Nie jest ona jednak ³atwa do przyswojenia. W celu pe³nego wykorzystania udostêpnianych przez ni¹ komponentów oraz skorzystania z jej mo¿liwo ci, konieczne jest odwo³anie siê do materia³ów zawieraj¹cych nieco wiêcej informacji ni¿ tylko listê CENNIK I INFORMACJE klas oraz zawartych w nich funkcji. Ksi¹¿ka „C++. Biblioteka standardowa. Podrêcznik programisty” dostarcza ZAMÓW INFORMACJE wyczerpuj¹cej dokumentacji ka¿dego z komponentów biblioteki, jak równie¿ O NOWO CIACH przystêpnych wyja nieñ z³o¿onych zagadnieñ; prezentuje praktyczne szczegó³y programowania, niezbêdne do skutecznego zastosowania omawianej biblioteki ZAMÓW CENNIK w praktyce. Znajdziesz w niej równie¿ liczne przyk³ady dzia³aj¹cego kodu ród³owego. Ksi¹¿ka „C++. Biblioteka standardowa. Podrêcznik programisty” opisuje aktualn¹ wersjê biblioteki standardowej C++, w tym jej najnowsze elementy do³¹czone do CZYTELNIA pe³nego standardu jêzyka ANSI/ISO C++. Opis skoncentrowany jest na standardowej bibliotece wzorców STL (ang. Standard Template Library), kontenerach, iteratorach, FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE obiektach funkcyjnych oraz algorytmach STL. W ksi¹¿ce tej znajdziesz równie¿ szczegó³owy opis kontenerów specjalnych, ³añcuchów znakowych, klas numerycznych, zagadnienia lokalizacji programów oraz omówienie biblioteki IOStream. Ka¿dy z komponentów zosta³ dok³adnie przedstawiony wraz z opisem jego przeznaczenia oraz za³o¿eñ projektowych, przyk³adami, czyhaj¹cymi pu³apkami, jak równie¿ definicj¹ udostêpnianych przez niego klas oraz funkcji. Omówione w ksi¹¿ce zagadnienia to miêdzy innymi: • Krótkie wprowadzenie do C++ i biblioteki standardowej • Standardowa biblioteka wzorców • Kontenery STL • Obiekty funkcyjne STL Wydawnictwo Helion • Algorytmy STL ul. Chopina 6 • Kontenery specjalne: stosy, kolejki, klasa bitset 44-100 Gliwice • £añcuchy tel. (32)230-98-63 • Kontenery numeryczne e-mail: helion@helion.pl • Operacje wej cia-wyj cia z wykorzystaniem klas strumieniowych • Funkcje s³u¿¹ce umiêdzynarodowieniu aplikacji • Alokatory „C++. Biblioteka standardowa. Podrêcznik programisty” stanowi wyczerpuj¹c¹, szczegó³ow¹, przystêpnie napisan¹ oraz praktyczn¹ ksi¹¿kê. Tworzy ona materia³ referencyjny C++, do którego bêdziesz stale powracaæ.
  2. 2. Spis treści Podziękowania ....................................................................................................13 Przedmowa ..........................................................................................................15 1 O książce ..............................................................................................................17 1.1. Dlaczego powstała ta książka? ......................................................................................................... 17 1.2. Co należy wiedzieć przed przystąpieniem do lektury tej książki? ............................................ 18 1.3. Styl i struktura książki ....................................................................................................................... 18 1.4. Jak czytać tę książkę? ......................................................................................................................... 21 1.5. Stan obecny .......................................................................................................................................... 21 1.6. Przykładowy kod i dodatkowe informacje .................................................................................... 22 2 Wprowadzenie do języka C++ i biblioteki standardowej............................23 2.1. Historia ................................................................................................................................................. 23 2.2. Nowe możliwości języka ................................................................................................................... 25 2.2.1. Wzorce.................................................................................................................................... 25 2.2.2. Jawna inicjalizacja typów podstawowych........................................................................ 30 2.2.3. Obsługa wyjątków ............................................................................................................... 30 2.2.4. Przestrzenie nazw ................................................................................................................ 32 2.2.5. Typ bool ................................................................................................................................. 33 2.2.6. Słowo kluczowe explicit...................................................................................................... 34 2.2.7. Nowe operatory konwersji typu........................................................................................ 35 2.2.8. Inicjalizacja stałych składowych statycznych .................................................................. 36 2.2.9. Definicja funkcji main() ....................................................................................................... 36 2.3. Złożoność algorytmów a notacja O ................................................................................................. 37
  3. 3. 4 SPIS TREŚCI 3 Pojęcia ogólne ......................................................................................................39 3.1. Przestrzeń nazw std ........................................................................................................................... 39 3.2. Pliki nagłówkowe ............................................................................................................................... 40 3.3. Obsługa błędów i wyjątków ............................................................................................................. 42 3.3.1. Standardowe klasy wyjątków ............................................................................................ 42 3.3.2. Składowe klas wyjątków..................................................................................................... 45 3.3.3. Zgłaszanie wyjątków standardowych .............................................................................. 46 3.3.4. Tworzenie klas pochodnych standardowych klas wyjątków ...................................... 46 3.4. Alokatory ............................................................................................................................................. 48 4 Narzędzia .............................................................................................................49 4.1. Pary ....................................................................................................................................................... 49 4.1.1. Wygodna funkcja make_pair() ............................................................................................... 51 4.1.2. Przykłady użycia par ............................................................................................................... 53 4.2. Klasa auto_ptr ..................................................................................................................................... 53 4.2.1. Motywacja klasy auto_ptr................................................................................................... 53 4.2.2. Przenoszenie własności w przypadku klasy auto_ptr ................................................... 55 4.2.3. Wskaźniki auto_ptr jako składowe ................................................................................... 59 4.2.4. Niewłaściwe użycie wskaźników auto_ptr...................................................................... 61 4.2.5. Przykłady zastosowania typu auto_ptr ............................................................................ 62 4.2.6. Klasa auto_ptr w szczegółach ............................................................................................ 64 4.3. Ograniczenia liczbowe ....................................................................................................................... 71 4.4. Funkcje pomocnicze ........................................................................................................................... 77 4.4.1. Obliczanie wartości minimalnej oraz maksymalnej ....................................................... 77 4.4.2. Zamiana dwóch wartości .................................................................................................... 78 4.5. Dodatkowe operatory porównania.................................................................................................. 79 4.6. Pliki nagłówkowe <cstddef> oraz <cstdlib>.................................................................................. 81 4.6.1. Definicje w pliku <cstddef>................................................................................................ 81 4.6.2. Definicje w pliku <cstdlib>................................................................................................. 82 5 Standardowa biblioteka wzorców (STL).........................................................83 5.1. Składniki biblioteki STL..................................................................................................................... 83 5.2. Kontenery............................................................................................................................................. 85 5.2.1. Kontenery sekwencyjne....................................................................................................... 86 5.2.2. Kontenery asocjacyjne ......................................................................................................... 91 5.2.3. Adaptatory kontenerów ...................................................................................................... 92 5.3. Iteratory ................................................................................................................................................ 93 5.3.1. Przykłady użycia kontenerów asocjacyjnych .................................................................. 96 5.3.2. Kategorie iteratorów .......................................................................................................... 102 5.4. Algorytmy .......................................................................................................................................... 103 5.4.1. Zakresy................................................................................................................................. 105 5.4.2. Obsługa wielu zakresów ................................................................................................... 110
  4. 4. SPIS TREŚCI 5 5.5. Adaptatory iteratorów ..................................................................................................................... 112 5.5.1. Iteratory wstawiające ......................................................................................................... 112 5.5.2. Iteratory strumieniowe...................................................................................................... 114 5.5.3. Iteratory odwrotne ............................................................................................................. 116 5.6. Algorytmy modyfikujące................................................................................................................. 118 5.6.1. Usuwanie elementów ........................................................................................................ 118 5.6.2. Algorytmy modyfikujące a kontenery asocjacyjne ....................................................... 121 5.6.3. Algorytmy a funkcje składowe ........................................................................................ 123 5.7. Funkcje ogólne definiowane przez użytkownika........................................................................ 124 5.8. Funkcje jako argumenty algorytmów............................................................................................ 125 5.8.1. Przykłady użycia funkcji jako argumentów algorytmów .......................................... 125 5.8.2. Predykaty............................................................................................................................. 126 5.9. Obiekty funkcyjne............................................................................................................................. 129 5.9.1. Czym są obiekty funkcyjne?............................................................................................. 129 5.9.2. Predefiniowane obiekty funkcyjne .................................................................................. 135 5.10. Elementy kontenerów ...................................................................................................................... 138 5.10.1. Wymagania wobec elementów kontenerów.................................................................. 138 5.10.2. Semantyka wartości a semantyka referencji .................................................................. 139 5.11. Obsługa błędów i wyjątków wewnątrz biblioteki STL............................................................... 140 5.11.1. Obsługa błędów.................................................................................................................. 141 5.11.2. Obsługa wyjątków ............................................................................................................. 143 5.12. Rozbudowa biblioteki STL .............................................................................................................. 145 6 Kontenery STL...................................................................................................147 6.1. Wspólne cechy i operacje kontenerów .......................................................................................... 148 6.1.1. Wspólne cechy kontenerów.............................................................................................. 148 6.1.2. Wspólne operacje kontenerów ......................................................................................... 148 6.2. Wektory .............................................................................................................................................. 151 6.2.1. Możliwości wektorów ....................................................................................................... 152 6.2.2. Operacje na wektorach ...................................................................................................... 154 6.2.3. Używanie wektorów jako zwykłych tablic .................................................................... 158 6.2.4. Obsługa wyjątków ............................................................................................................. 159 6.2.5. Przykłady użycia wektorów............................................................................................. 160 6.2.6. Klasa vector<bool> ............................................................................................................ 161 6.3. Kolejki o dwóch końcach................................................................................................................. 163 6.3.1. Możliwości kolejek deque................................................................................................. 164 6.3.2. Operacje na kolejkach deque ............................................................................................ 165 6.3.3. Obsługa wyjątków ............................................................................................................. 166 6.3.4. Przykłady użycia kolejek deque ...................................................................................... 167 6.4. Listy..................................................................................................................................................... 168 6.4.1. Możliwości list .................................................................................................................... 169 6.4.2. Operacje na listach ............................................................................................................. 170 6.4.3. Obsługa wyjątków ............................................................................................................. 174 6.4.4. Przykłady użycia list.......................................................................................................... 175 6.5. Zbiory i wielozbiory ......................................................................................................................... 176 6.5.1. Możliwości zbiorów i wielozbiorów ............................................................................... 178 6.5.2. Operacje na zbiorach i wielozbiorach ............................................................................. 179 6.5.3. Obsługa wyjątków ............................................................................................................. 187
  5. 5. 6 SPIS TREŚCI 6.5.4. Przykłady użycia zbiorów i wielozbiorów .................................................................... 187 6.5.5. Przykład określania kryterium sortowania podczas wykonywania.......................... 191 6.6. Mapy oraz multimapy ..................................................................................................................... 193 6.6.1. Możliwości map oraz multimap ...................................................................................... 194 6.6.2. Operacje na mapach oraz multimapach ......................................................................... 195 6.6.3. Zastosowanie map jako tablic asocjacyjnych ................................................................. 204 6.6.4. Obsługa wyjątków ............................................................................................................. 206 6.6.5. Przykłady użycia map i multimap .................................................................................. 206 6.6.6. Przykład z mapami, łańcuchami oraz definiowaniem kryterium sortowania podczas wykonywania ...................................................................................................... 210 6.7. Inne kontenery STL .......................................................................................................................... 212 6.7.1. Łańcuchy jako kontenery STL .......................................................................................... 213 6.7.2. Zwykłe tablice jako kontenery STL ................................................................................. 214 6.7.3. Tablice mieszające .............................................................................................................. 216 6.8. Implementacja semantyki referencji .............................................................................................. 217 6.9. Kiedy stosować poszczególne kontenery ..................................................................................... 220 6.10. Typy kontenerowe i ich składowe w szczegółach ........................................................................ 223 6.10.1. Definicje typów................................................................................................................... 224 6.10.2. Operacje tworzenia, kopiowania i niszczenia................................................................ 225 6.10.3. Operacje niemodyfikujące................................................................................................. 227 6.10.4. Operacje przypisania ......................................................................................................... 230 6.10.5. Bezpośredni dostęp do elementów ................................................................................. 231 6.10.6. Operacje generujące iteratory........................................................................................... 233 6.10.7. Wstawianie i usuwanie elementów................................................................................. 234 6.10.8. Specjalne funkcje składowe list........................................................................................ 239 6.10.9. Obsługa alokatorów........................................................................................................... 241 6.10.10. Omówienie obsługi wyjątków w kontenerach STL...................................................... 242 7 Iteratory STL ......................................................................................................245 7.1. Pliki nagłówkowe iteratorów.......................................................................................................... 245 7.2. Kategorie iteratorów......................................................................................................................... 245 7.2.1. Iteratory wejściowe ............................................................................................................ 246 7.2.2. Iteratory wyjściowe............................................................................................................ 247 7.2.3. Iteratory postępujące ......................................................................................................... 248 7.2.4. Iteratory dwukierunkowe ................................................................................................. 249 7.2.5. Iteratory dostępu swobodnego ........................................................................................ 249 7.2.6. Problem z inkrementacją i dekrementacją iteratorów wektorów.............................. 252 7.3. Pomocnicze funkcje iteratorów ...................................................................................................... 253 7.3.1. Przesuwanie iteratorów za pomocą funkcji advance() ................................................ 253 7.3.2. Obliczanie odległości pomiędzy iteratorami za pomocą funkcji distance() ............. 254 7.3.3. Zamiana wartości iteratorów za pomocą funkcji iter_swap().................................... 256 7.4. Adaptatory iteratorów ..................................................................................................................... 257 7.4.1. Iteratory odwrotne ............................................................................................................. 257 7.4.2. Iteratory wstawiające ......................................................................................................... 262 7.4.3. Iteratory strumieniowe...................................................................................................... 268 7.5. Cechy iteratorów............................................................................................................................... 273 7.5.1. Definiowanie funkcji ogólnych dla iteratorów.............................................................. 275 7.5.2. Iteratory definiowane przez użytkownika..................................................................... 277
  6. 6. SPIS TREŚCI 7 8 Obiekty funkcyjne STL.....................................................................................281 8.1. Pojęcie obiektów funkcyjnych......................................................................................................... 281 8.1.1. Obiekty funkcyjne jako kryteria sortowania.................................................................. 282 8.1.2. Obiekty funkcyjne ze stanem wewnętrznym ................................................................ 283 8.1.3. Wartość zwracana algorytmu for_each()........................................................................ 287 8.1.4. Predykaty a obiekty funkcyjne......................................................................................... 288 8.2. Predefiniowane obiekty funkcyjne................................................................................................. 291 8.2.1. Adaptatory funkcji ............................................................................................................. 291 8.2.2. Adaptatory funkcji składowych....................................................................................... 293 8.2.3. Adaptatory zwykłych funkcji........................................................................................... 295 8.2.4. Obiekty funkcyjne definiowane przez użytkownika dostosowane do adaptatorów funkcji ..................................................................................................... 296 8.3. Dodatkowe złożeniowe obiekty funkcyjne................................................................................... 298 8.3.1. Jednoargumentowe złożeniowe adaptatory obiektów funkcyjnych ........................ 299 8.3.2. Dwuargumentowe złożeniowe adaptatory obiektów funkcyjnych.......................... 302 9 Algorytmy STL..................................................................................................305 9.1. Pliki nagłówkowe algorytmów ...................................................................................................... 305 9.2. Przegląd algorytmów....................................................................................................................... 306 9.2.1. Krótkie wprowadzenie ...................................................................................................... 306 9.2.2. Klasyfikacja algorytmów................................................................................................... 307 9.3. Funkcje pomocnicze ......................................................................................................................... 316 9.4. Algorytm for_each() ......................................................................................................................... 318 9.5. Algorytmy niemodyfikujące ........................................................................................................... 320 9.5.1. Zliczanie elementów .......................................................................................................... 321 9.5.2. Wartość minimalna i maksymalna .................................................................................. 322 9.5.3. Wyszukiwanie elementów................................................................................................ 324 9.5.4. Porównywanie zakresów .................................................................................................. 335 9.6. Algorytmy modyfikujące................................................................................................................. 340 9.6.1. Kopiowanie elementów..................................................................................................... 341 9.6.2. Przekształcenia i kombinacje elementów ....................................................................... 344 9.6.3. Wymienianie elementów................................................................................................... 347 9.6.4. Przypisywanie nowych wartości ..................................................................................... 348 9.6.5. Zastępowanie elementów ................................................................................................. 350 9.7. Algorytmy usuwające ...................................................................................................................... 353 9.7.1. Usuwanie określonych wartości ...................................................................................... 353 9.7.2. Usuwanie powtórzeń......................................................................................................... 356 9.8. Algorytmy mutujące......................................................................................................................... 360 9.8.1. Odwracanie kolejności elementów .................................................................................. 360 9.8.2. Przesunięcia cykliczne elementów .................................................................................. 361 9.8.3. Permutacje elementów ...................................................................................................... 363 9.8.4. Tasowanie elementów ....................................................................................................... 365 9.8.5. Przenoszenie elementów na początek ............................................................................ 367 9.9. Algorytmy sortujące ......................................................................................................................... 368 9.9.1. Sortowanie wszystkich elementów ................................................................................. 369 9.9.2. Sortowanie częściowe ........................................................................................................ 371
  7. 7. 8 SPIS TREŚCI 9.9.3. Sortowanie według n-tego elementu .............................................................................. 374 9.9.4. Algorytmy stogowe ........................................................................................................... 375 9.10. Algorytmy przeznaczone dla zakresów posortowanych ........................................................... 378 9.10.1. Wyszukiwanie elementów................................................................................................ 379 9.10.2. Scalanie elementów............................................................................................................ 385 9.11. Algorytmy numeryczne................................................................................................................... 393 9.11.1. Obliczanie wartości ............................................................................................................ 393 9.11.2. Konwersje wartości względnych i bezwzględnych ...................................................... 397 10 Kontenery specjalne..........................................................................................401 10.1. Stosy .................................................................................................................................................... 401 10.1.1. Interfejs................................................................................................................................. 403 10.1.2. Przykład użycia stosów..................................................................................................... 403 10.1.3. Klasa stack<> w szczegółach............................................................................................ 404 10.1.4. Klasa stosu definiowanego przez użytkownika............................................................ 406 10.2. Kolejki ................................................................................................................................................. 408 10.2.1. Interfejs................................................................................................................................. 410 10.2.2. Przykład użycia kolejek..................................................................................................... 410 10.2.3. Klasa queue<> w szczegółach.......................................................................................... 411 10.2.4. Klasa kolejki definiowanej przez użytkownika............................................................. 413 10.3. Kolejki priorytetowe......................................................................................................................... 416 10.3.1. Interfejs................................................................................................................................. 417 10.3.2. Przykład użycia kolejek priorytetowych ........................................................................ 418 10.3.3. Klasa priority_queue<> w szczegółach .......................................................................... 418 10.4. Kontener bitset .................................................................................................................................. 421 10.4.1. Przykłady użycia kontenerów bitset............................................................................... 422 10.4.2. Szczegółowy opis klasy bitset .......................................................................................... 424 11 Łańcuchy ............................................................................................................431 11.1. Motywacja .......................................................................................................................................... 431 11.1.1. Przykład pierwszy: Pobieranie tymczasowej nazwy pliku........................................ 432 11.1.2. Przykład drugi: Pobieranie słów i wypisywanie ich w odwrotnej kolejności ........ 437 11.2. Opis klas reprezentujących łańcuchy znakowe ........................................................................... 440 11.2.1. Typy łańcuchów znakowych............................................................................................ 440 11.2.2. Przegląd funkcji składowych ........................................................................................... 441 11.2.3. Konstruktory oraz destruktory ........................................................................................ 443 11.2.4. Łańcuchy znakowe zwykłe oraz języka C ..................................................................... 444 11.2.5. Rozmiar oraz pojemność................................................................................................... 446 11.2.6. Dostęp do elementów ........................................................................................................ 448 11.2.7. Porównania ......................................................................................................................... 449 11.2.8. Modyfikatory ...................................................................................................................... 450 11.2.9. Konkatenacja łańcuchów znakowych oraz ich fragmentów ...................................... 453 11.2.10. Operatory wejścia-wyjścia ................................................................................................ 454 11.2.11. Poszukiwanie oraz odnajdywanie łańcuchów znakowych........................................ 455 11.2.12. Wartość npos....................................................................................................................... 457 11.2.13. Obsługa iteratorów w przypadku łańcuchów znakowych ........................................ 458
  8. 8. SPIS TREŚCI 9 11.2.14. Obsługa standardów narodowych .................................................................................. 464 11.2.15. Wydajność ........................................................................................................................... 466 11.2.16. Łańcuchy znakowe a wektory.......................................................................................... 466 11.3. Klasa string w szczegółach.............................................................................................................. 467 11.3.1. Definicje typu oraz wartości statyczne ........................................................................... 467 11.3.2. Funkcje składowe służące do tworzenia, kopiowania oraz usuwania łańcuchów znakowych ...................................................................................................... 469 11.3.3. Funkcje dotyczące rozmiaru oraz pojemności............................................................... 470 11.3.4. Porównania ......................................................................................................................... 471 11.3.5. Dostęp do znaków ............................................................................................................. 473 11.3.6. Tworzenie łańcuchów znakowych języka C oraz tablic znaków .............................. 474 11.3.7. Funkcje do modyfikacji zawartości łańcuchów znakowych ...................................... 475 11.3.8. Poszukiwanie oraz odnajdywanie................................................................................... 482 11.3.9. Łączenie łańcuchów znakowych...................................................................................... 485 11.3.10. Funkcje wejścia-wyjścia..................................................................................................... 486 11.3.11. Funkcje tworzące iteratory................................................................................................ 487 11.3.12. Obsługa alokatorów........................................................................................................... 488 12 Kontenery numeryczne....................................................................................491 12.1. Liczby zespolone............................................................................................................................... 491 12.1.1. Przykład wykorzystania klasy reprezentującej liczby zespolone ............................. 492 12.1.2. Funkcje operujące na liczbach zespolonych................................................................... 494 12.1.3. Klasa complex<> w szczegółach...................................................................................... 501 12.2. Klasa valarray.................................................................................................................................... 506 12.2.1. Poznawanie klas valarray ................................................................................................. 507 12.2.2. Podzbiory wartości umieszczonych w tablicy valarray.............................................. 512 12.2.3. Klasa valarray w szczegółach........................................................................................... 525 12.2.4. Klasy podzbiorów tablic typu valarray w szczegółach .................................................... 530 12.3. Globalne funkcje numeryczne ........................................................................................................ 535 13 Obsługa wejścia-wyjścia z wykorzystaniem klas strumieniowych ..........537 13.1. Podstawy strumieni wejścia-wyjścia ............................................................................................. 538 13.1.1. Obiekty strumieni............................................................................................................... 538 13.1.2. Klasy strumieni................................................................................................................... 539 13.1.3. Globalne obiekty strumieni .............................................................................................. 539 13.1.4. Operatory strumieniowe ................................................................................................... 540 13.1.5. Manipulatory ...................................................................................................................... 540 13.1.6. Prosty przykład .................................................................................................................. 541 13.2. Podstawowe obiekty oraz klasy strumieniowe ........................................................................... 542 13.2.1. Klasy oraz hierarchia klas ................................................................................................. 542 13.2.2. Globalne obiekty strumieni .............................................................................................. 545 13.2.3. Pliki nagłówkowe............................................................................................................... 546 13.3. Standardowe operatory strumieniowe << oraz >>......................................................................... 547 13.3.1. Operator wyjściowy << ..................................................................................................... 547 13.3.2. Operator wejściowy >> ..................................................................................................... 549 13.3.3. Operacje wejścia-wyjścia dla specjalnych typów .......................................................... 549
  9. 9. 10 SPIS TREŚCI 13.4. Stany strumieni ................................................................................................................................. 552 13.4.1. Stałe służące do określania stanów strumieni ............................................................... 552 13.4.2. Funkcje składowe operujące na stanie strumieni.......................................................... 553 13.4.3. Warunki wykorzystujące stan strumienia oraz wartości logiczne............................ 555 13.4.4. Stan strumienia i wyjątki .................................................................................................. 557 13.5. Standardowe funkcje wejścia-wyjścia ........................................................................................... 561 13.5.1. Funkcje składowe służące do pobierania danych ......................................................... 562 13.5.2. Funkcje składowe służące do wysyłania danych.......................................................... 565 13.5.3. Przykład użycia .................................................................................................................. 566 13.6. Manipulatory..................................................................................................................................... 567 13.6.1. Sposób działania manipulatorów .................................................................................... 568 13.6.2. Manipulatory definiowane przez użytkownika............................................................ 569 13.7. Formatowanie.................................................................................................................................... 570 13.7.1. Znaczniki formatu.............................................................................................................. 570 13.7.2. Format wartości logicznych.............................................................................................. 572 13.7.3. Szerokość pola znak wypełnienia oraz wyrównanie ................................................... 573 13.7.4. Znak wartości dodatnich oraz duże litery ..................................................................... 576 13.7.5. Podstawa numeryczna ...................................................................................................... 576 13.7.6. Notacja zapisu liczb zmiennoprzecinkowych ............................................................... 579 13.7.7. Ogólne definicje formatujące............................................................................................ 581 13.8. Umiędzynarodawianie..................................................................................................................... 582 13.9. Dostęp do plików.............................................................................................................................. 583 13.9.1. Znaczniki pliku................................................................................................................... 586 13.9.2. Dostęp swobodny............................................................................................................... 589 13.9.3. Deskryptory plików ........................................................................................................... 592 13.10. Łączenie strumieni wejściowych oraz wyjściowych ................................................................... 592 13.10.1 Luźne powiązanie przy użyciu tie()................................................................................ 593 13.10.2. Ścisłe powiązanie przy użyciu buforów strumieni....................................................... 594 13.10.3. Przekierowywanie strumieni standardowych............................................................... 596 13.10.4. Strumienie służące do odczytu oraz zapisu................................................................... 597 13.11. Klasy strumieni dla łańcuchów znakowych................................................................................. 599 13.11.1. Klasy strumieni dla łańcuchów znakowych .................................................................. 600 13.11.2. Klasy strumieni dla wartości typu char* ........................................................................ 603 13.12. Operatory wejścia-wyjścia dla typów zdefiniowanych przez użytkownika .......................... 605 13.12.1. Implementacja operatorów wyjściowych ....................................................................... 605 13.12.2. Implementacja operatorów wejściowych ....................................................................... 607 13.12.3. Operacje wejścia-wyjścia przy użyciu funkcji pomocniczych ................................... 609 13.12.4. Operatory definiowane przez użytkownika używające funkcji nieformatujących . 610 13.12.5. Znaczniki formatu definiowane przez użytkownika ..................................................... 612 13.12.6. Konwencje operatorów wejścia-wyjscia definiowanych przez użytkownika .......... 615 13.13. Klasy bufora strumienia .................................................................................................................. 616 13.13.1. Spojrzenie użytkownika na bufory strumieni ............................................................... 616 13.13.2. Iteratory wykorzystywane z buforem strumienia ........................................................ 618 13.13.3. Bufory strumienia definiowane przez użytkownika.................................................... 621 13.14. Kwestie wydajności .......................................................................................................................... 632 13.14.1. Synchronizacja ze standardowymi strumieniami używanymi w języku C ............. 633 13.14.2. Buforowanie w buforach strumieni................................................................................. 633 13.14.3. Bezpośrednie wykorzystanie buforów strumieni ......................................................... 634
  10. 10. SPIS TREŚCI 11 14 Umiędzynarodowienie.....................................................................................637 14.1. Różne standardy kodowania znaków ........................................................................................... 638 14.1.1. Reprezentacja za pomocą zestawu znaków szerokiego zakresu lub reprezentacja wielobajtowa........................................................................................ 639 14.1.2. Cechy znaków..................................................................................................................... 640 14.1.3. Umiędzynarodawianie specjalnych znaków ................................................................. 643 14.2. Pojęcie obiektów ustawień lokalnych............................................................................................ 644 14.2.1. Wykorzystywanie ustawień lokalnych........................................................................... 646 14.2.2. Aspekty ustawień lokalnych ............................................................................................ 650 14.3. Klasa locale w szczegółach.............................................................................................................. 653 14.4. Klasa facet w szczegółach................................................................................................................ 656 14.4.1. Formatowanie wartości numerycznych.......................................................................... 657 14.4.2. Formatowanie czasu oraz daty ........................................................................................ 661 14.4.3. Formatowanie wartości walutowych.............................................................................. 664 14.4.4. Klasyfikacja oraz konwersja znaków .............................................................................. 669 14.4.5. Sortowanie łańcuchów znakowych ................................................................................. 677 14.4.6. Lokalizacja komunikatów ................................................................................................. 679 15 Alokatory ...........................................................................................................681 15.1. Wykorzystywanie alokatorów przez programistów aplikacji .................................................. 681 15.2. Wykorzystywanie alokatorów przez programistów bibliotek.................................................. 682 15.3. Alokator domyślny........................................................................................................................... 685 15.4. Alokator zdefiniowany przez użytkownika................................................................................. 687 15.5. Alokatory w szczegółach................................................................................................................. 689 15.5.1. Definicje typu...................................................................................................................... 689 15.5.2. Funkcje składowe ............................................................................................................... 691 15.6. Funkcje stosowane w przypadku niezainicjalizowanej pamięci............................................... 692 A Bibliografia.........................................................................................................695 B Skorowidz ..........................................................................................................697
  11. 11. 10 Kontenery specjalne Standardowa biblioteka C++ zawiera nie tylko kontenery szkieletu STL, lecz również kontenery służące do specjalnych celów oraz dostarczające prostych interfejsów prawie niewymagających opisu. Kontenery te mogą zostać podzielone na: • Tak zwane adaptatory kontenerów. Tego rodzaju kontenery przystosowują standardowe kontenery STL do specjalnych celów. Wyróżniamy trzy rodzaje adaptatorów standardowych kontenerów: 1. Stosy. 2. Kolejki. 3. Kolejki priorytetowe. Te ostatnie stanowią pewien rodzaj kolejki z elementami posortowanymi w sposób automatyczny według ustalonych kryteriów sortowania. Dlatego też „kolejnym” elementem w kolejce priorytetowej jest ten o „najwyższej” wartości. • Specjalny kontener nazwany bitset. Kontener bitset jest polem bitowym, zawierającym dowolną, lecz ustaloną z góry liczbę bitów. Można traktować go jako kontener przechowujący wartości bitowe lub logiczne. Zwróć uwagę, że standardowa biblioteka C++ zawiera również specjalny kon- tener o zmiennym rozmiarze, przeznaczony dla wartości logicznych: vector<bool>. Został on opisany w podrozdziale 6.2.6., na stronie 161. 10.1. Stosy Stos (zwany również kolejką LIFO) zaimplementowany został w klasie o nazwie stack<>. Funkcja składowa push() służy do wkładania na stos dowolnej liczby elementów (patrz rysunek 10.1). Pobranie elementów ze stosu możliwe jest natomiast przy użyciu funkcji składowej o nazwie pop(). Pobieranie następuje w odwrotnej kolejności do ich umiesz- czania1. 1 „last in, first out”, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza „ostatni wszedł, pierwszy wyszedł” — przyp. tłum.
  12. 12. 402 10. KONTENERY SPECJALNE RYSUNEK 10.1. Interfejs stosu W celu wykorzystania stosu konieczne jest dołączenie pliku nagłówkowego <stack>2: #include <stack> Deklaracja klasy stack w pliku nagłówkowym <stack> wygląda następująco: namespace std { template <class T, class Container = deque<T> > class stack; } Pierwszy z parametrów wzorca określa rodzaj elementów. Drugi natomiast jest opcjonalny i definiuje kontener używany wewnętrznie w celu skolejkowania elementów umieszczo- nych we właściwym kontenerze stosu. Domyślnie przyjmowany jest kontener o nazwie deque3. Wybrany został właśnie ten kontener, ponieważ w przeciwieństwie do wektorów zwalnia on używaną przez siebie pamięć po usunięciu umieszczonych w nim elementów i nie musi przekopiowywać ich wszystkich w przypadku ponownego jej przydzielania (dokładne omówienie przypadków stosowania różnych kontenerów zostało umieszczone w podrozdziale 6.9., na stronie 220). Na przykład poniższy wiersz zawiera deklarację, określającą stos liczb całkowitych4: std::stack<int> st; //stos przechowujacy liczby całkowite Implementacja stosu polega na prostym odwzorowaniu wykonywanych operacji na odpo- wiednie wywołania funkcji składowych używanego wewnętrznie kontenera (patrz rysu- nek 10.2). Możliwe jest użycie dowolnej klasy kontenera udostępniającej funkcje składowe o nazwie back(), push_back() oraz pop_back(). I tak na przykład w charakterze kontenera elementów możliwe byłoby wykorzystanie listy lub wektora: std::stack<int,std::vector<int> > st; //stos przechowujacy liczby calkowite wykorzystujacy wektor 2 W oryginalnej bibliotece STL plik nagłówkowy zawierający deklarację stosu nosił nazwę: <stack.h>. 3 Kolejka o dwóch końcach — przyp. tłum. 4 W poprzednich wersjach biblioteki STL istniała konieczność przekazywania kontenera w cha- rakterze obowiązkowego argumentu wzorca. Dlatego też stos liczb całkowitych musiał być wtedy deklarowany w następujący sposób: stack<deque<int> > st;
  13. 13. 10.1. STOSY 403 RYSUNEK 10.2. Wewnętrzny interfejs stosu 10.1.1. Interfejs W przypadku stosów interfejs tworzą funkcje składowe o nazwach push(), top() oraz pop(): • Funkcja składowa push() umieszcza element na stosie. • Funkcja składowa top() zwraca kolejny element stosu. • Funkcja składowa pop() usuwa element ze stosu. Zwróć uwagę, że funkcja składowa pop() usuwa kolejny element, lecz go nie zwraca, podczas gdy top() zwraca kolejny element bez jego usuwania. Dlatego też w celu prze- tworzenia oraz usunięcia kolejnego elementu na stosie konieczne jest wywołanie obu tych funkcji składowych. Opisany interfejs jest nieco niewygodny, lecz działa znacznie lepiej w przypadku, gdy chcesz jedynie usunąć kolejny element bez jego analizy i prze- twarzania. Zauważ, że działanie funkcji składowych top() oraz pop() jest niezdefi- niowane w przypadku, gdy stos nie zawiera żadnych elementów. W celu umożliwienia sprawdzenia, czy na stosie umieszczone są jakiekolwiek elementy, dodane zostały funkcje składowe size() oraz empty(). Jeśli standardowy interfejs kontenera stack<> nie przypadł ci do gustu, oczywiście możesz w łatwy sposób napisać swój własny i bardziej wygodny w użyciu. Odpowiedni przykład zostanie umieszczony w podrozdziale 10.1.4., na stronie 406. 10.1.2. Przykład użycia stosów Poniższy przykład demonstruje wykorzystanie klasy stack<>: //cont/stack1.cpp #include <iostream> #include <stack> using namespace std; int main() { stack<int> st; // umiesc na stosie trzy elementy st.push(1); st.push(2); st.push(3);
  14. 14. 404 10. KONTENERY SPECJALNE // pobierz ze stosu dwa elementy i je wypisz cout << st.top() << ' '; st.pop(); cout << st.top() << ' '; st.pop(); // zmien kolejny element st.top() = 77; // umiesc dwa dodatkowe elementy st.push(4); st.push(5); // pobierz jeden element bez jego przetwarzania st.pop(); // pobierz i wypisz pozostale elementy while (!st.empty()) { cout << st.top() << ' '; st.pop(); } cout << endl; } Dane wyjściowe programu wyglądają następująco: 3 2 4 77 10.1.3. Klasa stack<> w szczegółach Interfejs klasy stack<> jest tak niewielki, iż można go w prosty sposób zrozumieć, ana- lizując jego typową implementację: namespace std { template <class T, class Container = deque<T> > class stack { public: typedef typename Container::value_type value_type; typedef typename Container::size_type size_type; typedef Container container_type; protected: Container c; //kontener public: explicit stack(const Container& = Container()); bool empty() const { return c.empty(); } size_type size() const { return c.size(); } void push(const value_type& x) { c.push_back(x); } void pop() { c.pop_back(); } value_type& top() { return c.back(); } const value_type& top() const { return c.back(); } }; template <class T, class Container> bool operator==(const stack<T, Container>&, const stack<T, Container>&); template <class T, class Container>
  15. 15. 10.1. STOSY 405 bool operator< (const stack<T, Container>&, const stack<T, Container>&); ...// (inne operatory porownania) } Poniższa część tego podrozdziału zawiera szczegółowy opis pól oraz operacji. Definicje typu stack::value_type • Rodzaj elementów umieszczonych w kontenerze. • Składowa równoważna jest składowej container::value_type. stack::size_type • Typ całkowity bez znaku, określający rozmiar umieszczonych elementów. • Składowa równoważna jest składowej container::size_type. stack::container_type • Rodzaj kontenera. Funkcje składowe stack::stack () • Konstruktor domyślny. • Tworzy pusty stos. explicit stack::stack (const Container& cont) • Tworzy stos inicjalizowany elementami umieszczonymi w obiekcie cont. • Kopiowane są wszystkie elementy umieszczone w kontenerze cont. size_type stack::size () const • Zwraca bieżącą liczbę elementów. • W celu sprawdzenia, czy stos jest pusty, używaj funkcji składowej o nazwie empty(), ponieważ jej działanie może być szybsze. bool stack::empty () const • Zwraca wartość logiczną, określającą, czy stos jest pusty (nie zawiera elementów). • Funkcja składowa równoważna konstrukcji postaci stack::size()==0, lecz może działać od niej szybciej. void stack::push (const value_type& elem) • Wstawia jako pierwszy element stosu kopię elementu, określonego przez wartość elem. value_type& stack::top () const value_type& stack::top () const • Obie postaci funkcji składowej zwracają kolejny element stosu. Będzie nim element wstawiony jako ostatni (po wszystkich innych elementach stosu). • Przed wywołaniem funkcji składowej należy upewnić się, że stos zawiera jakiekol- wiek elementy (size()>0). W innym przypadku jej działanie jest nieokreślone.
  16. 16. 406 10. KONTENERY SPECJALNE • Funkcja składowa w pierwszej postaci przeznaczona jest dla stosów, które nie są określone jako statyczne (nonconstant) i zwraca referencję. Dlatego też możliwe jest zmodyfikowanie kolejnego elementu jeszcze w chwili, gdy jest on umieszczony na stosie. Do ciebie należy podjęcie decyzji, czy jest to dobry styl programowania. void stack::pop () • Usuwa kolejny element stosu. Będzie nim element wstawiony jako ostatni (po wszyst- kich innych elementach stosu). • Funkcja nie zwraca wartości. W celu przetworzenia kolejnego elementu musisz wcze- śniej wywołać funkcję składową top(). • Przed wywołaniem funkcji składowej należy upewnić się, że stos zawiera jakiekolwiek elementy (size()>0). W innym przypadku jej działanie jest nieokreślone. bool comparison (const stack& stack1, const stack& stack2) • Zwraca wynik porównania dwóch stosów tego samego rodzaju. • comparison może być określony w jeden z poniższych sposobów: operator == operator != operator < operator > operator <= operator >= • Dwa stosy są jednakowe w przypadku, gdy zawierają taką samą liczbę identycz- nych elementów umieszczonych w tej samej kolejności (porównanie każdych dwóch odpowiadających sobie elementów musi dawać w rezultacie wartość true). • W celu sprawdzenia, czy jeden stos jest mniejszy od drugiego, oba porównywane są leksykograficznie. Więcej informacji zostało umieszczonych na stronie 338 wraz z opisem algorytmu o nazwie lexicographical_compare(). 10.1.4. Klasa stosu definiowanego przez użytkownika Standardowa klasa stack<> preferuje szybkość działania nad wygodę oraz bezpieczeństwo użytkowania. Nie jest to tym, co zazwyczaj ja uważam za najlepsze podejście. Dlatego też napisałem własną klasę stosu. Ma ona dwie zalety: 1. pop() zwraca kolejny element. 2. pop() oraz top() zwraca wyjątek w przypadku, gdy stos jest pusty. Dodatkowo pominąłem wszystkie funkcje składowe, które nie są niezbędne dla zwykłego użytkownika stosu, jak chociażby operacje porównania. Moja klasa stosu zdefiniowana została w następujący sposób: //cont/Stack.hpp /* ************************************************************ * Stack.hpp * - bezpieczniejsza oraz bardziej wygodna klasa stosu * ************************************************************/ #ifndef STACK_HPP #define STACK_HPP
  17. 17. 10.1. STOSY 407 #include <deque> #include <exception> template <class T> class Stack { protected: std::deque<T> c; // kontener zawierajacy elementy public: /* klasa wyjatku dla funkcji składowych pop() oraz top() wywolanych w przypadku pustego stosu */ class ReadEmptyStack : public std::exception { public: virtual const char* what() const throw() { return "proba odczytania pustego elementu"; } }; // liczba elementow typename std::deque<T>::size_type size() const { return c.size(); } // czy stos jest pusty? bool empty() const { return c.empty(); } // umiesc element na stosie void push (const T& elem) { c.push_back(elem); } // zdejmij element ze stosu i zwroc jego wartosc T pop () { if (c.empty()) { throw ReadEmptyStack(); } T elem(c.back()); c.pop_back(); return elem; } // zwroc wartosc kolejnego elementu T& top () { if (c.empty()) { throw ReadEmptyStack(); } return c.back(); } }; #endif /* STACK_HPP */ W przypadku zastosowania tej klasy stosu poprzedni przykład powinien zostać napisany następująco: // cont/stack2.cpp #include <iostream> #include "Stack.hpp" // wykorzystaj specjalna klase stosu using namespace std;
  18. 18. 408 10. KONTENERY SPECJALNE int main() { try { Stack<int> st; // umiesc na stosie trzy elementy st.push(1); st.push(2); st.push(3); // zdejmij ze stosu dwa elementy i wypisz je cout << st.pop() << ' '; cout << st.pop() << ' '; // zmodyfikuj kolejny element st.top() = 77; // dodaj dwa nowe elementy st.push(4); st.push(5); // pobierz jeden element bez jego przetwarzania st.pop(); /* pobierz trzy elementy i je wypisz * - Blad: o jeden element zbyt duzo */ cout << st.pop() << ' '; cout << st.pop() << endl; cout << st.pop() << endl; } catch (const exception& e) { cerr << "WYJATEK: " << e.what() << endl; } } Dodatkowe wywołanie funkcji składowej pop() powoduje błąd. W przeciwieństwie do standardowej klasy stosu, ta zdefiniowana powyżej zwraca w takim przypadku wyjątek, zamiast zachowywać się w nieokreślony sposób. Wynik działania programu jest nastę- pujący: 3 2 4 77 WYJATEK: proba odczytania pustego elementu 10.2. Kolejki Klasa queue<> implementuje kolejkę (znaną również pod nazwą kolejki FIFO). Funkcja składowa push() służy do wstawiania do niej dowolnej liczby elementów (patrz rysu- nek 10.3). Pobranie elementów z kolejki jest natomiast możliwe przy użyciu funkcji skła- dowej o nazwie pop(). Następuje to w tej samej kolejności co ich umieszczanie („first in, first out”, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza „pierwszy wszedł, pierwszy wyszedł”, przyp. tłum.).
  19. 19. 10.2. KOLEJKI 409 RYSUNEK 10.3. Interfejs kolejki W celu wykorzystania kolejki konieczne jest dołączenie pliku nagłówkowego <queue>5: #include <queue> Deklaracja klasy queue w pliku nagłówkowym <queue> wygląda następująco: namespace std { template <class T, class Container = deque<T> > class queue; } Pierwszy z parametrów wzorca określa rodzaj elementów. Drugi natomiast jest opcjonalny i definiuje kontener używany wewnętrznie w celu skolejkowania elementów umieszczo- nych we właściwym kontenerze kolejki. Domyślnie przyjmowany jest kontener o nazwie deque. Na przykład poniższy wiersz zawiera deklarację określającą kolejkę, zawierającą łańcuchy znakowe6: std::queue<string> buffer; //kolejka przechowujaca łańcuchy znakowe Implementacja kolejki polega na prostym odwzorowaniu wykonywanych operacji na odpowiednie wywołania funkcji składowych używanego wewnętrznie kontenera (patrz rysunek 10.4). Możliwe jest użycie dowolnej klasy kontenera udostępniającej funkcje skła- dowe o nazwie front(), back(), push_back() oraz pop_front(). I tak na przykład w charakterze kontenera elementów możliwe byłoby wykorzystanie listy lub wektora: std::queue<std::string,std::list<std::string> > buffer; RYSUNEK 10.4. Wewnętrzny interfejs kolejki 5 W oryginalnej bibliotece STL plik nagłówkowy zawierający deklarację kolejki nosił nazwę: <stack.h>. 6 W poprzednich wersjach biblioteki STL istniała konieczność przekazywania kontenera w cha- rakterze obowiązkowego argumentu wzorca. Dlatego też kolejka zawierająca łańcuchy znakowe musiała być wtedy deklarowana w następujący sposób: queue<deque<string> > buffer;
  20. 20. 410 10. KONTENERY SPECJALNE 10.2.1. Interfejs W przypadku kolejek interfejs udostępniany jest poprzez funkcje składowe o nazwach push(), front(), back()oraz pop(): • Funkcja składowa push() umieszcza element w kolejce. • Funkcja składowa front() zwraca kolejny element z kolejki (element wstawiony do kolejki jako pierwszy). • Funkcja składowa back() zwraca ostatni element z kolejki (element wstawiony do kolejki jako ostatni). • Funkcja składowa pop() usuwa element z kolejki. Zwróć uwagę, że funkcja składowa pop() usuwa kolejny element, lecz go nie zwraca, podczas gdy funkcje składowe front() oraz back() zwracają kolejny element bez jego usuwania. Dlatego też w celu przetworzenia oraz usunięcia kolejnego elementu z kolejki konieczne jest wywołanie funkcji składowych front(), a następnie pop(). Opisany interfejs jest nieco niewygodny, lecz działa znacznie lepiej w przypadku, gdy chcesz jedynie usunąć kolejny element bez jego analizy i przetwarzania. Zauważ, że działanie funkcji składowych front(), back() oraz pop() jest niezdefiniowane w przypadku, gdy stos nie zawiera żadnych elementów. W celu umożliwienia sprawdzenia, czy na stosie umiesz- czone są jakiekolwiek elementy, dodane zostały funkcje składowe size() oraz empty(). Jeśli standardowy interfejs kontenera queue<> nie przypadł ci do gustu, możesz oczywiście w łatwy sposób napisać swój własny, bardziej wygodny w użyciu. Odpowiedni przykład zostanie umieszczony w podrozdziale 10.2.4. na stronie 413. 10.2.2. Przykład użycia kolejek Poniższy przykład demonstruje wykorzystanie klasy queue<>: // cont/queue1.cpp #include <iostream> #include <queue> #include <string> using namespace std; int main() { queue<string> q; // wstawia do kolejki trzy elementy q.push("To "); q.push("sa "); q.push("wiecej niz "); // odczytuje z kolejki dwa elementy i je wypisuje cout << q.front(); q.pop(); cout << q.front(); q.pop();
  21. 21. 10.2. KOLEJKI 411 // wstawia nowe elementy q.push("cztery "); q.push("slowa!"); // pomija jeden element q.pop(); // odczytuje i wypisuje dwa elementy cout << q.front(); q.pop(); cout << q.front() << endl; q.pop(); // wypisuje liczbe elementow w kolejce cout << "liczba elementow w kolejce: " << q.size() << endl; } Wynik działania programu wygląda następująco: To sa wiecej ni cztery slowa! liczba elementow w kolejce: 0 10.2.3. Klasa queue<> w szczegółach Podobnie do klasy stack<> typowa implementacja klasy queue<> nie wymaga raczej szczegółowego opisu: namespace std { template <class T, class Container = deque<T> > class queue { public: typedef typename Container::value_type value_type; typedef typename Container::size_type size_type; typedef Container container_type; protected: Container c; //kontener public: explicit queue(const Container& = Container()); bool empty() const { return c.empty(); } size_type size() const { return c.size(); } void push(const value_type& x) { c.push_back(x); } void pop() { c.pop_front(); } value_type& front() { return c.front(); } const value_type& front() const { return c.front(); } value_type& back() { return c.back(); } const value_type& back() const { return c.back(); } }; template <class T, class Container> bool operator==(const queue<T, Container>&, const queue<T, Container>&); template <class T, class Container> bool operator< (const queue<T, Container>&, const queue<T, Container>&); ...// (inne operatory porownania) }
  22. 22. 412 10. KONTENERY SPECJALNE Poniższa część tego podrozdziału zawiera szczegółowy opis pól oraz operacji. Definicje typu queue::value_type • Rodzaj elementów umieszczonych w kontenerze. • Składowa równoważna jest składowej container::value_type. queue::size_type • Typ całkowity bez znaku, określający rozmiar umieszczonych elementów. • Składowa równoważna jest składowej container::size_type. queue::container_type • Rodzaj kontenera. Funkcje składowe queue::queue () • Konstruktor domyślny. • Tworzy pustą kolejkę. explicit queue::queue (const Container& cont) • Tworzy kolejkę inicjalizowaną elementami umieszczonymi w obiekcie cont. • Kopiowane są wszystkie elementy umieszczone w kontenerze cont. size_type queue::size () const • Zwraca bieżącą liczbę elementów. • W celu sprawdzenia, czy kolejka jest pusta, używaj funkcji składowej o nazwie empty(), ponieważ może ona działać szybciej. bool queue::empty () const • Zwraca wartość logiczną, określającą, czy kolejka jest pusta (nie zawiera elementów). • Funkcja składowa równoważna konstrukcji postaci queue::size()==0, lecz może od niej działać szybciej. void queue::push (const value_type& elem) • Wstawia jako nowy element kolejki kopię elementu określonego przez wartość elem. value_type& queue::front () const value_type& queue::front () const • Obie postaci funkcji składowej zwracają kolejny element kolejki. Będzie nim element wstawiony jako pierwszy (przed wszystkimi innymi elementami kolejki). • Przed wywołaniem funkcji składowej należy upewnić się, że kolejka zawiera jakie- kolwiek elementy (size()>0). W innym przypadku jej działanie jest nieokreślone. • Pierwsza postać funkcji składowej przeznaczona jest dla stosów nieokreślonych jako stałe (nonconstant) i zwraca referencję. Dlatego też możliwe jest zmodyfikowanie
  23. 23. 10.2. KOLEJKI 413 kolejnego elementu jeszcze w chwili, gdy jest on umieszczony w kolejce. Do ciebie należy decyzja, czy jest to dobry styl programowania. value_type& queue::back () const value_type& queue::back () const • Obie postaci funkcji składowej zwracają ostatni element kolejki. Będzie nim element wstawiony jako ostatni (po wszystkich innych elementach kolejki). • Przed wywołaniem funkcji składowej należy upewnić się, że kolejka zawiera jakie- kolwiek elementy (size()>0). W innym przypadku jej działanie jest nieokreślone. • Pierwsza postać funkcji składowej przeznaczona dla stosów nieokreślonych jako statyczne (nonconstant) i zwraca referencję. Dlatego też możliwe jest zmodyfikowanie kolejnego elementu jeszcze w chwili, gdy jest on umieszczony w kolejce. Do ciebie należy podjęcie decyzji, czy jest to dobry styl programowania. void queue::pop () • Usuwa kolejny element kolejki. Elementem tym będzie element wstawiony jako pierwszy (przed wszystkimi innymi elementami kolejki). • Funkcja nie zwraca wartości. W celu przetworzenia kolejnego elementu musisz wcześniej wywołać funkcję składową front(). • Przed wywołaniem funkcji składowej należy upewnić się, że stos zawiera jakiekol- wiek elementy (size()>0). W innym przypadku jej działanie jest nieokreślone. bool comparison (const queue& queue1, const queue& queue2) • Zwraca wynik porównania dwóch kolejek tego samego rodzaju. • comparison może być określony na jeden z poniższych sposobów: operator == operator != operator < operator > operator <= operator >= • Dwie kolejki są jednakowe, w przypadku gdy zawierają taką samą liczbę elementów, z których wszystkie są jednakowe oraz umieszczone w tej samej kolejności (porów- nanie każdych dwóch odpowiadających sobie elementów musi dawać w rezultacie wartość true). • W celu sprawdzenia, czy jedna kolejka jest mniejsza od drugiej, obie porównywane są leksykograficznie. Więcej informacji umieszczonych jest wraz z opisem algorytmu o nazwie lexicographical_compare() na stronie 338. 10.2.4. Klasa kolejki definiowanej przez użytkownika Standardowa klasa queue<> preferuje szybkość działania nad wygodę oraz bezpieczeń- stwo użytkowania. Nie jest to tym, co zazwyczaj ja sam uważam za odpowiednie. Dlatego też napisałem własną klasę kolejki. Posiada ona dwie zalety:
  24. 24. 414 10. KONTENERY SPECJALNE 1. Funkcja składowa pop() zwraca kolejny element. 2. Funkcje składowe pop() oraz front() zwracają wyjątek, w przypadku gdy kolej- ka jest pusta. Dodatkowo pominąłem wszystkie funkcje składowe, które nie są niezbędne dla zwykłego użytkownika kolejki, jak chociażby operacje porównania oraz funkcję składową back(). Moja klasa kolejki zdefiniowana jest w nastepujący sposób: // cont/Queue.hpp /* ************************************************************ * Queue.hpp * - bezpieczniejsza i bardziej wygodna klasa kolejki * ************************************************************/ #ifndef QUEUE_HPP #define QUEUE_HPP #include <deque> #include <exception> template <class T> class Queue { protected: std::deque<T> c; // kontener przechowujacy elementy public: /* klasa wyjatku w przypadku wywolania funkcji składowych pop() oraz top() z pusta kolejka */ class ReadEmptyQueue : public std::exception { public: virtual const char* what() const throw() { return "proba odczytania pustego elementu"; } }; // liczba elementow typename std::deque<T>::size_type size() const { return c.size(); } // czy kolejka jest pusta? bool empty() const { return c.empty(); } // wstawia element do kolejki void push (const T& elem) { c.push_back(elem); } // odczytuje element z kolejki i pobiera jego wartosc T pop () { if (c.empty()) { throw ReadEmptyQueue(); } T elem(c.front()); c.pop_front(); return elem; }
  25. 25. 10.2. KOLEJKI 415 // pobiera wartosc kolejnego elementu T& front () { if (c.empty()) { throw ReadEmptyQueue(); } return c.front(); } }; #endif /* QUEUE_HPP */ W przypadku zastosowania powyższej klasy kolejki poprzedni przykład powinien mieć następującą postać: // cont/queue2.cpp #include <iostream> #include <string> #include "Queue.hpp" // uzywa specjalnej kolejki using namespace std; int main() { try { Queue<string> q; // wstawia do kolejki trzy elementy q.push("To "); q.push("sa "); q.push("wiecej niz "); // odczytuje z kolejki dwa elementy i je wyswietla cout << q.pop(); cout << q.pop(); // umieszcza w kolejce dwa nowe elementy q.push("cztery "); q.push("slowa!"); // pomija jeden element q.pop(); // odczytuje z kolejki dwa elementy i je wyswietla cout << q.pop(); cout << q.pop() << endl; // wyswietla liczbe pozostalych elementow cout << "liczba elementow w kolejce: " << q.size() << endl; // odczytuje i wyswietla jeden element cout << q.pop() << endl; } catch (const exception& e) { cerr << "WYJATEK: " << e.what() << endl; } } Dodatkowe wywołanie funkcji składowej pop() powoduje wystąpienie błędu. W prze- ciwieństwie do standardowej klasy kolejki, ta zdefiniowana powyżej zwraca w takim przypadku wyjątek, zamiast zachowywania się w bliżej nieokreślony sposób. Wynik dzia- łania programu jest następujący:
  26. 26. 416 10. KONTENERY SPECJALNE To sa cztery slowa! liczba elementow w kolejce: 0 WYJATEK: proba odczytania pustego elementu 10.3. Kolejki priorytetowe Klasa o nazwie priority_queue<> implementuje kolejkę, z której elementy odczyty- wane są zgodnie z ich priorytetem. Interfejs jest bardzo podobny do zwykłych kolejek. To znaczy funkcja składowa push() wstawia elementy do kolejki, podczas gdy funkcje składowe top() oraz pop() służą do pobrania oraz usunięcia kolejnego elementu (ry- sunek 10.5). Tym niemniej kolejny element nie jest elementem, który został wstawiony jako pierwszy. Jest on za to elementem o najwyższym priorytecie. Dzięki temu wszystkie elementy są częściowo posortowane ze względu na swoją wartość. Podobnie jak zazwyczaj kryterium sortowania może zostać podane w charakterze parametru wzorca. Domyślnie wszystkie elementy posortowane są przy użyciu operatora < w kolejności malejącej. Dla- tego też kolejny element w kolejce ma zawsze większą wartość. Jeśli istnieje więcej niż jeden taki element, kolejność ich pobierania jest niezdefiniowana. RYSUNEK 10.5. Interfejs kolejki priorytetowej Kolejki priorytetowe zdefiniowane są w tym samym pliku nagłówkowym co zwykłe kolejki: <queue>7 #include <queue> Deklaracja klasy priority_queue w pliku nagłówkowym <queue> wygląda następująco: namespace std { template <class T, class Container = vector<T>, class Compare = less<typename Container::value_type> > class priority_queue; } Pierwszy z parametrów wzorca określa rodzaj elementów. Drugi natomiast jest opcjonalny i definiuje kontener używany wewnętrznie w celu skolejkowania elementów umiesz- czonych we właściwym kontenerze kolejki priorytetowej. Domyślnie przyjmowany jest kontener o nazwie vector. Ostatni opcjonalny trzeci parametr definiuje kryterium sor- towania używane w celu odszukania kolejnego elementu o najwyższym priorytecie. Domyślnie elementy prównywane są przy użyciu operatora <. 7 W oryginalnej bibliotece STL kolejki priorytetowe zdefiniowane były w pliku o nazwie <stack.h>.
  27. 27. 10.3. KOLEJKI PRIORYTETOWE 417 Na przykład poniższy wiersz zawiera deklarację, określającą kolejkę priorytetową zawierającą liczby rzeczywiste8: std::priority_queue<float> pbuffer; //kolejka przechowujaca liczby rzeczywiste Implementacja kolejki polega na prostym odwzorowaniu wykonywanych operacji na odpowiednie wywołania funkcji składowych używanego wewnętrznie kontenera. Możliwe jest użycie dowolnej klasy kontenera udostępniającej iteratory o swobodnym dostępie oraz funkcje składowe o nazwach front(), push_back() oraz pop_front(). Swobodny dostęp jest konieczny w celu sortowania elementów przy użyciu algorytmów stogowych (zostały one opisane w podrozdziale 9.9.4., na stronie 375). I tak na przykład możliwe byłoby wykorzystanie w charakterze kontenera elementów obiektu typu deque: std::priority_queue<float,std::deque<float> > pbuffer; W celu zdefiniowania własnego kryterium sortowania konieczne jest przekazanie funkcji lub obiektu funkcyjnego w charakterze predykatu binarnego, używanego przez algorytmy sortowania do porównania dwóch elementów (więcej informacji na temat kryteriów sor- towania znajduje się w podrozdziale 6.5.2., na stronie 179 lub też w podrozdziale 8.1.1., na stronie 282). I tak na przykład poniższa deklaracja określa kolejkę priorytetową z sorto- waniem odwrotnym: std::priority_queue<float,std::vector<float>, std::greater<float> > pbuffer; W tego rodzaju kolejce kolejny element posiada zawsze mniejszą wartość. 10.3.1. Interfejs W przypadku kolejek priorytetowych interfejs udostępniany jest poprzez funkcje składowe o nazwach push(), top() oraz pop(): • Funkcja składowa push() umieszcza element w kolejce priorytetowej. • Funkcja składowa top() zwraca kolejny element z kolejki priorytetowej. • Funkcja składowa pop() usuwa element z kolejki priorytetowej. Podobnie jak w przypadku innych adaptatorów kontenerów, funkcja składowa pop() usuwa kolejny element bez jego zwracania, podczas gdy funkcja składowa top() zwraca kolejny element bez jego usuwania. Dlatego też w celu przetworzenia oraz usunięcia ko- lejnego elementu kolejki priorytetowej konieczne jest zawsze wywołanie obu tych funkcji. Podobnie również jak zazwyczaj, działanie obu wspomnianych funkcji nie jest określone w przypadku, gdy kolejka priorytetowa nie zawiera żadnych elementów. W przypadku wątpliwości możesz zawsze w celu określenia ich liczby użyć funkcji składowych size() oraz empty(). 8 W poprzednich wersjach biblioteki STL istniała konieczność przekazywania kontenera oraz kryterium sortowania w charakterze obowiązkowych argumentów wzorca. Dlatego też kolejka priorytetowa zawierająca liczby rzeczywiste musiała być wtedy deklarowana w następujący sposób: priority_queue<vector<float>, less<float> > buffer;
  28. 28. 418 10. KONTENERY SPECJALNE 10.3.2. Przykład użycia kolejek priorytetowych Poniższy program demonstruje zastosowanie klasy priority_queue<>: //cont/pqueue1.cpp #include <iostream> #include <queue> using namespace std; int main() { priority_queue<float> q; // wstaw do kolejki priorytetowej trzy elementy q.push(66.6); q.push(22.2); q.push(44.4); // odczytaj i wypisz dwa elementy cout << q.top() << ' '; q.pop(); cout << q.top() << endl; q.pop(); // wstaw kolejne trzy elementy q.push(11.1); q.push(55.5); q.push(33.3); // pomin jeden element q.pop(); // pobierz i wypisz pozostale elementy while (!q.empty()) { cout << q.top() << ' '; q.pop(); } cout << endl; } A oto wynik działania powyższego programu: 66.6 44.4 33.3 22.2 11.1 Jak widać, po wstawieniu do kolejki wartości 66.6 22.2 oraz 44.4 jako elementy o naj- wyższych wartościach program wyświetla 66.6 oraz 44.4. Po wstawieniu trzech kolej- nych elementów kolejka zawiera liczby 22.2, 11.1, 55.5 oraz 33.3 (podane w kolej- ności ich wstawiania). Kolejny element pomijany jest poprzez wywołanie funkcji składowej pop(), dlatego też końcowa pętla powoduje wyświetlenie liczb w kolejności: 33.3, 22.2 oraz 11.1. 10.3.3. Klasa priority_queue<> w szczegółach Większość operacji wykonywanych przez klasę priority_queue<> nie wymaga opisu, podobnie jak w przypadku klasy stack<> oraz queue<>:
  29. 29. 10.3. KOLEJKI PRIORYTETOWE 419 namespace std { template <class T, class Container = vector<T>, class Compare = less<typename Container::value_type> > class priority_queue { public: typedef typename Container::value_type value_type; typedef typename Container::size_type size_type; typedef Container container_type; protected: Compare comp; //kryterium sortowania Container c; //kontener public: //konstruktory explicit priority_queue(const Compare& cmp = Compare(), const Container& cont = Container()) : comp(cmp), c(cont) { make_heap(c.begin(),c.end(),comp); } template <class InputIterator> priority_queue(InputIterator first, InputIterator last, const Compare& cmp = Compare(), const Container& cont = Container()) : comp(cmp), c(cont) { c.insert(c.end(),first,last); make_heap(c.begin(),c.end(),comp); } void push(const value_type& x); { c.push_back(x); push_heap(c.begin(),c.end(),comp); } void pop() { pop_heap(c.begin(),c.end(),comp); c.pop_back(); } bool empty() const { return c.empty(); } size_type size() const { return c.size(); } const value_type& top() const { return c.front(); } }; } Jak można zauważyć, kolejka priorytetowa używa algorytmów stogowych, zdefiniowa- nych w bibliotece STL. Algorytmy te opisane są w podrozdziale 9.9.4. na stronie 375. Zwróć uwagę jednak, że w odróżnieniu od innych kontenerów nie zostały w tym miejscu zdefiniowane żadne operatory porównania. Poniższa część tego podrozdziału zawiera szczegółowy opis pól oraz operacji. Definicje typu priority_queue::value_type • Rodzaj elementów umieszczonych w kontenerze. • Składowa równoważna jest składowej container::value_type. priority_queue::size_type • Typ całkowity bez znaku, określający rozmiar umieszczonych elementów. • Składowa równoważna jest składowej container::size_type.

×